.நமோ தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ.

அங்கு³த்தரனிகாயே

சதுக்கனிபாத-டீகா

1. பட²மபண்ணாஸகம்

1. ப⁴ண்ட³கா³மவக்³கோ³

1-2. அனுபு³த்³த⁴ஸுத்தாதி³வண்ணனா

1-2. சதுக்கனிபாதஸ்ஸ பட²மே அனுபோ³தோ⁴ புப்³ப³பா⁴கி³யம் ஞாணம், படிவேதோ⁴ அனுபோ³தே⁴ன அபி⁴ஸமயோ. தத்த² யஸ்மா அனுபோ³த⁴புப்³ப³கோ படிவேதோ⁴ அனுபோ³தே⁴ன வினா ந ஹோதி. அனுபோ³தோ⁴ ஹி ஏகச்சோ படிவேத⁴ஸம்ப³த்³தோ⁴, தது³ப⁴யாபா⁴வஹேதுகஞ்ச வட்டே ஸம்ஸரணம், தஸ்மா வுத்தம் பாளியம் ‘‘அனனுபோ³தா⁴…பே… தும்ஹாகஞ்சா’’தி. படிஸந்தி⁴க்³க³ஹணவஸேன ப⁴வதோ ப⁴வந்தரூபக³மனம் ஸந்தா⁴வனம், அபராபரம் சவனூபபஜ்ஜனவஸேன ஸஞ்சரணம் ஸம்ஸரணந்தி ஆஹ ‘‘ப⁴வதோ’’திஆதி³. ஸந்தா⁴விதஸம்ஸரிதபதா³னம் கம்மஸாத⁴னதம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘மயா ச தும்ஹேஹி சா’’தி பட²மவிகப்பே. து³தியவிகப்பே பன பா⁴வஸாத⁴னதம் ஹத³யே கத்வா ‘‘மமஞ்சேவ தும்ஹாகஞ்சா’’தி யதா²ருதவஸேனேவ வுத்தம். தீ³க⁴ரஜ்ஜுனா ப³த்³த⁴ஸகுணம் விய ரஜ்ஜுஹத்தோ² புரிஸோ தே³ஸந்தரம் தண்ஹாரஜ்ஜுனா ப³த்³த⁴ம் ஸத்தஸந்தானம் அபி⁴ஸங்கா²ரோ ப⁴வந்தரம் நேதி ஏதாயாதி ப⁴வனேத்தி. தேனாஹ ‘‘ப⁴வரஜ்ஜூ’’திஆதீ³.

வட்டது³க்க²ஸ்ஸ அந்தகரோதி ஸகலவட்டது³க்க²ஸ்ஸ ஸகஸந்தானே பரஸந்தானே ச வினாஸகரோ அபா⁴வகரோ. பு³த்³த⁴சக்கு²த⁴ம்மசக்கு²தி³ப்³ப³சக்கு²மம்ஸசக்கு²ஸமந்தசக்கு²ஸங்கா²தேஹி பஞ்சஹி சக்கூ²ஹி சக்கு²மா. ஸவாஸனானம் கிலேஸானம் ஸமுச்சி²ன்னத்தா ஸாதிஸயம் கிலேஸபரினிப்³பா³னேன பரினிப்³பு³தோ. து³தியம் உத்தானமேவ.

அனுபு³த்³த⁴ஸுத்தாதி³வண்ணனா நிட்டி²தா.

3-4. பட²மக²தஸுத்தாதி³வண்ணனா

3-4. ததியே கலிந்தி அபராத⁴ம். விசினாதீதி ஆசினோதி பஸவதி. தேன ச கலினா ஸுக²ம் ந படிலப⁴தீதி தேன அபராதே⁴ன ஸுக²ம் ந விந்த³தி. நிந்தி³யப்பஸம்ஸாய ஹி பஸம்ஸியனிந்தா³ய ச ஸமகோவ விபாகோ. பஸம்ஸியனிந்தா³தி ச ஸம்பன்னகு³ணபரித⁴ம்ஸனவஸேன பவத்தியா மஹாஸாவஜ்ஜதாய கடுகதரவிபாகா. நிந்தி³யப்பஸம்ஸா பன கத²ம் தாய ஸமவிபாகாதி சே? தஸ்மிம் அவிஜ்ஜமானகு³ணஸமாரோபனேன அத்தனோ பரேஸஞ்ச மிச்சா²படிபத்திஹேதுபா⁴வதோ பஸம்ஸியேன தஸ்ஸ ஸப்³பா⁴வகரணதோ ச. லோகேபி ஹி அஸூரம் ஸூரேன ஸமம் கரோந்தோ கா³ரய்ஹோ ஹோதி, பகே³வ து³ப்படிபன்னம் ஸுப்படிபன்னேன ஸமம் கரோந்தோதி. ஸகேன த⁴னேனாதி அத்தனோ ஸாபதேய்யேன. அப்பமத்தகோவ கலீதி தி³ட்ட²த⁴ம்மிகத்தா ஸப்படிகாரத்தா ச அப்பமத்தகோ அபராதோ⁴. அயம்…பே… மஹந்ததரோ கலி கதூபசிதத்தா ஸம்பராயிகத்தா அப்படிகாரத்தா ச.

நிரப்³பு³தோ³தி க³ணனாவிஸேஸோ ஏஸோதி ஆஹ ‘‘நிரப்³பு³த³க³ணனாயா’’தி, ஸதஸஹஸ்ஸம் நிரப்³பு³தா³தி அத்தோ². நிரப்³பு³த³பரிமாணம் பன வஸ்ஸக³ணனாய ஏவம் வேதி³தப்³ப³ம். யதே²வ ஹி ஸதம் ஸதஸஹஸ்ஸானம் கோடி ஹோதி, ஏவம் ஸதம் ஸதஸஹஸ்ஸானம் கோடியோ பகோடி நாம ஹோதி, ஸதம் ஸதஸஹஸ்ஸானம் பகோடியோ கோடிபகோடி, ஸதம் ஸதஸஹஸ்ஸகோடிபகோடியோ நஹுதம், ஸதம் ஸதஸஹஸ்ஸனஹுதானி நின்னஹுதம், ஸதம் ஸதஸஹஸ்ஸனின்னஹுதானி ஏகம் அப்³பு³த³ம், ததோ வீஸதிகு³ணிதம் நிரப்³பு³த³ம். யம் அரியே க³ரஹந்தோ நிரயம் உபபஜ்ஜதீதி அரியே க³ரஹந்தோ யம் நிரப்³பு³த³ஸங்கா²தம் நிரயம் உபபஜ்ஜதி, நிரப்³பு³தோ³தி ச பாடியேக்கோ நிரயோ நத்தி², அவீசிம்ஹியேவ பன நிரப்³பு³த³க³ணனாய பச்சிதப்³ப³ட்டா²னஸ்ஸேதம் நாமம். சதுத்த²ம் உத்தானமேவ.

பட²மக²தஸுத்தாதி³வண்ணனா நிட்டி²தா.

5. அனுஸோதஸுத்தவண்ணனா

5. பஞ்சமே அனுஸோதம் க³ச்ச²தீதி ஸம்ஸாரஸோதஸ்ஸ அனுகூலபா⁴வேன க³ச்ச²தி. பச்சனீகபடிபத்தியாதி ஸம்ஸாரஸோதஸ்ஸ படிகூலவஸேன பவத்தனிப்³பி³தா³னுபஸ்ஸனாதி³படிபத்தியா. டி²தஸபா⁴வோதி அசலப்பஸாதா³தி³ஸமன்னாக³மேன டி²தஸபா⁴வோ. அனாகா³மீ ஹி அஸ்ஸத்³தி⁴யேஹி காமராக³ப்³யாபாதே³ஹி அகம்பனியசித்ததாய தம்ஹா லோகா அனாவத்தித⁴ம்மதாய ச டி²தஸபா⁴வோ நாம. ஓக⁴ம் தரித்வாதி காமோகா⁴தி³சதுப்³பி³த⁴ம் ஓக⁴ம் அதிக்கமித்வா. பரதீரம் க³தோதி நிப்³பா³னபாரம் க³தோ. ப்³ராஹ்மணோதி பா³ஹிதபாபதாய ப்³ராஹ்மணோதி ஸங்க²ம் க³தோ கீ²ணாஸவோ. தேனாஹ ‘‘ஸேட்டோ² நித்³தோ³ஸோ’’தி. பஞ்சவேரகம்மந்தி பாணாதிபாதாதி³பஞ்சது³ச்சரிதம். ஸஹாபி து³க்கே²ன ஸஹாபி தோ³மனஸ்ஸேனாதி கிலேஸபரியுட்டா²னே ஸதி உப்பன்னேன து³க்க²தோ³மனஸ்ஸேன ஸத்³தி⁴ம்பி. பரிபுண்ணந்தி திஸ்ஸன்னம் ஸிக்கா²னம் ஏகாயபி அனூனம். பரிஸுத்³த⁴ந்தி நிருபக்கிலேஸம். ப்³ரஹ்மசரியந்தி ஸேட்ட²சரியம். இமினா வாரேன ஸோதாபன்னஸகதா³கா³மினோ கதி²தா. கிம் பன தே ருத³ந்தா ப்³ரஹ்மசரியம் சரந்தீதி? ஆம, கிலேஸரோத³னேன ரோத³ந்தா சரந்தி நாம, ஸீலஸம்பன்னோ புது²ஜ்ஜனபி⁴க்கு² ஏத்தே²வ ஸங்க³ஹிதோ.

சேதோவிமுத்திந்தி ப²லஸமாதி⁴ம். பஞ்ஞாவிமுத்திந்தி ப²லஞாணம். ச²ஹாகாரேஹி பாரக³தோதி அபி⁴ஞ்ஞாபாரகூ³, பரிஞ்ஞாபாரகூ³, பா⁴வனாபாரகூ³, பஹானபாரகூ³, ஸச்சி²கிரியாபாரகூ³, ஸமாபத்திபாரகூ³தி ஏவம் ச²ஹி ஆகாரேஹி ஸப்³ப³த⁴ம்மானம் பாரம் பரியோஸானம் க³தோ. ஸேஸமேத்த² ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

அனுஸோதஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

6. அப்பஸ்ஸுதஸுத்தவண்ணனா

6. ச²ட்டே² அப்பகம் ஸுதம் ஹோதீதி நவங்க³ஸத்து²ஸாஸனே கிஞ்சிதே³வ ஸுதம் ஹோதி. ததே³வ நவங்க³ஸத்து²ஸாஸனம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸுத்தம் கே³ய்ய’’ந்திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஸுத்தாதீ³னி விப⁴ஜித்வா த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘உப⁴தோவிப⁴ங்க³னித்³தே³ஸக்க²ந்த⁴கபரிவாரா’’திஆதி³மாஹ. கத²ம் பனாயம் விபா⁴கோ³ யுஜ்ஜேய்ய. ஸகா³த²கஞ்ஹி ஸுத்தம் கே³ய்யம், நிக்³கா³த²கம் ஸுத்தம் வேய்யாகரணம். தது³ப⁴யவினிமுத்தஞ்ச ஸுத்தம் உதா³னாதி³விஸேஸஸஞ்ஞாரஹிதம் நத்தி², யம் ஸுத்தங்க³ம் ஸியா. மங்க³லஸுத்தாதீ³னஞ்ச (கு². பா. 5.1 ஆத³யோ; ஸு. நி. 261 ஆத³யோ) ஸுத்தங்க³ஸங்க³ஹோ ந ஸியா கா³தா²பா⁴வதோ த⁴ம்மபதா³தீ³னம் விய. கே³ய்யங்க³ஸங்க³ஹோ வா ஸியா ஸகா³த²கத்தா ஸகா³தா²வக்³க³ஸ்ஸ விய. ததா² உப⁴தோவிப⁴ங்கா³தீ³ஸு ஸகா³த²கப்பதே³ஸானந்தி? வுச்சதே –

‘‘ஸுத்தந்தி ஸாமஞ்ஞவிதி⁴, விஸேஸவித⁴யோ பரே;

ஸனிமித்தா நிருள்ஹத்தா, ஸஹதாஞ்ஞேன நாஞ்ஞதோ’’. (நேத்தி. அட்ட². ஸங்க³ஹவாரவண்ணனா; தீ³. நி. டீ. 1.பட²மமஹாஸங்கீ³திகதா²வண்ணனா; ஸாரத்த². டீ. 1.பட²மமஹாஸங்கீ³திகதா²வண்ணனா)

ஸப்³ப³ஸ்ஸபி ஹி பு³த்³த⁴வசனஸ்ஸ ஸுத்தந்தி அயம் ஸாமஞ்ஞவிதி⁴. தேனேவாஹ ஆயஸ்மா மஹாகச்சானோ நேத்தியம் (நேத்தி. ஸங்க³ஹவாரோ) ‘‘நவவித⁴ஸுத்தந்தபரியேட்டீ²’’தி. ஏத்தகம் தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ ஸுத்தாக³தம் ஸுத்தபரியாபன்னம் (பாசி. 655, 1242) ஸகவாதே³ பஞ்ச ஸுத்தஸதானீதி (த⁴. ஸ. அட்ட². நிதா³னகதா²; கதா². அட்ட². நிதா³னகதா²) ஏவமாதி³ ச ஏதஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ ஸாத⁴கம். விஸேஸவித⁴யோ பரே ஸனிமித்தா ததே³கதே³ஸேஸு கே³ய்யாத³யோ விஸேஸவித⁴யோ தேன தேன நிமித்தேன பதிட்டி²தா. ததா² ஹி கே³ய்யஸ்ஸ ஸகா³த²கத்தம் தப்³பா⁴வனிமித்தம். லோகேபி ஹி ஸஸிலோகம் ஸகா³த²கம் வா சுண்ணியக³ந்த²ம் ‘‘கே³ய்ய’’ந்தி வத³ந்தி. கா³தா²விரஹே பன ஸதி புச்ச²ம் கத்வா விஸ்ஸஜ்ஜனபா⁴வோ வேய்யாகரணஸ்ஸ தப்³பா⁴வனிமித்தம். புச்சா²விஸ்ஸஜ்ஜனஞ்ஹி ‘‘ப்³யாகரண’’ந்தி வுச்சதி. ப்³யாகரணமேவ வேய்யாகரணம். ஏவம் ஸந்தே ஸகா³த²காதீ³னம்பி புச்ச²ம் கத்வா விஸ்ஸஜ்ஜனவஸேன பவத்தானம் வேய்யாகரணபா⁴வோ ஆபஜ்ஜதீதி? நாபஜ்ஜதி கே³ய்யாதி³ஸஞ்ஞானம் அனோகாஸபா⁴வதோ, ‘‘கா³தா²விரஹே ஸதீ’’தி விஸேஸிதத்தா ச. ததா² ஹி த⁴ம்மபதா³தீ³ஸு கேவலம் கா³தா²ப³ந்தே⁴ஸு ஸகா³த²கத்தேபி ஸோமனஸ்ஸஞாணமயிககா³தா²யுத்தேஸு ‘‘வுத்தம் ஹேத’’ந்திஆதீ³வசனஸம்ப³ந்தே⁴ஸு அப்³பு⁴தத⁴ம்மப்படிஸம்யுத்தேஸு ச ஸுத்தவிஸேஸேஸு யதா²க்கமம் கா³தா²உதா³னஇதிவுத்தகஅப்³பு⁴தத⁴ம்மஸஞ்ஞா பதிட்டி²தா, ததா² ஸதிபி கா³தா²ப³ந்த⁴பா⁴வே ப⁴க³வதோ அதீதாஸு ஜாதீஸு சரியானுபா⁴வப்பகாஸகேஸு ஜாதகஸஞ்ஞா, ஸதிபி பஞ்ஹவிஸ்ஸஜ்ஜனபா⁴வே ஸகா³த²கத்தே ச கேஸுசி ஸுத்தந்தேஸு வேத³ஸ்ஸ லபா⁴பனதோ வேத³ல்லஸஞ்ஞா பதிட்டி²தாதி ஏவம் தேன தேன ஸகா³த²கத்தாதி³னா நிமித்தேன தேஸு தேஸு ஸுத்தவிஸேஸேஸு கே³ய்யாதி³ஸஞ்ஞா பதிட்டி²தாதி விஸேஸவித⁴யோ ஸுத்தங்க³தோ பரே கே³ய்யாத³யோ. யம் பனேத்த² கே³ய்யங்கா³தி³னிமித்தரஹிதம், தம் ஸுத்தங்க³ம் விஸேஸஸஞ்ஞாபரிஹாரேன ஸாமஞ்ஞஸஞ்ஞாய பவத்தனதோ. நனு ச ஸகா³த²கம் ஸுத்தம் கே³ய்யம், நிக்³கா³த²கம் ஸுத்தம் வேய்யாகரணந்தி ஸுத்தங்க³ம் ந ஸம்ப⁴வதீதி சோத³னா தத³வத்தா²வாதி? ந தத³வத்தா² ஸோதி⁴தத்தா. ஸோதி⁴தஞ்ஹி புப்³பே³ ‘‘கா³தா²விரஹே ஸதி புச்சா²விஸ்ஸஜ்ஜனபா⁴வோ வேய்யாகரணஸ்ஸ தப்³பா⁴வனிமித்த’’ந்தி.

யஞ்ச வுத்தம் – ‘‘கா³தா²பா⁴வதோ மங்க³லஸுத்தாதீ³னம் ஸுத்தங்க³ஸங்க³ஹோ ந ஸியா’’தி, தம் ந, நிருள்ஹத்தா. நிருள்ஹோ ஹி மங்க³லஸுத்தாதீ³னம் ஸுத்தபா⁴வோ. ந ஹி தானி த⁴ம்மபத³பு³த்³த⁴வம்ஸாத³யோ விய கா³தா²பா⁴வேன பஞ்ஞாதானி, அத² கோ² ஸுத்தபா⁴வேனேவ, தேனேவ ஹி அட்ட²கதா²யம் ‘‘ஸுத்தனாமக’’ந்தி நாமக்³க³ஹணம் கதம். யம் பன வுத்தம் ‘‘ஸகா³த²கத்தா கே³ய்யங்க³ஸங்க³ஹோ ஸியா’’தி, தத³பி நத்தி², யஸ்மா ஸஹதாஞ்ஞேன. ஸஹ கா³தா²ஹீதி ஹி ஸகா³த²கம். ஸஹபா⁴வோ நாம அத்த²தோ அஞ்ஞேன ஹோதி, ந ச மங்க³லஸுத்தாதீ³ஸு கா³தா²வினிமுத்தோ கோசி ஸுத்தப்பதே³ஸோ அத்தி², யோ ‘‘ஸஹ கா³தா²ஹீ’’தி வுச்சேய்ய, ந ச ஸமுதா³யோ நாம கோசி அத்தி². யத³பி வுத்தம் – ‘‘உப⁴தோவிப⁴ங்கா³தீ³ஸு ஸகா³த²கப்பதே³ஸானம் கே³ய்யங்க³ஸங்க³ஹோ ஸியா’’தி, தத³பி ந, அஞ்ஞதோ. அஞ்ஞா ஏவ ஹி தா கா³தா² ஜாதகாதி³பரியாபன்னத்தா. அதோ ந தாஹி உப⁴தோவிப⁴ங்கா³தீ³னம் கே³ய்யங்க³பா⁴வோதி. ஏவம் ஸுத்தாதீ³னம் அங்கா³னம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸங்கராபா⁴வோ வேதி³தப்³போ³. அயமேத்த² ஸங்கே²போ, வித்தா²ரோ பன ஸமந்தபாஸாதி³காய வினயஸம்வண்ணனாய ஸாரத்த²தீ³பனியா (ஸாரத்த². டீ. 1.பட²மமஹாஸங்கீ³திகதா²வண்ணனா) அம்ஹேஹி பகாஸிதோ, இச்ச²ந்தேஹி ததோயேவ க³ஹேதப்³போ³.

