து³கமாதிகாபத³வண்ணனா

1-6. மூலட்டே²னாதி ஸுப்பதிட்டி²தபா⁴வஸாத⁴னேன மூலபா⁴வேன, ந பச்சயமத்தட்டே²ன ஹேதுத⁴ம்மா ஹேதூ த⁴ம்மாதி ஸமாஸாஸமாஸனித்³தே³ஸபா⁴வோ த்³வின்னம் பாடா²னம் விஸேஸோ. ததே²வாதி ஸம்பயோக³தோவ. ஸஹேதுகானம் ஹேதுஸம்பயுத்தபா⁴வதோ ‘‘ஸம்பயோக³தோ’’தி வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம், ந ஸஹஸத்³த³ஸ்ஸ ஸம்பயோக³த்த²த்தா. ஸஹ-ஸத்³தோ³ பன ஏகபுஞ்ஜே உப்பாத³தோ யாவ ப⁴ங்கா³ ஸஹேதுகானம் ஹேதூஹி ஸமானதே³ஸக³ஹணானம் ஹேதுஆதி³ஸப்³பா⁴வம் தீ³பேதி, ஸம்பயுத்த-ஸத்³தோ³ ஏகுப்பாதா³தி³வஸேன ஸஹ ஹேதூஹி ஏகீபா⁴வுபக³மனம், ததோ ஏவ ச த்³வின்னம் து³கானம் நானத்தம் வேதி³தப்³ப³ம். த⁴ம்மனானத்தாபா⁴வேபி ஹி பத³த்த²னானத்தேன து³கந்தரம் வுச்சதி. ந ஹி ஹேதுது³கஸங்க³ஹிதேஹி த⁴ம்மேஹி அஞ்ஞே ஸஹேதுகது³காதீ³ஹி வுச்சந்தி, தே ஏவ பன ஸஹேதுகாஹேதுகாதி³பா⁴வதோ ஸஹேதுகது³காதீ³ஹி வுத்தா. ஏவம் ஸஹேதுகது³கஸங்க³ஹிதா ஏவ ஹேதுஸம்பயுத்தவிப்பயுத்தபா⁴வதோ ஹேதுஸம்பயுத்தது³கேன வுத்தா. ந ஹி த⁴ம்மானம் அவுத்ததாபேக்க²ம் து³கந்தரவசனந்தி நத்தி² புனருத்திதோ³ஸோ. தே³ஸேதப்³ப³ப்பகாரஜானனஞ்ஹி தே³ஸனாவிலாஸோ ததா² தே³ஸனாஞாணஞ்சாதி. தேன த⁴ம்மானம் தப்பகாரதா வுத்தா ஹோதி. ஸகலேகதே³ஸவஸேன பட²மது³கம் து³தியததியேஹி ஸத்³தி⁴ம் யோஜேத்வா சதுத்தா²த³யோ தயோ து³கா வுத்தா. ஸகலஞ்ஹி பட²மது³கம் து³தியது³கேகதே³ஸேன ஸஹேதுகபதே³ன ததியது³கேகதே³ஸேன ஹேதுஸம்பயுத்தபதே³ன ச யோஜேத்வா யதா²க்கமம் சதுத்த²பஞ்சமது³கா வுத்தா, ததா² பட²மது³கேகதே³ஸம் நஹேதுபத³ம் ஸகலேன து³தியது³கேன யோஜேத்வா ச²ட்ட²து³கோ வுத்தோ. இத³ம்பி ஸம்ப⁴வதீதி ஏதேன அவுத்தம்பி ஸம்ப⁴வவஸேன தீ³பிதந்தி த³ஸ்ஸேதி. ஸம்ப⁴வோ ஹி க³ஹணஸ்ஸ காரணந்தி. யதா² ஹேதுஸஹேதுகாதி இத³ம் ஸம்ப⁴வதீதி கத்வா க³ஹிதம், ஏவம் ஹேதுஅஹேதுகாதி இத³ம்பி ஸம்ப⁴வதீதி கத்வா க³ஹேதப்³ப³மேவாதி ஏவம் அஞ்ஞத்தா²பி யோஜேதப்³ப³ம்.

