(13) 3. குஸினாரவக்³கோ³
1-2. குஸினாரஸுத்தாதி³வண்ணனா
124-125. ததியஸ்ஸ பட²மே தண்ஹாகே³தே⁴ன க³தி²தோதி தண்ஹாப³ந்த⁴னேன ப³த்³தோ⁴. தண்ஹாமுச்ச²னாயாதி தண்ஹாய வஸேன முச்சா²பத்தியா. முச்சி²தோதி முச்ச²ம் மோஹம் பமாத³ம் ஆபன்னோ. அஜ்ஜோ²பன்னோதி அதி⁴ஓபன்னோ. தண்ஹாய அதி⁴ப⁴வித்வா அஜ்ஜோ²த்த²டோ கி³லித்வா பரினிட்ட²பேத்வா விய டி²தோ. தேனாஹ ‘‘அஜ்ஜோ²பன்னோதி தண்ஹாய கி³லித்வா பரினிட்ட²பேத்வா பவத்தோ’’தி. அனாதீ³னவத³ஸ்ஸாவீதி க³தி²தாதி³பா⁴வேன பரிபோ⁴கே³ ஆதீ³னவமத்தம்பி ந பஸ்ஸதி. நிஸ்ஸரணபஞ்ஞோதி அயமத்தோ² ஆஹாரபரிபோ⁴கே³தி தத்த² பயோஜனபரிச்சே²தி³கா ‘‘யாவதே³வ இமஸ்ஸ காயஸ்ஸ டி²தியா’’திஆதி³னா (ம. நி. 1.23; 2.24; 3.75; ஸம். நி. 4.120; அ. நி. 6.58; 8.9) பவத்தா ஆஹாரபடிப³த்³த⁴ச²ந்த³ராக³னிஸ்ஸரணபூ⁴தா பஞ்ஞா அஸ்ஸ அத்தீ²தி நிஸ்ஸரணபஞ்ஞோ. ஸேஸமேத்த² உத்தானமேவ. து³தியே நத்தி² வத்தப்³ப³ம்.
குஸினாரஸுத்தாதி³வண்ணனா நிட்டி²தா.
3. கோ³தமகசேதியஸுத்தவண்ணனா
126. ததியே ஸம்ப³ஹுலாதி பஞ்சஸதமத்தா. பஞ்சஸதா கிர ப்³ராஹ்மணா திண்ணம் வேதா³னம் பாரகூ³ அபரபா⁴கே³ ப⁴க³வதோ த⁴ம்மதே³ஸனம் ஸுத்வா காமேஸு ஆதீ³னவம் நேக்க²ம்மே ச ஆனிஸம்ஸம் பஸ்ஸமானா ப⁴க³வதோ ஸந்திகே பப்³ப³ஜித்வா ந சிரஸ்ஸேவ ஸப்³ப³ம் பு³த்³த⁴வசனம் உக்³க³ண்ஹித்வா பரியத்திம் நிஸ்ஸாய மானம் உப்பாதே³ஸும் – ‘‘யம் யம் ப⁴க³வா கதே²தி, தம் தம் மயம் கி²ப்பமேவ ஜானாம. ப⁴க³வா ஹி இத்தி²லிங்கா³தீ³னி தீணி லிங்கா³னி, நாமாதீ³னி சத்தாரி பதா³னி, பட²மாத³யோ ஸத்த விப⁴த்தியோ முஞ்சித்வா ந கிஞ்சி கதே²தி, ஏவம் கதி²தே ச அம்ஹாகம் க³ண்டி²பத³ம் நாம நத்தீ²’’தி, தே ப⁴க³வதி அகா³ரவா ஹுத்வா ததோ பட்டா²ய ப⁴க³வதோ உபட்டா²னம்பி த⁴ம்மஸ்ஸவனம்பி அபி⁴ண்ஹம் ந க³ச்ச²ந்தி. தே ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘ஸம்ப³ஹுலா கிர ப்³ராஹ்மணபப்³ப³ஜிதா…பே… த⁴ம்மஸ்ஸவனம் ந க³ச்ச²ந்தீ’’தி. முக²படிஞ்ஞம் க³ஹேத்வாதி ‘‘ஸச்சம் கிர தும்ஹே, பி⁴க்க²வே’’திஆதி³னா தமத்த²ம் படிபுச்சி²த்வா ‘‘ஸச்சம் ப⁴க³வா’’தி தேஹி பி⁴க்கூ²ஹி வுத்தம் படிவசனம் க³ஹேத்வா. தஞ்ஹி அத்தனோ முகே²னேவ படிஞ்ஞாதத்தா ‘‘முக²படிஞ்ஞா’’தி வுச்சதி.
