(20) 5. மஹாவக்³கோ³

1. ஸோதானுக³தஸுத்தவண்ணனா

191. பஞ்சமஸ்ஸ பட²மே ஸோதானுக³தானந்தி பஸாத³ஸோதம் அனுக³ந்த்வா க³தானம், பகு³ணானம் வாசுக்³க³தானந்தி அத்தோ². ஏவம்பூ⁴தா ச பஸாத³ஸோதம் ஓத³ஹித்வா ஞாணஸோதேன ஸுட்டு² வவத்த²பிதா நாம ஹோந்தீதி ஆஹ ‘‘பஸாத³ஸோத’’ந்திஆதி³. ஏகச்சஸ்ஸ ஹி உக்³க³ஹிதபுப்³ப³வசனம் தம் தம் பகு³ணம் நிச்ச²ரிதம் ஸுட்டு² வவத்த²பிதம் ந ஹோதி. ‘‘அஸுகம் ஸுத்தம் வா ஜாதகம் வா கதே²ஹீ’’தி வுத்தே ‘‘ஸஜ்ஜா²யித்வா ஸம்ஸந்தி³த்வா ஸமனுக்³கா³ஹித்வா ஜானிஸ்ஸாமீ’’தி வத³ந்தி. ஏகச்சஸ்ஸ தம் தம் பகு³ணம் ப⁴வங்க³ஸோதஸதி³ஸம் ஹோதி ‘‘அஸுகம் ஸுத்தம் வா ஜாதகம் வா கதே²ஹீ’’தி வுத்தே உத்³த⁴ரித்வா தமேவ கதே²தி. தம் ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தம் ‘‘ஞாணஸோதேன வவத்த²பிதான’’ந்தி. இத்தி²லிங்கா³தீ³னி தீணி லிங்கா³னி. நாமாதீ³னி சத்தாரி பதா³னி. பட²மாத³யோ ஸத்த விப⁴த்தியோ.

வளஞ்ஜேதீதி பாளிம் அனுஸந்தி⁴ம் புப்³பா³பரவஸேன வாசுக்³க³தம் கரோந்தோ தா⁴ரேதி. வசஸா பரிசிதாதி ஸுத்தத³ஸகவக்³க³த³ஸகபண்ணாஸத³ஸகவஸேன வாசாய ஸஜ்ஜா²யிதா, ‘‘த³ஸஸுத்தானி க³தானி, த³ஸவக்³கா³னி க³தானீ’’திஆதி³னா ஸல்லக்கே²த்வா வாசாய ஸஜ்ஜா²யிதாதி அத்தோ². வக்³கா³தி³வஸேன ஹி இத⁴ வசஸா பரிசயோ அதி⁴ப்பேதோ, ந பன ஸுத்தேகதே³ஸஸ்ஸ ஸுத்தமத்தஸ்ஸ வசஸா பரிசயோ. மனஸா அனு அனு பேக்கி²தா பா⁴க³ஸோ நிஜ்ஜா²யிதா விதி³தா மனுஸானுபேக்கி²தா. யஸ்ஸ வாசாய ஸஜ்ஜா²யிதம் பு³த்³த⁴வசனம் மனஸா சிந்தேந்தஸ்ஸ தத்த² தத்த² பாகடம் ஹோதி, மஹாதீ³பம் ஜாலேத்வா டி²தஸ்ஸ ரூபக³தம் விய விபூ⁴தம் ஹுத்வா பஞ்ஞாயதி. தம் ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தம். ஸுப்படிவித்³தா⁴தி நிஜ்ஜடம் நிக்³கு³ம்ப³ம் கத்வா ஸுட்டு² யாதா²வதோ படிவித்³தா⁴. ஸேஸமேத்த² ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

ஸோதானுக³தஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

2. டா²னஸுத்தவண்ணனா

192. து³தியே ஸம்வாஸேனாதி ஸஹவாஸேன. ஸீலம் வேதி³தப்³ப³ந்தி ‘‘அயம் ஸுஸீலோ வா து³ஸ்ஸீலோ வா’’தி ஸஹ வஸந்தேன உபஸங்கமந்தேன ஜானிதப்³போ³. தஞ்ச கோ² தீ³கே⁴ன அத்³து⁴னா, ந இத்தரந்தி தஞ்ச ஸீலம் தீ³கே⁴ன காலேன வேதி³தப்³ப³ம், ந இத்தரேன. த்³வீஹதீஹஞ்ஹி ஸம்யதாகாரோ ச ஸம்வுதிந்த்³ரியாகாரோ ச ந ஸக்கா த³ஸ்ஸேதும். மனஸி கரோதாதி தம்பி ‘‘ஸீலமஸ்ஸ பரிக்³க³ஹேஸ்ஸாமீ’’தி மனஸிகரோந்தேன பச்சவேக்க²ந்தேனேவ ஸக்கா ஜானிதும், ந இதரேன. பஞ்ஞவதாதி தம்பி ஸப்பஞ்ஞேனேவ பண்டி³தேன. பா³லோ ஹி மனஸிகரோந்தோபி ஜானிதும் ந ஸக்கோதி.

ஸம்வோஹாரேனாதி அபராபரம் கத²னேன.

‘‘யோ ஹி கோசி மனுஸ்ஸேஸு, வோஹாரம் உபஜீவதி;

ஏவம் வாஸேட்ட² ஜானாஹி, வாணிஜோ ஸோ ந ப்³ராஹ்மணோ’’தி. (ம. நி. 2.457; ஸு. நி. 619) –

ஏத்த² ஹி ப்³யவஹாரோ நாம. ‘‘சத்தாரோ அரியவோஹாரா, சத்தாரோ அனரியவோஹாரா’’தி (தீ³. நி. 3.313) ஏத்த² சேதனா. ‘‘ஸங்கா² ஸமஞ்ஞா பஞ்ஞத்தி வோஹாரோ’’தி (த⁴. ஸ. 1313-1315; மஹானி. 73) ஏத்த² பஞ்ஞத்தி. ‘‘வோஹாரமத்தேன ஸோ வோஹரேய்யா’’தி (ஸம். நி. 1.25) ஏத்த² கதா²வோஹாரோ. இதா⁴பி ஏஸோவ அதி⁴ப்பேதோ. ஏகச்சஸ்ஸ ஹி ஸம்முகா²கதா² பரம்முகா²கதா²ய ந ஸமேதி பரம்முகா²கதா² ஸம்முகா²கதா²ய. ததா² புரிமகதா² பச்சி²மகதா²ய, பச்சி²மகதா² ச புரிமகதா²ய. ஸோ கத²னேனேவ ஸக்கா ஜானிதும் ‘‘அஸுசி ஏஸோ புக்³க³லோ’’தி. ஸுசிஸீலஸ்ஸ பன புரிமம் பச்சி²மேன, பச்சி²மஞ்ச புரிமேன ஸமேதி. ஸம்முகா²கதி²தம் பரம்முகா²கதி²தேன ஸமேதி, பரம்முகா²கதி²தஞ்ச ஸம்முகா²கதி²தேன, தஸ்மா கத²னேன ஸக்கா ஸுசிபா⁴வோ ஜானிதுந்தி பகாஸேந்தோ ஏவமாஹ.

தா²மோதி ஞாணதா²மோ. யஸ்ஸ ஹி ஞாணதா²மோ நத்தி², ஸோ உப்பன்னேஸு உபத்³த³வேஸு க³ஹேதப்³ப³ம் க³ஹணம் கத்தப்³ப³ம் கிச்சம் அபஸ்ஸந்தோ அத்³வாரகக⁴ரம் பவிட்டோ² விய சரதி. தேனாஹ ‘‘ஆபதா³ஸு, பி⁴க்க²வே, தா²மோ வேதி³தப்³போ³’’தி.

ஸாகச்சா²யாதி ஸம்கதா²ய. து³ப்பஞ்ஞஸ்ஸ ஹி கதா² உத³கே கே³ண்டு³ விய உப்பிலவதி. பஞ்ஞவதோ கதே²ந்தஸ்ஸ படிபா⁴னம் அனந்தம் ஹோதி. உத³கவிப்ப²ந்தி³தேனேவ ஹி மச்சோ² கு²த்³த³கோ வா மஹந்தோ வாதி ஞாயதி.

ஞாதிவினாஸோதி சோரரோக³ப⁴யாதீ³ஹி ஞாதீனம் வினாஸோ. போ⁴கா³னம் ப்³யஸனம் போ⁴க³ப்³யஸனம், ராஜசோராதி³வஸேன போ⁴க³வினாஸோதி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘து³தியபதே³பி ஏஸேவ நயோ’’தி. பஞ்ஹும்மக்³கோ³தி பஞ்ஹக³வேஸனம், ஞாதும் இச்சி²தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ வீமம்ஸனந்தி அத்தோ². அதப்பகந்தி அதித்திகரட்டே²ன அதப்பகம் ஸாது³ரஸபோ⁴ஜனம் விய. ஸண்ஹந்தி ஸுகு²மஸபா⁴வம்.

டா²னஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

3. ப⁴த்³தி³யஸுத்தவண்ணனா

193. ததியே கரணஸ்ஸ உத்தரம் கிரியம் கரணுத்தரியம், தம் லக்க²ணம் ஏதஸ்ஸாதி கரணுத்தரியலக்க²ணோ. ஸேஸம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

ப⁴த்³தி³யஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

4. ஸாமுகி³யஸுத்தவண்ணனா

194. சதுத்தே² புக்³க³லஸ்ஸ பாரிஸுத்³தி⁴யா பதா⁴னபூ⁴தானி வா அங்கா³னி பாரிஸுத்³தி⁴பதா⁴னியங்கா³னி. ஸேஸமேத்த² ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

ஸாமுகி³யஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

5. வப்பஸுத்தவண்ணனா

195. பஞ்சமே பிஹிதத்தாதி அகுஸலஸ்ஸ பவேஸனத்³வாரம் பித³ஹித்வா டி²தத்தா. காயேன ஸம்வரிதப்³ப³ஞ்ஹி அபிஹிதேன த்³வாரேன பவத்தனகம் பாபத⁴ம்மம் ஸம்வரித்வா டி²தோ காயேன ஸம்வுதோ நாம. க²யவிராகே³னாதி அச்சந்தக²யஸங்கா²தேன விரஜ்ஜனேன, அனுப்பாத³னிரோதே⁴னாதி அத்தோ². கிம் விஜ்ஜா புப்³பே³ உப்பன்னாதி? உப⁴யமேதம் ந வத்தப்³ப³ம். பஹானாபி⁴ஸமயபா⁴வனாபி⁴ஸமயானம் அபி⁴ன்னகாலத்தா பதீ³புஜ்ஜலனேன அந்த⁴காரம் விய விஜ்ஜுப்பாதே³ன அவிஜ்ஜா நிருத்³தா⁴வ ஹோதி, வத்தப்³ப³ம் வா ஹேதுப²லத்தமுபசாரவஸேன. யதா² ஹி பதீ³புஜ்ஜலனஹேதுகோ அந்த⁴காரவிக³மோ, ஏவம் விஜ்ஜுப்பாத³ஹேதுகோ அவிஜ்ஜானிரோதோ⁴. ஹேதுப²லத⁴ம்மா ச ஸமானகாலாபி புப்³பா³பரகாலா விய வோஹரீயந்தி யதா² ‘‘சக்கு²ஞ்ச படிச்ச ரூபே ச உப்பஜ்ஜதி சக்கு²விஞ்ஞாண’’ந்தி (ம. நி. 1.400; 3.421, 425, 426; ஸம். நி. 2.43-44; 2.4.60; கதா². 465, 467) பச்சயாதா³னுப்பஜ்ஜனகிரியா. சித்தஸ்ஸ காயஸ்ஸ ச விஹனனதோ விகா⁴தோ, து³க்க²ம். பரித³ஹனதோ பரிளாஹோ.

நிச்சவிஹாராதி ஸப்³ப³தா³ பவத்தனகவிஹாரா. ட²பேத்வா ஹி ஸமாபத்திவேலம் ப⁴வங்க³வேலஞ்ச கீ²ணாஸவா இமினா ச²ளங்கு³பேக்கா²விஹாரேன ஸப்³ப³காலம் விஹரந்தி. சக்கு²னா ரூபம் தி³ஸ்வாதி சக்கு²விஞ்ஞாணேன ரூபம் தி³ஸ்வா. சக்கு²னா ரூபம் தி³ஸ்வாதி ஹி நிஸ்ஸயவோஹாரேன வுத்தம். ஸஸம்பா⁴ரகதா² ஹேஸா யதா² ‘‘த⁴னுனா விஜ்ஜ²தீ’’தி, தஸ்மா நிஸ்ஸயஸீஸேன நிஸ்ஸிதஸ்ஸ க³ஹணம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். ராக³வஸேன ந ஸோமனஸ்ஸஜாதோ ஹோதீதி கே³ஹஸிதபேமவஸேனபி ஜவனக்க²ணே ஸோமனஸ்ஸஜாதோ ந ஹோதி மக்³கே³ன ஸமுச்சி²ன்னத்தா, ந தோ³மனஸ்ஸஜாதோ பஸாத³ஞ்ஞத²த்தவஸேனபி. உபேக்க²கோ மஜ்ஜ²த்தோ ஹுத்வா விஹரதீதி அஸமபேக்க²னேன மோஹம் அனுப்பாதே³ந்தோ ஞாணுபேக்கா²வஸேனேவ உபேக்க²கோ விஹரதி மஜ்ஜ²த்தோ. கீ²ணாஸவோ ஹி இட்டே²பி அனிட்டே²பி மஜ்ஜ²த்தேபி ஆரம்மணே யோ அஸமபேக்க²னேன ஸமஸமா அயோனிஸோக³ஹணே அகீ²ணாஸவானம் மோஹோ உப்பஜ்ஜதி, தம் அனுப்பாதே³ந்தோ மக்³கே³னேவ தஸ்ஸ ஸமுக்³கா⁴திதத்தா ஞாணுபேக்கா²வஸேனேவ உபேக்க²கோ விஹரதி, அயஞ்சஸ்ஸ படிபத்தி ஸதிவேபுல்லபத்தியா பஞ்ஞாவேபுல்லபத்தியா சாதி வுத்தம் ‘‘ஸதிஸம்பஜஞ்ஞபரிக்³க³ஹிதாயா’’தி.

