மஹாவாரோ
1. அனுஸயவாரவண்ணனா
3. அனுஸேதி உப்பஜ்ஜதீதி பச்சுப்பன்னவோஹாரா பவத்தாவிராமவஸேன வேதி³தப்³பா³. மக்³கே³னேவ ஹி அனுஸயானம் விராமோ விச்சே²தோ³ ஹோதி, ந ததோ புப்³பே³தி.
20. நாபி ஏகஸ்மிம் டா²னே உப்பஜ்ஜந்தி, ந ஏகம் த⁴ம்மம் ஆரம்மணம் கரோந்தீதி ஏத்த² புரிமேன ஏகஸ்மிம் சித்துப்பாதே³ உப்பத்தி நிவாரிதா, பச்சி²மேன ஏகஸ்மிம் ஆரம்மணேதி அயம் விஸேஸோ. புக்³க³லோகாஸவாரஸ்ஸ படிலோமே தேஸம் தேஸம் புக்³க³லானம் தஸ்ஸ தஸ்ஸ அனுஸயஸ்ஸ அனனுஸயனட்டா²னம் பகதியா பஹானேன ச வேதி³தப்³ப³ம், ‘‘திண்ணம் புக்³க³லானம் து³க்கா²ய வேத³னாய தேஸம் தத்த² காமராகா³னுஸயோ நானுஸேதி, நோ ச தேஸம் தத்த² படிகா⁴னுஸயோ நானுஸேதி, தேஸஞ்ஞேவ புக்³க³லானம் ரூபதா⁴துயா அரூபதா⁴துயா அபரியாபன்னே தேஸம் தத்த² காமராகா³னுஸயோ ச நானுஸேதி, படிகா⁴னுஸயோ ச நானுஸேதீ’’தி பகதியா து³க்கா²தீ³னம் காமராகா³தீ³னம் அனனுஸயட்டா²னதம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், ‘‘த்³வின்னம் புக்³க³லானம் ஸப்³ப³த்த² காமராகா³னுஸயோ ச நானுஸேதி, படிகா⁴னுஸயோ ச நானுஸேதீ’’தி (யம. 2.அனுஸயயமக.56) அனுஸயப்பஹானேன. ஏத்த² புரிமனயேன ஓகாஸம் அவேக்கி²த்வா புக்³க³லஸ்ஸ விஜ்ஜமானானம் அனுஸயானம் அனனுஸயனம் வுத்தம், பச்சி²மனயேன புக்³க³லம் அவேக்கி²த்வா ஓகாஸஸ்ஸ காமதா⁴துஆதி³கஸ்ஸ அனோகாஸதாதி.
அனுஸயவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.
2. ஸானுஸயவாரவண்ணனா
66-131. ஸானுஸயபஜஹனபரிஞ்ஞாவாரேஸு ‘‘ஸானுஸயோ, பஜஹதி, பரிஜானாதீ’’தி புக்³க³லோ வுத்தோ. புக்³க³லஸ்ஸ ச இமஸ்மிம் ப⁴வே ஸானுஸயோதி ஏவம் ப⁴வவிஸேஸேன வா, இமஸ்மிம் காமராகா³னுஸயேன ஸானுஸயோ இமஸ்மிம் இதரேஸு கேனசீதி ஏவம் ப⁴வானுஸயவிஸேஸேன வா ஸானுஸயதானிரனுஸயதாதி³கா நத்தி². ததா² த்³வீஸு வேத³னாஸு காமராகா³னுஸயேன ஸானுஸயோ, து³க்கா²ய வேத³னாய நிரனுஸயோதி இத³ம்பி நத்தி². ந ஹி புக்³க³லஸ்ஸ வேத³னா ஓகாஸோ, அத² கோ² அனுஸயானந்தி. அனுஸயஸ்ஸ பன தஸ்ஸ தஸ்ஸ ஸோ ஸோ அனுஸயனோகாஸோ புக்³க³லஸ்ஸ தேன தேன அனுஸயேன ஸானுஸயதாய, தஸ்ஸ தஸ்ஸ பஜஹனபரிஜானனானஞ்ச நிமித்தம் ஹோதி, அனனுஸயனோகாஸோ ச நிரனுஸயதாதீ³னம், தஸ்மா ஓகாஸவாரேஸு பு⁴ம்மனித்³தே³ஸம் அகத்வா ‘‘யதோ ததோ’’தி நிமித்தத்தே² நிஸ்ஸக்கவசனம் கதம், பஜஹனபரிஞ்ஞாவாரேஸு அபாதா³னத்தே² ஏவ வா. ததோ ததோ ஹி ஓகாஸதோ அபக³மகரணம் வினாஸனம் பஜஹனம் பரிஜானனஞ்சாதி.
