1. பண்ணத்திவாரோ
நித்³தே³ஸவாரவண்ணனா
10-26. ‘‘து³க்க²ம் து³க்க²ஸச்சந்தி? ஆமந்தா’’தி ஏத்த² கிஞ்சாபி து³க்க²து³க்க²ம் ஸங்கா²ரது³க்க²ம் விபரிணாமது³க்க²ந்தி தீஸுபி து³க்க²ஸத்³தோ³ பவத்ததி, ‘‘ஜாதிபி து³க்கா²’’திஆதி³னா (மஹாவ. 14; விப⁴. 190) ஜாதிஆதீ³ஸு ச, ஸோ பன து³க்க²து³க்க²தோ அஞ்ஞத்த² பவத்தமானோ அஞ்ஞனிரபேக்கோ² நப்பவத்ததி. ஸுத்³த⁴ஞ்சேத்த² து³க்க²பத³ம் அஞ்ஞனிரபேக்க²ம் க³ஹேத்வா பண்ணத்திஸோத⁴னம் கரோதி, தேன நிப்பரியாயதோ து³க்க²ஸபா⁴வத்தா ஏவ யம் து³க்க²து³க்க²ம், தஸ்மிம் து³க்க²து³க்கே² ஏஸ து³க்க²ஸத்³தோ³, தஞ்ச ஏகந்தேன து³க்க²ஸச்சமேவாதி ‘‘ஆமந்தா’’தி வுத்தம். ஸுத்³த⁴ஸச்சவாரே ஸச்சவிப⁴ங்கே³ வுத்தேஸு ஸமுத³யேஸு கோசி ப²லத⁴ம்மேஸு நத்தி², ந ச ப²லத⁴ம்மேஸு கோசி நிரோதோ⁴தி வுச்சமானோ அத்தி², மக்³க³ஸத்³தோ³ ச ப²லப²லங்கே³ஸு மக்³க³ப²லத்தா பவத்ததி, ந மக்³க³கிச்சஸப்³பா⁴வா. பரினிட்டி²தனிய்யானகிச்சானி ஹி தானி. நிய்யானவாசகோ சேத்த² மக்³க³ஸத்³தோ³, ந நிய்யானப²லவாசகோ, தஸ்மா ஸமுத³யோ ஸச்சம், நிரோதோ⁴ ஸச்சம், மக்³கோ³ ஸச்சந்தி ஏதேஸுபி ‘‘ஆமந்தா’’இச்சேவ விஸ்ஸஜ்ஜனம் கதம்.
அத² வா பத³ஸோத⁴னேன பதே³ஸு ஸோதி⁴தேஸு ஸச்சவிஸேஸனபூ⁴தா ஏவ து³க்கா²தி³ஸத்³தா³ இத⁴ க³ஹிதாதி விஞ்ஞாயந்தி. தேஸம் பன ஏகந்தேன ஸச்சவிஸேஸனபா⁴வம், ஸச்சானஞ்ச தப்³பி³ஸேஸனயோக³விஸேஸம் தீ³பேதும் ஸுத்³த⁴ஸச்சவாரோ வுத்தோதி ஸச்சவிஸேஸனானம் து³க்கா²தீ³னம் ஏகந்தஸச்சத்தா ‘‘து³க்க²ம் ஸச்சம்…பே… மக்³கோ³ ஸச்சந்தி? ஆமந்தா’’தி வுத்தந்தி. யதா² சேத்த², ஏவம் க²ந்த⁴யமகாதீ³ஸுபி ஸுத்³த⁴க²ந்தா⁴தி³வாரேஸு க²ந்தா⁴தி³விஸேஸனபூ⁴தானமேவ ரூபாதீ³னம் க³ஹணம் யுத்தம். அட்ட²கதா²யம் (யம. அட்ட². க²ந்த⁴யமக 38) பன ‘‘யஸ்மா பியரூபஸாதரூபஸங்கா²தம் வா ரூபம் ஹோது பூ⁴துபாதா³ரூபம் வா, ஸப்³ப³ம் பஞ்சஸு க²ந்தே⁴ஸு ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²தேவ, தஸ்மா ஆமந்தாதி படிஜானாதீ’’தி வசனேன ரூபாதி³சக்கா²தி³து³க்கா²தி³க்³க³ஹணேஹி ஸுத்³த⁴க²ந்தா⁴தி³வாரேஸுபி க²ந்தா⁴தி³விஸேஸனதோ அஞ்ஞேபி க³ஹிதாதி அயமத்தோ² தீ³பிதோ ஹோதி, தேன தத³னுரூபதாவஸேன இதரோ அத்தோ² வுத்தோ.
நித்³தே³ஸவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.
2. பவத்திவாரவண்ணனா
27-164. அந்தமஸோ ஸுத்³தா⁴வாஸானம்பீதி இத³ம் தேஸம் அரியத்தா து³க்க²ஸச்சேன உபபஜ்ஜனே ஆஸங்கா ஸியாதி கத்வா வுத்தம். தண்ஹாவிப்பயுத்தசித்தஸ்ஸாதி இத³ம் பஞ்சவோகாரவஸேனேவ க³ஹேதப்³ப³ந்தி வுத்தம். யஸ்ஸ து³க்க²ஸச்சம் உப்பஜ்ஜதீதி ஏதேன பன ஸன்னிட்டா²னேன ஸப்³பே³ உபபஜ்ஜந்தா பவத்தியம் சதுவோகாரே மக்³க³ப²லதோ அஞ்ஞசித்தானம் உப்பாத³க்க²ணஸமங்கி³னோ பஞ்சவோகாரே ச ஸப்³ப³சித்தானம் உப்பாத³க்க²ணஸமங்கி³னோ ஸங்க³ஹிதாதி தேஸ்வேவ ஸன்னிட்டா²னேன நிச்சி²தேஸு கேசி ‘‘பவத்தே தண்ஹாவிப்பயுத்தசித்தஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணே’’தி ஏதேன து³க்க²ஸமுத³யேஸு ஏககோட்டா²ஸப்பவத்திஸமங்கி³னோ த³ஸ்ஸீயந்தி ஸன்னிட்டா²னேன க³ஹிதஸ்ஸேவ விபா⁴க³த³ஸ்ஸனதோ, தேன சதுவோகாரானம்பி க³ஹணம் உபபன்னமேவ. ந ஹி தேஸு மக்³க³ப²லுப்பாத³ஸமங்கீ³ஸு பஸங்க³தா அத்தி² தம்ஸமங்கீ³னம் தேஸம் ஸன்னிட்டா²னேன அக்³க³ஹிதத்தாதி. இத³ம் இத⁴ ந க³ஹேதப்³ப³ந்தி இத³ம் சதுவோகாரே ப²லஸமாபத்திசித்தம் இத⁴ ஸச்சானம் உப்பாத³வசனே ந க³ஹேதப்³ப³ந்தி வுத்தம் ஹோதி.
ஏத்த² ச ஸப்³பே³ஸம் உபபஜ்ஜந்தானந்தி இத³ம் கம்மஜபவத்தஸ்ஸ பட²முப்பாத³த³ஸ்ஸனேன வுத்தம், அஸஞ்ஞஸத்தாபேத்த² ஸங்க³ஹிதா. பவத்தே தண்ஹாவிப்பயுத்தசித்தஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணேதி இத³ம் பன ஸமுத³யஸச்சுப்பாத³வோமிஸ்ஸஸ்ஸ து³க்க²ஸச்சுப்பாத³ஸ்ஸ தம்ரஹிதஸ்ஸ த³ஸ்ஸனவஸேன வுத்தம். தண்ஹாய உப்பாத³க்க²ணேதி தம்ஸஹிதஸ்ஸ ஸமுத³யஸச்சுப்பாத³வோமிஸ்ஸஸ்ஸ. தேஸம் பன அஸஞ்ஞஸத்தானம் பவத்தியம் து³க்க²ஸச்சஸ்ஸ உப்பாதோ³ ஸப்³ப³த்த² ந க³ஹிதோ, ததா² நிரோதோ⁴ சாதி. மக்³க³ஸச்சயமகேபி ஏஸேவ நயோ. தேஸம் தஸ்மிம் உபபத்திக்க²ணே ச தண்ஹாவிப்பயுத்தசித்துப்பத்திக்க²ணே சாதி ஏவமேத்த² க²ணவஸேன ஓகாஸோ வேதி³தப்³போ³தி வுத்தம், ஏவஞ்ச ஸதி ‘‘யஸ்ஸ யத்த² து³க்க²ஸச்சம் உப்பஜ்ஜதி, தஸ்ஸ தத்த² ஸமுத³யஸச்சம் உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதீ’’தி (யம. 1.ஸச்சயமக.71) ஏதஸ்ஸ விஸ்ஸஜ்ஜனே பச்சி²மகோட்டா²ஸே ‘‘இதரேஸம் சதுவோகாரம் பஞ்சவோகாரம் உபபஜ்ஜந்தானம், பவத்தே சித்தஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணே தேஸம் தத்த² து³க்க²ஸச்சஞ்ச உப்பஜ்ஜதி ஸமுத³யஸச்சஞ்ச உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதீ’’தி இத³ம் ந யுஜ்ஜேய்ய. ந ஹி உபபத்திக்க²ணே சித்துப்பத்திக்க²ணே ச ஸமுத³யஸச்சம் உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதீதி. தஸ்மா உபபத்திக்க²ணதண்ஹாவிப்பயுத்தசித்துப்பத்திக்க²ணஸமங்கீ³னம் புக்³க³லானம் யஸ்மிம் காமாவசராதி³ஓகாஸே ஸா உபபத்தி சித்துப்பத்தி ச பவத்தமானா, தத்த² தேஸந்தி ஓகாஸவஸேனேவேத்த² தத்த²-ஸத்³த³ஸ்ஸ அத்தோ² யுஜ்ஜதி. புக்³க³லோகாஸவாரோ ஹேஸ. தத்த² புக்³க³லவிஸேஸத³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘ஸப்³பே³ஸம் உபபஜ்ஜந்தான’’ந்திஆதி³ வுத்தம், ஓகாஸோ பன யத்த² தே, ஸோ ஏவாதி.
‘‘ஸப்³பே³ஸம் சவந்தானம் பவத்தே சித்தஸ்ஸ ப⁴ங்க³க்க²ணே ஆருப்பே மக்³க³ஸ்ஸ ச ப²லஸ்ஸ ச உப்பாத³க்க²ணே தேஸம் ஸமுத³யஸச்சஞ்ச நுப்பஜ்ஜதி து³க்க²ஸச்சஞ்ச நுப்பஜ்ஜதீ’’தி ஏத்த² பன ‘‘பவத்தே சித்தஸ்ஸ ப⁴ங்க³க்க²ணே து³க்க²ஸச்சம் நுப்பஜ்ஜதீ’’தி சித்தபடிப³த்³த⁴வுத்தித்தா சித்தஜரூபமேவ இதா⁴தி⁴ப்பேதம், ந கம்மஜாதி³ரூபம் சித்தம் அனபேக்கி²த்வாவ உப்பஜ்ஜனதோதி கேசி வத³ந்தி. ‘‘யஸ்ஸ வா பன ஸமுத³யஸச்சம் நுப்பஜ்ஜதீ’’தி ஏதேன பன ஸன்னிட்டா²னேன க³ஹிதோ புக்³க³லோ ந சித்தம் அபேக்கி²த்வாவ க³ஹிதோ, அத² கோ² யோ கோசி ஏவம்பகாரோ, தஸ்மா ‘‘தஸ்ஸ து³க்க²ஸச்சம் நுப்பஜ்ஜதீ’’தி ஏதேன ச ந சித்தாபேக்க²மேவ து³க்க²ஸச்சம் வுத்தம், அத² கோ² யம் கிஞ்சீதி சித்தஸ்ஸ ப⁴ங்க³க்க²ணே யம் கிஞ்சி து³க்க²ஸச்சம் நுப்பஜ்ஜதீதி அயமத்தோ² விஞ்ஞாயதீதி. ந ஹி யமகே விப⁴ஜிதப்³பே³ அவிப⁴த்தா நாம புச்சா² அத்தீ²தி.