ஏத்த² ச ‘‘ச²ஸு த்³வாரேஸு உபேக்க²கோ விஹரதீ’’தி இமினா ச²ளங்கு³பேக்கா² கதி²தா. ‘‘ஸம்பஜானோ’’தி வசனதோ பன சத்தாரி ஞாணஸம்பயுத்தசித்தானி லப்³ப⁴ந்தி தேஹி வினா ஸம்பஜானதாய அஸம்ப⁴வதோ. ‘‘ஸததவிஹாரா’’தி வசனதோ அட்ட²பி மஹாகிரியசித்தானி லப்³ப⁴ந்தி ஞாணுப்பத்திபச்சயரஹிதகாலேபி பவத்திஜோதனதோ. ‘‘அரஜ்ஜந்தோ அது³ஸ்ஸந்தோ’’தி வசனதோ ஹஸிதுப்பாத³வோட்ட²ப்³ப³னேஹி ஸத்³தி⁴ம் த³ஸ சித்தானி லப்³ப⁴ந்தி. அரஜ்ஜனாது³ஸ்ஸனவஸேன பவத்தி ஹி தேஸம்பி ஸாதா⁴ரணாதி. நனு சேத்த² ‘‘உபேக்க²கோ விஹரதீ’’தி ச²ளங்கு³பேக்கா²வஸேன இமேஸம் ஸததவிஹாரானம் ஆக³தத்தா ஸோமனஸ்ஸம் கத²ம் லப்³ப⁴தீதி? ஆஸேவனதோதி. கிஞ்சாபி ஹி கீ²ணாஸவோ இட்டா²னிட்டே²பி ஆரம்மணே மஜ்ஜ²த்தே விய ப³ஹுலம் உபேக்க²கோ விஹரதி அத்தனோ பரிஸுத்³த⁴ப்பகதிபா⁴வாவிஜஹனதோ, கதா³சி பன ததா² சேதோபி⁴ஸங்கா²ரபா⁴வே யம் தம் ஸபா⁴வதோ இட்ட²ம் ஆரம்மணம், தஸ்ஸ யாதா²வதோ ஸபா⁴வக்³க³ஹணவஸேனபி அரஹதோ சித்தம் ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தம் ஹுத்வா பவத்ததேவ, தஞ்ச கோ² புப்³பா³ஸேவனவஸேன.

காயோதி (ஸம். நி. டீ. 2.2.51) பஞ்சத்³வாரகாயோ, ஸோ அந்தோ அவஸானம் ஏதிஸ்ஸாதி காயந்திகா, தம் காயந்திகம். தேனாஹ – ‘‘யாவ பஞ்சத்³வாரகாயோ பவத்ததி, தாவ பவத்த’’ந்தி. ஜீவிதந்திகந்தி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. பச்சா² உப்பஜ்ஜித்வாதி ஏதஸ்மிம் அத்தபா⁴வே மனோத்³வாரிகவேத³னாதோ பச்சா² உப்பஜ்ஜித்வா ததோ பட²மம் நிருஜ்ஜ²தி, ததோ ஏவ அத்த²ஸித்³த⁴மத்த²ம் ஸரூபேனேவ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘மனோத்³வாரிகவேத³னா பட²மம் உப்பஜ்ஜித்வா பச்சா² நிருஜ்ஜ²தீ’’தி வுத்தம். இதா³னி தமேவ ஸங்கே²பேன வுத்தம் விவரிதும் ‘‘ஸா ஹீ’’திஆதி³மாஹ. யாவ தேத்திம்ஸவஸ்ஸானி பட²மவயோ. பஞ்ஞாஸவஸ்ஸகாலேதி பட²மவயதோ யாவ பஞ்ஞாஸவஸ்ஸகாலா, தாவ. டி²தா ஹோதீதி வட்³டி⁴ஹானியோ அனுபக³ந்த்வா ஸமரூபேனேவ டி²தா ஹோதி. மந்தா³தி முது³கா அதிகி²ணா. ததா³தி அஸீதினவுதிவஸ்ஸகாலே வத³ந்தேபி ததா²சிரபரிசிதேபீதி அதி⁴ப்பாயோ. ப⁴க்³கா³தி தேஜோப⁴க்³கே³ன ப⁴க்³கா³ து³ப்³ப³ண்ணா. ஹத³யகோடிம்யேவாதி சக்கா²தி³வத்தூ²ஸு அப்பவத்தித்வா தேஸம் ஆதி³அந்தகோடிபூ⁴தம் ஹத³யவத்து²ம்யேவ. தாவாதி யாவ வேத³னா வத்ததி, தாவ.

வாபியாதி மஹாதளாகேன. பஞ்சஉத³கமக்³க³ஸம்பன்னந்தி பஞ்சஹி உத³கஸ்ஸ பவிஸனனிக்க²மனமக்³கே³ஹி யுத்தம். ததோ ததோ விஸ்ஸந்த³மானம் ஸப்³ப³ஸோ புண்ணத்தா. பட²மம் தே³வே வஸ்ஸந்தேதிஆதி³ உபமாஸம்ஸந்த³னம். இமம் வேத³னம் ஸந்தா⁴யாதி இமம் யதா²வுத்தம் பரியோஸானப்பத்தம் மனோத்³வாரிகவேத³னம் ஸந்தா⁴ய.

காயஸ்ஸ பே⁴தா³தி அத்தபா⁴வஸ்ஸ வினாஸனதோ. பரதோ அக³ந்த்வாதி பரலோகவஸேன அக³ந்த்வா. வேத³னானம் ஸீதிபா⁴வோ நாம ஸங்கா²ரத³ரத²பரிளாஹாபா⁴வோ. ஸோ பனாயம் ஸப்³ப³ஸோ அப்பவத்திவஸேனேவாதி ஆஹ ‘‘அப்பவத்தனத⁴ம்மானி ப⁴விஸ்ஸந்தீ’’தி.

அத்தபா⁴வம் நாஸேதுகாமஸ்ஸ த³ள்ஹம் உப்பன்னம் ஸம்வேக³ஞாணம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘குதா³லோ விய பஞ்ஞா’’தி. ததோ நிப்³ப³த்திதஜ்ஜா²னஸமாதி⁴ம் ஸந்தா⁴ய ‘‘பிடகம் விய ஸமாதீ⁴’’தி. தன்னிஸ்ஸாய பவத்தேதப்³ப³விபஸ்ஸனாரம்ப⁴ஞாணம் ஸந்தா⁴ய ‘‘க²னித்தி விய விபஸ்ஸனா’’தி ச வுத்தம். ஸேஸமேத்த² உத்தானமேவ.

வப்பஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

6. ஸாள்ஹஸுத்தவண்ணனா

196. ச²ட்டே² காயத³ள்ஹிப³ஹுலதம் தபதீதி தபோ, அத்தகிலமதா²னுயோக³வஸேன பவத்தம் வீரியம். தேன காயத³ள்ஹிப³ஹுலதானிமித்தஸ்ஸ பாபஸ்ஸ ஜிகு³ச்ச²னம் விரஜ்ஜனம் தபோஜிகு³ச்சா²தி ஆஹ ‘‘து³க்கரகாரிகஸங்கா²தேனா’’திஆதி³. தபோஜிகு³ச்ச²வாதா³திஆதீ³ஸு தபோஜிகு³ச்ச²ம் வத³ந்தி, மனஸாபி தமேவ ஸாரதோ க³ஹேத்வா விசரந்தி, காயேனபி தமேவ அல்லீனா நானப்பகாரம் அத்தகிலமதா²னுயோக³மனுயுத்தா விஹரந்தீதி அத்தோ². அபரிஸுத்³த⁴காயஸமாசாராதி அபரிஸுத்³தே⁴ன பாணாதிபாதாதி³னா காயஸமாசாரேன ஸமன்னாக³தா. அபரிஸுத்³த⁴வசீஸமாசாராதி அபரிஸுத்³தே⁴ன முஸாவாதா³தி³னா வசீஸமாசாரேன ஸமன்னாக³தா. அபரிஸுத்³த⁴மனோஸமாசாராதி அபரிஸுத்³தே⁴ன அபி⁴ஜ்ஜா²தி³னா மனோஸமாசாரேன ஸமன்னாக³தா. காமம் அகுஸலகாயஸமாசாரவசீஸமாசாரப்பவத்திகாலேபி அபி⁴ஜ்ஜா²த³யோ பவத்தந்தியேவ, ததா³ பன தே சேதனாபக்கி²கா வா அப்³போ³ஹாரிகா வாதி, மனோஸமாசாரவாரே ஏவ அபி⁴ஜ்ஜா²தி³வஸேன யோஜனா கதா. அத² வா த்³வாரந்தரே பவத்தானம் பாணாதிபாதாதீ³னம் வசீஸமாசாராதி³பா⁴வாபா⁴வோ விய த்³வாரந்தரே பவத்தானம்பி அபி⁴ஜ்ஜா²தீ³னம் காயஸமாசாராதி³பா⁴வோ அஸித்³தோ⁴, மனோஸமாசாரபா⁴வோ ஏவ பன ஸித்³தோ⁴தி கத்வா மனோஸமாசாரவாரே ஏவ அபி⁴ஜ்ஜா²த³யோ உத்³த⁴டா. ததா² ஹி வுத்தம் –

‘‘த்³வாரே சரந்தி கம்மானி, ந த்³வாரா த்³வாரசாரினோ;

தஸ்மா த்³வாரேஹி கம்மானி, அஞ்ஞமஞ்ஞம் வவத்தி²தா’’தி. (த⁴. ஸ. அட்ட². 1 காமாவசரகுஸலத்³வாரகதா²);

அபரிஸுத்³தா⁴ஜீவாதி அபரிஸுத்³தே⁴ன வேஜ்ஜகம்மதூ³தகம்மவட்³டி⁴யோகா³தி³னா ஏகவீஸதிஅனேஸனாபே⁴தே³ன ஆஜீவேன ஸமன்னாக³தா. இத³ஞ்ச ஸாஸனே பப்³ப³ஜிதானம்யேவ வஸேன வுத்தம், ‘‘யேபி தே ஸமணப்³ராஹ்மணா’’தி பன வசனதோ பா³ஹிரகவஸேன க³ஹட்ட²வஸேன ச யோஜனா வேதி³தப்³பா³. க³ஹட்டா²னம்பி ஹி ஜாதித⁴ம்மகுலத⁴ம்மதே³ஸத⁴ம்மவிலோமனவஸேன அஞ்ஞதா²பி மிச்சா²ஜீவோ லப்³ப⁴தேவ.

ஞாணத³ஸ்ஸனாயாதி ஏத்த² ஞாணத³ஸ்ஸனந்தி மக்³க³ஞாணம்பி வுச்சதி ப²லஞாணம்பி ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணம்பி பச்சவேக்க²ணஞாணம்பி விபஸ்ஸனாஞாணம்பி. ‘‘கிம் நு கோ², ஆவுஸோ, ஞாணத³ஸ்ஸனவிஸுத்³த⁴த்த²ம் ப⁴க³வதி ப்³ரஹ்மசரியம் வுஸ்ஸதீ’’தி (ம. நி. 1.257) ஹி ஏத்த² மக்³க³ஞாணம் ‘‘ஞாணத³ஸ்ஸன’’ந்தி வுத்தம். ‘‘அயமஞ்ஞோ உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மோ அலமரியஞாணத³ஸ்ஸனவிஸேஸோ அதி⁴க³தோ பா²ஸுவிஹாரோ’’தி (ம. நி. 1.328) ஏத்த² ப²லஞாணம். ‘‘ப⁴க³வதோபி கோ² ஞாணம் உத³பாதி³ ஸத்தாஹகாலகதோ ஆளாரோ காலாமோ’’தி (மஹாவ. 10) ஏத்த² ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணம். ‘‘ஞாணஞ்ச பன மே த³ஸ்ஸனம் உத³பாதி³, அகுப்பா மே விமுத்தி, அயமந்திமா ஜாதீ’’தி (ஸம். நி. 5.1081; மஹாவ. 16; படி. ம. 2.30) ஏத்த² பச்சவேக்க²ணஞாணம். ‘‘ஞாணத³ஸ்ஸனாய சித்தம் அபி⁴னீஹரதீ’’தி (தீ³. நி. 1.234-235) ஏத்த² விபஸ்ஸனாஞாணம். இத⁴ பன ஞாணத³ஸ்ஸனாயாதி மக்³க³ஞாணம் ‘‘ஞாணத³ஸ்ஸன’’ந்தி வுத்தம். தேனாஹ ‘‘மக்³க³ஞாணஸங்கா²தாய த³ஸ்ஸனாயா’’தி. அவிராதி⁴தம் விஜ்ஜ²தீதி அவிராதி⁴தம் கத்வா விஜ்ஜ²தி. ஸேஸமேத்த² ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

ஸாள்ஹஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

7. மல்லிகாதே³வீஸுத்தவண்ணனா

197. ஸத்தமே அப்பேஸக்கா²தி அப்பானுபா⁴வா. ஸா பன அப்பேஸக்க²தா ஆதி⁴பதேய்யஸம்பத்தியா பரிவாரஸம்பத்தியா ச அபா⁴வேன பாகடா ஹோதி. தத்த² பரிவாரஸம்பத்தியா அபா⁴வம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அப்பபரிவாரா’’தி ஆஹ. இஸ்ஸராதி ஆதி⁴பதேய்யஸம்வத்தனகம்மப³லேன ஈஸனஸீலா. ஸா பனஸ்ஸா இஸ்ஸரதா விப⁴வஸம்பத்திபச்சயா பாகடா ஜாதாதி அட்³ட⁴தாபரியாயபா⁴வேன வத³ந்தோ ‘‘அட்³டா⁴தி இஸ்ஸரா’’தி ஆஹ. மஹந்தம் த⁴னமேதிஸ்ஸா பூ⁴மிக³தஞ்சேவ வளஞ்ஜனகஞ்சாதி மஹத்³த⁴னா. இத⁴ பன வளஞ்ஜனகேனேவ த⁴னேன மஹத்³த⁴னதம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘வளஞ்ஜனகத⁴னேன மஹத்³த⁴னா’’தி ஆஹ. ஈஸதீதி ஈஸா, அபி⁴பூ⁴தி அத்தோ². மஹதீ ஈஸா மஹேஸா, ஸுப்பதிட்டி²தமஹேஸதாய பன பரேஹி மஹேஸோதி அக்கா²தப்³ப³தாய மஹேஸக்கா². யஸ்மா பன ஸோ மஹேஸக்கா²பா⁴வோ ஆதி⁴பதேய்யபரிவாரஸம்பத்தியா விஞ்ஞாயதி, தஸ்மா ‘‘மஹாபரிவாரா’’தி வுத்தம்.

