8. அத்தந்தபஸுத்தவண்ணனா

198. அட்ட²மே ஆஹிதோ அஹம்மானோ ஏத்தா²தி அத்தா, அத்தபா⁴வோ. இத⁴ பன யோ பரோ ந ஹோதி, ஸோ அத்தா, தம் அத்தானம். பரந்தி அத்ததோ அஞ்ஞம். தி³ட்டே²தி பச்சக்க²பூ⁴தே. த⁴ம்மேதி உபாதா³னக்க²ந்த⁴த⁴ம்மே. தத்த² ஹி அத்தா ப⁴வதி, அத்தஸஞ்ஞாதி³ட்டி² ப⁴வதீதி அத்தபா⁴வஸமஞ்ஞா. தேனாஹ ‘‘தி³ட்டே²வ த⁴ம்மேதி இமஸ்மிம்யேவ அத்தபா⁴வே’’தி. சா²தம் வுச்சதி தண்ஹா ஜிக⁴ச்சா²ஹேதுதாய. அந்தோ தாபனகிலேஸானந்தி அத்தனோ ஸந்தானே த³ரத²பரிளாஹஜனனேன ஸந்தாபனகிலேஸானம்.

பரேஸம் ஹனனகா⁴தனாதி³னா ரோதா³பனதோ லுத்³தோ³. ததா² விகா⁴தகபா⁴வேன காயசித்தானம் விதா³லனதோ தா³ருணோ. த²த்³த⁴ஹத³யோ கக்க²ளோ. ப³ந்த⁴னாகா³ரே நியுத்தோ ப³ந்த⁴னாகா³ரிகோ.

க²த்தியாபி⁴ஸேகேனாதி க²த்தியானம் காதப்³ப³அபி⁴ஸேகேன. ஸந்தா²கா³ரந்தி ஸந்தா²ரவஸேன கதம் அகா³ரம் யஞ்ஞாகா³ரம். ஸப்பிதேலேனாதி ஸப்பிமிஸ்ஸேன தேலேன. யமகஸ்னேஹேன ஹி ஏஸா ததா³ காயம் அப்³ப⁴ஞ்ஜதி. வச்ச²பா⁴வம் தரித்வா டி²தோ வச்ச²தரோ. பரிக்கே²பகரணத்தா²யாதி நவமாலாஹி ஸத்³தி⁴ம் த³ப்³பே⁴ஹி வேதி³யா பரிக்கி²பனத்தா²ய. யஞ்ஞபூ⁴மியந்தி அவஸேஸயஞ்ஞட்டா²னே.

தூ³ரஸமுஸ்ஸாரிதமானஸ்ஸேவ ஸாஸனே ஸம்மாபடிபத்தி ஸம்ப⁴வதி, ந மானஜாதிகஸ்ஸாதி ஆஹ ‘‘நிஹதமானத்தா’’தி. உஸ்ஸன்னத்தாதி ப³ஹுபா⁴வதோ. போ⁴கா³ரோக்³யாதி³வத்து²கா மதா³ ஸுப்பஹியா ஹோந்தி நிமித்தஸ்ஸ அவட்டா²னதோ, ந ததா² குலவிஜ்ஜாமதா³தி க²த்தியப்³ராஹ்மணகுலானம் பப்³ப³ஜிதானம்பி ஜாதிவிஜ்ஜா நிஸ்ஸாய மானஜப்பனம் து³ப்பஜஹந்தி ஆஹ ‘‘யேபு⁴ய்யேன ஹி…பே… மானம் கரோந்தீ’’தி. விஜாதிதாயாதி நிஹீனஜாதிதாய. பதிட்டா²தும் ந ஸக்கோந்தீதி ஸுவிஸுத்³த⁴ம் கத்வா ஸீலம் ரக்கி²தும் ந ஸக்கோந்தி. ஸீலவஸேன ஹி ஸாஸனே பதிட்ட²ஹந்தி. பதிட்டா²துந்தி வா ஸச்சப்படிவேதே⁴ன லோகுத்தராய பதிட்டா²ய பதிட்டா²தும். யேபு⁴ய்யேன ஹி உபனிஸ்ஸயஸம்பன்னா ஸுஜாதாயேவ ஹோந்தி, ந து³ஜ்ஜாதா.

பரிஸுத்³த⁴ந்தி ராகா³தீ³னம் அச்சந்தமேவ பஹானதீ³பனதோ நிருபக்கிலேஸதாய ஸப்³ப³ஸோ விஸுத்³த⁴ம். ஸத்³த⁴ம் படிலப⁴தீதி போது²ஜ்ஜனிகஸத்³தா⁴வஸேன ஸத்³த³ஹதி. விஞ்ஞுஜாதிகானஞ்ஹி த⁴ம்மஸம்பத்திக்³க³ஹணபுப்³பி³கா ஸத்³தா⁴ஸித்³தி⁴ த⁴ம்மப்பமாணத⁴ம்மப்பஸன்னபா⁴வதோ. ஜாயம்பதிகாதி க⁴ரணிபதிகா. காமம் ‘‘ஜாயம்பதிகா’’தி வுத்தே க⁴ரஸாமிகக⁴ரஸாமினிவஸேன த்³வின்னம்யேவ க³ஹணம் விஞ்ஞாயதி, யஸ்ஸ பன புரிஸஸ்ஸ அனேகா பஜாபதியோ ஹோந்தி, தத்த² கிம் வத்தப்³ப³ந்தி ஏகாயபி ஸம்வாஸோ ஸம்பா³தோ⁴தி த³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘த்³வே’’தி வுத்தம். ராகா³தி³னா ஸகிஞ்சனட்டே²ன, கே²த்தவத்து²ஆதி³னா ஸபலிபோ³த⁴ட்டே²ன ராக³ரஜாதீ³னம் ஆக³மனபத²தாபி உப்பஜ்ஜனட்டா²னதா ஏவாதி த்³வேபி வண்ணனா ஏகத்தா², ப்³யஞ்ஜனமேவ நானம். அலக்³க³னட்டே²னாதி அஸஜ்ஜனட்டே²ன அப்படிப³த்³த⁴பா⁴வேன. ஏவம் அகுஸலகுஸலப்பவத்தீனம் டா²னபா⁴வேன க⁴ராவாஸபப்³ப³ஜ்ஜானம் ஸம்பா³த⁴ப்³போ⁴காஸதம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி குஸலப்பவத்தியாயேவ அட்டா²னட்டா²னபா⁴வேன தேஸம் தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அபிசா’’திஆதி³ வுத்தம்.

ஸங்கே²பகதா²தி விஸும் விஸும் பது³த்³தா⁴ரம் அகத்வா ஸங்கே²பதோ அத்த²வண்ணனா. ஏகம்பி தி³வஸந்தி ஏகதி³வஸமத்தம்பி. அக²ண்ட³ம் கத்வாதி து³க்கடமத்தஸ்ஸபி அனாபஜ்ஜனேன அக²ண்டி³தம் கத்வா. கிலேஸமலேன அமலினந்தி தண்ஹாஸம்கிலேஸாதி³வஸேன அஸம்கிலிட்ட²ம் கத்வா. பரித³ஹித்வாதி நிவாஸேத்வா சேவ பாருபித்வா ச. அகா³ரவாஸோ அகா³ரம் உத்தரபத³லோபேன, தஸ்ஸ வட்³டி⁴ஆவஹம் அகா³ரஸ்ஸ ஹிதம்.