ஏவம் பட²மது³கம் து³தியததியது³கேஸு து³தியபதே³ஹி யோஜேத்வா ‘‘ஹேதூ சேவ த⁴ம்மா அஹேதுகா ச, அஹேதுகா சேவ த⁴ம்மா ந ச ஹேதூ, ஹேதூ சேவ த⁴ம்மா ஹேதுவிப்பயுத்தா ச, ஹேதுவிப்பயுத்தா சேவ த⁴ம்மா ந ச ஹேதூ’’தி யே த்³வே து³கா காதப்³பா³, தேஸம் ஸம்ப⁴வவஸேனேவ ஸங்க³ஹம் த³ஸ்ஸேத்வா கோ² பன-பதே³ன அபரேஸம்பி து³கானம் ஸங்க³ஹம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தத்ர யதே³த’’ந்திஆதி³மாஹ. தத்ராதி பாளியம். அயம் அதிரேகத்தோ²தி இதா³னி யம் வக்க²தி, தமத்த²மாஹ. தத்த² பன அஞ்ஞேபி அஞ்ஞதா²பீதி ஏதேஸம் விஸும் பவத்தியா த்³வே து³கா த³ஸ்ஸிதா, ஸஹ பவத்தியா பன அயம்பி து³கோ வேதி³தப்³போ³ ‘‘ஹேதூ சேவ த⁴ம்மா ஹேதுஸம்பயுத்தாபி ஹேதுவிப்பயுத்தாபீ’’தி, ஏதேஸு பன பஞ்சஸு து³கேஸு து³தியது³கேன ததியது³கோ விய, சதுத்த²து³கேன பஞ்சமது³கோ விய ச ச²ட்ட²து³கேன நின்னானத்த²த்தா ‘‘ந ஹேது கோ² பன த⁴ம்மா ஹேதுஸம்பயுத்தாபி ஹேதுவிப்பயுத்தாபீ’’தி அயம் து³கோ ந வுத்தோ. த³ஸ்ஸிதனின்னானத்த²னயோ ஹி ஸோ புரிமது³கேஹீதி. இதரேஸு சதூஸு ஹேதூ சேவ அஹேதுகது³கேன ஸமானத்த²த்தா ஹேதூ சேவ ஹேதுவிப்பயுத்தது³கோ, ஹேதுஸஹேதுகது³கேன ஸமானத்த²த்தா ஹேதுஹேதுஸம்பயுத்தது³கோ ச நஹேதுஹேதுஸம்பயுத்தது³கோ விய ந வத்தப்³போ³. தேஸு பன த்³வீஸு பச்சி²மது³கே ‘‘ஹேதூ கோ² பன த⁴ம்மா ஸஹேதுகா’’தி பத³ம் சதுத்த²து³கே பட²மபதே³ன நின்னானாகரணத்தா ந வத்தப்³ப³ம், ‘‘ஹேதூ கோ² பன த⁴ம்மா அஹேதுகா’’தி பத³ம் ‘‘ஹேதூ சேவ த⁴ம்மா அஹேதுகா’’தி ஏதேன நின்னானத்தா ந வத்தப்³ப³ம். அவஸிட்டே² பன ஏகஸ்மிம் து³கே ‘‘அஹேதுகா சேவ த⁴ம்மா ந ச ஹேதூ’’தி பத³ம் ச²ட்ட²து³கே து³தியபதே³ன ஏகத்த²த்தா ந வத்தப்³ப³ம். இதா³னி ‘‘ஹேதூ சேவ த⁴ம்மா அஹேதுகா சா’’தி இத³மேவேகம் பத³ம் அவஸிட்ட²ம், ந ச ஏகேன பதே³ன து³கோ ஹோதீதி தஞ்ச ந வுத்தந்தி. சதுத்த²து³கே து³தியபதே³ன பன ஸமானத்த²ஸ்ஸ ச²ட்ட²து³கே பட²மபத³ஸ்ஸ வசனம் து³கபூரணத்த²ம், ஏதேன வா க³தித³ஸ்ஸனேன ஸப்³ப³ஸ்ஸ ஸம்ப⁴வந்தஸ்ஸ ஸங்க³ஹோ கதோதி த³ட்ட²ப்³போ³. ததா² ஹி ஸப்³போ³ ஸம்ப⁴வது³கோ பட²மது³கே து³தியததியது³கபக்கே²பேன த³ஸ்ஸிதோ, தேஸு ச பட²மது³கபக்கே²பேனாதி.

7-13. ஸமானகாலேன அஸமானகாலேன காலவிமுத்தேன ச பச்சயேன நிப்ப²ன்னானம் பச்சயாயத்தானம் பச்சயபா⁴வமத்தேன தேஸம் பச்சயானம் அத்தி²தம் தீ³பேதும் ஸப்பச்சயவசனம், ந ஸஹேதுகவசனம் விய ஸமானகாலானமேவ, நாபி ஸனித³ஸ்ஸனம் விய தம்ஸபா⁴வஸ்ஸ அனத்த²ந்தரபூ⁴தஸ்ஸ. ஸங்க²த-ஸத்³தோ³ பன ஸமேதேஹி நிப்பா²தி³தபா⁴வம் தீ³பேதீதி அயமேதேஸம் விஸேஸோ து³கந்தரவசனே காரணம். ஏத்த² ச அப்பச்சயா அஸங்க²தாதி ப³ஹுவசனனித்³தே³ஸோ அவினிச்சி²தத்த²பரிச்சே²த³த³ஸ்ஸனவஸேன மாதிகாட²பனதோ கதோதி வேதி³தப்³போ³. உத்³தே³ஸேன ஹி குஸலாதி³ஸபா⁴வானம் த⁴ம்மானம் அத்தி²தாமத்தம் வுச்சதி, ந பரிச்சே²தோ³தி அபரிச்சே²தே³ன ப³ஹுவசனேன உத்³தே³ஸோ வுத்தோதி. ரூபந்தி ரூபாயதனம் பத²வியாதி³ வா. புரிமஸ்மிம் அத்த²விகப்பே ரூபாயதனஸ்ஸ அஸங்க³ஹிததா ஆபஜ்ஜதீதி ருப்பனலக்க²ணம் வா ரூபந்தி அயம் அத்த²னயோ வுத்தோ. தத்த² ரூபந்தி ருப்பனஸபா⁴வோ. ந லுஜ்ஜதி ந பலுஜ்ஜதீதி யோ க³ஹிதோ ததா² ந ஹோதி, ஸோ லோகோதி தம்க³ஹணரஹிதானம் லோகுத்தரானம் நத்தி² லோகதா. து³க்க²ஸச்சம் வா லோகோ, தத்த² தேனேவ லோகஸபா⁴வேன விதி³தாதி லோகியா.