ஸண்டா²னபாரிபூரியா அதி⁴கம் ரூபமஸ்ஸாதி அபி⁴ரூபா. ஸண்டா²னபாரிபூரியாதி ச ஹத்த²பாதா³தி³ஸரீராவயவானம் ஸுஸண்டி²ததாயாதி அத்தோ². அவயவபாரிபூரியா ஹி ஸமுதா³யபாரிபூரிஸித்³தி⁴. ரூபந்தி ச ஸரீரம் ‘‘ரூபவந்தேவ ஸங்க்²யம் க³ச்ச²தீ’’திஆதீ³ஸு விய. த³ஸ்ஸனயுத்தாதி ஸுரூபபா⁴வேன பஸ்ஸிதப்³ப³யுத்தா, தி³ஸ்ஸமானா சக்கூ²னி பியாயதீதி அஞ்ஞகிச்சவிக்கே²பம் ஹித்வாபி த³ட்ட²ப்³பா³தி வுத்தம் ஹோதி. தி³ஸ்ஸமானாவ ஸோமனஸ்ஸவஸேன சித்தம் பஸாதே³தீதி பாஸாதி³கா. தேனாஹ ‘‘த³ஸ்ஸனேன பாஸாதி³கா’’தி. போக்க²ரதாதி வுச்சதி ஸுந்த³ரபா⁴வோ, வண்ணஸ்ஸ போக்க²ரதா வண்ணபோக்க²ரதா, தாய வண்ணஸம்பத்தியாதி அத்தோ². போராணா பன போக்க²ரந்தி ஸரீரம் வத³ந்தி, வண்ணம் வண்ணமேவ. தேஸம் மதேன வண்ணஞ்ச போக்க²ரஞ்ச வண்ணபோக்க²ரானி, தேஸம் பா⁴வோ வண்ணபோக்க²ரதா. இதி பரமாய வண்ணபோக்க²ரதாயாதி உத்தமபரிஸுத்³தே⁴ன வண்ணேன சேவ ஸரீரஸண்டா²னஸம்பத்தியா சாதி அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. தேனேவாஹ ‘‘வண்ணேன சேவ ஸரீரஸண்டா²னேன சா’’தி. தத்த² வண்ணேனாதி வண்ணதா⁴துயா. ஸரீரம் நாம ஸன்னிவேஸவிஸிட்டோ² கரசரணகீ³வாஸீஸாதி³அவயவஸமுதா³யோ, ஸோ ச ஸண்டா²னமுகே²ன க³ய்ஹதீதி ஆஹ ‘‘ஸரீரஸண்டா²னேனா’’தி.

அபி⁴ஸஜ்ஜதீதி குஜ்ஜ²னவஸேனேவ குடிலகண்டகோ விய தஸ்மிம் தஸ்மிம் ஸமுட்டா²னே மகரத³ந்தோ விய லக³தி. யஞ்ஹி கோத⁴ஸ்ஸ உப்பத்திட்டா²னபூ⁴தே ஆரம்மணே உபனாஹஸ்ஸ பச்சயபூ⁴தம் குஜ்ஜ²னவஸேன அபி⁴ஸஜ்ஜனம், தம் இதா⁴தி⁴ப்பேதம், ந லுப்³ப⁴னவஸேன. குப்பதீதிஆதீ³ஸு புப்³பு³ப்பத்தி கோபோ, ததோ ப³லவதரோ ப்³யாபாதோ³ லத்³தா⁴ஸேவனதாய சித்தஸ்ஸ ப்³யாபஜ்ஜனதோ. ஸாதிஸயம் லத்³தா⁴ஸேவனதாய ததோ ப்³யாபாத³தோபி ப³லவதரா பச்சத்தி²கபா⁴வேன தா²மப்பத்தி பதித்தி²யனா. அன்னம் பானந்திஆதீ³ஸு அதீ³யதோ அன்னம், கா²த³னீயம் போ⁴ஜனீயஞ்ச. பாதப்³யதோ பானம், யம்கிஞ்சி பானம். வஸிதப்³ப³தோ அச்சா²தே³தப்³ப³தோ வத்த²ம், நிவாஸனபாவுரணம். யந்தி தேனாதி யானம், ச²த்துபாஹனவய்ஹஸிவிகாதி³ யம்கிஞ்சி க³மனபச்சயம். ச²த்தம்பி ஹி வஸ்ஸாதபது³க்க²னிவாரணேன மக்³க³க³மனஸாத⁴னந்தி கத்வா ‘‘யான’’ந்தி வுச்சதி. மாலந்தி யம்கிஞ்சி ஸுமனமாலாதி³புப்ப²ம். க³ந்த⁴ந்தி யம்கிஞ்சி சந்த³னாதி³விலேபனம்.

மல்லிகாதே³வீஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

8. அத்தந்தபஸுத்தவண்ணனா

198. அட்ட²மே ஆஹிதோ அஹம்மானோ ஏத்தா²தி அத்தா, அத்தபா⁴வோ. இத⁴ பன யோ பரோ ந ஹோதி, ஸோ அத்தா, தம் அத்தானம். பரந்தி அத்ததோ அஞ்ஞம். தி³ட்டே²தி பச்சக்க²பூ⁴தே. த⁴ம்மேதி உபாதா³னக்க²ந்த⁴த⁴ம்மே. தத்த² ஹி அத்தா ப⁴வதி, அத்தஸஞ்ஞாதி³ட்டி² ப⁴வதீதி அத்தபா⁴வஸமஞ்ஞா. தேனாஹ ‘‘தி³ட்டே²வ த⁴ம்மேதி இமஸ்மிம்யேவ அத்தபா⁴வே’’தி. சா²தம் வுச்சதி தண்ஹா ஜிக⁴ச்சா²ஹேதுதாய. அந்தோ தாபனகிலேஸானந்தி அத்தனோ ஸந்தானே த³ரத²பரிளாஹஜனனேன ஸந்தாபனகிலேஸானம்.

பரேஸம் ஹனனகா⁴தனாதி³னா ரோதா³பனதோ லுத்³தோ³. ததா² விகா⁴தகபா⁴வேன காயசித்தானம் விதா³லனதோ தா³ருணோ. த²த்³த⁴ஹத³யோ கக்க²ளோ. ப³ந்த⁴னாகா³ரே நியுத்தோ ப³ந்த⁴னாகா³ரிகோ.

க²த்தியாபி⁴ஸேகேனாதி க²த்தியானம் காதப்³ப³அபி⁴ஸேகேன. ஸந்தா²கா³ரந்தி ஸந்தா²ரவஸேன கதம் அகா³ரம் யஞ்ஞாகா³ரம். ஸப்பிதேலேனாதி ஸப்பிமிஸ்ஸேன தேலேன. யமகஸ்னேஹேன ஹி ஏஸா ததா³ காயம் அப்³ப⁴ஞ்ஜதி. வச்ச²பா⁴வம் தரித்வா டி²தோ வச்ச²தரோ. பரிக்கே²பகரணத்தா²யாதி நவமாலாஹி ஸத்³தி⁴ம் த³ப்³பே⁴ஹி வேதி³யா பரிக்கி²பனத்தா²ய. யஞ்ஞபூ⁴மியந்தி அவஸேஸயஞ்ஞட்டா²னே.

தூ³ரஸமுஸ்ஸாரிதமானஸ்ஸேவ ஸாஸனே ஸம்மாபடிபத்தி ஸம்ப⁴வதி, ந மானஜாதிகஸ்ஸாதி ஆஹ ‘‘நிஹதமானத்தா’’தி. உஸ்ஸன்னத்தாதி ப³ஹுபா⁴வதோ. போ⁴கா³ரோக்³யாதி³வத்து²கா மதா³ ஸுப்பஹியா ஹோந்தி நிமித்தஸ்ஸ அவட்டா²னதோ, ந ததா² குலவிஜ்ஜாமதா³தி க²த்தியப்³ராஹ்மணகுலானம் பப்³ப³ஜிதானம்பி ஜாதிவிஜ்ஜா நிஸ்ஸாய மானஜப்பனம் து³ப்பஜஹந்தி ஆஹ ‘‘யேபு⁴ய்யேன ஹி…பே… மானம் கரோந்தீ’’தி. விஜாதிதாயாதி நிஹீனஜாதிதாய. பதிட்டா²தும் ந ஸக்கோந்தீதி ஸுவிஸுத்³த⁴ம் கத்வா ஸீலம் ரக்கி²தும் ந ஸக்கோந்தி. ஸீலவஸேன ஹி ஸாஸனே பதிட்ட²ஹந்தி. பதிட்டா²துந்தி வா ஸச்சப்படிவேதே⁴ன லோகுத்தராய பதிட்டா²ய பதிட்டா²தும். யேபு⁴ய்யேன ஹி உபனிஸ்ஸயஸம்பன்னா ஸுஜாதாயேவ ஹோந்தி, ந து³ஜ்ஜாதா.

பரிஸுத்³த⁴ந்தி ராகா³தீ³னம் அச்சந்தமேவ பஹானதீ³பனதோ நிருபக்கிலேஸதாய ஸப்³ப³ஸோ விஸுத்³த⁴ம். ஸத்³த⁴ம் படிலப⁴தீதி போது²ஜ்ஜனிகஸத்³தா⁴வஸேன ஸத்³த³ஹதி. விஞ்ஞுஜாதிகானஞ்ஹி த⁴ம்மஸம்பத்திக்³க³ஹணபுப்³பி³கா ஸத்³தா⁴ஸித்³தி⁴ த⁴ம்மப்பமாணத⁴ம்மப்பஸன்னபா⁴வதோ. ஜாயம்பதிகாதி க⁴ரணிபதிகா. காமம் ‘‘ஜாயம்பதிகா’’தி வுத்தே க⁴ரஸாமிகக⁴ரஸாமினிவஸேன த்³வின்னம்யேவ க³ஹணம் விஞ்ஞாயதி, யஸ்ஸ பன புரிஸஸ்ஸ அனேகா பஜாபதியோ ஹோந்தி, தத்த² கிம் வத்தப்³ப³ந்தி ஏகாயபி ஸம்வாஸோ ஸம்பா³தோ⁴தி த³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘த்³வே’’தி வுத்தம். ராகா³தி³னா ஸகிஞ்சனட்டே²ன, கே²த்தவத்து²ஆதி³னா ஸபலிபோ³த⁴ட்டே²ன ராக³ரஜாதீ³னம் ஆக³மனபத²தாபி உப்பஜ்ஜனட்டா²னதா ஏவாதி த்³வேபி வண்ணனா ஏகத்தா², ப்³யஞ்ஜனமேவ நானம். அலக்³க³னட்டே²னாதி அஸஜ்ஜனட்டே²ன அப்படிப³த்³த⁴பா⁴வேன. ஏவம் அகுஸலகுஸலப்பவத்தீனம் டா²னபா⁴வேன க⁴ராவாஸபப்³ப³ஜ்ஜானம் ஸம்பா³த⁴ப்³போ⁴காஸதம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி குஸலப்பவத்தியாயேவ அட்டா²னட்டா²னபா⁴வேன தேஸம் தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அபிசா’’திஆதி³ வுத்தம்.

ஸங்கே²பகதா²தி விஸும் விஸும் பது³த்³தா⁴ரம் அகத்வா ஸங்கே²பதோ அத்த²வண்ணனா. ஏகம்பி தி³வஸந்தி ஏகதி³வஸமத்தம்பி. அக²ண்ட³ம் கத்வாதி து³க்கடமத்தஸ்ஸபி அனாபஜ்ஜனேன அக²ண்டி³தம் கத்வா. கிலேஸமலேன அமலினந்தி தண்ஹாஸம்கிலேஸாதி³வஸேன அஸம்கிலிட்ட²ம் கத்வா. பரித³ஹித்வாதி நிவாஸேத்வா சேவ பாருபித்வா ச. அகா³ரவாஸோ அகா³ரம் உத்தரபத³லோபேன, தஸ்ஸ வட்³டி⁴ஆவஹம் அகா³ரஸ்ஸ ஹிதம்.