‘‘ஸுத்³தா⁴வாஸானம் து³தியே சித்தேவத்தமானே’’தி இத³ம் ஸப்³ப³ந்திமேன பரிச்சே²தே³ன யஸ்ஸ யத்த² து³க்க²ஸச்சம் உப்பஜ்ஜித்த², நோ ச ஸமுத³யஸச்சம், தம்த³ஸ்ஸனவஸேன வுத்தம். தஸ்மிம் பன த³ஸ்ஸிதே தேன ஸமானக³திகத்தா து³தியாகுஸலசித்ததோ புரிமஸப்³ப³சித்தஸமங்கி³னோ தேனேவ த³ஸ்ஸிதா ஹோந்தி. தேஸம்பி ஹி தத்த² து³க்க²ஸச்சம் உப்பஜ்ஜித்த² நோ ச தேஸம் தத்த² ஸமுத³யஸச்சம் உப்பஜ்ஜித்தா²தி. ஏவஞ்ச கத்வா ‘‘இதரேஸம் சதுவோகாரபஞ்சவோகாரான’’ந்தி ஏத்த² யதா²வுத்தா ஸுத்³தா⁴வாஸா அக்³க³ஹிதா ஹோந்தி. யதா² ‘‘யஸ்ஸ யத்த² து³க்க²ஸச்சம் உப்பஜ்ஜதி, தஸ்ஸ தத்த² ஸமுத³யஸச்சம் உப்பஜ்ஜித்தா²’’தி (யம. 1.ஸச்சயமக.61) ஏதஸ்ஸ விஸ்ஸஜ்ஜனே ‘‘ஸுத்³தா⁴வாஸானம் உபபத்திசித்தஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணே’’தி (யம. 1.ஸச்சயமக.61) ஏதேனேவ உபபத்திசித்துப்பாத³க்க²ணஸமங்கி³ஸமானக³திகா து³தியாகுஸலதோ புரிமஸப்³ப³சித்துப்பாத³க்க²ணஸமங்கி³னோ த³ஸ்ஸிதா ஹோந்தீதி ந தே ‘‘இதரேஸ’’ந்தி ஏதேன க³ய்ஹந்தி, ஏவமிதா⁴பி த³ட்ட²ப்³ப³ந்தி. ‘‘இதரேஸ’’ந்தி வசனம் பஞ்சவோகாரானம் விஸேஸனத்த²ம், ந சதுவோகாரானம். ந ஹி தே புப்³பே³ வுத்தா வஜ்ஜேதப்³பா³ ஸந்தி பஞ்சவோகாரா விய யதா²வுத்தா ஸுத்³தா⁴வாஸாதி. ‘‘அபி⁴ஸமேதாவீனம் தேஸம் தத்த² து³க்க²ஸச்சஞ்ச உப்பஜ்ஜித்த² மக்³க³ஸச்சஞ்ச உப்பஜ்ஜித்தா²’’தி (யம. 1.ஸச்சயமக.41) ஏதேன ஸன்னிட்டா²னேன புக்³க³லோகாஸா அஞ்ஞமஞ்ஞபரிச்சி²ன்னா க³ஹிதாதி யஸ்மிம் ஓகாஸே அபி⁴ஸமேதாவினோ, தே ஏவம் ‘‘அபி⁴ஸமேதாவீன’’ந்தி ஏதேன க³ஹிதாதி த³ட்ட²ப்³பா³. தேன யே காமாவசரே ரூபாவசரே அரூபாவசரே வா அபி⁴ஸமேதாவினோ ரூபாவசரம் அரூபாவசரம் வா உபபன்னா, யாவ தத்தா²பி⁴ஸமயோ உப்பன்னோ ப⁴விஸ்ஸதி, தாவ தே ஏத்த² ந க³ய்ஹந்தி, தே பன புரிமகோட்டா²ஸே ‘‘ஸுத்³தா⁴வாஸானம் து³தியே சித்தே வத்தமானே’’தி ஏவம் த³ஸ்ஸிதேஹி ஸுத்³தா⁴வாஸே அனுப்பன்னாபி⁴ஸமயேஹி ஸமானக³திகாதி விஸும் ந த³ஸ்ஸிதா. ‘‘அனபி⁴ஸமேதாவீன’’ந்தி க³ஹிதா யே ஸப்³ப³த்த² தத்த² ச அனபி⁴ஸமேதாவினோ, தேஸு ஸுத்³தா⁴வாஸானம் க³ஹணகாலவிஸேஸனத்த²ம் ‘‘ஸுத்³தா⁴வாஸானம் து³தியே சித்தே வத்தமானே’’தி (யம. 1.ஸச்சயமக.42) வுத்தந்தி.
யஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ அனந்தரா அக்³க³மக்³க³ம் படிலபி⁴ஸ்ஸந்தீதி ஏதேன வோதா³னசித்தஸமங்கி³னா ஸமானக³திகா ததோ புரிமதரசித்தஸமங்கி³னோபி யாவ ஸப்³ப³ந்திமதண்ஹாஸம்பயுத்தசித்தஸமங்கீ³, தாவ த³ஸ்ஸிதாதி வேதி³தப்³பா³. ஏஸ நயோ அஞ்ஞேஸு ஏவரூபேஸூதி.
பவத்தே சித்தஸ்ஸ ப⁴ங்க³க்க²ணேதி ஆக³தட்டா²னே படிஸந்தி⁴சித்தஸ்ஸபி ப⁴ங்க³க்க²ணக்³க³ஹணம் த³ட்ட²ப்³ப³ம், ததா² ‘‘பவத்தே சித்தஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணே’’தி ஆக³தட்டா²னே ச சுதிசித்தஸ்ஸபி உப்பாத³க்க²ணஸ்ஸாதி. ‘‘யஸ்ஸ து³க்க²ஸச்சம் ந நிருஜ்ஜ²தி, தஸ்ஸ ஸமுத³யஸச்சம் ந நிருஜ்ஜி²ஸ்ஸதீ’’தி (யம. 1.ஸச்சயமக.116) ஏதஸ்ஸ விஸ்ஸஜ்ஜனே த்³வீஸுபி கோட்டா²ஸேஸு ‘‘அரூபே மக்³க³ஸ்ஸ ச ப²லஸ்ஸ ச ப⁴ங்க³க்க²ணே’’இச்சேவ (யம. 1.ஸச்சயமக.116) வுத்தம், ந விஸேஸிதம். கஸ்மா? ஏகஸ்ஸபி மக்³க³ஸ்ஸ ச ப²லஸ்ஸ ச ப⁴ங்க³க்க²ணஸமங்கி³னோ உப⁴யகோட்டா²ஸப⁴ஜனதோ. யஸ்ஸ து³க்க²ஸச்சம் ந நிருஜ்ஜ²தீதி ஏதேன ஸன்னிட்டா²னேன க³ஹிதேஸு ஹி அருபே மக்³க³ப²லப⁴ங்க³க்க²ணஸமங்கீ³ஸு கேஸஞ்சி திண்ணம் ப²லானம் த்³வின்னஞ்ச மக்³கா³னம் ப⁴ங்க³க்க²ணஸமங்கீ³னம் நிரந்தரம் அனுப்பாதே³த்வா அந்தரந்தரா விபஸ்ஸனானிகந்திம் ப⁴வனிகந்திம் உப்பாதே³த்வா யே உபரிமக்³கே³ உப்பாதே³ஸ்ஸந்தி, தேஸம் ஸமுத³யஸச்சம் நிருஜ்ஜி²ஸ்ஸதீதி தேஸம்யேவ பன கேஸஞ்சி அந்தரா தண்ஹம் அனுப்பாதே³த்வா உபரிமக்³க³உப்பாதே³ந்தானம் மக்³க³ப²லப⁴ங்க³க்க²ணஸமங்கீ³னம் ஸமுத³யஸச்சம் ந நிருஜ்ஜி²ஸ்ஸதீதி. ஸாமஞ்ஞவசனேனபி ச புரிமகோட்டா²ஸே வுச்சமானேன பச்சி²மகோட்டா²ஸே வக்க²மானே வஜ்ஜேத்வாவ க³ஹணம் ஹோதீதி த³ஸ்ஸிதோயம் நயோதி.
பவத்திவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.
3. பரிஞ்ஞாவாரவண்ணனா
165-170. பரிஞ்ஞாவாரே …பே… திஸ்ஸோபேத்த² பரிஞ்ஞா லப்³ப⁴ந்தீதி ஏத்தே²வ விஸேஸனம் க²ந்த⁴யமகாதீ³ஸு ஸப்³ப³க²ந்தா⁴தீ³னம் விய ஸப்³ப³ஸச்சானம் அபரிஞ்ஞேய்யதாத³ஸ்ஸனத்த²ம் ஸச்சி²கரணபா⁴வனாவஸேன இமஸ்ஸ வாரஸ்ஸ அப்பவத்தித³ஸ்ஸனத்த²ஞ்ச. து³க்க²ஸ்ஸ பரிஞ்ஞத்த²ம் ஸமுத³யஸ்ஸ ச பஹானத்த²ம் ப⁴க³வதி ப்³ரஹ்மசரியம் வுஸ்ஸதீதி பரிஞ்ஞாபஹானம் ஸச்சேஸு த³ஸ்ஸேதும் து³க்கே² தீரணபரிஞ்ஞா வுத்தா, ந பஹானபரிஞ்ஞா. ஸமுத³யே ச பஹானபரிஞ்ஞா, ந தீரணபரிஞ்ஞா. ஞாதபரிஞ்ஞா பன ஸாதா⁴ரணாதி உப⁴யத்த² வுத்தா. மக்³க³ஞாணஞ்ஹி து³க்க²ஸமுத³யானி விபா⁴வேதீதி ஞாதபரிஞ்ஞா ச ஹோதி, து³க்க²தீரணகிச்சானம் நிப்பா²த³னதோ தீரணபரிஞ்ஞா ச, ஸமுத³யஸ்ஸ அப்பவத்திகரணதோவ பஹானபரிஞ்ஞா சாதி திஸ்ஸோபி பரிஞ்ஞா மக்³க³க்க²ணே ஏவ யோஜேதப்³பா³தி.
பரிஞ்ஞாவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.
ஸச்சயமகவண்ணனா நிட்டி²தா.