போ⁴க³க்க²ந்தோ⁴தி போ⁴க³ராஸி போ⁴க³ஸமுதா³யோ. ஆப³ந்த⁴னட்டே²னாதி புத்தோ நத்தாதிஆதி³னா பேமவஸேன ஸபரிச்சே²த³வஸேன ப³ந்த⁴னட்டே²ன. அம்ஹாகமேதேதி ஞாயந்தீதி ஞாதீ, பிதாமஹபிதுபுத்தாதி³வஸேன பரிவத்தனட்டே²ன பரிவட்டோ. ஸாமஞ்ஞவாசீபி ஸிக்கா²-ஸத்³தோ³ ஆஜீவஸத்³த³ஸன்னிதா⁴னதோ உபரிவுச்சமானவிஸேஸாபேக்கா²ய ச விஸேஸனிவிட்டோ²வ ஹோதீதி வுத்தம் ‘‘யா பி⁴க்கூ²னம் அதி⁴ஸீலஸங்கா²தா ஸிக்கா²’’தி. ஸிக்கி²தப்³ப³ட்டே²ன ஸிக்கா², ஸஹ ஆஜீவந்தி ஏத்தா²தி ஸாஜீவோ. ஸிக்க²னபா⁴வேனாதி ஸிக்கா²ய ஸாஜீவே ச ஸிக்க²னபா⁴வேன. ஸிக்க²ம் பரிபூரேந்தோதி ஸீலஸம்வரம் பரிபூரேந்தோ. ஸாஜீவஞ்ச அவீதிக்கமந்தோதி ‘‘நாமகாயோ, பத³காயோ, நிருத்திகாயோ, ப்³யஞ்ஜனகாயோ’’தி (பாரா. அட்ட². 1.39) வுத்தம் ஸிக்கா²பத³ம் ப⁴க³வதோ ச வசனம் அவீதிக்கமந்தோ ஹுத்வாதி அத்தோ². இத³மேவ ச ‘‘ஸிக்க²ன’’ந்தி வுத்தம், தத்த² ஸாஜீவானம் அவீதிக்கமோ ஸிக்கா²பாரிபூரியா பச்சயோ. ததோ ஹி யாவ மக்³கா³ ஸிக்கா²பாரிபூரீ ஹோதீதி.

அனுப்பதா³தாதி அனுப³லப்பதா³தா, அனுவத்தனவஸேன வா பதா³தா. கஸ்ஸ பன அனுவத்தனம் பதா³னஞ்சாதி? ‘‘ஸஹிதான’’ந்தி வுத்தத்தா ஸந்தா⁴னஸ்ஸாதி விஞ்ஞாயதி. தேனாஹ ‘‘ஸந்தா⁴னானுப்பதா³தா’’தி. யஸ்மா பன அனுவத்தனவஸேன ஸந்தா⁴னஸ்ஸ பதா³னம் ஆதா⁴னம் ஆரக்க²னம் வா த³ள்ஹகரணம் ஹோதி, தேன வுத்தம் ‘‘த்³வே ஜனே ஸமக்³கே³ தி³ஸ்வா’’திஆதி³. ஆரமந்தி ஏத்தா²தி ஆராமோ, ரமிதப்³ப³ட்டா²னம். யஸ்மா பன ஆ-காரேன வினாபி அயமத்தோ² லப்³ப⁴தி, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘ஸமக்³க³ராமோதிபி பாளி, அயமேவத்தோ²’’தி.

ஏத்தா²தி –

‘‘நேலங்கோ³ ஸேதபச்சா²தோ³, ஏகாரோ வத்ததீ ரதோ²;

அனீக⁴ம் பஸ்ஸ ஆயந்தம், சி²ன்னஸோதம் அப³ந்த⁴ன’’ந்தி. (ஸம். நி. 4.347; உதா³. 65; பேடகோ. 25) –

இமிஸ்ஸா கா³தா²ய. ஸீலஞ்ஹேத்த² நேலங்க³ந்தி வுத்தம். தேனேவாஹ – ‘‘சித்தோ க³ஹபதி, நேலங்க³ந்தி கோ², ப⁴ந்தே, ஸீலானமேதம் அதி⁴வசன’’ந்தி (ஸம். நி. 4.347). ஸுகுமாராதி அப்ப²ருஸதாய முது³கா. புரஸ்ஸ ஏஸாதி ஏத்த² புர-ஸத்³தோ³ தன்னிவாஸிவாசகோ த³ட்ட²ப்³போ³ – ‘‘கா³மோ ஆக³தோ’’திஆதீ³ஸு விய. தேனேவாஹ ‘‘நக³ரவாஸீன’’ந்தி. மனம் அப்பாயதி வட்³டே⁴தீதி மனாபோ. தேன வுத்தம் ‘‘சித்தவுட்³டி⁴கரா’’தி.

காலவாதீ³திஆதி³ ஸம்ப²ப்பலாபா படிவிரதஸ்ஸ படிபத்தித³ஸ்ஸனம். அத்த²ஸம்ஹிதாபி ஹி வாசா அயுத்தகாலப்பயோகே³ன அத்தா²வஹா ந ஸியாதி அனத்த²விஞ்ஞாபனவாசம் அனுலோமேதி, தஸ்மா ஸம்ப²ப்பலாபம் பஜஹந்தேன அகாலவாதி³தா பரிஹரிதப்³பா³தி வுத்தம் ‘‘காலவாதீ³’’தி. காலேன வத³ந்தேனபி உப⁴யானத்த²ஸாத⁴னதோ அபூ⁴தம் பரிவஜ்ஜேதப்³ப³ந்தி ஆஹ ‘‘பூ⁴தவாதீ³’’தி. பூ⁴தஞ்ச வத³ந்தேன யம் இத⁴லோகபரலோகஹிதஸம்பாத³கம், ததே³வ வத்தப்³ப³ந்தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அத்த²வாதீ³’’தி வுத்தம். அத்த²ம் வத³ந்தேனபி லோகியத⁴ம்மஸன்னிஸ்ஸிதமேவ அவத்வா லோகுத்தரத⁴ம்மஸன்னிஸ்ஸிதம் கத்வா வத்தப்³ப³ந்தி த³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘த⁴ம்மவாதீ³’’தி வுத்தம். யதா² ச அத்தோ² லோகுத்தரத⁴ம்மஸன்னிஸ்ஸிதோ ஹோதி, தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘வினயவாதீ³’’தி வுத்தம். பஞ்சன்னஞ்ஹி ஸம்வரவினயானம் பஞ்சன்னஞ்ச பஹானவினயானம் வஸேன வுச்சமானோ அத்தோ² நிப்³பா³னாதி⁴க³மனஹேதுபா⁴வதோ லோகுத்தரத⁴ம்மஸன்னிஸ்ஸிதோ ஹோதீதி. ஏவம் கு³ணவிஸேஸயுத்தோவ அத்தோ² வுச்சமானோ தே³ஸனாகோஸல்லே ஸதி ஸோப⁴தி, கிச்சகரோ ச ஹோதி, ந அஞ்ஞதா²தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘நிதா⁴னவதிம் வாசம் பா⁴ஸிதா’’தி வுத்தம். இதா³னி தம் தே³ஸனாகோஸல்லம் விபா⁴வேதும் ‘‘காலேனா’’திஆதி³மாஹ. புச்சா²தி³வஸேன ஹி ஓதிண்ணவாசாவத்து²ஸ்மிம் ஏகம்ஸாதி³ப்³யாகரணவிபா⁴க³ம் ஸல்லக்கே²த்வா ட²பனாஹேதூதா³ஹரணஸந்த³ஸ்ஸனாதி³ம் தம்தம்காலானுரூபம் விபா⁴வேந்தியா பரிமிதபரிச்சி²ன்னரூபாய விபுலதரக³ம்பீ⁴ரோதா³ரபரமத்த²வித்தா²ரஸங்கா³ஹிகாய கதா²ய ஞாணப³லானுரூபம் பரே யாதா²வதோ த⁴ம்மே பதிட்டா²பேந்தோ ‘‘தே³ஸனாகுஸலோ’’தி வுச்சதீதி ஏவமேத்த² அத்த²யோஜனா வேதி³தப்³பா³.