போ⁴க³க்க²ந்தோ⁴தி போ⁴க³ராஸி போ⁴க³ஸமுதா³யோ. ஆப³ந்த⁴னட்டே²னாதி புத்தோ நத்தாதிஆதி³னா பேமவஸேன ஸபரிச்சே²த³வஸேன ப³ந்த⁴னட்டே²ன. அம்ஹாகமேதேதி ஞாயந்தீதி ஞாதீ, பிதாமஹபிதுபுத்தாதி³வஸேன பரிவத்தனட்டே²ன பரிவட்டோ. ஸாமஞ்ஞவாசீபி ஸிக்கா²-ஸத்³தோ³ ஆஜீவஸத்³த³ஸன்னிதா⁴னதோ உபரிவுச்சமானவிஸேஸாபேக்கா²ய ச விஸேஸனிவிட்டோ²வ ஹோதீதி வுத்தம் ‘‘யா பி⁴க்கூ²னம் அதி⁴ஸீலஸங்கா²தா ஸிக்கா²’’தி. ஸிக்கி²தப்³ப³ட்டே²ன ஸிக்கா², ஸஹ ஆஜீவந்தி ஏத்தா²தி ஸாஜீவோ. ஸிக்க²னபா⁴வேனாதி ஸிக்கா²ய ஸாஜீவே ச ஸிக்க²னபா⁴வேன. ஸிக்க²ம் பரிபூரேந்தோதி ஸீலஸம்வரம் பரிபூரேந்தோ. ஸாஜீவஞ்ச அவீதிக்கமந்தோதி ‘‘நாமகாயோ, பத³காயோ, நிருத்திகாயோ, ப்³யஞ்ஜனகாயோ’’தி (பாரா. அட்ட². 1.39) வுத்தம் ஸிக்கா²பத³ம் ப⁴க³வதோ ச வசனம் அவீதிக்கமந்தோ ஹுத்வாதி அத்தோ². இத³மேவ ச ‘‘ஸிக்க²ன’’ந்தி வுத்தம், தத்த² ஸாஜீவானம் அவீதிக்கமோ ஸிக்கா²பாரிபூரியா பச்சயோ. ததோ ஹி யாவ மக்³கா³ ஸிக்கா²பாரிபூரீ ஹோதீதி.

அனுப்பதா³தாதி அனுப³லப்பதா³தா, அனுவத்தனவஸேன வா பதா³தா. கஸ்ஸ பன அனுவத்தனம் பதா³னஞ்சாதி? ‘‘ஸஹிதான’’ந்தி வுத்தத்தா ஸந்தா⁴னஸ்ஸாதி விஞ்ஞாயதி. தேனாஹ ‘‘ஸந்தா⁴னானுப்பதா³தா’’தி. யஸ்மா பன அனுவத்தனவஸேன ஸந்தா⁴னஸ்ஸ பதா³னம் ஆதா⁴னம் ஆரக்க²னம் வா த³ள்ஹகரணம் ஹோதி, தேன வுத்தம் ‘‘த்³வே ஜனே ஸமக்³கே³ தி³ஸ்வா’’திஆதி³. ஆரமந்தி ஏத்தா²தி ஆராமோ, ரமிதப்³ப³ட்டா²னம். யஸ்மா பன ஆ-காரேன வினாபி அயமத்தோ² லப்³ப⁴தி, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘ஸமக்³க³ராமோதிபி பாளி, அயமேவத்தோ²’’தி.

ஏத்தா²தி –

‘‘நேலங்கோ³ ஸேதபச்சா²தோ³, ஏகாரோ வத்ததீ ரதோ²;

அனீக⁴ம் பஸ்ஸ ஆயந்தம், சி²ன்னஸோதம் அப³ந்த⁴ன’’ந்தி. (ஸம். நி. 4.347; உதா³. 65; பேடகோ. 25) –

இமிஸ்ஸா கா³தா²ய. ஸீலஞ்ஹேத்த² நேலங்க³ந்தி வுத்தம். தேனேவாஹ – ‘‘சித்தோ க³ஹபதி, நேலங்க³ந்தி கோ², ப⁴ந்தே, ஸீலானமேதம் அதி⁴வசன’’ந்தி (ஸம். நி. 4.347). ஸுகுமாராதி அப்ப²ருஸதாய முது³கா. புரஸ்ஸ ஏஸாதி ஏத்த² புர-ஸத்³தோ³ தன்னிவாஸிவாசகோ த³ட்ட²ப்³போ³ – ‘‘கா³மோ ஆக³தோ’’திஆதீ³ஸு விய. தேனேவாஹ ‘‘நக³ரவாஸீன’’ந்தி. மனம் அப்பாயதி வட்³டே⁴தீதி மனாபோ. தேன வுத்தம் ‘‘சித்தவுட்³டி⁴கரா’’தி.

காலவாதீ³திஆதி³ ஸம்ப²ப்பலாபா படிவிரதஸ்ஸ படிபத்தித³ஸ்ஸனம். அத்த²ஸம்ஹிதாபி ஹி வாசா அயுத்தகாலப்பயோகே³ன அத்தா²வஹா ந ஸியாதி அனத்த²விஞ்ஞாபனவாசம் அனுலோமேதி, தஸ்மா ஸம்ப²ப்பலாபம் பஜஹந்தேன அகாலவாதி³தா பரிஹரிதப்³பா³தி வுத்தம் ‘‘காலவாதீ³’’தி. காலேன வத³ந்தேனபி உப⁴யானத்த²ஸாத⁴னதோ அபூ⁴தம் பரிவஜ்ஜேதப்³ப³ந்தி ஆஹ ‘‘பூ⁴தவாதீ³’’தி. பூ⁴தஞ்ச வத³ந்தேன யம் இத⁴லோகபரலோகஹிதஸம்பாத³கம், ததே³வ வத்தப்³ப³ந்தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அத்த²வாதீ³’’தி வுத்தம். அத்த²ம் வத³ந்தேனபி லோகியத⁴ம்மஸன்னிஸ்ஸிதமேவ அவத்வா லோகுத்தரத⁴ம்மஸன்னிஸ்ஸிதம் கத்வா வத்தப்³ப³ந்தி த³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘த⁴ம்மவாதீ³’’தி வுத்தம். யதா² ச அத்தோ² லோகுத்தரத⁴ம்மஸன்னிஸ்ஸிதோ ஹோதி, தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘வினயவாதீ³’’தி வுத்தம். பஞ்சன்னஞ்ஹி ஸம்வரவினயானம் பஞ்சன்னஞ்ச பஹானவினயானம் வஸேன வுச்சமானோ அத்தோ² நிப்³பா³னாதி⁴க³மனஹேதுபா⁴வதோ லோகுத்தரத⁴ம்மஸன்னிஸ்ஸிதோ ஹோதீதி. ஏவம் கு³ணவிஸேஸயுத்தோவ அத்தோ² வுச்சமானோ தே³ஸனாகோஸல்லே ஸதி ஸோப⁴தி, கிச்சகரோ ச ஹோதி, ந அஞ்ஞதா²தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘நிதா⁴னவதிம் வாசம் பா⁴ஸிதா’’தி வுத்தம். இதா³னி தம் தே³ஸனாகோஸல்லம் விபா⁴வேதும் ‘‘காலேனா’’திஆதி³மாஹ. புச்சா²தி³வஸேன ஹி ஓதிண்ணவாசாவத்து²ஸ்மிம் ஏகம்ஸாதி³ப்³யாகரணவிபா⁴க³ம் ஸல்லக்கே²த்வா ட²பனாஹேதூதா³ஹரணஸந்த³ஸ்ஸனாதி³ம் தம்தம்காலானுரூபம் விபா⁴வேந்தியா பரிமிதபரிச்சி²ன்னரூபாய விபுலதரக³ம்பீ⁴ரோதா³ரபரமத்த²வித்தா²ரஸங்கா³ஹிகாய கதா²ய ஞாணப³லானுரூபம் பரே யாதா²வதோ த⁴ம்மே பதிட்டா²பேந்தோ ‘‘தே³ஸனாகுஸலோ’’தி வுச்சதீதி ஏவமேத்த² அத்த²யோஜனா வேதி³தப்³பா³.

ஏவம் படிபாடியா ஸத்த மூலஸிக்கா²பதா³னி விப⁴ஜித்வா அபி⁴ஜ்ஜா²தி³ப்பஹானம் இந்த்³ரியஸம்வரஜாக³ரியானுயோகே³ஹி விபா⁴வேதும் தம்பி நீஹரித்வா ஆசாரஸீலஸ்ஸேவ விப⁴ஜனவஸேன பாளி பவத்தாதி தத³த்த²ம் விவரிதும் ‘‘பீ³ஜகா³மபூ⁴தகா³மஸமாரம்பா⁴’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² பீ³ஜானம் கா³மோ ஸமூஹோ பீ³ஜகா³மோ. பூ⁴தானம் ஜாதானம் நிப்³ப³த்தானம் ருக்க²க³ச்ச²லதாதீ³னம் ஸமூஹோ பூ⁴தகா³மோ. நனு ச ருக்கா²த³யோ சித்தரஹிததாய ந ஜீவா, சித்தரஹிததா ச பரிப்ப²ந்தா³பா⁴வதோ சி²ன்னே விருஹனதோ விஸதி³ஸஜாதிபா⁴வதோ சதுயோனிஅபரியாபன்னதோ ச வேதி³தப்³பா³, வுத்³தி⁴ பன பவாளஸிலாலவணானம்பி விஜ்ஜதீதி ந தேஸம் ஜீவபா⁴வே காரணம், விஸயக்³க³ஹணஞ்ச நேஸம் பரிகப்பனாமத்தம் ஸுபனம் விய சிஞ்சாதீ³னம், ததா² தோ³ஹளாத³யோ, அத² கஸ்மா பீ³ஜகா³மபூ⁴தகா³மஸமாரம்பா⁴ படிவிரதி இச்சி²தாதி? ஸமணஸாருப்பதோ தன்னிவாஸிஸத்தானுரக்க²ணதோ ச. தேனேவாஹ – ‘‘ஜீவஸஞ்ஞினோ ஹி மோக⁴புரிஸ மனுஸ்ஸா ருக்க²ஸ்மி’’ந்திஆதி³ (பாசி. 89).

மூலமேவ பீ³ஜம் மூலபீ³ஜம், மூலம் பீ³ஜம் ஏதஸ்ஸாதிபி மூலபீ³ஜம். ஸேஸேஸுபி ஏஸேவ நயோ. ப²ளுபீ³ஜந்தி பப்³ப³பீ³ஜம். பச்சயந்தரஸமவாயே ஸதி³ஸப²லுப்பத்தியா விஸேஸகாரணபா⁴வதோ விருஹனஸமத்தே² ஸாரப²லே நிருள்ஹோ பீ³ஜ-ஸத்³தோ³ தத³த்த²ஸம்ஸித்³தி⁴யா மூலாதீ³ஸுபி கேஸுசி பவத்ததீதி மூலாதி³தோ நிவத்தனத்த²ம் ஏகேன பீ³ஜ-ஸத்³தே³ன விஸேஸேத்வா வுத்தம் ‘‘பீ³ஜபீ³ஜ’’ந்தி ‘‘ரூபரூபம், து³க்க²து³க்க²’’ந்தி (ஸம். நி. 4.327) ச யதா². கஸ்மா பனேத்த² பீ³ஜகா³மபூ⁴தகா³மம் உத்³த⁴ரித்வா பீ³ஜகா³மோ ஏவ நித்³தி³ட்டோ²தி? ந கோ² பனேதம் ஏவம் த³ட்ட²ப்³ப³ம், நனு அவோசும்ஹா ‘‘மூலமேவ பீ³ஜம் மூலபீ³ஜம், மூலம் பீ³ஜம் ஏதஸ்ஸாதிபி மூலபீ³ஜ’’ந்தி. தத்த² புரிமேன பீ³ஜகா³மோ நித்³தி³ட்டோ², து³தியேன பூ⁴தகா³மோ. து³விதோ⁴பேஸ மூலபீ³ஜஞ்ச மூலபீ³ஜஞ்ச மூலபீ³ஜந்தி ஸாமஞ்ஞனித்³தே³ஸேன, ஏகஸேஸனயேன வா உத்³தி³ட்டோ²தி வேதி³தப்³போ³. தேனேவாஹ ‘‘பஞ்சவித⁴ஸ்ஸா’’திஆதி³. நீலதிணருக்கா²தி³கஸ்ஸாதி அல்லதிணஸ்ஸ சேவ அல்லருக்கா²தி³கஸ்ஸ ச. ஆதி³-ஸத்³தே³ன ஓஸதி⁴க³ச்ச²லதாதீ³னம் ஸங்க³ஹோ.

ஏகம் ப⁴த்தம் ஏகப⁴த்தம், தம் அஸ்ஸ அத்தீ²தி ஏகப⁴த்திகோ. ஸோ பன ரத்திபோ⁴ஜனேனபி ஸியாதி தன்னிவத்தனத்த²ம் ஆஹ ‘‘ரத்தூபரதோ’’தி. ஏவம்பி அபரண்ஹபோ⁴ஜீபி ஸியா ஏகப⁴த்திகோதி தன்னிவத்தனத்த²ம் ‘‘விரதோ விகாலபோ⁴ஜனா’’தி வுத்தம். அருணுக்³க³மனதோ பட்டா²ய யாவ மஜ்ஜ²ன்ஹிகா அயம் பு³த்³தா⁴தீ³னம் அரியானம் ஆசிண்ணஸமாசிண்ணோ போ⁴ஜனஸ்ஸ காலோ நாம, தத³ஞ்ஞோ விகாலோ. அட்ட²கதா²யம் பன து³தியபதே³ன ரத்திபோ⁴ஜனஸ்ஸ படிக்கி²த்தத்தா ‘‘அதிக்கந்தே மஜ்ஜ²ன்ஹிகே யாவ ஸூரியத்த²ங்க³மனா போ⁴ஜனம் விகாலபோ⁴ஜனம் நாமா’’தி வுத்தம்.