ஏவம் ஸந்தே சக்கு²விஞ்ஞாணேன விஜானிதப்³ப³ஸ்ஸ ரூபாயதனஸ்ஸ தேனேவ நவிஜானிதப்³ப³ஸ்ஸ ஸத்³தா³யதனாதி³கஸ்ஸ ச நானத்தா த்³வின்னம்பி பதா³னம் அத்த²னானத்ததோ து³கோ ஹோதி. ஏவம் பன து³கே வுச்சமானே து³கப³ஹுதா ஆபஜ்ஜதி, யத்தகானி விஞ்ஞாணானி, தத்தகா து³கா வுத்தா ஸமத்தா ட²பேத்வா ஸப்³ப³த⁴ம்மாரம்மணானி விஞ்ஞாணானி. தேஸு ச து³கஸ்ஸ பச்சே²தோ³ ஆபஜ்ஜதி, ததா² ச ஸதி ‘‘கேனசீ’’தி பத³ம் ஸப்³ப³விஞ்ஞாணஸங்கா³ஹகம் ந ஸியா, நித்³தே³ஸேன ச விருத்³த⁴ம் இத³ம் வசனம். யோ ச தத்த² ‘‘யே தே த⁴ம்மா சக்கு²விஞ்ஞேய்யா, ந தே த⁴ம்மா ஸோதவிஞ்ஞேய்யாதி அயம் து³கோ ந ஹோதீ’’தி படிஸேதோ⁴ கதோ, ஸோ ச கத²ம் யுஜ்ஜேய்ய. ந ஹி ஸமத்தா² அட்ட²கதா² பாளிம் படிஸேதே⁴துந்தி, ந ச கேனசி-ஸத்³த³ஸ்ஸ தேனேவாதி அயம் பத³த்தோ² ஸம்ப⁴வதி, ‘‘கேனசீ’’தி ஏதஸ்ஸ ஆதி³பத³ஸ்ஸ அனியமிதம் யம் கிஞ்சி ஏகம் பத³த்தோ², தம் வத்வா வுச்சமானஸ்ஸ ‘‘கேனசீ’’தி து³தியபத³ஸ்ஸ யம் கிஞ்சி அபரம் அனியமிதம் பத³த்தோ²தி லோகஸித்³த⁴மேதம், ததே²வ ச நித்³தே³ஸோ பவத்தோ, ந சேத்த² விஞ்ஞாதப்³ப³த⁴ம்மபே⁴தே³ன து³கபே⁴தோ³ ஸமத்தோ ஆபஜ்ஜதி யத்தகா விஞ்ஞாதப்³பா³, தத்தகா து³காதி, தஸ்மா நத்தி² து³கப³ஹுதா. ந ஹி ஏகம்யேவ விஞ்ஞாதப்³ப³ம் கேனசி விஞ்ஞேய்யம் கேனசி ந விஞ்ஞேய்யஞ்ச, கிந்து அபரம்பி அபரம்பீதி ஸப்³ப³விஞ்ஞாதப்³ப³ஸங்க³ஹே து³கோ ஸமத்தோ ஹோதி, ஏவஞ்ச ஸதி ‘‘கேனசீ’’தி பத³ம் அனியமேன ஸப்³ப³விஞ்ஞாணஸங்கா³ஹகந்தி ஸித்³த⁴ம் ஹோதி, விஞ்ஞாணனானத்தேன ச விஞ்ஞாதப்³ப³ம் பி⁴ந்தி³த்வா அயம் து³கோ வுத்தோ, ந விஞ்ஞாதப்³பா³னம் அத்த²ந்தரதாயாதி. ஏதஸ்ஸ பன து³கஸ்ஸ நிக்கே²பராஸினித்³தே³ஸோ து³கஸங்க³ஹிதத⁴ம்மேகதே³ஸேஸு து³கபத³த்³வயப்பவத்தித³ஸ்ஸனவஸேன பவத்தோ. அத்து²த்³தா⁴ரனித்³தே³ஸோ நிரவஸேஸது³கஸங்க³ஹிதத⁴ம்மத³ஸ்ஸனவஸேனாதி வேதி³தப்³போ³.

14-19. சக்கு²தோபி…பே… மனதோபீதி சக்கு²விஞ்ஞாணாதி³வீதீ²ஸு தத³னுக³தமனோவிஞ்ஞாணவீதீ²ஸு ச கிஞ்சாபி குஸலாதீ³னம்பி பவத்தி அத்தி², காமாஸவாத³யோ ஏவ பன வணதோ யூஸம் விய பக்³க⁴ரணகஅஸுசிபா⁴வேன ஸந்த³ந்தி, தஸ்மா தே ஏவ ‘‘ஆஸவா’’தி வுச்சந்தி. தத்த² ஹி பக்³க⁴ரணகஅஸுசிம்ஹி நிருள்ஹோ ஆஸவஸத்³தோ³தி. த⁴ம்மதோ யாவ கோ³த்ரபு⁴ந்தி ததோ பரம் மக்³க³ப²லேஸு அப்பவத்திதோ வுத்தம். ஏதே ஹி ஆரம்மணகரணவஸேன த⁴ம்மே க³ச்ச²ந்தா ததோ பரம் ந க³ச்ச²ந்தீதி. நனு ததோ பரம் ப⁴வங்கா³தீ³னிபி க³ச்ச²ந்தீதி சே? ந, தேஸம்பி புப்³பே³ ஆலம்பி³தேஸு லோகியத⁴ம்மேஸு ஸாஸவபா⁴வேன அந்தோக³த⁴த்தா ததோ பரதாபா⁴வதோ. ஏத்த² ச கோ³த்ரபு⁴வசனேன கோ³த்ரபு⁴வோதா³னப²லஸமாபத்திபுரேசாரிகபரிகம்மானி வுத்தானீதி வேதி³தப்³பா³னி, பட²மமக்³க³புரேசாரிகமேவ வா கோ³த்ரபு⁴ அவதி⁴னித³ஸ்ஸனபா⁴வேன க³ஹிதம், ததோ பரம் மக்³க³ப²லஸமானதாய பன அஞ்ஞேஸு மக்³கே³ஸு மக்³க³வீதி²யம் ப²லஸமாபத்திவீதி²யம் நிரோதா⁴னந்தரஞ்ச பவத்தமானேஸு ப²லேஸு நிப்³பா³னே ச பவத்தி நிவாரிதா ஆஸவானந்தி வேதி³தப்³பா³. ஸவந்தீதி க³ச்ச²ந்தி. து³விதோ⁴ ஹி அவதி⁴ அபி⁴விதி⁴விஸயோ அனபி⁴விதி⁴விஸயோ ச. அபி⁴விதி⁴விஸயம் கிரியா ப்³யாபேத்வா பவத்ததி ‘‘ஆப⁴வக்³கா³ ப⁴க³வதோ யஸோ க³தோ’’தி, இதரம் ப³ஹி கத்வா ‘‘ஆபாடலிபுத்தா வுட்டோ² தே³வோ’’தி. அயஞ்ச ஆ-காரோ அபி⁴விதி⁴அத்தோ² இத⁴ க³ஹிதோதி ‘‘அந்தோகரணத்தோ²’’தி வுத்தம்.

