பட்டா²னபகரண-மூலடீகா

க³ந்தா²ரம்ப⁴வண்ணனா

தி³ப்³ப³ந்தி காமகு³ணாதீ³ஹி கீளந்தி லளந்தி, தேஸு வா விஹரந்தி, விஜயஸமத்த²தாயோகே³ன பச்சத்தி²கே விஜேதும் இச்ச²ந்தி, இஸ்ஸரியட்டா²னாதி³ஸக்காரதா³னக்³க³ஹணம் தம்தம்அத்தா²னுஸாஸனஞ்ச கரோந்தா வோஹரந்தி, புஞ்ஞயோகா³னுபா⁴வப்பத்தாய ஜுதியா ஜோதந்தி, யதா²பி⁴லாஸிதஞ்ச விஸயம் அப்படிகா⁴தேன க³ச்ச²ந்தி, யதி²ச்சி²தனிப்பா²த³னே ஸக்கோந்தீதி வா தே³வா, தே³வனீயா வா தம்தம்ப்³யஸனனித்த²ரணத்தி²கேஹி ஸரணம் பராயணந்தி க³மனீயா, அபி⁴த்த²வனீயா வா. ஸோபா⁴விஸேஸயோகே³ன கமனீயாதி வா தே³வா. தே திவிதா⁴ – ஸம்முதிதே³வா உபபத்திதே³வா விஸுத்³தி⁴தே³வாதி. ப⁴க³வா பன நிரதிஸயாய அபி⁴ஞ்ஞாகீளாய, உத்தமேஹி தி³ப்³ப³ப்³ரஹ்மஅரியவிஹாரேஹி, ஸபரஸந்தானஸித்³தா⁴ய பஞ்சவித⁴மாரவிஜயிச்சா²னிப்ப²த்தியா, சித்திஸ்ஸரியஸத்தத⁴னாதி³ஸம்மாபடிபத்திஅவேச்சப்பஸாத³ஸக்காரதா³னக்³க³ஹணஸங்கா²தேன த⁴ம்மஸபா⁴வபுக்³க³லஜ்ஜா²ஸயானுரூபானுஸாஸனீஸங்கா²தேன ச வோஹாராதிஸயேன, பரமாய பஞ்ஞாஸரீரப்பபா⁴ஸங்கா²தாய ஜுதியா, அனோபமாய ச ஞாணஸரீரக³தியா, மாரவிஜயஸப்³ப³ஞ்ஞுகு³ணபரஹிதனிப்பா²த³னேஸு அப்படிஹதாய ஸத்தியா ச ஸமன்னாக³தத்தா ஸதே³வகேன லோகேன ஸரணந்தி க³மனீயதோ, அபி⁴த்த²வனீயதோ, ப⁴த்திவஸேன கமனீயதோ ச ஸப்³பே³ தே தே³வே தேஹி கு³ணேஹி அதிக்கந்தோ அதிஸயோ வா தே³வோதி தே³வாதிதே³வோ. ஸப்³ப³தே³வேஹி பூஜனீயதரோ தே³வோதி வா தே³வாதிதே³வோ, விஸுத்³தி⁴தே³வபா⁴வம் வா ஸப்³ப³ஞ்ஞுகு³ணாலங்காரம் பத்தத்தா அஞ்ஞதே³வேஹி அதிரேகதரோ வா தே³வோ தே³வாதிதே³வோ. தே³வானந்தி உபபத்திதே³வானம் ததா³ த⁴ம்மபடிக்³கா³ஹகானம். ஸக்காதீ³ஹி தே³வேஹி பஹாராத³அஸுரிந்தா³தீ³ஹி தா³னவேஹி ச பூஜிதோ. காயவசீஸம்யமஸ்ஸ ஸீலஸ்ஸ இந்த்³ரியஸம்வரஸ்ஸ சித்தஸம்யமஸ்ஸ ஸமாதி⁴ஸ்ஸ ச படிபக்கா²னம் அச்சந்தபடிப்பஸ்ஸத்³தி⁴யா ஸுத்³த⁴ஸம்யமோ.

இஸிஸத்தமோதி சதுஸச்சாவபோ³த⁴க³தியா இஸயோதி ஸங்க்²யம் க³தானம் ஸதம் பஸத்தா²னம் இஸீனம் அதிஸயேன ஸந்தோ பஸத்தோ²தி அத்தோ². விபஸ்ஸீஆத³யோ ச உபாதா³ய ப⁴க³வா ‘‘ஸத்தமோ’’தி வுத்தோ. யதோ விஞ்ஞாணம் பச்சுதா³வத்ததி, தம் நாமரூபம் ஸமுத³யனிரோத⁴னேன நிரோதே⁴ஸீதி நாமரூபனிரோத⁴னோ. அதிக³ம்பீ⁴ரனயமண்டி³ததே³ஸனம் பட்டா²னம் நாம தே³ஸேஸி பகரணந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

க³ந்தா²ரம்ப⁴வண்ணனா நிட்டி²தா.

பச்சயுத்³தே³ஸவண்ணனா

‘‘கே பன தே நயா, கிஞ்ச தம் பட்டா²னம் நாமா’’தி நயித³ம் புச்சி²தப்³ப³ம். கஸ்மா? நிதா³னகதா²யம் பட்டா²னஸமானனே அனுலோமாதீ³னம் நயானம் பட்டா²னஸ்ஸ ச த³ஸ்ஸிதத்தாதி இமமத்த²ம் விபா⁴வேந்தோ ‘‘ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன ஹி…பே… நாமாதி ஹி வுத்த’’ந்தி தத்த² வுத்தம் அட்ட²கதா²பாளிம் ஆஹரி. தத்த² கா³தா²த்த²ம் அட்ட²கதா²தி⁴ப்பாயஞ்ச பரதோ வண்ணயிஸ்ஸாமாதி.

பட்டா²னனாமத்தோ² பன திகபட்டா²னாதீ³னம் திகபட்டா²னாதி³னாமத்தோ², இமஸ்ஸ பகரணஸ்ஸ சதுவீஸதிஸமந்தபட்டா²னஸமோதா⁴னதா சேத்த² வத்தப்³பா³. ஏவஞ்ஹி ஸங்கே²பதோ பட்டா²னே ஞாதே வித்தா²ரோ ஸுக²விஞ்ஞேய்யோ ஹோதீதி. தத்த² ச நாமத்தோ² பட²மம் வத்தப்³போ³தி ‘‘தத்த² யேஸம்…பே… நாமத்தோ² தாவ ஏவம் வேதி³தப்³போ³’’தி வத்வா ஸப்³ப³ஸாதா⁴ரணஸ்ஸ பட்டா²னனாமஸ்ஸேவ தாவ அத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘கேனட்டே²ன பட்டா²ன’’ந்திஆதி³மாஹ. ப-காரோ ஹீதி உபஸக்³க³பத³ம் த³ஸ்ஸேதி. ஸோ ‘‘பவிப⁴த்தேஸு த⁴ம்மேஸு, யம் ஸேட்ட²ம் தது³பாக³முந்திஆதீ³ஸு விய நானப்பகாரத்த²ம் தீ³பேதி. நனு பகாரேஹி விப⁴த்தா பவிப⁴த்தாதி ப-இதி உபஸக்³கோ³ பகாரத்த²மேவ தீ³பேதி, ந நானப்பகாரத்த²ந்தி? ந, தேஸம் பகாரானம் நானாவித⁴பா⁴வதோ. அத்த²தோ ஹி ஆபன்னம் நானாவித⁴பா⁴வம் த³ஸ்ஸேதும் நானா-ஸத்³தோ³ வுத்தோதி. தத்த² ஏகஸ்ஸபி த⁴ம்மஸ்ஸ ஹேதுஆதீ³ஹி அனேகபச்சயபா⁴வதோ ச ஏகேகஸ்ஸ பச்சயஸ்ஸ அனேகத⁴ம்மபா⁴வதோ ச நானப்பகாரபச்சயதா வேதி³தப்³பா³.

ஹேதுபச்சயாதி³வஸேன விப⁴த்தத்தாதி ஏதேன த⁴ம்மஸங்க³ஹாதீ³ஸு வுத்ததோ குஸலாதி³விபா⁴க³தோ ஸாதிஸயவிபா⁴க³தம் பட்டா²னனாமலாப⁴ஸ்ஸ காரணம் த³ஸ்ஸேதி. கோ³ட்டா²தி வஜா. பட்டி²தகா³வோதி க³தகா³வோ. ஆக³தட்டா²னஸ்மிந்தி மஹாஸீஹனாத³ஸுத்தம் வத³தி. பவத்தக³மனத்தா ஏத்தா²தி வசனஸேஸோ. அத² வா க³ச்ச²தி ஏத்தா²தி க³மனம், ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணஸ்ஸ நிஸ்ஸங்க³வஸேன பவத்தஸ்ஸ க³மனத்தா க³மனதே³ஸபா⁴வதோ ஏகேகம் பட்டா²னம் நாமாதி அத்தோ². தத்த² அஞ்ஞேஹி க³திமந்தேஹி அதிஸயயுத்தஸ்ஸ க³திமதோ க³மனட்டா²னபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணஸ்ஸா’’தி வுத்தம். தஸ்ஸ மஹாவேக³ஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ பபாதட்டா²னம் விய த⁴ம்மஸங்க³ணீஆதீ³னம் ஸாஸங்க³க³மனட்டா²னபா⁴வம் இமஸ்ஸ ச மஹாபதோ² விய நிராஸங்க³க³மனட்டா²னபா⁴வம் த³ஸ்ஸேந்தோ அதிஸயயுத்தக³மனட்டா²னபா⁴வோ பட்டா²னனாமலாப⁴ஸ்ஸ காரணந்தி த³ஸ்ஸேதி.

திகானந்தி திகவஸேன வுத்தத⁴ம்மானம். ஸமந்தாதி அனுலோமாதீ³ஹி ஸப்³பா³காரேஹிபி க³தானி சதுவீஸதி ஹோந்தீதி அத்தோ². ஏதஸ்மிம் அத்தே² சதுவீஸதிஸமந்தபட்டா²னானீதி ‘‘ஸமந்தசதுவீஸதிபட்டா²னானீ’’தி வத்தப்³பே³ ஸமந்தஸத்³த³ஸ்ஸ பரயோக³ம் கத்வா வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். அத² வா ஸமந்தா ச² ச² ஹுத்வாதி ஏதேன அனுலோமாதி³ஸப்³ப³கோட்டா²ஸதோ திகாதி³ச²ச²பா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. தேன ஸமந்தஸத்³தோ³ திகாதி³ச²ச²பட்டா²னவிஸேஸனம் ஹோதி, ந சதுவீஸதிவிஸேஸனம், தஸ்மா ஸமந்ததோ பட்டா²னானி தானி சதுவீஸதீதி கத்வா ‘‘சதுவீஸதிஸமந்தபட்டா²னானீ’’தி வுத்தம். ஸமந்ததோ வா த⁴ம்மானுலோமாதி³திகாதி³படிச்சவாராதி³பச்சயானுலோமாதி³ஹேதுமூலகாதி³ப்பகாரேஹி பவத்தானி பட்டா²னானி ஸமந்தபட்டா²னானி, அனூனேஹி நயேஹி பவத்தானீதி வுத்தம் ஹோதி. தானி பன சதுவீஸதி ஹோந்தி. தேனேவாஹ ‘‘இமேஸம் சதுவீஸதியா கு²த்³த³கபட்டா²னஸங்கா²தானம் ஸமந்தபட்டா²னானம் ஸமோதா⁴னவஸேனா’’தி.

ஹேது ச ஸோ பச்சயோ சாதி இமினா வசனேன ஹேதுனோ அதி⁴பதிபச்சயாதி³பூ⁴தஸ்ஸ ச க³ஹணம் ஸியாதி தம் நிவாரேந்தோ ஆஹ ‘‘ஹேது ஹுத்வா பச்சயோ’’தி. ஏதேனபி ஸோ ஏவ தோ³ஸோ ஆபஜ்ஜதீதி புனாஹ ‘‘ஹேதுபா⁴வேன பச்சயோதி வுத்தம் ஹோதீ’’தி. தேன இத⁴ ஹேது-ஸத்³தே³ன த⁴ம்மக்³க³ஹணம் ந கதம், அத² கோ² த⁴ம்மஸத்திவிஸேஸோ க³ஹிதோதி த³ஸ்ஸேதி. தஸ்ஸ ஹி பச்சயஸத்³த³ஸ்ஸ ச ஸமானாதி⁴கரணதம் ஸந்தா⁴ய ‘‘ஹேது ச ஸோ பச்சயோ சா’’தி, ‘‘ஹேது ஹுத்வா பச்சயோ’’தி ச வுத்தம். ஏவஞ்ச கத்வா பரதோ பாளியம் ‘‘ஹேதூ ஹேதுஸம்பயுத்த…பே… ஹேதுபச்சயேன பச்சயோ’’திஆதி³னா (பட்டா². 1.1.1) தேன தேன ஹேதுபா⁴வாதி³உபகாரேன தஸ்ஸ தஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ உபகாரத்தம் வுத்தம். அட்ட²கதா²யம் பன ‘‘யோ ஹி த⁴ம்மோ யம் த⁴ம்மம் அப்பச்சக்கா²ய திட்ட²தி வா உப்பஜ்ஜதி வா, ஸோ தஸ்ஸ பச்சயோ’’தி ‘‘மூலட்டே²ன உபகாரகோ த⁴ம்மோ ஹேதுபச்சயோ’’திச்சேவமாதி³னா த⁴ம்மப்பதா⁴னனித்³தே³ஸேன த⁴ம்மதோ அஞ்ஞா த⁴ம்மஸத்தி நாம நத்தீ²தி த⁴ம்மேஹேவ த⁴ம்மஸத்திவிபா⁴வனம் கதந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். இதா⁴பி வா ஹேது ச ஸோ பச்சயோ சாதி த⁴ம்மேனேவ த⁴ம்மஸத்திம் த³ஸ்ஸேதி. ந ஹி ஹேதுபச்சயோதிஆதி³கோ உத்³தே³ஸோ குஸலாதி³உத்³தே³ஸோ விய த⁴ம்மப்பதா⁴னோ, அத² கோ² த⁴ம்மானம் உபகாரப்பதா⁴னோதி. ஏதீதி ஏதஸ்ஸ அத்தோ² வத்ததீதி, தஞ்ச உப்பத்திட்டி²தீனம் ஸாதா⁴ரணவசனம். தேனேவாஹ – ‘‘திட்ட²தி வா உப்பஜ்ஜதி வா’’தி. கோசி ஹி பச்சயோ டி²தியா ஏவ ஹோதி யதா² பச்சா²ஜாதபச்சயோ, கோசி உப்பத்தியாயேவ யதா² அனந்தராத³யோ, கோசி உப⁴யஸ்ஸ யதா² ஹேதுஆத³யோதி.

உபகாரகலக்க²ணோதி ச த⁴ம்மேன த⁴ம்மஸத்திஉபகாரம் த³ஸ்ஸேதீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஹினோதி பதிட்டா²தி ஏத்தா²தி ஹேது. அனேகத்த²த்தா தா⁴துஸத்³தா³னம் ஹி-ஸத்³தோ³ மூல-ஸத்³தோ³ விய பதிட்ட²த்தோ²தி த³ட்ட²ப்³போ³தி. ஹினோதி வா ஏதேன கம்மனிதா³னபூ⁴தேன உத்³த⁴ம் ஓஜம் அபி⁴ஹரந்தேன மூலேன விய பாத³போ தப்பச்சயம் ப²லம் க³ச்ச²தி பவத்ததி வுட்³டி⁴ம் விரூள்ஹிம் ஆபஜ்ஜதீதி ஹேது. ஆசரியானந்தி ரேவதத்தே²ரம் வத³தி.

‘‘யோனிஸோ, பி⁴க்க²வே, மனஸிகரோதோ அனுப்பன்னா சேவ குஸலா த⁴ம்மா உப்பஜ்ஜந்தி, உப்பன்னா ச குஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தீ’’திஆதீ³ஹி (அ. நி. 1.66-67) குஸலபா⁴வஸ்ஸ யோனிஸோமனஸிகாரபடிப³த்³த⁴தா ஸித்³தா⁴ ஹோதீதி ஆஹ ‘‘யோனிஸோமனஸிகாரபடிப³த்³தோ⁴ குஸலபா⁴வோ’’தி. ஏதேனேவ அகுஸலாப்³யாகதபா⁴வா குஸலபா⁴வோ விய ந ஹேதுபடிப³த்³தா⁴தி த³ஸ்ஸிதம் ஹோதி. யம் பனேகே மஞ்ஞேய்யும் ‘‘அஹேதுகஹேதுஸ்ஸ அகுஸலபா⁴வோ விய ஸஹேதுகஹேதூனம் ஸபா⁴வதோவ குஸலாதி³பா⁴வோ அஞ்ஞேஸம் தம்ஸம்பயுத்தானம் ஹேதுபடிப³த்³தோ⁴’’தி, தஸ்ஸ உத்தரம் வத்தும் ‘‘யதி³ சா’’திஆதி³மாஹ. அலோபோ⁴ குஸலோ வா ஸியா அப்³யாகதோ வா, யதி³ அலோபோ⁴ ஸபா⁴வதோ குஸலோ, குஸலத்தா அப்³யாகதோ ந ஸியா. அத² அப்³யாகதோ, தம்ஸபா⁴வத்தா குஸலோ ந ஸியா அலோப⁴ஸபா⁴வஸ்ஸ அதோ³ஸத்தாபா⁴வோ விய. யஸ்மா பன உப⁴யதா²பி ஸோ ஹோதி, தஸ்மா யதா² உப⁴யதா² ஹோந்தேஸு ப²ஸ்ஸாதீ³ஸு ஸம்பயுத்தேஸு ஹேதுபடிப³த்³த⁴குஸலாதி³பா⁴வம் பரியேஸத², ந ஸபா⁴வதோ, ஏவம் ஹேதூஸுபி குஸலாதி³தா அஞ்ஞபடிப³த்³தா⁴ பரியேஸிதப்³பா³, ந ஸபா⁴வதோதி. யம் வுத்தம் ‘‘ஸம்பயுத்தஹேதூஸு ஸபா⁴வதோவ குஸலாதி³பா⁴வோ’’தி, தம் ந யுஜ்ஜதி, ஸா பன பரியேஸியமானா யோனிஸோமனஸிகாராதி³படிப³த்³தா⁴ ஹோதீதி ஹேதூஸு விய ஸம்பயுத்தேஸுபி யோனிஸோமனஸிகாராதி³படிப³த்³தோ⁴ குஸலாதி³பா⁴வோ, ந ஹேதுபடிப³த்³தோ⁴தி ஸித்³த⁴ம் ஹோதீதி அதி⁴ப்பாயோ.