தா³ருமாஸகோதி யே வோஹாரம் க³ச்ச²ந்தீதி இதி-ஸத்³தே³ன ஏவம்பகாரே த³ஸ்ஸேதி. அஞ்ஞேஹி கா³ஹாபனே உபனிக்கி²த்தஸாதி³யனே ச படிக்³க³ஹணத்தோ² லப்³ப⁴தீதி ‘‘நேவ தம் உக்³க³ண்ஹாதி, ந உக்³க³ஹாபேதி, ந உபனிக்கி²த்தம் ஸாதி³யதீ’’தி வுத்தம். அத² வா திவித⁴ம் படிக்³க³ஹணம் காயேன, வாசாய, மனஸாதி. தத்த² காயேன படிக்³க³ஹணம் உக்³க³ண்ஹனம், வாசாய படிக்³க³ஹணம் உக்³க³ஹாபனம், மனஸா படிக்³க³ஹணம் ஸாதி³யனந்தி திவித⁴ம்பி படிக்³க³ஹணம் ஏகஜ்ஜ²ம் க³ஹேத்வா படிக்³க³ஹணாதி வுத்தந்தி ஆஹ ‘‘நேவ தம் உக்³க³ண்ஹாதீ’’திஆதி³. ஏஸ நயோ ஆமகத⁴ஞ்ஞபடிக்³க³ஹணாதிஆதீ³ஸுபி. நீவாராதி³உபத⁴ஞ்ஞஸ்ஸ ஸாலிஆதி³மூலத⁴ஞ்ஞந்தோக³த⁴த்தா வுத்தம் ‘‘ஸத்தவித⁴ஸ்ஸா’’தி. ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, பஞ்ச வஸானி பே⁴ஸஜ்ஜானி அச்ச²வஸம், மச்ச²வஸம், ஸுஸுகாவஸம், ஸூகரவஸம், க³த்³ரப⁴வஸ’’ந்தி (மஹாவ. 262) வுத்தத்தா இத³ம் ஓதி³ஸ்ஸ அனுஞ்ஞாதம் நாம. தஸ்ஸ பன ‘‘காலே படிக்³க³ஹித’’ந்தி (மஹாவ. 262) வுத்தத்தா படிக்³க³ஹணம் வட்டதி ஸதி பச்சயேதி ஆஹ ‘‘அஞ்ஞத்ர ஓதி³ஸ்ஸ அனுஞ்ஞாதா’’தி.

ஸாருப்பேன வஞ்சனம் ரூபகூடம், பதிரூபேன வஞ்சனாதி அத்தோ². அங்கே³ன அத்தனோ ஸரீராவயவேன வஞ்சனம் அங்க³கூடம். க³ண்ஹனவஸேன வஞ்சனம் க³ஹணகூடம். படிச்ச²ன்னம் கத்வா வஞ்சனம் படிச்ச²ன்னகூடம். அக்கமதீதி நிப்பீளேதி, புப்³ப³பா⁴கே³ அக்கமதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஹத³யந்தி நாளிஆதி³மானபா⁴ஜனானம் அப்³ப⁴ந்தரம். தேலாதீ³னம் நாளிஆதீ³ஹி மினனகாலே உஸ்ஸாபிதா ஸிகா²யேவ ஸிகா²பே⁴தோ³, தஸ்ஸா ஹாபனம். கேசீதி ஸாரஸமாஸாசரியா உத்தரவிஹாரவாஸினோ ச.

வதோ⁴தி முட்டி²ப்பஹாரகஸாதாளனாதீ³ஹி ஹிம்ஸனம், விஹேட²னந்தி அத்தோ². விஹேட²னத்தோ²பி ஹி வத⁴-ஸத்³தோ³ தி³ஸ்ஸதி ‘‘அத்தானம் வதி⁴த்வா வதி⁴த்வா ரோத³தீ’’திஆதீ³ஸு. யதா² ஹி அபடிக்³க³ஹபா⁴வஸாமஞ்ஞே ஸதிபி பப்³ப³ஜிதேஹி அப்படிக்³க³ஹிதப்³ப³வத்து²விஸேஸபா⁴வஸந்த³ஸ்ஸனத்த²ம் இத்தி²குமாரிதா³ஸிதா³ஸாத³யோ விபா⁴கே³ன வுத்தா, ஏவம் பரஸ்ஸஹரணபா⁴வதோ அதி³ன்னாதா³னபா⁴வஸாமஞ்ஞே ஸதிபி துலாகூடாத³யோ அதி³ன்னாதா³னவிஸேஸபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம் விபா⁴கே³ன வுத்தா. ந ஏவம் பாணாதிபாதபரியாயஸ்ஸ வத⁴ஸ்ஸ புன க³ஹணே பயோஜனம் அத்தி², தத்த² ஸயம்காரோ, இத⁴ பரம்காரோதி ச ந ஸக்கா வத்தும் ‘‘காயவசிப்பயோக³ஸமுட்டா²பிகா சேதனா ச²ப்பயோகா³’’தி (தீ³. நி. டீ. 1.10) வசனதோ, தஸ்மா யதா²வுத்தோ ஏவமேத்த² அத்தோ² யுத்தோ. அட்ட²கதா²யம் பன ‘‘வதோ⁴தி மாரண’’ந்தி வுத்தம். தம்பி போத²னமேவ ஸந்தா⁴யாதி ச ஸக்கா விஞ்ஞாதும் மாரணஸத்³த³ஸ்ஸ விஹிம்ஸனேபி தி³ஸ்ஸனதோ.

சீவரபிண்ட³பாதானம் யதா²க்கமம் காயகுச்சி²பரிஹரணமத்தஜோதனாயம் அவிஸேஸதோ அட்ட²ன்னம் பரிக்கா²ரானம் தப்பயோஜனதா ஸம்ப⁴வதீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘தே ஸப்³பே³பீ’’திஆதி³மாஹ. ஏதேபீதி நவபரிக்கா²ரிகாத³யோபி அப்பிச்சா² ச ஸந்துட்டா² ச. ந ஹி தத்தகேன மஹிச்ச²தா அஸந்துட்டி²தா ஹோதீதி.

சதூஸு தி³ஸாஸு ஸுக²ம் விஹரதி, ததோ ஏவ ஸுக²விஹாரட்டா²னபூ⁴தா சதஸ்ஸோ தி³ஸா அஸ்ஸ ஸந்தீதி சாதுத்³தி³ஸோ. தத்த² சாயம் ஸத்தே வா ஸங்கா²ரே வா ப⁴யேன நப்படிஹஞ்ஞதீதி அப்படிகோ⁴. த்³வாத³ஸவித⁴ஸ்ஸ ஸந்தோஸஸ்ஸ வஸேன ஸந்துஸ்ஸனதோ ஸந்துஸ்ஸமானோ. இதரீதரேனாதி உச்சாவசேன பரிஸ்ஸயானம் பா³ஹிரானம் ஸீஹப்³யக்³கா⁴தீ³னம், அப்³ப⁴ந்தரானஞ்ச காமச்ச²ந்தா³தீ³னம் காயசித்தூபத்³த³வானம் அபி⁴ப⁴வனதோ பரிஸ்ஸயானம் ஸஹிதா. ப³ந்த⁴னபா⁴வகரப⁴யாபா⁴வேன அச்ச²ம்பி⁴. ஏகோ அஸஹாயோ. ததோ ஏவ க²க்³க³மிக³ஸிங்க³ஸதி³ஸதாய க²க்³க³விஸாணகப்போ சரேய்யாதி அத்தோ².

சி²ன்னபக்கோ², அஸஞ்ஜாதபக்கோ² வா ஸகுணோ க³ந்தும் ந ஸக்கோதீதி பக்கி²-ஸத்³தே³ன விஸேஸேத்வா ஸகுணோ பாளியம் வுத்தோதி ஆஹ ‘‘பக்க²யுத்தோ ஸகுணோ’’தி. யஸ்ஸ ஸன்னிதி⁴காரபரிபோ⁴கோ³ கிஞ்சி ட²பேதப்³ப³ம் ஸாபேக்கா²ட²பனஞ்ச நத்தி², தாதி³ஸோ அயம் பி⁴க்கூ²தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அயமேத்த² ஸங்கே²பத்தோ²’’திஆதி³மாஹ. அரியந்தி அபேந்தி ததோ தோ³ஸா, தேஹி வா ஆரகாதி அரியோதி ஆஹ ‘‘அரியேனாதி நித்³தோ³ஸேனா’’தி. அஜ்ஜ²த்தந்தி அத்தனி. நித்³தோ³ஸஸுக²ந்தி நிராமிஸஸுக²ம் கிலேஸவஜ்ஜரஹிதத்தா.

யதா²வுத்தே ஸீலஸம்வரே பதிட்டி²தஸ்ஸேவ இந்த்³ரியஸம்வரோ இச்சி²தப்³போ³ தத³தி⁴ட்டா²னதோ தஸ்ஸ ச பரிபாலகபா⁴வதோதி வுத்தம் ‘‘ஸோ இமினா அரியேன ஸீலக்க²ந்தே⁴ன ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கூ²’’தி. ஸேஸபதே³ஸூதி ‘‘ந நிமித்தக்³கா³ஹீ ஹோதீ’’திஆதி³பதே³ஸு. அயம் பனேத்த² ஸங்கே²பத்தோ² – ந நிமித்தக்³கா³ஹீதி இத்தி²புரிஸனிமித்தம் வா ஸுப⁴னிமித்தாதி³கம் வா கிலேஸவத்து²பூ⁴தம் நிமித்தம் ந க³ண்ஹாதி, தி³ட்ட²மத்தேயேவ ஸண்டா²தி. நானுப்³யஞ்ஜனக்³கா³ஹீதி கிலேஸானம் அனு அனு ப்³யஞ்ஜனதோ பாகடபா⁴வகரணதோ அனுப்³யஞ்ஜனந்திலத்³த⁴வோஹாரம் ஹத்த²பாத³ஸிதஹஸிதகதி²தவிலோகிதாதி³பே⁴த³ம் ஆகாரம் ந க³ண்ஹாதி. யம் தத்த² பூ⁴தம், ததே³வ க³ண்ஹாதி. யத்வாதி⁴கரணமேனந்திஆதி³ம்ஹி யம்காரணா யஸ்ஸ சக்கு²ந்த்³ரியாஸம்வரஸ்ஸ ஹேது ஏதம் புக்³க³லம் ஸதிகவாடேன சக்கு²ந்த்³ரியம் அஸம்வுதம் அபிஹிதசக்கு²த்³வாரம் ஹுத்வா விஹரந்தம் ஏதே அபி⁴ஜ்ஜா²த³யோ த⁴ம்மா அன்வஸ்ஸவேய்யும் அனுப்பப³ந்தே⁴ய்யும். தஸ்ஸ ஸம்வராய படிபஜ்ஜதீதி தஸ்ஸ சக்கு²ந்த்³ரியஸ்ஸ ஸதிகவாடேன பித³ஹனத்தா²ய படிபஜ்ஜதி. ஏவம் படிபஜ்ஜந்தோயேவ ச ‘‘ரக்க²தி சக்கு²ந்த்³ரியம், சக்கு²ந்த்³ரியே ஸம்வரம் ஆபஜ்ஜதீ’’தி வுச்சதி. ஸோதேன ஸத்³த³ம் ஸுத்வாதிஆதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஏவமித³ம் ஸங்கே²பதோ ரூபாதீ³ஸு கிலேஸானுப³ந்த⁴னிமித்தாதி³க்³கா³ஹபரிவஜ்ஜனலக்க²ணம் இந்த்³ரியஸம்வரம் ஸீலம் வேதி³தப்³ப³ம். அயமேத்த² ஸங்கே²போ, வித்தா²ரோ பன விஸுத்³தி⁴மக்³க³ஸம்வண்ணனாஸு (விஸுத்³தி⁴. மஹாடீ. 1.13) வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³போ³. கிலேஸேஹி அனவஸித்தஸுக²ந்திஆதீ³ஸு ரூபாதீ³ஸு நிமித்தாதி³க்³கா³ஹபரிவஜ்ஜனலக்க²ணத்தா இந்த்³ரியஸம்வரஸ்ஸ கிலேஸேஹி அனவஸித்தஸுக²தா அவிகிண்ணஸுக²தா சஸ்ஸ வுத்தா.

அபி⁴க்கமனம் அபி⁴க்கந்தோ, புரதோ க³மனம். படிக்கமனம் படிக்கந்தோ, பச்சாக³மனம். தது³ப⁴யம்பி சதூஸு இரியாபதே²ஸு லப்³ப⁴தி. க³மனே தாவ புரதோ காயம் அபி⁴ஹரந்தோ அபி⁴க்கமதி நாம, படினிவத்தேந்தோ படிக்கமதி நாம. டா²னேபி டி²தகோவ காயம் புரதோ ஓணமந்தோ அபி⁴க்கமதி நாம, பச்ச²தோ அபனாமேந்தோ படிக்கமதி நாம. நிஸஜ்ஜாயபி நிஸின்னகோவ ஆஸனஸ்ஸ புரிமஅங்கா³பி⁴முகோ² ஸம்ஸரந்தோ அபி⁴க்கமதி நாம, பச்சி²மம் அங்க³ப்பதே³ஸம் பச்சாஸம்ஸரந்தோ படிக்கமதி நாம. நிபஜ்ஜாயபி ஏஸேவ நயோ.