ஏவம் படிபாடியா ஸத்த மூலஸிக்கா²பதா³னி விப⁴ஜித்வா அபி⁴ஜ்ஜா²தி³ப்பஹானம் இந்த்³ரியஸம்வரஜாக³ரியானுயோகே³ஹி விபா⁴வேதும் தம்பி நீஹரித்வா ஆசாரஸீலஸ்ஸேவ விப⁴ஜனவஸேன பாளி பவத்தாதி தத³த்த²ம் விவரிதும் ‘‘பீ³ஜகா³மபூ⁴தகா³மஸமாரம்பா⁴’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² பீ³ஜானம் கா³மோ ஸமூஹோ பீ³ஜகா³மோ. பூ⁴தானம் ஜாதானம் நிப்³ப³த்தானம் ருக்க²க³ச்ச²லதாதீ³னம் ஸமூஹோ பூ⁴தகா³மோ. நனு ச ருக்கா²த³யோ சித்தரஹிததாய ந ஜீவா, சித்தரஹிததா ச பரிப்ப²ந்தா³பா⁴வதோ சி²ன்னே விருஹனதோ விஸதி³ஸஜாதிபா⁴வதோ சதுயோனிஅபரியாபன்னதோ ச வேதி³தப்³பா³, வுத்³தி⁴ பன பவாளஸிலாலவணானம்பி விஜ்ஜதீதி ந தேஸம் ஜீவபா⁴வே காரணம், விஸயக்³க³ஹணஞ்ச நேஸம் பரிகப்பனாமத்தம் ஸுபனம் விய சிஞ்சாதீ³னம், ததா² தோ³ஹளாத³யோ, அத² கஸ்மா பீ³ஜகா³மபூ⁴தகா³மஸமாரம்பா⁴ படிவிரதி இச்சி²தாதி? ஸமணஸாருப்பதோ தன்னிவாஸிஸத்தானுரக்க²ணதோ ச. தேனேவாஹ – ‘‘ஜீவஸஞ்ஞினோ ஹி மோக⁴புரிஸ மனுஸ்ஸா ருக்க²ஸ்மி’’ந்திஆதி³ (பாசி. 89).

மூலமேவ பீ³ஜம் மூலபீ³ஜம், மூலம் பீ³ஜம் ஏதஸ்ஸாதிபி மூலபீ³ஜம். ஸேஸேஸுபி ஏஸேவ நயோ. ப²ளுபீ³ஜந்தி பப்³ப³பீ³ஜம். பச்சயந்தரஸமவாயே ஸதி³ஸப²லுப்பத்தியா விஸேஸகாரணபா⁴வதோ விருஹனஸமத்தே² ஸாரப²லே நிருள்ஹோ பீ³ஜ-ஸத்³தோ³ தத³த்த²ஸம்ஸித்³தி⁴யா மூலாதீ³ஸுபி கேஸுசி பவத்ததீதி மூலாதி³தோ நிவத்தனத்த²ம் ஏகேன பீ³ஜ-ஸத்³தே³ன விஸேஸேத்வா வுத்தம் ‘‘பீ³ஜபீ³ஜ’’ந்தி ‘‘ரூபரூபம், து³க்க²து³க்க²’’ந்தி (ஸம். நி. 4.327) ச யதா². கஸ்மா பனேத்த² பீ³ஜகா³மபூ⁴தகா³மம் உத்³த⁴ரித்வா பீ³ஜகா³மோ ஏவ நித்³தி³ட்டோ²தி? ந கோ² பனேதம் ஏவம் த³ட்ட²ப்³ப³ம், நனு அவோசும்ஹா ‘‘மூலமேவ பீ³ஜம் மூலபீ³ஜம், மூலம் பீ³ஜம் ஏதஸ்ஸாதிபி மூலபீ³ஜ’’ந்தி. தத்த² புரிமேன பீ³ஜகா³மோ நித்³தி³ட்டோ², து³தியேன பூ⁴தகா³மோ. து³விதோ⁴பேஸ மூலபீ³ஜஞ்ச மூலபீ³ஜஞ்ச மூலபீ³ஜந்தி ஸாமஞ்ஞனித்³தே³ஸேன, ஏகஸேஸனயேன வா உத்³தி³ட்டோ²தி வேதி³தப்³போ³. தேனேவாஹ ‘‘பஞ்சவித⁴ஸ்ஸா’’திஆதி³. நீலதிணருக்கா²தி³கஸ்ஸாதி அல்லதிணஸ்ஸ சேவ அல்லருக்கா²தி³கஸ்ஸ ச. ஆதி³-ஸத்³தே³ன ஓஸதி⁴க³ச்ச²லதாதீ³னம் ஸங்க³ஹோ.

ஏகம் ப⁴த்தம் ஏகப⁴த்தம், தம் அஸ்ஸ அத்தீ²தி ஏகப⁴த்திகோ. ஸோ பன ரத்திபோ⁴ஜனேனபி ஸியாதி தன்னிவத்தனத்த²ம் ஆஹ ‘‘ரத்தூபரதோ’’தி. ஏவம்பி அபரண்ஹபோ⁴ஜீபி ஸியா ஏகப⁴த்திகோதி தன்னிவத்தனத்த²ம் ‘‘விரதோ விகாலபோ⁴ஜனா’’தி வுத்தம். அருணுக்³க³மனதோ பட்டா²ய யாவ மஜ்ஜ²ன்ஹிகா அயம் பு³த்³தா⁴தீ³னம் அரியானம் ஆசிண்ணஸமாசிண்ணோ போ⁴ஜனஸ்ஸ காலோ நாம, தத³ஞ்ஞோ விகாலோ. அட்ட²கதா²யம் பன து³தியபதே³ன ரத்திபோ⁴ஜனஸ்ஸ படிக்கி²த்தத்தா ‘‘அதிக்கந்தே மஜ்ஜ²ன்ஹிகே யாவ ஸூரியத்த²ங்க³மனா போ⁴ஜனம் விகாலபோ⁴ஜனம் நாமா’’தி வுத்தம்.

தா³ருமாஸகோதி யே வோஹாரம் க³ச்ச²ந்தீதி இதி-ஸத்³தே³ன ஏவம்பகாரே த³ஸ்ஸேதி. அஞ்ஞேஹி கா³ஹாபனே உபனிக்கி²த்தஸாதி³யனே ச படிக்³க³ஹணத்தோ² லப்³ப⁴தீதி ‘‘நேவ தம் உக்³க³ண்ஹாதி, ந உக்³க³ஹாபேதி, ந உபனிக்கி²த்தம் ஸாதி³யதீ’’தி வுத்தம். அத² வா திவித⁴ம் படிக்³க³ஹணம் காயேன, வாசாய, மனஸாதி. தத்த² காயேன படிக்³க³ஹணம் உக்³க³ண்ஹனம், வாசாய படிக்³க³ஹணம் உக்³க³ஹாபனம், மனஸா படிக்³க³ஹணம் ஸாதி³யனந்தி திவித⁴ம்பி படிக்³க³ஹணம் ஏகஜ்ஜ²ம் க³ஹேத்வா படிக்³க³ஹணாதி வுத்தந்தி ஆஹ ‘‘நேவ தம் உக்³க³ண்ஹாதீ’’திஆதி³. ஏஸ நயோ ஆமகத⁴ஞ்ஞபடிக்³க³ஹணாதிஆதீ³ஸுபி. நீவாராதி³உபத⁴ஞ்ஞஸ்ஸ ஸாலிஆதி³மூலத⁴ஞ்ஞந்தோக³த⁴த்தா வுத்தம் ‘‘ஸத்தவித⁴ஸ்ஸா’’தி. ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, பஞ்ச வஸானி பே⁴ஸஜ்ஜானி அச்ச²வஸம், மச்ச²வஸம், ஸுஸுகாவஸம், ஸூகரவஸம், க³த்³ரப⁴வஸ’’ந்தி (மஹாவ. 262) வுத்தத்தா இத³ம் ஓதி³ஸ்ஸ அனுஞ்ஞாதம் நாம. தஸ்ஸ பன ‘‘காலே படிக்³க³ஹித’’ந்தி (மஹாவ. 262) வுத்தத்தா படிக்³க³ஹணம் வட்டதி ஸதி பச்சயேதி ஆஹ ‘‘அஞ்ஞத்ர ஓதி³ஸ்ஸ அனுஞ்ஞாதா’’தி.