6. ஸங்கா²ரயமகம்
1. பண்ணத்திவாரவண்ணனா
1. க²ந்தா⁴த³யோ விய புப்³பே³ அவிப⁴த்தா காயஸங்கா²ராத³யோதி தேஸம் அவிஞ்ஞாதத்தா ‘‘அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸா காயஸங்கா²ரோ’’திஆதி³னா (ஸம். நி. 4.348) தயோ ஸங்கா²ரே விப⁴ஜதி. காயஸ்ஸ ஸங்கா²ரோதி பட²மே அத்தே² ஸாமிஅத்தே² ஏவ ஸாமிவசனம், து³தியே அத்தே² கத்துஅத்தே². வசியா ஸங்கா²ரோதி கம்மத்தே² ஸாமிவசனம். சித்தஸ்ஸ ஸங்கா²ரோதி ச கத்துஅத்தே²யேவ. ஸோ பன கரணவசனஸ்ஸ அத்தோ²தி கத்வா ‘‘கரணத்தே² ஸாமிவசனம் கத்வா’’தி வுத்தம்.
2-7. ஸுத்³தி⁴கஏகேகபத³வஸேன அத்தா²பா⁴வதோதி பத³ஸோத⁴னதம்மூலகசக்கவாரேஹி யோபி அத்தோ² த³ஸ்ஸிதோ த்³வீஹி பதே³ஹி லப்³ப⁴மானோ ஏகோ அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸாதி³கோ, தஸ்ஸ ஸுத்³தி⁴கேஹி காயாதி³பதே³ஹி ஸுத்³தி⁴கேன ச ஸங்கா²ரபதே³ன அவசனீயத்தா யதா² ரூபபத³ஸ்ஸ க²ந்தே⁴கதே³ஸோ க²ந்த⁴பத³ஸ்ஸ க²ந்த⁴ஸமுதா³யோ பத³ஸோத⁴னே த³ஸ்ஸிதோ யதா²தி⁴ப்பேதோ அத்தோ² அத்தி², ஏவம் ஏகேகபத³ஸ்ஸ யதா²தி⁴ப்பேதத்தா²பா⁴வதோதி அதி⁴ப்பாயோ. காயோ காயஸங்கா²ரோதிஆதி³ பன வத்தப்³ப³ம் ஸியாதி யதி³ விஸும் அதீ³பேத்வா ஸமுதி³தோ காயஸங்கா²ரஸத்³தோ³ ஏகத்த² தீ³பேதி, காயஸங்கா²ரஸத்³தோ³ காயஸங்கா²ரத்தே² வத்தமானோ க²ந்த⁴ஸத்³தோ³ விய ரூபஸத்³தே³ன காயஸத்³தே³ன விஸேஸிதப்³போ³தி அதி⁴ப்பாயேன வத³தி. ஸுத்³த⁴ஸங்கா²ரவாரோ ஹேஸாதி ஏதேன இமஸ்ஸ வாரஸ்ஸ பத³ஸோத⁴னேன த³ஸ்ஸிதானம் யதா²தி⁴ப்பேதானமேவ க³ஹணதோ தேஸஞ்ச காயாதி³பதே³ஹி அக்³க³ஹிதத்தா ‘‘காயோ காயஸங்கா²ரோ’’திஆதி³வசனஸ்ஸ அயுத்திம் த³ஸ்ஸேதி. இத⁴ பன ஸங்கா²ரயமகே காயாதி³பதா³னம் ஸங்கா²ரபத³ஸ்ஸ ச அஸமானாதி⁴கரணத்தா ‘‘காயோ ஸங்கா²ரோ, ஸங்கா²ரா காயோ’’திஆதி³ம்ஹி வுச்சமானே அதி⁴ப்பேதத்த²பரிச்சாகோ³ அனதி⁴ப்பேதத்த²பரிக்³க³ஹோ ச கதோ ஸியாதி ஸுத்³த⁴ஸங்கா²ரதம்மூலசக்கவாரா ந வுத்தா. பத³ஸோத⁴னவாரதம்மூலசக்கவாரேஹி பன அஸமானாதி⁴கரணேஹி காயாதி³பதே³ஹி ஸங்கா²ரஸத்³த³ஸ்ஸ விஸேஸனீயதாய த³ஸ்ஸிதாய ஸம்ஸயோ ஹோதி ‘‘யோ அத்த²ந்தரப்பவத்தினா காயஸத்³தே³ன விஸேஸிதோ காயஸங்கா²ரோ, ஏஸோ அத்த²ந்தரப்பவத்தீஹி வசீசித்தேஹி விஸேஸிதோ உதா³ஹு அஞ்ஞோ’’தி. ஏவம் ஸேஸேஸுபி. ஏத்த² தேஸம் அஞ்ஞத்த² த³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘காயஸங்கா²ரோ வசீஸங்கா²ரோ’’திஆதி³னா அனுலோமபடிலோமவஸேன ச² யமகானி வுத்தானீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். அட்ட²கதா²யம் பன ஸுத்³த⁴ஸங்கா²ரவாரட்டா²னே வுத்தத்தா அயம் நயோ ஸுத்³த⁴ஸங்கா²ரவாரோதி வுத்தோ.
பண்ணத்திவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.
2. பவத்திவாரவண்ணனா
19. பவத்திவாரே ஸங்கா²ரானம் புக்³க³லானஞ்ச ஓகாஸத்தா ஜா²னம் பூ⁴மி ச விஸும் ஓகாஸபா⁴வேன க³ஹிதாதி புக்³க³லவாரே ச ஓகாஸவஸேன புக்³க³லக்³க³ஹணேன தேஸம் த்³வின்னம் ஓகாஸானம் வஸேன க³ஹணம் ஹோதி, தஸ்மா ‘‘வினா விதக்கவிசாரேஹி அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸானம் உப்பாத³க்க²ணே’’தி து³தியததியஜ்ஜா²னோகாஸவஸேன க³ஹிதா புக்³க³லா விஸேஸேத்வா த³ஸ்ஸிதாதி த³ட்ட²ப்³பா³. புன பட²மஜ்ஜா²னம் ஸமாபன்னானந்தி ஜா²னோகாஸவஸேன புக்³க³லம் த³ஸ்ஸேதி, காமாவசரானந்தி பூ⁴மோகாஸவஸேன. த்³விப்பகாரானம்பி பன தேஸம் விஸேஸனத்த²மாஹ ‘‘அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸானம் உப்பாத³க்க²ணே’’தி. தேன ரூபாரூபாவசரேஸு பட²மஜ்ஜா²னஸமாபன்னகே காமாவசரே க³ப்³ப⁴க³தாதி³கே ச நிவத்தேதி. காமாவசரானம்பி ஹி க³ப்³ப⁴க³தாதீ³னம் வினா அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸேஹி விதக்கவிசாரானம் உப்பத்தி அத்தி². அட்ட²கதா²யம் பன ஏகந்திகத்தா ரூபாரூபாவசரா நித³ஸ்ஸிதா. வினா அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸேஹி விதக்கவிசாரானம் உப்பாத³க்க²ணேதி ஏதேன பன த³ஸ்ஸிதா புக்³க³லா பட²மஜ்ஜா²னோகாஸா காமாவசராதி³ஓகாஸா ச அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸவிரஹவிஸிட்டா² த³ட்ட²ப்³பா³. இமினா நயேன ஸப்³ப³த்த² புக்³க³லவிபா⁴கோ³ வேதி³தப்³போ³.
21. ‘‘பட²மஜ்ஜா²னே காமாவசரேதி காமாவசரபூ⁴மியம் உப்பன்னே பட²மஜ்ஜா²னே’’தி அட்ட²கதா²யம் வுத்தம், ஏதஸ்மிம் பன அத்தே² ஸதி ‘‘சதுத்த²ஜ்ஜா²னே ரூபாவசரே அரூபாவசரே தத்த² சித்தஸங்கா²ரோ உப்பஜ்ஜதி, நோ ச தத்த² காயஸங்கா²ரோ உப்பஜ்ஜதீ’’தி ஏத்தா²பி ரூபாரூபாவசரபூ⁴மீஸு உப்பன்னே சதுத்த²ஜ்ஜா²னேதி அத்தோ² ப⁴வேய்ய, ஸோ ச அனிட்டோ² பூ⁴மீனம் ஓகாஸபா⁴வஸ்ஸேவ அக்³க³ஹிததாபத்திதோ, ஸப்³ப³சதுத்த²ஜ்ஜா²னஸ்ஸ ஓகாஸவஸேன அக்³க³ஹிததாபத்திதோ ச, தஸ்மா ஜா²னபூ⁴மோகாஸானம் ஸங்கரம் அகத்வா விஸும் ஏவ ஓகாஸபா⁴வோ யோஜேதப்³போ³. பட²மஜ்ஜா²னோகாஸேபி ஹி காயஸங்கா²ரோ ச உப்பஜ்ஜதி வசீஸங்கா²ரோ ச உப்பஜ்ஜதி காமாவசரோகாஸே ச. யதி³பி ந ஸப்³ப³ம்ஹி பட²மஜ்ஜா²னே ஸப்³ப³ம்ஹி ச காமாவசரே த்³வயம் உப்பஜ்ஜதி, தத்த² பன தம்த்³வயுப்பத்தி அத்தீ²தி கத்வா ஏவம் வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். விஸும் ஓகாஸத்தா ச ‘‘அங்க³மத்தவஸேன சேத்தா²’’திஆதி³வசனம் ந வத்தப்³ப³ம் ஹோதீதி. இமம்ஹி ச யமகே அவிதக்கவிசாரமத்தம் து³தியஜ்ஜா²னம் விசாரவஸேன பட²மஜ்ஜா²னே ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²தீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். முத்³த⁴பூ⁴தம் து³தியஜ்ஜா²னம் க³ஹேத்வா இதரம் அஸங்க³ஹிதந்தி வா. யஸ்ஸயத்த²கே ‘‘நிரோத⁴ஸமாபன்னான’’ந்தி ந லப்³ப⁴தி. ந ஹி தே அஸஞ்ஞஸத்தா விய ஓகாஸே ஹோந்தீதி.
37. ஸுத்³தா⁴வாஸானம் து³தியே சித்தே வத்தமானேதி தேஸம் பட²மதோ அவிதக்கஅவிசாரதோ து³தியே ஸவிதக்கஸவிசாரேபி ப⁴வனிகந்திஆவஜ்ஜனே வத்தமானே உப⁴யம் நுப்பஜ்ஜித்தா²தி த³ஸ்ஸேந்தேன ததோ புரிமசித்தக்க²ணேஸுபி நுப்பஜ்ஜித்தா²தி த³ஸ்ஸிதமேவ ஹோதி. யதா² பன சித்தஸங்கா²ரஸ்ஸ ஆதி³த³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘ஸுத்³தா⁴வாஸம் உபபஜ்ஜந்தான’’ந்தி வுத்தம், ஏவம் வசீஸங்கா²ரஸ்ஸ ஆதி³த³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘து³தியே சித்தே வத்தமானே’’தி வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.
பவத்திவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.
ஸங்கா²ரயமகவண்ணனா நிட்டி²தா.