ஆரபி⁴த்வாபீதி ஏத்த² பி-ஸத்³தே³ன இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி – ரூபாயதனாதி³மத்தே யஸ்மிம் கிஸ்மிஞ்சி ஏகஸ்மிம் அட்ட²த்வா ‘‘யம் யம் த⁴ம்மம் ஆரப்³பா⁴’’தி அனியமேன ஸப்³ப³ரூபாயதன…பே… த⁴ம்மாயதனானஞ்ச ஆரம்மணபச்சயபா⁴வஸ்ஸ வுத்தத்தா ந கோசி த⁴ம்மோ ந ஹோதீதி.

‘‘ச²ந்த³வதோ கிம் நாம ந ஸிஜ்ஜ²தீ’’திஆதி³கம் புரிமாபி⁴ஸங்கா²ரூபனிஸ்ஸயம் லபி⁴த்வா உப்பஜ்ஜமானே சித்தே ச²ந்தா³த³யோ து⁴ரபூ⁴தா ஜேட்ட²கபூ⁴தா ஸயம் ஸம்பயுத்தத⁴ம்மே ஸாத⁴யமானா ஹுத்வா பவத்தந்தி, தம்ஸம்பயுத்தத⁴ம்மா ச தேஸம் வஸே வத்தந்தி ஹீனாதி³பா⁴வேன தத³னுவத்தனதோ, தேன தே அதி⁴பதிபச்சயா ஹோந்தி. க³ருகாதப்³ப³ம்பி ஆரம்மணம் தன்னின்னபோணபப்³பா⁴ரானம் பச்சவேக்க²ணஅஸ்ஸாத³மக்³க³ப²லானம் அத்தனோ வஸே வத்தயமானம் விய பச்சயோ ஹோதி, தஸ்மாயம் அத்தாதீ⁴னானம் பதிபா⁴வேன உபகாரகதா அதி⁴பதிபச்சயதாதி த³ட்ட²ப்³பா³.

மனோவிஞ்ஞாணதா⁴தூதிஆதி³ சித்தனியமோதி ஏத்த² ஆதி³-ஸத்³தே³ன ஸந்தீரணானந்தரம் வோட்ட²ப்³ப³னம், சுதிஅனந்தரா படிஸந்தீ⁴தி யஸ்ஸ யஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ அனந்தரா யம் யம் சித்தம் உப்பஜ்ஜதி, தஸ்ஸ தஸ்ஸ தத³னந்தருப்பாத³னியமோ தம்தம்ஸஹகாரீபச்சயவிஸிட்ட²ஸ்ஸ புரிமபுரிமசித்தஸ்ஸேவ வஸேன இஜ்ஜ²தீதி த³ஸ்ஸேதி. பா⁴வனாப³லேன பன வாரிதத்தாதி ஏத்த² யதா² ருக்க²ஸ்ஸ வேகே² தி³ன்னே புப்பி²தும் ஸமத்த²ஸ்ஸேவ புப்ப²னம் ந ஹோதி, அக³த³வேகே² பன அபனீதே தாயயேவ ஸமத்த²தாய புப்ப²னம் ஹோதி, ஏவமிதா⁴பி பா⁴வனாப³லேன வாரிதத்தா ஸமுட்டா²பனஸமத்த²ஸ்ஸேவ அஸமுட்டா²பனம், தஸ்மிஞ்ச அபக³தே தாயயேவ ஸமத்த²தாய ஸமுட்டா²பனம் ஹோதீதி அதி⁴ப்பாயோ.

ப்³யஞ்ஜனமத்ததோவேத்த² நானாகரணம் பச்சேதப்³ப³ம், ந அத்த²தோதி உபசயஸந்ததிஅதி⁴வசனனிருத்திபதா³னம் விய ஸத்³த³த்த²மத்ததோ நானாகரணம், ந வசனீயத்த²தோதி அதி⁴ப்பாயோ. தேனேவ ஸத்³த³த்த²விஸேஸம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘கத²’’ந்திஆதி³மாஹ. தத்த² புரிமபச்சி²மானம் நிரோது⁴ப்பாத³ந்தராபா⁴வதோ நிரந்தருப்பாத³னஸமத்த²தா அனந்தரபச்சயபா⁴வோ. ரூபத⁴ம்மானம் விய ஸண்டா²னாபா⁴வதோ பச்சயபச்சயுப்பன்னானம் ஸஹாவட்டா²னாபா⁴வதோ ச ‘‘இத³மிதோ ஹேட்டா² உத்³த⁴ம் திரிய’’ந்தி விபா⁴கா³பா⁴வா அத்தனா ஏகத்தமிவ உபனேத்வா ஸுட்டு² அனந்தரபா⁴வேன உப்பாத³னஸமத்த²தா ஸமனந்தரபச்சயதா.

உப்பாத³னஸமத்த²தாதி ச அப்³யாபாரத்தா த⁴ம்மானம் யஸ்மிம் யதா³காரே நிருத்³தே⁴ வத்தமானே வா ஸதி தம்தம்விஸேஸவந்தா த⁴ம்மா ஹோந்தி, தஸ்ஸ ஸோவ ஆகாரோ வுச்சதீதி த³ட்ட²ப்³போ³. த⁴ம்மானம் பவத்திமேவ ச உபாதா³ய காலவோஹாரோதி நிரோதா⁴ வுட்ட²ஹந்தஸ்ஸ நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனப²லஸமாபத்தீனம் அஸஞ்ஞஸத்தா சவந்தஸ்ஸ புரிமசுதிபச்சி²மபடிஸந்தீ⁴னஞ்ச நிரோது⁴ப்பாத³னிரந்தரதாய காலந்தரதா நத்தீ²தி த³ட்ட²ப்³பா³. ந ஹி தேஸம் அந்தரா அரூபத⁴ம்மானம் பவத்தி அத்தி², யம் உபாதா³ய காலந்தரதா வுச்சேய்ய, ந ச ரூபத⁴ம்மப்பவத்தி அரூபத⁴ம்மப்பவத்தியா அந்தரம் கரோதி அஞ்ஞஸந்தானத்தா. ரூபாரூபத⁴ம்மஸந்ததியோ ஹி த்³வே அஞ்ஞமஞ்ஞம் விஸதி³ஸஸபா⁴வத்தா அஞ்ஞமஞ்ஞோபகாரபா⁴வேன வத்தமானாபி விஸும்யேவ ஹோந்தி. ஏகஸந்ததியஞ்ச புரிமபச்சி²மானம் மஜ்ஜே² வத்தமானம் தம்ஸந்ததிபரியாபன்னதாய அந்தரகாரகம் ஹோதி. தாதி³ஸஞ்ச கஞ்சி நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனப²லஸமாபத்தீனம் மஜ்ஜே² நத்தி², ந ச அபா⁴வோ அந்தரகாரகோ ஹோதி அபா⁴வத்தாயேவ, தஸ்மா ஜவனானந்தரஸ்ஸ ஜவனஸ்ஸ விய, ப⁴வங்கா³னந்தரஸ்ஸ ப⁴வங்க³ஸ்ஸ விய ச நிரந்தரதா ஸுட்டு² ச அனந்தரதா ஹோதீதி ததா² உப்பாத³னஸமத்த²தா நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனசுதீனம்பி த³ட்ட²ப்³பா³. உப்பத்தியா பச்சயபா⁴வோ சேத்த² அனந்தரபச்சயாதீ³னம் பாகடோதி உப்பாத³னஸமத்த²தாவ வுத்தா. பச்சுப்பன்னானம் பன த⁴ம்மானம் புப்³ப³ந்தாபரந்தபரிச்சே²தே³ன க³ஹிதானம் ‘‘உப்பஜ்ஜதீ’’தி வசனம் அலப⁴ந்தானம் ‘‘அதீதோ த⁴ம்மோ பச்சுப்பன்னஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ அனந்தரபச்சயேன பச்சயோ’’திஆதி³னா (பட்டா². 2.18.5) அனந்தராதி³பச்சயபா⁴வோ வுத்தோதி ந ஸோ உப்பத்தியம்யேவாதி விஞ்ஞாயதி. ந ஹி குஸலாதி³க்³க³ஹணம் விய பச்சுப்பன்னக்³க³ஹணம் அபரிச்சே²த³ம், யதோ உப்பத்திமத்தஸமங்கி³னோயேவ ச க³ஹணம் ஸியா, தேனேவ ச அதீதத்திகே படிச்சவாராத³யோ ந ஸந்தீதி.

உப்பஜ்ஜமானோவ ஸஹுப்பாத³பா⁴வேனாதி ஏத்தா²பி உப்பத்தியா பச்சயபா⁴வேன பாகடேன டி²தியாபி பச்சயபா⁴வம் நித³ஸ்ஸேதீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம், பச்சயுப்பன்னானம் பன ஸஹஜாதபா⁴வேன உபகாரகதா ஸஹஜாதபச்சயதாதி.

அத்தனோ உபகாரகஸ்ஸ உபகாரகதா அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயதா, உபகாரகதா ச அஞ்ஞமஞ்ஞதாவஸேனேவ த³ட்ட²ப்³பா³, ந ஸஹஜாதாதி³வஸேன. ஸஹஜாதாதி³பச்சயோ ஹோந்தோயேவ ஹி கோசி அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயோ ந ஹோதி, ந ச புரேஜாதபச்சா²ஜாதபா⁴வேஹி உபகாரகஸ்ஸ உபகாரகா வத்து²க²ந்தா⁴ அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயா ஹோந்தீதி.

தருஆதீ³னம் பத²வீ விய அதி⁴ட்டா²னாகாரேன பத²வீதா⁴து ஸேஸதா⁴தூனம், சக்கா²த³யோ ச சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³னம் உபகாரகா சித்தகம்மஸ்ஸ படாத³யோ விய நிஸ்ஸயாகாரேன க²ந்தா⁴த³யோ தம்தம்னிஸ்ஸயானம் க²ந்தா⁴தீ³னம்.

தத³தீ⁴னவுத்திதாய அத்தனோ ப²லேன நிஸ்ஸிதோதி யம் கிஞ்சி காரணம் நிஸ்ஸயோதி வத³தி. தத்த² யோ பு⁴ஸோ, தம் உபனிஸ்ஸயோதி நித்³தா⁴ரேதி.

பகதோதி ஏத்த² ப-காரோ உபஸக்³கோ³, ஸோ அத்தனோ ப²லஸ்ஸ உப்பாத³னே ஸமத்த²பா⁴வேன ஸுட்டு²கததம் தீ³பேதி. ததா² ச கதம் அத்தனோ ஸந்தானே கதம் ஹோதீதி ஆஹ ‘‘அத்தனோ ஸந்தானே’’தி. கரணஞ்ச து³வித⁴ம் நிப்பா²த³னம் உபஸேவனஞ்சாதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘நிப்பா²தி³தோ வா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² உபஸேவிதோ வாதி ஏதேன காயஅல்லீயாபனவஸேன உபபோ⁴கூ³பஸேவனம் விஜானனாதி³வஸேன ஆரம்மணூபஸேவனஞ்ச த³ஸ்ஸேதீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். தேன அனாக³தானம்பி சக்கு²ஸம்பதா³தீ³னம் ஆரம்மணூபஸேவனேன யதா²படிஸேவிதானம் பகதூபனிஸ்ஸயதா வுத்தா ஹோதி.

யதா² பச்சா²ஜாதேன வினா ஸந்தானாவிச்சே²த³ஹேதுபா⁴வம் அக³ச்ச²ந்தானம் த⁴ம்மானம் யே பச்சா²ஜாதாகாரேன உபகாரகா, தேஸம் ஸா விப்பயுத்தாகாராதீ³ஹி விஸிட்டா² உபகாரகதா பச்சா²ஜாதபச்சயதா, ததா² நிஸ்ஸயாரம்மணாகாராதீ³ஹி விஸிட்டா² புரேஜாதபா⁴வேன வினா உபகாரகபா⁴வம் அக³ச்ச²ந்தானம் வத்தா²ரம்மணானம் புரேஜாதாகாரேன உபகாரகதா புரேஜாதபச்சயதா, ஏவம் ஸப்³ப³த்த² பச்சயானம் பச்சயந்தராகாரவிஸிட்டா² உபகாரகதா யோஜேதப்³பா³.

கி³ஜ்ஜ²போதகஸரீரானம் ஆஹாராஸாசேதனா வியாதி ஏதேன மனோஸஞ்சேதனாஹாரவஸேன பவத்தமானேஹி அரூபத⁴ம்மேஹி ரூபகாயஸ்ஸ உபத்த²ம்பி⁴தபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. தேனேவ ‘‘ஆஹாராஸா வியா’’தி அவத்வா சேதனாக³ஹணம் கரோதி.

குஸலாதி³பா⁴வேன அத்தனா ஸதி³ஸஸ்ஸ பயோகே³ன கரணீயஸ்ஸ புனப்புனம் கரணம் பவத்தனம் ஆஸேவனட்டோ², அத்தஸதி³ஸஸபா⁴வதாபாத³னம் வாஸனம் வா. க³ந்தா²தீ³ஸு புரிமாபுரிமாபி⁴யோகோ³ வியாதி புரிமா புரிமா ஆஸேவனா வியாதி அதி⁴ப்பாயோ.

சித்தப்பயோகோ³ சித்தகிரியா, ஆயூஹனந்தி அத்தோ². யதா² ஹி காயவசீபயோகோ³ விஞ்ஞத்தி, ஏவம் சித்தப்பயோகோ³ சேதனா. ஸா தாய உப்பன்னகிரியதாவிஸிட்டே² ஸந்தானே ஸேஸபச்சயஸமாக³மே பவத்தமானானம் விபாககடத்தாரூபானம்பி தேனேவ கிரியபா⁴வேன உபகாரிகா ஹோதி. தஸ்ஸ ஹி கிரியபா⁴வஸ்ஸ பவத்தத்தா தேஸம் பவத்தி, ந அஞ்ஞதா²தி. ஸஹஜாதானம் பன தேன உபகாரிகாதி கிம் வத்தப்³ப³ந்தி.

நிருஸ்ஸாஹஸந்தபா⁴வேனாதி ஏதேன ஸஉஸ்ஸாஹேஹி விபாகத⁴ம்மத⁴ம்மேஹி குஸலாகுஸலேஹி ஸாரம்மணாதி³பா⁴வேன ஸதி³ஸவிபாகபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. ஸோ ஹி விபாகானம் பயோகே³ன அஸாதே⁴தப்³ப³தாய பயோகே³ன அஞ்ஞதா² வா ஸேஸபச்சயேஸு ஸித்³தே⁴ஸு கம்மஸ்ஸ கடத்தாயேவ ஸித்³தி⁴தோ நிருஸ்ஸாஹோ ஸந்தபா⁴வோ ஹோதி, ந கிலேஸவூபஸமஸந்தபா⁴வோ, ததா²ஸந்தஸபா⁴வதோயேவ ப⁴வங்கா³த³யோ து³விஞ்ஞேய்யா. பஞ்சத்³வாரேபி ஹி ஜவனப்பவத்தியா ரூபாதீ³னம் க³ஹிததா விஞ்ஞாயதி, அபி⁴னிபாதஸம்படிச்ச²னஸந்தீரணமத்தா பன விபாகா து³விஞ்ஞேய்யாயேவ. நிருஸ்ஸாஹஸந்தபா⁴வாயாதி நிருஸ்ஸாஹஸந்தபா⁴வத்தா²ய. ஏதேன தப்பச்சயவதம் அவிபாகானம்பி விபாகானுகுலம் பவத்திம் த³ஸ்ஸேதி.

ஸதிபி ஜனகத்தே உபத்த²ம்ப⁴கத்தம் ஆஹாரானம் பதா⁴னகிச்சந்தி ஆஹ ‘‘ரூபாரூபானம் உபத்த²ம்ப⁴கத்தேனா’’தி. உபத்த²ம்ப⁴கத்தஞ்ஹி ஸதிபி ஜனகத்தே அரூபீனம் ஆஹாரானம் ஆஹாரஜரூபஸமுட்டா²பகரூபாஹாரஸ்ஸ ச ஹோதி, அஸதிபி சதுஸமுட்டா²னிகரூபூபத்த²ம்ப⁴கரூபாஹாரஸ்ஸ, அஸதி பன உபத்த²ம்ப⁴கத்தே ஆஹாரானம் ஜனகத்தம் நத்தீ²தி உபத்த²ம்ப⁴கத்தம் பதா⁴னம். ஜனயமானோபி ஹி ஆஹாரோ அவிச்சே²த³வஸேன உபத்த²ம்ப⁴யமானோயேவ ஜனேதீதி உபத்த²ம்ப⁴னபா⁴வோ ஆஹாரபா⁴வோதி.

அதி⁴பதியட்டே²னாதி ஏத்த² ந அதி⁴பதிபச்சயத⁴ம்மானம் விய பவத்தினிவாரகே அபி⁴ப⁴வித்வா பவத்தனேன க³ருபா⁴வோ அதி⁴பதியட்டோ², அத² கோ² த³ஸ்ஸனாதி³கிச்சேஸு சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³ஹி ஜீவனே ஜீவந்தேஹி ஸுகி²தாதி³பா⁴வே ஸுகி²தாதீ³ஹி அதி⁴மோக்க²பக்³க³ஹுபட்டா²னாவிக்கே²பஜானனேஸு அனஞ்ஞாதஞ்ஞஸ்ஸாமீதி பவத்தியம் ஆஜானனே அஞ்ஞாதாவீபா⁴வே ச ஸத்³தா⁴தி³ஸஹஜாதேஹீதி ஏவம் தம்தம்கிச்சேஸு சக்கா²தி³பச்சயேஹி சக்கா²தீ³னம் அனுவத்தனீயதா. தேஸு தேஸு ஹி கிச்சேஸு சக்கா²தீ³னம் இஸ்ஸரியம் தப்பச்சயானஞ்ச தத³னுவத்தனேன தத்த² பவத்தீதி. இத்தி²புரிஸிந்த்³ரியானம் பன யதி³பி லிங்கா³தீ³ஹி அனுவத்தனீயதா அத்தி², ஸா பன ந பச்சயபா⁴வதோ. யதா² ஹி ஜீவிதாஹாரா யேஸம் பச்சயா ஹோந்தி, தே தேஸம் அனுபாலகஉபத்த²ம்ப⁴கா அத்தி², அவிக³தபச்சயபூ⁴தா ச ஹோந்தி, ந ஏவம் இத்தி²புரிஸபா⁴வா லிங்கா³தீ³னம் கேனசி பகாரேன உபகாரகா ஹோந்தி, கேவலம் பன யதா²ஸகேஹேவ பச்சயேஹி பவத்தமானானம் லிங்கா³தீ³னம் யதா² இத்தா²தி³க்³க³ஹணஸ்ஸ பச்சயபா⁴வோ ஹோதி, ததோ அஞ்ஞேனாகாரேன தம்ஸஹிதஸந்தானே அப்பவத்திதோ லிங்கா³தீ³ஹி அனுவத்தனீயதா இந்த்³ரியதா ச தேஸம் வுச்சதி, தஸ்மா ந தேஸம் இந்த்³ரியபச்சயபா⁴வோ வுத்தோ. சக்கா²த³யோ அரூபத⁴ம்மானம்யேவாதி ஏத்த² ஸுக²து³க்கி²ந்த்³ரியானிபி சக்கா²தி³க்³க³ஹணேன க³ஹிதானீதி த³ட்ட²ப்³பா³னி.

