10. மோனேய்யஸுத்தவண்ணனா
123. த³ஸமே முனினோ பா⁴வா மோனேய்யானி, யேஹி த⁴ம்மேஹி உப⁴யஹிதமுனனதோ முனி நாம ஹோதி, தே முனிபா⁴வகரா மோனேய்யா படிபதா³ த⁴ம்மா ஏவ வுத்தா. முனினோ வா ஏதானி மோனேய்யானி, யதா²வுத்தத⁴ம்மா ஏவ. தத்த² யஸ்மா காயேன அகத்தப்³ப³ஸ்ஸ அகரணம், கத்தப்³ப³ஸ்ஸ ச கரணம், ‘‘அத்தி² இமஸ்மிம் காயே கேஸா’’திஆதி³னா (தீ³. நி. 2.377; ம. நி. 1.110; ஸம். நி. 4.127; கு². பா. 3.த்³வத்திம்ஸாகார) காயஸங்கா²தஸ்ஸ ஆரம்மணஸ்ஸ ஜானனம், காயஸ்ஸ ச ஸமுத³யதோ அத்த²ங்க³மதோ அஸ்ஸாத³தோ ஆதீ³னவதோ நிஸ்ஸரணதோ ச யாதா²வதோ பரிஜானனதா, ததா² பரிஜானனவஸேன பன பவத்தோ விபஸ்ஸனாமக்³கோ³, தேன ச காயே ச²ந்த³ராக³ஸ்ஸ பஜஹனம், காயஸங்கா²ரம் நிரோதே⁴த்வா பத்தப்³ப³ஸமாபத்தி வா, ஸப்³பே³ ஏதே காயமுகே²ன பவத்தா மோனேய்யப்படிபதா³ த⁴ம்மா காயமோனேய்யம் நாம. தஸ்மா தமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘கதமம் காயமோனேய்யம்? திவித⁴காயது³ச்சரிதஸ்ஸ பஹானம் காயமோனேய்யம், திவித⁴காயஸுசரிதம்பி காயமோனேய்ய’’ந்திஆதி³னா (மஹானி. 14) பாளி ஆக³தா. இதா⁴பி தேனேவ பாளினயேன அத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘திவித⁴காயது³ச்சரிதப்பஹானம் காயமோனேய்யம் நாமா’’திஆதி³மாஹ.
இதா³னி ‘‘கதமம் வசீமோனேய்யம்? சதுப்³பி³த⁴வசீது³ச்சரிதஸ்ஸ பஹானம் வசீமோனேய்யம், சதுப்³பி³த⁴ம் வசீஸுசரிதம், வாசாரம்மணே ஞாணம், வாசாபரிஞ்ஞா, பரிஞ்ஞாஸஹக³தோ மக்³கோ³, வாசாய ச²ந்த³ராக³ஸ்ஸ பஹானம், வசீஸங்கா²ரனிரோதோ⁴ து³தியஜ்ஜா²னஸமாபத்தி வசீமோனேய்ய’’ந்தி இமாய பாளியா வுத்தமத்த²ம் அதிதீ³பேந்தோ ‘‘வசீமோனேய்யேபி ஏஸேவ நயோ’’திஆதி³மாஹ. தத்த² சோபனவாசஞ்சேவ ஸத்³த³வாசஞ்ச ஆரப்³ப⁴ பவத்தா பஞ்ஞா வாசாரம்மணே ஞாணம். தஸ்ஸா வாசாய ஸமுத³யாதி³தோ பரிஜானனம் வாசாபரிஞ்ஞா.
‘‘கதமம் மனோமோனேய்யம்? திவித⁴மனோது³ச்சரிதஸ்ஸ பஹானம் மனோமோனேய்யம், திவித⁴ம் மனோஸுச்சரிதம், மனாரம்மணே ஞாணம், மனபரிஞ்ஞா, பரிஞ்ஞாஸஹக³தோ மக்³கோ³, மனஸ்மிம் ச²ந்த³ராக³ஸ்ஸ பஹானம், சித்தஸங்கா²ரனிரோதோ⁴ ஸஞ்ஞாவேத³யிதனிரோத⁴ஸமாபத்தி மனோமோனேய்ய’’ந்தி இமாய பாளியா ஆக³தனயேன அத்த²ம் விபா⁴வேந்தோ ‘‘மனோமோனேய்யேபி இமினாவ நயேன அத்த²ம் ஞத்வா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² ச ஏகாஸீதிவித⁴ம் லோகியசித்தம் ஆரப்³ப⁴ பவத்தஞாணம் மனாரம்மணே ஞாணம். தஸ்ஸ ஸமுத³யாதி³தோ பரிஜானனம் மனபரிஞ்ஞாதி அயம் விஸேஸோ.
மோனேய்யஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.
ஆபாயிகவக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.