தத்த² யதோதி யதோ அனுஸயட்டா²னதோ அனுலோமே, படிலோமே அனனுஸயட்டா²னதோதி அத்தோ². அனுஸயானானுஸயஸ்ஸேவ ஹி நிமித்தாபாதா³னபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘ரூபதா⁴துயா அரூபதா⁴துயா ததோ மானானுஸயேன ஸானுஸயோதி (யம.2.அனுஸயயமக.77), பஜஹதீ’’தி (யம. 2.அனுஸயயமக.143) ச ‘‘து³க்கா²ய வேத³னாய ததோ காமராகா³னுஸயேன நிரனுஸயோதி (யம. 2.அனுஸயயமக.110), ந பஜஹதீ’’தி (யம. 2.அனுஸயயமக.174-176) ச ஏவமாதீ³ஸு ரூபதா⁴துஆத³யோ ஏவ பு⁴ம்மனித்³தே³ஸேனேவ நித்³தி³ட்டா²தி. அட்ட²கதா²யம் பன சதுத்த²பஞ்ஹவிஸ்ஸஜ்ஜனேன ஸரூபதோ அனுஸயனட்டா²னஸ்ஸ த³ஸ்ஸிதத்தா தத³த்தே² ஆதி³பஞ்ஹேபி ‘‘யதோ’’தி அனுஸயனட்டா²னம் வுத்தந்தி இமமத்த²ம் விபா⁴வேத்வா புன ‘‘யதோ’’தி ஏதஸ்ஸ வசனத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘உப்பன்னேன காமராகா³னுஸயேன ஸானுஸயோ’’தி வுத்தம், தம் பமாத³லிகி²தம் விய தி³ஸ்ஸதி. ந ஹி உப்பன்னேனேவ அனுஸயேன ஸானுஸயோ, உப்பத்திரஹட்டா²னதஞ்ச ஸந்தா⁴யேவ நிஸ்ஸக்கவசனம் ந ஸக்கா வத்தும். ந ஹி அபரியாபன்னானம் அனுஸயுப்பத்திரஹட்டா²னதாதி தம் ததே²வ தி³ஸ்ஸதி. ஏவம் பனேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³ – யதோ உப்பன்னேனாதி யதோ உப்பன்னேன ப⁴விதப்³ப³ம், தேனாதி உப்பத்திரஹட்டா²னே நிஸ்ஸக்கவசனம் கதந்தி. ததா² ஸப்³ப³த⁴ம்மேஸு உப்பஜ்ஜனகேனாதி. உப்பத்திபடிஸேதே⁴ அகதே அனுப்பத்தியா அனிச்சி²தத்தா ஸப்³ப³த⁴ம்மேஸு உப்பஜ்ஜனகபா⁴வம் ஆபன்னேன அனுப்பஜ்ஜனபா⁴வம் அபனேதி நாம. ஸப்³ப³த்தா²தி ஏதஸ்ஸ பன ஸப்³ப³ட்டா²னதோதி அயமத்தோ² ந ந ஸம்ப⁴வதி. த்த²-காரஞ்ஹி பு⁴ம்மதோ அஞ்ஞத்தா²பி ஸத்³த³விதூ³ இச்ச²ந்தீதி.
ஸானுஸயவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.
