(1) விப⁴ங்க³வாரோ

53. யா குஸலத்திகே லப⁴ந்தி, ந தாயேவ வேத³னாத்திகாதீ³ஸூதி திகபத³னானத்தமத்தேன வினா மூலாவஸானவஸேன ஸதி³ஸதம் ஸந்தா⁴ய ‘‘ந தாயேவா’’தி வுத்தம், ந ச கேவலம் திகந்தரேயேவ, குஸலத்திகேபி பன யா படிச்சவாரே லப⁴ந்தி, ந தாயேவ பச்சயவாராதீ³ஸூதி ஸப்³ப³புச்சா²ஸமாஹரணம் இத⁴ கத்தப்³ப³மேவ. த⁴ம்மானுலோமபச்சனீயே ச திகபட்டா²னே விதக்கத்திகபீதித்திகானம் விஸ்ஸஜ்ஜனே ஸப்³பா³பேதா விஸ்ஸஜ்ஜனம் லப⁴ந்தீதி ஏத்த² பீதித்திகக்³க³ஹணம் ந காதப்³ப³ம். ந ஹி தத்த² ஏகூனபஞ்ஞாஸ புச்சா² விஸ்ஸஜ்ஜனம் லப⁴ந்தீதி.

தேன ஸத்³தி⁴ந்தி தேன ஸஹஜாதபச்சயபூ⁴தேன ஸத்³தி⁴ந்தி அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. ‘‘யாவ நிரோத⁴க³மனா உத்³த⁴ம் பஜ்ஜதீ’’தி ச ‘‘உப்பாதா³த³யோ வா பாபுணாதீ’’தி ச வசனேஹி க²ணத்தயஸமங்கீ³ உப்பஜ்ஜதீதி வுச்சதீதி அனுஞ்ஞாதம் விய ஹோதி, உப்பாத³க்க²ணஸமங்கீ³யேவ பன ஏவம் வுத்தோதி த³ட்ட²ப்³போ³.

யஸ்மா பன ஏகோ க²ந்தோ⁴ ஏகஸ்ஸாதிஆதி³ இத⁴ குஸலவசனேன க³ஹிதே க²ந்தே⁴ ஸந்தா⁴ய வுத்தம். வேத³னாத்திகாதீ³ஸு பன ஏகம் க²ந்த⁴ம் படிச்ச த்³வின்னம், த்³வே படிச்ச ஏகஸ்ஸபி, ஹேதுது³காதீ³ஸு ச ஸங்கா²ரக்க²ந்தே⁴கதே³ஸம் படிச்ச ஸங்கா²ரக்க²ந்தே⁴கதே³ஸஸ்ஸபி உப்பத்தி வுத்தாதி ஸஹ உப்பஜ்ஜமானானம் ஸப்³பே³ஸம் த⁴ம்மானம் பச்சயோ ஹோந்தோ ஏகேகஸ்ஸபி து³கதிகாதி³பே⁴தா³னஞ்ச பச்சயோ நாம ஹோதியேவ, ததா² து³காதி³பே⁴தா³னஞ்சாதி.

‘‘ரூபேன ஸத்³தி⁴ம் அனுப்பத்திதோ ஆருப்பவிபாகஞ்ச ந க³ஹேதப்³ப³’’ந்தி வுத்தம், தம் பன ந ஸப்³ப³ஸ்மிம் ஏதஸ்மிம் வசனே க³ஹேதப்³ப³ம், அத² கோ² ‘‘சித்தஸமுட்டா²னஞ்ச ரூப’’ந்தி ஏத்தே²வ. ந கேவலஞ்ச ஆருப்பவிபாகோவ, அத² கோ² லோகுத்தரவிபாககிரியாப்³யாகதம்பி ஆருப்பே உப்பஜ்ஜமானம் ஏத்த² ந க³ஹேதப்³ப³ம். ‘‘விபாகாப்³யாகதம் கிரியாப்³யாகதம் ஏகம் க²ந்த⁴ம் படிச்ச தயோ க²ந்தா⁴’’தி ஏத்த² பன ந கிஞ்சி ரூபேன வினா ஸஹ வா உப்பஜ்ஜமானம் ஸஹேதுகம் விபாககிரியாப்³யாகதம் அக்³க³ஹிதம் நாம அத்தி². தத்த² பன யம் ரூபேன ஸஹ உப்பஜ்ஜதி, தஸ்ஸ பச்சயுப்பன்னவிஸேஸம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘சித்தஸமுட்டா²னஞ்ச ரூப’’ந்தி வுத்தம்.