ந அத்த²மஞ்ஞாய த⁴ம்மமஞ்ஞாய த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபன்னோ ஹோதீதி அட்ட²கதா²ஞ்ச பாளிஞ்ச ஜானித்வா லோகுத்தரத⁴ம்மஸ்ஸ அனுரூபத⁴ம்மம் புப்³ப³பா⁴க³ப்படிபத³ம் படிபன்னோ ந ஹோதீதி ஏவமேத்த² ஸம்ப³ந்தோ⁴ வேதி³தப்³போ³. தேனேவாஹ ‘‘ந அத்த²மஞ்ஞாய த⁴ம்மமஞ்ஞாயாதி அட்ட²கத²ஞ்ச பாளிஞ்ச ஜானித்வா…பே… ந படிபன்னோ ஹோதீ’’தி.

அப்பஸ்ஸுதஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

7. ஸோப⁴னஸுத்தவண்ணனா

7. ஸத்தமே பஞ்ஞாவேய்யத்தியேனாதி ஸச்சஸம்படிவேதா⁴தி³பஞ்ஞாவேய்யத்தியேன. வினயம் உபேதாதி தத³ங்கா³தி³வஸேன கிலேஸானம் வினயம் உபேதா. வேஸாரஜ்ஜேனாதி ஸாரஜ்ஜகரானம் தி³ட்டி²விசிகிச்சா²தி³பாபத⁴ம்மானம் விக³மனதோ வேஸாரஜ்ஜேன, ஸாரஜ்ஜரஹிதேனாதி அத்தோ². தேபிடகவஸேன ப³ஹு ஸுதம் ஏதேஸந்தி ப³ஹுஸ்ஸுதா. தமேவ பரியத்தித⁴ம்மம் தா⁴ரேந்தி ஸுவண்ணபா⁴ஜனே பக்கி²த்தஸீஹவஸம் விய வினஸ்ஸந்தம் அகத்வா ஸுப்பகு³ணஸுப்பவத்திபா⁴வேன ஹத³யே ட²பேந்தீதி த⁴ம்மத⁴ரா. ஏதி³ஸா ச அத்தனா ஸுதஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ ஆதா⁴ரபூ⁴தா நாம ஹோந்தீதி ஆஹ ‘‘ஸுதத⁴ம்மானம் ஆதா⁴ரபூ⁴தா’’தி.

ஸோப⁴னஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

8. வேஸாரஜ்ஜஸுத்தவண்ணனா

8. அட்ட²மே ப்³யாமோஹவஸேன ஸரணபரியேஸனம் ஸாரஜ்ஜனம் ஸாரதோ³, ப்³யாமோஹப⁴யம். விக³தோ ஸாரதோ³ ஏதஸ்ஸாதி விஸாரதோ³, தஸ்ஸ பா⁴வோ வேஸாரஜ்ஜம். தம் பன ஞாணஸம்பத³ம், பஹானஸம்பத³ம், தே³ஸனாவிஸேஸஸம்பத³ம் கே²மஞ்ச நிஸ்ஸாய பவத்தம் சதுப்³பி³த⁴பச்சவேக்க²ணஞாணம். தேனாஹ ‘‘சதூஸு டா²னேஸூ’’திஆதி³. உஸப⁴ஸ்ஸ இத³ந்தி ஆஸப⁴ம், ஸேட்ட²ட்டா²னம். ஸப்³ப³ஞ்ஞுதபடிஜானனவஸேன அபி⁴முக²ம் க³ச்ச²ந்தி, அட்ட² வா பரிஸா உபஸங்கமந்தீதி ஆஸபா⁴, புப்³ப³பு³த்³தா⁴. இத³ம் பனாதி பு³த்³தா⁴னம் டா²னம் ஸப்³ப³ஞ்ஞுதமேவ வத³தி. திட்ட²மானோவாதி அவத³ந்தோபி திட்ட²மானோவ படிஜானாதி நாமாதி அத்தோ². உபக³ச்ச²தீதி அனுஜானாதி.

அட்ட²ஸு பரிஸாஸூதி ‘‘அபி⁴ஜானாமி கோ² பனாஹம், ஸாரிபுத்த, அனேகஸதம் க²த்தியபரிஸம் உபஸங்கமிதா…பே… ப்³ராஹ்மணபரிஸம் க³ஹபதிபரிஸம், ஸமணபரிஸம், சாதுமஹாராஜிகபரிஸம், தாவதிம்ஸபரிஸம், மாரபரிஸம், ப்³ரஹ்மபரிஸம் உபஸங்கமிதா, தத்ரபி மயா ஸன்னிஸின்னபுப்³ப³ஞ்சேவ ஸல்லபிதபுப்³ப³ஞ்ச ஸாகச்சா² ச ஸமாபஜ்ஜிதபுப்³பா³. தத்ர வத மம் ‘ப⁴யம் வா ஸாரஜ்ஜம் வா ஓக்கமிஸ்ஸதீ’தி நிமித்தமேதம், ஸாரிபுத்த, ந ஸமனுபஸ்ஸாமீ’’தி (ம. நி. 1.151) ஏவம் வுத்தபரிஸாஸு. அபீ⁴தனாத³ம் நத³தீதி பரதோ த³ஸ்ஸிதஞாணயோகே³ன விஸாரதோ³ அஹந்தி அபீ⁴தனாத³ம் நத³தி. ஸீஹனாத³ஸுத்தேனாதி க²ந்த⁴வக்³கே³ ஆக³தேன ஸீஹனாத³ஸுத்தேன.

‘‘தே³வமனுஸ்ஸானம் சதுசக்கம் வத்ததீ’’தி (அ. நி. 4.31) ஸுத்தஸேஸேன ஸப்புரிஸூபனிஸ்ஸயாதி³ப²லஸம்பத்திபவத்தி வுத்தா, புரிமஸப்புரிஸூபனிஸ்ஸயாதி³உபனிஸ்ஸயா பச்சி²மஸப்புரிஸூபனிஸ்ஸயாதி³ஸம்பத்திபவத்தி வா வுத்தா. ஆதி³-ஸத்³தே³ன தத்த² ச சக்கஸத்³த³ஸ்ஸ க³ஹணம் வேதி³தப்³ப³ம். விசக்கஸண்டா²னா அஸனி ஏவ அஸனிவிசக்கம். உரசக்காதீ³ஸூதி ஆதி³-ஸத்³தே³ன ஆணாஸமூஹாதீ³ஸுபி சக்கஸத்³த³ஸ்ஸ பவத்தி வேதி³தப்³பா³. ‘‘ஸங்க⁴பே⁴த³ம் கரிஸ்ஸாம சக்கபே⁴த³’’ந்திஆதீ³ஸு (பாரா. 409; சூளவ. 343) ஹி ஆணா ‘‘சக்க’’ந்தி வுத்தா. ‘‘தே³வசக்கம் அஸுரசக்க’’ந்திஆதீ³ஸு ஸமூஹோதி.

படிவேத⁴னிட்ட²த்தா அரஹத்தமக்³க³ஞாணம் படிவேதோ⁴தி ‘‘ப²லக்க²ணே உப்பன்னம் நாமா’’தி வுத்தம். தேன படிலத்³த⁴ஸ்ஸபி தே³ஸனாஞாணஸ்ஸ கிச்சனிப்ப²த்தி பரஸ்ஸ பு³ஜ்ஜ²னமத்தேன ஹோதீதி ‘‘அஞ்ஞாஸிகோண்ட³ஞ்ஞஸ்ஸ ஸோதாபத்தி…பே… ப²லக்க²ணே பவத்தம் நாமா’’தி வுத்தம். ததோ பரம் பன யாவ பரினிப்³பா³னா தே³ஸனாஞாணப்பவத்தி தஸ்ஸேவ பவத்திதஸ்ஸ த⁴ம்மசக்கஸ்ஸ டா²னந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

த³ஸ்ஸிதத⁴ம்மேஸூதி வுத்தத⁴ம்மேஸு. வசனமத்தமேவ ஹி தேஸம், ந பன த³ஸ்ஸனம் தாதி³ஸஸ்ஸேவ த⁴ம்மஸ்ஸ அபா⁴வதோ. ப⁴க³வதோ ஏவ வா ‘‘இமே த⁴ம்மா அனபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴’’தி பரஸ்ஸ வசனவஸேன த³ஸ்ஸிதத⁴ம்மேஸு. ‘‘த⁴ம்மபடிஸம்பி⁴தா³’’திஆதீ³ஸு (விப⁴. 718-721) விய த⁴ம்ம-ஸத்³தோ³ ஹேதுபரியாயோதி ஆஹ ‘‘ஸஹத⁴ம்மேனாதி ஸஹேதுனா’’தி. ஹேதூதி ச உபபத்திஸாத⁴னஹேது வேதி³தப்³போ³, ந காரகோ, ஸம்பாபகோ வா. நிமித்தந்தி சோத³னாய காரணம். தத்த² சோத³கோ சோத³னம் கரோதீதி காரணம், த⁴ம்மோ சோத³னம் கரோதி ஏதேனாதி காரணம். தேனாஹ ‘‘புக்³க³லோபீ’’திஆதி³. கே²மந்தி கேனசி அப்படிபா³ஹியபா⁴வேன அனுபத்³து³தம்.

அந்தராயோ ஏதேஸம் அத்தி², அந்தராயே வா நியுத்தாதி அந்தராயிகா. ஏவம்பூ⁴தா பன தே யஸ்மா அந்தராயகரா நாம ஹோந்தி, தஸ்மா ஆஹ ‘‘அந்தராயம் கரோந்தீதி அந்தராயிகா’’தி. அஸஞ்சிச்ச வீதிக்கமே நாதிஸாவஜ்ஜாதி கத்வா வுத்தம் ‘‘ஸஞ்சிச்ச வீதிக்கந்தா’’தி. ஸத்த ஆபத்திக்க²ந்தா⁴திஆதி³ நித³ஸ்ஸனமத்தம் இதரேஸம்பி சதுன்னம் ‘‘அந்தராயிகா’’தி வுத்தத⁴ம்மானம் தப்³பா⁴வே ப்³யபி⁴சாராபா⁴வதோ. இத⁴ பன மேது²னத⁴ம்மோ அதி⁴ப்பேதோதி இத³ம் அட்டு²ப்பத்திவஸேன வுத்தம் அரிட்ட²ஸிக்கா²பத³ம் (பாசி. 417) விய. யஸ்மா தம்க²ணம்பி காமானம் ஆதீ³னவம் தி³ஸ்வா விரதோ ஹோதி சே, விஸேஸம் அதி⁴க³ச்ச²தி, ந காமேஸு ஆஸத்தோ, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘மேது²ன…பே…அந்தராயோ ஹோதீ’’தி. தத்த² யஸ்ஸ கஸ்ஸசீதி ந கேவலம் பப்³ப³ஜிதஸ்ஸேவ, அத² கோ² யஸ்ஸ கஸ்ஸசி. ததா² ஹி வுத்தம் ‘‘மேது²னமனுயுத்தஸ்ஸ, முஸ்ஸதேவாபி ஸாஸன’’ந்தி (ஸு. நி. 820).

தஸ்மிம் அனிய்யானிகத⁴ம்மேதி தஸ்மிம் பரேஹி பரிகப்பிதஅனிய்யானிகத⁴ம்மனிமித்தம். நிமித்தத்தே² ஹி இத³ம் கம்மஸம்யோகே³ பு⁴ம்மம்.

உபனிப³த்³தா⁴தி விரசிதா. தேனாஹ ‘‘அபி⁴ஸங்க²தா’’தி. புது²பா⁴வந்தி ப³ஹுபா⁴வம். புதூ²ஹி வா ஸிதாதி ப³ஹூஹி ஸமணப்³ராஹ்மணேஹி ஸிதா உபனிப³த்³தா⁴.

வேஸாரஜ்ஜஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

9. தண்ஹுப்பாத³ஸுத்தவண்ணனா

9. நவமே ப⁴வதி ஏதேன ஆரோக்³யந்தி ப⁴வோ, கி³லானபச்சயோ. பரிவுத்³தோ⁴ ப⁴வோ அப⁴வோ. வுத்³தி⁴அத்தோ² ஹி அயமகாரோ யதா² ‘‘ஸம்வராஸம்வரோ, ப²லாப²ல’’ந்தி ச. ஸப்பினவனீதாதீ³னீதி ஆதி³-ஸத்³தே³ன தேலமது⁴பா²ணிதாதீ³னம் க³ஹணம். ஸப்பினவனீதாதி³க்³க³ஹணஞ்சேத்த² நித³ஸ்ஸனமத்தம், ஸப்³ப³ஸ்ஸபி கி³லானபச்சயஸ்ஸ ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³. ப⁴வாப⁴வோதி வா கு²த்³த³கோ சேவ மஹந்தோ ச உபபத்திப⁴வோ வேதி³தப்³போ³. தேனேவாஹ ‘‘ஸம்பத்திப⁴வேஸூ’’திஆதி³. ப⁴வோதி வா ஸம்பத்தி, அப⁴வோதி விபத்தி. ப⁴வோதி வுத்³தி⁴, அப⁴வோதி ஹானி. தம்னிமித்தஞ்ச தண்ஹா உப்பஜ்ஜதீதி வுத்தம் ‘‘ப⁴வாப⁴வஹேது வா’’தி.

தண்ஹாது³தியோதி தண்ஹாஸஹாயோ. தண்ஹா ஹி நிருத³ககந்தாரே மரீசிகாய உத³கஸஞ்ஞா விய பிபாஸாபி⁴பூ⁴தம் தஸிதம் ஸத்தம் அஸ்ஸாஸத³ஸ்ஸனவஸேன ஸஹாயகிச்சம் கரோந்தீ ப⁴வாதீ³ஸு அனிப்³பி³ன்னம் கத்வா பரிப்³ப⁴மாபேதி. ததா² ஹி தம் பபாதகம் அசிந்தேத்வா மது⁴க்³க³ண்ஹனகலுத்³த³கா விய அனேகாதீ³னவாகுலேஸு ப⁴வேஸு ஆனிஸம்ஸமேவ த³ஸ்ஸேந்தீ அனத்த²ஜாலே ஸா பரிப்³ப⁴மாபேதி, தஸ்மா தண்ஹா ‘‘புரிஸஸ்ஸ து³தியா’’தி வுத்தா. நனு ச அஞ்ஞேபி கிலேஸாத³யோ ப⁴வனிப்³ப³த்திபச்சயாதி? ஸச்சமேதம், ந பன ததா² விஸேஸபச்சயோ, யதா² தண்ஹா. ததா² ஹி ஸா குஸலேஹி வினா அகுஸலேஹி, காமாவசராதி³குஸலேஹி ச வினா ரூபாவசராதி³குஸலேஹி ப⁴வனிப்³ப³த்தியா விஸேஸபச்சயோ. யதோ ஸமுத³யஸச்சந்தி வுச்சதீதி. இத்த²பா⁴வஞ்ஞதா²பா⁴வந்தி இத்த²பா⁴வோ ச அஞ்ஞதா²பா⁴வோ ச இத்த²பா⁴வஞ்ஞதா²பா⁴வோ, ஸோ ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி இத்த²பா⁴வஞ்ஞதா²பா⁴வோ, ஸம்ஸாரோ, தம் இத்த²பா⁴வஞ்ஞதா²பா⁴வம். தத்த² இத்த²பா⁴வோ மனுஸ்ஸத்தம், அஞ்ஞதா²பா⁴வோ ததோ அவஸிட்ட²ஸத்தாவாஸா. இத்த²பா⁴வோ வா தேஸம் தேஸம் ஸத்தானம் பச்சுப்பன்னோ அத்தபா⁴வோ, அஞ்ஞதா²பா⁴வோ அனாக³தத்தபா⁴வோ. ஏவரூபோ வா அஞ்ஞோபி அத்தபா⁴வோ இத்த²பா⁴வோ, ந ஏவரூபோ அஞ்ஞதா²பா⁴வோ. தேனேவாஹ ‘‘இத்த²பா⁴வஞ்ஞதா²பா⁴வந்தி ஏத்த² இத்த²பா⁴வோ நாம அயம் அத்தபா⁴வோ’’திஆதி³. ஸம்ஸரணம் ஸம்ஸாரோ.

‘‘க²ந்தா⁴னஞ்ச படிபாடி, தா⁴துஆயதனான ச;

அப்³போ³ச்சி²ன்னம் வத்தமானா, ஸம்ஸாரோதி பவுச்சதி’’. (விஸுத்³தி⁴. 2.619; தீ³. நி. அட்ட². 2.95 அபஸாத³னாவண்ணனா; ஸம். நி. அட்ட². 2.2.60; அ. நி. அட்ட². 2.4.199; த⁴. ஸ. அட்ட². நிதா³னகதா²; விப⁴. அட்ட². 226 ஸங்கா²ரபத³னித்³தே³ஸோ; ஸு. நி. அட்ட². 2.523; உதா³. அட்ட². 39; இதிவு. அட்ட². 14);

தேனாஹ ‘‘க²ந்த⁴தா⁴துஆயதனானம் படிபாடி’’ந்தி, க²ந்த⁴தா⁴துஆயதனானம் ஹேதுப²லபா⁴வேன அபராபரப்பவத்திந்தி அத்தோ².