சிரபாரிவாஸியட்டோ² சிரபரிவுத்த²தா புராணபா⁴வோ. ஆதி³-ஸத்³தே³ன ‘‘புரிமா, பி⁴க்க²வே, கோடி ந பஞ்ஞாயதி ப⁴வதண்ஹாயா’’தி (அ. நி. 10.62) இத³ம் ஸுத்தம் ஸங்க³ஹிதம். அவிஜ்ஜாஸவப⁴வாஸவானஞ்ச சிரபரிவுத்த²தாய த³ஸ்ஸிதாய தப்³பா⁴வபா⁴வீனம் காமாஸவதி³ட்டா²ஸவானஞ்ச சிரபரிவுத்த²தா த³ஸ்ஸிதா ஹோதி. அஞ்ஞேஸுபி யதா²வுத்தே த⁴ம்மே ஓகாஸஞ்ச ஆரம்மணம் கத்வா பவத்தமானேஸு மானாதீ³ஸு விஜ்ஜமானேஸு அத்தத்தனியாதி³க்³கா³ஹவஸேன அபி⁴ப்³யாபனம் மத³கரணவஸேன ஆஸவஸதி³ஸதா ச ஏதேஸம்யேவ, நாஞ்ஞேஸந்தி ஏதேஸ்வேவ ஆஸவஸத்³தோ³ நிருள்ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³. ஆயதம் வா ஸவந்தி ப²லந்தீதி ஆஸவா. ந ஹி கிஞ்சி ஸம்ஸாரது³க்க²ம் ஆஸவேஹி வினா உப்பஜ்ஜமானம் அத்தீ²தி. ஆரம்மணபா⁴வேன யே த⁴ம்மா வணோ விய ஆஸவே பக்³க⁴ரந்தி, தே அஸம்பயோகே³ அதப்³பா⁴வேபி ஸஹ ஆஸவேஹீதி ஸாஸவா, ஆஸவவந்தோதி அத்தோ².

ஓஸானது³கே ‘‘நோ ஆஸவா கோ² பனா’’தி அவத்வா ‘‘ஆஸவவிப்பயுத்தா கோ² பனா’’தி வசனம் ஸாஸவானம் ஸஹேதுகானம் விய ஸம்பயுத்தேஹி தம்ஸஹிததா ந ஹோதீதி த³ஸ்ஸனத்த²ம். ஏவம் ஸேஸகோ³ச்ச²கேஸுபி யதா²ஸம்ப⁴வம் விப்பயுத்தக்³க³ஹணே பயோஜனம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். அபிச ‘‘நோ ஆஸவா கோ² பன த⁴ம்மா ஸாஸவா’’தி இத³ம் பத³ம் சதுத்த²து³கே து³தியபதே³ன நின்னானம், ந ச ஏகேன து³கோ ஹோதி, தஸ்மா ஆஸவவிப்பயுத்தபத³மேவ க³ஹேத்வா ஓஸானது³கயோஜனா ஞாயாக³தாதி கதா. ஹேதுகோ³ச்ச²கே பன ஹேதுவிப்பயுத்தானம் ஸஹேதுகதா நத்தீ²தி தே க³ஹேத்வா து³கயோஜனாய அஸக்குணேய்யத்தா நஹேதுபத³ம் க³ஹேத்வா ஓஸானது³கயோஜனா கதா. யே வா பன பட²மே து³கே து³தியஸ்ஸ பக்கே²பே ஏகோ, ததியஸ்ஸ த்³வே, பட²மஸ்ஸ து³தியே ஏகோ, ததியே த்³வே, து³தியஸ்ஸ ததியே ஏகோ, து³தியே ச ததியஸ்ஸ ஏகோதி அட்ட² து³கா லப்³ப⁴ந்தி, தேஸு தீஹி இதரே ச நயதோ த³ஸ்ஸிதாதி வேதி³தப்³பா³. ஏஸ நயோ ஸேஸகோ³ச்ச²கேஸுபி.