‘‘வத்து²ம் படிச்ச க²ந்தா⁴’’தி ஏத்தகே வத்தப்³பே³ பச்சயபூ⁴தஸ்ஸ வத்து²ஸ்ஸ ‘‘கடத்தா ச ரூப’’ந்தி ஏதஸ்மிம் ஸாமஞ்ஞவசனே பச்சயுப்பன்னபா⁴வேன அக்³க³ஹிததாபத்திம் நிவாரேதும் ‘‘க²ந்தே⁴ படிச்ச வத்தூ²’’தி வுத்தம். க²ந்தே⁴ படிச்ச வத்து², வத்து²ம் படிச்ச க²ந்தா⁴தி வா வத்து²க²ந்தா⁴னம் அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயபூ⁴தானம் பச்சயபா⁴வவிஸேஸத³ஸ்ஸனத்த²ம் அஞ்ஞமஞ்ஞாபேக்க²ம் வசனத்³வயம் வுத்தம் ஸாமஞ்ஞேன க³ஹிதம்பி விஸும் உத்³த⁴டம்.

மஹாபூ⁴தேபி படிச்ச உப்பத்தித³ஸ்ஸனத்தந்தி யம் சித்தஸமுட்டா²னரூபம் கடத்தாரூபஞ்ச உபாதா³ரூபம் உபாதா³ரூபக்³க³ஹணேன வினா ‘‘க²ந்தே⁴ படிச்ச உப்பஜ்ஜதீ’’தி வுத்தம், தஸ்ஸ மஹாபூ⁴தேபி படிச்ச உப்பத்தித³ஸ்ஸனத்த²ந்தி அத்தோ². ஏதஸ்மிம் பன த³ஸ்ஸனே க²ந்த⁴பச்சயஸஹிதாஸஹிதஞ்ச ஸப்³ப³ம் உபாதா³ரூபம் இதோ பரேஸு ஸஹஜாதபச்சயாதீ³ஸு ஸங்க³ஹிதந்தி இமமத்த²ம் ஸந்தா⁴ய ‘‘கடத்தாரூபம் படிஸந்தி⁴யம்பீ’’தி பி-ஸத்³தோ³ வுத்தோதி த³ட்ட²ப்³போ³.

மஹாபூ⁴தே படிச்ச உபாதா³ரூபந்தி வுத்தனயேனாதி ‘‘மஹாபூ⁴தே படிச்ச சித்தஸமுட்டா²னம் ரூபம் கடத்தாரூபம் உபாதா³ரூப’’ந்தி ஏத்த² அத்த²தோ அயம் நயோ வுத்தோதி ஸந்தா⁴யாஹ.

54. ரூபமிஸ்ஸகா பஹாயாதி யாஸு புச்சா²ஸு ரூபேன வினா பச்சயுப்பன்னம் ந லப்³ப⁴தி, அத² கோ² ரூபமிஸ்ஸகமேவ லப்³ப⁴தி, தா பஹாயாதி அதி⁴ப்பாயோ.

57. ‘‘திண்ணம் ஸன்னிபாதா க³ப்³ப⁴ஸ்ஸ அவக்கந்தி ஹோதீ’’தி வசனதோதி க³ப்³ப⁴ஸேய்யகபடிஸந்தி⁴யா பஞ்சக்க²ந்த⁴ஸப்³பா⁴வேன தாய ஸமானலக்க²ணா ஸப்³பா³பி பஞ்சவோகாரபடிஸந்தி⁴ ஓக்கந்தினாமகாதி ஸாதே⁴தி. பரிபுண்ணத⁴ம்மானம் விஸ்ஸஜ்ஜனம் ஏத்த² அத்தீ²தி பரிபுண்ணவிஸ்ஸஜ்ஜனா.