நேவ ஆக³தட்டா²னம் ந க³தட்டா²னம் அத்³த³ஸம்ஸு. கஸ்மா? அஞ்ஞாணதோ. தே கிர தஸ்ஸ ஸுத்தஸ்ஸ அத்த²ம் ந ஜானிம்ஸு. தேஸஞ்ஹி தஸ்மிம் ஸமயே விசித்ரனயம் தே³ஸனாவிலாஸயுத்தம்பி தம் ஸுத்தம் க⁴னபுது²லேன து³ஸ்ஸபட்டேன முக²ம் ப³த்³த⁴ம் கத்வா புரதோ ட²பிதமனுஞ்ஞபோ⁴ஜனம் விய அஹோஸி. நனு ச ப⁴க³வா அத்தனா தே³ஸிதம் த⁴ம்மம் பரே ஞாபேதும் கப்பஸதஸஹஸ்ஸாதி⁴கானி சத்தாரி அஸங்கே²ய்யானி பாரமியோ பூரேத்வா ஸப்³ப³ஞ்ஞுதம் பத்தோ, ஸோ கஸ்மா யதா² தே ந ஜானந்தி, ததா² தே³ஸேதீதி? தேஸம் மானப⁴ஞ்ஜனத்த²ம். ப⁴க³வா ஹி ‘‘அப⁴ப்³பா³ இமே இமம் மானகி²லம் அனுபஹச்ச மக்³க³ம் வா ப²லம் வா ஸச்சி²காது’’ந்தி தேஸம் ஸுதபரியத்திம் நிஸ்ஸாய உப்பன்னம் அட்டு²ப்பத்திம் கத்வா தே³ஸனாகுஸலோ மானப⁴ஞ்ஜனத்த²ம் ‘‘ஸப்³ப³த⁴ம்மமூலபரியாய’’ந்திஆதி³னா மூலபரியாயஸுத்தம் (ம. நி. 1.1) அபா⁴ஸி.
ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ ‘‘மய்ஹம் கதா² நிய்யாதீ’’தி முக²ஸம்பத்தமேவ கதே²தீதி சிந்தயிம்ஸூதி இத³ம் அங்கு³த்தரபா⁴ணகானம் வளஞ்ஜனகதந்தினீஹாரேன வுத்தம். மஜ்ஜி²மபா⁴ணகா பன ஏவம் வத³ந்தி – ஏவம் மானப⁴ஞ்ஜனத்த²ம் தே³ஸிதஞ்ச பன தம் ஸுத்தம் ஸுத்வா தே பி⁴க்கூ² ‘‘தம்யேவ கிர பத²விம் தி³ட்டி²க³திகோ ஸஞ்ஜானாதி, ஸேகோ²பி அரஹாபி ததா²க³தோபி அபி⁴ஜானாதி, கி நாமித³ம் கத²ம் நாமித³’’ந்தி சிந்தேந்தா ‘‘புப்³பே³ மயம் ப⁴க³வதா கதி²தம் யம்கிஞ்சி கி²ப்பமேவ ஜானாம, இதா³னி பனிமஸ்ஸ மூலபரியாயஸ்ஸ அந்தம் வா கோடிம் வா ந ஜானாம ந பஸ்ஸாம, அஹோ பு³த்³தா⁴ நாம அப்பமேய்யா அதுலா’’தி உத்³த⁴ததா³டா² விய ஸப்பா நிம்மதா³ ஹுத்வா பு³த்³தூ⁴பட்டா²னஞ்ச த⁴ம்மஸ்ஸவனஞ்ச ஸக்கச்சம் அக³மம்ஸு. தேன ஸமயேன த⁴ம்மஸபா⁴யம் ஸன்னிஸின்னா பி⁴க்கூ² ‘‘அஹோ பு³த்³தா⁴னம் ஆனுபா⁴வோ, தே நாமப்³ராஹ்மணபப்³ப³ஜிதா ததா² மானமத³மத்தா ப⁴க³வதா மூலபரியாயதே³ஸனாய நிஹதமானா கதா’’தி கத²ம் ஸமுட்டா²பேஸும். தம் ஸுத்வா ப⁴க³வா ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, இதா³னேவ, புப்³பே³பி