1. ஹேதுபச்சயனித்³தே³ஸவண்ணனா
1. யோ ஹேதுபச்சயோதி உத்³தி³ட்டோ², ஸோ ஏவம் வேதி³தப்³போ³தி ஏதேன ஹேதுஸங்கா²தஸ்ஸ பச்சயத⁴ம்மஸ்ஸ ஹேதுஸம்பயுத்தகதம்ஸமுட்டா²னரூபஸங்கா²தானம் பச்சயுப்பன்னானம் ஹேதுபச்சயேன பச்சயபா⁴வோ ஹேதுபச்சயோதி உத்³தி³ட்டோ²தி. யோ பன ஹேதுபா⁴வேன யதா²வுத்தோ பச்சயத⁴ம்மோ யதா²வுத்தானம் பச்சயுப்பன்னானம் பச்சயோ ஹோதி, ஸோ ஹேதுபச்சயோதி உத்³தி³ட்டோ²தி வேதி³தப்³போ³தி த³ஸ்ஸேதி. உப⁴யதா²பி ஹேதுபா⁴வேன உபகாரகதா ஹேதுபச்சயோதி உத்³தி³ட்டோ²தி த³ஸ்ஸிதம் ஹோதி. ஏஸ நயோ ஸேஸபச்சயேஸுபி. உபகாரகதா பன த⁴ம்மஸபா⁴வோ ஏவ, ந த⁴ம்மதோ அஞ்ஞா அத்தீ²தி. ததா² ததா² உபகாரகம் தம் தம் த⁴ம்மம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஹி ப⁴க³வா தம் தம் உபகாரகதம் த³ஸ்ஸேதீதி.
ஹேதூ ஹேதுஸம்பயுத்தகானந்தி ஏத்த² பட²மோ ஹேது-ஸத்³தோ³ பச்சத்தனித்³தி³ட்டோ² பச்சயனித்³தே³ஸோ. தேன ஏதஸ்ஸ ஹேதுபா⁴வேன உபகாரகதா ஹேதுபச்சயதாதி த³ஸ்ஸேதி. து³தியோ பச்சயுப்பன்னவிஸேஸனம். தேன ந யேஸம் கேஸஞ்சி ஸம்பயுத்தகானம் ஹேதுபச்சயபா⁴வேன பச்சயோ ஹோதி, அத² கோ² ஹேதுனா ஸம்பயுத்தானமேவாதி த³ஸ்ஸேதி. நனு ச ஸம்பயுத்தஸத்³த³ஸ்ஸ ஸாபேக்க²த்தா து³தியே ஹேதுஸத்³தே³ அவிஜ்ஜமானேபி அஞ்ஞஸ்ஸ அபேக்கி²தப்³ப³ஸ்ஸ அனித்³தி³ட்ட²த்தா அத்தனாவ ஸம்பயுத்தகானம் ஹேதுபச்சயேன பச்சயோதி அயமத்தோ² விஞ்ஞாயதீதி? நாயம் ஏகந்தோ. ஹேதுஸத்³தோ³ ஹி பச்சத்தனித்³தி³ட்டோ² ‘‘ஹேதுபச்சயேன பச்சயோ’’தி ஏத்தே²வ ப்³யாவடோ யதா³ க³ய்ஹதி, ததா³ ஸம்பயுத்தவிஸேஸனம் ந ஹோதீதி ஸம்பயுத்தா அவிஸிட்டா² யே கேசி க³ஹிதா ப⁴வேய்யுந்தி ஏவம் ஸம்பயுத்தஸத்³தே³ன அத்தனி ஏவ ப்³யாவடேன ஹேதுஸத்³தே³ன விஸேஸனேன வினா யேஸம் கேஸஞ்சி ஸம்பயுத்தானம் க³ஹணம் ஹோதீதி தம் ஸந்தா⁴ய ‘‘அதா²பி…பே… அத்தோ² ப⁴வேய்யா’’தி ஆஹ. நனு யதா² ‘‘அரூபினோ ஆஹாரா ஸம்பயுத்தகானம் த⁴ம்மான’’ந்தி (பட்டா². 1.1.15), ‘‘அரூபினோ இந்த்³ரியா ஸம்பயுத்தகான’’ந்தி (பட்டா². 1.1.16) ச வுத்தே து³தியேன ஆஹாரக்³க³ஹணேன இந்த்³ரியக்³க³ஹணேன ச வினாபி ஆஹாரிந்த்³ரியஸம்பயுத்தகாவ க³ய்ஹந்தி, ஏவமிதா⁴பி ஸியாதி? ந, ஆஹாரிந்த்³ரியாஸம்பயுத்தஸ்ஸ அபா⁴வதோ. வஜ்ஜேதப்³பா³பா⁴வதோ ஹி தத்த² து³தியஆஹாரிந்த்³ரியக்³க³ஹணே அஸதிபி தம்ஸம்பயுத்தகாவ க³ய்ஹந்தீதி தம் ந கதம், இத⁴ பன வஜ்ஜேதப்³ப³ம் அத்தீ²தி வத்தப்³ப³ம் து³தியம் ஹேதுக்³க³ஹணந்தி.