லக்க²ணாரம்மணூபனிஜ்ஜா²னபூ⁴தானம் விதக்காதீ³னம் விதக்கனாதி³வஸேன ஆரம்மணம் உபக³ந்த்வா நிஜ்ஜா²னம் பேக்க²னம், சிந்தனம் வா விதக்காதீ³னம்யேவ ஸாதா⁴ரணோ ப்³யாபாரோ உபனிஜ்ஜா²யனட்டோ². ட²பேத்வா ஸுக²து³க்க²வேத³னாத்³வயந்தி ஸுகி²ந்த்³ரியது³க்கி²ந்த்³ரியத்³வயம் ட²பேத்வாதி அதி⁴ப்பாயோ. ‘‘ஸப்³பா³னிபீ’’தி வத்வா ‘‘ஸத்தஜா²னங்கா³னீ’’தி வசனேன அஜா²னங்கா³னம் உபேக்கா²சித்தேகக்³க³தானம் நிவத்தனம் கதந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். யதி³ ஏவம் ‘‘ஸத்த ஜா²னங்கா³னீ’’தி ஏதேனேவ ஸித்³தே⁴ ‘‘ட²பேத்வா ஸுக²து³க்க²வேத³னாத்³வய’’ந்தி கஸ்மா வுத்தம்? வேத³னாபே⁴தே³ஸு பஞ்சஸு ஸுக²து³க்க²த்³வயஸ்ஸ ஏகந்தேன அஜா²னங்க³த்தத³ஸ்ஸனத்த²ம் ஜா²னங்க³ட்டா²னே நித்³தி³ட்ட²த்தா. ஸதிபி வா ஜா²னங்க³வோஹாரே வேத³னாபே⁴த³த்³வயஸ்ஸ ஏகந்தேன ஜா²னபச்சயத்தாபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம். உபேக்கா²சித்தேகக்³க³தானம் பன யதி³பி ஜா²னபச்சயத்தாபா⁴வோ அத்தி², ஜா²னபச்சயபா⁴வோ பன ந நத்தீ²தி ‘‘ஸப்³பா³னிபி ஸத்த ஜா²னங்கா³னீ’’தி ஏத்த² க³ஹணம் கதம். தத்த² ‘‘ஸப்³பா³னிபீ’’தி வசனம் ஸப்³ப³குஸலாதி³பே⁴த³ஸங்க³ண்ஹனத்த²ம், ந பன ஸப்³ப³சித்துப்பாத³க³தஸங்க³ண்ஹனத்த²ந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

யதோ ததோ வாதி ஸம்மா வா மிச்சா² வாதி அத்தோ². ஏதே பன த்³வேபி ஜா²னமக்³க³பச்சயா அஹேதுகசித்தேஸு ந லப்³ப⁴ந்தீதி இத³ம் அஹேதுகசித்தேஸு ந லப்³ப⁴ந்தி, ந ஸஹேதுகசித்தேஸூதி ஸஹேதுகசித்தேஸு அலாபா⁴பா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம், ந அஹேதுகசித்தேஸு லாபா⁴பா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ந்தி. ஏவம் அத்தே² க³ய்ஹமானே அஹேதுகசித்தேஸு கத்த²சி கஸ்ஸசி லாபோ⁴ ந வாரிதோதி ஏத்தகமேவ விஞ்ஞாயேய்ய, ந ஸவிதக்காஹேதுகசித்தேஸு ஜா²னபச்சயஸ்ஸேவ அலாபா⁴பா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம் கதந்தி. அஹேதுகசித்தேஸு வா லாபா⁴பா⁴வத³ஸ்ஸனத்தே² பன இமஸ்மிம் வசனே ஸவிதக்காஹேதுகசித்தேஸு ஜா²னபச்சயஸ்ஸ லாபா⁴பா⁴வோ ஆபஜ்ஜதி, தஸ்மா யேன அலாபே⁴ன த⁴ம்மஸங்க³ணியம் மனோதா⁴துஆதீ³னம் ஸங்க³ஹஸுஞ்ஞதவாரேஸு ஜா²னம் ந உத்³த⁴டம், தம் அலாப⁴ம் ஸந்தா⁴ய ஏஸ ஜா²னபச்சயஸ்ஸபி அஹேதுகசித்தேஸு அலாபோ⁴ வுத்தோதி வேதி³தப்³போ³. யதா² ஹி ஸஹேதுகேஸு விதக்காதீ³னம் ஸஹஜாதே ஸம்கட்³டி⁴த்வா ஏகத்தக³தபா⁴வகரணம் உபனிஜ்ஜா²யனப்³யாபாரோ ப³லவா, ந ததா² அஹேதுகசித்தேஸு ஹோதி. இமஸ்மிம் பன பகரணே து³ப்³ப³லம்பி உபனிஜ்ஜா²யனம் யதி³பி கிஞ்சிமத்தம்பி அத்தி², தேன உபகாரகதா ஹோதீதி ஸவிதக்காஹேதுகசித்தேஸுபி ஜா²னபச்சயோ வுத்தோவ, தஸ்மா யே ஏவம் பட²ந்தி ‘‘ந ஏதே பன த்³வேபி ஜா²னமக்³க³பச்சயா யதா²ஸங்க்²யம் த்³விபஞ்சவிஞ்ஞாணஅஹேதுகசித்தேஸு லப்³ப⁴ந்தீ’’தி, தேஸம் ஸோ பாடோ² ஸுந்த³ரதரோ, இமஸ்ஸ பகரணஸ்ஸாயம் அத்த²வண்ணனா, ந த⁴ம்மஸங்க³ணியாதி.

ஸமம் பகாரேஹி யுத்ததாய ஏகீபா⁴வோபக³மேன விய உபகாரகதா ஸம்பயுத்தபச்சயதா.

யுத்தானம்பி ஸதம் விப்பயுத்தபா⁴வேன நானத்தூபக³மேன உபகாரகதா விப்பயுத்தபச்சயதா. ந ஹி வத்து²ஸஹஜாதபச்சா²ஜாதவஸேன அயுத்தானம் ரூபாதீ³னம் ஆரம்மணாதி³பா⁴வேன உபகாரகானம் விப்பயுத்தானம் விப்பயுத்தபச்சயதா அத்தீ²தி. ரூபானம் பன ரூபேஹி ஸதிபி அவினிப்³போ⁴கே³ விப்பயோகோ³யேவ நத்தீ²தி ந தேஸம் விப்பயுத்தபச்சயதா. வுத்தஞ்ஹி ‘‘சதூஹி ஸம்பயோகோ³ சதூஹி விப்பயோகோ³’’தி (தா⁴து. 3).

பச்சுப்பன்னலக்க²ணேனாதி பச்சுப்பன்னஸபா⁴வேன. தேன ‘‘அத்தி² மே பாபகம்மம் கத’’ந்தி (பாரா. 38), ‘‘அத்தே²கச்சோ புக்³க³லோ அத்தஹிதாய படிபன்னோ’’தி (பு. ப. மாதிகா 4.24) ச ஏவமாதீ³ஸு வுத்தம் நிப்³ப³த்தஉபலப்³ப⁴மானதாலக்க²ணம் அத்தி²பா⁴வம் நிவாரேதி. ஸதிபி ஜனகத்தே உபத்த²ம்ப⁴கப்பதா⁴னா அத்தி²பா⁴வேன உபகாரகதாதி ஆஹ ‘‘உபத்த²ம்ப⁴கத்தேனா’’தி. இத³ஞ்ச உபத்த²ம்ப⁴கத்தம் வத்தா²ரம்மணஸஹஜாதாதீ³னம் ஸாதா⁴ரணம் அத்தி²பா⁴வேன உபகாரகத்தம் த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

ஆரம்மணே பு²ஸனாதி³வஸேன வத்தமானானம் ப²ஸ்ஸாதீ³னம் அனேகேஸம் ஸஹபா⁴வோ நத்தீ²தி ஏகஸ்மிம் ப²ஸ்ஸாதி³ஸமுதா³யே ஸதி து³தியோ ந ஹோதி, அஸதி பன ஹோதி, தேன நத்தி²பா⁴வேன உபகாரகதா நத்தி²பச்சயதா. ஸதிபி புரிமதரசித்தானம் நத்தி²பா⁴வே ந தானி நத்தி²பா⁴வேன உபகாரகானி, அனந்தரமேவ பன அத்தனோ அத்தி²பா⁴வேன பவத்திஓகாஸம் அலப⁴மானானம் நத்தி²பா⁴வேன பவத்திஓகாஸம் த³த³மானம் விய உபகாரகம் ஹோதீதி ‘‘பவத்திஓகாஸதா³னேன உபகாரகதா’’தி ஆஹ.

ஏத்த² ச அபா⁴வமத்தேன உபகாரகதா ஓகாஸதா³னம் நத்தி²பச்சயதா, ஸபா⁴வாவிக³மேன அப்பவத்தமானானம் ஸபா⁴வவிக³மேன உபகாரகதா விக³தபச்சயதா, நத்தி²தா ச நிரோதா⁴னந்தரஸுஞ்ஞதா, விக³ததா நிரோத⁴ப்பத்ததா, அயமேதேஸம் விஸேஸோ, ததா² அத்தி²தாய ஸஸபா⁴வதோ உபகாரகதா அத்தி²பச்சயதா, ஸபா⁴வாவிக³மேன நிரோத⁴ஸ்ஸ அப்பத்தியா உபகாரகதா அவிக³தபச்சயதாதி பச்சயபா⁴வவிஸேஸோ த⁴ம்மாவிஸேஸேபி வேதி³தப்³போ³. த⁴ம்மானஞ்ஹி ஸத்திவிஸேஸம் ஸப்³ப³ம் யாதா²வதோ அபி⁴ஸம்பு³ஜ்ஜி²த்வா ததா²க³தேன சதுவீஸதிபச்சயவிஸேஸா வுத்தாதி ப⁴க³வதி ஸத்³தா⁴ய ‘‘ஏவம்விஸேஸா ஏதே த⁴ம்மா’’தி ஸுதமயஞாணம் உப்பாதே³த்வா சிந்தாபா⁴வனாமயேஹி தத³பி⁴ஸமயாய யோகோ³ காதப்³போ³.

சதூஸு க²ந்தே⁴ஸு ஏகஸ்ஸபி அஸங்க³ஹிதத்தாபா⁴வதோ நாமத⁴ம்மேகதே³ஸதா அனந்தராதீ³னம் நத்தீ²தி ‘‘நாமத⁴ம்மாவா’’தி வத்வா ந கேவலம் பச்சயபச்சயுப்பன்னபா⁴வே ப⁴ஜந்தானம் சதுன்னம்யேவ க²ந்தா⁴னம் நாமதா, அத² கோ² நிப்³பா³னஞ்ச நாமமேவாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘நிப்³பா³னஸ்ஸ அஸங்க³ஹிதத்தா’’திஆதி³மாஹ. புரேஜாதபச்சயோ ரூபேகதே³ஸோதி ஏத்த² ஏகதே³ஸவசனேன ரூபரூபதோ அஞ்ஞம் வஜ்ஜேதி, ரூபரூபம் பன குஸலத்திகே அனாக³தம்பி புரேஜாதபச்சயபா⁴வேன அஞ்ஞத்த² ஆக³தமேவ. வுத்தஞ்ஹி ‘‘அனித³ஸ்ஸனஅப்படிகோ⁴ த⁴ம்மோ அனித³ஸ்ஸனஅப்படிக⁴ஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ புரேஜாதபச்சயேன பச்சயோ – ஆரம்மணபுரேஜாதம், வத்து²புரேஜாதம். ஆரம்மணபுரேஜாதம் வத்து²ம் இத்தி²ந்த்³ரியம் புரிஸிந்த்³ரியம் ஆபோதா⁴தும் கப³ளீகாரம் ஆஹாரம் அனிச்சதோ…பே… தோ³மனஸ்ஸம் உப்பஜ்ஜதீ’’தி (பட்டா². 2.22.39).

பச்சயுத்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

பச்சயனித்³தே³ஸோ

1. ஹேதுபச்சயனித்³தே³ஸவண்ணனா

1. யோ ஹேதுபச்சயோதி உத்³தி³ட்டோ², ஸோ ஏவம் வேதி³தப்³போ³தி ஏதேன ஹேதுஸங்கா²தஸ்ஸ பச்சயத⁴ம்மஸ்ஸ ஹேதுஸம்பயுத்தகதம்ஸமுட்டா²னரூபஸங்கா²தானம் பச்சயுப்பன்னானம் ஹேதுபச்சயேன பச்சயபா⁴வோ ஹேதுபச்சயோதி உத்³தி³ட்டோ²தி. யோ பன ஹேதுபா⁴வேன யதா²வுத்தோ பச்சயத⁴ம்மோ யதா²வுத்தானம் பச்சயுப்பன்னானம் பச்சயோ ஹோதி, ஸோ ஹேதுபச்சயோதி உத்³தி³ட்டோ²தி வேதி³தப்³போ³தி த³ஸ்ஸேதி. உப⁴யதா²பி ஹேதுபா⁴வேன உபகாரகதா ஹேதுபச்சயோதி உத்³தி³ட்டோ²தி த³ஸ்ஸிதம் ஹோதி. ஏஸ நயோ ஸேஸபச்சயேஸுபி. உபகாரகதா பன த⁴ம்மஸபா⁴வோ ஏவ, ந த⁴ம்மதோ அஞ்ஞா அத்தீ²தி. ததா² ததா² உபகாரகம் தம் தம் த⁴ம்மம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஹி ப⁴க³வா தம் தம் உபகாரகதம் த³ஸ்ஸேதீதி.

ஹேதூ ஹேதுஸம்பயுத்தகானந்தி ஏத்த² பட²மோ ஹேது-ஸத்³தோ³ பச்சத்தனித்³தி³ட்டோ² பச்சயனித்³தே³ஸோ. தேன ஏதஸ்ஸ ஹேதுபா⁴வேன உபகாரகதா ஹேதுபச்சயதாதி த³ஸ்ஸேதி. து³தியோ பச்சயுப்பன்னவிஸேஸனம். தேன ந யேஸம் கேஸஞ்சி ஸம்பயுத்தகானம் ஹேதுபச்சயபா⁴வேன பச்சயோ ஹோதி, அத² கோ² ஹேதுனா ஸம்பயுத்தானமேவாதி த³ஸ்ஸேதி. நனு ச ஸம்பயுத்தஸத்³த³ஸ்ஸ ஸாபேக்க²த்தா து³தியே ஹேதுஸத்³தே³ அவிஜ்ஜமானேபி அஞ்ஞஸ்ஸ அபேக்கி²தப்³ப³ஸ்ஸ அனித்³தி³ட்ட²த்தா அத்தனாவ ஸம்பயுத்தகானம் ஹேதுபச்சயேன பச்சயோதி அயமத்தோ² விஞ்ஞாயதீதி? நாயம் ஏகந்தோ. ஹேதுஸத்³தோ³ ஹி பச்சத்தனித்³தி³ட்டோ² ‘‘ஹேதுபச்சயேன பச்சயோ’’தி ஏத்தே²வ ப்³யாவடோ யதா³ க³ய்ஹதி, ததா³ ஸம்பயுத்தவிஸேஸனம் ந ஹோதீதி ஸம்பயுத்தா அவிஸிட்டா² யே கேசி க³ஹிதா ப⁴வேய்யுந்தி ஏவம் ஸம்பயுத்தஸத்³தே³ன அத்தனி ஏவ ப்³யாவடேன ஹேதுஸத்³தே³ன விஸேஸனேன வினா யேஸம் கேஸஞ்சி ஸம்பயுத்தானம் க³ஹணம் ஹோதீதி தம் ஸந்தா⁴ய ‘‘அதா²பி…பே… அத்தோ² ப⁴வேய்யா’’தி ஆஹ. நனு யதா² ‘‘அரூபினோ ஆஹாரா ஸம்பயுத்தகானம் த⁴ம்மான’’ந்தி (பட்டா². 1.1.15), ‘‘அரூபினோ இந்த்³ரியா ஸம்பயுத்தகான’’ந்தி (பட்டா². 1.1.16) ச வுத்தே து³தியேன ஆஹாரக்³க³ஹணேன இந்த்³ரியக்³க³ஹணேன ச வினாபி ஆஹாரிந்த்³ரியஸம்பயுத்தகாவ க³ய்ஹந்தி, ஏவமிதா⁴பி ஸியாதி? ந, ஆஹாரிந்த்³ரியாஸம்பயுத்தஸ்ஸ அபா⁴வதோ. வஜ்ஜேதப்³பா³பா⁴வதோ ஹி தத்த² து³தியஆஹாரிந்த்³ரியக்³க³ஹணே அஸதிபி தம்ஸம்பயுத்தகாவ க³ய்ஹந்தீதி தம் ந கதம், இத⁴ பன வஜ்ஜேதப்³ப³ம் அத்தீ²தி வத்தப்³ப³ம் து³தியம் ஹேதுக்³க³ஹணந்தி.