ஏவமாதீ³னவம் ஞத்வாதி ஏத்த² ஏதமாதீ³னவம் ஞத்வாதிபி பட²ந்தி, ஏதம் ஸகலவட்டது³க்க²ஸ்ஸ ஸம்ப⁴வம் ஸமுத³யம் தண்ஹம் ஆதீ³னவம் ஞத்வாதி அத்தோ². அத² வா ஏவமாதீ³னவம் ஞத்வாதி ஏதம் யதா²வுத்தம் ஸம்ஸாரானதிவத்தனஆதீ³னவம் தோ³ஸம் ஞத்வா. நிக்³க³ஹணோதி சதுரூபாதா³னஸங்கா²தஸ்ஸ ஸப்³ப³ஸ்ஸ க³ஹணஸ்ஸ படினிஸ்ஸஜ்ஜனேன நிக்³க³ஹணோ, க²ந்த⁴பரினிப்³பா³னேன ஸங்கா²ரப்பவத்திதோ அபக³ச்சே²ய்யாதி ஏவம் வா ஏத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³.

தண்ஹுப்பாத³ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

10. யோக³ஸுத்தவண்ணனா

10. த³ஸமே யோஜேந்தீதி கம்மம் விபாகேன ப⁴வாதி³ம், ப⁴வந்தராதீ³ஹி து³க்கே²ன ஸத்தம் யோஜேந்தி க⁴டேந்தீதி யோகா³. காமனட்டே²ன காமோ ச ஸோ யதா²வுத்தேனத்தே²ன யோகோ³ சாதி காமயோகோ³. ப⁴வயோகோ³ நாம ப⁴வராகோ³தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ரூபாரூபப⁴வேஸூ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² பட²மோ உபபத்திப⁴வேஸு ராகோ³, து³தியோ கம்மப⁴வேஸு, ததியோ ப⁴வதி³ட்டி²ஸஹக³தோ யதா² ரஜ்ஜனட்டே²ன ராகோ³, ஏவம் யுஜ்ஜனட்டே²ன யோகோ³தி வுத்தோ. சதூஸு ஸச்சேஸு அஞ்ஞாணந்தி இத³ம் ஸுத்தந்தனயம் நிஸ்ஸாய வுத்தம். ஸுத்தந்தஸம்வண்ணனா ஹேஸாதி, தத³ந்தோக³த⁴த்தா வா புப்³ப³ந்தாதீ³னம்.

ஸமுத³யந்தி த்³வே ஸமுத³யா க²ணிகஸமுத³யோ பச்சயஸமுத³யோ ச. உப்பாத³க்க²ணோ க²ணிகஸமுத³யோ, பச்சயோவ பச்சயஸமுத³யோ. ஸமுத³யதே ஸமுத³யனம் ஸமுத³யோ, ஸமுதே³தி ஏதஸ்மாதி ஸமுத³யோதி ஏவம் உபி⁴ன்னம் ஸமுத³யானம் ஸத்³த³த்த²தோபி பே⁴தோ³ வேதி³தப்³போ³. பச்சயஸமுத³யம் பஜானந்தோபி பி⁴க்கு² க²ணிகஸமுத³யம் பஜானாதி, க²ணிகஸமுத³யம் பஜானந்தோபி பச்சயஸமுத³யம் பஜானாதி. பச்சயதோ ஹி ஸங்கா²ரானம் உத³யம் பஸ்ஸதோ க²ணதோ ச நேஸம் உத³யத³ஸ்ஸனம் ஸுக²ம் ஹோதி, க²ணதோ ச நேஸம் உத³யம் பஸ்ஸதோ பகே³வ பச்சயானம் ஸுக்³க³ஹிதத்தா பச்சயதோ த³ஸ்ஸனம் ஸுகே²ன இஜ்ஜ²தி. இத⁴ பன க²ணிகஸமுத³யம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ஸமுத³யந்தி உப்பத்தி’’ந்தி.

அத்த²ங்க³மோபி து³விதோ⁴ அச்சந்தத்த²ங்க³மோ, பே⁴த³த்த²ங்க³மோதி. அச்சந்தத்த²ங்க³மோ அப்பவத்தினிரோதோ⁴, நிப்³பா³னந்தி கேசி. பே⁴த³த்த²ங்க³மோ க²ணிகனிரோதோ⁴. தது³ப⁴யம் புப்³ப³பா⁴கே³ உக்³க³ஹபரிபுச்சா²தி³வஸேன பஸ்ஸதோ அஞ்ஞதரத³ஸ்ஸனேன இதரத³ஸ்ஸனம்பி ஸித்³த⁴மேவ ஹோதி. புப்³ப³பா⁴கே³யேவ ஆரம்மணவஸேன க²யதோ வயதோ ஸம்மஸனாதி³காலே பே⁴த³த்த²ங்க³மம் பஸ்ஸந்தோ ப்³யதிரேகவஸேன அனுஸ்ஸவாதி³தோ அச்சந்தத்த²ங்க³மம் பஸ்ஸதி, மக்³க³க்க²ணே பன ஆரம்மணதோ அச்சந்தத்த²ங்க³மம் பஸ்ஸந்தோ அஸம்மோஹதோ இதரம்பி பஸ்ஸதி. இத⁴ பன பே⁴த³த்த²ங்க³மம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘அத்த²ங்க³மந்தி பே⁴த³’’ந்தி. காமானம் உப்பத்திபே⁴த³க்³க³ஹணேனேவ சேத்த² யதா² காமானம் படிச்சஸமுப்பன்னதா விபா⁴விதா, ஏவம் காமவத்து²னோபீதி உப⁴யேஸம்பி அனிச்சதா து³க்க²தா அனத்ததா ச விபா⁴விதாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். மது⁴ரபா⁴வந்தி இமினா காமஸன்னிஸ்ஸிதம் ஸுக²ம் ஸோமனஸ்ஸம் த³ஸ்ஸேதி. ‘‘யம் கோ², பி⁴க்க²வே, இமே பஞ்ச காமகு³ணே படிச்ச உப்பஜ்ஜதி ஸுக²ம் ஸோமனஸ்ஸம், அயம் காமானம் அஸ்ஸாதோ³’’தி (ம. நி. 1.166) ஹி வுத்தம். அமது⁴ரபா⁴வந்தி இமினா பன காமஹேதுகம் து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் த³ஸ்ஸேதி.

ப²ஸ்ஸாயதனானந்தி ச²த்³வாரிகஸ்ஸ ப²ஸ்ஸஸ்ஸ காரணபூ⁴தானம் சக்கா²தி³ஆயதனானம். தேனாஹ ‘‘சக்கா²தீ³னம் சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸாதி³காரணான’’ந்தி. புனப்³ப⁴வகரணம் புனோப⁴வோ உத்தரபத³லோபேன, மனோ-ஸத்³த³ஸ்ஸ விய ச புரிமபத³ஸ்ஸ ஓகாரந்ததா த³ட்ட²ப்³பா³. புனோப⁴வோ ஸீலமேதேஸந்தி போனோப⁴விகா. அத² வா ஸீலத்தே²ன இகஸத்³தே³ன க³மிதத்த²த்தா கிரியாவாசகஸத்³த³ஸ்ஸ அத³ஸ்ஸனம் த³ட்ட²ப்³ப³ம் யதா² அபூபப⁴க்க²னஸீலோ ஆபூபிகோ. அத² வா புனப்³ப⁴வம் தே³ந்தி, புனப்³ப⁴வாய ஸம்வத்தந்தி, புனப்புனப்³ப⁴வே நிப்³ப³த்தேந்தீதி போனோப⁴விகா. ‘‘தத்³தி⁴தா’’தி ஹி ப³ஹுவசனனித்³தே³ஸா விசித்தத்தா வா தத்³தி⁴தானம் அபி⁴தா⁴னலக்க²ணத்தா வா ‘‘புனப்³ப⁴வம் தே³ந்தீ’’திஆதீ³ஸுபி அத்தே²ஸு போனோப⁴விகஸத்³த³ஸித்³தி⁴ த³ட்ட²ப்³பா³.

விஸம்யோஜேந்தி படிபன்னம் புக்³க³லம் காமயோகா³தி³தோ வியோஜேந்தீதி விஸம்யோகா³, அஸுப⁴ஜ்ஜா²னாதீ³னி விஸம்யோஜனகாரணானி. தேனாஹ ‘‘விஸம்யோகா³தி விஸம்யோஜனகாரணானீ’’திஆதி³.

யோக³ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

ப⁴ண்ட³கா³மவக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.

2. சரவக்³கோ³

1. சரஸுத்தவண்ணனா

11. து³தியஸ்ஸ பட²மே சரதோதி க³ச்ச²ந்தஸ்ஸ, சங்கமந்தஸ்ஸ வா. உப்பஜ்ஜதி காமவிதக்கோ வாதி வத்து²காமேஸு அவீதராக³தாய தாதி³ஸே பச்சயே காமபடிஸம்யுத்தோ வா விதக்கோ உப்பஜ்ஜதி சே, யதி³ உப்பஜ்ஜதி. ப்³யாபாத³விதக்கோ வா விஹிம்ஸாவிதக்கோ வாதி ஆகா⁴தவினயே விஸேஸேன சித்தஸ்ஸ அத³மிதத்தா ஆகா⁴தனிமித்தே ப்³யாபாத³படிஸம்யுத்தோ வா விதக்கோ, லேட்³டு³த³ண்டா³தீ³தி பரஹிம்ஸனவஸேன விஹிம்ஸாபடிஸம்யுத்தோ வா விதக்கோ உப்பஜ்ஜதி சேதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தம் சே பி⁴க்கு² அதி⁴வாஸேதீதி தம் யதா²வுத்தம் காமவிதக்காதி³ம் யதா²பச்சயம் அத்தனோ சித்தே உப்பன்னம் ‘‘இதிபாயம் விதக்கோ பாபகோ, இதிபி அகுஸலோ, இதிபி ஸாவஜ்ஜோ, ஸோ ச கோ² அத்தப்³யாபா³தா⁴ய ஸம்வத்ததீ’’திஆதி³னா நயேன பச்சவேக்க²ணாய அபா⁴வதோ அதி⁴வாஸேதி அத்தனோ சித்தம் ஆரோபேத்வா வாஸேதி. அதி⁴வாஸேந்தோயேவ ச நப்பஜஹதி தத³ங்கா³தி³ப்பஹானவஸேன ந படினிஸ்ஸஜ்ஜதி. ததோ ஏவ ச ந வினோதே³தி அத்தனோ சித்தஸந்தானதோ ந நுத³தி ந நீஹரதி. ததா² அவினோத³னதோ ந ப்³யந்தீகரோதி ந விக³தந்தம் கரோதி. ஆதாபீ பஹிதத்தோ யதா² தேஸம் அந்தோபி நாவஸிஸ்ஸதி அந்தமஸோ ப⁴ங்க³மத்தம்பி, ஏவம் கரோதி, அயம் பன ததா² ந கரோதீதி அத்தோ². ததா²பூ⁴தோ பன ந அனபா⁴வம் க³மேதி அனு அனு அபா⁴வம் ந க³மேதி. ந பஜஹதி சே, ந வினோதே³தி சேதி இதிஆதி³னா சே-ஸத்³த³ம் யோஜேத்வா அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

ஏவம்பூ⁴தோதி ஏவம் காமவிதக்காதீ³ஹி பாபவிதக்கேஹி ஸமங்கி³பூ⁴தோ. அனாதாபீதி கிலேஸானம் ஆதாபயிகஸ்ஸ வீரியஸ்ஸ அபா⁴வேன அனாதாபீ. பாபுத்ராஸலக்க²ணஸ்ஸ ஓத்தப்பஸ்ஸ அபா⁴வேன அனோத்தாபீ. ஸததம் ஸமிதம் ஸப்³ப³காலம் நிரந்தரம். குஸீதோ ஹீனவீரியோதி குஸலேஹி த⁴ம்மேஹி பரிஹாபயித்வா அகுஸலபக்கே² குச்சி²தம் ஸீத³னதோ கோஸஜ்ஜஸமன்னாக³மேன ச குஸீதோ, ஸம்மப்பதா⁴னவீரியாபா⁴வேன ஹீனவீரியோ வீரியவிரஹிதோதி வுச்சதி கதீ²யதி. டி²தஸ்ஸாதி க³மனம் உபச்சி²ந்தி³த்வா திட்ட²தோ. ஸயனஇரியாபத²ஸ்ஸ விஸேஸதோ கோஸஜ்ஜபக்கி²கத்தா யதா² தம்ஸமங்கி³னோ பா⁴விதத்தா ஸம்ப⁴வந்தி, தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஜாக³ரஸ்ஸா’’தி வுத்தம்.

ஸுக்கபக்கே² தஞ்சே பி⁴க்கு² நாதி⁴வாஸேதீதி ஆரத்³த⁴வீரியஸ்ஸபி விஹரதோ அனாதி³மதி ஸம்ஸாரே சிரகாலபா⁴விதத்தா ததா²ரூபபச்சயஸமாயோகே³ ஸதிஸம்மோஸேன வா காமவிதக்காதி³ உப்பஜ்ஜதி சே, தம் பி⁴க்கு² அத்தனோ சித்தம் ஆரோபேத்வா ந வாஸேதி, அப்³ப⁴ந்தரே ந வாஸேதீதி அத்தோ². அனதி⁴வாஸேந்தோ கிம் கரோதி? பஜஹதி ச²ட்³டே³தி. கிம் கசவரம் விய பிடகேனாதி? ந, அபிச கோ² தம் வினோதே³தி நுத³தி நீஹரதி. கிம் ப³லிப³த்³த³ம் விய பதோதே³னாதி? ந, அத² கோ² ப்³யந்தீகரோதி விக³தந்தம் கரோதி, யதா² தேஸம் அந்தோபி நாவஸிஸ்ஸதி அந்தமஸோ ப⁴ங்க³மத்தம்பி, ததா² தே கரோதி. கத²ம் பன தே ததா² கரோதி? அனபா⁴வம் க³மேதி அனு அனு அபா⁴வம் க³மேதி, விக்க²ம்ப⁴னப்பஹானேன யதா² ஸுவிக்க²ம்பி⁴தா ஹோந்தி, ததா² நே கரோதீதி வுத்தம் ஹோதி.

ஏவம்பூ⁴தோதிஆதீ³ஸு ஏவம் காமவிதக்காதீ³னம் அனதி⁴வாஸேன ஸுவிஸுத்³தா⁴ஸயோ ஸமானோ தாய ச ஆஸயஸம்பத்தியா தன்னிமித்தாய ச பயோக³ஸம்பத்தியா பரிஸுத்³த⁴ஸீலோ இந்த்³ரியேஸு கு³த்தத்³வாரோ போ⁴ஜனே மத்தஞ்ஞூ ஸதிஸம்பஜஞ்ஞேன ஸமன்னாக³தோ ஜாக³ரியம் அனுயுத்தோ தத³ங்கா³தி³வஸேன கிலேஸானம் ஆதாபனலக்க²ணேன வீரியேன ஸமன்னாக³தத்தா ஆதாபீ. ஸப்³ப³ஸோ பாபுத்ராஸேன ஸமன்னாக³தத்தா ஓத்தாபீ ஸததம் ரத்திந்தி³வம். ஸமிதம் நிரந்தரம் ஸமத²விபஸ்ஸனானுயோக³வஸேன சதுப்³பி³த⁴ஸம்மப்பதா⁴னஸித்³தி⁴யா ஆரத்³த⁴வீரியோ பஹிதத்தோ. நிப்³பா³னம் பதி பேஸிதசித்தோதி வுச்சதி கதீ²யதீதி அத்தோ².

கா³தா²ஸு கே³ஹனிஸ்ஸிதந்தி ஏத்த² கே³ஹவாஸீஹி அபரிச்சத்தத்தா கே³ஹவாஸிஸபா⁴வத்தா கே³ஹத⁴ம்மத்தா வா கே³ஹம் வுச்சதி வத்து²காமோ. அத² வா கே³ஹப்படிப³த்³த⁴பா⁴வதோ, கிலேஸகாமானம் நிவாஸட்டா²னபா⁴வதோ வா கே³ஹாதி வுச்சந்தி, தம்வத்து²கத்தா காமவிதக்காதி³ கே³ஹனிஸ்ஸிதம் நாம. கும்மக்³க³படிபன்னோதி யஸ்மா அரியமக்³க³ஸ்ஸ உப்பத²பா⁴வதோ அபி⁴ஜ்ஜா²த³யோ ததே³கட்ட²த⁴ம்மா ச கும்மக்³கோ³, தஸ்மா காமவிதக்காதி³ப³ஹுலோ கும்மக்³க³படிபன்னோ. மோஹனேய்யேஸு முச்சி²தோதி மோஹஸம்வத்தனியேஸு ரூபாதீ³ஸு முச்சி²தோ ஸம்மத்தோ அஜ்ஜோ²பன்னோ. ஸம்போ³தி⁴ந்தி அரியமக்³க³ஞாணம். பு²ட்ட²ந்தி பு²ஸிதும் பத்தும் பாபோ ஸோ தாதி³ஸோ மிச்சா²ஸங்கப்பகோ³சரோ புக்³க³லோ அப⁴ப்³போ³, ந கதா³சி தம் பாபுணாதீதி அத்தோ².

விதக்கம் ஸமயித்வானாதி யதா²வுத்தம் மிச்சா²விதக்கம் படிஸங்கா²னபா⁴வனாப³லேன வூபஸமேத்வா. விதக்கூபஸமே ரதோதி நவன்னம்பி மஹாவிதக்கானம் அச்சந்தூபஸமபூ⁴தே அரஹத்தே, நிப்³பா³னே ஏவ வா அஜ்ஜா²ஸயேன ரதோ அபி⁴ரதோ. ப⁴ப்³போ³ ஸோதி ஸோ யதா²வுத்தோ ஸம்மாபடிபஜ்ஜமானோ புக்³க³லோ புப்³ப³பா⁴கே³ ஸமத²விபஸ்ஸனாப³லேன ஸப்³ப³விதக்கே யதா²ரஹம் தத³ங்கா³தி³வஸேன வூபஸமேத்வா டி²தோ விபஸ்ஸனம் உஸ்ஸுக்காபேத்வா மக்³க³படிபாடியா அரஹத்தமக்³க³ஞாணஸங்கா²தம் நிப்³பா³னஸங்கா²தஞ்ச அனுத்தரம் ஸம்போ³தி⁴ம் பு²ட்டு²ம் அதி⁴க³ந்தும் ப⁴ப்³போ³ அரஹா. ஏவமேத்த² பாளிவண்ணனா வேதி³தப்³பா³.

சரஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

2. ஸீலஸுத்தவண்ணனா

12. து³தியே ஸம்பன்னஸீலாதி ஏத்த² திவித⁴ம் ஸம்பன்னம் பரிபுண்ணஸமங்கி³மது⁴ரவஸேன. தத்த² –

‘‘ஸம்பன்னம் ஸாலிகேதா³ரம், ஸுவா பு⁴ஞ்ஜந்தி கோஸிய;

படிவேதே³மி தே ப்³ரஹ்மே, ந நே வாரேதுமுஸ்ஸஹே’’தி. (ஜா. 1.14.1) –

இத³ம் பரிபுண்ணஸம்பன்னம் நாம. ‘‘இமினா பாதிமோக்க²ஸம்வரேன உபேதோ ஹோதி ஸமுபேதோ உபாக³தோ ஸமுபாக³தோ உபபன்னோ ஸம்பன்னோ ஸமன்னாக³தோ’’தி (விப⁴. 511) இத³ம் ஸமங்கி³ஸம்பன்னம் நாம. ‘‘இமிஸ்ஸா, ப⁴ந்தே, மஹாபத²வியா ஹேட்டி²மதலம் ஸம்பன்னம், ஸேய்யதா²பி கு²த்³த³மது⁴ம் அனீலகம், ஏவமஸ்ஸாத³’’ந்தி (பாரா. 17) இத³ம் மது⁴ரஸம்பன்னம் நாம. இத⁴ பரிபுண்ணஸம்பன்னவஸேன அத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஸம்பன்னஸீலாதி பரிபுண்ணஸீலா’’தி ஆஹ. ஸமங்கி³ஸம்பன்னவஸேனபி அத்தோ² யுஜ்ஜதியேவ, தஸ்மா ஸம்பன்னஸீலாதி பரிபுண்ணஸீலா ஹுத்வாதிபி ஸீலஸமங்கி³னோ ஹுத்வாதிபி ஏவமேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. தத்த² ஸீலஸ்ஸ அனவஸேஸஸமாதா³னேன அக²ண்டா³தி³பா⁴வப்பத்தியா பரிபுண்ணஸீலா, ஸமாதா³னதோ பட்டா²ய அவிச்சி²ந்த³னதோ ஸீலஸமங்கி³னோ. ஸமாதா³னவதோ ஹி அச்சந்தவிரோதி⁴த⁴ம்மானுப்பத்தியா ஸீலஸமங்கி³தா வேதி³தப்³பா³, சேதனாதீ³னம் பன ஸீலனலக்க²ணானம் த⁴ம்மானம் பவத்திலக்க²ணேன வத்தப்³ப³மேவ நத்தி².

தத்த² ‘‘பரிபுண்ணஸீலா’’தி இமினா அத்தே²ன கே²த்ததோ³ஸவிக³மேன கே²த்தபாரிபூரீ விய ஸீலதோ³ஸவிக³மேன ஸீலபாரிபூரீ வுத்தா ஹோதி. யதா² ஹி கே²த்தம் பீ³ஜக²ண்ட³ம், வப்பக²ண்ட³ம், உத³கக²ண்ட³ம், ஊஸக²ண்ட³ந்தி சதுதோ³ஸஸமன்னாக³தம் அபரிபூரம் ஹோதி. தத்த² பீ³ஜக²ண்ட³ம் நாம யத்த² அந்தரந்தரா பீ³ஜானி க²ண்டா³னி வா பூதீனி வா ஹோந்தி, தானி யத்த² பதந்தி, தத்த² ஸஸ்ஸம் ந உட்டே²தி, கே²த்தம் க²ண்ட³ம் ஹோதி, அபரிபூரம் ஹோதீதி அத்தோ². வப்பக²ண்ட³ம் நாம யத்த² அகுஸலோ பீ³ஜானி வபந்தோ அந்தரந்தரா நிபாதேதி. ஏவஞ்ஹி ஸப்³ப³த்த² ஸஸ்ஸம் ந உட்டே²தி, கே²த்தம் க²ண்ட³ம் ஹோதி. உத³கக²ண்ட³ம் நாம யத்த² கத்த²சி உத³கம் அதிப³ஹும் வா ஹோதி, ந வா ஹோதி. தத்ராபி ஹி ஸஸ்ஸானி ந உட்டே²ந்தி, கே²த்தம் க²ண்ட³ம் ஹோதி. ஊஸக²ண்ட³ம் நாம யத்த² கஸ்ஸகோ கிஸ்மிஞ்சி பதே³ஸே நங்க³லேன பூ⁴மிம் சத்தாரோ பஞ்ச வாரே கஸந்தோ அதிக³ம்பீ⁴ரம் கரோதி, ததோ ஊஸம் உப்பஜ்ஜதி. தத்ராபி ஹி ஸஸ்ஸம் ந உட்டே²தி, கே²த்தம் க²ண்ட³ம் ஹோதி, தாதி³ஸஞ்ச கே²த்தம் ந மஹப்ப²லம் ஹோதி ந மஹானிஸம்ஸம். தத்ராபி ப³ஹும்பி வபித்வா அப்பம் லப⁴தி. இமேஸம் பன சதுன்னம் தோ³ஸானம் விக³மா கே²த்தம் பரிபுண்ணம் ஹோதி, தாதி³ஸஞ்ச கே²த்தம் மஹப்ப²லம் ஹோதி மஹானிஸம்ஸம். ஏவமேவ க²ண்ட³ம், சி²த்³த³ம், ஸப³லம், கம்மாஸந்தி சதுதோ³ஸஸமன்னாக³தம் ஸீலம் அபரிபூரம் ஹோதி, தாதி³ஸஞ்ச ஸீலம் ந மஹப்ப²லம் ஹோதி ந மஹானிஸம்ஸம். இமேஸம் பன சதுன்னம் தோ³ஸானம் விக³மா ஸீலம் பரிபுண்ணம் ஹோதி, தாதி³ஸஞ்ச ஸீலம் மஹப்ப²லம் ஹோதி மஹானிஸம்ஸம்.

‘‘ஸீலஸமங்கி³னோ’’தி இமினா பனத்தே²ன ஸீலேன ஸமங்கி³பூ⁴தா ஸமோதா⁴னக³தா ஸமன்னாக³தா ஹுத்வா விஹரதா²தி இத³மேவ வுத்தம் ஹோதி. தத்த² த்³வீஹி காரணேஹி ஸம்பன்னஸீலதா ஹோதி ஸீலவிபத்தியா ஆதீ³னவத³ஸ்ஸனேன, ஸீலஸம்பத்தியா ச ஆனிஸம்ஸத³ஸ்ஸனேன. தது³ப⁴யம்பி விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ (விஸுத்³தி⁴. 1.14) வித்தா²ரிதம். தத்த² ‘‘ஸம்பன்னஸீலாதி ஏத்தாவதா ச கிர ப⁴க³வா சதுபாரிஸுத்³தி⁴ஸீலம் உத்³தி³ஸித்வா ‘பாதிமோக்க²ஸம்வரஸம்வுதா’தி இமினா தத்த² ஜேட்ட²கஸீலம் வித்தா²ரேத்வா த³ஸ்ஸேதீ’’தி தி³வாவிஹாரவாஸீ ஸுமத்தே²ரோ ஆஹ. அந்தேவாஸிகோ பனஸ்ஸ தேபிடகசூளனாக³த்தே²ரோ ஆஹ – ‘‘உப⁴யத்தா²பி பாதிமோக்க²ஸம்வரோ ப⁴க³வதா வுத்தோ, பாதிமோக்க²ஸம்வரோயேவ ஹி ஸீலம், இதரானி பன தீணி ஸீலந்தி வுத்தட்டா²னம் நாம அத்தீ²’’தி வத்வா தம் அனனுஜானந்தோ ஆஹ – ‘‘இந்த்³ரியஸம்வரோ நாம ச²த்³வாரரக்கா²மத்தகமேவ, ஆஜீவபாரிஸுத்³தி⁴ த⁴ம்மேன ஸமேன பச்சயுப்பத்திமத்தகம், பச்சயனிஸ்ஸிதம் படிலத்³த⁴பச்சயே இத³மத்த²ந்தி பச்சவேக்கி²த்வா பரிபு⁴ஞ்ஜனமத்தகம். நிப்பரியாயேன பாதிமோக்க²ஸம்வரோவ ஸீலம். யஸ்ஸ ஸோ பி⁴ன்னோ, அயம் சி²ன்னஸீஸோ விய புரிஸோ ஹத்த²பாதே³, ஸேஸானி ரக்கி²ஸ்ஸதீதி ந வத்தப்³போ³. யஸ்ஸ பன ஸோ அரோகோ³, அயம் அச்சி²ன்னஸீஸோ விய புரிஸோ ஜீவிதம், ஸேஸானி புன பாகதிகானி கத்வா ரக்கி²தும் ஸக்கோதி. தஸ்மா ‘ஸம்பன்னஸீலா’தி இமினா பாதிமோக்க²ஸம்வரம் உத்³தி³ஸித்வா ‘ஸம்பன்னபாதிமோக்கா²’தி தஸ்ஸேவ வேவசனம் வத்வா தம் வித்தா²ரேத்வா த³ஸ்ஸேந்தோ ‘பாதிமோக்க²ஸம்வரஸம்வுதா’திஆதி³மாஹா’’தி.

பாதிமோக்க²ஸம்வரஸீலேன ஸம்வுதாதி யோ நம் பாதி ரக்க²தி, தம் மோக்கே²தி மோசேதி ஆபாயிகாதீ³ஹி து³க்கே²ஹீதி பாதிமோக்க²ந்தி லத்³த⁴னாமேன ஸிக்கா²பத³ஸீலேன பிஹிதகாயவசீத்³வாரா. ஏவம்பூ⁴தா ச தேன உபேதா ஸமன்னாக³தா நாம ஹோந்தீதி ஆஹ ‘‘உபேதா ஹுத்வா’’தி. ஆசாரேன ச கோ³சரேன ச ஸம்பன்னாதி காயிகவாசஸிகஅவீதிக்கமஸங்கா²தேன ஆசாரேன, ந-வேஸியகோ³சரதாதி³ஸங்கா²தேன கோ³சரேன ச ஸம்பன்னா, ஸம்பன்னஆசாரகோ³சராதி அத்தோ². அணுப்பமாணேஸூதி அதிபரித்தகேஸு அனாபத்திக³மனீயேஸு. து³க்கடது³ப்³பா⁴ஸிதமத்தேஸூதி அபரே. தோ³ஸேஸூதி கா³ரய்ஹேஸு அகுஸலத⁴ம்மேஸு. ப⁴யதோ த³ஸ்ஸனஸீலாதி பரமாணுமத்தம்பி வஜ்ஜம் ஸினேருப்பமாணம் விய கத்வா பா⁴யனஸீலா. ஸப்³ப³ஸிக்கா²கோட்டா²ஸேஸூதி மூலபஞ்ஞத்திஅனுபஞ்ஞத்திஸப்³ப³த்த²பஞ்ஞத்திபதே³ஸபஞ்ஞத்திஆதி³பே⁴தே³ஸு. தம் தம் ஸமாதா³தப்³ப³ம் ஸமாதா³யாதி யம் கிஞ்சி ஸிக்கா²கோட்டா²ஸேஸு மூலபஞ்ஞத்திஆதி³பே⁴தே³ஸு ஸிக்கி²தப்³ப³ம் படிபஜ்ஜிதப்³ப³ம் பூரிதப்³ப³ம் காயிகம் வாசஸிகம் வா ஸீலம், தம் ஸப்³ப³ம் ஸம்மா ஆதா³ய, ஸம்மதே³வ ஸக்கச்சம் ஸப்³ப³ஸோ ச ஆதி³யித்வாதி அத்தோ².

உத³யம் பஸ்ஸந்தோ பஞ்சவீஸதி லக்க²ணானி பஸ்ஸதீதி ‘‘அவிஜ்ஜாஸமுத³யா ரூபஸமுத³யோதி பச்சயஸமுத³யட்டே²ன ரூபக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ உத³யம் பஸ்ஸதி. தண்ஹாஸமுத³யா…பே… கம்மஸமுத³யா…பே… ஆஹாரஸமுத³யா ரூபஸமுத³யோதி பச்சயஸமுத³யட்டே²ன ரூபக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ உத³யம் பஸ்ஸதி. நிப்³ப³த்திலக்க²ணம் பஸ்ஸந்தோபி ரூபக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ உத³யம் பஸ்ஸதி. ரூபக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ உத³யம் பஸ்ஸந்தோ இமானி பஞ்ச லக்க²ணானி பஸ்ஸதி. ததா² அவிஜ்ஜாஸமுத³யா வேத³னாஸமுத³யோதி பச்சயஸமுத³யட்டே²ன வேத³னாக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ உத³யம் பஸ்ஸதி. தண்ஹாஸமுத³யா…பே… கம்மஸமுத³யா…பே… ப²ஸ்ஸஸமுத³யா வேத³னாஸமுத³யோதி பச்சயஸமுத³யட்டே²ன வேத³னாக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ உத³யம் பஸ்ஸதி. நிப்³ப³த்திலக்க²ணம் பஸ்ஸந்தோபி வேத³னாக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ உத³யம் பஸ்ஸதி. வேத³னாக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ உத³யம் பஸ்ஸந்தோ இமானி பஞ்ச லக்க²ணானி பஸ்ஸதீ’’திஆதி³னா நயேன ஏகேகஸ்மிம் க²ந்தே⁴ பஞ்ச பஞ்ச கத்வா வுத்தானி பஞ்சவீஸதி உத³யலக்க²ணானி பஸ்ஸதி.

வயம் பஸ்ஸந்தோ பஞ்சவீஸதி லக்க²ணானி பஸ்ஸதீதி ‘‘அவிஜ்ஜானிரோதா⁴ ரூபனிரோதோ⁴தி பச்சயனிரோத⁴ட்டே²ன ரூபக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ வயம் பஸ்ஸதி. தண்ஹானிரோதா⁴…பே… கம்மனிரோதா⁴…பே… ஆஹாரனிரோதா⁴ ரூபனிரோதோ⁴தி பச்சயனிரோத⁴ட்டே²ன ரூபக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ வயம் பஸ்ஸதி. விபரிணாமலக்க²ணம் பஸ்ஸந்தோபி ரூபக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ வயம் பஸ்ஸதி. ரூபக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ வயம் பஸ்ஸந்தோ இமானி பஞ்ச லக்க²ணானி பஸ்ஸதி. அவிஜ்ஜானிரோதா⁴…பே… தண்ஹானிரோதா⁴…பே… ப²ஸ்ஸனிரோதா⁴ வேத³னானிரோதோ⁴தி பச்சயனிரோத⁴ட்டே²ன வேத³னாக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ வயம் பஸ்ஸதி. விபரிணாமலக்க²ணம் பஸ்ஸந்தோபி வேத³னாக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ வயம் பஸ்ஸதீ. வேத³னாக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ வயம் பஸ்ஸந்தோ இமானி பஞ்ச லக்க²ணானி பஸ்ஸதி’’திஆதி³னா நயேன ஏகேகஸ்மிம் க²ந்தே⁴ பஞ்ச பஞ்ச கத்வா வுத்தானி பஞ்சவீஸதி வயலக்க²ணானி பஸ்ஸதி. பேஸிதத்தோதி நிப்³பா³னம் பதி பேஸிதசித்தோ. கத²யந்தீதி ததா²வித⁴ம் பி⁴க்கு²ம் பு³த்³தா⁴த³யோ அரியா ஆசிக்க²ந்தி.

யதம் சரேதி வாயமமானோ சரேய்ய, சங்கமனாதி³வஸேன க³மனம் கப்பேந்தோபி ‘‘அனுப்பன்னானம் பாபகானம் அகுஸலானம் த⁴ம்மானம் அனுப்பாதா³ய ச²ந்த³ம் ஜனேதி வாயமதீ’’திஆதி³னா (விப⁴. 432) நயேன வுத்தப்பதா⁴னவீரியம் கரோந்தோ க⁴டேந்தோ வாயமந்தோ யதா² அகுஸலத⁴ம்மா பஹீயந்தி, குஸலத⁴ம்மா பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²ந்தி, ஏவம் க³மனம் கப்பேய்யாதி அத்தோ². ஏஸ நயோ ஸேஸேஸுபி. யதமேனம் பஸாரயேதி ஏதம் பஸாரேதப்³ப³ம் ஹத்த²பாதா³தி³ம் யதம் யதமானோ யதா²வுத்தவீரியஸமங்கீ³ ஹுத்வா பஸாரேய்ய, ஸப்³ப³த்த² பதா⁴னம் ந ஜஹேய்யாதி அதி⁴ப்பாயோ.

இதா³னி யதா² படிபஜ்ஜந்தோ யதம் யதந்தோ நாம ஹோதி, தம் படிபத³ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘உத்³த⁴’’ந்திஆதி³ வுத்தம். தத்த² உத்³த⁴ந்தி உபரி. திரியந்தி பரிதோ, புரத்தி²மதி³ஸாதி³வஸேன ஸமந்ததோ தி³ஸாபா⁴கே³ஸூதி அத்தோ². அபாசீனந்தி ஹேட்டா². யாவதா ஜக³தோ க³தீதி யத்தகா ஸத்தஸங்கா²ரபே⁴த³ஸ்ஸ லோகஸ்ஸ பவத்தி, தத்த² ஸப்³ப³த்தா²தி அத்தோ². ஏத்தாவதா அனவஸேஸதா ஸம்மஸனஞாணஸ்ஸ விஸயம் ஸங்க³ஹேத்வா த³ஸ்ஸேதி. ஸமவேக்கி²தாதி ஸமா ஹேதுனா ஞாயேன அவேக்கி²தா, அனிச்சாதி³வஸேன விபஸ்ஸிதாதி வுத்தம் ஹோதி. த⁴ம்மானந்தி ஸத்தஸுஞ்ஞானம். க²ந்தா⁴னந்தி ரூபாதீ³னம் பஞ்சன்னம் க²ந்தா⁴னம். உத³யப்³ப³யந்தி உத³யஞ்ச வயஞ்ச. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – உபரி திரியம் அதோ⁴தி திதா⁴ ஸங்க³ஹிதே ஸப்³ப³ஸ்மிம் லோகே அதீதாதி³பே⁴த³பி⁴ன்னானம் பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்த⁴ஸங்கா²தானம் ஸப்³பே³ஸம் ரூபாரூபத⁴ம்மானம் அனிச்சாதி³ஸம்மஸனாதி⁴க³தேன உத³யப்³ப³யஞாணேன பஞ்சவீஸதியா ஆகாரேஹி உத³யம், பஞ்சவீஸதியா ஆகாரேஹி வயம் ஸமவேக்கி²தா ஸமனுபஸ்ஸிதா ப⁴வேய்யாதி.