ஏவம்பி ஹேதூ ஹேதுஸம்பயுத்தகானந்தி ஏத்த² ஹேதுஸம்பயுத்தகானம் ஸோ ஏவ ஸம்பயுத்தகஹேதூதி விஸேஸனஸ்ஸ அகதத்தா யோ கோசி ஹேது யஸ்ஸ கஸ்ஸசி ஹேதுஸம்பயுத்தகஸ்ஸ ஹேதுபச்சயேன பச்சயோதி ஆபஜ்ஜதீதி? நாபஜ்ஜதி, பச்சத்தனித்³தி³ட்ட²ஸ்ஸேவ ஹேதுஸ்ஸ புன ஸம்பயுத்தவிஸேஸனபா⁴வேன வுத்தத்தா, ஏதத³த்த²மேவ ச வினாபி து³தியேன ஹேதுஸத்³தே³ன ஹேதுஸம்பயுத்தபா⁴வே ஸித்³தே⁴பி தஸ்ஸ க³ஹணம் கதம். அத² வா அஸதி து³தியே ஹேதுஸத்³தே³ ஹேதுஸம்பயுத்தகானம் ஹேதுபச்சயேன பச்சயோ, ந பன ஹேதூனந்தி ஏவம்பி க³ஹணம் ஸியாதி தன்னிவாரணத்த²ம் ஸோ வுத்தோ, தேன ஹேதுஸம்பயுத்தபா⁴வம் யே லப⁴ந்தி, தேஸம் ஸப்³பே³ஸம் ஹேதூனம் அஞ்ஞேஸம்பி ஹேதுபச்சயேன பச்சயோதி த³ஸ்ஸிதம் ஹோதி. யஸ்மா பன ஹேதுஜா²னமக்³கா³ பதிட்டா²மத்தாதி³பா⁴வேன நிரபேக்கா², ந ஆஹாரிந்த்³ரியா விய ஸாபேக்கா² ஏவ, தஸ்மா ஏதேஸ்வேவ து³தியம் ஹேதாதி³க்³க³ஹணம் கதம். ஆஹாரிந்த்³ரியா பன ஆஹரிதப்³ப³இஸிதப்³பா³பேக்கா² ஏவ, தஸ்மா தே வினாபி து³தியேன ஆஹாரிந்த்³ரியக்³க³ஹணேன அத்தனா ஏவ ஆஹரிதப்³பே³ ச இஸிதப்³பே³ ச ஆஹாரிந்த்³ரியபூ⁴தே அஞ்ஞே ச ஸம்பயுத்தகே பரிச்சி²ந்த³ந்தீதி தம் தத்த² ந கதம், இத⁴ ச து³தியேன ஹேதுக்³க³ஹணேன பச்சயுப்பன்னானம் ஹேதுனா பச்சயபூ⁴தேனேவ ஸம்பயுத்தானம் ஹேதூனம் அஞ்ஞேஸஞ்ச பரிச்சி²ன்னத்தா புன விஸேஸனகிச்சம் நத்தீ²தி பஞ்ஹாவாரே ‘‘குஸலா ஹேதூ ஸம்பயுத்தகானம் க²ந்தா⁴ன’’ந்திஆதீ³ஸு (பட்டா². 1.1.401) து³தியம் ஹேதுக்³க³ஹணம் ந கதந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.
நித்³தி³ஸிதப்³ப³ஸ்ஸ அபாகடத்தாதி தம்-ஸத்³தோ³ புரிமவசனாபேக்கோ² வுத்தஸ்ஸேவ நித்³தே³ஸோ ‘‘ரூபாயதனம் சக்கு²விஞ்ஞாணதா⁴துயா தம்ஸம்பயுத்தகான’’ந்திஆதீ³ஸு (பட்டா². 1.1.2) புரிமவசனேன நித்³தி³ஸிதப்³பே³ பாகடீபூ⁴தே ஏவ பவத்ததி. ஏத்த² ச பச்சத்தனித்³தி³ட்டோ² ஹேதுஸத்³தோ³ ‘‘ஹேதுபச்சயேன பச்சயோ’’தி ஏத்த² ப்³யாவடோ ஸம்பயுத்தஸத்³தே³ன விய தம்-ஸத்³தே³னபி அனபேக்க²னீயோ அஞ்ஞோ ச கோசி நித்³தி³ஸிதப்³ப³ப்பகாஸகோ வுத்தோ நத்தி², தஸ்மா ‘‘தம்ஸம்பயுத்தகான’’ந்தி ச ந வுத்தந்தி அதி⁴ப்பாயோ.