ஏவம்பி ஹேதூ ஹேதுஸம்பயுத்தகானந்தி ஏத்த² ஹேதுஸம்பயுத்தகானம் ஸோ ஏவ ஸம்பயுத்தகஹேதூதி விஸேஸனஸ்ஸ அகதத்தா யோ கோசி ஹேது யஸ்ஸ கஸ்ஸசி ஹேதுஸம்பயுத்தகஸ்ஸ ஹேதுபச்சயேன பச்சயோதி ஆபஜ்ஜதீதி? நாபஜ்ஜதி, பச்சத்தனித்³தி³ட்ட²ஸ்ஸேவ ஹேதுஸ்ஸ புன ஸம்பயுத்தவிஸேஸனபா⁴வேன வுத்தத்தா, ஏதத³த்த²மேவ ச வினாபி து³தியேன ஹேதுஸத்³தே³ன ஹேதுஸம்பயுத்தபா⁴வே ஸித்³தே⁴பி தஸ்ஸ க³ஹணம் கதம். அத² வா அஸதி து³தியே ஹேதுஸத்³தே³ ஹேதுஸம்பயுத்தகானம் ஹேதுபச்சயேன பச்சயோ, ந பன ஹேதூனந்தி ஏவம்பி க³ஹணம் ஸியாதி தன்னிவாரணத்த²ம் ஸோ வுத்தோ, தேன ஹேதுஸம்பயுத்தபா⁴வம் யே லப⁴ந்தி, தேஸம் ஸப்³பே³ஸம் ஹேதூனம் அஞ்ஞேஸம்பி ஹேதுபச்சயேன பச்சயோதி த³ஸ்ஸிதம் ஹோதி. யஸ்மா பன ஹேதுஜா²னமக்³கா³ பதிட்டா²மத்தாதி³பா⁴வேன நிரபேக்கா², ந ஆஹாரிந்த்³ரியா விய ஸாபேக்கா² ஏவ, தஸ்மா ஏதேஸ்வேவ து³தியம் ஹேதாதி³க்³க³ஹணம் கதம். ஆஹாரிந்த்³ரியா பன ஆஹரிதப்³ப³இஸிதப்³பா³பேக்கா² ஏவ, தஸ்மா தே வினாபி து³தியேன ஆஹாரிந்த்³ரியக்³க³ஹணேன அத்தனா ஏவ ஆஹரிதப்³பே³ ச இஸிதப்³பே³ ச ஆஹாரிந்த்³ரியபூ⁴தே அஞ்ஞே ச ஸம்பயுத்தகே பரிச்சி²ந்த³ந்தீதி தம் தத்த² ந கதம், இத⁴ ச து³தியேன ஹேதுக்³க³ஹணேன பச்சயுப்பன்னானம் ஹேதுனா பச்சயபூ⁴தேனேவ ஸம்பயுத்தானம் ஹேதூனம் அஞ்ஞேஸஞ்ச பரிச்சி²ன்னத்தா புன விஸேஸனகிச்சம் நத்தீ²தி பஞ்ஹாவாரே ‘‘குஸலா ஹேதூ ஸம்பயுத்தகானம் க²ந்தா⁴ன’’ந்திஆதீ³ஸு (பட்டா². 1.1.401) து³தியம் ஹேதுக்³க³ஹணம் ந கதந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

நித்³தி³ஸிதப்³ப³ஸ்ஸ அபாகடத்தாதி தம்-ஸத்³தோ³ புரிமவசனாபேக்கோ² வுத்தஸ்ஸேவ நித்³தே³ஸோ ‘‘ரூபாயதனம் சக்கு²விஞ்ஞாணதா⁴துயா தம்ஸம்பயுத்தகான’’ந்திஆதீ³ஸு (பட்டா². 1.1.2) புரிமவசனேன நித்³தி³ஸிதப்³பே³ பாகடீபூ⁴தே ஏவ பவத்ததி. ஏத்த² ச பச்சத்தனித்³தி³ட்டோ² ஹேதுஸத்³தோ³ ‘‘ஹேதுபச்சயேன பச்சயோ’’தி ஏத்த² ப்³யாவடோ ஸம்பயுத்தஸத்³தே³ன விய தம்-ஸத்³தே³னபி அனபேக்க²னீயோ அஞ்ஞோ ச கோசி நித்³தி³ஸிதப்³ப³ப்பகாஸகோ வுத்தோ நத்தி², தஸ்மா ‘‘தம்ஸம்பயுத்தகான’’ந்தி ச ந வுத்தந்தி அதி⁴ப்பாயோ.

‘‘ஹேதுஸம்பயுத்தகான’’ந்தி இமினா பன பச்சயுப்பன்னவசனேன அஸமத்தேன பச்சயுப்பன்னவசனந்தராபேக்கே²ன புப்³பே³ வுத்தேன தம்-ஸத்³தே³ன நித்³தி³ஸிதப்³ப³ம் பாகடீகதம், தேன ‘‘தம்ஸமுட்டா²னான’’ந்தி ஏத்த² தம்க³ஹணம் கதந்தி. கிம் பன தஸ்மிம் ஹேதுஸம்பயுத்தகஸத்³தே³ தம்-ஸத்³தே³ன நித்³தி³ஸிதப்³ப³ம் பாகடீபூ⁴தந்தி? யேஹி ஹேதூஹி ஸம்பயுத்தா ‘‘ஹேதுஸம்பயுத்தகா’’தி வுத்தா, தே ஹேதூ சேவ ஸம்பயுத்தகவிஸேஸனபூ⁴தா தப்³பி³ஸேஸிதா ச ஹேதுஸம்பயுத்தகா. தேனாஹ ‘‘தே ஹேதூ சேவா’’திஆதி³. அஞ்ஞதா² ‘‘தே ஹேதூ சேவா’’தி ஏதஸ்ஸ பச்சத்தனித்³தி³ட்டே²ன ஹேதுஸத்³தே³ன ஸம்ப³ந்தே⁴ ஸதி யதா² இத⁴ தேனேவ தம்-ஸத்³தே³ன நித்³தி³ஸிதப்³பா³ பாகடா, ஏவம் புப்³பே³பி ப⁴விதும் அரஹந்தீதி ‘‘நித்³தி³ஸிதப்³ப³ஸ்ஸ அபாகடத்தா ‘தம்ஸம்பயுத்தகான’ந்தி ந வுத்த’’ந்தி இத³ம் ந யுஜ்ஜேய்யாதி. து³வித⁴ம்பி வா ஹேதுக்³க³ஹணம் அபனேத்வா தம்ஸத்³த³வசனீயதம் சோதே³தி பரிஹரதி ச. தம்ஸமுட்டா²னானந்தி ச ஹேதுஸமுட்டா²னானந்தி யுத்தம். ஹேதூ ஹி பச்சயாதி.

சித்தஜரூபம் அஜனயமானாபீதி பி-ஸத்³தே³ன ஜனயமானாபி. யதி³ ‘‘சித்தஸமுட்டா²னான’’ந்தி வசனேன படிஸந்தி⁴க்க²ணே கடத்தாரூபஸ்ஸ அக்³க³ஹணதோ தம் ந வுத்தம், ஸஹஜாதபச்சயவிப⁴ங்கே³ சித்தசேதஸிகானம் தஸ்ஸ கடத்தாரூபஸ்ஸ பச்சயபா⁴வோ ந வுத்தோ ப⁴வேய்ய. யதி³ ச தத்த² சித்தஸமுட்டா²னானம் பச்சயபா⁴வேன தம்ஸமானலக்க²ணானம் கடத்தாரூபானம்பி பச்சயபா⁴வோ நித³ஸ்ஸிதோ, ஏவமிதா⁴பி ப⁴விதப்³ப³ம். ‘‘சித்தஸமுட்டா²னான’’ந்தி பன அவத்வா ‘‘தம்ஸமுட்டா²னான’’ந்தி வசனம் சித்தஸமுட்டா²னானம் ஸப்³ப³சித்தசேதஸிகஸமுட்டா²னதாத³ஸ்ஸனத்த²ம். ஏவம்பகாரேன ஹி தம்ஸமுட்டா²னவசனேன தத்த² தத்த² வுத்தம் ஸமுட்டா²னவசனம் விஸேஸிதம் ஹோதி. நனு ‘‘சித்தசேதஸிகா த⁴ம்மா சித்தஸமுட்டா²னான’’ந்தி வசனேன சித்தஸமுட்டா²னானம் சித்தசேதஸிகஸமுட்டா²னதா வுத்தாதி? ந வுத்தா. சித்தசேதஸிகானம் பச்சயபா⁴வோ ஏவ ஹி தத்த² வுத்தோதி.

சித்தபடிப³த்³த⁴வுத்திதாயாதி ஏதேனேவ ஹேதுஆதி³படிப³த்³த⁴தஞ்ச த³ஸ்ஸேதி. ‘‘யஞ்ச, பி⁴க்க²வே, சேதேதி, யஞ்ச பகப்பேதி, யஞ்ச அனுஸேதி, ஆரம்மணமேதம் ஹோதி, விஞ்ஞாணஸ்ஸ டி²தியா ஆரம்மணே ஸதி பதிட்டா² விஞ்ஞாணஸ்ஸ ஹோதி, தஸ்மிம் பதிட்டி²தே விஞ்ஞாணே விருள்ஹே நாமரூபஸ்ஸ அவக்கந்தி ஹோதி, நாமரூபபச்சயா ஸளாயதன’’ந்தி (ஸம். நி. 2.39) இமஸ்மிம்பி ஸுத்தே படிஸந்தி⁴னாமரூபஸ்ஸ விஞ்ஞாணபச்சயதா வுத்தாதி ஆஹ ‘‘தஸ்மிம் பதிட்டி²தே’’திஆதி³.

புரிமதரஸித்³தா⁴ய பத²வியா பீ³ஜபதிட்டா²னம் விய புரிமதரஸித்³தே⁴ கம்மே தன்னிப்³ப³த்தஸ்ஸேவ விஞ்ஞாணபீ³ஜஸ்ஸ பதிட்டா²னம் கம்மஸ்ஸ கடத்தா உப்பத்தீதி வுத்தம் ஹோதி. தேனாஹ – ‘‘கம்மம் கே²த்தம், விஞ்ஞாணம் பீ³ஜ’’ந்தி. கஸ்ஸ பன தம் கே²த்தம் பீ³ஜஞ்சாதி? நாமரூபங்குரஸ்ஸ.

அயஞ்ச பனத்தோ²தி படிஸந்தி⁴யம் கம்மஜரூபானம் சித்தபடிப³த்³த⁴வுத்திதா. ஓகாஸவஸேனேவாதி நாமரூபோகாஸவஸேனேவ. ஸோ ஹி தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ ஓகாஸோதி. வத்து²ரூபமத்தம்பீதி வத³ந்தோ வத்து²ரூபஸ்ஸ உபத்த²ம்ப⁴கானம் ஸேஸரூபானம்பி தது³பத்த²ம்ப⁴கபா⁴வேனேவ அரூபத⁴ம்மானம் பச்சயபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி, ஸஹப⁴வனமத்தம் வா. தத்த² காயபா⁴வாதி³கலாபானம் கத்த²சி அபா⁴வதோ கத்த²சி அபா⁴வாபா⁴வதோ ‘‘வத்து²ரூபமத்தம்பி வினா’’தி ஆஹ. ஸஸ்ஸாமிகேதி ஏதஸ்ஸேவ விஸேஸனத்த²ம் ‘‘ஸராஜகே’’தி வுத்தம்.

பவத்தியம் கடத்தாரூபாதீ³னம் பச்சயபா⁴வபடிபா³ஹனதோதி இத³ம் கஸ்மா வுத்தம், நனு தேஸம் பச்சயபா⁴வப்பஸங்கோ³யேவ நத்தி² ‘‘ஹேதூ ஸஹஜாதான’’ந்தி (பட்டா². அட்ட². 1.1) வசனதோ. ந ஹி யேஸம் ஹேதூ ஸஹஜாதபச்சயோ ந ஹோந்தி, தானி ஹேதுஸஹஜாதானி நாம ஹோந்தி. யதி³ ஸியும், ‘‘குஸலம் த⁴ம்மம் ஸஹஜாதோ அப்³யாகதோ த⁴ம்மோ உப்பஜ்ஜதி ந ஹேதுபச்சயா’’திஆதி³ ச லப்³பே⁴ய்ய, ந பன லப்³ப⁴தி, தஸ்மா ந தானி ஹேதுஸஹஜாதானீதி? ஸச்சமேதம், யோ பன ஹேதூஹி ஸமானகாலுப்பத்திமத்தம் க³ஹேத்வா ஹேதுஸஹஜாதபா⁴வம் மஞ்ஞேய்ய, தஸ்ஸாயம் பஸங்கோ³ அத்தீ²தி இத³ம் வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ப⁴க³வா பன வசனானம் லஹுக³ருபா⁴வம் ந க³ணேதி, போ³த⁴னேய்யானம் பன அஜ்ஜா²ஸயானுரூபதோ த⁴ம்மஸபா⁴வம் அவிலோமேந்தோ ததா² ததா² தே³ஸனம் நியாமேதீதி ந கத்த²சி அக்க²ரானம் ப³ஹுதா வா அப்பதா வா சோதே³தப்³பா³தி.

ஹேதுபச்சயனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

2. ஆரம்மணபச்சயனித்³தே³ஸவண்ணனா

2. உப்பஜ்ஜனக்க²ணேயேவாதி ஏதேன வத்தமானக்க²ணேகதே³ஸேன ஸப்³ப³ம் வத்தமானக்க²ணம் க³ய்ஹதீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ந ஹி உப்பஜ்ஜனக்க²ணேயேவ சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³னம் ரூபாதீ³னி ஆரம்மணபச்சயோ, அத² கோ² ஸப்³ப³ஸ்மிம் வத்தமானக்க²ணேதி. தேன ஆலம்பி³யமானானம்பி ரூபாதீ³னம் சக்கு²விஞ்ஞாணாதி³வத்தமானதாய புரே பச்சா² ச விஜ்ஜமானானம் ஆரம்மணபச்சயத்தாபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி, கோ பன வாதோ³ அனாலம்பி³யமானானம். ந ஏகதோ ஹோந்தீதி நீலாதீ³னி ஸப்³ப³ரூபானி ஸஹ ந ஹோந்தி, ததா² ஸத்³தா³த³யோபீதி அத்தோ². ‘‘யம் ய’’ந்தி ஹி வசனம் ரூபாதீ³னி பி⁴ந்த³தீதி. தத்த² புரிமேனத்தே²ன ‘‘உப்பஜ்ஜந்தீ’’தி வசனேன ஆரம்மணபச்சயபா⁴வலக்க²ணதீ³பனத்த²ம் ‘‘யம் யம் த⁴ம்ம’’ந்திஆதி³ வுத்தந்தி த³ஸ்ஸேதி, பச்சி²மேன ‘‘யம் ய’’ந்தி வசனேன ரூபாதி³பே⁴த³தீ³பனத்த²ந்தி. ‘‘யம் யம் வா பனாரப்³பா⁴’’தி ஏதஸ்ஸ வண்ணனாயம் த³ஸ்ஸிதஸப்³பா³ரம்மணாதி³வஸேன வா இதா⁴பி அத்தோ² க³ஹேதப்³போ³தி.

ஏவம் வுத்தந்தி யதா² நதீ³பப்³ப³தானம் ஸந்த³னம் டா²னஞ்ச பவத்தம் அவிரதம் அவிச்சி²ன்னந்தி ஸந்த³ந்தி திட்ட²ந்தீதி வத்தமானவசனம் வுத்தம், ஏவம் ‘‘யே யே த⁴ம்மா’’தி அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னானம் ஸப்³ப³ஸங்க³ஹஸமுதா³யவஸேன க³ஹிதத்தா தேஸம் உப்பஜ்ஜனம் பவத்தனம் அவிரதந்தி உப்பஜ்ஜந்தீதி வத்தமானவசனம் வுத்தந்தி அதி⁴ப்பாயோ. இமே பன ந ஹேதாதி³பச்சயா ஸப்³பே³பி அதீதானாக³தானம் ஹோந்தி. ந ஹி அதீதோ ச அனாக³தோ ச அத்தி², யஸ்ஸேதே பச்சயா ஸியும். ஏவஞ்ச கத்வா அதீதத்திகே அதீதானாக³தானம் ந கோசி பச்சயோ வுத்தோ, தஸ்மா இதா⁴பி ‘‘உப்பஜ்ஜந்தீ’’தி வசனேன யேஸம் ரூபாத³யோ ஆரம்மணத⁴ம்மா ஆரம்மணபச்சயா ஹோந்தி, தே பச்சுப்பன்னாவ த³ஸ்ஸிதாதி த³ட்ட²ப்³பா³. தேஸு ஹி த³ஸ்ஸிதேஸு அதீதானாக³தேஸு தம்தம்பச்சயா அஹேஸும் ப⁴விஸ்ஸந்தி சாதி அயமத்தோ² த³ஸ்ஸிதோ ஹோதி, ந பன தம்தம்பச்சயவந்ததா. பச்சயவந்தோ ஹி பச்சுப்பன்னாயேவாதி.

ஏத்த² ச ‘‘யம் யம் த⁴ம்மம் ஆரப்³பா⁴’’தி ஏகவசனனித்³தே³ஸம் கத்வா புன ‘‘தே தே த⁴ம்மா’’தி ப³ஹுவசனனித்³தே³ஸோ ‘‘யம் ய’’ந்தி வுத்தஸ்ஸ ஆரம்மணத⁴ம்மஸ்ஸ அனேகபா⁴வோபி அத்தீ²தி த³ஸ்ஸனத்தோ². சத்தாரோ ஹி க²ந்தா⁴ ஸஹேவ ஆரம்மணபச்சயா ஹோந்தி, தே ஸப்³பே³பி ஆரப்³ப⁴ உப்பஜ்ஜமானம்பி தேஸு ஏகேகம் ஆரப்³ப⁴ உப்பஜ்ஜமானம் ந ந ஹோதி, தஸ்மா வேத³னாதீ³ஸு ப²ஸ்ஸாதீ³ஸு ச ஏகேகஸ்ஸபி ஆரம்மணபச்சயபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘யம் ய’’ந்தி வுத்தம், ஸப்³பே³ஸம் ஏகசித்துப்பாத³பரியாபன்னானம் ஆரம்மணபச்சயபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘தே தே’’தி. தத்த² யோ ச ரூபாதி³கோ ஏகேகோவ யம்யம்-ஸத்³தே³ன வுத்தோ, யே ச அனேகே ப²ஸ்ஸாத³யோ ஏகேகவஸேன யம்யம்-ஸத்³தே³ன வுத்தா, தே ஸப்³பே³ க³ஹேத்வா ‘‘தே தே’’தி வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். அத² வா யஸ்மிம் காலே ஆரப்³ப⁴ உப்பஜ்ஜந்தி, தஸ்மிம் காலே நீலாதீ³ஸு சித்துப்பாதே³ஸு ச ஏகேகமேவ ஆரப்³ப⁴ உப்பஜ்ஜந்தீதி த³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘யம் ய’’ந்தி வுத்தம், தே பன ஆலம்பி³யமானா ரூபாரம்மணத⁴ம்மா ச அனேகே, ததா² ஸத்³தா³தி³ஆரம்மணத⁴ம்மா சாதி த³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘தே தே’’தி.