ஸாருப்பேன வஞ்சனம் ரூபகூடம், பதிரூபேன வஞ்சனாதி அத்தோ². அங்கே³ன அத்தனோ ஸரீராவயவேன வஞ்சனம் அங்க³கூடம். க³ண்ஹனவஸேன வஞ்சனம் க³ஹணகூடம். படிச்ச²ன்னம் கத்வா வஞ்சனம் படிச்ச²ன்னகூடம். அக்கமதீதி நிப்பீளேதி, புப்³ப³பா⁴கே³ அக்கமதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஹத³யந்தி நாளிஆதி³மானபா⁴ஜனானம் அப்³ப⁴ந்தரம். தேலாதீ³னம் நாளிஆதீ³ஹி மினனகாலே உஸ்ஸாபிதா ஸிகா²யேவ ஸிகா²பே⁴தோ³, தஸ்ஸா ஹாபனம். கேசீதி ஸாரஸமாஸாசரியா உத்தரவிஹாரவாஸினோ ச.

வதோ⁴தி முட்டி²ப்பஹாரகஸாதாளனாதீ³ஹி ஹிம்ஸனம், விஹேட²னந்தி அத்தோ². விஹேட²னத்தோ²பி ஹி வத⁴-ஸத்³தோ³ தி³ஸ்ஸதி ‘‘அத்தானம் வதி⁴த்வா வதி⁴த்வா ரோத³தீ’’திஆதீ³ஸு. யதா² ஹி அபடிக்³க³ஹபா⁴வஸாமஞ்ஞே ஸதிபி பப்³ப³ஜிதேஹி அப்படிக்³க³ஹிதப்³ப³வத்து²விஸேஸபா⁴வஸந்த³ஸ்ஸனத்த²ம் இத்தி²குமாரிதா³ஸிதா³ஸாத³யோ விபா⁴கே³ன வுத்தா, ஏவம் பரஸ்ஸஹரணபா⁴வதோ அதி³ன்னாதா³னபா⁴வஸாமஞ்ஞே ஸதிபி துலாகூடாத³யோ அதி³ன்னாதா³னவிஸேஸபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம் விபா⁴கே³ன வுத்தா. ந ஏவம் பாணாதிபாதபரியாயஸ்ஸ வத⁴ஸ்ஸ புன க³ஹணே பயோஜனம் அத்தி², தத்த² ஸயம்காரோ, இத⁴ பரம்காரோதி ச ந ஸக்கா வத்தும் ‘‘காயவசிப்பயோக³ஸமுட்டா²பிகா சேதனா ச²ப்பயோகா³’’தி (தீ³. நி. டீ. 1.10) வசனதோ, தஸ்மா யதா²வுத்தோ ஏவமேத்த² அத்தோ² யுத்தோ. அட்ட²கதா²யம் பன ‘‘வதோ⁴தி மாரண’’ந்தி வுத்தம். தம்பி போத²னமேவ ஸந்தா⁴யாதி ச ஸக்கா விஞ்ஞாதும் மாரணஸத்³த³ஸ்ஸ விஹிம்ஸனேபி தி³ஸ்ஸனதோ.

சீவரபிண்ட³பாதானம் யதா²க்கமம் காயகுச்சி²பரிஹரணமத்தஜோதனாயம் அவிஸேஸதோ அட்ட²ன்னம் பரிக்கா²ரானம் தப்பயோஜனதா ஸம்ப⁴வதீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘தே ஸப்³பே³பீ’’திஆதி³மாஹ. ஏதேபீதி நவபரிக்கா²ரிகாத³யோபி அப்பிச்சா² ச ஸந்துட்டா² ச. ந ஹி தத்தகேன மஹிச்ச²தா அஸந்துட்டி²தா ஹோதீதி.

சதூஸு தி³ஸாஸு ஸுக²ம் விஹரதி, ததோ ஏவ ஸுக²விஹாரட்டா²னபூ⁴தா சதஸ்ஸோ தி³ஸா அஸ்ஸ ஸந்தீதி சாதுத்³தி³ஸோ. தத்த² சாயம் ஸத்தே வா ஸங்கா²ரே வா ப⁴யேன நப்படிஹஞ்ஞதீதி அப்படிகோ⁴. த்³வாத³ஸவித⁴ஸ்ஸ ஸந்தோஸஸ்ஸ வஸேன ஸந்துஸ்ஸனதோ ஸந்துஸ்ஸமானோ. இதரீதரேனாதி உச்சாவசேன பரிஸ்ஸயானம் பா³ஹிரானம் ஸீஹப்³யக்³கா⁴தீ³னம், அப்³ப⁴ந்தரானஞ்ச காமச்ச²ந்தா³தீ³னம் காயசித்தூபத்³த³வானம் அபி⁴ப⁴வனதோ பரிஸ்ஸயானம் ஸஹிதா. ப³ந்த⁴னபா⁴வகரப⁴யாபா⁴வேன அச்ச²ம்பி⁴. ஏகோ அஸஹாயோ. ததோ ஏவ க²க்³க³மிக³ஸிங்க³ஸதி³ஸதாய க²க்³க³விஸாணகப்போ சரேய்யாதி அத்தோ².

சி²ன்னபக்கோ², அஸஞ்ஜாதபக்கோ² வா ஸகுணோ க³ந்தும் ந ஸக்கோதீதி பக்கி²-ஸத்³தே³ன விஸேஸேத்வா ஸகுணோ பாளியம் வுத்தோதி ஆஹ ‘‘பக்க²யுத்தோ ஸகுணோ’’தி. யஸ்ஸ ஸன்னிதி⁴காரபரிபோ⁴கோ³ கிஞ்சி ட²பேதப்³ப³ம் ஸாபேக்கா²ட²பனஞ்ச நத்தி², தாதி³ஸோ அயம் பி⁴க்கூ²தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அயமேத்த² ஸங்கே²பத்தோ²’’திஆதி³மாஹ. அரியந்தி அபேந்தி ததோ தோ³ஸா, தேஹி வா ஆரகாதி அரியோதி ஆஹ ‘‘அரியேனாதி நித்³தோ³ஸேனா’’தி. அஜ்ஜ²த்தந்தி அத்தனி. நித்³தோ³ஸஸுக²ந்தி நிராமிஸஸுக²ம் கிலேஸவஜ்ஜரஹிதத்தா.