‘‘ஹேதுஸம்பயுத்தகான’’ந்தி இமினா பன பச்சயுப்பன்னவசனேன அஸமத்தேன பச்சயுப்பன்னவசனந்தராபேக்கே²ன புப்³பே³ வுத்தேன தம்-ஸத்³தே³ன நித்³தி³ஸிதப்³ப³ம் பாகடீகதம், தேன ‘‘தம்ஸமுட்டா²னான’’ந்தி ஏத்த² தம்க³ஹணம் கதந்தி. கிம் பன தஸ்மிம் ஹேதுஸம்பயுத்தகஸத்³தே³ தம்-ஸத்³தே³ன நித்³தி³ஸிதப்³ப³ம் பாகடீபூ⁴தந்தி? யேஹி ஹேதூஹி ஸம்பயுத்தா ‘‘ஹேதுஸம்பயுத்தகா’’தி வுத்தா, தே ஹேதூ சேவ ஸம்பயுத்தகவிஸேஸனபூ⁴தா தப்³பி³ஸேஸிதா ச ஹேதுஸம்பயுத்தகா. தேனாஹ ‘‘தே ஹேதூ சேவா’’திஆதி³. அஞ்ஞதா² ‘‘தே ஹேதூ சேவா’’தி ஏதஸ்ஸ பச்சத்தனித்³தி³ட்டே²ன ஹேதுஸத்³தே³ன ஸம்ப³ந்தே⁴ ஸதி யதா² இத⁴ தேனேவ தம்-ஸத்³தே³ன நித்³தி³ஸிதப்³பா³ பாகடா, ஏவம் புப்³பே³பி ப⁴விதும் அரஹந்தீதி ‘‘நித்³தி³ஸிதப்³ப³ஸ்ஸ அபாகடத்தா ‘தம்ஸம்பயுத்தகான’ந்தி ந வுத்த’’ந்தி இத³ம் ந யுஜ்ஜேய்யாதி. து³வித⁴ம்பி வா ஹேதுக்³க³ஹணம் அபனேத்வா தம்ஸத்³த³வசனீயதம் சோதே³தி பரிஹரதி ச. தம்ஸமுட்டா²னானந்தி ச ஹேதுஸமுட்டா²னானந்தி யுத்தம். ஹேதூ ஹி பச்சயாதி.
சித்தஜரூபம் அஜனயமானாபீதி பி-ஸத்³தே³ன ஜனயமானாபி. யதி³ ‘‘சித்தஸமுட்டா²னான’’ந்தி வசனேன படிஸந்தி⁴க்க²ணே கடத்தாரூபஸ்ஸ அக்³க³ஹணதோ தம் ந வுத்தம், ஸஹஜாதபச்சயவிப⁴ங்கே³ சித்தசேதஸிகானம் தஸ்ஸ கடத்தாரூபஸ்ஸ பச்சயபா⁴வோ ந வுத்தோ ப⁴வேய்ய. யதி³ ச தத்த² சித்தஸமுட்டா²னானம் பச்சயபா⁴வேன தம்ஸமானலக்க²ணானம் கடத்தாரூபானம்பி பச்சயபா⁴வோ நித³ஸ்ஸிதோ, ஏவமிதா⁴பி ப⁴விதப்³ப³ம். ‘‘சித்தஸமுட்டா²னான’’ந்தி பன அவத்வா ‘‘தம்ஸமுட்டா²னான’’ந்தி வசனம் சித்தஸமுட்டா²னானம் ஸப்³ப³சித்தசேதஸிகஸமுட்டா²னதாத³ஸ்ஸனத்த²ம். ஏவம்பகாரேன ஹி தம்ஸமுட்டா²னவசனேன தத்த² தத்த² வுத்தம் ஸமுட்டா²னவசனம் விஸேஸிதம் ஹோதி. நனு ‘‘சித்தசேதஸிகா த⁴ம்மா சித்தஸமுட்டா²னான’’ந்தி வசனேன சித்தஸமுட்டா²னானம் சித்தசேதஸிகஸமுட்டா²னதா வுத்தாதி? ந வுத்தா. சித்தசேதஸிகானம் பச்சயபா⁴வோ ஏவ ஹி தத்த² வுத்தோதி.