20-25. கிலேஸகம்மவிபாகவட்டானம் பச்சயபா⁴வேன தத்த² ஸம்யோஜேந்தி, ஸதிபி அஞ்ஞேஸம் தப்பச்சயபா⁴வே ந வினா ஸம்யோஜனானி தேஸம் தப்பச்சயபா⁴வோ அத்தி², ஓரம்பா⁴கி³யுத்³த⁴ம்பா⁴கி³யஸங்க³ஹிதேஹி ச தம்தம்ப⁴வனிப்³ப³த்தககம்மனியமோ ப⁴வனியமோ ச ஹோதி, ந ச உபச்சி²ன்னஸம்யோஜனஸ்ஸ கதானிபி கம்மானி ப⁴வம் நிப்³ப³த்தேந்தீதி. ஸம்யோஜேதப்³பா³தி வா ஸம்யோஜனியா, ஸம்யோஜனே நியுத்தாதி வா. தூ³ரக³தஸ்ஸபி ஆகட்³ட⁴னதோ நிஸ்ஸரிதும் அப்பதா³னவஸேன ப³ந்த⁴னம் ஸம்யோஜனம், க³ந்த²கரணம் ஸங்க²லிகசக்கலகானம் விய படிப³த்³த⁴தாகரணம் வா க³ந்த²னம் க³ந்தோ², ஸம்ஸிலிஸகரணம் யோஜனம் யோகோ³தி அயமேதேஸம் விஸேஸோதி வேதி³தப்³போ³. த⁴ம்மானம் ஸபா⁴வகிச்சவிஸேஸஞ்ஞுனா பன ப⁴க³வதா ஸம்பயுத்தேஸு ஆரம்மணேஸு தப்பச்சயேஸு ச தேஹி தேஹி நிப்பா²தி³யமானம் தம் தம் கிச்சவிஸேஸம் பஸ்ஸந்தேன தே தே த⁴ம்மா ததா² ததா² ஆஸவஸம்யோஜனக³ந்தா²தி³வஸேன வுத்தாதி ‘‘கிமத்த²ம் ஏதேயேவ த⁴ம்மா ஏவம் வுத்தா, கஸ்மா ச வுத்தா ஏவ புன வுத்தா’’தி ந சோதே³தப்³ப³மேதம்.

26-37. க³ந்த²னியாதி ஏத்த² அயமஞ்ஞோ அத்தோ² ‘‘க³ந்த²கரணம் க³ந்த²னம், க³ந்த²னே நியுத்தாதி க³ந்த²னியா, க³ந்த²யிதும் ஸக்குணேய்யா, க³ந்த²யிதும் அரஹந்தீதி வா க³ந்த²னியா’’தி. ஏவம் ஓக⁴னியாதீ³ஸுபி த³ட்ட²ப்³ப³ம். தேனாதிக்கமதீதி ஏதம் தா⁴த்வத்த²ம் க³ஹேத்வா ஓக⁴னியாதி பத³ஸித்³தி⁴ கதா.

50-54. த⁴ம்மஸபா⁴வம் அக்³க³ஹேத்வா பரதோ ஆமஸந்தீதி பராமாஸா. பரதோதி நிச்சாதி³தோ. ஆமஸந்தீதி ஸபா⁴வபடிஸேதே⁴ன பரிமஜ்ஜந்தி.

55-68. ஸபா⁴வதோ விஜ்ஜமானம் அவிஜ்ஜமானம் வா விசித்தஸஞ்ஞாய ஸஞ்ஞிதம் ஆரம்மணம் அக்³க³ஹேத்வா அப்பவத்திதோ ஆலம்ப³மானா த⁴ம்மா ஸாரம்மணா. சிந்தனம் க³ஹணம் ஆரம்மணூபலத்³தி⁴. சேதஸி நியுத்தா, சேதஸா ஸம்ஸட்டா² வா சேதஸிகா. து³ப்³பி³ஞ்ஞேய்யனானத்ததாய ஏகீபா⁴வமிவுபக³மனம் நிரந்தரபா⁴வுபக³மனம். யேஸம் ரூபானம் சித்தம் ஸஹஜாதபச்சயோ ஹோதி, தேஸம் சித்தஸ்ஸ ச ஸுவிஞ்ஞேய்யனானத்தந்தி நிரந்தரபா⁴வானுபக³மனம் வேதி³தப்³ப³ம். ஏகதோ வத்தமானாபீதி அபி-ஸத்³தோ³ கோ பன வாதோ³ ஏகதோ அவத்தமானாதி ஏதமத்த²ம் தீ³பேதி. இத³மேத்த² விசாரேதப்³ப³ம் – அவினிப்³போ⁴க³ரூபானம் கிம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸம்ஸட்ட²தா, உதா³ஹு விஸம்ஸட்ட²தாதி? விஸும் ஆரம்மணபா⁴வேன ஸுவிஞ்ஞேய்யனானத்தத்தா ந ஸம்ஸட்ட²தா, நாபி விஸம்ஸட்ட²தா ஸம்ஸட்டா²தி அனாஸங்கனீயஸபா⁴வத்தா. சதுன்னஞ்ஹி க²ந்தா⁴னம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸம்ஸட்ட²ஸபா⁴வத்தா ரூபனிப்³பா³னேஹிபி ஸோ ஸம்ஸட்ட²பா⁴வோ அத்தி² நத்தீ²தி ஸியா ஆஸங்கா, தஸ்மா தேஸம் இதரேஹி, இதரேஸஞ்ச தேஹி விஸம்ஸட்ட²ஸபா⁴வதா வுச்சதி, ந பன ரூபானம் ரூபேஹி கத்த²சி ஸம்ஸட்ட²தா அத்தீ²தி ததா³ஸங்காபா⁴வதோ விஸம்ஸட்ட²தா ச ரூபானம் ரூபேஹி ந வுச்சதீதி. ஏஸ ஹி தேஸம் ஸபா⁴வோதி. சித்தஸம்ஸட்ட²ஸமுட்டா²னாதி³பதே³ஸு ஸம்ஸட்ட²ஸமுட்டா²னாதி³ஸத்³தா³ சித்தஸத்³தா³பேக்கா²தி பச்சேகம் சித்தஸத்³த³ஸம்ப³ந்த⁴த்தா சித்தஸம்ஸட்டா² ச தே சித்தஸமுட்டா²னா சாதி பச்சேகம் யோஜேத்வா அத்தோ² வுத்தோ. உபாதி³யந்தேவாதி பூ⁴தானி க³ண்ஹந்தி ஏவ, நிஸ்ஸயந்தி ஏவாதி அத்தோ². யதா² பூ⁴தானி உபாதி³யந்தி க³ய்ஹந்தி நிஸ்ஸீயந்தி, ந ததா² ஏதானி க³ய்ஹந்தி நிஸ்ஸீயந்தி, தஸ்மா உபாதா³. அத² வா பூ⁴தானி அமுஞ்சித்வா தேஸம் வண்ணனிபா⁴தி³பா⁴வேன க³ஹேதப்³ப³தோ உபாதா³.