நிப்³பா³னாரம்மணம் காமாவசரரூபாவசரகுஸலஸ்ஸ அபரியாபன்னதோ குஸலவிபாகஸ்ஸ காமாவசரரூபாவசரகிரியஸ்ஸ சாதி இமேஸம் ச²ன்னம் ராஸீனம் ஆரம்மணபச்சயோ ஹோதீதி இத³ம் புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிஞாணேன க²ந்த⁴படிப³த்³தா⁴னுஸ்ஸரணகாலே நிப்³பா³னம்பி ரூபாவசரகுஸலகிரியானம் ஆரம்மணம் ஹோதீதி இமினா அதி⁴ப்பாயேன வுத்தம். ஏவம் ஸதி யதா² ‘‘அப்பமாணா க²ந்தா⁴ புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிஞாணஸ்ஸ ஆரம்மணபச்சயேன பச்சயோ’’தி (பட்டா². 2.12.58) வுத்தம், ஏவம் ‘‘நிப்³பா³ன’’ந்தி ச வத்தப்³ப³ம் ஸியா, ந ச தம் வுத்தம். ந ஹி நிப்³பா³னம் புப்³பே³ நிவுட்ட²ம் அஸங்க²தத்தா, ந ச புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிஞாணேன புப்³பே³ நிவுட்டே²ஸு அப்பமாணக்க²ந்தே⁴ஸு ஞாதேஸு நிப்³பா³னஜானனே ந தேன பயோஜனம் அத்தி². யதா² ஹி சேதோபரியஞாணம் சித்தம் விபா⁴வேந்தமேவ சித்தாரம்மணஜானனஸ்ஸ காமாவசரஸ்ஸ பச்சயோ ஹோதி, ஏவமித³ம்பி அப்பமாணக்க²ந்தே⁴ விபா⁴வேந்தமேவ ததா³ரம்மணஜானனஸ்ஸ காமாவசரஸ்ஸ பச்சயோ ஹோதீதி. தி³ட்ட²னிப்³பா³னோயேவ ச புப்³பே³ நிவுட்டே² அப்பமாணக்க²ந்தே⁴ அனுஸ்ஸரதி, தேன யதா²தி³ட்ட²மேவ நிப்³பா³னம் தேஸம் க²ந்தா⁴னம் ஆரம்மணந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம், ந பன புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிஞாணேன ததா³ரம்மணவிபா⁴வனம் காதப்³ப³ம். விபூ⁴தமேவ ஹி தம் தஸ்ஸாதி. ஏவம் அனாக³தம்ஸஞாணேபி யதா²ரஹம் யோஜேதப்³ப³ம், தஸ்மா நிப்³பா³னம் ந கஸ்ஸசி ரூபாவசரஸ்ஸ ஆரம்மணந்தி ‘‘சதுன்னம் ராஸீன’’ந்தி வத்தும் யுத்தம்.

ஆரம்மணபச்சயனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

3. அதி⁴பதிபச்சயனித்³தே³ஸவண்ணனா

3. து⁴ரந்தி து⁴ரக்³கா³ஹம். ஜேட்ட²கந்தி ஸேட்ட²ம். ச²ந்தா³தி⁴பதி ச²ந்த³ஸம்பயுத்தகானந்தி ஏத்த² புரிமச²ந்த³ஸ்ஸ ஸமானரூபேன தத³னந்தரம் நித்³தி³ட்டே²ன தம்ஸம்ப³ந்தே⁴ன ச²ந்த³ஸத்³தே³னேவ பச்சயபூ⁴தஸ்ஸ ச²ந்த³ஸ்ஸ ஸம்பயுத்தகவிஸேஸனபா⁴வோ த³ஸ்ஸிதோ ஹோதீதி ‘‘ச²ந்தா³தி⁴பதி ஸம்பயுத்தகான’’ந்தி அவத்வா ‘‘ச²ந்த³ஸம்பயுத்தகான’’ந்தி வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஏஸ நயோ இதரேஸுபி.

க³ருகாரசித்தீகாரவஸேன வாதி குஸலாப்³யாகதானம் பவத்திம் த³ஸ்ஸேதி. அலத்³த⁴ம் லத்³த⁴ப்³ப³ம், லத்³த⁴ம் அவிஜஹிதப்³ப³ம். யேன வா வினா ந ப⁴விதப்³ப³ம், தம் லத்³த⁴ப்³ப³ம், தஸ்ஸேவத்தோ² அவிஜஹிதப்³ப³ந்தி. அனவஞ்ஞாதந்தி அவஞ்ஞாதம்பி அதோ³ஸத³ஸ்ஸிதாய அஸ்ஸாத³னேன அனவஞ்ஞாதம் கத்வா.

மிச்ச²த்தனியதா அப்பனாஸதி³ஸா மஹாப³லா வினா அதி⁴பதினா நுப்பஜ்ஜந்தீதி ‘‘ஏகந்தேனேவா’’தி ஆஹ. கம்மகிலேஸாவரணபூ⁴தா ச தே ஸக்³கா³வரணா ச மக்³கா³வரணா ச பச்சக்க²ஸக்³கா³னம் காமாவசரதே³வானம்பி உப்பஜ்ஜிதும் ந அரஹந்தி, கோ பன வாதோ³ ரூபாரூபீனந்தி.

காமாவசராதி³பே⁴த³தோ பன திவிதோ⁴ கிரியாரம்மணாதி⁴பதி லோப⁴ஸஹக³தாகுஸலஸ்ஸேவ ஆரம்மணாதி⁴பதிபச்சயோ ஹோதீதி இத³ம் பரஸந்தானக³தானம் ஸாரம்மணத⁴ம்மானம் ‘‘அஜ்ஜ²த்தாரம்மணோ த⁴ம்மோ ப³ஹித்³தா⁴ரம்மணஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ அதி⁴பதிபச்சயேன பச்சயோ’’தி ஏதஸ்ஸ அபா⁴வதோ ‘‘ப³ஹித்³தா⁴ரம்மணோ த⁴ம்மோ ப³ஹித்³தா⁴ரம்மணஸ்ஸா’’தி ஏத்த² ச ஆரம்மணாதி⁴பதினோ அனுத்³த⁴டத்தா அதி⁴பதிபச்சயதா நத்தீ²தி விஞ்ஞாயமானேபி ‘‘ப³ஹித்³தா⁴ க²ந்தே⁴ க³ரும் கத்வா அஸ்ஸாதே³தீ’’திஆதி³வசனம் (பட்டா². 2.20.31) நிஸ்ஸாய அரஹதோ கிரியத⁴ம்மா புது²ஜ்ஜனாதீ³ஹி க³ரும் கத்வா அஸ்ஸாதி³யந்தீதி இமினா அதி⁴ப்பாயேன வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ‘‘ஸனித³ஸ்ஸனஸப்படிகா⁴ க²ந்தா⁴’’திஆதீ³ஸு (பட்டா². 2.22.30) விய க²ந்த⁴ஸத்³தோ³ ரூபே ஏவ ப⁴விதும் அரஹதீதி விசாரிதமேதம். புது²ஜ்ஜனாதி³காலே வா அனாக³தே கிரியத⁴ம்மே க³ரும் கத்வா அஸ்ஸாத³னம் ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தம். ‘‘நேவவிபாகனவிபாகத⁴ம்மத⁴ம்மே க²ந்தே⁴ க³ரும் கத்வா அஸ்ஸாதே³தி அபி⁴னந்த³தீ’’திஆதி³வசனதோ (பட்டா². 1.3.96) கிரியத⁴ம்மா ராக³தி³ட்டீ²னம் அதி⁴பதிபச்சயோ ஹோந்தேவ, தே ச ‘‘அதீதாரம்மணே அனாக³தே க²ந்தே⁴ க³ரும் கத்வா அஸ்ஸாதே³தீ’’திஆதி³வசனதோ (பட்டா². 2.19.23) அனாக³தா தேபூ⁴மகாபி அதி⁴பதிபச்சயோ ஹோந்தீதி. ஆவஜ்ஜனகிரியஸப்³பா⁴வதோ பன இத³ம்பி விசாரேதப்³ப³ம்.

அதி⁴பதிபச்சயனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

4. அனந்தரபச்சயனித்³தே³ஸவண்ணனா

4. யதா² ஓகாஸதா³னவிஸேஸபா⁴வேன நத்தி²விக³தா வுத்தா, ந ஏவம் அனந்தரஸமனந்தரா, ஏதே பன சித்தனியாமஹேதுவிஸேஸபா⁴வேன வுத்தா, தஸ்மா தம் சித்தனியாமஹேதுவிஸேஸபா⁴வம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘சக்கு²விஞ்ஞாணதா⁴தூ’’திஆதி³னா தா⁴துவஸேன குஸலாதி³வஸேன ச நித்³தே³ஸமாஹ. தத்த² ‘‘மனோவிஞ்ஞாணதா⁴து மனோவிஞ்ஞாணதா⁴துயா’’தி வுத்தே பச்சயபச்சயுப்பன்னவிஸேஸோ ந விஞ்ஞாயதீதி ‘‘புரிமா புரிமா பச்சி²மாய பச்சி²மாயா’’தி வத்தப்³ப³ம் ஸியா. ததா² ச ஸதி தா⁴துவிஸேஸேன சித்தவிஸேஸே த³ஸ்ஸனம் யம் காதும் ஆரத்³தோ⁴, தம் வோச்சி²ஜ்ஜேய்ய. ‘‘மனோவிஞ்ஞாணதா⁴து மனோதா⁴துயா’’தி இத³ம்பி ந ஸக்கா வத்தும் நியாமாபா⁴வதோ, ‘‘மனோதா⁴து சக்கு²விஞ்ஞாணதா⁴துயா’’தி ச ததே²வ ந ஸக்கா. ந ஹி மனோதா⁴து சக்கு²விஞ்ஞாணதா⁴துயாயேவ அனந்தரபச்சயோதி நியாமோ அத்தி², தஸ்மா பாகடா பஞ்சவிஞ்ஞாணதா⁴துயோ ஆதி³ம் கத்வா யாவ தா⁴துவிஸேஸனியாமோ அத்தி², தாவ நித³ஸ்ஸனேன நயம் த³ஸ்ஸேத்வா புன நிரவஸேஸத³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘புரிமா புரிமா குஸலா’’திஆதி³மாஹ. ஸதி³ஸகுஸலானந்தி வேத³னாய வா ஹேதூஹி வா ஸதி³ஸகுஸலானம் அனுரூபகுஸலானந்தி வா அத்தோ². தேன பூ⁴மிபி⁴ன்னானம்பி பச்சயபா⁴வோ வுத்தோ ஹோதி. ப⁴வங்க³க்³க³ஹணேன குஸலாகுஸலமூலகேஸு சுதிபி க³ஹிதாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம், அப்³யாகதமூலகே ததா³ரம்மணம்பி.

காமாவசரகிரியாவஜ்ஜனஸ்ஸாதி காமாவசரகிரியாய ஆவஜ்ஜனஸ்ஸாதி ஆவஜ்ஜனக்³க³ஹணேன காமாவசரகிரியம் விஸேஸேதீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். காமாவசரவிபாகோ காமாவசரகிரியராஸிஸ்ஸ ச அனந்தரபச்சயோ ஹோதி, ஹோந்தோ ச ஆவஜ்ஜனஸ்ஸேவாதி அயஞ்ஹேத்த² அதி⁴ப்பாயோ. ஆவஜ்ஜனக்³க³ஹணேனேவ சேத்த² வோட்ட²ப்³ப³னம்பி க³ஹிதந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

அனந்தரபச்சயனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

6. ஸஹஜாதபச்சயனித்³தே³ஸவண்ணனா

6. ‘‘அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸாதி அஞ்ஞோ அஞ்ஞஸ்ஸா’’தி போராணபாடோ². பாளியம் பன ‘‘அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸஹஜாதபச்சயேன பச்சயோ’’தி ஏத்த² வுத்தஸ்ஸ ‘‘அஞ்ஞமஞ்ஞ’’ந்தி இமஸ்ஸ அத்தோ² வத்தப்³போ³, ந அவுத்தஸ்ஸ ‘‘அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸா’’தி இமஸ்ஸ, ந ச ஸமானத்த²ஸ்ஸபி ஸத்³த³ந்தரஸ்ஸ அத்தே² வுத்தே ஸத்³த³ந்தரஸ்ஸ அத்தோ² வுத்தோ ஹோதி, தஸ்மா ‘‘அஞ்ஞமஞ்ஞந்தி அஞ்ஞோ அஞ்ஞஸ்ஸா’’தி பட²ந்தி. ஓக்கந்தீதி பஞ்சவோகாரபடிஸந்தி⁴யேவ வுச்சதி, ந இதராதி இமினா அதி⁴ப்பாயேனாஹ ‘‘பஞ்சவோகாரப⁴வே படிஸந்தி⁴க்க²ணே’’தி. ரூபினோ த⁴ம்மா அரூபீனம் த⁴ம்மானந்தி இத³ம் யதி³பி புப்³பே³ ‘‘ஓக்கந்திக்க²ணே நாமரூப’’ந்தி வுத்தம், ததா²பி ந தேன க²ணந்தரே பச்சயபா⁴வோ ரூபீனம் நிவாரிதோதி தன்னிவாரணத்த²ம் வுத்தம். கஞ்சி காலேதி கேசி கிஸ்மிஞ்சி காலேதி வா அத்தோ². தேன ரூபினோ த⁴ம்மா கேசி வத்து²பூ⁴தா கிஸ்மிஞ்சி படிஸந்தி⁴காலேதி ரூபந்தரானம் வத்து²ஸ்ஸ ச காலந்தரே அரூபீனம் ஸஹஜாதபச்சயம் புப்³பே³ அனிவாரிதம் நிவாரேதி. ஏவஞ்ச கத்வா ‘‘கஞ்சி கால’’ந்தி வா ‘‘கிஸ்மிஞ்சி காலே’’தி வா வத்தப்³பே³ விப⁴த்திவிபல்லாஸோ கதோ. தேன ஹி ‘‘கஞ்சீ’’தி உபயோகே³கவசனம் ‘‘ரூபினோ த⁴ம்மா’’தி ஏதேன ஸஹ ஸம்ப³ந்தே⁴ன பச்சத்தப³ஹுவசனஸ்ஸ ஆதே³ஸோ, ‘‘காலே’’தி இமினா ஸம்ப³ந்தே⁴ன பு⁴ம்மேகவசனஸ்ஸாதி விஞ்ஞாயதி. புரிமேன ச ‘‘ஏகோ க²ந்தோ⁴ வத்து² ச திண்ணன்னம் க²ந்தா⁴ன’’ந்திஆதி³னா நாமஸஹிதஸ்ஸேவ வத்து²ஸ்ஸ ‘‘நாமஸ்ஸ பச்சயோ’’தி வத்தப்³ப³த்தே ஆபன்னே ஏதேன கேவலஸ்ஸேவ ததா² வத்தப்³ப³தம் த³ஸ்ஸேதி.

தயோ ந அஞ்ஞமஞ்ஞவஸேனாதி லப்³ப⁴மானேபி கத்த²சி அஞ்ஞமஞ்ஞஸஹஜாதபச்சயபா⁴வே வசனேன அஸங்க³ஹிதத்தா தஸ்ஸ ஏவம் வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். சதுஸமுட்டா²னிகஸ்ஸ ரூபஸ்ஸ ஏகதே³ஸபூ⁴தே கம்மஸமுட்டா²னரூபே ஸமுதா³யேகதே³ஸவஸேன ஸாமிவசனம் த³ட்ட²ப்³ப³ம், நித்³தா⁴ரணே வா.

ஸஹஜாதபச்சயனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

8. நிஸ்ஸயபச்சயனித்³தே³ஸவண்ணனா

8. நிஸ்ஸயபச்சயனித்³தே³ஸே ‘‘ரூபினோ த⁴ம்மா அரூபீனம் த⁴ம்மானம் கிஸ்மிஞ்சி காலே’’தி இத³ம் ந லப்³ப⁴தி. யம் பனேத்த² லப்³ப⁴தி ‘‘ரூபினோ த⁴ம்மா கேசீ’’தி, தத்த² தே ஏவ த⁴ம்மே த³ஸ்ஸேதும் ‘‘சக்கா²யதன’’ந்திஆதி³ வுத்தந்தி. ‘‘வத்து²ரூபம் பஞ்சவோகாரப⁴வே’’தி வுத்தத்தா ‘‘ட²பேத்வா ஆருப்பவிபாக’’ந்தி இத³ம் ந வத்தப்³ப³ந்தி சே? ந, ‘‘தேபூ⁴மகவிபாகஸ்ஸா’’தி வுத்தே பஞ்சவோகாரப⁴வே அனுப்பஜ்ஜனகம் ட²பேதப்³ப³ம் அஜானந்தஸ்ஸ தஸ்ஸ பகாஸேதப்³ப³த்தா.

நிஸ்ஸயபச்சயனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

9. உபனிஸ்ஸயபச்சயனித்³தே³ஸவண்ணனா

9. தே தயோபி ராஸயோதி உபனிஸ்ஸயே தயோ அனேகஸங்கா³ஹகதாய ராஸயோதி வத³தி. ஏதஸ்மிம் பன உபனிஸ்ஸயனித்³தே³ஸே யே புரிமா யேஸம் பச்சி²மானம் அனந்தரூபனிஸ்ஸயா ஹோந்தி, தே தேஸம் ஸப்³பே³ஸம் ஏகந்தேனேவ ஹோந்தி, ந கேஸஞ்சி கதா³சி, தஸ்மா யேஸு பதே³ஸு அனந்தரூபனிஸ்ஸயோ ஸங்க³ஹிதோ, தேஸு ‘‘கேஸஞ்சீ’’தி ந ஸக்கா வத்துந்தி ந வுத்தம். யே பன புரிமா யேஸம் பச்சி²மானம் ஆரம்மணபகதூபனிஸ்ஸயா ஹோந்தி, தே தேஸம் ந ஸப்³பே³ஸம் ஏகந்தேன ஹோந்தி, யேஸம் உப்பத்திபடிபா³ஹிகா பச்சயா ப³லவந்தோ ஹோந்தி, தேஸம் ந ஹோந்தி, இதரேஸம் ஹோந்தி. தஸ்மா யேஸு பதே³ஸு அனந்தரூபனிஸ்ஸயோ ந லப்³ப⁴தி, தேஸு ‘‘கேஸஞ்சீ’’தி வுத்தம். ஸித்³தா⁴னம் பச்சயத⁴ம்மானம் யேஹி பச்சயுப்பன்னேஹி அகுஸலாதீ³ஹி ப⁴விதப்³ப³ம், தேஸம் கேஸஞ்சீதி அயஞ்சேத்த² அத்தோ², ந பன அவிஸேஸேன அகுஸலாதீ³ஸு கேஸஞ்சீதி.

புரிமா புரிமா குஸலா…பே… அப்³யாகதானம் த⁴ம்மானந்தி யேஸம் உபனிஸ்ஸயபச்சயேன ப⁴விதப்³ப³ம், தேஸம் அப்³யாகதானம் பச்சி²மானந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ந ஹி ரூபாப்³யாகதம் உபனிஸ்ஸயம் லப⁴தீதி. கத²ம்? ஆரம்மணானந்தரூபனிஸ்ஸயே தாவ ந லப⁴தி அனாரம்மணத்தா புப்³பா³பரனியமேன அப்பவத்திதோ ச, பகதூபனிஸ்ஸயஞ்ச ந லப⁴தி அசேதனேன ரூபஸந்தானேன பகதஸ்ஸ அபா⁴வதோ. யதா² ஹி அரூபஸந்தானேன ஸத்³தா⁴த³யோ நிப்பா²தி³தா உதுபோ⁴ஜனாத³யோ ச உபஸேவிதா, ந ஏவம் ரூபஸந்தானேன. யஸ்மிஞ்ச உதுபீ³ஜாதி³கே கம்மாதி³கே ச ஸதி ரூபம் பவத்ததி, ந தம் தேன பகதம் ஹோதி. ஸசேதனஸ்ஸேவ ஹி உப்பாத³னுபத்த²ம்ப⁴னுபயோகா³தி³வஸேன சேதனம் பகப்பனம் பகரணம், ரூபஞ்ச அசேதனந்தி. யதா² ச நிரீஹகேஸு பச்சயாயத்தேஸு த⁴ம்மேஸு கேஸஞ்சி ஸாரம்மணஸபா⁴வதா ஹோதி, கேஸஞ்சி ந, ஏவம் ஸப்பகரணஸபா⁴வதா நிப்பகரணஸபா⁴வதா ச த³ட்ட²ப்³பா³. உதுபீ³ஜாத³யோ பன அங்குராதீ³னம் தேஸு அஸந்தேஸு அபா⁴வதோ ஏவ பச்சயா, ந பன உபனிஸ்ஸயாதி³பா⁴வதோதி. புரிமபுரிமானம்யேவ பனேத்த² உபனிஸ்ஸயபச்சயபா⁴வோ பா³ஹுல்லவஸேன பாகடவஸேன ச வுத்தோ. ‘‘அனாக³தே க²ந்தே⁴ பத்த²யமானோ தா³னம் தே³தீ’’திஆதி³வசனதோ (பட்டா². 2.18.8) பன அனாக³தாபி உபனிஸ்ஸயபச்சயா ஹோந்தி, தே புரிமேஹி ஆரம்மணபகதூபனிஸ்ஸயேஹி தம்ஸமானலக்க²ணதாய இத⁴ ஸங்க³ய்ஹந்தீதி த³ட்ட²ப்³பா³.