ஸாத்த²கஸம்பஜஞ்ஞந்திஆதீ³ஸு ஸமந்ததோ பகாரேஹி, பகட்ட²ம் வா ஸவிஸேஸம் ஜானாதீதி ஸம்பஜானோ, ஸம்பஜானஸ்ஸ பா⁴வோ ஸம்பஜஞ்ஞம், ததா²பவத்தம் ஞாணம். த⁴ம்மதோ வட்³டி⁴ஸங்கா²தேன ஸஹ அத்தே²ன வத்ததீதி ஸாத்த²கம், அபி⁴க்கந்தாதி³ஸாத்த²கஸ்ஸ ஸம்பஜஞ்ஞம் ஸாத்த²கஸம்பஜஞ்ஞம். ஸப்பாயஸ்ஸ அத்தனோ உபகாராவஹஸ்ஸ ஸம்பஜஞ்ஞம் ஸப்பாயஸம்பஜஞ்ஞம். அபி⁴க்கமாதீ³ஸு பி⁴க்கா²சாரகோ³சரே, அஞ்ஞத்தா²பி பவத்தேஸு அவிஜஹிதகம்மட்டா²னஸங்கா²தே கோ³சரே ஸம்பஜஞ்ஞம் கோ³சரஸம்பஜஞ்ஞம். அபி⁴க்கமாதீ³ஸு அஸம்முய்ஹனமேவ ஸம்பஜஞ்ஞம் அஸம்மோஹஸம்பஜஞ்ஞம். தத்த² (தீ³. நி. அட்ட². 1.214; ம. நி. அட்ட². 1.109) அபி⁴க்கமனசித்தே உப்பன்னே சித்தவஸேனேவ அக³ந்த்வா ‘‘கின்னு மே ஏத்த² க³தேன அத்தோ² அத்தி² நத்தீ²’’தி அத்தா²னத்த²ம் பரிக்³க³ஹேத்வா அத்த²பரிக்³க³ஹணம் ஸாத்த²கஸம்பஜஞ்ஞம். தத்த² ச அத்தோ²தி சேதியத³ஸ்ஸனபோ³தி⁴த³ஸ்ஸனஸங்க⁴த³ஸ்ஸனதே²ரத³ஸ்ஸனஅஸுப⁴த³ஸ்ஸனாதி³வஸேன த⁴ம்மதோ வட்³டி⁴. சேதியம் வா போ³தி⁴ம் வா தி³ஸ்வாபி ஹி பு³த்³தா⁴ரம்மணம், ஸங்க⁴த³ஸ்ஸனேன ஸங்கா⁴ரம்மணம் பீதிம் உப்பாதே³த்வா ததே³வ க²யவயதோ ஸம்மஸந்தோ அரஹத்தம் பாபுணாதி. தே²ரே தி³ஸ்வா தேஸம் ஓவாதே³ பதிட்டா²ய அஸுப⁴ம் தி³ஸ்வா தத்த² பட²மஜ்ஜா²னம் உப்பாதே³த்வா ததே³வ க²யவயதோ ஸம்மஸந்தோ அரஹத்தம் பாபுணாதி, தஸ்மா ஏதேஸம் த³ஸ்ஸனம் ‘‘ஸாத்த²க’’ந்தி வுத்தம். கேசி பன ‘‘ஆமிஸதோபி வட்³டி⁴ அத்தோ²யேவ தம் நிஸ்ஸாய ப்³ரஹ்மசரியானுக்³க³ஹாய படிபன்னத்தா’’தி வத³ந்தி.

தஸ்மிம் பன க³மனே ஸப்பாயாஸப்பாயம் பரிக்³க³ஹேத்வா ஸப்பாயபரிக்³க³ண்ஹனம் ஸப்பாயஸம்பஜஞ்ஞம். ஸேய்யதி²த³ம் – சேதியத³ஸ்ஸனம் தாவ ஸாத்த²ம். ஸசே பன சேதியஸ்ஸ மஹாபூஜாய த³ஸத்³வாத³ஸயோஜனந்தரே பரிஸா ஸன்னிபதந்தி, அத்தனோ விப⁴வானுரூபம் இத்தி²யோபி புரிஸாபி அலங்கதபடியத்தா சித்தகம்மரூபகானி விய ஸஞ்சரந்தி. தத்ர சஸ்ஸ இட்டே² ஆரம்மணே லோபோ⁴, அனிட்டே² படிகோ⁴, அஸமபேக்க²னே மோஹோ உப்பஜ்ஜதி, காயஸம்ஸக்³கா³பத்திம் வா ஆபஜ்ஜதி, ஜீவிதப்³ரஹ்மசரியானம் வா அந்தராயோ ஹோதி. ஏவம் தம் டா²னம் அஸப்பாயம் ஹோதி, வுத்தப்பகாரஅந்தராயாபா⁴வே ஸப்பாயம். போ³தி⁴த³ஸ்ஸனேபி ஏஸேவ நயோ. ஸங்க⁴த³ஸ்ஸனம்பி ஸாத்த²ம். ஸசே பன அந்தோகா³மே மஹாமண்ட³பம் காரேத்வா ஸப்³ப³ரத்திம் த⁴ம்மஸ்ஸவனம் கரோந்தேஸு மனுஸ்ஸேஸு வுத்தப்பகாரேனேவ ஜனஸன்னிபாதோ சேவ அந்தராயோ ச ஹோதி. ஏவம் தம் டா²னம் அஸப்பாயம், அந்தராயாபா⁴வே ஸப்பாயம். மஹாபரிஸாபரிவாரானம் தே²ரானம் த³ஸ்ஸனேபி ஏஸேவ நயோ. அஸுப⁴த³ஸ்ஸனம்பி ஸாத்த²ம் மக்³க³ப²லாதி⁴க³மஹேதுபா⁴வதோ. த³ந்தகட்ட²த்தா²ய ஸாமணேரம் க³ஹேத்வா க³தத³ஹரபி⁴க்கு²னோ வத்து²பேத்த² கதே²தப்³ப³ம். ஏவம் ஸாத்த²ம்பி பனேதம் புரிஸஸ்ஸ மாதுகா³மாஸுப⁴ம் அஸப்பாயம், மாதுகா³மஸ்ஸ ச புரிஸாஸுப⁴ம். ஸபா⁴க³மேவ ஸப்பாயந்தி ஏவம் ஸப்பாயபரிக்³க³ண்ஹனம் ஸப்பாயஸம்பஜஞ்ஞம் நாம.

ஏவம் பரிக்³க³ஹிதஸாத்த²கஸப்பாயஸ்ஸ பன அட்ட²திம்ஸாய கம்மட்டா²னேஸு அத்தனோ சித்தருசியம் கம்மட்டா²னஸங்கா²தம் கோ³சரம் உக்³க³ஹேத்வா பி⁴க்கா²சாரகோ³சரே தம் க³ஹேத்வாவ க³மனம் கோ³சரஸம்பஜஞ்ஞம் நாம.

அபி⁴க்கமாதீ³ஸு பன அஸம்முய்ஹனம் அஸம்மோஹஸம்பஜஞ்ஞம். தம் ஏவம் வேதி³தப்³ப³ம் – இத⁴ பி⁴க்கு² அபி⁴க்கமந்தோ வா படிக்கமந்தோ வா யதா² அந்த⁴புது²ஜ்ஜனா அபி⁴க்கமாதீ³ஸு ‘‘அத்தா அபி⁴க்கமதி, அத்தனா அபி⁴க்கமோ நிப்³ப³த்திதோ’’தி வா, ‘‘அஹம் அபி⁴க்கமாமி, மயா அபி⁴க்கமோ நிப்³ப³த்திதோ’’தி வா ஸம்முய்ஹந்தி, ததா² அஸம்முய்ஹந்தோ ‘‘அபி⁴க்கமாமீ’’தி சித்தே உப்பஜ்ஜமானே தேனேவ சித்தேன ஸத்³தி⁴ம் சித்தஸமுட்டா²னா வாயோதா⁴து விஞ்ஞத்திம் ஜனயமானா உப்பஜ்ஜதி, இதி சித்தகிரியவாயோதா⁴துவிப்பா²ரவஸேன அயம் காயஸம்மதோ அட்டி²ஸங்கா⁴டோ அபி⁴க்கமதி, தஸ்ஸேவம் அபி⁴க்கமதோ ஏகேகபது³த்³த⁴ரணே பத²வீதா⁴து, ஆபோதா⁴தூதி த்³வே தா⁴துயோ ஓமத்தா ஹோந்தி மந்தா³, இதரா த்³வே அதி⁴மத்தா ஹோந்தி ப³லவதியோ. ததா² அதிஹரணவீதிஹரணேஸு. வோஸ்ஸஜ்ஜனே தேஜோதா⁴து, வாயோதா⁴தூதி த்³வே தா⁴துயோ ஓமத்தா ஹோந்தி மந்தா³, இதரா த்³வே அதி⁴மத்தா ப³லவதியோ. ததா² ஸன்னிக்கே²பனஸன்னிரும்ப⁴னேஸு. தத்த² உத்³த⁴ரணே பவத்தா ரூபாரூபத⁴ம்மா அதிஹரணம் ந பாபுணந்தி, ததா² அதிஹரணே பவத்தா வீதிஹரணம், வீதிஹரணே பவத்தா வோஸ்ஸஜ்ஜனம், வோஸ்ஸஜ்ஜனே பவத்தா ஸன்னிக்கே²பனம், ஸன்னிக்கே²பனே பவத்தா ஸன்னிரும்ப⁴னம் ந பாபுணந்தி. தத்த² தத்தே²வ பப்³ப³பப்³ப³ம் ஸன்னிஸந்தி⁴ ஓதி⁴ஓதி⁴ ஹுத்வா தத்தகபாலே பக்கி²த்ததிலம் விய படபடாயந்தா பி⁴ஜ்ஜந்தி. தத்த² கோ ஏகோ அபி⁴க்கமதி, கஸ்ஸ வா ஏகஸ்ஸ அபி⁴க்கமனம்? பரமத்த²தோ ஹி தா⁴தூனம்யேவ க³மனம், தா⁴தூனம் டா²னம், தா⁴தூனம் நிஸஜ்ஜனம், தா⁴தூனம் ஸயனம். தஸ்மிம் தஸ்மிஞ்ஹி கோட்டா²ஸே ஸத்³தி⁴ம் ரூபேன –

‘‘அஞ்ஞம் உப்பஜ்ஜதே சித்தம், அஞ்ஞம் சித்தம் நிருஜ்ஜ²தி;

அவீசிமனுஸம்ப³ந்தோ⁴, நதீ³ஸோதோவ வத்ததீ’’தி. (தீ³. நி. அட்ட². 1.214; ம. நி. அட்ட². 1.109; ஸம். நி. அட்ட². 3.5.368);

ஏவம் அபி⁴க்கமாதீ³ஸு அஸம்முய்ஹனம் அஸம்மோஹஸம்பஜஞ்ஞம் நாமாதி. பச்சயஸம்பத்திந்தி பச்சயபாரிபூரிம். இமே சத்தாரோதி ஸீலஸம்வரோ, ஸந்தோஸோ, இந்த்³ரியஸம்வரோ, ஸதிஸம்பஜஞ்ஞந்தி இமே சத்தாரோ அரஞ்ஞவாஸஸ்ஸ ஸம்பா⁴ரா. வத்தப்³ப³தம் ஆபஜ்ஜதீதி ‘‘அஸுகஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அரஞ்ஞே திரச்சா²னக³தானம் விய வனசரகானம் விய ச நிவாஸமத்தமேவ, ந அரஞ்ஞவாஸானுச்ச²விகா காசி ஸம்மாபடிபத்தீ’’தி அபவாத³வஸேன வத்தப்³ப³தம், ஆரஞ்ஞகேஹி வா திரச்சா²னக³தேஹி வனசரகவிஸபா⁴க³ஜனேஹி விப்படிபத்திவஸேன வத்த²ப்³ப³தம் ஆபஜ்ஜதி. பே⁴ரவஸத்³த³ம் ஸாவேந்தி, தாவதா அபலாயந்தானம் ஹத்தே²ஹி ஸீஸம்…பே… கரோந்தி. காளகஸதி³ஸத்தா காளகம், வீதிக்கமஸங்கா²தம் து²ல்லவஜ்ஜம். திலகஸதி³ஸத்தா திலகம், மிச்சா²விதக்கஸங்கா²தம் அணுமத்தவஜ்ஜம். தந்தி பீதிம். விபூ⁴தபா⁴வேன உபட்டா²னதோ க²யதோ ஸம்மஸந்தோ.

விவித்தந்தி ஜனவிவித்தம். தேனாஹ ‘‘ஸுஞ்ஞ’’ந்தி. தம் பன ஜனஸத்³த³னிக்³கோ⁴ஸாபா⁴வேன வேதி³தப்³ப³ம் ஸத்³த³கண்டகத்தா ஜா²னஸ்ஸாதி ஆஹ ‘‘அப்பஸத்³த³ம் அப்பனிக்³கோ⁴ஸந்தி அத்தோ²’’தி. ஏததே³வாதி நிஸ்ஸத்³த³தம்யேவ. விஹாரோ பாகாரபரிச்சி²ன்னோ ஸகலோ ஆவாஸோ. அட்³ட⁴யோகோ³ தீ³க⁴பாஸாதோ³, ‘‘க³ருளஸண்டா²னபாஸாதோ³’’திபி வத³ந்தி. பாஸாதோ³ சதுரஸ்ஸபாஸாதோ³. ஹம்மியம் முண்ட³ச்ச²த³னபாஸாதோ³. அட்டோ படிராஜூனம் படிபா³ஹனயோக்³கோ³ சதுப்பஞ்சபூ⁴மகோ பதிஸ்ஸயவிஸேஸோ. மாளோ ஏககூடஸங்க³ஹிதோ அனேககோணவந்தோ பதிஸ்ஸயவிஸேஸோ. அபரோ நயோ – விஹாரோ நாம தீ³க⁴முக²பாஸாதோ³. அட்³ட⁴யோகோ³ ஏகபஸ்ஸச்ச²த³னகஸேனாஸனம். தஸ்ஸ கிர ஏகபஸ்ஸே பி⁴த்தி உச்சதரா ஹோதி, இதரபஸ்ஸே நீசா. ஏதேன தம் ஏகபஸ்ஸச்ச²த³னகம் ஹோதி. பாஸாதோ³ நாம ஆயதசதுரஸ்ஸபாஸாதோ³. ஹம்மியம் முண்ட³ச்ச²த³னம் சந்தி³கங்க³ணயுத்தம். கு³ஹா நாம கேவலா பப்³ப³தகு³ஹா. லேணம் த்³வாரப³த்³த⁴ம் பப்³பா⁴ரம். மண்ட³போதி ஸாகா²மண்ட³போ. ஆவஸத²பூ⁴தம் ஸேனாஸனம் விஹரிதப்³ப³ட்டே²ன விஹாரஸேனாஸனம். மஸாரகாதி³ மஞ்சபீட²ம் தத்த² அத்த²ரிதப்³ப³பி⁴ஸி உபதா⁴னஞ்ச மஞ்சபீட²ஸம்ப³ந்த⁴தோ மஞ்சபீட²ஸேனாஸனம். சிமிலிகாதி³ பூ⁴மியம் ஸந்த²ரிதப்³ப³தாய ஸந்த²தஸேனாஸனம். அபி⁴ஸங்க²தாபா⁴வதோ கேவலம் ஸயனஸ்ஸ நிஸஜ்ஜாய ச ஓகாஸபூ⁴தம் ருக்க²மூலாதி³ படிக்கமிதப்³ப³ட்டா²னம் ஓகாஸஸேனாஸனம். ஸேனாஸனக்³க³ஹணேன க³ஹிதமேவாதி ‘‘விவித்தம் ஸேனாஸன’’ந்தி இமினா ஸேனாஸனக்³க³ஹணேன க³ஹிதமேவ ஸாமஞ்ஞஜோதனாபா⁴வதோ.