7. அனுஸயயமகம்
பரிச்சே²த³பரிச்சி²ன்னுத்³தே³ஸவாரவண்ணனா
1. பச்சயபரிக்³க³ஹபரியோஸானா ஞாதபரிஞ்ஞாதி பச்சயதீ³பகேன மூலயமகேன ஞாதபரிஞ்ஞம், க²ந்தா⁴தீ³ஸு தீரணபா³ஹுல்லதோ க²ந்தா⁴தி³யமகேஹி தீரணபரிஞ்ஞஞ்ச விபா⁴வேத்வா அனுஸயபஹானந்தா பஹானபரிஞ்ஞாதி பஹாதப்³ப³முத்³த⁴பூ⁴தேஹி அனுஸயேஹி பஹானபரிஞ்ஞம் விபா⁴வேதும் அனுஸயயமகம் ஆரத்³த⁴ம். லப்³ப⁴மானவஸேனாதி அனுஸயபா⁴வேன லப்³ப⁴மானானம் வஸேனாதி அத்தோ². தீஹாகாரேஹி அனுஸயானம் கா³ஹாபனம் தேஸு ததா² அக்³க³ஹிதேஸு அனுஸயவாராதி³பாளியா து³ரவபோ³த⁴த்தா.
அயம் பனேத்த² புரிமேஸூதி ஏதேஸு ஸானுஸயவாராதீ³ஸு புரிமேஸூதி அத்தோ². அத்த²விஸேஸாபா⁴வதோ ‘‘காமதா⁴தும் வா பன உபபஜ்ஜந்தஸ்ஸ காமதா⁴துயா சுதஸ்ஸ, ரூபதா⁴தும் வா பன உபபஜ்ஜந்தஸ்ஸ காமதா⁴துயா சுதஸ்ஸா’’தி ஏவமாதீ³ஹி அவுச்சமானே கத²மயம் யமகதே³ஸனா ஸியாதி? நாயம் யமகதே³ஸனா, புரிமவாரேஹி பன யமகவஸேன தே³ஸிதானம் அனுஸயானம் சுதிஉபபத்திவஸேன அனுஸயட்டா²னபரிச்சே²த³த³ஸ்ஸனம். யமகதே³ஸனாபா³ஹுல்லதோ பன ஸப்³ப³வாரஸமுதா³யஸ்ஸ அனுஸயயமகந்தி நாமம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். அத² வா படிலோமபுச்சா²பி அத்த²வஸேன லப்³ப⁴ந்தி, அத்த²விஸேஸாபா⁴வதோ பன ந வுத்தாதி லப்³ப⁴மானதாவஸேன ஏதிஸ்ஸாபி தே³ஸனாய யமகதே³ஸனதா வேதி³தப்³பா³.
அனுரூபம் காரணம் லபி⁴த்வா உப்பஜ்ஜந்தீதி ஏதேன காரணலாபே⁴ உப்பத்திஅரஹதம் த³ஸ்ஸேதி. அப்பஹீனா ஹி அனுஸயா காரணலாபே⁴ ஸதி உப்பஜ்ஜந்தி. யாவ ச மக்³கே³ன தேஸம் அனுப்பத்திஅரஹதா ந கதா ஹோதி, தாவ தே ஏவம்பகாரா ஏவாதி ‘‘அனுஸயா’’தி வுச்சந்தி. ஸோ ஏவம்பகாரோ உப்பஜ்ஜதி-ஸத்³தே³ன க³ஹிதோ, ந க²ந்த⁴யமகாதீ³ஸு விய உப்பஜ்ஜமானதா. தேனேவ ‘‘யஸ்ஸ காமராகா³னுஸயோ உப்பஜ்ஜதி, தஸ்ஸ படிகா⁴னுஸயோ உப்பஜ்ஜதீதி? ஆமந்தா’’திஆதி³னா உப்பஜ்ஜனவாரோ அனுஸயவாரேன நின்னானாகரணோ விப⁴த்தோ. அனுரூபம் காரணம் பன லபி⁴த்வா யே உப்பஜ்ஜிம்ஸு உப்பஜ்ஜமானா ச, தேபி அப்பஹீனட்டே²ன தா²மக³தா அஹேஸும் ப⁴வந்தி ச. உப்பத்திஅரஹதாய ஏவ ச தே உப்பஜ்ஜிம்ஸு உப்பஜ்ஜந்தி ச, ந ச அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னதோ அஞ்ஞே உப்பத்திஅரஹா நாம அத்தி², தஸ்மா ஸப்³பே³ அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னா காமராகா³த³யோ ‘‘அனுஸயா’’தி வுச்சந்தி. அப்பஹீனட்டே²னேவ ஹி அனுஸயா, அப்பஹீனா ச அதீதாத³யோ ஏவ, மக்³க³ஸ்ஸ பன தாதி³ஸானம் அனுப்பத்திஅரஹதாபாத³னேன அனுஸயப்பஹானம் ஹோதீதி. அப்பஹீனாகாரோ நாம த⁴ம்மாகாரோ, ந த⁴ம்மோ, த⁴ம்மோ ஏவ ச உப்பஜ்ஜதீதி இமினா அதி⁴ப்பாயேனாஹ ‘‘அப்பஹீனாகாரோ ச உப்பஜ்ஜதீதி வத்தும் ந யுஜ்ஜதீ’’தி. ஸத்தானுஸயாதி ஏத்த² யதி³ அப்பஹீனட்டே²ன ஸந்தானே அனுஸேந்தீதி அனுஸயா, அத² கஸ்மா ஸத்தேவ வுத்தா, நனு ஸத்தானுஸயதோ அஞ்ஞேஸம்பி கிலேஸானம் அப்பஹீனத்தா அனுஸயபா⁴வோ ஆபஜ்ஜதீதி சே? நாபஜ்ஜதி, அப்பஹீனமத்தஸ்ஸேவ அனுஸயபா⁴வஸ்ஸ அவுத்தத்தா. வுத்தஞ்ஹி ‘‘அனுஸயோதி பன அப்பஹீனட்டே²ன தா²மக³தகிலேஸோ வுச்சதீ’’தி (யம. அட்ட². அனுஸயயமக 1), தஸ்மா அப்பஹீனட்டே²ன தா²மக³தோ கிலேஸோயேவ அனுஸயோ நாமாதி யுத்தம். தா²மக³தந்தி ச அஞ்ஞேஹி அஸாதா⁴ரணோ ஸபா⁴வோ த³ட்ட²ப்³போ³. ததா² ஹி த⁴ம்மஸபா⁴வபோ³தி⁴னா ததா²க³தேன இமேயேவ ‘‘அனுஸயா’’தி வுத்தா. தா²மக³தோதி அனுஸயஸமங்கீ³தி அத்தோ².
அனுஸயஉப்பஜ்ஜனவாரானம் ஸமானக³திகத்தா யதா² ‘‘அனுஸேதீ’’தி வசனம் அப்பஹீனாகாரதீ³பகம், ஏவம் ‘‘உப்பஜ்ஜதீ’’தி வசனம் ஸியாதி உப்பஜ்ஜனவாரேன ‘‘உப்பஜ்ஜதீ’’தி வசனஸ்ஸ அவுத்ததா ஸக்கா வத்துந்தி சே? தம் ந, வசனத்த²விஸேஸேன தம்த்³வயஸ்ஸ வுத்தத்தா. ‘‘அனுரூபம் காரணம் லபி⁴த்வா உப்பஜ்ஜதீ’’தி ஹி ஏதஸ்மிம் அத்தே² அவிஸிட்டே²பி ‘‘அனுஸேதீ’’தி வசனம் ஸந்தானே அனுஸயிததம் தா²மக³தபா⁴வம் தீ³பேதி. யதி³ தமேவ ‘‘உப்பஜ்ஜதீ’’தி வசனம் தீ³பேய்ய, கஸ்ஸசி விஸேஸஸ்ஸ அபா⁴வா உப்பஜ்ஜனவாரோ ந வத்தப்³போ³ ஸியா, ‘‘உப்பஜ்ஜதீ’’தி வசனம் பன உப்பத்தியோக்³க³ம் தீ³பேதி. கஸ்மா? உப்பஜ்ஜனவாரேன உப்பத்தியோக்³க³ஸ்ஸ த³ஸ்ஸிதத்தா, அனுஸயஸத்³த³ஸ்ஸ ஸப்³ப³தா³ விஜ்ஜமானானம் அபரினிப்ப²ன்னஸயனத்த²தாய நிவாரணத்த²ம் உப்பத்திஅரஹதாய தா²மக³தபா⁴வஸங்கா²தஸ்ஸ யதா²தி⁴ப்பேதஸயனத்த²ஸ்ஸ த³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘அனுஸேந்தீதி அனுரூபம் காரணம் லபி⁴த்வா உப்பஜ்ஜந்தீ’’தி யம் உப்பத்தியோக்³க³வசனம் வுத்தம், தம் ஸுவுத்தமேவாதி அதி⁴ப்பாயோ. தம்பி ஸுவுத்தமேவ இமினா தந்திப்பமாணேனாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தந்தித்தயேனபி ஹி சித்தஸம்பயுத்ததா தீ³பிதா ஹோதி.
பரிச்சே²த³பரிச்சி²ன்னுத்³தே³ஸவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.
உப்பத்திட்டா²னவாரவண்ணனா
2. காமதா⁴துயா த்³வீஸு வேத³னாஸூதி காமாவசரபூ⁴மியம் ஸுகா²ய ச உபேக்கா²ய சாதி அட்ட²கதா²யம் காமதா⁴துக்³க³ஹணம் த்³வின்னம் வேத³னானம் விஸேஸனபா⁴வேன வுத்தம், ஏவம் ஸதி காமதா⁴துயா காமராகா³னுஸயஸ்ஸ அனுஸயட்டா²னதா ந வுத்தா ஹோதி. த்³வீஸு பன ராகே³ஸு ப⁴வராக³ஸ்ஸ தீஸு தா⁴தூஸு ரூபாரூபதா⁴தூனம் அனுஸயட்டா²னதா வுத்தாதி காமதா⁴துயா காமராக³ஸ்ஸ அனுஸயட்டா²னதா வத்தப்³பா³. தா⁴துவேத³னாஸப்³ப³ஸக்காயபரியாபன்னவஸேன ஹி திப்பகாரம் அனுஸயானம் அனுஸயட்டா²னம் வுத்தந்தி. தஸ்மா தீஸு தா⁴தூஸு காமதா⁴துயா தீஸு வேத³னாஸு த்³வீஸு வேத³னாஸு ஏத்த² காமராகா³னுஸயோ அனுஸேதீதி விஸும் அனுஸயட்டா²னதா தா⁴துயா வேத³னானஞ்ச யோஜேதப்³பா³. த்³வீஸு வேத³னாஸூதி இத³ஞ்ச வேத³னாஸு அனுஸயமானோ காமராகா³னுஸயோ த்³வீஸ்வேவ அனுஸேதி, ந தீஸூதி திண்ணம்பி டா²னதானிவாரணத்த²மேவ வுத்தந்தி ந ஸப்³பா³ஸு த்³வீஸு அனுஸயனப்பத்தோ அத்தி², தேன வேத³னாவிஸேஸனத்த²ம் ந காமதா⁴துக்³க³ஹணேன கோசி அத்தோ². ப⁴வராகா³னுஸயனட்டா²னஞ்ஹி அட்டா²னஞ்ச அனுஸயானம் அபரியாபன்னம் ஸக்காயே காமராகா³னுஸயஸ்ஸ அனுஸயட்டா²னம் ந ஹோதீதி பாகடமேதம். யதா² ச ‘‘த்³வீஸு வேத³னாஸூ’’தி வுத்தே படிகா⁴னுஸயானுஸயட்டா²னதோ அஞ்ஞா த்³வே வேத³னா க³ய்ஹந்தி, ஏவம் ப⁴வராகா³னுஸயானுஸயனட்டா²னதோ ச அஞ்ஞா தா க³ய்ஹந்தீதி.