புக்³க³லோபி ஸேனாஸனம்பீதி புக்³க³லஸேனாஸனக்³க³ஹணவஸேன உபனிஸ்ஸயபா⁴வம் ப⁴ஜந்தே த⁴ம்மே த³ஸ்ஸேதி, பி-ஸத்³தே³ன சீவராரஞ்ஞருக்க²பப்³ப³தாதி³க்³க³ஹணவஸேன உபனிஸ்ஸயபா⁴வம் ப⁴ஜந்தே ஸப்³பே³ ஸங்க³ண்ஹாதி. ‘‘அப்³யாகதோ த⁴ம்மோ அப்³யாகதஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ உபனிஸ்ஸயபச்சயேன பச்சயோ’’திஆதீ³ஸு ஹி ‘‘ஸேனாஸனம் காயிகஸ்ஸ ஸுக²ஸ்ஸா’’திஆதி³வசனேன ஸேனாஸனக்³க³ஹணேன உபனிஸ்ஸயபா⁴வம் ப⁴ஜந்தாவ த⁴ம்மா உபனிஸ்ஸயபச்சயேன பச்சயோதி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தேன புக்³க³லாதீ³ஸுபி அயம் நயோ த³ஸ்ஸிதோ ஹோதீதி. பச்சுப்பன்னாபி ஆரம்மணபகதூபனிஸ்ஸயா பச்சுப்பன்னதாய ஸேனாஸனஸமானலக்க²ணத்தா ஏத்தே²வ ஸங்க³ஹிதாதி த³ட்ட²ப்³பா³. வக்க²தி ஹி ‘‘பச்சுப்பன்னம் உதும் போ⁴ஜனம் ஸேனாஸனம் உபனிஸ்ஸாய ஜா²னம் உப்பாதே³தீ’’திஆதி³னா ஸேனாஸனஸ்ஸ பச்சுப்பன்னபா⁴வம் விய பச்சுப்பன்னானம் உதுஆதீ³னம் பகதூபனிஸ்ஸயபா⁴வம், ‘‘பச்சுப்பன்னம் சக்கு²ம்…பே… வத்து²ம் பச்சுப்பன்னே க²ந்தே⁴ க³ரும் கத்வா அஸ்ஸாதே³தீ’’திஆதி³னா (பட்டா². 2.18.4) சக்கா²தீ³னம் ஆரம்மணூபனிஸ்ஸயபா⁴வஞ்சாதி. பச்சுப்பன்னானம்பி ச தாதி³ஸானம் புப்³பே³ பகதத்தா பகதூபனிஸ்ஸயதா த³ட்ட²ப்³பா³.

கஸிணாரம்மணாதீ³னி ஆரம்மணமேவ ஹோந்தி, ந உபனிஸ்ஸயோதி இமினா அதி⁴ப்பாயேன ‘‘ஏகச்சாயா’’தி ஆஹ.

அரூபாவசரகுஸலம்பி யஸ்மிம் கஸிணாதி³ம்ஹி ஜா²னம் அனுப்பாதி³தம், தஸ்மிம் அனுப்பன்னஜா²னுப்பாத³னே ஸப்³ப³ஸ்ஸ ச உப்பன்னஜா²னஸ்ஸ ஸமாபஜ்ஜனே இத்³தி⁴விதா⁴தீ³னம் அபி⁴ஞ்ஞானஞ்ச உபனிஸ்ஸயோதி இமமத்த²ம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘தேபூ⁴மககுஸலோ சதுபூ⁴மகஸ்ஸபி குஸலஸ்ஸா’’தி. வுத்தம்பி சேதம் ‘‘அரூபாவசரம் ஸத்³த⁴ம் உபனிஸ்ஸாய ரூபாவசரம் ஜா²னம் விபஸ்ஸனம் மக்³க³ம் அபி⁴ஞ்ஞம் ஸமாபத்திம் உப்பாதே³தீ’’தி (பட்டா². 4.13.285). காமாவசரகுஸலம் ரூபாவசராரூபாவசரவிபாகானம்பி தது³ப்பாத³ககுஸலானம் உபனிஸ்ஸயபா⁴வவஸேன, படிஸந்தி⁴னியாமகஸ்ஸ சுதிதோ புரிமஜவனஸ்ஸ ச வஸேன உபனிஸ்ஸயோ, ரூபாவசரகுஸலம் அரூபாவசரவிபாகஸ்ஸ, அரூபாவசரகுஸலஞ்ச ரூபாவசரவிபாகஸ்ஸ தது³ப்பாத³ககுஸலூபனிஸ்ஸயபா⁴வேனாதி ஏவம் பச்சேகம் தேபூ⁴மககுஸலானம் சதுபூ⁴மகவிபாகஸ்ஸ தேபூ⁴மககிரியஸ்ஸ ச யதா²யோக³ம் பச்சயபா⁴வோ வேதி³தப்³போ³. பாளியம்பி ஹி பகதூபனிஸ்ஸயோ நயத³ஸ்ஸனமத்தேனேவ பஞ்ஹாவாரேஸு விஸ்ஸஜ்ஜிதோதி.

இமினா பன நயேனாதி லோகுத்தரனிப்³ப³த்தனம் உபனிஸ்ஸாய ஸினேஹுப்பாத³னலேஸேனாதி அத்தோ². லோகுத்தரா பன த⁴ம்மா அகுஸலானம் ந கேனசி பச்சயேன பச்சயோ ஹோந்தீதி ந இத³ம் ஸாரதோ த³ட்ட²ப்³ப³ந்தி அதி⁴ப்பாயோ. காமாவசராதி³திஹேதுகப⁴வங்க³ம் காயிகஸுகா²தி³ ச ரூபாவசராதி³குஸலானம் உபனிஸ்ஸயோ, அரூபாவசரவிபாகோ ரூபாவசரகுஸலஸ்ஸ தம் பத்தே²த்வா தன்னிப்³ப³த்தககுஸலுப்பாத³னத்த²ம் உப்பாதி³யமானஸ்ஸ, ரூபாவசரகிரியஸ்ஸ ச புப்³பே³ நிவுட்டா²தீ³ஸு அரூபாவசரவிபாகஜானனத்த²ம் ஜா²னாபி⁴ஞ்ஞாயோ உப்பாதே³ந்தஸ்ஸ அரஹதோ, சதுபூ⁴மகவிபாகானம் பன தது³ப்பாத³ககுஸலூபனிஸ்ஸயபா⁴வவஸேன ஸோ ஸோ விபாகோ உபனிஸ்ஸயோ. தேனாஹ ‘‘ததா² தேபூ⁴மகவிபாகோ’’தி. யதி³பி அரஹத்தப²லத்தம் ஜா²னவிபஸ்ஸனா உப்பாதே³தி அனாகா³மீ, ந பன தேன தம் கதா³சி தி³ட்ட²புப்³ப³ம் புது²ஜ்ஜனாதீ³ஹி ஸோதாபத்திப²லாதீ³னி விய, தஸ்மா தானி விய தேஸம் ஜா²னாதீ³னம் இமஸ்ஸ ச அக்³க³ப²லம் ந ஜா²னாதீ³னம் உபனிஸ்ஸயோ. உபலத்³த⁴புப்³ப³ஸதி³ஸமேவ ஹி அனாக³தம்பி உபனிஸ்ஸயோதி. தேனாஹ ‘‘உபரிட்டி²மம் குஸலஸ்ஸபீ’’தி.

கிரியஅத்த²படிஸம்பி⁴தா³தி³ம்பி பத்தே²த்வா தா³னாதி³குஸலம் கரோந்தஸ்ஸ தேபூ⁴மககிரியாபி சதுபூ⁴மகஸ்ஸபி குஸலஸ்ஸ உபனிஸ்ஸயபச்சயேன பச்சயோ. யோனிஸோமனஸிகாரே வத்தப்³ப³மேவ நத்தி², தம் உபனிஸ்ஸாய ராகா³தி³உப்பாத³னே அகுஸலஸ்ஸ, குஸலாகுஸலூபனிஸ்ஸயபா⁴வமுகே²ன சதுபூ⁴மகவிபாகஸ்ஸ. ஏவம் கிரியஸ்ஸபி யோஜேதப்³ப³ம். தேனாஹ ‘‘கிரியஸங்கா²தோபி பகதூபனிஸ்ஸயோ சதுபூ⁴மகானம் குஸலாதி³க²ந்தா⁴னம் ஹோதியேவா’’தி. நேவவிபாகனவிபாகத⁴ம்மத⁴ம்மேஸு பன உதுபோ⁴ஜனஸேனாஸனானமேவ திண்ணம் ராஸீனம் பகதூபனிஸ்ஸயபா⁴வத³ஸ்ஸனம் நயத³ஸ்ஸனமேவாதி. இமஸ்மிம் பட்டா²னமஹாபகரணே ஆக³தனயேனாதி இத³ம் ‘‘குஸலம் த⁴ம்மம் படிச்ச அப்³யாகதோ த⁴ம்மோ உப்பஜ்ஜதி ந உபனிஸ்ஸயபச்சயா, குஸலே க²ந்தே⁴ படிச்ச சித்தஸமுட்டா²னம் ரூப’’ந்தி (பட்டா². 1.1.91) ஏவமாதி³கம் உபனிஸ்ஸயபடிக்கே²பம், அனுலோமே ச அனாக³மனம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ஸுத்தந்திகபரியாயேனாதி ‘‘விஞ்ஞாணூபனிஸம் நாமரூபம், நாமரூபனிஸம் ஸளாயதன’’ந்திஆதி³கேன (ஸம். நி. 2.23),

‘‘யதா²பி பப்³ப³தோ ஸேலோ, அரஞ்ஞஸ்மிம் ப்³ரஹாவனே;

தம் ருக்கா² உபனிஸ்ஸாய, வட்³ட⁴ந்தே தே வனப்பதீ’’தி (அ. நி. 3.49). –

ஆதி³கேன ச.

உபனிஸ்ஸயபச்சயனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

10. புரேஜாதபச்சயனித்³தே³ஸவண்ணனா

10. நயத³ஸ்ஸனவஸேன யானி வினா ஆரம்மணபுரேஜாதேன ந வத்தந்தி, தேஸம் சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³னம் ஆரம்மணபுரேஜாதத³ஸ்ஸனேன மனோத்³வாரேபி யம் யதா³ரம்மணபுரேஜாதேன வத்ததி, தஸ்ஸ ததா³லம்பி³தம் ஸப்³ப³ம்பி ரூபரூபம் ஆரம்மணபுரேஜாதந்தி த³ஸ்ஸிதமேவ ஹோதி, ஸரூபேன பன அத³ஸ்ஸிதத்தா ‘‘ஸாவஸேஸவஸேன தே³ஸனா கதா’’தி ஆஹ. சித்தவஸேன காயம் பரிணாமயதோ இத்³தி⁴விதா⁴பி⁴ஞ்ஞாய ச அட்டா²ரஸஸு யம்கிஞ்சி ஆரம்மணபுரேஜாதம் ஹோதீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

ததா³ரம்மணபா⁴வினோதி ஏத்த² படிஸந்தி⁴பா⁴வினோ வத்து²புரேஜாதாபா⁴வேன இதரஸ்ஸபி அபா⁴வா அக்³க³ஹணம். ப⁴வங்க³பா⁴வினோ பன க³ஹணம் காதப்³ப³ம் ந வா காதப்³ப³ம் படிஸந்தி⁴யா விய அபரிப்³யத்தஸ்ஸ ஆரம்மணஸ்ஸ ஆரம்மணமத்தபா⁴வதோ, ‘‘மனோதா⁴தூனஞ்சா’’தி ஏத்த² ஸந்தீரணபா⁴வினோ மனோவிஞ்ஞாணதா⁴துயாபி.

புரேஜாதபச்சயனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

11. பச்சா²ஜாதபச்சயனித்³தே³ஸவண்ணனா

11. தஸ்ஸேவாதி இத³ம் காமாவசரரூபாவசரவிபாகானம் நிரவஸேஸத³ஸ்ஸிதபுரேஜாதத³ஸ்ஸனவஸேன வுத்தம், ரூபாவசரவிபாகோ பன ஆஹாரஸமுட்டா²னஸ்ஸ ந ஹோதீதி.

பச்சா²ஜாதபச்சயனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

12. ஆஸேவனபச்சயனித்³தே³ஸவண்ணனா

12. பகு³ணதரப³லவதரபா⁴வவிஸிட்ட²ந்தி ஏதேன விபாகாப்³யாகததோ விஸேஸேதி.

ஆஸேவனபச்சயனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

13. கம்மபச்சயனித்³தே³ஸவண்ணனா

13. சேதனாஸம்பயுத்தகம்மம் அபி⁴ஜ்ஜா²தி³ கம்மபச்சயோ ந ஹோதீதி ‘‘சேதனாகம்மமேவா’’தி ஆஹ. ஸதிபி ஹி விபாகத⁴ம்மத⁴ம்மத்தே ந சேதனாவஜ்ஜா ஏவம்ஸபா⁴வாதி. அத்தனோ ப²லம் உப்பாதே³தும் ஸமத்தே²னாதி கம்மஸ்ஸ ஸமத்த²தா தஸ்ஸ கம்மபச்சயபா⁴வோ வுத்தாதி த³ட்ட²ப்³பா³.

பஞ்சவோகாரேயேவ, ந அஞ்ஞத்தா²தி ஏதேன காமாவசரசேதனா ஏகவோகாரே ரூபம்பி ந ஜனேதீதி த³ஸ்ஸேதி.

கம்மபச்சயனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

14. விபாகபச்சயனித்³தே³ஸவண்ணனா

14. விபாகபச்சயனித்³தே³ஸே யேஸம் ஏகந்தேன விபாகோ விபாகபச்சயோ ஹோதி, தேஸம் வஸேன நயத³ஸ்ஸனம் கதம். ந ஹி ஆருப்பே பூ⁴மித்³வயவிபாகோ ரூபஸ்ஸ பச்சயோ ஹோதி.

விபாகபச்சயனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

15. ஆஹாரபச்சயனித்³தே³ஸவண்ணனா

15. கப³ளம் கரித்வா அஜ்ஜோ²ஹரிதோவாதி அஸிதபீதாதி³வத்தூ²ஹி ஸஹ அஜ்ஜோ²ஹரிதோவாதி வுத்தம் ஹோதி. பாதப்³ப³ஸாயிதப்³பா³னிபி ஹி ஸபா⁴வவஸேன கப³ளாயேவ ஹோந்தீதி.

ஸேஸதிஸந்ததிஸமுட்டா²னஸ்ஸ அனுபாலகோவ ஹுத்வாதி ஏத்த² சித்தஸமுட்டா²னஸ்ஸ ஆஹாரபச்சயபா⁴வோ விசாரேத்வா க³ஹேதப்³போ³. ந ஹி சித்தஸமுட்டா²னோ கப³ளீகாரோ ஆஹாரோ நோசித்தஸமுட்டா²னோ தது³ப⁴யஞ்ச சித்தஸமுட்டா²னகாயஸ்ஸ ஆஹாரபச்சயோ வுத்தோ, திவிதோ⁴பி பன ஸோ நோசித்தஸமுட்டா²னகாயஸ்ஸ வுத்தோதி.

ஆஹாரபச்சயனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

16. இந்த்³ரியபச்சயனித்³தே³ஸவண்ணனா

16. அரூபஜீவிதிந்த்³ரியம்பி ஸங்க³ஹிதந்தி மிஸ்ஸகத்தா ஜீவிதிந்த்³ரியம் ந ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் வஜ்ஜிதப்³ப³ந்தி அதி⁴ப்பாயோ.

அவினிப்³பு⁴த்தத⁴ம்மானந்தி ஏத்த² அயம் அதி⁴ப்பாயோ – ரூபாரூபானம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் அவினிப்³பு⁴த்தவோஹாரோ நத்தீ²தி அரூபானம் இந்த்³ரியபச்சயபூ⁴தானி பச்சயந்தராபேக்கா²னி சக்கா²தீ³னி அத்தனோ விஜ்ஜமானக்க²ணே அவினிப்³பு⁴த்தத⁴ம்மானம் இந்த்³ரியபச்சயதம் அப²ரந்தானிபி இந்த்³ரியபச்சயா ஸியும். யோ பன நிரபேக்கோ² இந்த்³ரியபச்சயோ அவினிப்³பு⁴த்தத⁴ம்மானம் ஹோதி, ஸோ அத்தனோ விஜ்ஜமானக்க²ணே தேஸம் இந்த்³ரியபச்சயதம் அப²ரந்தோ நாம நத்தி². யதி³ ச இத்தி²ந்த்³ரியபுரிஸிந்த்³ரியானி இந்த்³ரியபச்சயோ லிங்கா³தீ³னம் ஸியும், அவினிப்³பு⁴த்தானம் தேஸம்பி ஸியும். ந ஹி ரூபம் ரூபஸ்ஸ, அரூபம் வா அரூபஸ்ஸ வினிப்³பு⁴த்தஸ்ஸ இந்த்³ரியபச்சயோ அத்தீ²தி. ஸதி சேவம் இத்தி²புரிஸிந்த்³ரியேஹி அவினிப்³பு⁴த்தத்தா கலலாதி³காலே ச லிங்கா³தீ³னி ஸியும், யேஸம் தானி இந்த்³ரியபச்சயதம் ப²ரேய்யும், ந ச ப²ரந்தி. தஸ்மா ந தேஹி தானி அவினிப்³பு⁴த்தகானி, அவினிப்³பு⁴த்தத்தாபா⁴வதோ ச தேஸம் இந்த்³ரியபச்சயதம் ந ப²ரந்தி. அஞ்ஞேஸம் பன யேஹி தானி ஸஹஜாதானி, தேஸம் அபீ³ஜபா⁴வதோயேவ ந ப²ரந்தி, தஸ்மா ஆபன்னவினிப்³பு⁴த்தபா⁴வானம் தேஸம் லிங்கா³தீ³னம் அவினிப்³பு⁴த்தானம் அஞ்ஞேஸஞ்ச ஸமானகலாபத⁴ம்மானம் இந்த்³ரியபச்சயதாய அப²ரணதோ தானி இந்த்³ரியபச்சயோ ந ஹோந்தீதி. யேஸம் பீ³ஜபூ⁴தானி இத்தி²புரிஸிந்த்³ரியானி, தேஸம் லிங்கா³தீ³னம் அபரமத்த²பா⁴வதோதி கேசி, தே பன கலலாதி³காலேபி லிங்கா³தீ³னம் தத³னுரூபானம் அத்தி²தம் இச்ச²ந்தி.