அஹம் ஏவம் இமே மானபக்³க³ஹிதஸீஸே சரந்தே நிஹதமானே அகாஸி’’ந்தி வத்வா அதீதம் ஆஹரந்தோ ‘‘பூ⁴தபுப்³ப³ம், பி⁴க்க²வே, அஞ்ஞதரோ தி³ஸாபாமோக்கோ² ப்³ராஹ்மணோ பா³ராணஸியம் படிவஸதி திண்ணம் வேதா³னம் பாரகூ³ ஸனிக⁴ண்டுகேடுபா⁴னம் ஸாக்க²ரப்பபே⁴தா³னம் இதிஹாஸபஞ்சமானம் பத³கோ வேய்யாகரணோ லோகாயதமஹாபுரிஸலக்க²ணேஸு அனவயோ, ஸோ பஞ்சமத்தானி மாணவகஸதானி மந்தே வாசேதி. பண்டி³தமாணவகா ப³ஹுஞ்ச க³ண்ஹந்தி லஹுஞ்ச, ஸுட்டு² ச உபதா⁴ரேந்தீ’’திஆதி³னா ஜாதகம் கதே²ஸி.
தம் ஸுத்வா தே பி⁴க்கூ² ‘‘புப்³பே³பி மயம் மானேனேவ உபஹதா’’தி பி⁴ய்யோஸோமத்தாய நிஹதமானா ஹுத்வா அத்தனோ உபகாரகம்மட்டா²னபராயணா அஹேஸும். ததோ ப⁴க³வா ஏகம் ஸமயம் ஜனபத³சாரிகம் சரந்தோ வேஸாலிம் பத்வா கோ³தமகே சேதியே விஹரந்தோ இமேஸம் பஞ்சஸதானம் பி⁴க்கூ²னம் ஞாணபரிபாகம் விதி³த்வா இத³ம் கோ³தமகஸுத்தம் கதே²ஸி. இத³ஞ்ச ஸுத்தம் ஸுத்வா தே பஞ்சஸதா பி⁴க்கூ² தஸ்மிம்யேவ ஆஸனே ஸஹ படிஸம்பி⁴தா³ஹி அரஹத்தம் பாபுணிம்ஸூதி.
அபி⁴ஞ்ஞாயாதி குஸலாதி³பே⁴த³ம் க²ந்தா⁴தி³பே⁴த³ஞ்ச தே³ஸேதப்³ப³ம் த⁴ம்மம், வேனேய்யானஞ்ச ஆஸயானுஸயசரியாதி⁴முத்திஆதி³பே⁴த³ம், தஸ்ஸ ச நேஸம் தே³ஸேதப்³ப³ப்பகாரம் யாதா²வதோ அபி⁴ஜானித்வாதி அத்தோ². இமே பஞ்சக்க²ந்தா⁴ த்³வாத³ஸாயதனானீதிஆதி³ பனேத்த² நித³ஸ்ஸனமத்தம் வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். ஸப்பச்சயந்தி ஸகாரணம், வேனேய்யானம் அஜ்ஜா²ஸயேன வா புச்சா²ய வா அட்டு²ப்பத்தியா வா ஸனிமித்தம் ஹேதூதா³ஹரணஸஹிதஞ்சாதி அத்தோ². ராகா³தீ³னம் படிஹரணம் படிஹாரியம், ததே³வ பாடிஹாரியம், ஸஹ பாடிஹாரியேனாதி ஸப்பாடிஹாரியம். ராகா³தி³ப்படிஸேத⁴னவஸேனேவ ஹி ஸத்தா² த⁴ம்மம் தே³ஸேதி. தேனாஹ ‘‘பச்சனீகபடிஹரணேன ஸப்பாடிஹாரியமேவ கத்வா’’தி. அபரே பன ‘‘யதா²ரஹம் இத்³தி⁴ஆதே³ஸனானுஸாஸனிபாடிஹாரியஸஹித’’ந்தி வத³ந்தி அனுஸாஸனிபாடிஹாரியரஹிதா தே³ஸனா நத்தீ²தி கத்வா. ஸேஸமேத்த² உத்தானமேவ.