ஏத்த² ச த்³வீஹி வேத³னாஹி ஸம்பயுத்தேஸு அஞ்ஞேஸு ச பியரூபஸாதரூபேஸு இட்ட²ரூபாதீ³ஸு உப்பஜ்ஜமானோ காமராகா³னுஸயோ ஸாதஸந்தஸுக²கி³த்³தி⁴யா பவத்ததீதி த்³வீஸு வேத³னாஸு தஸ்ஸ அனுஸயனம் வுத்தம். அஞ்ஞத்த² உப்பஜ்ஜமானோபி ஹி ஸோ இமாஸு த்³வீஸு வேத³னாஸு அனுக³தோ ஹுத்வா ஸேதி ஸுக²மிச்சேவ அபி⁴லப⁴தீதி. ஏவம் படிகா⁴னுஸயோ ச து³க்க²வேத³னாஸம்பயுத்தேஸு அஞ்ஞேஸு ச அப்பியரூபாஸாதரூபேஸு அனிட்ட²ரூபாதீ³ஸு உப்பஜ்ஜமானோ து³க்க²படிகூலதோ து³க்க²மிச்சேவ படிஹஞ்ஞதீதி து³க்க²வேத³னமேவ அனுக³தோ ஹுத்வா ஸேதி, தேன பன தஸ்மிம் அனுஸயனம் வுத்தம். ஏவம் காமராக³படிகா⁴னம் தீஸு வேத³னாஸு அனுஸயவசனேன இட்ட²இட்ட²மஜ்ஜ²த்தஅனிட்டே²ஸு ஆரம்மணபகதியா விபரீதஸஞ்ஞாய ச வஸேன இட்டா²தி³பா⁴வேன க³ஹிதேஸு காமராக³படிகா⁴னம் உப்பத்தி த³ஸ்ஸிதா ஹோதி. தத்த² உப்பஜ்ஜமானா ஹி தே தீஸு வேத³னாஸு அனுஸேந்தி நாம. வேத³னாத்தயமுகே²ன வா ஏத்த² இட்டா²தீ³னம் ஆரம்மணானம் க³ஹணம் வேதி³தப்³ப³ம், காமதா⁴துஆதி³க்³க³ஹணேன காமஸ்ஸாதா³தி³வத்து²பூ⁴தானம் காமப⁴வாதீ³னம். தத்த² காமராகா³னுஸயோ ப⁴வஸ்ஸாத³வஸேன அனுஸயமானோ காமதா⁴துயா அனுஸேதி, காமஸுக²ஸ்ஸாத³வஸேன அனுஸயமானோ ஸுகோ²பேக்கா²வேத³னாஸு. படிகோ⁴ து³க்க²படிகா⁴தவஸேனேவ பவத்ததீதி யத்த² தத்த² படிஹஞ்ஞமானோபி து³க்க²வேத³னாய ஏவ அனுஸேதி. ரூபாரூபப⁴வேஸு பன ரூபாரூபாவசரத⁴ம்மேஸு ச காமஸ்ஸாத³ஸ்ஸ பவத்தி நத்தீ²தி தத்த² அனுஸயமானோ ராகோ³ ப⁴வராகோ³இச்சேவ வேதி³தப்³போ³. தா⁴துத்தயவேத³னாத்தயக்³க³ஹணேன ச ஸப்³ப³ஸக்காயபரியாபன்னானம் க³ஹிதத்தா ‘‘யத்த² காமராகா³னுஸயோ நானுஸேதி, தத்த² தி³ட்டா²னுஸயோ நானுஸேதீ’’தி (யம. 2.அனுஸயயமக.46) ஏவமாதீ³னம் விஸ்ஸஜ்ஜனேஸு தா⁴துத்தயவேத³னாத்தயவினிமுத்தம் தி³ட்டா²னுஸயாதீ³னம் அனுஸயட்டா²னம் ந வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். நனு ச அனுத்தரேஸு விமோக்கே²ஸு பிஹம் உபட்டா²பயதோ பிஹபச்சயா உப்பன்னதோ³மனஸ்ஸே படிகா⁴னுஸயோ நானுஸேதி, ததா² நேக்க²ம்மஸ்ஸிதஸோமனஸ்ஸுபேக்கா²ஸு காமராகே³ன நானுஸயிதப்³ப³ந்தி தத³னுஸயனட்டா²னதோ அஞ்ஞாபி தி³ட்டா²னுஸயானுஸயனட்டா²னபூ⁴தா காமாவசரவேத³னா ஸந்தீதி? ஹோந்து, ந பன தா⁴துத்தயவேத³னாத்தயதோ அஞ்ஞம் தத³னுஸயனட்டா²னம் அத்தி², தஸ்மா தம் ந வுத்தம். யஸ்மா பன ‘‘யத்த² காமராகா³னுஸயோ ச படிகா⁴னுஸயோ ச மானானுஸயோ ச நானுஸேந்தி, தத்த² தி³ட்டா²னுஸயோ விசிகிச்சா²னுஸயோ நானுஸேதீதி? ஆமந்தா’’தி (யம. 2.அனுஸயயமக.52) வுத்தம், தஸ்மா அவிஸேஸேன து³க்க²ம் படிகா⁴னுஸயஸ்ஸ அனுஸயனட்டா²னந்தி ஸமுதா³யவஸேன க³ஹேத்வா வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். ததா² லோகியஸுகோ²பேக்கா² காமராக³மானானுஸயனட்டா²னந்தி.
அபிச ஸுத்தே ‘‘இதா⁴வுஸோ விஸாக², பி⁴க்கு² இதி படிஸஞ்சிக்க²தி ‘குதா³ஸ்ஸு நாமாஹம் தோ³மனஸ்ஸம் பஜஹேய்ய’ந்தி, ஸோ இதி படிஸஞ்சிக்கி²த்வா படிக⁴ம் தேன பஜஹதி, ந தத்த² படிகா⁴னுஸயோ அனுஸேதீ’’தி நேக்க²ம்மஸ்ஸிதம் தோ³மனஸ்ஸம் உப்பாதே³த்வா தம் விக்க²ம்பே⁴த்வா வீரியம் கத்வா அனாகா³மிமக்³கே³ன படிக⁴ஸ்ஸ ஸமுக்³கா⁴தனம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ந ஹி படிகே⁴னேவ படிக⁴ப்பஹானம், தோ³மனஸ்ஸேன வா தோ³மனஸ்ஸப்பஹானம் அத்தீ²தி. படிகு⁴ப்பத்திரஹட்டா²னதாய பன இத⁴ ஸப்³ப³ம் து³க்க²ம் ‘‘படிகா⁴னுஸயஸ்ஸ அனுஸயனட்டா²ன’’ந்தி வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். நிப்பரியாயதே³ஸனா ஹேஸா, ஸா பன பரியாயதே³ஸனா. ஏவஞ்ச கத்வா பட²மஜ்ஜா²னவிக்க²ம்பி⁴தம் காமராகா³னுஸயம் ததா² விக்க²ம்பி⁴தமேவ கத்வா அனாகா³மிமக்³கே³ன ஸமுக்³கா⁴தனம் ஸந்தா⁴ய ‘‘விவிச்சேவ…பே… பட²மம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி, ராக³ம் தேன பஜஹதி, ந தத்த² ராகா³னுஸயோ அனுஸேதீ’’தி வுத்தம். ஏவம் சதுத்த²ஜ்ஜா²னவிக்க²ம்பி⁴தம் அவிஜ்ஜானுஸயம் ததா² விக்க²ம்பி⁴தமேவ கத்வா அரஹத்தமக்³கே³ன ஸமுக்³கா⁴தனம் ஸந்தா⁴ய ‘‘ஸுக²ஸ்ஸ ச பஹானா…பே… சதுத்த²ம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி, அவிஜ்ஜம் தேன பஜஹதி, ந தத்த² அவிஜ்ஜானுஸயோ அனுஸேதீ’’தி (ம. நி. 1.465) வுத்தம். ந ஹி லோகியசதுத்த²ஜ்ஜா²னுபேக்கா²ய அவிஜ்ஜானுஸயோ ஸப்³ப³தா² நானுஸேதீதி ஸக்கா வத்தும் ‘‘ஸப்³ப³ஸக்காயபரியாபன்னேஸு த⁴ம்மேஸு ஏத்த² அவிஜ்ஜானுஸயோ அனுஸேதீ’’தி (யம. அட்ட². அனுஸயயமக 2) வுத்தத்தா, தஸ்மா அவிஜ்ஜானுஸயஸ்ஸேவ வத்து² சதுத்த²ஜ்ஜா²னுபேக்கா², நேக்க²ம்மஸ்ஸிததோ³மனஸ்ஸஞ்ச படிகா⁴னுஸயஸ்ஸ வத்து² ந ந ஹோதீதி தத்தா²பி தஸ்ஸ அனுஸயனம் வேதி³தப்³ப³ம். அவத்து²பா⁴வதோ ஹி இத⁴ அனுஸயனம் ந வுச்சதி, ந ஸுத்தந்தேஸு விய வுத்தனயேன தம்படிபக்க²பா⁴வதோ தம்ஸமுக்³கா⁴தகமக்³க³ஸ்ஸ ப³லவூபனிஸ்ஸயபா⁴வதோ சாதி.
ஏத்த² ச ஆரம்மணே அனுஸயட்டா²னே ஸதி ப⁴வராக³வஜ்ஜோ ஸப்³போ³ லோபோ⁴ காமராகா³னுஸயோதி ந ஸக்கா வத்தும். து³க்கா²ய ஹி வேத³னாய ரூபாரூபதா⁴தூஸு ச அனுஸயமானேன தி³ட்டா²னுஸயேன ஸம்பயுத்தோபி லோபோ⁴ லோபோ⁴ ஏவ, ந காமராகா³னுஸயோ. யதி³ ஸியா, தி³ட்டா²னுஸயஸ்ஸ விய ஏதஸ்ஸபி டா²னம் வத்தப்³ப³ம் ஸியாதி. அத² பன அஜ்ஜா²ஸயவஸேன தன்னின்னதாய அனுஸயனட்டா²னம் வுத்தம். யதா² இட்டா²னம் ரூபாதீ³னம் ஸுகா²ய ச வேத³னாய அப்படிலத்³த⁴ம் வா அப்படிலாப⁴தோ ஸமனுபஸ்ஸதோ, படிலத்³த⁴புப்³ப³ம் வா அதீதம் நிருத்³த⁴ம் விக³தம் பரிணதம் ஸமனுபஸ்ஸதோ உப்பஜ்ஜமானோ படிகோ⁴ து³க்கே² படிஹஞ்ஞனவஸேனேவ பவத்ததீதி து³க்க²மேவ தஸ்ஸ அனுஸயனட்டா²னம் வுத்தம், நாலம்பி³தம், ஏவம் து³க்கா²தீ³ஸு அபி⁴னிவேஸனவஸேன உப்பஜ்ஜமானேன தி³ட்டா²னுஸயேன ஸம்பயுத்தோபி லோபோ⁴ ஸுகா²பி⁴ஸங்க³வஸேனேவ பவத்ததீதி ஸாதஸந்தஸுக²த்³வயமேவஸ்ஸ அனுஸயட்டா²னம் வுத்தந்தி ப⁴வராக³வஜ்ஜஸ்ஸ ஸப்³ப³லோப⁴ஸ்ஸ காமராகா³னுஸயதா ந விருஜ்ஜ²தி, ஏகஸ்மிம்யேவ ச ஆரம்மணே ரஜ்ஜந்தி து³ஸ்ஸந்தி ச. தத்த² ராகோ³ ஸுக²ஜ்ஜா²ஸயோ படிகோ⁴ து³க்க²ஜ்ஜா²ஸயோதி தேஸம் நானானுஸயட்டா²னதா ஹோதி.