யதி³ ஏவம் கஸ்மா ‘‘அரஞ்ஞ’’ந்தி வுத்தந்தி ஆஹ ‘‘இமஸ்ஸ பனா’’திஆதி³. பி⁴க்கு²னீனம் வஸேன ஆக³தந்தி இத³ம் வினயே ததா² ஆக³தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், அபி⁴த⁴ம்மேபி (விப⁴. 529) பன ‘‘அரஞ்ஞந்தி நிக்க²மித்வா ப³ஹி இந்த³கி²லா ஸப்³ப³மேதம் அரஞ்ஞ’’ந்தி ஆக³தமேவ. தத்த² ஹி யம் ந கா³மப்பதே³ஸந்தோக³த⁴ம், தம் அரஞ்ஞந்தி நிப்பரியாயவஸேன ததா² வுத்தம். து⁴தங்க³னித்³தே³ஸே (விஸுத்³தி⁴. 1.31) யம் வுத்தம், தம் யுத்தம், தஸ்மா தத்த² வுத்தனயேன க³ஹேதப்³ப³ந்தி அதி⁴ப்பாயோ. ருக்க²மூலந்தி ருக்க²ஸமீபம். வுத்தஞ்ஹேதம் ‘‘யாவதா மஜ்ஜ²ன்ஹிகே காலே ஸமந்தா சா²யா ப²ரதி, நிவாதே பண்ணானி பதந்தி, ஏத்தாவதா ருக்க²மூல’’ந்தி. ஸேல-ஸத்³தோ³ அவிஸேஸதோ பப்³ப³தபரியாயோதி கத்வா வுத்தம் ‘‘பப்³ப³தந்தி ஸேல’’ந்தி, ந ஸிலாமயமேவ. பம்ஸுமயாதி³கோ ஹி திவிதோ⁴பி பப்³ப³தோ ஏவாதி. விவரந்தி த்³வின்னம் பப்³ப³தானம் மிதோ² ஆஸன்னதரே டி²தானம் ஓவரகாதி³ஸதி³ஸம் விவரம். ஏகஸ்மிம்யேவ வா பப்³ப³தே. உமங்க³ஸதி³ஸந்தி ஸுது³ங்கா³ஸதி³ஸம். மனுஸ்ஸானம் அனுபசாரட்டா²னந்தி பகதிஸஞ்சாரவஸேன மனுஸ்ஸேஹி ந ஸஞ்சரிதப்³ப³ட்டா²னம். ஆதி³-ஸத்³தே³ன ‘‘வனபத்த²ந்தி வனஸண்டா³னமேதம் ஸேனாஸனானம் அதி⁴வசனம். வனபத்த²ந்தி பி⁴ம்ஸனகானமேதம். வனபத்த²ந்தி ஸலோமஹம்ஸானமேதம். வனபத்த²ந்தி பரியந்தானமேதம். வனபத்த²ந்தி ந மனுஸ்ஸூபசாரானமேதம் ஸேனாஸனானம் அதி⁴வசன’’ந்தி (விப⁴. 531) இமம் பாளிப்பதே³ஸம் ஸங்க³ண்ஹாதி. அச்ச²ன்னந்தி கேனசி ச²த³னேன அந்தமஸோ ருக்க²ஸாகா²யபி ந சா²தி³தம். நிக்கட்³டி⁴த்வாதி நீஹரித்வா. பப்³பா⁴ரலேணஸதி³ஸேதி பப்³பா⁴ரஸதி³ஸே, லேணஸதி³ஸே வா.

பிண்ட³பாதபரியேஸனம் பிண்ட³பாதோ உத்தரபத³லோபேனாதி ஆஹ ‘‘பிண்ட³பாதபரியேஸனதோ படிக்கந்தோ’’தி. பல்லங்கந்தி ஏத்த² பரி-ஸத்³தோ³ ஸமந்ததோதி ஏதஸ்மிம் அத்தே², தஸ்மா வாமோரும் த³க்கி²ணோருஞ்ச ஸமம் ட²பேத்வா உபோ⁴ பாதே³ அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸம்ப³ந்தே⁴ கத்வா நிஸஜ்ஜா பல்லங்கந்தி ஆஹ ‘‘ஸமந்ததோ ஊருப³த்³தா⁴ஸன’’ந்தி. ஊரூனம் ப³ந்த⁴னவஸேன நிஸஜ்ஜா பல்லங்கம். ஆபு⁴ஜித்வாதி ச யதா² பல்லங்கவஸேன நிஸஜ்ஜா ஹோதி, ஏவம் உபோ⁴ பாதே³ ஆபு⁴ஜிதே ஸமிஞ்ஜிதே கத்வா. தம் பன உபி⁴ன்னம் பாதா³னம் ததா²ஸம்ப³ந்த⁴தாகரணந்தி ஆஹ ‘‘ப³ந்தி⁴த்வா’’தி. ஹேட்டி²மகாயஸ்ஸ அனுஜுகம் ட²பனம் நிஸஜ்ஜாவசனேனேவ போ³தி⁴தந்தி உஜும் காயந்தி ஏத்த² காய-ஸத்³தோ³ உபரிமகாயவிஸயோதி ஆஹ ‘‘உபரிமஸரீரம் உஜுகம் ட²பேத்வா’’தி. தம் பன உஜுகம் ட²பனம் ஸரூபதோ பயோஜனதோ ச த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அட்டா²ரஸா’’திஆதி³ வுத்தம். ந பணமந்தீதி ந ஓணமந்தி. ந பரிபததீதி ந விக³ச்ச²தி வீதி²ம் ந லங்கே⁴தி, ததோ ஏவ புப்³பே³னாபரம் விஸேஸஸம்பத்தியா கம்மட்டா²னம் வுத்³தி⁴ம் பா²திம் க³ச்ச²தி. பரிமுக²ந்தி ஏத்த² பரி-ஸத்³தோ³ அபி⁴-ஸத்³தே³ன ஸமானத்தோ²தி ஆஹ ‘‘கம்மட்டா²னாபி⁴முக²’’ந்தி, ப³ஹித்³தா⁴ புது²த்தாரம்மணதோ நிவாரேத்வா கம்மட்டா²னம்யேவ புரக்க²த்வாதி அத்தோ². ஸமீபத்தோ² வா பரி-ஸத்³தோ³தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘முக²ஸமீபே வா கத்வா’’தி ஆஹ. ஏத்த² ச யதா² ‘‘விவித்தம் ஸேனாஸனம் ப⁴ஜதீ’’திஆதி³னா பா⁴வனானுரூபம் ஸேனாஸனம் த³ஸ்ஸிதம், ஏவம் நிஸீத³தீதி இமினா அலீனானுத்³த⁴ச்சபக்கி²யோ ஸந்தோ இரியாபதோ² த³ஸ்ஸிதோ. ‘‘பல்லங்கம் ஆபு⁴ஜித்வா’’தி இமினா நிஸஜ்ஜாய த³ள்ஹபா⁴வோ. ‘‘பரிமுக²ம் ஸதிம் உபட்ட²பேத்வா’’தி இமினா ஆரம்மணபரிக்³க³ஹூபாயோ.

பரீதி பரிக்³க³ஹட்டோ² ‘‘பரிணாயிகா’’திஆதீ³ஸு (த⁴. ஸ. 16, 20) விய. முக²ந்தி நிய்யானட்டோ² ‘‘ஸுஞ்ஞதவிமோக்க²முக²’’ந்திஆதீ³ஸு விய. படிபக்க²தோ நிக்³க³மனட்டோ² ஹி நிய்யானட்டோ², தஸ்மா பரிக்³க³ஹிதனிய்யானம் ஸதிந்தி ஸப்³ப³தா² க³ஹிதாஸம்மோஸம் பரிச்சத்தஸம்மோஸம் ஸதிம் கத்வா, பரமஸதினேபக்கம் உபட்ட²பேத்வாதி அத்தோ².

அபி⁴ஜ்ஜா²யதி கி³ஜ்ஜ²தி அபி⁴கங்க²தி ஏதாயாதி அபி⁴ஜ்ஜா², லோபோ⁴. லுஜ்ஜனட்டே²னாதி பி⁴ஜ்ஜனட்டே²ன, க²ணே க²ணே பி⁴ஜ்ஜனட்டே²னாதி அத்தோ². விக்க²ம்ப⁴னவஸேனாதி ஏத்த² விக்க²ம்ப⁴னம் அனுப்பாத³னம் அப்பவத்தனம் படிபக்கே²ன ஸுப்பஹீனத்தா. பஹீனத்தாதி ச பஹீனஸதி³ஸதம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ஜா²னஸ்ஸ அனதி⁴க³தத்தா. ததா²பி நயித³ம் சக்கு²விஞ்ஞாணம் விய ஸபா⁴வதோ விக³தாபி⁴ஜ்ஜ²ம், அத² கோ² பா⁴வனாவஸேன. தேனாஹ ‘‘ந சக்கு²விஞ்ஞாணஸதி³ஸேனா’’தி. ஏஸேவ நயோதி யதா² சக்கு²விஞ்ஞாணம் ஸபா⁴வேன விக³தாபி⁴ஜ்ஜ²ம் அப்³யாபன்னஞ்ச ந பா⁴வனாய விக்க²ம்பி⁴தத்தா, ந ஏவமித³ம். இத³ம் பன சித்தம் பா⁴வனாய பரிஸோதி⁴தத்தா அப்³யாபன்னம் விக³ததி²னமித்³த⁴ம் அனுத்³த⁴தம் நிப்³பி³சிகிச்ச²ஞ்சாதி அத்தோ². புரிமபகதிந்தி பரிஸுத்³த⁴பண்ட³ரஸபா⁴வம். ‘‘யா தஸ்மிம் ஸமயே சித்தஸ்ஸ அகல்யதா’’திஆதி³னா (த⁴. ஸ. 1162; விப⁴. 546) தி²னஸ்ஸ, ‘‘யா தஸ்மிம் ஸமயே காயஸ்ஸ அகல்யதா’’திஆதி³னா (த⁴. ஸ. 1163; விப⁴. 546) ச மித்³த⁴ஸ்ஸ அபி⁴த⁴ம்மே நித்³தி³ட்ட²த்தா வுத்தம் ‘‘தி²னம் சித்தகே³லஞ்ஞம், மித்³த⁴ம் சேதஸிககே³லஞ்ஞ’’ந்தி. ஸதிபி ஹி அஞ்ஞமஞ்ஞம் அவிப்பயோகே³ சித்தகாயலஹுதாதீ³னம் விய சித்தசேதஸிகானம் யதா²க்கமம் தம்தம்விஸேஸஸ்ஸ யா தேஸம் அகல்யதாதீ³னம் விஸேஸபச்சயதா, அயமேதேஸம் ஸபா⁴வோதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஆலோகஸஞ்ஞீதி ஏத்த² அதிஸயத்தவிஸிட்ட²அத்தி²அத்தா²வபோ³த⁴கோயமீகாரோதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ரத்திம்பி…பே… ஸமன்னாக³தோ’’தி. இத³ம் உப⁴யந்தி ஸதிஸம்பஜஞ்ஞமாஹ.

அதிக்கமித்வாதி விக்க²ம்ப⁴னவஸேன பஜஹித்வா. கத²மித³ம் கத²மித³ந்தி பவத்தியா கத²ம்கதா², விசிகிச்சா², ஸா ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி கத²ம்கதீ², ந கத²ம்கதீ²தி அகத²ம்கதீ², நிப்³பி³சிகிச்சோ². லக்க²ணாதி³பே⁴த³தோதி ஏத்த² ஆதி³-ஸத்³தே³ன பச்சயபரிஹானப்பஹாயகாதீ³னம்பி ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³. தேபி ஹி பபே⁴த³தோ த³ட்ட²ப்³பா³தி. உச்சி²ந்தி³த்வா பாதேந்தீதி ஏத்த² உச்சி²ந்த³னம் பாதனஞ்ச தாஸம் பஞ்ஞானம் அனுப்பன்னானம் உப்பஜ்ஜிதும் அப்பதா³னமேவ. இதி மஹக்³க³தானுத்தரபஞ்ஞானம் ஏகச்சாய ச பரித்தபஞ்ஞாய அனுப்பத்திஹேதுபூ⁴தா நீவரணத⁴ம்மா இதராய ச ஸமத்த²தம் விஹனந்தியேவாதி ‘‘பஞ்ஞாய து³ப்³ப³லீகரணா’’தி வுத்தா. அப்பேந்தோதி நிக³மேந்தோ.