75-82. ஸம்கிலிட்ட²த்திகே வுத்தனயேனாதி ஸம்-ஸத்³த³ம் அபனேத்வா கிலிஸந்தீதி கிலேஸாதிஆதி³னா நயேன.

83-100. காமாவசராதீ³ஸு அயமபரோ அத்தோ² – காமதண்ஹா காமோ, ஏவம் ரூபாரூபதண்ஹா ரூபம் அரூபஞ்ச. ஆரம்மணகரணவஸேன தானி யத்த² அவசரந்தி, தே காமாவசராத³யோதி. ஏவஞ்ஹி ஸதி அஞ்ஞபூ⁴மீஸு உப்பஜ்ஜமானானம் அகாமாவசராதி³தா காமாவசராதி³தா ச நாபஜ்ஜதீதி ஸித்³த⁴ம் ஹோதி. நிக்கே²பகண்டே³பி ‘‘ஏத்தா²வசரா’’தி வசனம் அவீசிபரனிம்மிதபரிச்சி²ன்னோகாஸாய காமதண்ஹாய ஆரம்மணபா⁴வம் ஸந்தா⁴ய வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம், ததோ³காஸதா ச தண்ஹாய தன்னின்னதாய வேதி³தப்³பா³. யதி³ பரியாபன்னஸத்³த³ஸ்ஸ அந்தோக³தா⁴தி அயமத்தோ², மக்³கா³தி³த⁴ம்மானஞ்ச லோகுத்தரந்தோக³த⁴த்தா பரியாபன்னதா ஆபஜ்ஜதி. ந ஹி ‘‘பரியாபன்னா’’தி ஏத்த² தேபூ⁴மகக³ஹணம் அத்தீ²தி? நாபஜ்ஜதி ஸப்³ப³தா³ பவத்தமானஸ்ஸ பச்சக்க²ஸ்ஸ லோகஸ்ஸ வஸேன பரியாபன்னனிச்ச²யதோ. அத² வா பரிச்சே²த³காரிகாய தண்ஹாய பரிச்சி²ந்தி³த்வா ஆபன்னா படிபன்னா க³ஹிதாதி பரியாபன்னா.

அனீய-ஸத்³தோ³ ப³ஹுலா கத்துஅபி⁴தா⁴யகோதி வட்டசாரகதோ நிய்யந்தீதி நிய்யானீயா, நீ-காரஸ்ஸ ரஸ்ஸத்தம் ய-காரஸ்ஸ ச க-காரத்தம் கத்வா ‘‘நிய்யானிகா’’தி வுத்தம், நிய்யானகரணஸீலா வா நிய்யானிகா. உத்தரிதப்³ப³ஸ்ஸ அஞ்ஞஸ்ஸ நித்³தி³ட்ட²ஸ்ஸ அபா⁴வா நித்³தி³ஸியமானா ஸஉத்தரா த⁴ம்மாவ உத்தரிதப்³பா³தி ‘‘அத்தான’’ந்தி ஆஹ. ராகா³தீ³னந்தி ராகா³தீ³னம் த³ஸன்னம் கிலேஸானம் ஸப்³ப³னியதாகுஸலானம் வா. தேஹி நானப்பகாரது³க்க²னிப்³ப³த்தகேஹி அபி⁴பூ⁴தா ஸத்தா கந்த³ந்தி அகந்த³ந்தாபி கந்த³னகாரணபா⁴வதோ. யஸ்மா பன பஹானேகட்ட²தாவஸேன ச ‘‘ஸரணா’’தி ஆஹ, தஸ்மா ‘‘ராகா³தீ³ன’’ந்தி வசனேன ராக³தோ³ஸமோஹாவ க³ஹிதாதி ஞாயதி. ரண-ஸத்³தோ³ வா ராகா³தி³ரேணூஸு நிருள்ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³, ரணம் வா யுத்³த⁴ம், ‘‘காமா தே பட²மா ஸேனா’’தி (ஸு. நி. 438; மஹானி. 28, 68, 149; சூளனி. நந்த³மாணவபுச்சா²னித்³தே³ஸ 47) ஏவமாதி³கா ச அகுஸலா ஸேனா அரியமக்³க³யுத்³தே⁴ன ஜேதப்³ப³த்தா ஸயுத்³த⁴த்தா ‘‘ஸரணா’’தி வுச்சந்தீதி. அரணவிப⁴ங்க³ஸுத்தே (ம. நி. 3.323 ஆத³யோ) பன ஸது³க்கா² ஸஉபகா⁴தா ஸஉபாயாஸா ஸபரிளாஹா மிச்சா²படிபதா³பூ⁴தா காமஸுகா²னுயோகா³த³யோ ‘‘ஸரணா’’தி வுத்தாதி து³க்கா²தீ³னம் ரணபா⁴வோ தன்னிப்³ப³த்தகஸபா⁴வானம் அகுஸலானம் ஸரணதா ச வேதி³தப்³பா³.

பிட்டி²து³கா ஸமத்தா.