ஏவஞ்ச கத்வா ‘‘யத்த² காமராகா³னுஸயோ அனுஸேதி, தத்த² படிகா⁴னுஸயோ அனுஸேதீதி? நோ’’தி (யம. 2.அனுஸயயமக.14) வுத்தந்தி. அட்ட²கதா²யம் பன த்³வீஸு வேத³னாஸு இட்டா²ரம்மணே ச தோ³மனஸ்ஸுப்பத்திம் வத்வா ‘‘தோ³மனஸ்ஸமத்தமேவ பன தம் ஹோதி, ந படிகா⁴னுஸயோ’’தி (யம. அட்ட². அனுஸயயமக 2) வுத்தத்தா யதா² தத்த² படிகோ⁴ படிகா⁴னுஸயோ ந ஹோதி, ஏவம் து³க்கா²தீ³ஸு உப்பஜ்ஜமானேன தி³ட்டா²னுஸயேன ஸஹஜாதோ லோபோ⁴ காமராகா³னுஸயோ ந ஹோதிச்சேவ விஞ்ஞாயதீதி. யம் பனேதம் வுத்தம் ‘‘தோ³மனஸ்ஸமத்தமேவ பன தம் ஹோதி, ந படிகா⁴னுஸயோ’’தி, ஏத்த² ந படிகா⁴னுஸயோதி நத்தி² படிகா⁴னுஸயோதி அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. ந ஹி தோ³மனஸ்ஸஸ்ஸ படிகா⁴னுஸயபா⁴வாஸங்கா அத்தீ²தி.
தே³ஸனா ஸம்கிண்ணா விய ப⁴வேய்யாதி ப⁴வராக³ஸ்ஸபி காமதா⁴துயா த்³வீஸு வேத³னாஸு ஆரம்மணகரணவஸேனேவ உப்பத்தி வுத்தா விய ப⁴வேய்ய, தஸ்மா ஆரம்மணவிஸேஸேன விஸேஸத³ஸ்ஸனத்த²ம் ஏவம் தே³ஸனா கதா ஸஹஜாதவேத³னாவிஸேஸாபா⁴வதோதி அதி⁴ப்பாயோ.
உப்பத்திட்டா²னவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.
மஹாவாரோ
1. அனுஸயவாரவண்ணனா
3. அனுஸேதி உப்பஜ்ஜதீதி பச்சுப்பன்னவோஹாரா பவத்தாவிராமவஸேன வேதி³தப்³பா³. மக்³கே³னேவ ஹி அனுஸயானம் விராமோ விச்சே²தோ³ ஹோதி, ந ததோ புப்³பே³தி.
20. நாபி ஏகஸ்மிம் டா²னே உப்பஜ்ஜந்தி, ந ஏகம் த⁴ம்மம் ஆரம்மணம் கரோந்தீதி ஏத்த² புரிமேன ஏகஸ்மிம் சித்துப்பாதே³ உப்பத்தி நிவாரிதா, பச்சி²மேன ஏகஸ்மிம் ஆரம்மணேதி அயம் விஸேஸோ. புக்³க³லோகாஸவாரஸ்ஸ படிலோமே தேஸம் தேஸம் புக்³க³லானம் தஸ்ஸ தஸ்ஸ அனுஸயஸ்ஸ அனனுஸயனட்டா²னம் பகதியா பஹானேன ச வேதி³தப்³ப³ம், ‘‘திண்ணம் புக்³க³லானம் து³க்கா²ய வேத³னாய தேஸம் தத்த² காமராகா³னுஸயோ நானுஸேதி, நோ ச தேஸம் தத்த² படிகா⁴னுஸயோ நானுஸேதி, தேஸஞ்ஞேவ புக்³க³லானம் ரூபதா⁴துயா அரூபதா⁴துயா அபரியாபன்னே தேஸம் தத்த² காமராகா³னுஸயோ ச நானுஸேதி, படிகா⁴னுஸயோ ச நானுஸேதீ’’தி பகதியா து³க்கா²தீ³னம் காமராகா³தீ³னம் அனனுஸயட்டா²னதம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், ‘‘த்³வின்னம் புக்³க³லானம் ஸப்³ப³த்த² காமராகா³னுஸயோ ச நானுஸேதி, படிகா⁴னுஸயோ ச நானுஸேதீ’’தி (யம. 2.அனுஸயயமக.56) அனுஸயப்பஹானேன. ஏத்த² புரிமனயேன ஓகாஸம் அவேக்கி²த்வா புக்³க³லஸ்ஸ விஜ்ஜமானானம் அனுஸயானம் அனனுஸயனம் வுத்தம், பச்சி²மனயேன புக்³க³லம் அவேக்கி²த்வா ஓகாஸஸ்ஸ காமதா⁴துஆதி³கஸ்ஸ அனோகாஸதாதி.
அனுஸயவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.
2. ஸானுஸயவாரவண்ணனா
66-131. ஸானுஸயபஜஹனபரிஞ்ஞாவாரேஸு ‘‘ஸானுஸயோ, பஜஹதி, பரிஜானாதீ’’தி புக்³க³லோ வுத்தோ. புக்³க³லஸ்ஸ ச இமஸ்மிம் ப⁴வே ஸானுஸயோதி ஏவம் ப⁴வவிஸேஸேன வா, இமஸ்மிம் காமராகா³னுஸயேன ஸானுஸயோ இமஸ்மிம் இதரேஸு கேனசீதி ஏவம் ப⁴வானுஸயவிஸேஸேன வா ஸானுஸயதானிரனுஸயதாதி³கா நத்தி². ததா² த்³வீஸு வேத³னாஸு காமராகா³னுஸயேன ஸானுஸயோ, து³க்கா²ய வேத³னாய நிரனுஸயோதி இத³ம்பி நத்தி². ந ஹி புக்³க³லஸ்ஸ வேத³னா ஓகாஸோ, அத² கோ² அனுஸயானந்தி. அனுஸயஸ்ஸ பன தஸ்ஸ தஸ்ஸ ஸோ ஸோ அனுஸயனோகாஸோ புக்³க³லஸ்ஸ தேன தேன அனுஸயேன ஸானுஸயதாய, தஸ்ஸ தஸ்ஸ பஜஹனபரிஜானனானஞ்ச நிமித்தம் ஹோதி, அனனுஸயனோகாஸோ ச நிரனுஸயதாதீ³னம், தஸ்மா ஓகாஸவாரேஸு பு⁴ம்மனித்³தே³ஸம் அகத்வா ‘‘யதோ ததோ’’தி நிமித்தத்தே² நிஸ்ஸக்கவசனம் கதம், பஜஹனபரிஞ்ஞாவாரேஸு அபாதா³னத்தே² ஏவ வா. ததோ ததோ ஹி ஓகாஸதோ அபக³மகரணம் வினாஸனம் பஜஹனம் பரிஜானனஞ்சாதி.
தத்த² யதோதி யதோ அனுஸயட்டா²னதோ அனுலோமே, படிலோமே அனனுஸயட்டா²னதோதி அத்தோ². அனுஸயானானுஸயஸ்ஸேவ ஹி நிமித்தாபாதா³னபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘ரூபதா⁴துயா அரூபதா⁴துயா ததோ மானானுஸயேன ஸானுஸயோதி (யம.2.அனுஸயயமக.77), பஜஹதீ’’தி (யம. 2.அனுஸயயமக.143) ச ‘‘து³க்கா²ய வேத³னாய ததோ காமராகா³னுஸயேன நிரனுஸயோதி (யம. 2.அனுஸயயமக.110), ந பஜஹதீ’’தி (யம. 2.அனுஸயயமக.174-176) ச ஏவமாதீ³ஸு ரூபதா⁴துஆத³யோ ஏவ பு⁴ம்மனித்³தே³ஸேனேவ நித்³தி³ட்டா²தி. அட்ட²கதா²யம் பன சதுத்த²பஞ்ஹவிஸ்ஸஜ்ஜனேன ஸரூபதோ அனுஸயனட்டா²னஸ்ஸ த³ஸ்ஸிதத்தா தத³த்தே² ஆதி³பஞ்ஹேபி ‘‘யதோ’’தி அனுஸயனட்டா²னம் வுத்தந்தி இமமத்த²ம் விபா⁴வேத்வா புன ‘‘யதோ’’தி ஏதஸ்ஸ வசனத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘உப்பன்னேன காமராகா³னுஸயேன ஸானுஸயோ’’தி வுத்தம், தம் பமாத³லிகி²தம் விய தி³ஸ்ஸதி. ந ஹி உப்பன்னேனேவ அனுஸயேன ஸானுஸயோ, உப்பத்திரஹட்டா²னதஞ்ச ஸந்தா⁴யேவ நிஸ்ஸக்கவசனம் ந ஸக்கா வத்தும். ந ஹி அபரியாபன்னானம் அனுஸயுப்பத்திரஹட்டா²னதாதி தம் ததே²வ தி³ஸ்ஸதி. ஏவம் பனேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³ – யதோ உப்பன்னேனாதி யதோ உப்பன்னேன ப⁴விதப்³ப³ம், தேனாதி உப்பத்திரஹட்டா²னே நிஸ்ஸக்கவசனம் கதந்தி. ததா² ஸப்³ப³த⁴ம்மேஸு உப்பஜ்ஜனகேனாதி. உப்பத்திபடிஸேதே⁴ அகதே அனுப்பத்தியா அனிச்சி²தத்தா ஸப்³ப³த⁴ம்மேஸு உப்பஜ்ஜனகபா⁴வம் ஆபன்னேன அனுப்பஜ்ஜனபா⁴வம் அபனேதி நாம. ஸப்³ப³த்தா²தி ஏதஸ்ஸ பன ஸப்³ப³ட்டா²னதோதி அயமத்தோ² ந ந ஸம்ப⁴வதி. த்த²-காரஞ்ஹி பு⁴ம்மதோ அஞ்ஞத்தா²பி ஸத்³த³விதூ³ இச்ச²ந்தீதி.
ஸானுஸயவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.