ஏத்த² ச ‘‘ஏகம் மஹாபூ⁴தம் படிச்ச தயோ…பே… மஹாபூ⁴தே படிச்ச சித்தஸமுட்டா²னம் ரூபம் கடத்தாரூபம் உபாதா³ரூப’’ந்தி (பட்டா². 1.1.53) ஏத்தாவதா பஞ்சவோகாரே ஸப்³ப³ம் சித்தகம்மஸமுட்டா²னரூபம் த³ஸ்ஸிதம். அவஸேஸம் பன த³ஸ்ஸேதும் ‘‘பா³ஹிர’’ந்திஆதி³ வுத்தம். தத்த² பா³ஹிரந்தி ஏதேன அனிந்த்³ரியப³த்³த⁴ரூபம் த³ஸ்ஸேதி, புன ஆஹாரஸமுட்டா²னம் உதுஸமுட்டா²னந்தி ஏதேஹி ஸப்³ப³ம் இந்த்³ரியப³த்³த⁴ம் ஆஹாரஉதுஸமுட்டா²னரூபம். தத்த² ‘‘உதுஸமுட்டா²னம் ஏக’’ந்திஆதி³னா அஸஞ்ஞஸத்தானம்பி உதுஸமுட்டா²னம் வுத்தமேவாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ந ஹி தத்த² தஸ்ஸ வஜ்ஜனே காரணம் அத்தீ²தி. ஆதி³ம்ஹி பன ‘‘ஏகம் மஹாபூ⁴தம் படிச்சா’’திஆதி³ அவிஸேஸவசனம் ஸஹஜாதம் அரூபம்பி பச்சயம் ஹேதாதி³கே ச பச்சயே ப³ஹுதரே லப⁴ந்தம் சித்தஸமுட்டா²னகடத்தாரூபத்³வயம் ஸஹ ஸங்க³ண்ஹித்வா வுத்தம், ஏவஞ்ச கத்வா தஸ்ஸ பரியோஸானே ‘‘மஹாபூ⁴தே படிச்ச சித்தஸமுட்டா²னரூபம் கடத்தாரூபம் உபாதா³ரூப’’ந்தி வுத்தம், தஸ்மா தத்த² கடத்தாரூபம் சித்தஸமுட்டா²னஸம்ப³ந்த⁴ம் தம்ஸமானக³திகம் பஞ்சவோகாரே வத்தமானமேவ க³ஹிதந்தி அக்³க³ஹிதம் கடத்தாரூபம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அஸஞ்ஞஸத்தானம் ஏகம் மஹாபூ⁴தம் படிச்சா’’திஆதி³ வுத்தம், தஸ்மா உபாதா³ரூபம் இத⁴பி கம்மபச்சயவிப⁴ங்கே³ விய ‘‘மஹாபூ⁴தே படிச்ச கடத்தாரூபம் உபாதா³ரூப’’ந்தி (பட்டா². 1.1.63) கடத்தாரூபபா⁴வவிஸிட்ட²ம் உபாதா³ரூபம் க³ஹிதந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ந ஹி வுத்தஸ்ஸ உதுஸமுட்டா²னஸ்ஸ புனவசனே பயோஜனம் அத்தீ²தி.