சித்தபடிப³த்³த⁴வுத்திதாயாதி ஏதேனேவ ஹேதுஆதி³படிப³த்³த⁴தஞ்ச த³ஸ்ஸேதி. ‘‘யஞ்ச, பி⁴க்க²வே, சேதேதி, யஞ்ச பகப்பேதி, யஞ்ச அனுஸேதி, ஆரம்மணமேதம் ஹோதி, விஞ்ஞாணஸ்ஸ டி²தியா ஆரம்மணே ஸதி பதிட்டா² விஞ்ஞாணஸ்ஸ ஹோதி, தஸ்மிம் பதிட்டி²தே விஞ்ஞாணே விருள்ஹே நாமரூபஸ்ஸ அவக்கந்தி ஹோதி, நாமரூபபச்சயா ஸளாயதன’’ந்தி (ஸம். நி. 2.39) இமஸ்மிம்பி ஸுத்தே படிஸந்தி⁴னாமரூபஸ்ஸ விஞ்ஞாணபச்சயதா வுத்தாதி ஆஹ ‘‘தஸ்மிம் பதிட்டி²தே’’திஆதி³.
புரிமதரஸித்³தா⁴ய பத²வியா பீ³ஜபதிட்டா²னம் விய புரிமதரஸித்³தே⁴ கம்மே தன்னிப்³ப³த்தஸ்ஸேவ விஞ்ஞாணபீ³ஜஸ்ஸ பதிட்டா²னம் கம்மஸ்ஸ கடத்தா உப்பத்தீதி வுத்தம் ஹோதி. தேனாஹ – ‘‘கம்மம் கே²த்தம், விஞ்ஞாணம் பீ³ஜ’’ந்தி. கஸ்ஸ பன தம் கே²த்தம் பீ³ஜஞ்சாதி? நாமரூபங்குரஸ்ஸ.
அயஞ்ச பனத்தோ²தி படிஸந்தி⁴யம் கம்மஜரூபானம் சித்தபடிப³த்³த⁴வுத்திதா. ஓகாஸவஸேனேவாதி நாமரூபோகாஸவஸேனேவ. ஸோ ஹி தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ ஓகாஸோதி. வத்து²ரூபமத்தம்பீதி வத³ந்தோ வத்து²ரூபஸ்ஸ உபத்த²ம்ப⁴கானம் ஸேஸரூபானம்பி தது³பத்த²ம்ப⁴கபா⁴வேனேவ அரூபத⁴ம்மானம் பச்சயபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி, ஸஹப⁴வனமத்தம் வா. தத்த² காயபா⁴வாதி³கலாபானம் கத்த²சி அபா⁴வதோ கத்த²சி அபா⁴வாபா⁴வதோ ‘‘வத்து²ரூபமத்தம்பி வினா’’தி ஆஹ. ஸஸ்ஸாமிகேதி ஏதஸ்ஸேவ விஸேஸனத்த²ம் ‘‘ஸராஜகே’’தி வுத்தம்.
பவத்தியம் கடத்தாரூபாதீ³னம் பச்சயபா⁴வபடிபா³ஹனதோதி இத³ம் கஸ்மா வுத்தம், நனு தேஸம் பச்சயபா⁴வப்பஸங்கோ³யேவ நத்தி² ‘‘ஹேதூ ஸஹஜாதான’’ந்தி (பட்டா². அட்ட². 1.1) வசனதோ. ந ஹி யேஸம் ஹேதூ ஸஹஜாதபச்சயோ ந ஹோந்தி, தானி ஹேதுஸஹஜாதானி நாம ஹோந்தி. யதி³ ஸியும், ‘‘குஸலம் த⁴ம்மம் ஸஹஜாதோ அப்³யாகதோ த⁴ம்மோ உப்பஜ்ஜதி ந ஹேதுபச்சயா’’திஆதி³ ச லப்³பே⁴ய்ய, ந பன லப்³ப⁴தி, தஸ்மா ந தானி ஹேதுஸஹஜாதானீதி? ஸச்சமேதம், யோ பன ஹேதூஹி ஸமானகாலுப்பத்திமத்தம் க³ஹேத்வா ஹேதுஸஹஜாதபா⁴வம் மஞ்ஞேய்ய, தஸ்ஸாயம் பஸங்கோ³ அத்தீ²தி இத³ம் வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ப⁴க³வா பன வசனானம் லஹுக³ருபா⁴வம் ந க³ணேதி, போ³த⁴னேய்யானம் பன அஜ்ஜா²ஸயானுரூபதோ த⁴ம்மஸபா⁴வம் அவிலோமேந்தோ ததா² ததா² தே³ஸனம் நியாமேதீதி ந கத்த²சி அக்க²ரானம் ப³ஹுதா வா அப்பதா வா சோதே³தப்³பா³தி.
ஹேதுபச்சயனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.