யதா²வுத்தே ஸீலஸம்வரே பதிட்டி²தஸ்ஸேவ இந்த்³ரியஸம்வரோ இச்சி²தப்³போ³ தத³தி⁴ட்டா²னதோ தஸ்ஸ ச பரிபாலகபா⁴வதோதி வுத்தம் ‘‘ஸோ இமினா அரியேன ஸீலக்க²ந்தே⁴ன ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கூ²’’தி. ஸேஸபதே³ஸூதி ‘‘ந நிமித்தக்³கா³ஹீ ஹோதீ’’திஆதி³பதே³ஸு. அயம் பனேத்த² ஸங்கே²பத்தோ² – ந நிமித்தக்³கா³ஹீதி இத்தி²புரிஸனிமித்தம் வா ஸுப⁴னிமித்தாதி³கம் வா கிலேஸவத்து²பூ⁴தம் நிமித்தம் ந க³ண்ஹாதி, தி³ட்ட²மத்தேயேவ ஸண்டா²தி. நானுப்³யஞ்ஜனக்³கா³ஹீதி கிலேஸானம் அனு அனு ப்³யஞ்ஜனதோ பாகடபா⁴வகரணதோ அனுப்³யஞ்ஜனந்திலத்³த⁴வோஹாரம் ஹத்த²பாத³ஸிதஹஸிதகதி²தவிலோகிதாதி³பே⁴த³ம் ஆகாரம் ந க³ண்ஹாதி. யம் தத்த² பூ⁴தம், ததே³வ க³ண்ஹாதி. யத்வாதி⁴கரணமேனந்திஆதி³ம்ஹி யம்காரணா யஸ்ஸ சக்கு²ந்த்³ரியாஸம்வரஸ்ஸ ஹேது ஏதம் புக்³க³லம் ஸதிகவாடேன சக்கு²ந்த்³ரியம் அஸம்வுதம் அபிஹிதசக்கு²த்³வாரம் ஹுத்வா விஹரந்தம் ஏதே அபி⁴ஜ்ஜா²த³யோ த⁴ம்மா அன்வஸ்ஸவேய்யும் அனுப்பப³ந்தே⁴ய்யும். தஸ்ஸ ஸம்வராய படிபஜ்ஜதீதி தஸ்ஸ சக்கு²ந்த்³ரியஸ்ஸ ஸதிகவாடேன பித³ஹனத்தா²ய படிபஜ்ஜதி. ஏவம் படிபஜ்ஜந்தோயேவ ச ‘‘ரக்க²தி சக்கு²ந்த்³ரியம், சக்கு²ந்த்³ரியே ஸம்வரம் ஆபஜ்ஜதீ’’தி வுச்சதி. ஸோதேன ஸத்³த³ம் ஸுத்வாதிஆதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஏவமித³ம் ஸங்கே²பதோ ரூபாதீ³ஸு கிலேஸானுப³ந்த⁴னிமித்தாதி³க்³கா³ஹபரிவஜ்ஜனலக்க²ணம் இந்த்³ரியஸம்வரம் ஸீலம் வேதி³தப்³ப³ம். அயமேத்த² ஸங்கே²போ, வித்தா²ரோ பன விஸுத்³தி⁴மக்³க³ஸம்வண்ணனாஸு (விஸுத்³தி⁴. மஹாடீ. 1.13) வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³போ³. கிலேஸேஹி அனவஸித்தஸுக²ந்திஆதீ³ஸு ரூபாதீ³ஸு நிமித்தாதி³க்³கா³ஹபரிவஜ்ஜனலக்க²ணத்தா இந்த்³ரியஸம்வரஸ்ஸ கிலேஸேஹி அனவஸித்தஸுக²தா அவிகிண்ணஸுக²தா சஸ்ஸ வுத்தா.

அபி⁴க்கமனம் அபி⁴க்கந்தோ, புரதோ க³மனம். படிக்கமனம் படிக்கந்தோ, பச்சாக³மனம். தது³ப⁴யம்பி சதூஸு இரியாபதே²ஸு லப்³ப⁴தி. க³மனே தாவ புரதோ காயம் அபி⁴ஹரந்தோ அபி⁴க்கமதி நாம, படினிவத்தேந்தோ படிக்கமதி நாம. டா²னேபி டி²தகோவ காயம் புரதோ ஓணமந்தோ அபி⁴க்கமதி நாம, பச்ச²தோ அபனாமேந்தோ படிக்கமதி நாம. நிஸஜ்ஜாயபி நிஸின்னகோவ ஆஸனஸ்ஸ புரிமஅங்கா³பி⁴முகோ² ஸம்ஸரந்தோ அபி⁴க்கமதி நாம, பச்சி²மம் அங்க³ப்பதே³ஸம் பச்சாஸம்ஸரந்தோ படிக்கமதி நாம. நிபஜ்ஜாயபி ஏஸேவ நயோ.

ஸாத்த²கஸம்பஜஞ்ஞந்திஆதீ³ஸு ஸமந்ததோ பகாரேஹி, பகட்ட²ம் வா ஸவிஸேஸம் ஜானாதீதி ஸம்பஜானோ, ஸம்பஜானஸ்ஸ பா⁴வோ ஸம்பஜஞ்ஞம், ததா²பவத்தம் ஞாணம். த⁴ம்மதோ வட்³டி⁴ஸங்கா²தேன ஸஹ அத்தே²ன வத்ததீதி ஸாத்த²கம், அபி⁴க்கந்தாதி³ஸாத்த²கஸ்ஸ ஸம்பஜஞ்ஞம் ஸாத்த²கஸம்பஜஞ்ஞம். ஸப்பாயஸ்ஸ அத்தனோ உபகாராவஹஸ்ஸ ஸம்பஜஞ்ஞம் ஸப்பாயஸம்பஜஞ்ஞம். அபி⁴க்கமாதீ³ஸு பி⁴க்கா²சாரகோ³சரே, அஞ்ஞத்தா²பி பவத்தேஸு அவிஜஹிதகம்மட்டா²னஸங்கா²தே கோ³சரே ஸம்பஜஞ்ஞம் கோ³சரஸம்பஜஞ்ஞம். அபி⁴க்கமாதீ³ஸு அஸம்முய்ஹனமேவ ஸம்பஜஞ்ஞம் அஸம்மோஹஸம்பஜஞ்ஞம். தத்த² (தீ³. நி. அட்ட². 1.214; ம. நி. அட்ட². 1.109) அபி⁴க்கமனசித்தே உப்பன்னே சித்தவஸேனேவ அக³ந்த்வா ‘‘கின்னு மே ஏத்த² க³தேன அத்தோ² அத்தி² நத்தீ²’’தி அத்தா²னத்த²ம் பரிக்³க³ஹேத்வா அத்த²பரிக்³க³ஹணம் ஸாத்த²கஸம்பஜஞ்ஞம். தத்த² ச அத்தோ²தி சேதியத³ஸ்ஸனபோ³தி⁴த³ஸ்ஸனஸங்க⁴த³ஸ்ஸனதே²ரத³ஸ்ஸனஅஸுப⁴த³ஸ்ஸனாதி³வஸேன த⁴ம்மதோ வட்³டி⁴. சேதியம் வா போ³தி⁴ம் வா தி³ஸ்வாபி ஹி பு³த்³தா⁴ரம்மணம், ஸங்க⁴த³ஸ்ஸனேன ஸங்கா⁴ரம்மணம் பீதிம் உப்பாதே³த்வா ததே³வ க²யவயதோ ஸம்மஸந்தோ அரஹத்தம் பாபுணாதி. தே²ரே தி³ஸ்வா தேஸம் ஓவாதே³ பதிட்டா²ய அஸுப⁴ம் தி³ஸ்வா தத்த² பட²மஜ்ஜா²னம் உப்பாதே³த்வா ததே³வ க²யவயதோ ஸம்மஸந்தோ அரஹத்தம் பாபுணாதி, தஸ்மா ஏதேஸம் த³ஸ்ஸனம் ‘‘ஸாத்த²க’’ந்தி வுத்தம். கேசி பன ‘‘ஆமிஸதோபி வட்³டி⁴ அத்தோ²யேவ தம் நிஸ்ஸாய ப்³ரஹ்மசரியானுக்³க³ஹாய படிபன்னத்தா’’தி வத³ந்தி.