கஸ்மா பன யதா² பா³ஹிராதீ³ஸு ‘‘மஹாபூ⁴தே படிச்ச உபாதா³ரூப’’ந்தி அவிஸேஸேத்வா உபாதா³ரூபம் வுத்தம், ஏவம் அவத்வா சித்தகம்மஜஉபாதா³ரூபானி ‘‘சித்தஸமுட்டா²னம் ரூபம் கடத்தாரூபம் உபாதா³ரூப’’ந்தி ஹேதுபச்சயாதீ³ஸு ஸஹ ‘‘சித்தஸமுட்டா²னம் ரூபம் உபாதா³ரூபம் அஸஞ்ஞஸத்தானம்…பே… கடத்தாரூபம் உபாதா³ரூப’’ந்தி அதி⁴பதிபச்சயாதீ³ஸு விஸும் சித்தஸமுட்டா²னரூபபா⁴வகடத்தாரூபபா⁴வேஹி விஸேஸேத்வாவ வுத்தானீதி? தத்த² பா³ஹிரக்³க³ஹணாதீ³ஹி விய ஏத்த² மஹாபூ⁴தானம் கேனசி அவிஸேஸிதத்தா. அபிச இத்³தி⁴சித்தனிப்³ப³த்தானம் கம்மபச்சயானஞ்ச இட்டா²னிட்டா²னம் பா³ஹிரரூபாயதனாதீ³னம் சித்தம் கம்மஞ்ச ஹேதாதீ³ஸு ந கோசி பச்சயோ, ஆஹாரஉதுஸமுட்டா²னானம் பன சித்தம் பச்சா²ஜாதபா⁴வேன உபத்த²ம்ப⁴கமேவ, ந ஜனகம், மஹாபூ⁴தானேவ பன தேஸம் ஸஹஜாதாதி³பா⁴வேன ஜனகானி, தஸ்மா ஸதிபி சித்தேன கம்மேன ச வினா அபா⁴வே ஹேதாதி³பச்சயபூ⁴தேஹி அரூபேஹி உப்பஜ்ஜமானானி சித்தஸமுட்டா²னரூபகடத்தாரூபபூ⁴தானேவ உபாதா³ரூபானி ஹோந்தி, ந அஞ்ஞானீதி இமம் விஸேஸம் த³ஸ்ஸேதும் சித்தகம்மஜேஸ்வேவ உபாதா³ரூபேஸு விஸேஸனம் கதம். அஞ்ஞானி வா ஸமானஜாதிகேன ரூபேன ஸமுட்டா²னானி பாகடவிஸேஸனானேவாதி ந விஸேஸனம் அரஹந்தி, ஏதானி பன அஸமானஜாதிகேஹி அரூபேஹி ஸமுட்டி²தானி விஸேஸனம் அரஹந்தீதி விஸேஸிதானீதி வேதி³தப்³பா³னி. யதா² வா சித்தகம்மானி சித்தகம்மஸமுட்டா²னானம் ஸவிஸேஸேன பச்சயபா⁴வேன பச்சயா ஹோந்தி ஸஹஜாதாதி³பச்சயபா⁴வதோ மூலகரணபா⁴வதோ ச, ந ஏவம் உதுஆஹாரா தம்ஸமுட்டா²னானந்தி சித்தகம்மஜானேவ விஸும் விஸேஸனம் அரஹந்தி. இதரானி பன மஹாபூ⁴தவிஸேஸேனேவ விஸேஸிதானி, இத⁴ உபாதா³ரூபவிஸேஸனேன மஹாபூ⁴தானி விய. ந ஹி அஞ்ஞதரவிஸேஸனம் உப⁴யவிஸேஸனம் ந ஹோதீதி.

58. அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயே க²ந்தே⁴ படிச்ச வத்து², வத்து²ம் படிச்ச க²ந்தா⁴தி க²ந்த⁴வத்தூ²னம் அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயதாத³ஸ்ஸனேன புப்³பே³ விஸும் பச்சயபா⁴வேன த³ஸ்ஸிதானம் க²ந்தா⁴னம் ஏகதோ பச்சயபா⁴வோ த³ஸ்ஸிதோ ஹோதீதி இமினா அதி⁴ப்பாயேனாஹ ‘‘சதுன்னம்பி க²ந்தா⁴னம் ஏகதோ வத்து²னா அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயதம் த³ஸ்ஸேதும் வுத்த’’ந்தி. ‘‘க²ந்தே⁴ படிச்ச வத்தூ²’’தி இத³ம் பன சதுன்னம்பி க²ந்தா⁴னம் ஏகதோ படிச்சத்த²ப²ரணதாத³ஸ்ஸனத்த²ம், ‘‘வத்து²ம் படிச்ச க²ந்தா⁴’’தி வத்து²ஸ்ஸ. ந கேவலஞ்ச க²ந்தா⁴னம் இதே⁴வ, ஹேதுபச்சயாதீ³ஸுபி அயமேவ நயோ. தத்த² ஸப்³பே³ஸம் க²ந்தா⁴னம் விஸும் படிச்சத்த²ப²ரணதம் த³ஸ்ஸேத்வா புன ‘‘வத்து²ம் படிச்ச க²ந்தா⁴’’தி வத்து²ஸ்ஸபி த³ஸ்ஸிதாய ‘‘ஏகம் க²ந்த⁴ஞ்ச வத்து²ஞ்ச படிச்ச தயோ க²ந்தா⁴’’திஆதி³னா க²ந்த⁴வத்தூ²னஞ்ச த³ஸ்ஸிதாயேவ ஹோதீதி த³ட்ட²ப்³பா³.

கஸ்மா பனேத்த² ‘‘குஸலம் த⁴ம்மம் படிச்ச அப்³யாகதோ த⁴ம்மோ உப்பஜ்ஜதி அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயா, குஸலே க²ந்தே⁴ படிச்ச சித்தஸமுட்டா²னா மஹாபூ⁴தா’’தி ஏவமாதி³ ந வுத்தம், நனு யதே³வ படிச்சத்த²ம் ப²ரதி, ந தேனேவ அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயேன ப⁴விதப்³ப³ம் ஹேதுபச்சயாதீ³ஹி விய. ந ஹி யம் ‘‘ஏகம் தயோ த்³வே ச க²ந்தே⁴ படிச்சா’’தி வுத்தம், தே ஹேதுபச்சயபூ⁴தா ஏவ ஹோந்தி. ஏஸ நயோ ஆரம்மணபச்சயாதீ³ஸுபி. பச்சயவாரே ச ‘‘அப்³யாகதம் த⁴ம்மம் பச்சயா குஸலோ த⁴ம்மோ உப்பஜ்ஜதி அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயா’’தி (பட்டா². 1.1.256) வுத்தம், ந வத்து² குஸலானம் அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயோ ஹோதி, அத² ச பன தம்பச்சயா க²ந்தா⁴னம் அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயா உப்பத்தி வுத்தா ஏவ. யதி³பி குஸலா க²ந்தா⁴ மஹாபூ⁴தானம் அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயா ந ஹோந்தி, ததா²பி தே படிச்ச தேஸம் உப்பத்தி வத்தப்³பா³ ஸியாதி? ந வத்தப்³பா³ க²ந்த⁴ஸஹஜாதானம் மஹாபூ⁴தானம் க²ந்தா⁴னம் பச்சயபா⁴வாபா⁴வதோ. அஞ்ஞமஞ்ஞஸத்³தோ³ ஹி ந ஹேதாதி³ஸத்³தோ³ விய நிரபேக்கோ², ஸஹஜாதாதி³ஸத்³தோ³ விய வா அஞ்ஞதராபேக்கோ², அத² கோ² யதா²வுத்தேதரேதராபேக்கோ². பச்சயபச்சயுப்பன்னா ச க²ந்தா⁴ மஹாபூ⁴தா இத⁴ யதா²வுத்தா ப⁴வேய்யும், தேஸு ச மஹாபூ⁴தா க²ந்தா⁴னம் ந கோசி பச்சயோ. யஸ்ஸ ச ஸயம் பச்சயோ, ததோ தேன தன்னிஸ்ஸிதேன வா அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயேன உப்பஜ்ஜமானம் அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயா உப்பஜ்ஜதீதி வத்தப்³ப³தம் அரஹதி, யதா² க²ந்தே⁴ படிச்ச க²ந்தா⁴, வத்து²ம் பச்சயா க²ந்தா⁴. தஸ்மா அத்தனோ பச்சயஸ்ஸ பச்சயத்தாபா⁴வதோ தத³பேக்க²த்தா ச அஞ்ஞமஞ்ஞஸத்³த³ஸ்ஸ க²ந்தே⁴ படிச்ச பச்சயா ச மஹாபூ⁴தானம் அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயா உப்பத்தி ந வுத்தா, ந அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயா ச வுத்தா. க²ந்தா⁴ பன வத்து²ம் பச்சயா உப்பஜ்ஜமானா வத்து²ஸ்ஸ பச்சா²ஜாதபச்சயா ஹோந்தி, தன்னிஸ்ஸிதேன ச அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயேன உப்பஜ்ஜந்தி. தஸ்மா வத்து²ம் பச்சயா க²ந்தா⁴னம் குஸலாதீ³னம் அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயா உப்பத்தி வுத்தாதி.

59. ந ஸா க³ஹிதாதி சக்கா²யதனாதீ³னி நிஸ்ஸயபூ⁴தானி படிச்சாதி ந வுத்தந்தி அதி⁴ப்பாயோ. நிஸ்ஸயபச்சயபா⁴வேன பன ந சக்கா²யதனாதீ³னி ஆரம்மணபச்சயபா⁴வேன ரூபாயதனாதீ³னி விய ந க³ஹிதானீதி.