3. பஜஹனவாரவண்ணனா
132-197. பஜஹனவாரே யேன காமராகா³னுஸயாத³யோ ஸாவஸேஸா பஹீயந்தி, ஸோ தே பஜஹதீதி ஸன்னிட்டா²னம் கத்வா வத்தப்³போ³ ந ஹோதி அபஜஹனஸப்³பா⁴வா, தஸ்மா ஸன்னிட்டா²னே நிரவஸேஸப்பஜஹனகோயேவ பஜஹதீதி வுத்தோ, தஸ்மா ‘‘யோ வா பன மானானுஸயம் பஜஹதி, ஸோ காமராகா³னுஸயம் பஜஹதீதி? நோ’’தி (யம. 2.அனுஸயயமக.132) வுத்தம். யஸ்மா பன ஸம்ஸயபதே³ன பஹானகரணமத்தமேவ புச்ச²தி, ந ஸன்னிட்டா²னம் கரோதி, தஸ்மா யதா²விஜ்ஜமானம் பஹானம் ஸந்தா⁴ய ‘‘யோ காமராகா³னுஸயம் பஜஹதி, ஸோ மானானுஸயம் பஜஹதீதி? ததே³கட்ட²ம் பஜஹதீ’’தி வுத்தம். படிலோமே பன ‘‘நப்பஜஹதீ’’தி பஜஹனாபா⁴வோ ஏவ ஸன்னிட்டா²னபதே³ன ஸம்ஸயபதே³ன ச வினிச்சி²தோ புச்சி²தோ ச, தஸ்மா யேஸம் பஜஹனம் நத்தி² நிரவஸேஸவஸேன பஜஹனகானம், தே ட²பேத்வா அவஸேஸா அப்பஜஹனஸப்³பா⁴வேனேவ நப்பஜஹந்தீதி வுத்தா, ந ச யதா²விஜ்ஜமானேன பஹானேனேவ வஜ்ஜிதாதி த³ட்ட²ப்³பா³தி. ‘‘அனாகா³மிமக்³க³ஸமங்கி³ஞ்ச அட்ட²மகஞ்ச ட²பேத்வா அவஸேஸா புக்³க³லா காமராகா³னுஸயஞ்ச நப்பஜஹந்தி விசிகிச்சா²னுஸயஞ்ச நப்பஜஹந்தீ’’தி (யம. 2.அனுஸயயமக.165) ஏத்த² அட்ட²கதா²யம் ‘‘புது²ஜ்ஜனோ பஹானபரிஞ்ஞாய அபா⁴வேன நப்பஜஹதி, ஸேஸா தேஸம் அனுஸயானம் பஹீனத்தா’’தி (யம. அட்ட². அனுஸயயமக 132-197) வுத்தம்.
தத்த² கிஞ்சாபி கேஸஞ்சி விசிகிச்சா²னுஸயோ கேஸஞ்சி உப⁴யந்தி ஸேஸானம் தேஸம் பஹீனதா அத்தி², ததா²பி ஸோதாபன்னாதீ³னம் விசிகிச்சா²னுஸயஸ்ஸ பஹீனதா உப⁴யாபஜஹனஸ்ஸ காரணம் ந ஹோதீதி தேஸம் பஹீனத்தா ‘‘நப்பஜஹந்தீ’’தி ந ஸக்கா வத்தும், அத² பன காமராகா³னுஸயஞ்ச நப்பஜஹந்தீதி இமம் ஸன்னிட்டா²னேன தேஸம் புக்³க³லானம் ஸங்க³ஹிததாத³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தந்தி ந தத்த² காரணம் வத்தப்³ப³ம், புச்சி²தஸ்ஸ பன ஸம்ஸயத்த²ஸ்ஸ காரணம் வத்தப்³ப³ம். ஏவம் ஸதி ‘‘ஸேஸா தஸ்ஸ அனுஸயஸ்ஸ பஹீனத்தா’’தி வத்தப்³ப³ந்தி? ந வத்தப்³ப³ம் ‘‘யோ காமராகா³னுஸயம் நப்பஜஹதி, ஸோ தி³ட்டா²னுஸயம் விசிகிச்சா²னுஸயம் நப்பஜஹதீ’’தி படிக்கி²பித்வா புச்சி²தே ஸதி³ஸவிஸ்ஸஜ்ஜனகே தி³ட்டி²விசிகிச்சா²னுஸயே ஸந்தா⁴ய காரணஸ்ஸ வத்தப்³ப³த்தா, தஸ்மா தேஸம் அனுஸயானம் பஹீனத்தாதி தேஸம் தி³ட்டி²விசிகிச்சா²னுஸயானம் பஹீனத்தா தே ஸம்ஸயத்த²ஸங்க³ஹிதே அனுஸயே நப்பஜஹந்தீதி அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³.
பஜஹனவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.
5. பஹீனவாரவண்ணனா
264-274. பஹீனவாரே ப²லட்ட²வஸேனேவ தே³ஸனா ஆரத்³தா⁴தி அனுலோமம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். படிலோமே ஹி புது²ஜ்ஜனவஸேனபி தே³ஸனா க³ஹிதாதி. ‘‘ப²லட்ட²வஸேனேவா’’தி ச ஸாதா⁴ரணவசனேன மக்³க³ஸமங்கீ³னம் அக்³க³ஹிததம் தீ³பேதி. அனுஸயச்சந்தபடிபக்கே²கசித்தக்க²ணிகானஞ்ஹி மக்³க³ஸமங்கீ³னம் ந கோசி அனுஸயோ உப்பத்திரஹோ, நாபி அனுப்பத்திரஹதம் ஆபாதி³தோ, தஸ்மா தே ந அனுஸயஸானுஸயபஹீனஉப்பஜ்ஜனவாரேஸு க³ஹிதாதி.
275-296. ஓகாஸவாரே ஸோ ஸோ அனுஸயோ அத்தனோ அத்தனோ ஓகாஸே ஏவ அனுப்பத்தித⁴ம்மதம் ஆபாதி³தோ பஹீனோ, அனாபாதி³தோ ச அப்பஹீனோதி பஹீனாப்பஹீனவசனானி ததோ³காஸமேவ தீ³பேந்தி, தஸ்மா அனோகாஸே தது³ப⁴யாவத்தப்³ப³தா வுத்தாதி. ஸாதா⁴ரணட்டா²னே தேன ஸத்³தி⁴ம் பஹீனோ நாம ஹோதீதி தேன ஸத்³தி⁴ம் ஸமானோகாஸே பஹீனோ நாமாதி அத்தோ², ந ஸமானகாலே பஹீனோதி.
பஹீனவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.
7. தா⁴துவாரவண்ணனா
332-340. தா⁴துவாரே ஸந்தானம் அனுக³தா ஹுத்வா ஸயந்தீதி யஸ்மிம் ஸந்தானே அப்பஹீனா, தம்ஸந்தானே அப்பஹீனபா⁴வேன அனுக³ந்த்வா உப்பத்திஅரஹபா⁴வேன ஸயந்தீதி அத்தோ². உப்பத்திரஹதா ஏவ ஹி அனுரூபம் காரணம் லபி⁴த்வா உப்பஜ்ஜந்தீதி இதா⁴பி யுத்தாதி. ஏத்த² ச ந காமதா⁴துஆதீ³னி ச² படினிஸேத⁴வசனானி தா⁴துவிஸேஸனித்³தா⁴ரணானி ந ஹோந்தீதி ‘‘ந காமதா⁴துயா சுதஸ்ஸ ந காமதா⁴தும் உபபஜ்ஜந்தஸ்ஸா’’திஆதி³ம்ஹி வுச்சமானே இமம் நாம உபபஜ்ஜந்தஸ்ஸாதி ந விஞ்ஞாயேய்ய, தஸ்மா தம்மூலிகாஸு யோஜனாஸு ‘‘ந காமதா⁴துயா சுதஸ்ஸ காமதா⁴தும் ரூபதா⁴தும் அரூபதா⁴தும் உபபஜ்ஜந்தஸ்ஸா’’தி பட²மம் யோஜேத்வா புன அனுக்கமேன ‘‘ந காமதா⁴தும் உபபஜ்ஜந்தஸ்ஸா’’திஆதி³கா யோஜனா