தஸ்மிம் பன க³மனே ஸப்பாயாஸப்பாயம் பரிக்³க³ஹேத்வா ஸப்பாயபரிக்³க³ண்ஹனம் ஸப்பாயஸம்பஜஞ்ஞம். ஸேய்யதி²த³ம் – சேதியத³ஸ்ஸனம் தாவ ஸாத்த²ம். ஸசே பன சேதியஸ்ஸ மஹாபூஜாய த³ஸத்³வாத³ஸயோஜனந்தரே பரிஸா ஸன்னிபதந்தி, அத்தனோ விப⁴வானுரூபம் இத்தி²யோபி புரிஸாபி அலங்கதபடியத்தா சித்தகம்மரூபகானி விய ஸஞ்சரந்தி. தத்ர சஸ்ஸ இட்டே² ஆரம்மணே லோபோ⁴, அனிட்டே² படிகோ⁴, அஸமபேக்க²னே மோஹோ உப்பஜ்ஜதி, காயஸம்ஸக்³கா³பத்திம் வா ஆபஜ்ஜதி, ஜீவிதப்³ரஹ்மசரியானம் வா அந்தராயோ ஹோதி. ஏவம் தம் டா²னம் அஸப்பாயம் ஹோதி, வுத்தப்பகாரஅந்தராயாபா⁴வே ஸப்பாயம். போ³தி⁴த³ஸ்ஸனேபி ஏஸேவ நயோ. ஸங்க⁴த³ஸ்ஸனம்பி ஸாத்த²ம். ஸசே பன அந்தோகா³மே மஹாமண்ட³பம் காரேத்வா ஸப்³ப³ரத்திம் த⁴ம்மஸ்ஸவனம் கரோந்தேஸு மனுஸ்ஸேஸு வுத்தப்பகாரேனேவ ஜனஸன்னிபாதோ சேவ அந்தராயோ ச ஹோதி. ஏவம் தம் டா²னம் அஸப்பாயம், அந்தராயாபா⁴வே ஸப்பாயம். மஹாபரிஸாபரிவாரானம் தே²ரானம் த³ஸ்ஸனேபி ஏஸேவ நயோ. அஸுப⁴த³ஸ்ஸனம்பி ஸாத்த²ம் மக்³க³ப²லாதி⁴க³மஹேதுபா⁴வதோ. த³ந்தகட்ட²த்தா²ய ஸாமணேரம் க³ஹேத்வா க³தத³ஹரபி⁴க்கு²னோ வத்து²பேத்த² கதே²தப்³ப³ம். ஏவம் ஸாத்த²ம்பி பனேதம் புரிஸஸ்ஸ மாதுகா³மாஸுப⁴ம் அஸப்பாயம், மாதுகா³மஸ்ஸ ச புரிஸாஸுப⁴ம். ஸபா⁴க³மேவ ஸப்பாயந்தி ஏவம் ஸப்பாயபரிக்³க³ண்ஹனம் ஸப்பாயஸம்பஜஞ்ஞம் நாம.

ஏவம் பரிக்³க³ஹிதஸாத்த²கஸப்பாயஸ்ஸ பன அட்ட²திம்ஸாய கம்மட்டா²னேஸு அத்தனோ சித்தருசியம் கம்மட்டா²னஸங்கா²தம் கோ³சரம் உக்³க³ஹேத்வா பி⁴க்கா²சாரகோ³சரே தம் க³ஹேத்வாவ க³மனம் கோ³சரஸம்பஜஞ்ஞம் நாம.

அபி⁴க்கமாதீ³ஸு பன அஸம்முய்ஹனம் அஸம்மோஹஸம்பஜஞ்ஞம். தம் ஏவம் வேதி³தப்³ப³ம் – இத⁴ பி⁴க்கு² அபி⁴க்கமந்தோ வா படிக்கமந்தோ வா யதா² அந்த⁴புது²ஜ்ஜனா அபி⁴க்கமாதீ³ஸு ‘‘அத்தா அபி⁴க்கமதி, அத்தனா அபி⁴க்கமோ நிப்³ப³த்திதோ’’தி வா, ‘‘அஹம் அபி⁴க்கமாமி, மயா அபி⁴க்கமோ நிப்³ப³த்திதோ’’தி வா ஸம்முய்ஹந்தி, ததா² அஸம்முய்ஹந்தோ ‘‘அபி⁴க்கமாமீ’’தி சித்தே உப்பஜ்ஜமானே தேனேவ சித்தேன ஸத்³தி⁴ம் சித்தஸமுட்டா²னா வாயோதா⁴து விஞ்ஞத்திம் ஜனயமானா உப்பஜ்ஜதி, இதி சித்தகிரியவாயோதா⁴துவிப்பா²ரவஸேன அயம் காயஸம்மதோ அட்டி²ஸங்கா⁴டோ அபி⁴க்கமதி, தஸ்ஸேவம் அபி⁴க்கமதோ ஏகேகபது³த்³த⁴ரணே பத²வீதா⁴து, ஆபோதா⁴தூதி த்³வே தா⁴துயோ ஓமத்தா ஹோந்தி மந்தா³, இதரா த்³வே அதி⁴மத்தா ஹோந்தி ப³லவதியோ. ததா² அதிஹரணவீதிஹரணேஸு. வோஸ்ஸஜ்ஜனே தேஜோதா⁴து, வாயோதா⁴தூதி த்³வே தா⁴துயோ ஓமத்தா ஹோந்தி மந்தா³, இதரா த்³வே அதி⁴மத்தா ப³லவதியோ. ததா² ஸன்னிக்கே²பனஸன்னிரும்ப⁴னேஸு. தத்த² உத்³த⁴ரணே பவத்தா ரூபாரூபத⁴ம்மா அதிஹரணம் ந பாபுணந்தி, ததா² அதிஹரணே பவத்தா வீதிஹரணம், வீதிஹரணே பவத்தா வோஸ்ஸஜ்ஜனம், வோஸ்ஸஜ்ஜனே பவத்தா ஸன்னிக்கே²பனம், ஸன்னிக்கே²பனே பவத்தா ஸன்னிரும்ப⁴னம் ந பாபுணந்தி. தத்த² தத்தே²வ பப்³ப³பப்³ப³ம் ஸன்னிஸந்தி⁴ ஓதி⁴ஓதி⁴ ஹுத்வா தத்தகபாலே பக்கி²த்ததிலம் விய படபடாயந்தா பி⁴ஜ்ஜந்தி. தத்த² கோ ஏகோ அபி⁴க்கமதி, கஸ்ஸ வா ஏகஸ்ஸ அபி⁴க்கமனம்? பரமத்த²தோ ஹி தா⁴தூனம்யேவ க³மனம், தா⁴தூனம் டா²னம், தா⁴தூனம் நிஸஜ்ஜனம், தா⁴தூனம் ஸயனம். தஸ்மிம் தஸ்மிஞ்ஹி கோட்டா²ஸே ஸத்³தி⁴ம் ரூபேன –

‘‘அஞ்ஞம் உப்பஜ்ஜதே சித்தம், அஞ்ஞம் சித்தம் நிருஜ்ஜ²தி;

அவீசிமனுஸம்ப³ந்தோ⁴, நதீ³ஸோதோவ வத்ததீ’’தி. (தீ³. நி. அட்ட². 1.214; ம. நி. அட்ட². 1.109; ஸம். நி. அட்ட². 3.5.368);

ஏவம் அபி⁴க்கமாதீ³ஸு அஸம்முய்ஹனம் அஸம்மோஹஸம்பஜஞ்ஞம் நாமாதி. பச்சயஸம்பத்திந்தி பச்சயபாரிபூரிம். இமே சத்தாரோதி ஸீலஸம்வரோ, ஸந்தோஸோ, இந்த்³ரியஸம்வரோ, ஸதிஸம்பஜஞ்ஞந்தி இமே சத்தாரோ அரஞ்ஞவாஸஸ்ஸ ஸம்பா⁴ரா. வத்தப்³ப³தம் ஆபஜ்ஜதீதி ‘‘அஸுகஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அரஞ்ஞே திரச்சா²னக³தானம் விய வனசரகானம் விய ச நிவாஸமத்தமேவ, ந அரஞ்ஞவாஸானுச்ச²விகா காசி ஸம்மாபடிபத்தீ’’தி அபவாத³வஸேன வத்தப்³ப³தம், ஆரஞ்ஞகேஹி வா திரச்சா²னக³தேஹி வனசரகவிஸபா⁴க³ஜனேஹி விப்படிபத்திவஸேன வத்த²ப்³ப³தம் ஆபஜ்ஜதி. பே⁴ரவஸத்³த³ம் ஸாவேந்தி, தாவதா அபலாயந்தானம் ஹத்தே²ஹி ஸீஸம்…பே… கரோந்தி. காளகஸதி³ஸத்தா காளகம், வீதிக்கமஸங்கா²தம் து²ல்லவஜ்ஜம். திலகஸதி³ஸத்தா திலகம், மிச்சா²விதக்கஸங்கா²தம் அணுமத்தவஜ்ஜம். தந்தி பீதிம். விபூ⁴தபா⁴வேன உபட்டா²னதோ க²யதோ ஸம்மஸந்தோ.