60. த்³வீஸு உபனிஸ்ஸயேஸு வத்தப்³ப³மேவ நத்தி², ஆரம்மணூபனிஸ்ஸயம்பி பன யே லப⁴ந்தி, தேஸம் வஸேன ஆரம்மணபச்சயஸதி³ஸந்தி ஏவம் வுத்தந்தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தத்த² கிஞ்சாபீ’’தி ஆஹ. தத்த² ‘‘ந ஸப்³பே³ அகுஸலா அப்³யாகதா ஆரம்மணூபனிஸ்ஸயம் லப⁴ந்தீ’’தி புரிமபாடோ². குஸலாபி பன மஹக்³க³தா ஏகந்தேன, காமாவசரா ச கதா³சி ந லப⁴ந்தீதி ‘‘ந ஸப்³பே³ குஸலாகுஸலாப்³யாகதா’’தி பட²ந்தி.

61. புரேஜாதபச்சயே யதா² அஞ்ஞத்த² பச்சயம் அனித்³தி³ஸித்வாவ தே³ஸனா கதா, ஏவம் அகத்வா கஸ்மா ‘‘வத்து²ம் புரேஜாதபச்சயா’’தி வுத்தந்தி? நியமஸப்³பா⁴வா. ஹேதுஆதீ³ஸு ஹி நியமோ நத்தி². ந ஹி தேஹி உப்பஜ்ஜமானானம் அலோபா⁴தீ³ஸு குஸலாதீ³ஸு ரூபாதீ³ஸு ச அயமேவ பச்சயோதி நியமோ அத்தி², இத⁴ பன வத்து² ந வத்து²த⁴ம்மேஸு புரேஜாதபச்சயா உப்பஜ்ஜமானானம் த⁴ம்மானம் நியமதோ ச²ப்³பி³த⁴ம் வத்து² புரேஜாதபச்சயோ ஹோதீதி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் இத³ம் வுத்தம். ஆரம்மணபுரேஜாதம்பி ஹி வத்து²புரேஜாதே அவிஜ்ஜமானே ந லப்³ப⁴தி, ஏவஞ்ச கத்வா படிஸந்தி⁴விபாகஸ்ஸ நபுரேஜாதபச்சயா ஏவ உப்பத்தி வுத்தா, பச்சுப்பன்னாரம்மணஸ்ஸபி தஸ்ஸ புரேஜாதபச்சயோ ந உத்³த⁴டோ. ‘‘நேவவிபாகனவிபாகத⁴ம்மத⁴ம்மம் படிச்ச விபாகோ த⁴ம்மோ உப்பஜ்ஜதி புரேஜாதபச்சயா’’தி ஏதஸ்ஸபி அலாப⁴தோ தத்த² ‘‘புரேஜாதே தீணீ’’தி (பட்டா². 1.3.124) வுத்தந்தி.

63. ததா² படிஸந்தி⁴க்க²ணே மஹாபூ⁴தானந்தி மஹாபூ⁴தானம் ஏகக்க²ணிகனானாக்க²ணிககம்மபச்சயவஸேனேவ தது³பாதா³ரூபானம்பி வத³தீதி ச த³ட்ட²ப்³ப³ம். கடத்தாரூபானந்தி பவத்தியம் கடத்தாரூபானந்தி அதி⁴ப்பாயோ.

64. யதா²லாப⁴வஸேனாதி இந்த்³ரியரூபேஸு யம் யம் படிஸந்தி⁴யம் லப்³ப⁴தி, தஸ்ஸ தஸ்ஸ வஸேன.