கதா. ஏவஞ்ஹி ந காமதா⁴துஆதி³பதே³ஹி யதா²வுத்ததா⁴துயோயேவ க³ஹிதா, ந கஞ்சீதி விஞ்ஞாயதி. யதா² அனுஸயவாரே ‘‘அனுஸேந்தீதி பத³ஸ்ஸ உப்பஜ்ஜந்தீதி அத்தோ² க³ஹிதோ’’தி வுத்தம், தத்தா²பி உப்பஜ்ஜமானமேவ ஸந்தா⁴ய உப்பஜ்ஜந்தீதி க³ஹேதும் ந ஸக்கா ‘‘யஸ்ஸ காமராகா³னுஸயோ அனுஸேதி, தஸ்ஸ படிகா⁴னுஸயோ அனுஸேதீதி? ஆமந்தா’’திஆதி³வசனதோ. அதா²பி அப்பஹீனதம் ஸந்தா⁴ய உப்பஜ்ஜந்தீதி அத்தோ² தத்த² க³ஹிதோ, இதா⁴பி ஸோ ந ந யுஜ்ஜதீதி. ப⁴ங்கா³தி ப⁴ஞ்ஜிதப்³பா³, த்³விதா⁴ காதப்³பா³தி அத்தோ². நனு ந கோசி அனுஸயோ யத்த² உப்பஜ்ஜந்தஸ்ஸ அனுஸேதி நானுஸேதி சாதி த்³விதா⁴ காதப்³பா³, தத்தே²வ கஸ்மா ‘‘கதி அனுஸயா ப⁴ங்கா³? அனுஸயா ப⁴ங்கா³ நத்தீ²’’தி புச்சா²விஸ்ஸஜ்ஜனானி கதானி. ந ஹி பகாரந்தராபா⁴வே ஸம்ஸயோ யுத்தோதி? ந ந யுத்தோ, ‘‘அனுஸயா ப⁴ங்கா³ நத்தீ²’’தி அவுத்தே ப⁴ங்கா³பா⁴வஸ்ஸ அவிஞ்ஞாதத்தாதி.
தா⁴துவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.
அனுஸயயமகவண்ணனா நிட்டி²தா.
8. சித்தயமகம்
உத்³தே³ஸவாரவண்ணனா
1-62. சித்தயமகவண்ணனாயம் ஆதி³தோவ தயோ ஸுத்³தி⁴கமஹாவாரா ஹோந்தீதி இமே தயோ மஹாவாரா ஸராகா³தி³குஸலாதீ³ஹி மிஸ்ஸகா ஸுத்³தி⁴கா ச, தேஸு ஆதி³தோ ஸுத்³தி⁴கா ஹோந்தீதி அத்தோ². மிஸ்ஸகேஸு ச ஏகேகஸ்மிம் ஸராகா³தி³மிஸ்ஸகசித்தே தயோ தயோ மஹாவாரா, தே தத்த² தத்த² பன வுத்தே ஸம்பிண்டே³த்வா ‘‘ஸோளஸ புக்³க³லவாரா’’திஆதி³ வுத்தம், ந நிரந்தரம் வுத்தேதி. ‘‘யஸ்ஸ சித்தம் உப்பஜ்ஜதி ந நிருஜ்ஜ²தி, தஸ்ஸ சித்தம் நிருஜ்ஜி²ஸ்ஸதி நுப்பஜ்ஜிஸ்ஸதீ’’திஆதி³னா உப்பாத³னிரோதா⁴னம் பச்சுப்பன்னானாக³தகாலானஞ்ச ஸம்ஸக்³க³வஸேன ஏகேகாய புச்சா²ய பவத்தத்தா ‘‘உப்பாத³னிரோத⁴காலஸம்பே⁴த³வாரோ’’தி வுத்தோ. ஏவம் ஸேஸானம்பி வாரானம் தம்தம்னாமதா பாளிஅனுஸாரேன வேதி³தப்³பா³.