விவித்தந்தி ஜனவிவித்தம். தேனாஹ ‘‘ஸுஞ்ஞ’’ந்தி. தம் பன ஜனஸத்³த³னிக்³கோ⁴ஸாபா⁴வேன வேதி³தப்³ப³ம் ஸத்³த³கண்டகத்தா ஜா²னஸ்ஸாதி ஆஹ ‘‘அப்பஸத்³த³ம் அப்பனிக்³கோ⁴ஸந்தி அத்தோ²’’தி. ஏததே³வாதி நிஸ்ஸத்³த³தம்யேவ. விஹாரோ பாகாரபரிச்சி²ன்னோ ஸகலோ ஆவாஸோ. அட்³ட⁴யோகோ³ தீ³க⁴பாஸாதோ³, ‘‘க³ருளஸண்டா²னபாஸாதோ³’’திபி வத³ந்தி. பாஸாதோ³ சதுரஸ்ஸபாஸாதோ³. ஹம்மியம் முண்ட³ச்ச²த³னபாஸாதோ³. அட்டோ படிராஜூனம் படிபா³ஹனயோக்³கோ³ சதுப்பஞ்சபூ⁴மகோ பதிஸ்ஸயவிஸேஸோ. மாளோ ஏககூடஸங்க³ஹிதோ அனேககோணவந்தோ பதிஸ்ஸயவிஸேஸோ. அபரோ நயோ – விஹாரோ நாம தீ³க⁴முக²பாஸாதோ³. அட்³ட⁴யோகோ³ ஏகபஸ்ஸச்ச²த³னகஸேனாஸனம். தஸ்ஸ கிர ஏகபஸ்ஸே பி⁴த்தி உச்சதரா ஹோதி, இதரபஸ்ஸே நீசா. ஏதேன தம் ஏகபஸ்ஸச்ச²த³னகம் ஹோதி. பாஸாதோ³ நாம ஆயதசதுரஸ்ஸபாஸாதோ³. ஹம்மியம் முண்ட³ச்ச²த³னம் சந்தி³கங்க³ணயுத்தம். கு³ஹா நாம கேவலா பப்³ப³தகு³ஹா. லேணம் த்³வாரப³த்³த⁴ம் பப்³பா⁴ரம். மண்ட³போதி ஸாகா²மண்ட³போ. ஆவஸத²பூ⁴தம் ஸேனாஸனம் விஹரிதப்³ப³ட்டே²ன விஹாரஸேனாஸனம். மஸாரகாதி³ மஞ்சபீட²ம் தத்த² அத்த²ரிதப்³ப³பி⁴ஸி உபதா⁴னஞ்ச மஞ்சபீட²ஸம்ப³ந்த⁴தோ மஞ்சபீட²ஸேனாஸனம். சிமிலிகாதி³ பூ⁴மியம் ஸந்த²ரிதப்³ப³தாய ஸந்த²தஸேனாஸனம். அபி⁴ஸங்க²தாபா⁴வதோ கேவலம் ஸயனஸ்ஸ நிஸஜ்ஜாய ச ஓகாஸபூ⁴தம் ருக்க²மூலாதி³ படிக்கமிதப்³ப³ட்டா²னம் ஓகாஸஸேனாஸனம். ஸேனாஸனக்³க³ஹணேன க³ஹிதமேவாதி ‘‘விவித்தம் ஸேனாஸன’’ந்தி இமினா ஸேனாஸனக்³க³ஹணேன க³ஹிதமேவ ஸாமஞ்ஞஜோதனாபா⁴வதோ.

யதி³ ஏவம் கஸ்மா ‘‘அரஞ்ஞ’’ந்தி வுத்தந்தி ஆஹ ‘‘இமஸ்ஸ பனா’’திஆதி³. பி⁴க்கு²னீனம் வஸேன ஆக³தந்தி இத³ம் வினயே ததா² ஆக³தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், அபி⁴த⁴ம்மேபி (விப⁴. 529) பன ‘‘அரஞ்ஞந்தி நிக்க²மித்வா ப³ஹி இந்த³கி²லா ஸப்³ப³மேதம் அரஞ்ஞ’’ந்தி ஆக³தமேவ. தத்த² ஹி யம் ந கா³மப்பதே³ஸந்தோக³த⁴ம், தம் அரஞ்ஞந்தி நிப்பரியாயவஸேன ததா² வுத்தம். து⁴தங்க³னித்³தே³ஸே (விஸுத்³தி⁴. 1.31) யம் வுத்தம், தம் யுத்தம், தஸ்மா தத்த² வுத்தனயேன க³ஹேதப்³ப³ந்தி அதி⁴ப்பாயோ. ருக்க²மூலந்தி ருக்க²ஸமீபம். வுத்தஞ்ஹேதம் ‘‘யாவதா மஜ்ஜ²ன்ஹிகே காலே ஸமந்தா சா²யா ப²ரதி, நிவாதே பண்ணானி பதந்தி, ஏத்தாவதா ருக்க²மூல’’ந்தி. ஸேல-ஸத்³தோ³ அவிஸேஸதோ பப்³ப³தபரியாயோதி கத்வா வுத்தம் ‘‘பப்³ப³தந்தி ஸேல’’ந்தி, ந ஸிலாமயமேவ. பம்ஸுமயாதி³கோ ஹி திவிதோ⁴பி பப்³ப³தோ ஏவாதி. விவரந்தி த்³வின்னம் பப்³ப³தானம் மிதோ² ஆஸன்னதரே டி²தானம் ஓவரகாதி³ஸதி³ஸம் விவரம். ஏகஸ்மிம்யேவ வா பப்³ப³தே. உமங்க³ஸதி³ஸந்தி ஸுது³ங்கா³ஸதி³ஸம். மனுஸ்ஸானம் அனுபசாரட்டா²னந்தி பகதிஸஞ்சாரவஸேன மனுஸ்ஸேஹி ந ஸஞ்சரிதப்³ப³ட்டா²னம். ஆதி³-ஸத்³தே³ன ‘‘வனபத்த²ந்தி வனஸண்டா³னமேதம் ஸேனாஸனானம் அதி⁴வசனம். வனபத்த²ந்தி பி⁴ம்ஸனகானமேதம். வனபத்த²ந்தி ஸலோமஹம்ஸானமேதம். வனபத்த²ந்தி பரியந்தானமேதம். வனபத்த²ந்தி ந மனுஸ்ஸூபசாரானமேதம் ஸேனாஸனானம் அதி⁴வசன’’ந்தி (விப⁴. 531) இமம் பாளிப்பதே³ஸம் ஸங்க³ண்ஹாதி. அச்ச²ன்னந்தி கேனசி ச²த³னேன அந்தமஸோ ருக்க²ஸாகா²யபி ந சா²தி³தம். நிக்கட்³டி⁴த்வாதி நீஹரித்வா. பப்³பா⁴ரலேணஸதி³ஸேதி பப்³பா⁴ரஸதி³ஸே, லேணஸதி³ஸே வா.