ஸுத்தந்திகது³கமாதிகாபத³வண்ணனா

101-108. விஜ்ஜாராஸந்தோக³த⁴த⁴ம்மா விஜ்ஜாஸபா⁴க³தாய ததே³கதே³ஸே விஜ்ஜாகோட்டா²ஸே வத்தந்தீதி வுத்தா. வஜிரஸ்ஸ யத்த² தம் பததி, தத்த² அபே⁴ஜ்ஜம் நாம கிஞ்சி மணிபாஸாணாதி³ நத்தி², ந ச தேன க³மனமக்³கோ³ விருஹதி, ஏவமேவ அரஹத்தமக்³கே³ன யத்த² ஸோ உப்பஜ்ஜதி, தஸ்மிம் ஸந்தானே அபே⁴ஜ்ஜோ கிலேஸோ நாம நத்தி², ந ச பி⁴ன்னோ புன விருஹதீதி வஜிருபமதா வேதி³தப்³பா³. தது³பசாரேன பா³லா யதா² ‘‘மஞ்சா கோ⁴ஸந்தீ’’தி. கண்ஹாபி⁴ஜாதீதி அபாயா வுச்சந்தி மனுஸ்ஸேஸு ச தோ³ப⁴க்³கி³யம். தபனஸ்ஸ வா து³க்க²ஸ்ஸ ஹிதாதி தபனியா.

தா³ஸாதீ³ஸுபி ஸிரிவட்³ட⁴காதி³ஸத்³தா³ விய அதத²த்தா வசனமத்தமேவ அதி⁴காரம் கத்வா பவத்தா அதி⁴வசனா. யஸ்மா பன அதி⁴வசனனிருத்திபஞ்ஞத்திபதா³னி ஸமானத்தா²னி, ஸப்³ப³ஞ்ச வசனம் அதி⁴வசனாதி³பா⁴வம் ப⁴ஜதி, தஸ்மா தேஸுபி வசனவிஸேஸேஸு விஸேஸேன பவத்தேஹி அதி⁴வசனாதி³ஸத்³தே³ஹி ஸப்³பா³னி வசனானி அத்த²ப்பகாஸனஸாமஞ்ஞேன வுத்தானீதி ஏதேனாதி⁴ப்பாயேன அயம் அத்த²யோஜனா கதாதி வேதி³தப்³பா³. அத² வா அதி⁴-ஸத்³தோ³ உபரிபா⁴கே³, உபரி வசனம் அதி⁴வசனம். கஸ்ஸ உபரி? பகாஸேதப்³ப³ஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸாதி விதி³தோவாயமத்தோ². அதீ⁴னம் வா வசனம் அதி⁴வசனம். கேன அதீ⁴னம்? அத்தே²ன. ததா² தம்தம்அத்த²ப்பகாஸனே நிச்சி²தம், நியதம் வா வசனம் நிருத்தி. பத²வீதா⁴துபுரிஸாதி³தம்தம்பகாரேன ஞாபனதோ பஞ்ஞத்தீதி ஏவம் அதி⁴வசனாதி³பதா³னம் ஸப்³ப³வசனேஸு பவத்தி வேதி³தப்³பா³. அஞ்ஞதா² ஸிரிவட்³ட⁴கத⁴னவட்³ட⁴கப்பகாரானமேவ அபி⁴லாபானம் அதி⁴வசனதா, அபி⁴ஸங்க²ரோந்தீதி ஏவம்பகாரானமேவ நித்³தா⁴ரணவசனானம் நிருத்திதா, தக்கோ விதக்கோதி ஏவம்பகாரானமேவ ஏகமேவத்த²ம் தேன தேன பகாரேன ஞாபேந்தானம் பஞ்ஞத்திதா ச ஆபஜ்ஜேய்யாதி.

109-118. ப²ஸ்ஸோ வேத³னாதி ஸப்³ப³தா³பி அரூபத⁴ம்மானம் ப²ஸ்ஸாதி³னாமகத்தா பத²வியாதீ³னம் கேஸகும்பா⁴தி³னாமந்தராபத்தி விய நாமந்தரானாபஜ்ஜனதோ ச ஸதா³ அத்தனாவ கதனாமதாய சதுக்க²ந்த⁴னிப்³பா³னானி நாமகரணட்டே²ன நாமம். நமனம் அவினாபா⁴வதோ ஆரம்மணாபி⁴முக²தா, நமனஹேதுபூ⁴ததா நாமனம். அத² வா அதி⁴வசனஸம்ப²ஸ்ஸோ விய அதி⁴வசனம் நாமமந்தரேன யே அனுபசிதபோ³தி⁴ஸம்பா⁴ரானம் க³ஹணம் ந க³ச்ச²ந்தி, தே நாமாயத்தக்³க³ஹணா நாமம். ரூபம் பன வினாபி நாமஸாத⁴னம் அத்தனோ ருப்பனஸபா⁴வேன க³ஹணம் உபயாதீதி ரூபம்.

119-123. இதோ புப்³பே³ பரிகம்மம் பவத்தம், இதோ பரம் ப⁴வங்க³ம், மஜ்ஜே² ஸமாபத்தீதி ஏவம் ஸமாபத்தீனம் அப்பனாபரிச்சே²த³பஞ்ஞா ஸமாபத்திகுஸலதா. வுட்டா²னே குஸலபா⁴வோ புப்³பே³ வுட்டா²னே பரிச்சே²த³கரணஞாணம். லக்க²ணாதி³வஸேன அனிச்சாதி³வஸேன ச மனஸி கரணம் மனஸிகாரோ.