உத்³தே³ஸவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.
நித்³தே³ஸவாரவண்ணனா
63. ததா²ரூபஸ்ஸேவ கீ²ணாஸவஸ்ஸ சித்தம் ஸந்தா⁴யாதி இத³ம் உப்பாத³க்க²ணஸமங்கி³பச்சி²மசித்தஸமங்கி³ம்ஹி புக்³க³லே அதி⁴ப்பேதே தஞ்ச சித்தம் அதி⁴ப்பேதமேவ ஹோதீதி கத்வா வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். அரஹதோ பச்சி²மசித்தம்பீதி நுப்பஜ்ஜதி நிருஜ்ஜ²தீதி ஏவம்பகாரம் ப⁴ங்க³க்க²ணஸமங்கி³மேவ ஸந்தா⁴ய வுத்தம்.
65-82. உப்பாத³வாரஸ்ஸ து³தியபுச்சா²விஸ்ஸஜ்ஜனே சித்தஸ்ஸ ப⁴ங்க³க்க²ணே, நிரோத⁴ஸமாபன்னானம், அஸஞ்ஞஸத்தானம் தேஸம் சித்தம் உப்பஜ்ஜித்த², நோ ச தேஸம் சித்தம் உப்பஜ்ஜதீதி ஏத்த² ‘‘சித்தஸ்ஸ ப⁴ங்க³க்க²ணே தேஸம் சித்தம் உப்பஜ்ஜித்தா²’’தி ஏதஸ்ஸ ‘‘ஸப்³பே³ஸம் சித்தம் க²ணபச்சுப்பன்னமேவ ஹுத்வா உப்பாத³க்க²ணம் அதீதத்தா உப்பஜ்ஜித்த² நாமா’’தி அத்தோ² வுத்தோ. சித்தஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணே தேஸம் சித்தம் உப்பஜ்ஜித்த² சேவ உப்பஜ்ஜதி சாதி ஏதஸ்ஸபி உப்பாத³ம் பத்தத்தா உப்பஜ்ஜித்த², அனதீதத்தா உப்பஜ்ஜதி நாமாதி த்³வயமேதம் ஏவம் ந ஸக்கா வத்தும். ந ஹி க²ணபச்சுப்பன்னே ‘‘உப்பஜ்ஜித்தா²’’தி அதீதவோஹாரோ அத்தி². யதி³ ஸியா, யம் வா பன சித்தம் உப்பஜ்ஜித்த², தம் சித்தம் உப்பஜ்ஜதீதி ஏத்த² ‘‘நோ’’தி அவத்வா விப⁴ஜிதப்³ப³ம் ஸியா. ததா² ‘‘யம் சித்தம் உப்பஜ்ஜதி, தம் சித்தம் உப்பஜ்ஜித்தா²’’தி ஏத்த² ச ‘‘நோ’’தி அவத்வா ‘‘ஆமந்தா’’தி வத்தப்³ப³ம் ஸியா. ‘‘சித்தஸ்ஸ ப⁴ங்க³க்க²ணே’’தி பன பி⁴ஜ்ஜமானசித்தஸமங்கீ³ புக்³க³லோ வுத்தோ, தஸ்ஸ அதீதம் சித்தம் உப்பஜ்ஜித்த², ந ச கிஞ்சி சித்தம் உப்பஜ்ஜதி. சித்தஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணேதி ச உப்பஜ்ஜமானசித்தஸமங்கீ³ புக்³க³லோ வுத்தோ, தஸ்ஸபி அதீதம் சித்தம் உப்பஜ்ஜித்த², தம் பன சித்தம் உப்பஜ்ஜதீதி ஏவமேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. சித்தந்தி ஹி ஸாமஞ்ஞவசனம் ஏகஸ்மிம் அனேகஸ்மிஞ்ச யதா²க³ஹிதவிஸேஸே திட்ட²தீதி. ‘‘யஸ்ஸ வா பன சித்தம் உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதி, தஸ்ஸ சித்தம் உப்பஜ்ஜதீதி? சித்தஸ்ஸ ப⁴ங்க³க்க²ணே’’தி ஏத்த² யஸ்ஸ வா பன சித்தம் உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதீதி ஏதேன ஸன்னிட்டா²னேன க³ஹிதபுக்³க³லஸ்ஸேவ சித்தஸ்ஸ ப⁴ங்க³க்க²ணேதி ஏவம் ஸப்³ப³த்த² ஸன்னிட்டா²னவஸேன நியமோ வேதி³தப்³போ³. உப்பன்னுப்பஜ்ஜமானவாரோ நிருத்³த⁴னிருஜ்ஜ²மானவாரோ ச புக்³க³லவாராதீ³ஸு தீஸுபி நின்னானாகரணா உத்³தி³ட்டா² நித்³தி³ட்டா² ச. தத்த² புக்³க³லவாரே அவிஸேஸேன யம் கஞ்சி தாதி³ஸம் புக்³க³லம் ஸந்தா⁴ய ‘‘உப்பன்னம் உப்பஜ்ஜமான’’ந்திஆதி³ வுத்தம், த⁴ம்மவாரே சித்தமேவ, புக்³க³லத⁴ம்மவாரே புக்³க³லம் சித்தஞ்சாதி அயமேத்த² விஸேஸோ த³ட்ட²ப்³போ³.
83. அதிக்கந்தகாலவாரே இமஸ்ஸ புக்³க³லவாரத்தா புக்³க³லோ புச்சி²தோதி புக்³க³லஸ்ஸேவ விஸ்ஸஜ்ஜனேன ப⁴விதப்³ப³ம். யதா² யஸ்ஸ சித்தம் உப்பஜ்ஜித்தா²தி ஏதேன ந கோசி புக்³க³லோ ந க³ஹிதோ, ஏவம் யஸ்ஸ சித்தம் உப்பஜ்ஜமானம் க²ணம் க²ணம் வீதிக்கந்தம் அதிக்கந்தகாலந்தி ஏதேன ஸன்னிட்டா²னேன ந கோசி ந க³ஹிதோ. ந ஹி ஸோ புக்³க³லோ அத்தி², யஸ்ஸ சித்தம் உப்பாத³க்க²ணம் அதீதம் நத்தி², தே ச பன நிருஜ்ஜ²மானக்க²ணாதீதசித்தா ந ந ஹோந்தீதி பட²மோ பஞ்ஹோ ‘‘ஆமந்தா’’தி விஸ்ஸஜ்ஜிதப்³போ³ ஸியா, ததா² து³தியததியா. சதுத்தோ² பன ‘‘பச்சி²மசித்தஸ்ஸ ப⁴ங்க³க்க²ணே தேஸம் சித்தம் ப⁴ங்க³க்க²ணம் அவீதிக்கந்தம், நோ ச தேஸம் சித்தம் உப்பாத³க்க²ணம் அவீதிக்கந்தம், இதரேஸம் சித்தம் ப⁴ங்க³க்க²ணஞ்ச அவீதிக்கந்தம் உப்பாத³க்க²ணஞ்ச அவீதிக்கந்த’’ந்தி விஸ்ஸஜ்ஜிதப்³போ³ ப⁴வேய்ய, ததா² அவிஸ்ஸஜ்ஜேத்வா கஸ்மா ஸப்³ப³த்த² சித்தமேவ விப⁴த்தந்தி? சித்தவஸேன புக்³க³லவவத்தா²னதோ. க²ணஸ்ஸ ஹி வீதிக்கந்ததாய அதிக்கந்தகாலதாவசனேன வத்தமானஸ்ஸ ச சித்தஸ்ஸ வஸேன புக்³க³லோ உப்பாத³க்க²ணாதீதசித்தோ வுத்தோ அதீதஸ்ஸ ச, தத்த² புரிமஸ்ஸ சித்தம் ந ப⁴ங்க³க்க²ணம் வீதிக்கந்தம் பச்சி²மஸ்ஸ வீதிக்கந்தந்தி ஏவமாதி³கோ புக்³க³லவிபா⁴கோ³ யஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ வஸேன புக்³க³லவவத்தா²னம் ஹோதி, தஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ தம்தம்க²ணவீதிக்கமாவீதிக்கமத³ஸ்ஸனவஸேன த³ஸ்ஸிதோ ஹோதீதி ஸப்³ப³விஸ்ஸஜ்ஜனேஸு சித்தமேவ விப⁴த்தம். அத² வா நயித⁴ த⁴ம்மமத்தவிஸிட்டோ² புக்³க³லோ புச்சி²தோ, அத² கோ² புக்³க³லவிஸிட்ட²ம் சித்தம், தஸ்மா சித்தமேவ விஸ்ஸஜ்ஜிதந்தி வேதி³தப்³ப³ம். யதி³பி புக்³க³லப்பதா⁴னா புச்சா², அதா²பி சித்தப்பதா⁴னா, உப⁴யதா²பி து³தியபுச்சா²ய ‘‘ஆமந்தா’’தி வத்தப்³ப³ம் ஸியா, ததா² பன அவத்வா நிரோத⁴க்க²ணவீதிக்கமேன அதிக்கந்தகாலதா ந உப்பாத³க்க²ணவீதிக்கமேன அதிக்கந்தகாலதா விய வத்தமானஸ்ஸ அத்தீ²தி த³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘அதீதம் சித்த’’ந்தி வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். யஸ்ஸ சித்தம் ந உப்பஜ்ஜமானந்தி ஏத்த² உப்பஜ்ஜமானம் க²ணம் க²ணம் வீதிக்கந்தம் அதிக்கந்தகாலம் யஸ்ஸ சித்தம் ந ஹோதீதி அத்தோ². ஏஸ நயோ ‘‘ந நிருஜ்ஜ²மான’’ந்தி ஏத்தா²பி.
114-116. மிஸ்ஸகவாரேஸு யஸ்ஸ ஸராக³ம் சித்தம் உப்பஜ்ஜதி ந நிருஜ்ஜ²தி, தஸ்ஸ சித்தம் நிருஜ்ஜி²ஸ்ஸதி நுப்பஜ்ஜிஸ்ஸதீதி புச்சா², நோதி விஸ்ஸஜ்ஜனஞ்ச அட்ட²கதா²யம் த³ஸ்ஸிதம். பாளியம் பன ‘‘யஸ்ஸ ஸராக³ம் சித்தம் உப்பஜ்ஜதி ந நிருஜ்ஜ²தி, தஸ்ஸ ஸராக³ம் சித்தம் நிருஜ்ஜி²ஸ்ஸதி நுப்பஜ்ஜிஸ்ஸதீ’’தி மாதிகாட²பனாயம் வுத்தத்தா விஸ்ஸஜ்ஜனேபி ததே²வ ஸன்னிட்டா²னஸம்ஸயத்தே²ஸு ஸராகா³தி³மிஸ்ஸகசித்தவஸேனேவ புச்சா² உத்³த⁴ரித்வா ‘‘ஸராக³பச்சி²மசித்தஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணே தேஸம் ஸராக³ம் சித்தம் உப்பஜ்ஜதி ந நிருஜ்ஜ²தி நிருஜ்ஜி²ஸ்ஸதி நுப்பஜ்ஜிஸ்ஸதி, இதரேஸம் ஸராக³சித்தஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணே தேஸம் ஸராக³ம் சித்தம் உப்பஜ்ஜதி ந நிருஜ்ஜ²தி நிருஜ்ஜி²ஸ்ஸதி சேவ உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதி சா’’தி ஏவமாதி³னா நயேன யேபு⁴ய்யேன ஸுத்³தி⁴கவாரஸதி³ஸமேவ விஸ்ஸஜ்ஜனம் காதப்³ப³ந்தி கத்வா ஸம்கி²த்தந்தி விஞ்ஞாயதி.
நித்³தே³ஸவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.
சித்தயமகவண்ணனா நிட்டி²தா.