சேதோஸமத²ஸாமீசிந்தி சித்தஸம்கிலேஸானம் அச்சந்தவூபஸமனதோ சேதோஸமத²ஸங்கா²தஸ்ஸ அரியமக்³க³ஸ்ஸ அனுச்ச²விகம் படிபதா³ஞாணத³ஸ்ஸனவிஸுத்³தி⁴ம். ஸிக்க²மானந்தி படிபஜ்ஜமானம் பா⁴வேந்தம் ஞாணபரம்பரா நிப்³ப³த்தேந்தம். ஸதா³தி ஸப்³ப³காலம் ரத்திஞ்சேவ தி³வா ச. ஸதந்தி சதுஸம்பஜஞ்ஞஸமன்னாக³தாய ஸதியா ஸதோகாரீ. ஏவம்பேத்த² கா³தா²வண்ணனா த³ட்ட²ப்³பா³. ஸேஸமேத்த² ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

ஸீலஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

3. பதா⁴னஸுத்தவண்ணனா

13. ததியே உத்தமவீரியானீதி ஸேட்ட²வீரியானி விஸிட்ட²ஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ ஸாத⁴னதோ. மாரோ தி⁴ய்யதி ஏத்தா²தி மாரதே⁴ய்யம், கிலேஸமாரஸ்ஸ பவத்திட்டா²னபூ⁴தம், தம் தேபூ⁴மகவட்டந்தி ஆஹ ‘‘தேபூ⁴மகவட்டஸங்கா²தம் மாரதே⁴ய்ய’’ந்தி. ஜாதிமரணதோ ஜாதம் ப⁴யம் ஜாதிமரணப⁴யம், ஜாதிமரணமேவ வா ப⁴யஹேதுதோ ப⁴யந்தி ஜாதிமரணப⁴யம். தேனாஹ ‘‘ஜாதிஞ்ச மரணஞ்ச…பே… ப⁴யஸ்ஸா’’தி ஸேஸம் உத்தானமேவ.

பதா⁴னஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

4. ஸம்வரஸுத்தவண்ணனா

14. சதுத்தே² ஸம்வராதீ³னம் ஸாத⁴னவஸேன பத³ஹதி ஏதேஹீதி பதா⁴னானி. ஸம்வரந்தஸ்ஸ உப்பன்னவீரியந்தி யதா² அபி⁴ஜ்ஜா²த³யோ ந உப்பஜ்ஜந்தி, ஏவம் ஸதியா உபட்டா²னே சக்கா²தீ³னம் பித³ஹனே அனலஸஸ்ஸ உப்பன்னவீரியம். பஜஹந்தஸ்ஸாதி வினோதே³ந்தஸ்ஸ. உப்பன்னவீரியந்தி தஸ்ஸேவ பஹானஸ்ஸ ஸாத⁴னவஸேன பவத்தவீரியம். பா⁴வேந்தஸ்ஸ உப்பன்னவீரியந்தி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. ஸமாதி⁴னிமித்தந்தி ஸமாதி⁴ ஏவ. புரிமுப்பன்னஸமாதி⁴ ஹி பரதோ உப்பஜ்ஜனகஸமாதி⁴ஸ்ஸ காரணம் ஹோதீதி ‘‘ஸமாதி⁴னிமித்த’’ந்தி வுத்தம்.

உபதி⁴விவேகத்தாதி க²ந்தூ⁴பதி⁴ஆதி³உபதீ⁴ஹி விவித்தத்தா வினிஸ்ஸடத்தா. தம் ஆக³ம்மாதி தம் நிப்³பா³னம் மக்³கே³ன அதி⁴க³மஹேது. ராகா³த³யோ விரஜ்ஜந்தி ஏத்த², ஏதேனாதி விராகோ³. ஏவம் நிரோதோ⁴பி த³ட்ட²ப்³போ³. யஸ்மா இத⁴ போ³ஜ்ஜ²ங்க³மிஸ்ஸகவஸேன இச்சி²தா, தஸ்மா ‘‘ஆரம்மணவஸேன வா அதி⁴க³ந்தப்³ப³வஸேன வா’’தி வுத்தம். தத்த² அதி⁴க³ந்தப்³ப³வஸேனாதி தன்னின்னதாவஸேன. வோஸ்ஸக்³க³பரிணாமிந்தி வோஸ்ஸக்³க³வஸேன பரிணாமிதம் பரிச்சஜனவஸேன சேவ பக்க²ந்த³னவஸேன ச பரிணாமனஸீலம். தேனாஹ ‘‘த்³வே வோஸ்ஸக்³கா³’’திஆதி³. க²ந்தா⁴னம் பரிச்சஜனம் நாம தப்படிப³த்³த⁴கிலேஸப்பஹானவஸேனாதி யேனாகாரேன விபஸ்ஸனா கிலேஸே பஜஹதி, தேனேவாகாரேன தன்னிமித்தக்க²ந்தே⁴ ச பஜஹதீதி வத்தப்³ப³தம் அரஹதீதி ஆஹ ‘‘விபஸ்ஸனா…பே… பரிச்சஜதீ’’தி. யஸ்மா விபஸ்ஸனா வுட்டா²னகா³மினிபா⁴வம் பாபுணந்தீ நின்னபோணபப்³பா⁴ரபா⁴வேன ஏகம்ஸதோ நிப்³பா³னம் பக்க²ந்த³தீதி வத்தப்³ப³தம் லப⁴தி, மக்³கோ³ ச ஸமுச்சே²த³வஸேன கிலேஸே க²ந்தே⁴ ச ராக³ம் பரிச்சஜதி, தஸ்மா யதா²க்கமம் விபஸ்ஸனாமக்³கா³னம் வஸேன பக்க²ந்த³னபரிச்சாக³வோஸ்ஸக்³கா³ வேதி³தப்³பா³. வோஸக்³க³த்தா²யாதி பரிச்சாக³வோஸ்ஸக்³க³த்தா²ய சேவ பக்க²ந்த³னவோஸ்ஸக்³க³த்தா²ய ச. பரிணமதீதி பரிச்சஜதி. தம் பன பரிணாமனம் வுட்டா²னகா³மினிபா⁴வப்பத்தியா சேவ அரியமக்³க³பா⁴வப்பத்தியா ச இச்சி²தந்தி ஆஹ ‘‘விபஸ்ஸனாபா⁴வஞ்ச மக்³க³பா⁴வஞ்ச பாபுணாதீ’’தி. ஸேஸபதே³ஸூதி ‘‘த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் பா⁴வேதீ’’திஆதீ³ஸு ஸேஸஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³கோட்டா²ஸேஸு.

ப⁴த்³த³கந்தி அப⁴த்³த³கானம் நீவரணாதி³பாபத⁴ம்மானம் விக்க²ம்ப⁴னேன ராக³விக³மனேன ஏகந்தஹிதத்தா து³ல்லப⁴த்தா ச ப⁴த்³த³கம் ஸுந்த³ரம். ந ஹி அஞ்ஞம் ஸமாதி⁴னிமித்தம் ஏவம் து³ல்லப⁴ம் ராக³ஸ்ஸ உஜுவிபச்சனீகபூ⁴தம் அத்தி². அனுரக்க²தீதி ஏத்த² அனுரக்க²னா நாம அதி⁴க³தஸமாதி⁴தோ யதா² பரிஹானி ந ஹோதி, ஏவம் படிபத்திஸாஸன-தப்படிபக்க²விக³மனேனாதி ஆஹ ‘‘ஸமாதீ⁴’’திஆதி³. அட்டி²கஸஞ்ஞாதி³காதி அட்டி²கஜ்ஜா²னாதி³கா. ஸஞ்ஞாஸீஸேன ஹி ஜா²னம் வத³தி. ஸேஸமேத்த² உத்தானமேவ.

ஸம்வரஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

5. பஞ்ஞத்திஸுத்தவண்ணனா

15. பஞ்சமே அத்தபா⁴வோ ஏதேஸம் அத்தீ²தி அத்தபா⁴வினோ, தேஸம் அத்தபா⁴வீனம். தேனாஹ ‘‘அத்தபா⁴வவந்தான’’ந்தி. யாவ ச²த்திம்ஸாய இந்தா³னம் ஆயுப்பமாணம், தாவ பணீதே காமே பரிபு⁴ஞ்ஜீதி மந்தா⁴துராஜா கிர ஏகதி³வஸம் அத்தனோ பரிணாயகரதனம் புச்சி² – ‘‘அத்தி² நு கோ² மனுஸ்ஸலோகதோ ரமணீயதரம் டா²ன’’ந்தி. கஸ்மா தே³வ ஏவம் ப⁴ணஸி, கிம் ந பஸ்ஸஸி சந்தி³மஸூரியானம் ஆனுபா⁴வம், நனு ஏதேஸம் டா²னம் இதோ ரமணீயதரந்தி? ராஜா சக்கரதனம் புரக்க²த்வா தத்த² அக³மாஸி.

சத்தாரோ மஹாராஜானோ ‘‘மந்தா⁴துமஹாராஜா ஆக³தோ’’தி ஸுத்வா ‘‘தாவமஹித்³தி⁴கோ மஹாராஜா ந ஸக்கா யுத்³தே⁴ன படிபா³ஹிது’’ந்தி ஸகரஜ்ஜம் நிய்யாதேஸும். ஸோ தம் க³ஹேத்வா புன புச்சி² – ‘‘அத்தி² நு கோ² இதோ ரமணீயதரம் டா²ன’’ந்தி. அத²ஸ்ஸ தாவதிம்ஸப⁴வனம் கத²யிம்ஸு. ‘‘தாவதிம்ஸப⁴வனம், தே³வ, ரமணீயம், தத்த² ஸக்கஸ்ஸ தே³வரஞ்ஞோ இமே சத்தாரோ மஹாராஜானோ பாரிசாரிகா தோ³வாரிகபூ⁴மியம் திட்ட²ந்தி. ஸக்கோ தே³வராஜா மஹித்³தி⁴கோ மஹானுபா⁴வோ. தஸ்ஸிமானி உபபோ⁴க³ட்டா²னானி – யோஜனஸஹஸ்ஸுப்³பே³தோ⁴ வேஜயந்தபாஸாதோ³, பஞ்சயோஜனஸதுப்³பே³தா⁴ ஸுத⁴ம்மதே³வஸபா⁴, தி³யட்³ட⁴யோஜனஸதிகோ வேஜயந்தரதோ², ததா² ஏராவணோ ஹத்தீ², தி³ப்³ப³ருக்க²ஸஹஸ்ஸப்படிமண்டி³தம் நந்த³னவனம், சித்தலதாவனம், பா²ருஸகவனம், யோஜனஸதுப்³பே³தோ⁴ பாரிச்ச²த்தகோ கோவிளாரோ, தஸ்ஸ ஹேட்டா² ஸட்டி²யோஜனாயாமா பஞ்ஞாஸயோஜனவித்தா²ரா பஞ்சத³ஸயோஜனுப்³பே³தா⁴ ஜயஸுமனபுப்ப²வண்ணா பண்டு³கம்ப³லஸிலா, யஸ்ஸா முது³தாய ஸக்கஸ்ஸ நிஸீத³தோ உபட்³ட⁴காயோ அனுப்பவிஸதீ’’தி.

தம் ஸுத்வா ராஜா தத்த² க³ந்துகாமோ சக்கரதனம் அப்³பு⁴க்கிரி. தம் ஆகாஸே உட்ட²ஹி ஸத்³தி⁴ம் சதுரங்கி³னியா ஸேனாய. அத² த்³வின்னம் தே³வலோகானம் வேமஜ்ஜ²தோ சக்கரதனம் ஓதரித்வா பத²வியா ஆஸன்னே டா²னே அட்டா²ஸி ஸத்³தி⁴ம் பரிணாயகரதனப்பமுகா²ய சதுரங்கி³னியா ஸேனாய. ராஜா ஏககோவ அத்தனோ ஆனுபா⁴வேன தாவதிம்ஸப⁴வனம் அக³மாஸி. ஸக்கோ ‘‘மந்தா⁴தா ஆக³தோ’’தி ஸுத்வா தஸ்ஸ பச்சுக்³க³மனம் கத்வா ‘‘ஸ்வாக³தம், மஹாராஜ, ஸகம், தே மஹாராஜ, அனுஸாஸ மஹாராஜா’’தி வத்வா ஸத்³தி⁴ம் நாடகேஹி ரஜ்ஜம் த்³வே பா⁴கே³ கத்வா ஏகம் பா⁴க³மதா³ஸி. ரஞ்ஞோ தாவதிம்ஸப⁴வனே பதிட்டி²தமத்தஸ்ஸேவ மனுஸ்ஸக³ந்த⁴ஸரீரனிஸ்ஸந்தா³தி³மனுஸ்ஸபா⁴வோ விக³ச்சி², தே³வலோகே பவத்திவிபாகதா³யினோ அபரபரியாயவேத³னீயஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ கதோகாஸத்தா ஸப்³ப³தா³ ஸோளஸவஸ்ஸுத்³தே³ஸிகதாமாலாமிலாயனாதி³தே³வபா⁴வோ பாதுரஹோஸி. தஸ்ஸ ஸக்கேன ஸத்³தி⁴ம் பண்டு³கம்ப³லஸிலாய நிஸின்னஸ்ஸ அக்கி²னிமிஸனமத்தேன நானத்தம் பஞ்ஞாயதி. தம் அஸல்லக்கே²ந்தா தே³வா ஸக்கஸ்ஸ ச தஸ்ஸ ச நானத்தே முய்ஹந்தி. ஸோ தத்த² தி³ப்³ப³ஸம்பத்திம் அனுப⁴வமானோ ததா³ மனுஸ்ஸானம் அஸங்க்²யேய்யாயுகதாய யாவ ச²த்திம்ஸ ஸக்கா உபபஜ்ஜித்வா சுதா, தாவ ஸக்கரஜ்ஜம் காரேத்வா ‘‘கிம் மே இமினா உபட்³ட⁴ரஜ்ஜேனா’’தி அதித்தோ காமேஹி ததோ சவித்வா அத்தனோ உய்யானே பதிதோ மனுஸ்ஸலோகே உதுகக்க²ளதாய வாதாதபேன பு²ஸிதக³த்தோ காலமகாஸி. தேன வுத்தம் ‘‘தே³வலோகே பன யாவ ச²த்திம்ஸாய இந்தா³னம் ஆயுப்பமாணம், தாவ பணீதே காமே பரிபு⁴ஞ்ஜீ’’தி.

பஞ்ஞத்திஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

6. ஸோகு²ம்மஸுத்தவண்ணனா

16. ச²ட்டே² ஸுகு²மலக்க²ணப்படிவிஜ்ஜ²னகானீதி அனிச்சாதி³ஸுகு²மலக்க²ணானம் படிவிஜ்ஜ²னகானி. ஸுகு²மலக்க²ணபரிக்³கா³ஹகஞாணேனாதி ஸுகு²மலக்க²ணபரிக்³கா³ஹகேன ஞாணேன. பரதோ ஜானித்வாதி அவஸவத்தனேன அஞ்ஞதோ ஜானித்வா. ஸங்கா²ரா ஹி ‘‘மா பி⁴ஜ்ஜிம்ஸூ’’தி இச்சி²தாபி பி⁴ஜ்ஜந்தேவ, தஸ்மா தே அவஸவத்திதாய பரே நாம. ஸா ச நேஸம் பரதா அனிச்சத³ஸ்ஸனே பாகடா ஹோதீதி வுத்தம் ‘‘இமினா ஹி பதே³ன அனிச்சானுபஸ்ஸனா கதி²தா’’தி. ஸேஸம் உத்தானமேவ.

ஸோகு²ம்மஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

7-10. பட²மஅக³திஸுத்தாதி³வண்ணனா

17-20. ஸத்தமே ச²ந்தா³க³திந்தி ஏத்த² ஸந்தி⁴வஸேன ஸரலோபோதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ச²ந்தே³ன அக³தி’’ந்தி. ச²ந்தா³தி ஹேதும்ஹி நிஸ்ஸக்கவசனந்தி ஆஹ ‘‘ச²ந்தே³னா’’தி, பேமேனாதி அத்தோ². ச²ந்த³ஸத்³தோ³ ஹேத்த² தண்ஹாபரியாயோ, அகுஸலச்ச²ந்த³பரியாயோ வா. ஸேஸேஸூதி ‘‘தோ³ஸாக³திம் க³ச்ச²தீ’’திஆதீ³ஸு.

ஏத்த² ச யோ ‘‘அயம் மே மித்தோதி வா, ஸந்தி³ட்டோ²தி வா, ஞாதகோதி வா, லஞ்சம் வா பன மே தே³தீ’’தி ச²ந்த³வஸேன அஸ்ஸாமிகம் ஸாமிகம் கரோதி, அயம் ச²ந்தே³ன அகத்தப்³ப³ம் கரோதி நாம. யோ ‘‘அயம் மே வேரீ’’தி சிரகாலானுப³த்³த⁴வேரவஸேன வா, தங்க²ணுப்பன்னகோத⁴வஸேன வா ஸாமிகம் அஸ்ஸாமிகம் கரோதி, அயம் தோ³ஸேன அகத்தப்³ப³ம் கரோதி நாம. யோ பன மந்த³த்தா மோமூஹத்தா யம் வா தம் வா அயுத்தம் அகாரணம் வத்வா அஸ்ஸாமிகம் ஸாமிகம் கரோதி, அயம் மோஹேன அகத்தப்³ப³ம் கரோதி நாம. யோ பன ‘‘அயம் ராஜவல்லபோ⁴தி வா விஸமே சோராதி³கே விஸமானி வா காயது³ச்சரிதாதீ³னி ஸமாதா³ய வத்தனேன விஸமனிஸ்ஸிதோ வா, அனத்த²ம்பி மே கரேய்யா’’தி பீ⁴தோ அஸ்ஸாமிகம் ஸாமிகம் கரோதி, அயம் ப⁴யேன அகத்தப்³ப³ம் கரோதி நாம.