69. விப்பயுத்தபச்சயா உப்பஜ்ஜமானானம்பி கேஸஞ்சி நியமதோ வத்து² விப்பயுத்தபச்சயோ, கேஸஞ்சி க²ந்தா⁴, ந ச ஸமானவிப்பயுத்தபச்சயா ஏவ குஸலாதி³கே படிச்ச உப்பஜ்ஜமானா உப்பஜ்ஜந்தி, அத² கோ² நானாவிப்பயுத்தபச்சயாபி, தஸ்மா தம் விஸேஸம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘வத்து²ம் விப்பயுத்தபச்சயா, க²ந்தே⁴ விப்பயுத்தபச்சயா’’தி தத்த² தத்த² வுத்தம். தத்த² ததா³யத்தவுத்திதாய பச்சயுப்பன்னோ பச்சயம் பச்சயம் கரோதீதி இமஸ்ஸத்த²ஸ்ஸ வஸேன உபயோக³வசனம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். வத்து²ம் க²ந்தே⁴ விப்பயுத்தபச்சயகரணதோதி அயஞ்ஹேத்த² அத்தோ². அட்ட²கதா²யம் பன ‘‘வத்து²ம் படிச்ச விப்பயுத்தபச்சயா, வத்து²னா விப்பயுத்தபச்சயதம் ஸாதே⁴ந்தேனா’’தி அத்தோ² வுத்தோ, தத்த² குஸலானம் க²ந்தா⁴னம் வத்து²ம் படிச்ச உப்பத்தி நத்தீ²தி ‘‘வத்து²ம் படிச்சா’’தி ந ஸக்கா வத்துந்தி, இத³ம் பன படிச்சஸத்³தே³ன அயோஜேத்வா ‘‘படிச்ச உப்பஜ்ஜந்தி வத்து²ம் விப்பயுத்தபச்சயா’’தி யோஜேத்வா தஸ்ஸத்தோ² ‘‘வத்து²னா விப்பயுத்தபச்சயதம் ஸாதே⁴ந்தேனா’’தி வுத்தோதி த³ட்ட²ப்³போ³. கிம் பன படிச்சாதி? யம் ‘‘ஏகம் க²ந்த⁴’’ந்திஆதி³கம் பாளியம் படிச்சாதி வுத்தம். தமேவ அத்த²ம் பாகடம் கத்வா ‘‘வத்து²ம் விப்பயுத்தபச்சயாதி க²ந்தே⁴ படிச்ச க²ந்தா⁴, வத்து²னா விப்பயுத்தபச்சயதம் ஸாதே⁴ந்தேனா’’தி பட²ந்தி. அனந்தரத்தா பாகடஸ்ஸ அப்³யாகதசித்தஸமுட்டா²னஸ்ஸேவ க³ஹணம் மா ஹோதூதி ‘‘அப்³யாகதசித்தஸமுட்டா²னம்பி குஸலாகுஸலசித்தஸமுட்டா²னம்பீ’’தி ஆஹ. ஆஸன்னம்பி தூ³ரம்பி ஸப்³ப³ந்தி வுத்தம் ஹோதீதி.

71-72. ‘‘இமே வீஸதி பச்சயாதி ஸம்கி²பித்வா த³ஸ்ஸிதானம் வஸேனேதம் வுத்த’’ந்தி வுத்தம். தத்த² யதி³ ஏகேனபி தே³ஸனம் ஸம்கி²த்தம் ஸம்கி²த்தமேவ, ஆதி³ம்ஹி பன தயோ பச்சயா விப்பயுத்தபச்சயோ ஏகம்பி பத³ம் அபரிஹாபேத்வா வித்தா²ரிதாதி தே சத்தாரோ பச்சா²ஜாதஞ்ச வஜ்ஜேத்வா ‘‘இமே ஏகூனவீஸதி பச்சயா’’தி வத்தப்³ப³ம் ஸியா. ஏத்தகா ஹி ஸம்கி²பித்வா த³ஸ்ஸிதாதி. யே பன பாளியம் வித்தா²ரிதம் அவித்தா²ரிதஞ்ச ஸப்³ப³ம் ஸங்க³ஹேத்வா வுத்தந்தி வத³ந்தி, தேஸம் ‘‘இமே தேவீஸதி பச்சயா’’தி பாடே²ன ப⁴விதப்³ப³ம். ஆதி³ம்ஹி பன தயோ பச்சயே வித்தா²ரிதே வஜ்ஜேத்வா யதோ பபு⁴தி ஸங்கே²போ ஆரத்³தோ⁴, ததோ சதுத்த²தோ பபு⁴தி ஸம்கி²த்தம் வித்தா²ரிதஞ்ச ஸஹ க³ஹேத்வா ‘‘இமே தேவீஸதி பச்சயா’’தி வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

விப⁴ங்க³வாரவண்ணனா நிட்டி²தா.