ஜாதிபூ⁴மிவஸேன வுத்தேஸு பே⁴தே³ஸு குஸலஜாதியம் ரூபாவசரகுஸலமேவ ஆருப்பே ட²பேதப்³ப³ந்தி ‘‘ட²பேத்வா பன ரூபாவசரகுஸலம் அவஸேஸா குஸலாகுஸலா’’தி வுத்தம். பட²மலோகுத்தரம் பன தோ³மனஸ்ஸயுத்தஞ்ச விஸும் ஏகா ஜாதி பூ⁴மி வா ந ஹோதீதி ஆருப்பே அலப்³ப⁴மானம்பி ந ட²பிதம். ஹேதுஆதீ³ஸுபி ‘‘ததா² அபரியாபன்னகுஸலஹேது, ததா² அகுஸலஹேதூ’’திஆதீ³ஸு (பட்டா². அட்ட². 1.1) ஏஸ நயோ யோஜேதப்³போ³.

டி²திக்க²ணேதி இத³ம் ரூபஜீவிதிந்த்³ரியஸ்ஸ ஸஹஜாதபச்சயத்தாபா⁴வம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். உப்பாத³க்க²ணேபி பன தஸ்ஸ இந்த்³ரியபச்சயதா ந ஸக்கா நிவாரேதும். வக்க²தி ஹி ‘‘அப்³யாகதம் த⁴ம்மம் படிச்ச…பே… அஸஞ்ஞஸத்தானம் ஏகம் மஹாபூ⁴தம் படிச்ச…பே… இந்த்³ரியபச்சயம் கம்மபச்சயஸதி³ஸ’’ந்தி (பட்டா². 1.1.66). ந ஹி அஸஞ்ஞஸத்தானம் இந்த்³ரியபச்சயா உப்பஜ்ஜமானஸ்ஸ ரூபஸ்ஸ ரூபஜீவிதிந்த்³ரியதோ அஞ்ஞோ இந்த்³ரியபச்சயோ அத்தி², பஞ்சவோகாரே பவத்தே ச கடத்தாரூபஸ்ஸ. படிச்சவாராத³யோ ச ச² உப்பாத³க்க²ணமேவ க³ஹேத்வா பவத்தா, ஏவஞ்ச கத்வா பச்சா²ஜாதபச்சயோ ஏதேஸு அனுலோமதோ ந திட்ட²தீதி.

இந்த்³ரியபச்சயனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

17. ஜா²னபச்சயனித்³தே³ஸவண்ணனா

17. விதக்கவிசாரபீதிஸோமனஸ்ஸதோ³மனஸ்ஸுபேக்கா²சித்தேகக்³க³தாஸங்கா²தானீதி ஏத்த² யதி³பி ஸோமனஸ்ஸதோ³மனஸ்ஸஸங்கா²தானி ஜா²னங்கா³னி நத்தி², ஸுக²து³க்க²ஸங்கா²தானி பன ஸோமனஸ்ஸதோ³மனஸ்ஸபூ⁴தானேவ ஜா²னங்கா³னி, ந காயிகஸுக²து³க்க²பூ⁴தானீதி இமஸ்ஸ த³ஸ்ஸனத்த²ம் ஸோமனஸ்ஸதோ³மனஸ்ஸக்³க³ஹணம் கதம். நனு ச ‘‘த்³விபஞ்சவிஞ்ஞாணவஜ்ஜேஸூ’’தி வசனேனேவ காயிகஸுக²து³க்கா²னி வஜ்ஜிதானீதி ஸுக²து³க்க²க்³க³ஹணமேவ கத்தப்³ப³ந்தி? ந, ஜா²னங்க³ஸுக²து³க்கா²னம் ஜா²னங்க³பா⁴வவிஸேஸனதோ. ‘‘த்³விபஞ்சவிஞ்ஞாணவஜ்ஜேஸு ஸுக²து³க்கு²பேக்கா²சித்தேகக்³க³தாஸங்கா²தானீ’’தி ஹி வுத்தே த்³விபஞ்சவிஞ்ஞாணேஸு உபேக்கா²சித்தேகக்³க³தாஹி ஸத்³தி⁴ம் காயிகஸுக²து³க்கா²னிபி வஜ்ஜிதானீதி ஏத்தகமேவ விஞ்ஞாயதி, ந பன யானி ஸுக²து³க்கா²னி ஜா²னங்கா³னி ஹோந்தி, தேஸம் ஜா²னங்க³பூ⁴தோ ஸுக²பா⁴வோ து³க்க²பா⁴வோ ச விஸேஸிதோ, தஸ்மா ஸோமனஸ்ஸதோ³மனஸ்ஸபா⁴வவிஸிட்டோ²யேவ ஸுக²து³க்க²பா⁴வோ ஸுக²து³க்கா²னம் ஜா²னங்க³பா⁴வோதி த³ஸ்ஸனத்த²ம் ஸோமனஸ்ஸதோ³மனஸ்ஸக்³க³ஹணம் கரோதி. தேன ‘‘த்³விபஞ்சவிஞ்ஞாணவஜ்ஜேஸூ’’தி வசனேன வஜ்ஜியமானானம்பி ஸுக²து³க்கா²னம் ஸோமனஸ்ஸதோ³மனஸ்ஸபா⁴வாபா⁴வதோ ஜா²னங்க³பா⁴வாபா⁴வோதி த³ஸ்ஸிதம் ஹோதி. யதா²வஜ்ஜிதா பன ஸுக²து³க்கோ²பேக்கே²கக்³க³தா கஸ்மா வஜ்ஜிதாதி? யத்த² ஜா²னங்கா³னி உத்³த⁴ரீயந்தி சித்துப்பாத³கண்டே³, தத்த² ச ஜா²னங்க³ந்தி அனுத்³த⁴டத்தா. கஸ்மா பன ந உத்³த⁴டாதி தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘பஞ்சன்னம் பன விஞ்ஞாணகாயான’’ந்திஆதி³மாஹ.

அபி⁴னிபாதமத்தத்தாதி ஏதேன ஆவஜ்ஜனஸம்படிச்ச²னமத்தாயபி சிந்தனாபவத்தியா அபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. ‘‘தேஸு விஜ்ஜமானானிபி உபேக்கா²ஸுக²து³க்கா²னீ’’தி போராணபாடோ². தத்த² உபேக்கா²ஸுக²து³க்கே²ஹேவ தம்ஸமானலக்க²ணாய சித்தேகக்³க³தாயபி யதா²வுத்தேனேவ காரணேன அனுத்³த⁴டபா⁴வோ த³ஸ்ஸிதோதி த³ட்ட²ப்³போ³. புப்³பே³ பன ஸத்த அங்கா³னி த³ஸ்ஸேந்தேன சத்தாரி அங்கா³னி வஜ்ஜிதானீதி தேஸம் வஜ்ஜனே காரணம் த³ஸ்ஸேந்தேன ந ஸமானலக்க²ணேன லேஸேன த³ஸ்ஸேதப்³ப³ம். அட்ட²கதா² ஹேஸாதி. யதி³ ச லேஸேன த³ஸ்ஸேதப்³ப³ம், யதா²வுத்தேஸுபி தீஸு ஏகமேவ வத்தப்³ப³ம் ஸியா, திண்ணம் பன வசனேன ததோ அஞ்ஞஸ்ஸ ஜா²னங்க³ந்தி உத்³த⁴டபா⁴வோ ஆபஜ்ஜதி, யதா²வுத்தகாரணதோ அஞ்ஞேன காரணேன அனுத்³த⁴டபா⁴வோ வா, தஸ்மா தம்தோ³ஸபரிஹரணத்த²ம் ‘‘உபேக்கா²சித்தேகக்³க³தாஸுக²து³க்கா²னீ’’தி பட²ந்தி. யே பன ‘‘ஜா²னங்க³பூ⁴தேஹி ஸோமனஸ்ஸாதீ³ஹி ஸுக²து³க்கே²ன அவிபூ⁴தபா⁴வேன பாகடதாய இந்த்³ரியகிச்சயுத்ததாய ச ஸமானானம் ஸுகா²தீ³னம் ஜா²னங்க³ந்தி அனுத்³த⁴டபா⁴வே காரணம் வத்தப்³ப³ம், ந சித்தேகக்³க³தாயாதி ஸா ஏத்த² ந க³ஹிதா’’தி வத³ந்தி, தேஸம் தம் ருசிமத்தம். யதி³ ஜா²னங்க³ஸமானானம் ஜா²னங்க³ந்தி அனுத்³த⁴டபா⁴வே காரணம் வத்தப்³ப³ம், சித்தேகக்³க³தா சேத்த² ஜா²னங்க³பூ⁴தாய விசிகிச்சா²யுத்தமனோதா⁴துஆதீ³ஸு சித்தேகக்³க³தாய ஸமானாதி தஸ்ஸா அனுத்³த⁴டபா⁴வே காரணம் வத்தப்³ப³மேவாதி. ஸேஸாஹேதுகேஸுபி ஜா²னங்க³ம் உத்³த⁴டமேவ உத்³த⁴ரணட்டா²னே சித்துப்பாத³கண்டே³தி அதி⁴ப்பாயோ.

ஜா²னபச்சயனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

18. மக்³க³பச்சயனித்³தே³ஸவண்ணனா

18. பஞ்ஞா விதக்கோ ஸம்மாவாசாகம்மந்தாஜீவா வீரியம் ஸதி ஸமாதி⁴ மிச்சா²தி³ட்டி² மிச்சா²வாசாகம்மந்தாஜீவாதி இமானி த்³வாத³ஸங்கா³னீதி ஏத்த² து³வித⁴ம்பி ஸங்கப்பம் வீரியம் ஸமாதி⁴ஞ்ச விதக்கவீரியஸமாதி⁴வசனேஹி ஸங்க³ண்ஹித்வா ‘‘அயமேவ கோ², ஆவுஸோ, அட்ட²ங்கி³கோ மிச்சா²மக்³கோ³ அப்³ரஹ்மசரியம். ஸேய்யதி²த³ம் – மிச்சா²தி³ட்டி²…பே… மிச்சா²ஸமாதீ⁴’’திஆதீ³ஹி (ஸம். நி. 5.18) ஸுத்தவசனேஹி மிச்சா²வாசாகம்மந்தாஜீவேஸுபி மக்³க³ங்க³வோஹாரஸித்³தி⁴தோ தேஹி ஸஹ த்³வாத³ஸங்கா³னி இத⁴ லப்³ப⁴மானானி ச அலப்³ப⁴மானானி ச மக்³க³ங்க³வசனஸாமஞ்ஞேன ஸங்க³ண்ஹித்வா வுத்தானி. ஏவஞ்ஹி ஸுத்தந்தவோஹாரோபி த³ஸ்ஸிதோ ஹோதி, ஏவம் பன த³ஸ்ஸேந்தேன ‘‘மக்³க³பச்சயனித்³தே³ஸே மக்³க³ங்கா³னீ’’தி ஏவம் உத்³த⁴ரித்வா தஸ்ஸ பாட²க³தஸ்ஸ மக்³க³ங்க³ஸத்³த³ஸ்ஸ அத்த²பா⁴வேன இமானி த்³வாத³ஸங்கா³னி ந த³ஸ்ஸேதப்³பா³னி. ந ஹி பாளியம் மக்³க³ங்க³ஸத்³த³ஸ்ஸ மிச்சா²வாசாகம்மந்தாஜீவோதி அத்தோ² வத்தப்³போ³. தேஹி ஸம்மாவாசாதீ³ஹி படிபக்கா² சேதனாத⁴ம்மா தப்படிபக்க²பா⁴வதோயேவ ‘‘மிச்சா²மக்³க³ங்கா³னீ’’தி ஸுத்தே வுத்தானி, ந பன மக்³க³பச்சயபா⁴வேன. மக்³க³ங்கா³னி மக்³க³பச்சயபூ⁴தானி ச இத⁴ பாளியம் ‘‘மக்³க³ங்கா³னீ’’தி வுத்தானி, ந ச அஞ்ஞம் உத்³த⁴ரித்வா அஞ்ஞஸ்ஸ அத்தோ² வத்தப்³போ³. பரியாயனிப்பரியாயமக்³க³ங்க³த³ஸ்ஸனத்த²ம் பன இச்ச²ந்தேன பாளிக³தமக்³க³ங்க³ஸத்³த³பதிரூபகோ அஞ்ஞோ மக்³க³ங்க³ஸத்³தோ³ உப⁴யபத³த்தோ² உத்³த⁴ரிதப்³போ³ யதா² ‘‘அதி⁴கரணம் நாம சத்தாரி அதி⁴கரணானீ’’தி (பாரா. 386, 405). இத⁴ பன ‘‘மக்³க³பச்சயனித்³தே³ஸே மக்³க³ங்கா³னீ’’தி பாளிக³தோயேவ மக்³க³ங்க³ஸத்³தோ³ உத்³த⁴டோ, ந ச அத்து²த்³த⁴ரணவஸேன த³ஸ்ஸேத்வா அதி⁴ப்பேதத்த²னியமனம் கதம், தஸ்மா பாளியம் மக்³க³ங்க³ஸத்³த³ஸ்ஸ மிச்சா²வாசாதீ³னம் அத்த²பா⁴வோ மா ஹோதூதி ‘‘ஸம்மாதி³ட்டி²ஸங்கப்பவாசாகம்மந்தாஜீவவாயாமஸதிஸமாதி⁴மிச்சா²தி³ட்டி²ஸங்கப்பவாயாமஸமாத⁴யோதி இமானி த்³வாத³ஸங்கா³னீ’’தி பட²ந்தி. நனு ஏவம் ‘‘அஹேதுகசித்துப்பாத³வஜ்ஜேஸூ’’தி ந வத்தப்³ப³ம். ந ஹி தேஸு ஸம்மாதி³ட்டி²ஆத³யோ யதா²வுத்தா ஸந்தி, யே வஜ்ஜேதப்³பா³ ஸியுந்தி? ந, உப்பத்திட்டா²னனியமனத்த²த்தா. அஹேதுகசித்துப்பாத³வஜ்ஜேஸ்வேவ ஏதானி உப்பஜ்ஜந்தி, நாஹேதுகசித்துப்பாதே³ஸு. தத்து²ப்பன்னானி த்³வாத³ஸங்கா³னீதி அயஞ்ஹேத்த² அத்தோ².

மக்³க³பச்சயனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

20. விப்பயுத்தபச்சயனித்³தே³ஸவண்ணனா

20. ஸம்பயோகா³ஸங்காய அபா⁴வதோதி ஏதேன ஸம்பயோகா³ஸங்காவத்து²பூ⁴தோ உபகாரகபா⁴வோ விப்பயுத்தபச்சயதாதி த³ஸ்ஸேதி.

விப்பயுத்தபச்சயனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

21. அத்தி²பச்சயனித்³தே³ஸவண்ணனா

21. குஸலாதி³வஸேன பஞ்சவிதோ⁴ அத்தி²பச்சயோ வுத்தோ, ந நிப்³பா³னம். யோ ஹி அத்தி²பா⁴வாபா⁴வேன அனுபகாரகோ அத்தி²பா⁴வம் லபி⁴த்வா உபகாரகோ ஹோதி, ஸோ அத்தி²பச்சயோ ஹோதி. நிப்³பா³னஞ்ச நிப்³பா³னாரம்மணானம் ந அத்தனோ அத்தி²பா⁴வாபா⁴வேன அனுபகாரகம் ஹுத்வா அத்தி²பா⁴வலாபே⁴ன உபகாரகம் ஹோதி. உப்பாதா³தி³யுத்தானம் வா நத்தி²பா⁴வோபகாரகதாவிருத்³தோ⁴ உபகாரகபா⁴வோ அத்தி²பச்சயதாதி ந நிப்³பா³னம் அத்தி²பச்சயோ.

ஸதி ச யேஸம் பச்சயா ஹோந்தி, தேஹி ஏகதோ புரேதரம் பச்சா² ச உப்பன்னத்தே ஸஹஜாதாதி³பச்சயத்தாபா⁴வதோ ஆஹ ‘‘ஆஹாரோ இந்த்³ரியஞ்ச ஸஹஜாதாதி³பே⁴த³ம் ந லப⁴தீ’’தி. தத³பா⁴வோ ச ஏதேஸம் த⁴ம்மஸபா⁴வவஸேன த³ட்ட²ப்³போ³.

அத்தி²பச்சயனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

22-23-24. நத்தி²விக³தஅவிக³தபச்சயனித்³தே³ஸவண்ணனா

22-23. பச்சயலக்க²ணமேவ ஹேத்த² நானந்தி ஏதேன நத்தி²விக³தபச்சயேஸு அத்தி²அவிக³தபச்சயேஸு ச ப்³யஞ்ஜனமத்தேயேவ நானத்தம், ந அத்தே²தி இத³ம் யோ பச்சயோதி அத்தோ², தஸ்மிம் நானத்தம் நத்தி², ப்³யஞ்ஜனஸங்க³ஹிதே பச்சயலக்க²ணமத்தேயேவ நானத்தந்தி இமமத்த²ம் ஸந்தா⁴ய வுத்தந்தி விஞ்ஞாயதி.