யோ பன கிஞ்சி பா⁴ஜேந்தோ ‘‘அயம் மே ஸந்தி³ட்டோ² வா ஸம்ப⁴த்தோ வா’’தி பேமவஸேன அதிரேகம் தே³தி, ‘‘அயம் மே வேரீ’’தி தோ³ஸவஸேன ஊனகம் தே³தி, யோ முய்ஹந்தோ தி³ன்னாதி³ன்னம் அஜானமானோ கஸ்ஸசி ஊனம், கஸ்ஸசி அதி⁴கம் தே³தி, ‘‘அயம் இமஸ்மிம் அதீ³யமானே மய்ஹம் அனத்த²ம்பி கரேய்யா’’தி ஸீதோ கஸ்ஸசி அதிரேகம் தே³தி, ஸோ சதுப்³பி³தோ⁴பி யதா²னுக்கமேன ச²ந்தா³க³திஆதீ³னி க³ச்ச²ந்தோ அகத்தப்³ப³ம் கரோதி நாம.

நிஹீயதி தஸ்ஸ யஸோதி தஸ்ஸ அக³திகா³மினோ கித்தியஸோபி பரிவாரயஸோபி நிஹீயதி பரிஹாயதி. யஸ்ஸதி தேன கித்தீயதீதி ஹி யஸோ, கித்தி து²திகோ⁴ஸோ. யஸ்ஸதி தேன புரேசரானுசரபா⁴வேன பரிவாரயதீதி யஸோ, பரிவாரோ. அட்ட²மனவமத³ஸமானி உத்தானத்தா²னேவ.

சரவக்³கோ³ து³தியோ.

3. உருவேலவக்³கோ³

1. பட²மஉருவேலஸுத்தவண்ணனா

21. ததியஸ்ஸ பட²மே மஹாவேலா விய மஹாவேலா, விபுலவாலிகபுஞ்ஜதாய மஹந்தோ வேலாதடோ வியாதி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘மஹாவாலிகராஸீதி அத்தோ²’’தி. உரு, மரு, ஸிகதா, வாலுகா, வண்ணு, வாலிகாதி இமே ஸத்³தா³ ஸமானத்தா², ப்³யஞ்ஜனமேவ நானம். தேனாஹ ‘‘உரூதி வாலிகா வுச்சதீ’’தி.

நஜ்ஜாதி நத³தி ஸத்³தா³யதீதி நதீ³, தஸ்ஸா நஜ்ஜா, நதி³யா நின்னகா³யாதி அத்தோ². நேரஞ்ஜராயாதி ‘‘நேலஞ்ஜலாயா’’தி வத்தப்³பே³ ல-காரஸ்ஸ ர-காரம் கத்வா ‘‘நேரஞ்ஜராயா’’தி வுத்தம், கத்³த³மஸேவாலபணகாதி³தோ³ஸரஹிதஸலிலாயாதி அத்தோ². கேசி ‘‘நீலம்-ஜலாயாதி வத்தப்³பே³ நேரஞ்ஜராயா’’தி வத³ந்தி. நாமமேவ வா ஏதம் தஸ்ஸா நதி³யாதி வேதி³தப்³ப³ம். தஸ்ஸா நதி³யா தீரே யத்த² ப⁴க³வா விஹாஸி, தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அஜபாலனிக்³ரோதே⁴’’தி வுத்தம். கஸ்மா பனாயம் அஜபாலனிக்³ரோதோ⁴ நாம ஜாதோதி ஆஹ ‘‘தஸ்ஸா’’திஆதி³. கேசி பன ‘‘யஸ்மா தத்த² வேதே³ ஸஜ்ஜா²யிதும் அஸமத்தா² மஹல்லகப்³ராஹ்மணா பாகாரபரிக்கே²பயுத்தானி நிவேஸனானி கத்வா ஸப்³பே³ வஸிம்ஸு, தஸ்மாஸ்ஸ அஜபாலனிக்³ரோதோ⁴தி நாமம் ஜாத’’ந்தி வத³ந்தி. தத்ராயம் வசனத்தோ² – ந ஜபந்தீதி அஜபா, மந்தானம் அனஜ்ஜா²யகாதி அத்தோ². அஜபாலந்தி ஆதி³யந்தி நிவாஸம் ஏத்தா²தி அஜபாலோதி. அபரே பன வத³ந்தி ‘‘யஸ்மா மஜ்ஜ²ன்ஹிகஸமயே அந்தோபவிட்டே² அஜே அத்தனோ சா²யாய பாலேதி ரக்க²தி, தஸ்மா ‘அஜபாலோ’திஸ்ஸ நாமம் ருள்ஹ’’ந்தி. ஸப்³ப³த்தா²பி நாமமேதம் தஸ்ஸ ருக்க²ஸ்ஸ.

பட²மாபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴தி பட²மம் அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴, அனுனாஸிகலோபேனாயம் நித்³தே³ஸோ. தேனேவாஹ ‘‘ஸம்பு³த்³தோ⁴ ஹுத்வா பட²மமேவா’’தி. பட²மந்தி ச பா⁴வனபும்ஸகனித்³தே³ஸோ, தஸ்மா அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴ ஹுத்வா பட²மம் அஜபாலனிக்³ரோதே⁴ விஹராமீதி ஏவமேத்த² ஸம்ப³ந்தோ⁴ வேதி³தப்³போ³. அயம் விதக்கோதி அயம் ‘‘கின்னு க்²வாஹம்…பே… விஹரேய்ய’’ந்தி ஏவம் பவத்தவிதக்கோ. ஹத்தீ² ச வானரோ ச தித்திரோ ச ஹத்தி²வானரதித்திரா.

யே வுத்³த⁴மபசாயந்தீதி ஜாதிவுத்³தோ⁴, வயோவுத்³தோ⁴, கு³ணவுத்³தோ⁴தி தயோ வுத்³தா⁴. தேஸு ஜாதிஸம்பன்னோ ஜாதிவுத்³தோ⁴ நாம, வயே டி²தோ வயோவுத்³தோ⁴ நாம, கு³ணஸம்பன்னோ கு³ணவுத்³தோ⁴ நாம. தேஸு கு³ணஸம்பன்னோ வயோவுத்³தோ⁴ இமஸ்மிம் டா²னே வுத்³தோ⁴தி அதி⁴ப்பேதோ. அபசாயந்தீதி ஜேட்டா²பசாயிகாகம்மேன பூஜேந்தி. த⁴ம்மஸ்ஸ கோவிதா³தி ஜேட்டா²பசாயனத⁴ம்மஸ்ஸ கோவிதா³ குஸலா. தி³ட்டே²வ த⁴ம்மேதி இமஸ்மிம்யேவ அத்தபா⁴வே. பாஸம்ஸாதி பஸம்ஸாரஹா. ஸம்பராயே ச ஸுக்³க³தீதி ஸம்பரேதப்³பே³ இமம் லோகம் ஹித்வா க³ந்தப்³பே³ பரலோகேபி தேஸம் ஸுக³தியேவ. அயம் பனேத்த² பிண்ட³த்தோ² – க²த்தியா வா ஹோந்து ப்³ராஹ்மணா வா வேஸ்ஸா வா ஸுத்³தா³ வா க³ஹட்டா² வா பப்³ப³ஜிதா வா திரச்சா²னக³தா வா, யே கேசி ஸத்தா ஜேட்டா²பசிதிகம்மேன ஸீலாதி³கு³ணஸம்பன்னானம் வயோவுத்³தா⁴னம் அபசிதிம் கரோந்தி, தே இமஸ்மிஞ்ச அத்தபா⁴வே ஜேட்டா²பசிதிகாரகாதி பஸம்ஸம் வண்ணனம் தோ²மனம் லப⁴ந்தி, காயஸ்ஸ ச பே⁴தா³ ஸக்³கே³ நிப்³ப³த்தந்தீதி.

அஞ்ஞஸ்மிந்தி பரஸ்மிம். அத்தா ந ஹோதீதி அஞ்ஞோ, பரோ. ஸோ பனேத்த² ந யோ கோசி அதி⁴ப்பேதோ, அத² கோ² க³ருட்டா²னியோ. தேனாஹ ‘‘கஞ்சி க³ருட்டா²னே அட்ட²பேத்வா’’தி. பதிஸ்ஸதி க³ருனோ ஆணம் ஸம்படிச்ச²தீதி பதிஸ்ஸோ, ந பதிஸ்ஸோ அப்பதிஸ்ஸோ, பதிஸ்ஸயரஹிதோ, க³ருபஸ்ஸயரஹிதோதி அத்தோ².

ஸதே³வகேதி அவயவேன விக்³க³ஹோ ஸமுதா³யோ ஸமாஸத்தோ². ஸதே³வகக்³க³ஹணேன பஞ்சகாமாவசரதே³வக்³க³ஹணம் பாரிஸேஸஞாயேன இதரேஸம் பத³ந்தரேஹி ஸங்க³ஹிதத்தா. ஸமாரகக்³க³ஹணேன ச²ட்ட²காமாவசரதே³வக்³க³ஹணம் பச்சாஸத்திஞாயேன. தத்த² ஹி மாரோ ஜாதோ தன்னிவாஸீ ச ஹோதி. ஸப்³ரஹ்மகவசனேன ப்³ரஹ்மகாயிகாதி³ப்³ரஹ்மக்³க³ஹணம் பச்சாஸத்திஞாயேனேவ. ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணியா பஜாயாதி ஸாஸனஸ்ஸ பச்சத்தி²கஸமணப்³ராஹ்மணக்³க³ஹணம். நித³ஸ்ஸனமத்தஞ்சேதம் அபச்சத்தி²கானம் அஸமிதாபா³ஹிதபாபானஞ்ச ஸமணப்³ராஹ்மணானம் தேனேவ வசனேன க³ஹிதத்தா. காமம் ‘‘ஸதே³வகே’’திஆதி³விஸேஸனானம் வஸேன ஸத்தவிஸயோ லோகஸத்³தோ³தி விஞ்ஞாயதி துல்யயோக³விஸயத்தா தேஸம், ‘‘ஸலோமகோ ஸபக்க²கோ’’திஆதீ³ஸு பன அதுல்யயோகே³ அயம் ஸமாஸோ லப்³ப⁴தீதி ப்³யபி⁴சாரத³ஸ்ஸனதோ பஜாக³ஹணந்தி பஜாவசனேன ஸத்தலோகக்³க³ஹணம்.

தே³வபா⁴வஸாமஞ்ஞேன மாரப்³ரஹ்மேஸு க³ஹிதேஸுபி இதரேஹி தேஸம் லப்³ப⁴மானவிஸேஸத³ஸ்ஸனத்த²ம் விஸும் க³ஹணந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘மாரோ நாமா’’திஆதி³மாஹ. மாரோ ப்³ரஹ்மானம்பி விசக்கு²கம்மாய பஹோதீதி ஆஹ ‘‘ஸப்³பே³ஸ’’ந்தி. உபரீதி உபரிபா⁴கே³. ப்³ரஹ்மாதி த³ஸஸஹஸ்ஸிப்³ரஹ்மானம் ஸந்தா⁴யாஹ. ததா² சாஹ ‘‘த³ஸஹி அங்கு³லீஹீ’’திஆதி³. இத⁴ தீ³க⁴னிகாயாத³யோ விய பா³ஹிரகானம்பி க³ந்த²னிகாயோ லப்³ப⁴தீதி ஆஹ ‘‘ஏகனிகாயாதி³வஸேனா’’தி. வத்து²விஜ்ஜாதீ³தி ஆதி³-ஸத்³தே³ன விஜ்ஜாட்டா²னானி ஸங்க³ய்ஹந்தி. யதா²ஸகம் கம்மகிலேஸேஹி பஜாதத்தா நிப்³ப³த்தத்தா பஜா, ஸத்தனிகாயோ, தஸ்ஸா பஜாய. ஸதே³வமனுஸ்ஸாயாதி வா இமினா ஸம்முதிதே³வக்³க³ஹணம் தத³வஸிட்ட²மனுஸ்ஸலோகக்³க³ஹணஞ்ச த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

ஏவம் பா⁴க³ஸோ லோகம் க³ஹேத்வா யோஜனம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி அபா⁴க³ஸோ லோகம் க³ஹேத்வா யோஜனம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அபிசேத்தா²’’திஆதி³ வுத்தம். லோகவஸேன வுத்தானி ‘‘லோகீயந்தி ஏத்த² கம்மம் கம்மப²லானீ’’தி கத்வா. பஜாவஸேன ‘‘ஹேதுபச்சயேஹி பஜாதா’’தி கத்வா. ஸீலஸம்பன்னதரந்தி ஏத்த² பரிபுண்ணஸம்பன்னதா அதி⁴ப்பேதா ‘‘ஸம்பன்னம் ஸாலிகேதா³ர’’ந்திஆதீ³ஸு (ஜா. 1.14.1) விய. தேனாஹ ‘‘அதி⁴கதரந்தி அத்தோ²’’தி. பரிபுண்ணஞ்ஹி அதி⁴கதரந்தி வத்தும் அரஹதி. காரணந்தி யுத்திம். அத்த²ந்தி அவிபரீதத்த²ம். வட்³டி⁴ந்தி அதிவட்³டி⁴னிமித்தம்.

இமினா வசனேனாதி இமஸ்மிம் ஸுத்தே அனந்தரம் வுத்தவசனேன. ந கேவலம் இமினாவ, ஸுத்தந்தரம்பி ஆனேத்வா படிபா³ஹிதப்³போ³தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ந மே ஆசரியோ அத்தீ²’’திஆதி³மாஹ. தத்த² ந மே ஆசரியோ அத்தீ²தி லோகுத்தரத⁴ம்மே மய்ஹம் ஆசரியோ நாம நத்தி². கிஞ்சாபி லோகியத⁴ம்மானம்பி யாதி³ஸோ லோகனாத²ஸ்ஸ அதி⁴க³மோ, ந தாதி³ஸோ அதி⁴க³மோ பரூபதே³ஸோ அத்தி². லோகுத்தரத⁴ம்மே பனஸ்ஸ லேஸோபி நத்தி². நத்தி² மே படிபுக்³க³லோதி மய்ஹம் ஸீலாதீ³ஹி கு³ணேஹி படினிதி⁴பூ⁴தோ புக்³க³லோ நாம நத்தி². ஸரந்தி கரணே ஏதம் பச்சத்தவசனந்தி ஆஹ ‘‘ஸரந்தேனா’’தி, ஸரந்தி வா ஸரணஹேது சாதி அத்தோ².

யதோதி பு⁴ம்மத்தே² தோஸத்³தோ³தி ஆஹ ‘‘யஸ்மிம் காலே’’தி. ரத்தியோ ஜானந்தீதி ரத்தஞ்ஞூ, அத்தனோ பப்³ப³ஜிததி³வஸதோ பட்டா²ய ப³ஹூ ரத்தியோ ஜானந்தி, சிரபப்³ப³ஜிதாதி வுத்தம் ஹோதி. ரத்தஞ்ஞூனம் மஹந்தபா⁴வோ ரத்தஞ்ஞுமஹந்தம். பா⁴வப்பதா⁴னோ ஏஸ நித்³தே³ஸோ. ‘‘ரத்தஞ்ஞுமஹத்த’’ந்தி வா பாடோ². ஏஸ நயோ ஸேஸேஸுபி. தே²ரனவமஜ்ஜி²மானம் வஸேன விபுலபா⁴வோ வேபுல்லமஹந்தம். ஸிக்க²த்தயஸங்க³ஹிதஸ்ஸ ஸாஸனப்³ரஹ்மசரியஸ்ஸ ஜா²னாபி⁴ஞ்ஞாதி³வஸேன விபுலபா⁴வோ ப்³ரஹ்மசரியமஹந்தம். விஸிட்ட²ஸ்ஸ பச்சயலாப⁴ஸ்ஸ விபுலபா⁴வோ லாப⁴க்³க³மஹந்தம். சதுப்³பி³தே⁴ன மஹந்தேனாதி சதுப்³பி³தே⁴ன மஹந்தபா⁴வேன. மஹாபஜாபதியா து³ஸ்ஸயுக³தா³னகாலேதி ப⁴க³வதோ ஸங்கே⁴ கா³ரவஸ்ஸ பாகடகாலத³ஸ்ஸனமத்தம். ந ஹி ப⁴க³வா ததோ புப்³பே³ ஸங்கே⁴ கா³ரவரஹிதோ விஹாஸி.

பட²மஉருவேலஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

2.து³தியஉருவேலஸுத்தவண்ணனா

22. து³தியே ஹுஹுங்கஜாதிகேனாதி ஸோ கிர தி³ட்ட²மங்க³லிகோ மானவஸேன கோத⁴வஸேன ச ‘‘ஹுஹு’’ந்தி கரோந்தோ விசரதி, தஸ்மா ஹுஹுங்கஜாதிகோதி வுச்சதி. ‘‘ஹுஹுக்கஜாதிகோ’’திபி பட²ந்தி, தேன ஸத்³தி⁴ம் ஆக³தாதி அத்தோ². ஜராஜிண்ணாதி ஜராய க²ண்ட³த³ந்தபலிதகேஸாதி³பா⁴வம் ஆபாதி³தா. வயோவுத்³தா⁴தி அங்க³பச்சங்கா³னம் வுத்³தி⁴மரியாத³ப்பத்தா. ஜாதிமஹல்லகாதி உபபத்தியா மஹல்லகபா⁴வேன ஸமன்னாக³தா. மஹத்தம் லந்தி க³ண்ஹந்தீதி மஹல்லகா, ஜாதியா மஹல்லகா, ந விப⁴வாதி³னாதி ஜாதிமஹல்லகா. வயோஅனுப்பத்தாதி பச்சி²மவயம் ஸம்பத்தா, பச்சி²மவயோ நாம வஸ்ஸஸதஸ்ஸ பச்சி²மோ ததியோ பா⁴கோ³. ஜிண்ணாதி வா போராணா, சிரகாலப்பவத்தகுலன்வயாதி வுத்தம் ஹோதி. வுத்³தா⁴தி ஸீலாசாராதி³கு³ணவுத்³தி⁴யுத்தா. மஹல்லகாதி விப⁴வமஹந்ததாய ஸமன்னாக³தா. மஹத்³த⁴னாதி மஹாபோ⁴கா³. அத்³த⁴க³தாதி மக்³க³ப்படிபன்னா ப்³ராஹ்மணானம் வதசரியாதி³மரியாத³ம் அவீதிக்கம்ம சரமானா. வயோஅனுப்பத்தாதி ஜாதிவுத்³த⁴பா⁴வம் அந்திமவயம் அனுப்பத்தா. ஸுதம் நேதந்தி ஏத்த² ஸுதம் நோ ஏதந்தி பத³ச்சே²தோ³. நோதி ச கரணத்தே² ஸாமிவசனம். தேனாஹ ‘‘அம்ஹேஹி ஸுத’’ந்தி.