அத்தந்தபஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

9-10. தண்ஹாஸுத்தாதி³வண்ணனா

199-200. நவமே தயோ ப⁴வே அஜ்ஜோ²த்த²ரித்வா டி²தம் ‘‘அஜ்ஜ²த்திகஸ்ஸ உபாதா³ய அட்டா²ரஸ தண்ஹாவிசரிதானீ’’திஆதி³னா வுத்தம் தம் தம் அத்தனோ கோட்டா²ஸபூ⁴தம் ஜாலமேதிஸ்ஸா அத்தீ²தி ஜாலினீ. தேனாஹ ‘‘தயோ வா ப⁴வே’’திஆதி³. தத்த² தத்தா²தி தஸ்மிம் தஸ்மிம் ப⁴வே, ஆரம்மணே வா. அபிசாதிஆதி³னா நித்³தே³ஸனயேன விஸத்திகாபத³ஸ்ஸ அத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ நித்³தே³ஸபாளியா ஏகதே³ஸம் த³ஸ்ஸேதி ‘‘விஸமூலா’’திஆதி³னா. அயஞ்ஹேத்த² நித்³தே³ஸபாளி (மஹானி. 3; சூளனி. மேத்தகூ³மாணவபுச்சா²னித்³தே³ஸோ 22, க²க்³க³விஸாணஸுத்தனித்³தே³ஸோ 124) –

‘‘விஸத்திகாதி கேனட்டே²ன விஸத்திகா? விஸதாதி விஸத்திகா, விஸடாதி விஸத்திகா, விஸாலாதி விஸத்திகா, விஸக்கதீதி விஸத்திகா, விஸம்ஹரதீதி விஸத்திகா, விஸம்வாதி³காதி விஸத்திகா, விஸமூலாதி விஸத்திகா, விஸப²லாதி விஸத்திகா. விஸபரிபோ⁴கா³தி விஸத்திகா. விஸாலா வா பன ஸா தண்ஹா ரூபே ஸத்³தே³ க³ந்தே⁴ ரஸே போ²ட்ட²ப்³பே³ குலே க³ணே ஆவாஸே லாபே⁴ யஸே பஸம்ஸாய ஸுகே² சீவரபிண்ட³பாதஸேனாஸனகி³லானபச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரே காமதா⁴துயா ரூபதா⁴துயா அரூபதா⁴துயா காமப⁴வே ரூபப⁴வே அரூபப⁴வே ஸஞ்ஞிப⁴வே அஸஞ்ஞிப⁴வே நேவஸஞ்ஞினாஸஞ்ஞிப⁴வே ஏகவோகாரப⁴வே சதுவோகாரப⁴வே பஞ்சவோகாரப⁴வே அதீதே அனாக³தே பச்சுப்பன்னே தி³ட்ட²ஸுதமுதவிஞ்ஞாதப்³பே³ஸு விஸடா வித்த²தாதி விஸத்திகா’’தி.

தத்த² (மஹானி. அட்ட². 3; ஸம். நி. டீ. 1.1.1 ஓக⁴தரணஸுத்தவண்ணனா) விஸதாதி வித்த²தா ரூபாதீ³ஸு தேபூ⁴மகத⁴ம்மப்³யாபனவஸேன. விஸடாதி புரிமவசனமேவ த-காரஸ்ஸ ட-காரம் கத்வா வுத்தம். விஸாலாதி விபுலா. விஸக்கதீதி பரிஸஹதி. ரத்தோ ஹி ராக³வத்து²னா பரேன தாளியமானோபி ஸஹதி, விப்ப²ந்த³னம் வா ‘‘விஸக்கன’’ந்தி வத³ந்தி. விஸம்ஹரதீதி ததா² ததா² காமேஸு ஆனிஸம்ஸம் த³ஸ்ஸேந்தீ விவிதே⁴ஹி ஆகாரேஹி நேக்க²ம்மாபி⁴முக²ப்பவத்திதோ சித்தம் ஸம்ஹரதி ஸம்கி²பதி. விஸம் வா து³க்க²ம், தம் ஹரதி உபனேதீதி அத்தோ². அனிச்சாதி³ம் நிச்சாதி³தோ க³ண்ஹந்தீ விஸம்வாதி³கா ஹோதி. து³க்க²னிப்³ப³த்தகஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ ஹேதுபா⁴வதோ விஸமூலா, விஸம் வா து³க்க²து³க்கா²தி³பூ⁴தா வேத³னா மூலம் ஏதிஸ்ஸாதி விஸமூலா. து³க்க²ஸமுத³யத்தா விஸம் ப²லம் ஏதிஸ்ஸாதி விஸப²லா. தண்ஹாய ரூபாதி³கஸ்ஸ து³க்க²ஸ்ஸ பரிபோ⁴கோ³ ஹோதி, ந அமதஸ்ஸாதி ஸா விஸபரிபோ⁴கா³ வுத்தா. ஸப்³ப³த்த² நிருத்திவஸேன பத³ஸித்³தி⁴ வேதி³தப்³பா³. யோ பனேத்த² பதா⁴னோ அத்தோ², தம் த³ஸ்ஸேதும் புன ‘‘விஸடா வா பனா’’திஆதி³ வுத்தம்.

தந்தம் வுச்சதி (தீ³. நி. டீ. 2.95 அபஸாத³னாவண்ணனா; ஸம். நி. டீ. 2.2.60) வத்த²வினனத்த²ம் தந்தவாயேஹி த³ண்ட³கே ஆஸஞ்சித்வா பஸாரிதஸுத்தவட்டி ‘‘தனீயதீ’’தி கத்வா, தம் பன ஸுத்தம் ஸந்தானாகுலதாய நித³ஸ்ஸனபா⁴வேன ஆகுலமேவ க³ஹிதந்தி ஆஹ ‘‘தந்தம் விய ஆகுலஜாதோ’’தி. ஸங்கே²பதோ வுத்தமத்த²ம் வித்தா²ரதோ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யதா² நாமா’’திஆதி³ வுத்தம். ஸமானேதுந்தி புப்³பே³னாபரம் ஸமம் கத்வா ஆனேதும், அவிஸமம் உஜும் காதுந்தி அத்தோ². தந்தமேவ வா ஆகுலம் தந்தாகுலம், தந்தாகுலம் விய ஜாதோ பூ⁴தோதி தந்தாகுலகஜாதோ. வினனதோ கு³லாதி இத்தி²லிங்க³வஸேன லத்³த⁴னாமஸ்ஸ தந்தவாயஸ்ஸ கு³ண்டி²கம் நாம ஆகுலபா⁴வேன அக்³க³தோ வா மூலதோ வா து³விஞ்ஞேய்யமேவ க²லிப³த்³த⁴தந்தஸுத்தந்தி ஆஹ ‘‘கு³லாகு³ண்டி²கம் வுச்சதி பேஸகாரகஞ்ஜியஸுத்த’’ந்தி.

ஸகுணிகாதி படபத³ஸகுணிகா. ஸா ஹி ருக்க²ஸாகா²ஸு ஓலம்ப³னகுடவா ஹோதி. தஞ்ஹி ஸா குடவம் ததோ ததோ திணஹீராதி³கே ஆனேத்வா ததா² வினதி, யதா² தே பேஸகாரகஞ்ஜியஸுத்தம் விய அக்³கே³ன வா அக்³க³ம், மூலேன வா மூலம் ஸமானேதும் விவேசேதும் வா ந ஸக்கா. தேனாஹ ‘‘யதா²’’திஆதி³. தது³ப⁴யம்பி ‘‘கு³லாகு³ண்டி²க’’ந்தி வுத்தம் கஞ்ஜியஸுத்தம் குலாவகஞ்ச. புரிமனயேனேவாதி ‘‘ஏவமேவ ஸத்தா’’திஆதி³னா வுத்தனயேனேவ. காமம் முஞ்ஜபப்³ப³ஜதிணானி யதா²ஜாதானிபி தீ³க⁴பா⁴வேன பதித்வா அரஞ்ஞட்டா²னே அஞ்ஞமஞ்ஞம் வினந்தி⁴த்வா ஆகுலப்³யாகுலானி ஹுத்வா திட்ட²ந்தி, தானி பன ந ததா² து³ப்³பி³வேசியானி யதா² ரஜ்ஜுபூ⁴தானீதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யதா² தானீ’’திஆதி³ வுத்தம். ஸேஸமேத்த² ஹேட்டா² வுத்தனயமேவ.

அபாயாதி அவட்³டி⁴கா, ஸுகே²ன, ஸுக²ஹேதுனா வா விரஹிதாதி அத்தோ². து³க்க²ஸ்ஸ க³திபா⁴வதோதி ஆபாயிகஸ்ஸ து³க்க²ஸ்ஸ பவத்திட்டா²னபா⁴வதோ. ஸுக²ஸமுஸ்ஸயதோதி அப்³பு⁴த³யதோ. வினிபதிதத்தாதி விரூபம் நிபாதத்தா, யதா² தேனத்தபா⁴வேன ஸுக²ஸமுஸ்ஸயோ ந ஹோதி, ஏவம் நிபதிதத்தா. இதரோதி ஸம்ஸாரோ. நனு ‘‘அபாய’’ந்திஆதி³னா வுத்தோபி ஸம்ஸாரோ ஏவாதி? ஸச்சமேதம், நிரயாதீ³னம் பன அதி⁴மத்தது³க்க²பா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம் அபாயாதி³க்³க³ஹணம். கோ³ப³லீப³த்³த³ஞாயேனாயமத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

க²ந்தா⁴னஞ்ச படிபாடீதி பஞ்சன்னம் க²ந்தா⁴னம் ஹேதுப²லபா⁴வேன அபராபரப்பவத்தி. அப்³போ³ச்சி²ன்னம் வத்தமானாதி அவிச்சே²தே³ன வத்தமானா. தம் ஸப்³ப³ம்பீதி தம் ‘‘அபாய’’ந்திஆதி³னா வுத்தம் ஸப்³ப³ம் அபாயது³க்க²ஞ்ச வட்டது³க்க²ஞ்ச. மஹாஸமுத்³தே³ வாதக்கி²த்தா நாவா வியாதி இத³ம் பரிப்³ப⁴மனட்டா²னஸ்ஸ மஹந்தத³ஸ்ஸனத்த²ஞ்சேவ பரிப்³ப⁴மனஸ்ஸ அனவட்டி²ததாத³ஸ்ஸனத்த²ஞ்ச உபமா. யந்தே யுத்தகோ³ணோ வியாதி இத³ம் பன அவஸீபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ஞ்சேவ து³ப்பமோக்க²பா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ஞ்சாதி வேதி³தப்³ப³ம்.

‘‘ஸமூஹக்³கா³ஹோதி தண்ஹாமானதி³ட்டீ²னம் ஸாதா⁴ரணக்³கா³ஹோ’’தி வத³ந்தி, ‘‘இத்த²ம் ஏவம் அஞ்ஞதா²’’தி பன விஸேஸம் அகத்வா க³ஹணம் ஸமூஹக்³கா³ஹோதி த³ட்ட²ப்³போ³. விஸேஸம் அகத்வாதி ச அனுபனிதா⁴னம் ஸமதோ அஸமதோ ச உபனிதா⁴னந்தி இமம் விபா⁴க³ம் அகத்வாதி அத்தோ². இத்த²ந்தி ஹி அனுபனிதா⁴னம் கதி²தம். ஏவம் அஞ்ஞதா²தி பன ஸமதோ அஸமதோ ச உபனிதா⁴னம். அஞ்ஞம் ஆகாரந்தி பரஸந்தானக³தம் ஆகாரம்.

அத்தீ²தி ஸதா³ ஸம்விஜ்ஜதீதி அத்தோ². ஸீத³தீதி நஸ்ஸதி. ஸம்ஸயபரிவிதக்கவஸேனாதி ‘‘கிம் நு கோ² அஹம் ஸியம், ந ஸிய’’ந்தி ஏவம் பரிவிதக்கவஸேன. பத்த²னாகப்பனவஸேனாதி ‘‘அபி நாம ஸாது⁴ பனாஹம் ஸிய’’ந்தி ஏவம் பத்த²னாய கப்பனவஸேன. ஸுத்³த⁴ஸீஸாதி தண்ஹாமானதி³ட்டீ²னம் ஸாதா⁴ரணா ஸீஸா. ‘‘இத்த²ம் ஏவம் அஞ்ஞதா²’’தி வுத்தஸ்ஸ விஸேஸஸ்ஸ அனிஸ்ஸிதத்தா ‘‘ஸுத்³த⁴ஸீஸா’’தி வுத்தா. தத்த² தி³ட்டி²ஸீஸேஹி தி³ட்டி²யா க³ஹிதாய தத³வினாபா⁴வினீ தண்ஹா த³ஸ்ஸிதா, சதூஹி ஸீஸேஹி த்³வாத³ஸஹி ச ஸீஸமூலகேஹி மானதி³ட்டீ²ஹி அயமேவ தண்ஹா த³ஸ்ஸிதாதி ஆஹ ‘‘ஏவமேதே…பே… தண்ஹாவிசரிதத⁴ம்மா வேதி³தப்³பா³’’தி. நனு ச மானதி³ட்டி²க்³கா³ஹோபி இதா⁴தி⁴ப்பேதோ, யதோ ‘‘தண்ஹாமானதி³ட்டி²வஸேன ஸமூஹக்³கா³ஹோ’’தி அட்ட²கதா²யம் வுத்தம், தஸ்மா கத²ம் தண்ஹாவிசரிதானீதி இத³ம் வசனம்? வுச்சதே – தி³ட்டி²மானேஸுபி தண்ஹாவிசரிதானீதி வசனம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் விப்பயோகீ³னம் தி³ட்டி²மானானம் தண்ஹாய அவிப்பயோகா³னம் தம்மூலகத்தா தப்பதா⁴னதாய கதந்தி வேதி³தப்³ப³ம். த³ஸமம் உத்தானமேவ.

தண்ஹாஸுத்தாதி³வண்ணனா நிட்டி²தா.

மஹாவக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.

சதுத்த²பண்ணாஸகம் நிட்டி²தம்.

5. பஞ்சமபண்ணாஸகம்