3. பஜஹனவாரவண்ணனா
132-197. பஜஹனவாரே யேன காமராகா³னுஸயாத³யோ ஸாவஸேஸா பஹீயந்தி, ஸோ தே பஜஹதீதி ஸன்னிட்டா²னம் கத்வா வத்தப்³போ³ ந ஹோதி அபஜஹனஸப்³பா⁴வா, தஸ்மா ஸன்னிட்டா²னே நிரவஸேஸப்பஜஹனகோயேவ பஜஹதீதி வுத்தோ, தஸ்மா ‘‘யோ வா பன மானானுஸயம் பஜஹதி, ஸோ காமராகா³னுஸயம் பஜஹதீதி? நோ’’தி (யம. 2.அனுஸயயமக.132) வுத்தம். யஸ்மா பன ஸம்ஸயபதே³ன பஹானகரணமத்தமேவ புச்ச²தி, ந ஸன்னிட்டா²னம் கரோதி, தஸ்மா யதா²விஜ்ஜமானம் பஹானம் ஸந்தா⁴ய ‘‘யோ காமராகா³னுஸயம் பஜஹதி, ஸோ மானானுஸயம் பஜஹதீதி? ததே³கட்ட²ம் பஜஹதீ’’தி வுத்தம். படிலோமே பன ‘‘நப்பஜஹதீ’’தி பஜஹனாபா⁴வோ ஏவ ஸன்னிட்டா²னபதே³ன ஸம்ஸயபதே³ன ச வினிச்சி²தோ புச்சி²தோ ச, தஸ்மா யேஸம் பஜஹனம் நத்தி² நிரவஸேஸவஸேன பஜஹனகானம், தே ட²பேத்வா அவஸேஸா அப்பஜஹனஸப்³பா⁴வேனேவ நப்பஜஹந்தீதி வுத்தா, ந ச யதா²விஜ்ஜமானேன பஹானேனேவ வஜ்ஜிதாதி த³ட்ட²ப்³பா³தி. ‘‘அனாகா³மிமக்³க³ஸமங்கி³ஞ்ச அட்ட²மகஞ்ச ட²பேத்வா அவஸேஸா புக்³க³லா காமராகா³னுஸயஞ்ச நப்பஜஹந்தி விசிகிச்சா²னுஸயஞ்ச நப்பஜஹந்தீ’’தி (யம. 2.அனுஸயயமக.165) ஏத்த² அட்ட²கதா²யம் ‘‘புது²ஜ்ஜனோ பஹானபரிஞ்ஞாய அபா⁴வேன நப்பஜஹதி, ஸேஸா தேஸம் அனுஸயானம் பஹீனத்தா’’தி (யம. அட்ட². அனுஸயயமக 132-197) வுத்தம்.
தத்த² கிஞ்சாபி கேஸஞ்சி விசிகிச்சா²னுஸயோ கேஸஞ்சி உப⁴யந்தி ஸேஸானம் தேஸம் பஹீனதா அத்தி², ததா²பி ஸோதாபன்னாதீ³னம் விசிகிச்சா²னுஸயஸ்ஸ பஹீனதா உப⁴யாபஜஹனஸ்ஸ காரணம் ந ஹோதீதி தேஸம் பஹீனத்தா ‘‘நப்பஜஹந்தீ’’தி ந ஸக்கா வத்தும், அத² பன காமராகா³னுஸயஞ்ச நப்பஜஹந்தீதி இமம் ஸன்னிட்டா²னேன தேஸம் புக்³க³லானம் ஸங்க³ஹிததாத³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தந்தி ந தத்த² காரணம் வத்தப்³ப³ம், புச்சி²தஸ்ஸ பன ஸம்ஸயத்த²ஸ்ஸ காரணம் வத்தப்³ப³ம். ஏவம் ஸதி ‘‘ஸேஸா தஸ்ஸ அனுஸயஸ்ஸ பஹீனத்தா’’தி வத்தப்³ப³ந்தி? ந வத்தப்³ப³ம் ‘‘யோ காமராகா³னுஸயம் நப்பஜஹதி, ஸோ தி³ட்டா²னுஸயம் விசிகிச்சா²னுஸயம் நப்பஜஹதீ’’தி படிக்கி²பித்வா புச்சி²தே ஸதி³ஸவிஸ்ஸஜ்ஜனகே தி³ட்டி²விசிகிச்சா²னுஸயே ஸந்தா⁴ய காரணஸ்ஸ வத்தப்³ப³த்தா, தஸ்மா தேஸம் அனுஸயானம் பஹீனத்தாதி தேஸம் தி³ட்டி²விசிகிச்சா²னுஸயானம் பஹீனத்தா தே ஸம்ஸயத்த²ஸங்க³ஹிதே அனுஸயே நப்பஜஹந்தீதி அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³.
பஜஹனவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.
5. பஹீனவாரவண்ணனா
264-274. பஹீனவாரே ப²லட்ட²வஸேனேவ தே³ஸனா ஆரத்³தா⁴தி அனுலோமம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். படிலோமே ஹி புது²ஜ்ஜனவஸேனபி தே³ஸனா க³ஹிதாதி. ‘‘ப²லட்ட²வஸேனேவா’’தி ச ஸாதா⁴ரணவசனேன மக்³க³ஸமங்கீ³னம் அக்³க³ஹிததம் தீ³பேதி. அனுஸயச்சந்தபடிபக்கே²கசித்தக்க²ணிகானஞ்ஹி மக்³க³ஸமங்கீ³னம் ந கோசி அனுஸயோ உப்பத்திரஹோ, நாபி அனுப்பத்திரஹதம் ஆபாதி³தோ, தஸ்மா தே ந அனுஸயஸானுஸயபஹீனஉப்பஜ்ஜனவாரேஸு க³ஹிதாதி.
275-296. ஓகாஸவாரே ஸோ ஸோ அனுஸயோ அத்தனோ அத்தனோ ஓகாஸே ஏவ அனுப்பத்தித⁴ம்மதம் ஆபாதி³தோ பஹீனோ, அனாபாதி³தோ ச அப்பஹீனோதி பஹீனாப்பஹீனவசனானி ததோ³காஸமேவ தீ³பேந்தி, தஸ்மா அனோகாஸே தது³ப⁴யாவத்தப்³ப³தா வுத்தாதி. ஸாதா⁴ரணட்டா²னே தேன ஸத்³தி⁴ம் பஹீனோ நாம ஹோதீதி தேன ஸத்³தி⁴ம் ஸமானோகாஸே பஹீனோ நாமாதி அத்தோ², ந ஸமானகாலே பஹீனோதி.
பஹீனவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.
7. தா⁴துவாரவண்ணனா
332-340. தா⁴துவாரே ஸந்தானம் அனுக³தா ஹுத்வா ஸயந்தீதி யஸ்மிம் ஸந்தானே அப்பஹீனா, தம்ஸந்தானே அப்பஹீனபா⁴வேன அனுக³ந்த்வா உப்பத்திஅரஹபா⁴வேன ஸயந்தீதி அத்தோ². உப்பத்திரஹதா ஏவ ஹி அனுரூபம் காரணம் லபி⁴த்வா உப்பஜ்ஜந்தீதி இதா⁴பி யுத்தாதி. ஏத்த² ச ந காமதா⁴துஆதீ³னி ச² படினிஸேத⁴வசனானி தா⁴துவிஸேஸனித்³தா⁴ரணானி ந ஹோந்தீதி ‘‘ந காமதா⁴துயா சுதஸ்ஸ ந காமதா⁴தும் உபபஜ்ஜந்தஸ்ஸா’’திஆதி³ம்ஹி வுச்சமானே இமம் நாம உபபஜ்ஜந்தஸ்ஸாதி ந விஞ்ஞாயேய்ய, தஸ்மா தம்மூலிகாஸு யோஜனாஸு ‘‘ந காமதா⁴துயா சுதஸ்ஸ காமதா⁴தும் ரூபதா⁴தும் அரூபதா⁴தும் உபபஜ்ஜந்தஸ்ஸா’’தி பட²மம் யோஜேத்வா புன அனுக்கமேன ‘‘ந காமதா⁴தும் உபபஜ்ஜந்தஸ்ஸா’’திஆதி³கா யோஜனா கதா. ஏவஞ்ஹி ந காமதா⁴துஆதி³பதே³ஹி யதா²வுத்ததா⁴துயோயேவ க³ஹிதா, ந கஞ்சீதி விஞ்ஞாயதி. யதா² அனுஸயவாரே ‘‘அனுஸேந்தீதி பத³ஸ்ஸ உப்பஜ்ஜந்தீதி அத்தோ² க³ஹிதோ’’தி வுத்தம், தத்தா²பி உப்பஜ்ஜமானமேவ ஸந்தா⁴ய உப்பஜ்ஜந்தீதி க³ஹேதும் ந ஸக்கா ‘‘யஸ்ஸ காமராகா³னுஸயோ அனுஸேதி, தஸ்ஸ படிகா⁴னுஸயோ அனுஸேதீதி? ஆமந்தா’’திஆதி³வசனதோ. அதா²பி அப்பஹீனதம் ஸந்தா⁴ய உப்பஜ்ஜந்தீதி அத்தோ² தத்த² க³ஹிதோ, இதா⁴பி ஸோ ந ந யுஜ்ஜதீதி. ப⁴ங்கா³தி ப⁴ஞ்ஜிதப்³பா³, த்³விதா⁴ காதப்³பா³தி அத்தோ². நனு ந கோசி அனுஸயோ யத்த² உப்பஜ்ஜந்தஸ்ஸ அனுஸேதி நானுஸேதி சாதி த்³விதா⁴ காதப்³பா³, தத்தே²வ கஸ்மா ‘‘கதி அனுஸயா ப⁴ங்கா³? அனுஸயா ப⁴ங்கா³ நத்தீ²’’தி புச்சா²விஸ்ஸஜ்ஜனானி கதானி. ந ஹி பகாரந்தராபா⁴வே ஸம்ஸயோ யுத்தோதி? ந ந யுத்தோ, ‘‘அனுஸயா ப⁴ங்கா³ நத்தீ²’’தி அவுத்தே ப⁴ங்கா³பா⁴வஸ்ஸ அவிஞ்ஞாதத்தாதி.
தா⁴துவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.
அனுஸயயமகவண்ணனா நிட்டி²தா.
8. சித்தயமகம்
உத்³தே³ஸவாரவண்ணனா
1-62. சித்தயமகவண்ணனாயம் ஆதி³தோவ தயோ ஸுத்³தி⁴கமஹாவாரா ஹோந்தீதி இமே தயோ மஹாவாரா ஸராகா³தி³குஸலாதீ³ஹி மிஸ்ஸகா ஸுத்³தி⁴கா ச, தேஸு ஆதி³தோ ஸுத்³தி⁴கா ஹோந்தீதி அத்தோ². மிஸ்ஸகேஸு ச ஏகேகஸ்மிம் ஸராகா³தி³மிஸ்ஸகசித்தே தயோ தயோ மஹாவாரா, தே தத்த² தத்த² பன வுத்தே ஸம்பிண்டே³த்வா ‘‘ஸோளஸ புக்³க³லவாரா’’திஆதி³ வுத்தம், ந நிரந்தரம் வுத்தேதி. ‘‘யஸ்ஸ சித்தம் உப்பஜ்ஜதி ந நிருஜ்ஜ²தி, தஸ்ஸ சித்தம் நிருஜ்ஜி²ஸ்ஸதி நுப்பஜ்ஜிஸ்ஸதீ’’திஆதி³னா உப்பாத³னிரோதா⁴னம் பச்சுப்பன்னானாக³தகாலானஞ்ச ஸம்ஸக்³க³வஸேன ஏகேகாய புச்சா²ய பவத்தத்தா ‘‘உப்பாத³னிரோத⁴காலஸம்பே⁴த³வாரோ’’தி வுத்தோ. ஏவம் ஸேஸானம்பி வாரானம் தம்தம்னாமதா பாளிஅனுஸாரேன வேதி³தப்³பா³.
உத்³தே³ஸவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.