அகாலேதி அயுத்தகாலே. அஸபா⁴வம் வத³தீதி யம் நத்தி², தம் வத³தி. அனத்த²ம் வத³தீதி அகாரணனிஸ்ஸிதம் வத³தி. அகாரணனிஸ்ஸிதந்தி ச நிப்ப²லந்தி அத்தோ². ப²லஞ்ஹி காரணனிஸ்ஸிதம். அகாரணனிஸ்ஸிததா ச தத³வினாபா⁴வதோ அகாரணே நிஸ்ஸிதம், நிப்ப²லம் ஸம்ப²ந்தி வுத்தம் ஹோதி. அவினயம் வத³தீதி ந ஸம்வரவினயப்படிஸம்யுத்தம் வத³தி, அத்தனோ ஸுணந்தஸ்ஸ ச ந ஸம்வரவினயாவஹம் வத³தீதி வுத்தம் ஹோதி. ந ஹத³யே நிதே⁴தப்³ப³யுத்தகந்தி அஹிதஸம்ஹிதத்தா சித்தம் அனுப்பவேஸேத்வா நிதே⁴தும் அயுத்தம். கதே²தும் அயுத்தகாலேனாதி த⁴ம்மம் கதே²ந்தேன யோ அத்தோ² யஸ்மிம் காலே வத்தப்³போ³, ததோ புப்³பே³ பச்சா² ச தஸ்ஸ அகாலோ, தஸ்மிம் அயுத்தகாலே வத்தா. அபதே³ஸரஹிதந்தி ஸுத்தாபதே³ஸரஹிதம். ஸாபதே³ஸம் ஸகாரணம் கத்வா ந கதே²தீதி ‘‘ப⁴க³வதா அஸுகே ஸுத்தே ஏவம் வுத்த’’ந்தி ஏவம் ஸாபதே³ஸம் காரணஸஹிதம் கத்வா ந கதே²தி.

பரியந்தரஹிதந்தி பரிச்சே²த³ரஹிதம், ஸுத்தம் வா ஜாதகம் வா நிக்கி²பித்வா தஸ்ஸ அனுயோக³ம் உபமம் வா வத்து²ம் வா ஆஹரித்வா யம் ஸுத்தம் ஜாதகம் வா நிக்கி²பிதம், தஸ்ஸ ஸரீரபூ⁴தம் கத²ம் அனாமஸித்வா பா³ஹிரகத²ம்யேவ கதே²தி, நிக்கி²த்தம் நிக்கி²த்தமத்தமேவ ஹோதி, ‘‘ஸுத்தம் நு கோ² கதே²தி ஜாதகம் நு கோ², நாஸ்ஸ அந்தம் வா கோடிம் வா பஸ்ஸாமா’’தி வத்தப்³ப³தம் ஆபஜ்ஜதி. யதா² வடருக்க²ஸாகா²னம் க³தக³தட்டா²னே பாரோஹா ஓதரந்தி, ஓதிண்ணோ-திண்ணட்டா²னே விருள்ஹிம் ஆபஜ்ஜித்வா புன வட்³ட⁴ந்தியேவ, ஏவம் அட்³ட⁴யோஜனம்பி யோஜனம்பி க³ச்ச²தியேவ. க³ச்ச²ந்தே க³ச்ச²ந்தே பன மூலருக்கோ² வினஸ்ஸதி, அனுஜாதபாரோஹமூலானியேவ திட்ட²ந்தி, ஏவம் அயம்பி நிக்³ரோத⁴த⁴ம்மகதி²கோ நாம ஹோதி. நிக்கி²த்தம் நிக்கி²த்தமேவ கத்வா பஸ்ஸேனேவ பரிஹரந்தோ க³ச்ச²தி. யோ பன ப³ஹும்பி ப⁴ணந்தோ ‘‘ஏதத³த்த²மித³ம் வுத்த’’ந்தி நிக்கி²த்தஸுத்ததோ அஞ்ஞம்பி அனுயோகூ³பமாவத்து²வஸேன தது³பயோகீ³னம் ஆஹரித்வா ஆஹரித்வா ஜானாபேதும் ஸக்கோதி, ததா²ரூபஸ்ஸ த⁴ம்மகதி²கஸ்ஸ ப³ஹும்பி கதே²தும் வட்டதி. ந லோகியலோகுத்தரஅத்த²னிஸ்ஸிதந்தி அத்தனோ பரேஸஞ்ச ந லோகியலோகுத்தரஹிதாவஹம்.

பகட்டா²னம் உக்கட்டா²னம் ஸீலாதி³அத்தா²னம் போ³த⁴னதோ ஸபா⁴வனிருத்திவஸேன ச பு³த்³தா⁴தீ³ஹி பா⁴ஸிதத்தா பகட்டா²னம் வசனப்பப³ந்தா⁴னம் ஆளீதி பாளி, பரியத்தித⁴ம்மோ. புரிமஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ பச்சி²மேன அத்தே²ன அனுஸந்தா⁴னம் அனுஸந்தி⁴, அத்த²முகே²ன பன பாளிப்பதே³ஸானம்பி அனுஸந்தி⁴ ஹோதியேவ. ஸ்வாயம் அனுஸந்தி⁴ புச்சா²னுஸந்தி⁴அஜ்ஜா²ஸயானுஸந்தி⁴யதா²னுஸந்தி⁴ஆதி³வஸேன சதுப்³பி³தோ⁴, தம்தம்தே³ஸனானம் பன புப்³பா³பரபாளிவஸேன அனுஸந்தி⁴வஸேன புப்³பா³பரவஸேனாதி பச்சேகம் யோஜேதப்³ப³ம். உக்³க³ஹிதந்தி ப்³யஞ்ஜனஸோ அத்த²ஸோ ச உத்³த⁴ம் உத்³த⁴ம் க³ஹிதம், பரியாபுணனவஸேன சேவ பரிபுச்சா²வஸேன ச ஹத³யேன க³ஹிதந்தி அத்தோ². வட்டது³க்க²னிஸ்ஸரணத்தி²கேஹி ஸோதப்³ப³தோ ஸுதம், பரியத்தித⁴ம்மோ. தம் தா⁴ரேதீதி ஸுதத⁴ரோ. யோ ஹி ஸுதத⁴ரோ, ஸுதம் தஸ்மிம் பதிட்டி²தம் ஹோதி ஸுப்பதிட்டி²தம் அரோகி³கம், தஸ்மா வுத்தம் ‘‘ஸுதஸ்ஸ ஆதா⁴ரபூ⁴தோ’’தி. தேனாஹ ‘‘யஸ்ஸ ஹீ’’திஆதி³. ஏகம் பத³ம் ஏகக்க²ரம்பி அவினட்ட²ம் ஹுத்வா ஸன்னிசீயதீதி ஸன்னிசயோ, ஸுதம் ஸன்னிசயோ ஏதஸ்மிந்தி ஸுதஸன்னிசயோ. அஜ்ஜோ²ஸாயாதி அனுப்பவிஸித்வா. திட்ட²தீதி ந ஸம்முஸ்ஸதி.

பகு³ணாதி வாசுக்³க³தா. நிச்சலிகந்தி அவிபரிவத்தம். ஸம்ஸந்தி³த்வாதி அஞ்ஞேஹி ஸம்ஸந்தி³த்வா. ஸமனுக்³கா³ஹித்வாதி பரிபுச்சா²வஸேன அத்த²ம் ஓகா³ஹித்வா. பப³ந்த⁴ஸ்ஸ விச்சே²தா³பா⁴வதோ க³ங்கா³ஸோதஸதி³ஸம். ‘‘ப⁴வங்க³ஸோதஸதி³ஸ’’ந்தி வா பாடோ², அகித்திமம் ஸுக²ப்பவத்தீதி அத்தோ². ஸுத்தேகதே³ஸஸ்ஸ ஸுத்தமத்தஸ்ஸ ச வசஸா பரிசயோ இத⁴ நாதி⁴ப்பேதோ, வக்³கா³தி³வஸேன பன அதி⁴ப்பேதோதி ஆஹ ‘‘ஸுத்தத³ஸக…பே… ஸஜ்ஜா²யிதா’’தி, ‘‘த³ஸஸுத்தானி க³தானி, த³ஸவக்³கா³னி க³தானீ’’திஆதி³னா ஸல்லக்கே²த்வா வாசாய ஸஜ்ஜா²யிதாதி அத்தோ². மனஸா அனு அனு பேக்கி²தா பா⁴க³ஸோ நிஜ்ஜா²யிதா சிந்திதா மனஸானுபேக்கி²தா. ரூபக³தம் விய பஞ்ஞாயதீதி ரூபக³தம் விய சக்கு²ஸ்ஸ விபூ⁴தம் ஹுத்வா பஞ்ஞாயதி. ஸுப்படிவித்³தா⁴தி நிஜ்ஜடம் நிக்³கு³ம்ப³ம் கத்வா ஸுட்டு² யாதா²வதோ படிவித்³தா⁴.

அதி⁴கம் சேதோதி அபி⁴சேதோ, உபசாரஜ்ஜா²னசித்தம். தஸ்ஸ பன அதி⁴கதா பாகதிககாமாவசரசித்தேஹி ஸுந்த³ரதாய, ஸா படிபக்க²தோ ஸுத்³தி⁴யாதி ஆஹ ‘‘அபி⁴க்கந்தம் விஸுத்³த⁴ம் சித்த’’ந்தி. அதி⁴சித்தந்தி ஸமாதி⁴மாஹ. ஸோபி உபசாரஸமாதி⁴ த³ட்ட²ப்³போ³. விவேகஜம் பீதிஸுக²ம், ஸமாதி⁴ஜம் பீதிஸுக²ம், அபீதிஜம் காயஸுக²ம், ஸதிபாரிஸுத்³தி⁴ஜம் ஞாணஸுக²ந்தி சதுப்³பி³த⁴ம்பி ஜா²னஸுக²ம் படிபக்க²தோ நிக்க²ந்ததம் உபாதா³ய நேக்க²ம்மஸுக²ந்தி வுச்சதீதி ஆஹ ‘‘நேக்க²ம்மஸுக²ம் விந்த³தீ’’தி. இச்சி²திச்சி²தக்க²ணே ஸமாபஜ்ஜிதும் ஸமத்தோ²தி இமினா தேஸு ஜா²னேஸு ஸமாபஜ்ஜனவஸீபா⁴வமாஹ. நிகாமலாபீ⁴தி பன வசனதோ ஆவஜ்ஜனாதி⁴ட்டா²னபச்சவேக்க²ணவஸியோபி வுத்தா ஏவாதி வேதி³தப்³பா³. ஸுகே²னேவ பச்சனீகத⁴ம்மே விக்க²ம்பே⁴த்வாதி ஏதேன தேஸம் ஜா²னானம் ஸுக²ப்படிபத³தம் கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞதஞ்ச த³ஸ்ஸேதி.

விபுலானந்தி வேபுல்லம் பாபிதானம் ஜா²னானம். விபுலதா நாம ஸுபா⁴விதபா⁴வேன சிரதரப்பவத்தியா, ஸா ச பரிச்சே²தா³னுரூபாவ இச்சி²தப்³பா³தி ‘‘விபுலான’’ந்தி வத்வா ‘‘யதா²பரிச்சே²தே³ன வுட்டா²தும் ஸமத்தோ²தி வுத்தம் ஹோதீ’’தி ஆஹ. பரிச்சே²த³காலஞ்ஹி அப்பத்வாவ வுட்ட²ஹந்தோ அகஸிரலாபீ⁴ ந ஹோதி யாவதி³ச்சி²தம் பவத்தேதும் அஸமத்த²த்தா. இதா³னி யதா²வுத்தே ஸமாபஜ்ஜனாதி³வஸீபா⁴வே ப்³யதிரேகவஸேன விபா⁴வேதும் ‘‘ஏகச்சோ ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² லாபீ⁴யேவ ஹோதீதி இத³ம் படிலத்³த⁴மத்தஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ வஸேன வுத்தம். ததா²தி இச்சி²திச்சி²தக்க²ணே. பாரிபந்தி²கேதி வஸீபா⁴வஸ்ஸ பச்சனீகத⁴ம்மே. ஜா²னாதி⁴க³மஸ்ஸ பன பச்சனீகத⁴ம்மா பகே³வ விக்க²ம்பி⁴தா, அஞ்ஞதா² ஜா²னாதி⁴க³மோ ஏவ ந ஸியா. கிச்சே²ன விக்க²ம்பே⁴தீதி கிச்சே²ன விஸோதே⁴தி. காமாதீ³னவபச்சவேக்க²ணாதீ³ஹி காமச்ச²ந்தா³தீ³னம் விய அஞ்ஞேஸம்பி ஸமாதி⁴பாரிபந்தி²கானம் தூ³ரஸமுஸ்ஸாரணம் இத⁴ விக்க²ம்ப⁴னம் விஸோத⁴னஞ்சாதி வேதி³தப்³ப³ம். நாளிகயந்தந்தி காலமானனாளிகயந்தமாஹ.

அட்ட²பிதஸங்கப்போதி ந ஸம்மாபணிஹிதஸங்கப்போ. அபி⁴ஞ்ஞாபாரகூ³தி ஸப்³பே³ஸம் லோகியலோகுத்தரத⁴ம்மானம் அபி⁴ஞ்ஞாய பாரம் க³தோ, ஸப்³ப³த⁴ம்மே அபி⁴விஸிட்டா²ய அக்³க³மக்³க³பஞ்ஞாய ஜானித்வா டி²தோதி அத்தோ². பரிஞ்ஞாபாரகூ³தி பஞ்சன்னம் க²ந்தா⁴னம் பரிஞ்ஞாய பாரம் க³தோ, பஞ்சக்க²ந்தே⁴ பரிஜானித்வா டி²தோதி அத்தோ². பா⁴வனாபாரகூ³தி சதுன்னம் மக்³கா³னம் பா⁴வனாய பாரம் க³தோ, சத்தாரோ மக்³கே³ பா⁴வேத்வா டி²தோதி அத்தோ². பஹானபாரகூ³தி ஸப்³ப³கிலேஸானம் பஹானேன பாரம் க³தோ, ஸப்³ப³கிலேஸே பஜஹித்வா டி²தோதி அத்தோ². ஸச்சி²கிரியாபாரகூ³தி நிரோத⁴ஸச்சி²கிரியாய பாரம் க³தோ, நிரோத⁴ம் ஸச்சி²கத்வா டி²தோதி அத்தோ². ஸமாபத்திபாரகூ³தி ஸப்³ப³ஸமாபத்தீனம் ஸமாபஜ்ஜனேன பாரம் க³தோ, ஸப்³பா³ ஸமாபத்தியோ ஸமாபஜ்ஜித்வா டி²தோதி அத்தோ². ப்³ரஹ்மசரியஸ்ஸ கேவலீதி யம் ப்³ரஹ்மசரியஸ்ஸ கேவலம் ஸகலபா⁴வோ, தேன ஸமன்னாக³தோ, ஸகலசதுமக்³க³ப்³ரஹ்மசரியவாஸோதி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘ஸகலப்³ரஹ்மசரியோ’’தி, பரிபுண்ணமக்³க³ப்³ரஹ்மசரியோதி அத்தோ². ஸேஸம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

து³தியஉருவேலஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

3. லோகஸுத்தவண்ணனா

23. ததியே லோகோதி லுஜ்ஜனபலுஜ்ஜனட்டே²ன லோகோ. அத்த²தோ புரிமஸ்மிம் அரியஸச்சத்³வயம், இத⁴ பன து³க்க²ம் அரியஸச்சம் வேதி³தப்³ப³ம். தேனாஹ ‘‘லோகோதி து³க்க²ஸச்ச’’ந்தி. விஸம்யுத்தோதி விஸம்ஸட்டோ² ந படிப³த்³தோ⁴, ஸப்³பே³ஸம் ஸம்யோஜனானம் ஸம்மதே³வ ஸமுச்சி²ன்னத்தா ததோ விப்பமுத்தோதி அத்தோ². லோகஸமுத³யோதி ஸுத்தந்தனயேன தண்ஹா, அபி⁴த⁴ம்மனயேன பன அபி⁴ஸங்கா²ரேஹி ஸத்³தி⁴ம் தி³யட்³ட⁴கிலேஸஸஹஸ்ஸம். லோகனிரோதோ⁴தி நிப்³பா³னம். ஸச்சி²கதோதி அத்தபச்சக்கோ² கதோ. லோகனிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³தி ஸீலாதி³க்க²ந்த⁴த்தயஸங்க³ஹோ அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³. ஸோ ஹி லோகனிரோத⁴ம் நிப்³பா³னம் க³ச்ச²தி அதி⁴க³ச்ச²தி, தத³த்த²ம் அரியேஹி படிபஜ்ஜீயதி சாதி லோகனிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³தி வுச்சதி.

ஏத்தாவதா ததா²னி அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴ யாதா²வதோ க³தோதி ததா²க³தோதி அயமத்தோ² த³ஸ்ஸிதோ ஹோதி. சத்தாரி ஹி அரியஸச்சானி ததா²னி நாம. யதா²ஹ –

‘‘சத்தாரிமானி, பி⁴க்க²வே, ததா²னி அவிததா²னி அனஞ்ஞதா²னி. கதமானி சத்தாரி? இத³ம் து³க்க²ந்தி, பி⁴க்க²வே, தத²மேதம் அவிதத²மேதம் அனஞ்ஞத²மேத’’ந்தி (ஸம். நி. 5.1090; படி. ம. 2.8) வித்தா²ரோ.