124-134. ஸுசிஸீலதா ஸோரச்சம். ஸா ஹி ஸோப⁴னகம்மரததாதி. ஸம்மோத³கஸ்ஸ, ஸம்மோத³கோ வா முது³பா⁴வோ ஸம்மோத³கமுது³பா⁴வோ, ஸண்ஹவாசதா. ‘‘அகு³த்தத்³வாரதா’’தி வுத்தே கேஸு த்³வாரேஸூதி ந பஞ்ஞாயதீதி ‘‘இந்த்³ரியேஸூ’’தி வுத்தம். ஸம்பஜானாதீதி ஸம்பஜானோ, தஸ்ஸ பா⁴வோ ஸம்பஜஞ்ஞம். தத³பி ஞாணம் யஸ்மா ஸம்பஜானாதி, தஸ்மா ‘‘ஸம்பஜானாதீதி ஸம்பஜஞ்ஞ’’ந்தி ஆஹ. அப்படிஸங்கா²னே நிமித்தே விஸயே வா. வீரியஸீஸேனாதி வீரியபாமோக்கே²ன. உப்பன்னம் ப³லந்தி வீரியோபத்த²ம்பே⁴ன ஹி குஸலபா⁴வனா ப³லவதீ தி²ரா உப்பஜ்ஜதீதி ததா² உப்பன்னா ப³லவதீ குஸலபா⁴வனா ப³லவந்தோ ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கா³திபி வுச்சந்தி. கஸிணனிமித்தம் விய ஸஞ்ஞாணம் விய ஸவிக்³க³ஹம் விய ச ஸுட்டு² உபலக்கே²தப்³பா³காரம் ‘‘நிமித்த’’ந்தி வுச்சதி. ஸமதோ² ச ஏவம் ஆகாரோதி ‘‘நிமித்த’’ந்தி வுத்தோ. ததா² ஹி ஸோ பச்சவேக்க²ந்தேன பச்சவேக்க²ணதோ க³ய்ஹதீதி. உத்³த⁴ச்சமிவ சித்தம் ந விக்கி²பதீதி, விக்கே²பபடிக்கே²போ வா அவிக்கே²போ.

135-142. ஸீலமேவ புனப்புனம் ஆஸேவியமானம் லோகியம் லோகுத்தரம்பி ஸீலம் பரிபூரேதீதி ‘‘ஸீலபரிபூரணதோ’’தி வுத்தம். ஸீலஸ்ஸ ஸம்பதா³தி காரணஸீலம்பி ப²லஸீலம்பி ஸம்பன்னஸமுதா³யஸ்ஸ ஏகதே³ஸவஸேன வுத்தம். அத² வா ‘‘கதமே ச த²பதி அகுஸலா ஸீலா? அகுஸலம் காயகம்மம் அகுஸலம் வசீகம்மம் பாபகோ ஆஜீவோ’’தி (ம. நி. 2.264) வுத்தத்தா ஸப்³ப³ம்பி குஸலாகுஸலம் ‘‘ஸீல’’ந்தி க³ஹேத்வா தத்த² குஸலஸீலம் நித்³தா⁴ரேத்வா ‘‘ஸீலஸம்பதா³’’தி வுத்தம். ஏவம் தி³ட்டி²ஸம்பதா³பி வேதி³தப்³பா³.

தி³ட்டி²விஸுத்³தி⁴ கோ² பன யதா²தி³ட்டி²ஸ்ஸ ச பதா⁴னந்தி கம்மஸ்ஸகதஞாணாதி³ஸங்கா²தா தி³ட்டி²விஸுத்³தி⁴ சேவாதி படிபாடியா தி³ட்டி²விஸுத்³தி⁴ தி³ட்டி²விஸுத்³தி⁴ கோ² பனாதி ச பத³த்³வயஸ்ஸ ஸமானத்தா பஞ்ஞா. யதா²தி³ட்டி²ஸ்ஸாதி நிப்³ப³த்திதப்பகாரதி³ட்டி²ஸ்ஸ நிப்³ப³த்தேதப்³ப³பதா⁴னானுரூபதி³ட்டி²ஸ்ஸ வா யதா²தி³ட்டி²பவத்தகிரியஸ்ஸ வா. ஸம்வேகோ³தி ஸஹோத்தப்பம் ஞாணம், ஓத்தப்பமேவ வா. ஸமத்தம் துஸ்ஸனம் தித்தி ஸந்துட்டி², நத்தி² ஏதஸ்ஸ ஸந்துட்டீ²தி அஸந்துட்டி², அஸந்துட்டி²ஸ்ஸ பா⁴வோ அஸந்துட்டி²தா. வீரியப்பவாஹே பவத்தமானே அந்தரா ஏவ படிக³மனம் நிவத்தனம் படிவானம், தம் அஸ்ஸ அத்தீ²தி படிவானீ, ந படிவானீ அப்படிவானீ, தஸ்ஸ பா⁴வோ அப்படிவானிதா. விமுச்சனம் நாம ஆரம்மணே அதி⁴முத்ததா கிலேஸேஹி ஸப்³ப³ஸங்கா²ரேஹி ச நிஸ்ஸடதா ச. படிஸந்தி⁴வஸேனாதி கிலேஸானம் தம்தம்மக்³க³வஜ்ஜா²னம் உப்பன்னமக்³கே³ க²ந்த⁴ஸந்தானே புன ஸம்த³ஹனவஸேன. அனுப்பாத³பூ⁴தேதி தம்தம்ப²லே. அனுப்பாத³பரியோஸானேதி அனுப்பாத³கரோ மக்³கோ³ அனுப்பாதோ³, தஸ்ஸ பரியோஸானே.

ஸுத்தந்திகது³கமாதிகாபத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

து³கமாதிகாபத³வண்ணனா நிட்டி²தா.