பிண்ட³பாதபரியேஸனம் பிண்ட³பாதோ உத்தரபத³லோபேனாதி ஆஹ ‘‘பிண்ட³பாதபரியேஸனதோ படிக்கந்தோ’’தி. பல்லங்கந்தி ஏத்த² பரி-ஸத்³தோ³ ஸமந்ததோதி ஏதஸ்மிம் அத்தே², தஸ்மா வாமோரும் த³க்கி²ணோருஞ்ச ஸமம் ட²பேத்வா உபோ⁴ பாதே³ அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸம்ப³ந்தே⁴ கத்வா நிஸஜ்ஜா பல்லங்கந்தி ஆஹ ‘‘ஸமந்ததோ ஊருப³த்³தா⁴ஸன’’ந்தி. ஊரூனம் ப³ந்த⁴னவஸேன நிஸஜ்ஜா பல்லங்கம். ஆபு⁴ஜித்வாதி ச யதா² பல்லங்கவஸேன நிஸஜ்ஜா ஹோதி, ஏவம் உபோ⁴ பாதே³ ஆபு⁴ஜிதே ஸமிஞ்ஜிதே கத்வா. தம் பன உபி⁴ன்னம் பாதா³னம் ததா²ஸம்ப³ந்த⁴தாகரணந்தி ஆஹ ‘‘ப³ந்தி⁴த்வா’’தி. ஹேட்டி²மகாயஸ்ஸ அனுஜுகம் ட²பனம் நிஸஜ்ஜாவசனேனேவ போ³தி⁴தந்தி உஜும் காயந்தி ஏத்த² காய-ஸத்³தோ³ உபரிமகாயவிஸயோதி ஆஹ ‘‘உபரிமஸரீரம் உஜுகம் ட²பேத்வா’’தி. தம் பன உஜுகம் ட²பனம் ஸரூபதோ பயோஜனதோ ச த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அட்டா²ரஸா’’திஆதி³ வுத்தம். ந பணமந்தீதி ந ஓணமந்தி. ந பரிபததீதி ந விக³ச்ச²தி வீதி²ம் ந லங்கே⁴தி, ததோ ஏவ புப்³பே³னாபரம் விஸேஸஸம்பத்தியா கம்மட்டா²னம் வுத்³தி⁴ம் பா²திம் க³ச்ச²தி. பரிமுக²ந்தி ஏத்த² பரி-ஸத்³தோ³ அபி⁴-ஸத்³தே³ன ஸமானத்தோ²தி ஆஹ ‘‘கம்மட்டா²னாபி⁴முக²’’ந்தி, ப³ஹித்³தா⁴ புது²த்தாரம்மணதோ நிவாரேத்வா கம்மட்டா²னம்யேவ புரக்க²த்வாதி அத்தோ². ஸமீபத்தோ² வா பரி-ஸத்³தோ³தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘முக²ஸமீபே வா கத்வா’’தி ஆஹ. ஏத்த² ச யதா² ‘‘விவித்தம் ஸேனாஸனம் ப⁴ஜதீ’’திஆதி³னா பா⁴வனானுரூபம் ஸேனாஸனம் த³ஸ்ஸிதம், ஏவம் நிஸீத³தீதி இமினா அலீனானுத்³த⁴ச்சபக்கி²யோ ஸந்தோ இரியாபதோ² த³ஸ்ஸிதோ. ‘‘பல்லங்கம் ஆபு⁴ஜித்வா’’தி இமினா நிஸஜ்ஜாய த³ள்ஹபா⁴வோ. ‘‘பரிமுக²ம் ஸதிம் உபட்ட²பேத்வா’’தி இமினா ஆரம்மணபரிக்³க³ஹூபாயோ.

பரீதி பரிக்³க³ஹட்டோ² ‘‘பரிணாயிகா’’திஆதீ³ஸு (த⁴. ஸ. 16, 20) விய. முக²ந்தி நிய்யானட்டோ² ‘‘ஸுஞ்ஞதவிமோக்க²முக²’’ந்திஆதீ³ஸு விய. படிபக்க²தோ நிக்³க³மனட்டோ² ஹி நிய்யானட்டோ², தஸ்மா பரிக்³க³ஹிதனிய்யானம் ஸதிந்தி ஸப்³ப³தா² க³ஹிதாஸம்மோஸம் பரிச்சத்தஸம்மோஸம் ஸதிம் கத்வா, பரமஸதினேபக்கம் உபட்ட²பேத்வாதி அத்தோ².

அபி⁴ஜ்ஜா²யதி கி³ஜ்ஜ²தி அபி⁴கங்க²தி ஏதாயாதி அபி⁴ஜ்ஜா², லோபோ⁴. லுஜ்ஜனட்டே²னாதி பி⁴ஜ்ஜனட்டே²ன, க²ணே க²ணே பி⁴ஜ்ஜனட்டே²னாதி அத்தோ². விக்க²ம்ப⁴னவஸேனாதி ஏத்த² விக்க²ம்ப⁴னம் அனுப்பாத³னம் அப்பவத்தனம் படிபக்கே²ன ஸுப்பஹீனத்தா. பஹீனத்தாதி ச பஹீனஸதி³ஸதம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ஜா²னஸ்ஸ அனதி⁴க³தத்தா. ததா²பி நயித³ம் சக்கு²விஞ்ஞாணம் விய ஸபா⁴வதோ விக³தாபி⁴ஜ்ஜ²ம், அத² கோ² பா⁴வனாவஸேன. தேனாஹ ‘‘ந சக்கு²விஞ்ஞாணஸதி³ஸேனா’’தி. ஏஸேவ நயோதி யதா² சக்கு²விஞ்ஞாணம் ஸபா⁴வேன விக³தாபி⁴ஜ்ஜ²ம் அப்³யாபன்னஞ்ச ந பா⁴வனாய விக்க²ம்பி⁴தத்தா, ந ஏவமித³ம். இத³ம் பன சித்தம் பா⁴வனாய பரிஸோதி⁴தத்தா அப்³யாபன்னம் விக³ததி²னமித்³த⁴ம் அனுத்³த⁴தம் நிப்³பி³சிகிச்ச²ஞ்சாதி அத்தோ². புரிமபகதிந்தி பரிஸுத்³த⁴பண்ட³ரஸபா⁴வம். ‘‘யா தஸ்மிம் ஸமயே சித்தஸ்ஸ அகல்யதா’’திஆதி³னா (த⁴. ஸ. 1162; விப⁴. 546) தி²னஸ்ஸ, ‘‘யா தஸ்மிம் ஸமயே காயஸ்ஸ அகல்யதா’’திஆதி³னா (த⁴. ஸ. 1163; விப⁴. 546) ச மித்³த⁴ஸ்ஸ அபி⁴த⁴ம்மே நித்³தி³ட்ட²த்தா வுத்தம் ‘‘தி²னம் சித்தகே³லஞ்ஞம், மித்³த⁴ம் சேதஸிககே³லஞ்ஞ’’ந்தி. ஸதிபி ஹி அஞ்ஞமஞ்ஞம் அவிப்பயோகே³ சித்தகாயலஹுதாதீ³னம் விய சித்தசேதஸிகானம் யதா²க்கமம் தம்தம்விஸேஸஸ்ஸ யா தேஸம் அகல்யதாதீ³னம் விஸேஸபச்சயதா, அயமேதேஸம் ஸபா⁴வோதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஆலோகஸஞ்ஞீதி ஏத்த² அதிஸயத்தவிஸிட்ட²அத்தி²அத்தா²வபோ³த⁴கோயமீகாரோதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ரத்திம்பி…பே… ஸமன்னாக³தோ’’தி. இத³ம் உப⁴யந்தி ஸதிஸம்பஜஞ்ஞமாஹ.

அதிக்கமித்வாதி விக்க²ம்ப⁴னவஸேன பஜஹித்வா. கத²மித³ம் கத²மித³ந்தி பவத்தியா கத²ம்கதா², விசிகிச்சா², ஸா ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி கத²ம்கதீ², ந கத²ம்கதீ²தி அகத²ம்கதீ², நிப்³பி³சிகிச்சோ². லக்க²ணாதி³பே⁴த³தோதி ஏத்த² ஆதி³-ஸத்³தே³ன பச்சயபரிஹானப்பஹாயகாதீ³னம்பி ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³. தேபி ஹி பபே⁴த³தோ த³ட்ட²ப்³பா³தி. உச்சி²ந்தி³த்வா பாதேந்தீதி ஏத்த² உச்சி²ந்த³னம் பாதனஞ்ச தாஸம் பஞ்ஞானம் அனுப்பன்னானம் உப்பஜ்ஜிதும் அப்பதா³னமேவ. இதி மஹக்³க³தானுத்தரபஞ்ஞானம் ஏகச்சாய ச பரித்தபஞ்ஞாய அனுப்பத்திஹேதுபூ⁴தா நீவரணத⁴ம்மா இதராய ச ஸமத்த²தம் விஹனந்தியேவாதி ‘‘பஞ்ஞாய து³ப்³ப³லீகரணா’’தி வுத்தா. அப்பேந்தோதி நிக³மேந்தோ.

அத்தந்தபஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.