நத்தி²விக³தஅவிக³தபச்சயனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

பச்சயனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

பச்சயனித்³தே³ஸபகிண்ணகவினிச்ச²யகதா²வண்ணனா

‘‘லோப⁴தோ³ஸமோஹா விபாகபச்சயாபி ந ஹோந்தி, ஸேஸானம் ஸத்தரஸன்னம் பச்சயானம் வஸேன பச்சயா ஹோந்தீ’’திஆதி³மபாடோ². ஏத்த² ச லோப⁴தோ³ஸமோஹானம் பச்சேகம் ஸத்தரஸஹி பச்சயேஹி பச்சயபா⁴வோ வுத்தோ, ஸப்³பே³ ஹேதூ ஸஹ அக்³க³ஹேத்வா ஏகத⁴ம்மஸ்ஸ அனேகபச்சயபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம் அமோஹாதீ³னம் விஸும் க³ஹிதத்தாதி தோ³ஸஸ்ஸபி ஸத்தரஸஹி பச்சயபா⁴வோ ஆபஜ்ஜதி, ததா² ச ஸதி தோ³ஸஸ்ஸபி க³ருகரணம் பாளியம் வத்தப்³ப³ம் ஸியா. ‘‘அகுஸலோ பன ஆரம்மணாதி⁴பதி நாம லோப⁴ஸஹக³தசித்துப்பாதோ³ வுச்சதீ’’தி (பட்டா². அட்ட². 1.4) ஏத்தா²பி லோப⁴தோ³ஸஸஹக³தசித்துப்பாதா³தி வத்தப்³ப³ம் ஸியா, ந பன வுத்தம், தஸ்மா தோ³ஸஸ்ஸ அதி⁴பதிபச்சயதாபி நிவாரேதப்³பா³. ந ச ‘‘ஸேஸான’’ந்தி வசனேன அதி⁴பதிபச்சயோ நிவாரிதோ, அத² கோ² ஸங்க³ஹிதோ புரேஜாதாதீ³ஹி யதா²வுத்தேஹி ஸேஸத்தாதி தன்னிவாரணத்த²ம் தோ³ஸம் லோப⁴மோஹேஹி ஸஹ அக்³க³ஹேத்வா விஸுஞ்ச அக்³க³ஹேத்வா ‘‘தோ³ஸோ அதி⁴பதிபச்சயோபி ந ஹோதி, ஸேஸானம் பச்சயானம் வஸேன பச்சயோ ஹோதீ’’தி பட²ந்தி. இமினா நயேனாதி ஏதேன போ²ட்ட²ப்³பா³யதனஸ்ஸ ஸஹஜாதாதி³பச்சயபா⁴வம், ஸப்³ப³த⁴ம்மானம் யதா²யோக³ம் ஹேதாதி³பச்சயபா⁴வஞ்ச த³ஸ்ஸேதி. ந ஹி ஏதம் ஏகபச்சயஸ்ஸ அனேகபச்சயபா⁴வத³ஸ்ஸனந்தி ரூபாதீ³னம் பகதூபனிஸ்ஸயபா⁴வோ ச ஏதேன த³ஸ்ஸிதோதி த³ட்ட²ப்³போ³.

சதுன்னம் க²ந்தா⁴னம் பே⁴தா³ சக்கு²விஞ்ஞாணதா⁴துஆத³யோதி பே⁴த³ம் அனாமஸித்வா தே ஏவ க³ஹேத்வா ஆஹ ‘‘சதூஸு க²ந்தே⁴ஸூ’’தி. மிச்சா²வாசாகம்மந்தாஜீவா தேஹி சேவ கம்மாஹாரபச்சயேஹி சாதி ஏகூனவீஸதிதா⁴தி இத³மேவம் ந ஸக்கா வத்தும். ந ஹி மிச்சா²வாசாத³யோ மிச்சா²தி³ட்டி² விய மக்³க³பச்சயா ஹோந்தி சேதனாய மக்³க³பச்சயத்தாபா⁴வதோ. யதி³ ச ப⁴வேய்ய, பஞ்ஹாவாரே ‘‘கம்மபச்சயா மக்³கே³ தீணீ’’தி வத்தப்³ப³ம் ஸியா, தஸ்மா மிச்சா²வாசாதீ³னம் மக்³க³பச்சயபா⁴வோ ந வத்தப்³போ³. பட்டா²னஸம்வண்ணனா ஹேஸா. ஸேஸபச்சயபா⁴வோ ச சேதனாய அனேகபச்சயபா⁴வவசனேன வுத்தோயேவாதி ந இத³ம் படி²தப்³ப³ந்தி ந பட²ந்தி. ‘‘அஹிரிகம்…பே… மித்³த⁴ம் உத்³த⁴ச்சம் விசிகிச்சா²’’திஆதி³மபாடோ², விசிகிச்சா² பன அதி⁴பதிபச்சயோ ந ஹோதீதி தம் தத்த² அபடி²த்வா ‘‘விசிகிச்சா²இஸ்ஸாமச்ச²ரியகுக்குச்சானி ததோ அதி⁴பதிபச்சயம் அபனேத்வா’’தி ஏவமேத்த² பட²ந்தி.

‘‘சத்தாரி மஹாபூ⁴தானி ஆரம்மண…பே… புரேஜாதவிப்பயுத்தஅத்தி²அவிக³தவஸேன த³ஸதா⁴ பச்சயா ஹோந்தி, புன ததா² ஹத³யவத்தூ²’’தி புரிமபாடோ², மஹாபூ⁴தானி பன விப்பயுத்தபச்சயா ந ஹோந்தீதி ‘‘புரேஜாதஅத்தி²அவிக³தவஸேன நவதா⁴ பச்சயா ஹோந்தி, விப்பயுத்தபச்சயம் பக்கி²பித்வா த³ஸதா⁴ வத்து²’’ந்தி பட²ந்தி. ஏத்தகமேவேத்த² அபுப்³ப³ந்தி ஏதஸ்மிம் புரேஜாதபச்சயே ஸஹஜாதனிஸ்ஸயேஹி அபுப்³ப³ம் ரூபஸத்³த³க³ந்த⁴ரஸாயதனமத்தமேவாதி அத்தோ², ஆரம்மணானி பனேதானி ஆரம்மணபச்சயத⁴ம்மானம் அனேகபச்சயபா⁴வே வுத்தானீதி ஸப்³பா³திக்கந்தபச்சயாபேக்கா² ஏதேஸம் அபுப்³ப³தா நத்தீ²தி. இந்த்³ரியாதீ³ஸு அபுப்³ப³ம் நத்தீ²தி ரூபஜீவிதிந்த்³ரியஸ்ஸபி அரூபஜீவிதிந்த்³ரியதோ அபுப்³ப³ஸ்ஸ பச்சயபா⁴வஸ்ஸ அபா⁴வம் மஞ்ஞமானேன அபுப்³ப³தா ந வுத்தா. தஸ்ஸ பன புரேஜாதபச்சயபா⁴வதோ அபுப்³ப³தா. கப³ளீகாராஹாரஸ்ஸ ச புரேஜாதேன ஸத்³தி⁴ம் ஸத்ததா⁴ பச்சயபா⁴வோ யோஜேதப்³போ³.

ஆகாரோதி மூலாதி³ஆகாரோ. அத்தோ²தி தேனாகாரேன உபகாரகதா. ‘‘யேனாகாரேனா’’தி ஏதஸ்ஸ வா அத்த²வசனம் ‘‘யேனத்தே²னா’’தி. விபாகஹேதூஸுயேவ லப்³ப⁴தீதி ஏத்த² அமோஹவிபாகஹேதுஸ்ஸ அதி⁴பதிபச்சயபா⁴வோ ச லோகுத்தரவிபாகேயேவ லப்³ப⁴தீதி. ஏவம் ஸப்³ப³த்த² லப்³ப⁴மானாலப்³ப⁴மானம் ஸல்லக்கே²தப்³ப³ம். விப்பயுத்தம் அபடி²த்வா ‘‘ச²ஹாகாரேஹீ’’தி புரிமபாடோ², தம் பன படி²த்வா ‘‘ஸத்தஹாகாரேஹீ’’தி பட²ந்தி. உக்கட்ட²பரிச்சே²தோ³ ஹேத்த² வுச்சதி, ந ச யம் ஆரம்மணம் நிஸ்ஸயோ ஹோதி, தம் விப்பயுத்தம் ந ஹோதீதி.

அனந்தரஸமனந்தரேஸு யம் கம்மபச்சயோ ஹோதி, தம் ந ஆஸேவனபச்சயோ. யஞ்ச ஆஸேவனபச்சயோ ஹோதி, ந தம் கம்மபச்சயோதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ‘‘பகதூபனிஸ்ஸயோ பகதூபனிஸ்ஸயோவா’’தி வுத்தம், கம்மபச்சயோபி பன ஸோ ஹோதி, தஸ்மா ‘‘கம்மபச்சயோ சா’’தி பட²ந்தி. அயம் பனேத்த² அத்தோ² – பகதூபனிஸ்ஸயோ யேபு⁴ய்யேன பகதூபனிஸ்ஸயோவ ஹோதி, கோசி பனேத்த² கம்மபச்சயோ ச ஹோதீதி. ‘‘ஆரம்மணபுரேஜாதே பனேத்த² இந்த்³ரியவிப்பயுத்தபச்சயதா ந லப்³ப⁴தீ’’தி வுத்தம். தத்த² ஆரம்மணபுரேஜாதந்தி யதி³ கஞ்சி ஆரம்மணபூ⁴தம் புரேஜாதம் வுத்தம், ஆரம்மணபூ⁴தஸ்ஸ வத்து²ஸ்ஸ விப்பயுத்தபச்சயதா லப்³ப⁴தீதி ஸா ந லப்³ப⁴தீதி ந வத்தப்³பா³. அத² பன வத்து²புரேஜாததோ அஞ்ஞம் வத்து²பா⁴வரஹிதாரம்மணமேவ ‘‘ஆரம்மணபுரேஜாத’’ந்தி வுத்தம், தஸ்ஸ நிஸ்ஸயபச்சயதா ந லப்³ப⁴தீதி ‘‘நிஸ்ஸயிந்த்³ரியவிப்பயுத்தபச்சயதா ந லப்³ப⁴தீ’’தி வத்தப்³ப³ம். இதோ உத்தரிபீதி புரேஜாததோ பரதோபீதி அத்தோ², இதோ வா இந்த்³ரியவிப்பயுத்ததோ நிஸ்ஸயிந்த்³ரியவிப்பயுத்ததோ வா உத்தரி ஆரம்மணாதி⁴பதிஆதி³ ச லப்³ப⁴மானாலப்³ப⁴மானம் வேதி³தப்³ப³ந்தி அத்தோ² வத்தப்³போ³. கம்மாதீ³ஸு பன லப்³ப⁴மானாலப்³ப⁴மானம் ந வக்க²தீதி புரிமோயேவேத்த² அத்தோ² அதி⁴ப்பேதோ.

‘‘கப³ளீகாரோ ஆஹாரோ ஆஹாரபச்சயோவா’’தி புரிமபாடோ², அத்தி²அவிக³தபச்சயோபி பன ஸோ ஹோதி, தேன ‘‘கப³ளீகாரோ ஆஹாரோ ஆஹாரபச்சயத்தம் அவிஜஹந்தோவ அத்தி²அவிக³தானம் வஸேன அபரேஹிபி த்³வீஹாகாரேஹி அனேகபச்சயபா⁴வம் க³ச்ச²தீ’’தி பட²ந்தி.

‘‘யதா²னுரூபம் ஜா²னபச்சயே வுத்தானம் த³ஸன்னம் ஹேதுஅதி⁴பதீனஞ்சாதி இமேஸம் வஸேனா’’தி புரிமபாடோ², ‘‘யதா²னுரூபம் ஜா²னபச்சயே வுத்தானம் மக்³க³வஜ்ஜானம் நவன்னம் ஹேதுஅதி⁴பதிஜா²னானஞ்சாதி இமேஸம் வஸேனா’’தி பச்சி²மபாடோ², தேஸு விசாரேத்வா யுத்தோ க³ஹேதப்³போ³.

ஸமனந்தரனிருத்³த⁴தாய ஆரம்மணபா⁴வேன ச ஸதி³ஸோ பச்சயபா⁴வோ பச்சயஸபா⁴க³தா, விருத்³த⁴பச்சயதா பச்சயவிஸபா⁴க³தா. ‘‘இமினா உபாயேனா’’தி வசனதோ ஹேதுஆதீ³னம் ஸஹஜாதானம் ஸஹஜாதபா⁴வேன ஸபா⁴க³தா, ஸஹஜாதாஸஹஜாதானம் ஹேதுஆரம்மணாதீ³னம் அஞ்ஞமஞ்ஞவிஸபா⁴க³தாதி ஏவமாதி³னா உபாயேன ஸபா⁴க³தா விஸபா⁴க³தா யோஜேதப்³பா³.

ஜனகாயேவ, ந அஜனகாதி ஜனகபா⁴வப்பதா⁴னாயேவ ஹுத்வா பச்சயா ஹோந்தி, ந உபத்த²ம்ப⁴கபா⁴வப்பதா⁴னாதி அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. யேஸம் ஹேதுஆத³யோ பச்சயா ஹோந்தி, தே தேஹி வினா நேவ உப்பஜ்ஜந்தி, ந ச பவத்தந்தீதி தேஸம் உப⁴யப்பதா⁴னதா வுத்தா. ந ஹி தே அனந்தராத³யோ விய ஜனனேனேவ பவத்திம் கரோந்தீதி.

ஸப்³பே³ஸம் டா²னம் காரணபா⁴வோ ஸப்³ப³ட்டா²னம், தம் ஏதேஸம் அத்தீ²தி ஸப்³ப³ட்டா²னிகா. உபனிஸ்ஸயம் பி⁴ந்த³ந்தேன தயோபி உபனிஸ்ஸயா வத்தப்³பா³, அபி⁴ந்தி³த்வா வா உபனிஸ்ஸயக்³க³ஹணமேவ காதப்³ப³ம். தத்த² பி⁴ந்த³னம் பகதூபனிஸ்ஸயஸ்ஸ ரூபானம் பச்சயத்தாபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம், ஆரம்மணானந்தரூபனிஸ்ஸயானம் பன புப்³பே³ ஆரம்மணாதி⁴பதிஅனந்தரக்³க³ஹணேஹி க³ஹிதத்தா தேஸு ஏகதே³ஸேன அனந்தரூபனிஸ்ஸயேன இதரம்பி த³ஸ்ஸேதீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். புரேஜாதபச்சா²ஜாதாபி அஸப்³ப³ட்டா²னிகா அரூபரூபானஞ்ஞேவ யதா²க்கமேன பச்சயபா⁴வதோதி ஏத்த² புரேஜாதபச்சயோ அனந்தராதீ³ஸு ஏவ வத்தப்³போ³ தம்ஸமானக³திகத்தா, ந ச யுக³ளபா⁴வோ பச்சா²ஜாதேன ஸஹ கத²னே காரணம் அஸப்³ப³ட்டா²னிகத³ஸ்ஸனமத்தஸ்ஸ அதி⁴ப்பேதத்தாதி தம் தத்த² படி²த்வா ‘‘பச்சா²ஜாதோபி அஸப்³ப³ட்டா²னிகோ ரூபானம்யேவ பச்சயபா⁴வதோ’’தி பட²ந்தி.

பச்சயனித்³தே³ஸபகிண்ணகவினிச்ச²யகதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

புச்சா²வாரோ

1. பச்சயானுலோமவண்ணனா

ஏகேகம் திகது³கந்தி ஏகேகம் திகம் து³கஞ்சாதி அத்தோ², ந திகது³கந்தி.

பச்சயா சேவாதி யே குஸலாதி³த⁴ம்மே படிச்சாதி வுத்தா, தே படிச்சத்த²ம் ப²ரந்தா குஸலாதி³பச்சயா சேவாதி அத்தோ². தேனேவாஹ ‘‘தே ச கோ² ஸஹஜாதாவா’’தி. யேஹி பன ஹேதாதி³பச்சயேஹி உப்பத்தி வுத்தா, தே ஸஹஜாதாபி ஹோந்தி அஸஹஜாதாபீதி. ஏத்த² படிச்சஸஹஜாதவாரேஹி ஸமானத்தே²ஹி படிச்சஸஹஜாதாபி⁴தா⁴னேஹி ஸமானத்த²ம் போ³தே⁴ந்தேன ப⁴க³வதா பச்சி²மவாரேன புரிமவாரோ, புரிமவாரேன ச பச்சி²மவாரோ ச போ³தி⁴தோதி வேதி³தப்³போ³. ஏஸ நயோ பச்சயனிஸ்ஸயவாரேஸு ஸம்ஸட்ட²ஸம்பயுத்தவாரேஸு ச, ஏவஞ்ச நிருத்திகோஸல்லம் ஜனிதம் ஹோதீதி.

‘‘தே தே பன பஞ்ஹே உத்³த⁴ரித்வா புன குஸலோ ஹேது ஹேதுஸம்பயுத்தகானம் த⁴ம்மான’’ந்தி லிகி²தம். ‘‘குஸலா ஹேதூ ஸம்பயுத்தகானம் க²ந்தா⁴ன’’ந்தி (பட்டா². 1.1.401) பஞ்ஹாவாரபாடோ²தி பமாத³லேகா² ஏஸாதி பாளியம் ஆக³தபாட²மேவ பட²ந்தி. புரிமவாரேஸு ஸஹஜாதனிஸ்ஸயஸம்பயுத்தபச்சயபா⁴வேஹி குஸலாதி³த⁴ம்மே நியமேத்வா தஸ்மிம் நியமே குஸலாதீ³னம் ஹேதுபச்சயாதீ³ஹி உப்பத்திம் புச்சி²த்வா விஸ்ஸஜ்ஜனம் கதம், ந தத்த² ‘‘இமே நாம தே த⁴ம்மா ஹேதாதி³பச்சயபூ⁴தா’’தி விஞ்ஞாயந்தி, தஸ்மா தத்த² ‘‘ஸியா குஸலம் த⁴ம்மம் படிச்ச குஸலோ த⁴ம்மோ உப்பஜ்ஜேய்ய ஹேதுபச்சயா’’தி (பட்டா². 1.1.25) ஏவமாதீ³ஹி ஸங்க³ஹிதே படிச்சத்தா²தி³ப²ரணகபா⁴வே ஹேதாதி³பச்சயபச்சயுப்பன்னேஸு ஹேதாதி³பச்சயானம் நிச்ச²யாபா⁴வதோ பஞ்ஹா நிஜ்ஜடா நிக்³கு³ம்பா³ ச கத்வா ந விப⁴த்தா, இத⁴ பன ‘‘ஸியா குஸலோ த⁴ம்மோ குஸலஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ ஹேதுபச்சயேன பச்சயோ’’தி ஏவமாதீ³ஹி ஸங்க³ஹிதா ஹேதாதி³பச்சயபூ⁴தா குஸலாத³யோ பச்சயுப்பன்னா ச நிச்சி²தா, ந கோசி புச்சா²ஸங்க³ஹிதோ அத்தோ² அனிச்சி²தோ நாம அத்தீ²தி ஆஹ ‘‘ஸப்³பே³பி தே பஞ்ஹா நிஜ்ஜடா நிக்³கு³ம்பா³ ச கத்வா விப⁴த்தா’’தி. பஞ்ஹா பன உத்³த⁴ரித்வா விஸ்ஸஜ்ஜனம் ஸப்³ப³த்த² ஸமானந்தி ந தம் ஸந்தா⁴ய நிஜ்ஜடதா வுத்தாதி த³ட்ட²ப்³பா³.

உப்பத்தியா பஞ்ஞாபிதத்தாதி புச்சா²மத்தேனேவ உப்பத்தியா ட²பிதத்தா பகாஸிதத்தா, நானப்பகாரேஹி வா ஞாபிதத்தாதி அத்தோ².