கோ³தமகசேதியஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.
4. ப⁴ரண்டு³காலாமஸுத்தவண்ணனா
127. சதுத்தே² ஆளாரகாலாமகாலேதி ஆளாரகாலாமானம் த⁴ரமானகாலே. பரிஞ்ஞந்தி பஹானபரிஞ்ஞம். ஸா ஹி ஸமதிக்கமோ, ந இதரா. தேனாஹ ‘‘பரிஞ்ஞா நாம ஸமதிக்கமோ’’தி. ஏத்த² ச பட²மோ ஸத்தா² ரூபாவசரஸமாபத்திலாபீ⁴ த³ட்ட²ப்³போ³, து³தியோ அரூபாவசரஸமாபத்திலாபீ⁴, ததியோ ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ த³ட்ட²ப்³போ³. வுத்தஞ்ஹேதம் புக்³க³லபஞ்ஞத்தியம் (பு. ப. 130) –
‘‘ய்வாயம் ஸத்தா² காமானம் பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞாபேதி, ந ரூபானம் பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞாபேதி, ந வேத³னானம் பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞாபேதி, ரூபாவசரஸமாபத்தியா லாபீ⁴ ஸத்தா² தேன த³ட்ட²ப்³போ³. ய்வாயம் ஸத்தா² காமானஞ்ச பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞாபேதி, ரூபானஞ்ச பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞாபேதி, ந வேத³னானம் பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞாபேதி, அரூபாவசரஸமாபத்தியா லாபீ⁴ ஸத்தா² தேன த³ட்ட²ப்³போ³. ய்வாயம் ஸத்தா² காமானஞ்ச பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞாபேதி, ரூபானஞ்ச பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞாபேதி, வேத³னானஞ்ச பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞாபேதி, ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ ஸத்தா² தேன த³ட்ட²ப்³போ³’’தி.
தத்த² தித்தி²யா ஸமயம் ஜானந்தா காமானம் பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞாபேய்யும் பட²மஜ்ஜா²னம் வத³மானா. ரூபானம் பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞாபேய்யும் அரூபராக³ம் வத³மானா. வேத³னாபரிஞ்ஞம் பஞ்ஞாபேய்யும் அஸஞ்ஞாராக³ம் வத³மானா. தே பன ‘‘இத³ம் நாம பட²மஜ்ஜா²னம், அயம் ரூபப⁴வோ, அயம் அஸஞ்ஞாப⁴வோ’’திபி ந ஜானந்தி. தே பஞ்ஞாபேதும் அஸக்கோந்தாபி கேவலம் ‘‘பஞ்ஞாபேமா’’தி வத³ந்தி. ததா²க³தோ பன காமானம் பரிஞ்ஞம் அனாகா³மிமக்³கே³ன பஞ்ஞாபேதி, ரூபவேத³னானம் அரஹத்தமக்³கே³ன. ஏவமேத்த² த்³வே ஜனா பா³ஹிரகா, ஏகோ ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴தி இமஸ்மிம் லோகே தயோ ஸத்தா²ரோ நாம.
ப⁴ரண்டு³காலாமஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.