அபிச ததா²ய க³தோதி ததா²க³தோ, க³தோதி ச அவக³தோ அதீதோ பத்தோ படிபன்னோதி அத்தோ². இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – யஸ்மா ப⁴க³வா ஸகலலோகம் தீரணபரிஞ்ஞாய ததா²ய அவிபரீதாய க³தோ அவக³தோ, தஸ்மா லோகோ ததா²க³தேன அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴தி ததா²க³தோ. லோகஸமுத³யம் பஹானபரிஞ்ஞாய ததா²ய க³தோ அதீதோதி ததா²க³தோ. லோகனிரோத⁴ம் ஸச்சி²கிரியாய ததா²ய க³தோ பத்தோதி ததா²க³தோ. லோகனிரோத⁴கா³மினிம் படிபத³ம் தத²ம் அவிபரீதம் க³தோ படிபன்னோதி ததா²க³தோதி. ஏவம் இமிஸ்ஸா பாளியா ததா²க³தபா⁴வதீ³பனவஸேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

இதி ப⁴க³வா சதுஸச்சாபி⁴ஸம்போ³த⁴வஸேன அத்தனோ ததா²க³தபா⁴வம் பகாஸேத்வா இதா³னி தத்த² தி³ட்டா²தி³அபி⁴ஸம்போ³த⁴வஸேனபி தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யம், பி⁴க்க²வே’’திஆதி³மாஹ. அட்ட²கதா²யம் பன ‘‘சதூஹி ஸச்சேஹி அத்தனோ பு³த்³த⁴பா⁴வம் கதே²த்வா’’தி வுத்தம், தம் ததா²க³தஸத்³த³பு³த்³த⁴ஸத்³தா³னம் அத்த²தோ நின்னானாகரணதம் த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம். ததா² சேவ ஹி பாளி பவத்தாதி. தி³ட்ட²ந்தி ரூபாயதனம் த³ட்ட²ப்³ப³தோ. தேன யம் தி³ட்ட²ம் யம் தி³ஸ்ஸதி, யம் த³க்க²தி, யம் ஸமவாயே பஸ்ஸேய்ய, தம் ஸப்³ப³ம் தி³ட்ட²ந்தேவ க³ஹிதம் காலவிஸேஸஸ்ஸ அனாமட்ட²பா⁴வதோ யதா² ‘‘து³த்³த⁴’’ந்தி த³ஸ்ஸேதி. ஸுதந்திஆதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஸுதந்தி ஸத்³தா³யதனம் ஸோதப்³ப³தோ. முதந்தி ஸனிஸ்ஸயே இந்த்³ரியே நிஸ்ஸயம் முஞ்சித்வா பாபுணித்வா க³ஹேதப்³ப³ம். தேனாஹ ‘‘பத்வா க³ஹேதப்³ப³தோ’’தி. விஞ்ஞாதந்தி விஜானிதப்³ப³ம். தம் பன தி³ட்டா²தி³வினிமுத்தம் விஞ்ஞேய்யந்தி ஆஹ ‘‘ஸுக²து³க்கா²தி³ த⁴ம்மாரம்மண’’ந்தி. பத்தந்தி யதா² ததா² பத்வா ஹத்த²க³தம், அதி⁴க³தந்தி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘பரியேஸித்வா வா அபரியேஸித்வா வா’’தி. பரியேஸிதந்தி பத்தியா அத்த²ம் பரியிட்ட²ம். தம் பன பத்தம் வா ஸியா அப்பத்தம் வா, உப⁴யதா²பி பரியேஸிதமேவாதி ஆஹ ‘‘பத்தம் வா அப்பத்தம் வா’’தி. த்³வயேனபி த்³விப்பகாரம்பி பத்தம் த்³விப்பகாரம்பி பரியேஸிதம் தேன தேன பகாரேன ததா²க³தேன அபி⁴ஸம்பு³த்³த⁴ந்தி த³ஸ்ஸேதி. சித்தேன அனுஸஞ்சரிதந்தி தே பன அபாபேத்வா சித்தேனேவ அனு அனு ஸஞ்சரிதம், விபரிதக்கிதந்தி அத்தோ².

பீதகந்திஆதீ³தி ஆதி³ஸத்³தே³ன லோஹிதஓதா³தாதி³ஸப்³ப³ம் ரூபாரம்மணபா⁴க³ம் ஸங்க³ண்ஹாதி. ஸுமனோதி ராக³வஸேன லோப⁴வஸேன ஸத்³தா⁴தி³வஸேன வா ஸுமனோ. து³ம்மனோதி ப்³யாபாத³விதக்கவஸேன வா விஹிம்ஸாவிதக்கவஸேன வா து³ம்மனோ. மஜ்ஜ²த்தோதி அஞ்ஞாணவஸேன, ஞாணவஸேன வா மஜ்ஜ²த்தோ. ஏஸ நயோ ஸப்³ப³த்த². தத்த² ஆதி³ஸத்³தே³ன ஸங்க²ஸத்³தோ³, பணவஸத்³தோ³, பத்தக³ந்தோ⁴, புப்ப²க³ந்தோ⁴, புப்ப²ரஸோ, ப²லரஸோ, உபாதி³ன்னம், அனுபாதி³ன்னம், மஜ்ஜ²த்தவேத³னா குஸலகம்மம் அகுஸலகம்மந்தி ஏவமாதீ³னம் ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³. அப்பத்தந்தி ஞாணேன அஸம்பத்தம், அவிதி³தந்தி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘ஞாணேன அஸச்சி²கத’’ந்தி. லோகேன க³தந்தி லோகேன ஞாதம். ததே²வ க³தத்தாதி ததே²வ ஞாதத்தா அபி⁴ஸம்பு³த்³த⁴த்தா, க³தஸத்³தே³ன ஏகத்தம் பு³த்³தி⁴அத்த²ந்தி அத்தோ². க³திஅத்தோ² ஹி தா⁴தவோ பு³த்³தி⁴அத்தா² ப⁴வந்தீதி அக்க²ரசிந்தகா.

யஞ்ச, பி⁴க்க²வே, ரதிம் ததா²க³தோ அனுத்தரம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அபி⁴ஸம்பு³ஜ்ஜ²தீதி யஸ்ஸஞ்ச விஸாக²புண்ணமாய ரத்தியம் ததா²ஆக³தத்தாதி³அத்தே²ன ததா²க³தோ ப⁴க³வா போ³தி⁴மண்டே³ அபராஜிதபல்லங்கே நிஸின்னோ திண்ணம் மாரானம் மத்த²கம் மத்³தி³த்வா உத்தரிதராபா⁴வதோ அனுத்தரம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் ஆஸவக்க²யஞாணேன ஸத்³தி⁴ம் ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணம் அதி⁴க³ச்ச²தி. யஞ்ச ரத்திம் அனுபாதி³ஸேஸாய நிப்³பா³னதா⁴துயா பரினிப்³பா³யதீதி யஸ்ஸஞ்ச விஸாக²புண்ணமாய ரத்தியம்யேவ குஸினாராயம் உபவத்தனே மல்லானம் ஸாலவனே யமகஸாலானமந்தரே அனுபாதி³ஸேஸாய நிப்³பா³னதா⁴துயா பரினிப்³பா³யதி. யம் ஏதஸ்மிம் அந்தரேதி இமாஸம் த்³வின்னம் ஸஉபாதி³ஸேஸஅனுபாதி³ஸேஸனிப்³பா³னதா⁴தூனம் மஜ்ஜே² பஞ்சசத்தாலீஸவஸ்ஸபரிமாணகாலே பட²மபோ³தி⁴யம்பி மஜ்ஜி²மபோ³தி⁴யம்பி பச்சி²மபோ³தி⁴யம்பி யம் ஸுத்தகே³ய்யாதி³ப்பபே⁴த³ம் த⁴ம்மம் பா⁴ஸதி நித³ஸ்ஸனவஸேன, லபதி உத்³தி³ஸனவஸேன, நித்³தி³ஸதி பரினித்³தி³ஸனவஸேன. ஸப்³ப³ம் தம் ததே²வ ஹோதீதி தம் ஏத்த²ந்தரே தே³ஸிதம் ஸப்³ப³ம் ஸுத்தகே³ய்யாதி³னவங்க³ம் பு³த்³த⁴வசனம் அத்த²தோ ப்³யஞ்ஜனதோ ச அனூனம் அனதி⁴கம் ஸப்³பா³காரபரிபுண்ணம் ராக³மத³னிம்மத³னம் தோ³ஸமத³னிம்மத³னம் மோஹமத³னிம்மத³னம், நத்தி² தத்த² வாலக்³க³மத்தம்பி அவக்க²லிதம், ஏகமுத்³தி³காய லஞ்சி²தம் விய ஏகாய நாளியா மிதம் விய ஏகதுலாய துலிதம் விய ச தம் ததே²வ ஹோதி யஸ்ஸத்தா²ய பா⁴ஸிதம், ஏகந்தேனேவ தஸ்ஸ ஸாத⁴னதோ, நோ அஞ்ஞதா², தஸ்மா தத²ம் அவிதத²ம் அனஞ்ஞத²ம். ஏதேன ததா²வாதி³தாய ததா²க³தோதி த³ஸ்ஸேதி. க³த³அத்தோ² அயம் க³தஸத்³தோ³ த³-காரஸ்ஸ த-காரம் கத்வா, தஸ்மா தத²ம் க³த³தீதி ததா²க³தோதி அத்தோ². அத² வா ஆக³த³னம் ஆக³தோ³, வசனந்தி அத்தோ². ததோ அவிபரீதோ ஆக³தோ³ அஸ்ஸாதி த³-காரஸ்ஸ த-காரம் கத்வா ததா²க³தோதி ஏவமேத்த² பத³ஸித்³தி⁴ வேதி³தப்³பா³.

யதா²வாதீ³தி யே த⁴ம்மே ப⁴க³வா ‘‘இமே த⁴ம்மா அகுஸலா ஸாவஜ்ஜா விஞ்ஞுக³ரஹிதா ஸமத்தா ஸமாதி³ன்னா அஹிதாய து³க்கா²ய ஸம்வத்தந்தீ’’தி பரேஸம் த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தோ வத³தி, தே த⁴ம்மே ஏகந்தேனேவ ஸயம் பஹாஸி. யே பன த⁴ம்மே ப⁴க³வா – ‘‘இமே த⁴ம்மா குஸலா அனவஜ்ஜா விஞ்ஞுப்பஸத்தா² ஸமத்தா ஸமாதி³ன்னா ஹிதாய ஸுகா²ய ஸம்வத்தந்தீ’’தி வத³தி, தே த⁴ம்மே ஏகந்தேனேவ ஸயம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி, தஸ்மா யதா²வாதீ³ ப⁴க³வா ததா²காரீதி வேதி³தப்³போ³. ததா² ஸம்மதே³வ ஸீலாதி³பரிபூரணவஸேன ஸம்மாபடிபதா³யம் யதா²காரீ ப⁴க³வா, ததே²வ த⁴ம்மதே³ஸனாய பரேஸம் தத்த² பதிட்டா²பனவஸேன ததா²வாதீ³. ப⁴க³வதோ ஹி வாசாய காயோ அனுலோமேதி, காயஸ்ஸபி வாசா, தஸ்மா யதா²வாதீ³ ததா²காரீ, யதா²காரீ ததா²வாதீ³ ச ஹோதி. ஏவம்பூ⁴தஸ்ஸ ச யதா² வாசா, காயோபி ததா² க³தோ பவத்தோ. யதா² ச காயோ, வாசாபி ததா² க³தா பவத்தாதி அத்தோ².

அபி⁴பூ⁴ அனபி⁴பூ⁴தோதி உபரி ப⁴வக்³க³ம், ஹேட்டா² அவீசினிரயம் பரியந்தம் கத்வா திரியம் அபரிமாணாஸு லோகதா⁴தூஸு ப⁴க³வா ஸப்³ப³ஸத்தே அபி⁴ப⁴வதி ஸீலேனபி ஸமாதி⁴னாபி பஞ்ஞாயபி விமுத்தியாபி, ந தஸ்ஸ துலா வா பமாணம் வா அத்தி². அஸமோ அஸமஸமோ அப்படிமோ அப்படிபா⁴கோ³ அப்படிபுக்³க³லோ அதுலோ அப்பமேய்யோ அனுத்தரோ த⁴ம்மராஜா தே³வதே³வோ ஸக்கானம் அதிஸக்கோ ப்³ரஹ்மானம் அதிப்³ரஹ்மா, ததோ ஏவ அயம் ந கேனசி அபி⁴பூ⁴தோ. த³க்க²தீதி ஸப்³ப³ம் பஸ்ஸதி. விஸேஸவசனிச்சா²யபி அபா⁴வதோ அனவஸேஸவிஸயோ த³ஸஸத்³தோ³. தேன யம் கிஞ்சி நேய்யம் நாம, ஸப்³ப³ம் தம் ஹத்த²தலே ஆமலகம் விய பஸ்ஸதீதி தீ³பேதி. அவிபரீதம் ஆஸயாதி³அவபோ³தே⁴ன ஹிதூபஸம்ஹாராதி³னா ச ஸத்தே, பா⁴வஞ்ஞத்த²த்தூபனயவஸேன ஸங்கா²ரே, ஸப்³பா³காரேன ஸுசிண்ணவஸிதாய ஸமாபத்தியோ, சித்தஞ்ச வஸே வத்தேதீதி வஸவத்தீதி ஏவமேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³.

விஸம்யுத்தோதி சதூஹி யோகே³ஹி விஸம்யுத்தோ. தேனாஹ ‘‘சதுன்னம் யோகா³னம் பஹானேன விஸம்யுத்தோ’’தி. தண்ஹாதி³ட்டி²உபயேஹி விரஹிதோதி ஸப்³ப³ஸ்மிம்பி லோகே தண்ஹாதி³ட்டி²ஸங்கா²தேஹி உபயேஹி விரஹிதோ.

அபி⁴ப⁴வித்வா டி²தோதி தப்³பி³ஸயகிலேஸப்பஹானேன அபி⁴பு⁴ய்ய அதிக்கமித்வா டி²தோ. சத்தாரோபி க³ந்தே² மோசேத்வா டி²தோதி ஸப்³பே³ அபி⁴ஜ்ஜா²காயக³ந்தா²தி³கே ஸகஸந்தானதோ மோசேத்வா டி²தோ. வேனேய்யஸந்தானே வா அத்தனோ தே³ஸனாவிலாஸேன தேஸம் பமோசனோதி ஸப்³ப³க³ந்த²ப்பமோசனோ. பு²ட்ட²ஸ்ஸ பரமா ஸந்தீதி அஸ்ஸ அனேன கீ²ணாஸவேன பு³த்³தே⁴ன பரமா ஸந்தி ஞாணபு²ஸனேன பு²ட்டா²தி ஏவமேத்த² ஸம்ப³ந்தோ⁴ வேதி³தப்³போ³. தேனாஹ ‘‘பு²ட்ட²ஸ்ஸா’’திஆதி³. நிப்³பா³னே குதோசி ப⁴யம் நத்தீ²தி குதோசி ப⁴யகாரணதோ நிப்³பா³னே ப⁴யம் நத்தி² அஸங்க²தபா⁴வேன ஸப்³ப³ஸோ கே²மத்தா. தேனாஹ ப⁴க³வா – ‘‘கே²மஞ்ச வோ, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மம் தே³ஸேஸ்ஸாமி கே²மகா³மினிஞ்ச படிபத³’’ந்திஆதி³ (ஸம். நி. 4.379-408). நிப்³பா³னப்பத்தஸ்ஸ வா குதோசி ப⁴யம் நத்தீ²தி நிப்³பா³னம் அகுதோப⁴யந்தி ஏவமேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³, ந குதோசி ப⁴யம் ஏத்த² ஏதஸ்மிம் அதி⁴க³தேதி அகுதோப⁴யம், நிப்³பா³னந்தி ஏவமேத்த² நிப்³ப³சனஞ்ச த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

அனீகோ⁴ நித்³து³க்கோ². ஸப்³ப³கம்மக்க²யம் பத்தோதி ஸப்³பே³ஸம் கம்மானம் க²யம் பரியோஸானம் அச்சந்தபா⁴வம் பத்தோ. உபதீ⁴ ஸம்மதே³வ கீ²யந்தி ஏத்தா²தி உபதி⁴ஸங்க²யோ, நிப்³பா³னந்தி ஆஹ ‘‘உபதி⁴ஸங்க²யஸங்கா²தே நிப்³பா³னே’’தி. சக்கந்தி த⁴ம்மசக்கம். பவத்தயீதி தேபரிவட்டம் த்³வாத³ஸாகாரம் பவத்தேஸி. மஹந்தேஹி ஸீலாதி³கு³ணேஹி ஸமன்னாக³தத்தா மஹந்தம். வீதஸாரத³ந்தி சதுவேஸாரஜ்ஜயோகே³ன வீதஸாரத³ம். ஸேஸம் உத்தானமேவ.

லோகஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

4. காளகாராமஸுத்தவண்ணனா

24. சதுத்தே² பா³ள்ஹம் கோ² நே பஸம்ஸஸீதி நே ஸமணே பா³ள்ஹம் கத்வா பஸம்ஸஸி வண்ணயஸி. கீதி³ஸம் ஸீலம் ஏதேஸந்தி கிம்ஸீலா. கோ ஸமாசாரோ ஏதேஸந்தி கிம்ஸமாசாரா. கு³ணமக்³க³ஸண்டி²தாதி கு³ணக்³க³ஸண்டி²தா. ம-காரோ பத³ஸந்தி⁴கரோ, அக்³க³கு³ணே பதிட்டி²தாதி வுத்தம் ஹோதி. ஸந்திந்த்³ரியா ஸந்தமானஸா, ‘‘ஸந்தம் தேஸம் க³தம் டி²த’’ந்திபி பட²ந்தி. ஏககியாதி ஏககா, சதூஸு இரியாபதே²ஸு ஏககா ஹுத்வா விஹரந்தீதி அதி⁴ப்பாயோ. தேனேவாஹ ‘‘அது³தியா’’தி. தாதி³ஸா ஸமணா மமாதீதி ஏத்த² இதி-ஸத்³தோ³ ஆதி³அத்தோ². தேன –

‘‘காயகம்மம் ஸுசி நேஸம், வாசாகம்மம் அனாவிலம்;

மனோகம்மம் ஸுவிஸுத்³த⁴ம், தாதி³ஸா ஸமணா மம.

‘‘விமலா ஸங்க²முத்தாபா⁴, ஸுத்³தா⁴ அந்தரபா³ஹிரா;

புண்ணா ஸுத்³தே⁴ஹி த⁴ம்மேஹி, தாதி³ஸா ஸமணா மம.

‘‘லாபே⁴ன உன்னதோ லோகோ, அலாபே⁴ன ச ஓனதோ;

லாபா⁴லாபே⁴ன ஏகட்டா², தாதி³ஸா ஸமணா மம.

‘‘யஸேன உன்னதோ லோகோ, அயஸேன ச ஓனதோ;

யஸாயஸேன ஏகட்டா², தாதி³ஸா ஸமணா மம.

‘‘பஸம்ஸாயுன்னதோ லோகோ, நிந்தா³யபி ச ஓனதோ;

ஸமா நிந்தா³பஸம்ஸாஸு, தாதி³ஸா ஸமணா மம.

‘‘ஸுகே²ன உன்னதோ லோகோ, து³க்கே²னபி ச ஓனதோ;

அகம்பா ஸுக²து³க்கே²ஸு, தாதி³ஸா ஸமணா மமா’’தி. (த⁴. ப. அட்ட². 2.303 சூளஸுப⁴த்³தா³வத்து²) –