நித்³தே³ஸவாரவண்ணனா
63. ததா²ரூபஸ்ஸேவ கீ²ணாஸவஸ்ஸ சித்தம் ஸந்தா⁴யாதி இத³ம் உப்பாத³க்க²ணஸமங்கி³பச்சி²மசித்தஸமங்கி³ம்ஹி புக்³க³லே அதி⁴ப்பேதே தஞ்ச சித்தம் அதி⁴ப்பேதமேவ ஹோதீதி கத்வா வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். அரஹதோ பச்சி²மசித்தம்பீதி நுப்பஜ்ஜதி நிருஜ்ஜ²தீதி ஏவம்பகாரம் ப⁴ங்க³க்க²ணஸமங்கி³மேவ ஸந்தா⁴ய வுத்தம்.
65-82. உப்பாத³வாரஸ்ஸ து³தியபுச்சா²விஸ்ஸஜ்ஜனே சித்தஸ்ஸ ப⁴ங்க³க்க²ணே, நிரோத⁴ஸமாபன்னானம், அஸஞ்ஞஸத்தானம் தேஸம் சித்தம் உப்பஜ்ஜித்த², நோ ச தேஸம் சித்தம் உப்பஜ்ஜதீதி ஏத்த² ‘‘சித்தஸ்ஸ ப⁴ங்க³க்க²ணே தேஸம் சித்தம் உப்பஜ்ஜித்தா²’’தி ஏதஸ்ஸ ‘‘ஸப்³பே³ஸம் சித்தம் க²ணபச்சுப்பன்னமேவ ஹுத்வா உப்பாத³க்க²ணம் அதீதத்தா உப்பஜ்ஜித்த² நாமா’’தி அத்தோ² வுத்தோ. சித்தஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணே தேஸம் சித்தம் உப்பஜ்ஜித்த² சேவ உப்பஜ்ஜதி சாதி ஏதஸ்ஸபி உப்பாத³ம் பத்தத்தா உப்பஜ்ஜித்த², அனதீதத்தா உப்பஜ்ஜதி நாமாதி த்³வயமேதம் ஏவம் ந ஸக்கா வத்தும். ந ஹி க²ணபச்சுப்பன்னே ‘‘உப்பஜ்ஜித்தா²’’தி அதீதவோஹாரோ அத்தி². யதி³ ஸியா, யம் வா பன சித்தம் உப்பஜ்ஜித்த², தம் சித்தம் உப்பஜ்ஜதீதி ஏத்த² ‘‘நோ’’தி அவத்வா விப⁴ஜிதப்³ப³ம் ஸியா. ததா² ‘‘யம் சித்தம் உப்பஜ்ஜதி, தம் சித்தம் உப்பஜ்ஜித்தா²’’தி ஏத்த² ச ‘‘நோ’’தி அவத்வா ‘‘ஆமந்தா’’தி வத்தப்³ப³ம் ஸியா. ‘‘சித்தஸ்ஸ ப⁴ங்க³க்க²ணே’’தி பன பி⁴ஜ்ஜமானசித்தஸமங்கீ³ புக்³க³லோ வுத்தோ, தஸ்ஸ அதீதம் சித்தம் உப்பஜ்ஜித்த², ந ச கிஞ்சி சித்தம் உப்பஜ்ஜதி. சித்தஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணேதி ச உப்பஜ்ஜமானசித்தஸமங்கீ³ புக்³க³லோ வுத்தோ, தஸ்ஸபி அதீதம் சித்தம் உப்பஜ்ஜித்த², தம் பன சித்தம் உப்பஜ்ஜதீதி ஏவமேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. சித்தந்தி ஹி ஸாமஞ்ஞவசனம் ஏகஸ்மிம் அனேகஸ்மிஞ்ச யதா²க³ஹிதவிஸேஸே திட்ட²தீதி. ‘‘யஸ்ஸ வா பன சித்தம் உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதி, தஸ்ஸ சித்தம் உப்பஜ்ஜதீதி? சித்தஸ்ஸ ப⁴ங்க³க்க²ணே’’தி ஏத்த² யஸ்ஸ வா பன சித்தம் உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதீதி ஏதேன ஸன்னிட்டா²னேன க³ஹிதபுக்³க³லஸ்ஸேவ சித்தஸ்ஸ ப⁴ங்க³க்க²ணேதி ஏவம் ஸப்³ப³த்த² ஸன்னிட்டா²னவஸேன நியமோ வேதி³தப்³போ³. உப்பன்னுப்பஜ்ஜமானவாரோ நிருத்³த⁴னிருஜ்ஜ²மானவாரோ ச புக்³க³லவாராதீ³ஸு தீஸுபி நின்னானாகரணா உத்³தி³ட்டா² நித்³தி³ட்டா² ச. தத்த² புக்³க³லவாரே அவிஸேஸேன யம் கஞ்சி தாதி³ஸம் புக்³க³லம் ஸந்தா⁴ய ‘‘உப்பன்னம் உப்பஜ்ஜமான’’ந்திஆதி³ வுத்தம், த⁴ம்மவாரே சித்தமேவ, புக்³க³லத⁴ம்மவாரே புக்³க³லம் சித்தஞ்சாதி அயமேத்த² விஸேஸோ த³ட்ட²ப்³போ³.
83. அதிக்கந்தகாலவாரே இமஸ்ஸ புக்³க³லவாரத்தா புக்³க³லோ புச்சி²தோதி புக்³க³லஸ்ஸேவ விஸ்ஸஜ்ஜனேன ப⁴விதப்³ப³ம். யதா² யஸ்ஸ சித்தம் உப்பஜ்ஜித்தா²தி ஏதேன ந கோசி புக்³க³லோ ந க³ஹிதோ, ஏவம் யஸ்ஸ சித்தம் உப்பஜ்ஜமானம் க²ணம் க²ணம் வீதிக்கந்தம் அதிக்கந்தகாலந்தி ஏதேன ஸன்னிட்டா²னேன ந கோசி ந க³ஹிதோ. ந ஹி ஸோ புக்³க³லோ அத்தி², யஸ்ஸ சித்தம் உப்பாத³க்க²ணம் அதீதம் நத்தி², தே ச பன நிருஜ்ஜ²மானக்க²ணாதீதசித்தா ந ந ஹோந்தீதி பட²மோ பஞ்ஹோ ‘‘ஆமந்தா’’தி விஸ்ஸஜ்ஜிதப்³போ³ ஸியா, ததா² து³தியததியா. சதுத்தோ² பன ‘‘பச்சி²மசித்தஸ்ஸ ப⁴ங்க³க்க²ணே தேஸம் சித்தம் ப⁴ங்க³க்க²ணம் அவீதிக்கந்தம், நோ ச தேஸம் சித்தம் உப்பாத³க்க²ணம் அவீதிக்கந்தம், இதரேஸம் சித்தம் ப⁴ங்க³க்க²ணஞ்ச அவீதிக்கந்தம் உப்பாத³க்க²ணஞ்ச அவீதிக்கந்த’’ந்தி விஸ்ஸஜ்ஜிதப்³போ³ ப⁴வேய்ய, ததா² அவிஸ்ஸஜ்ஜேத்வா கஸ்மா ஸப்³ப³த்த² சித்தமேவ விப⁴த்தந்தி? சித்தவஸேன புக்³க³லவவத்தா²னதோ. க²ணஸ்ஸ ஹி வீதிக்கந்ததாய அதிக்கந்தகாலதாவசனேன வத்தமானஸ்ஸ ச சித்தஸ்ஸ வஸேன புக்³க³லோ உப்பாத³க்க²ணாதீதசித்தோ வுத்தோ அதீதஸ்ஸ ச, தத்த² புரிமஸ்ஸ சித்தம் ந ப⁴ங்க³க்க²ணம் வீதிக்கந்தம் பச்சி²மஸ்ஸ வீதிக்கந்தந்தி ஏவமாதி³கோ புக்³க³லவிபா⁴கோ³ யஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ வஸேன புக்³க³லவவத்தா²னம் ஹோதி, தஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ தம்தம்க²ணவீதிக்கமாவீதிக்கமத³ஸ்ஸனவஸேன த³ஸ்ஸிதோ ஹோதீதி ஸப்³ப³விஸ்ஸஜ்ஜனேஸு சித்தமேவ விப⁴த்தம். அத² வா நயித⁴ த⁴ம்மமத்தவிஸிட்டோ² புக்³க³லோ புச்சி²தோ, அத² கோ² புக்³க³லவிஸிட்ட²ம் சித்தம், தஸ்மா சித்தமேவ விஸ்ஸஜ்ஜிதந்தி வேதி³தப்³ப³ம். யதி³பி புக்³க³லப்பதா⁴னா புச்சா², அதா²பி சித்தப்பதா⁴னா, உப⁴யதா²பி து³தியபுச்சா²ய ‘‘ஆமந்தா’’தி வத்தப்³ப³ம் ஸியா, ததா² பன அவத்வா நிரோத⁴க்க²ணவீதிக்கமேன அதிக்கந்தகாலதா ந உப்பாத³க்க²ணவீதிக்கமேன அதிக்கந்தகாலதா விய வத்தமானஸ்ஸ அத்தீ²தி த³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘அதீதம் சித்த’’ந்தி வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். யஸ்ஸ சித்தம் ந உப்பஜ்ஜமானந்தி ஏத்த² உப்பஜ்ஜமானம் க²ணம் க²ணம் வீதிக்கந்தம் அதிக்கந்தகாலம் யஸ்ஸ சித்தம் ந ஹோதீதி அத்தோ². ஏஸ நயோ ‘‘ந நிருஜ்ஜ²மான’’ந்தி ஏத்தா²பி.
114-116. மிஸ்ஸகவாரேஸு யஸ்ஸ ஸராக³ம் சித்தம் உப்பஜ்ஜதி ந நிருஜ்ஜ²தி, தஸ்ஸ சித்தம் நிருஜ்ஜி²ஸ்ஸதி நுப்பஜ்ஜிஸ்ஸதீதி புச்சா², நோதி விஸ்ஸஜ்ஜனஞ்ச அட்ட²கதா²யம் த³ஸ்ஸிதம். பாளியம் பன ‘‘யஸ்ஸ ஸராக³ம் சித்தம் உப்பஜ்ஜதி ந நிருஜ்ஜ²தி, தஸ்ஸ ஸராக³ம் சித்தம் நிருஜ்ஜி²ஸ்ஸதி நுப்பஜ்ஜிஸ்ஸதீ’’தி மாதிகாட²பனாயம் வுத்தத்தா விஸ்ஸஜ்ஜனேபி ததே²வ ஸன்னிட்டா²னஸம்ஸயத்தே²ஸு ஸராகா³தி³மிஸ்ஸகசித்தவஸேனேவ புச்சா² உத்³த⁴ரித்வா ‘‘ஸராக³பச்சி²மசித்தஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணே தேஸம் ஸராக³ம் சித்தம் உப்பஜ்ஜதி ந நிருஜ்ஜ²தி நிருஜ்ஜி²ஸ்ஸதி நுப்பஜ்ஜிஸ்ஸதி, இதரேஸம் ஸராக³சித்தஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணே தேஸம் ஸராக³ம் சித்தம் உப்பஜ்ஜதி ந நிருஜ்ஜ²தி நிருஜ்ஜி²ஸ்ஸதி சேவ உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதி சா’’தி ஏவமாதி³னா நயேன யேபு⁴ய்யேன ஸுத்³தி⁴கவாரஸதி³ஸமேவ விஸ்ஸஜ்ஜனம் காதப்³ப³ந்தி கத்வா ஸம்கி²த்தந்தி விஞ்ஞாயதி.
நித்³தே³ஸவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.
சித்தயமகவண்ணனா நிட்டி²தா.