5. ஹத்த²கஸுத்தவண்ணனா
128. பஞ்சமே அபி⁴க்கந்தாதி அதிக்கந்தா, விக³தாதி அத்தோ²தி ஆஹ ‘‘க²யே தி³ஸ்ஸதீ’’தி. தேனேவ ஹி ‘‘நிக்க²ந்தோ பட²மோ யாமோ’’தி அனந்தரம் வுத்தம். அபி⁴க்கந்ததரோதி அதிவிய கந்ததரோ. தாதி³ஸோ ச ஸுந்த³ரோ ப⁴த்³த³கோ நாம ஹோதீதி ஆஹ ‘‘ஸுந்த³ரே தி³ஸ்ஸதீ’’தி. கோதி தே³வனாக³யக்க²க³ந்த⁴ப்³பா³தீ³ஸு கோ கதமோ? மேதி மம. பாதா³னீதி பாதே³. இத்³தி⁴யாதி இமாய ஏவரூபாய தே³வித்³தி⁴யா. யஸஸாதி இமினா ஏதி³ஸேன பரிவாரேன பரிச்சே²தே³ன. ஜலந்தி விஜ்ஜோதமானோ. அபி⁴க்கந்தேனாதி அதிவிய கந்தேன கமனீயேன அபி⁴ரூபேன. வண்ணேனாதி ச²விவண்ணேன ஸரீரவண்ணனிபா⁴ய. ஸப்³பா³ ஓபா⁴ஸயம் தி³ஸாதி த³ஸ தி³ஸா பபா⁴ஸேந்தோ, சந்தோ³ விய ஸூரியோ விய ச ஏகோபா⁴ஸம் ஏகாலோகம் கரோந்தோதி கா³தா²ய அத்தோ². அபி⁴ரூபேதி உளாரரூபே ஸம்பன்னரூபே. அப்³ப⁴னுமோத³னேதி ஸம்பஹம்ஸனே. இத⁴ பனாதி ‘‘அபி⁴க்கந்தாய ரத்தியா’’தி ஏதஸ்மிம் பதே³. தேனாதி ஸுந்த³ரபரியாயத்தா. க²யே வா இத⁴ அபி⁴க்கந்தஸத்³தோ³ த³ட்ட²ப்³போ³, தேன ‘‘அபி⁴க்கந்தாய பரிக்கீ²ணாய ரத்தியா’’தி வுத்தம் ஹோதி.
ரூபாயதனாதீ³ஸூதி ஆதி³ஸத்³தே³ன அக்க²ராதீ³னம் ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³. ஸுவண்ணவண்ணோதி ஸுவண்ணச்ச²வீதி அயமேத்த² அத்தோ²தி ஆஹ ‘‘ச²விய’’ந்தி. ததா² ஹி வுத்தம் ‘‘கஞ்சனஸன்னிப⁴த்தசோ’’தி (ம. நி. 2.399; ஸு. நி. 556). ஸஞ்ஞூள்ஹாதி ஸம்ப³ந்தி⁴தா, க³ந்தி²தாதி அத்தோ². வண்ணாதி கு³ணவண்ணாதி ஆஹ ‘‘து²திய’’ந்தி, தோ²மனாயந்தி அத்தோ². குலவக்³கே³தி க²த்தியாதி³குலகோட்டா²ஸே. தத்த² ‘‘அச்சோ² விப்பஸன்னோ’’திஆதி³னா வண்ணிதப்³ப³ட்டே²ன வண்ணோ, ச²வி. வண்ணனட்டே²ன அபி⁴த்த²வட்டே²ன வண்ணோ, து²தி. அஞ்ஞமஞ்ஞம் அஸங்கரதோ வண்ணேதப்³ப³தோ ட²பேதப்³ப³தோ வண்ணோ, க²த்தியாதி³குலவக்³கோ³. வண்ணீயதி ஞாபீயதி ஏதேனாதி வண்ணோ, ஞாபககாரணம். வண்ணனதோ தூ²லரஸ்ஸாதி³பா⁴வேன உபட்டா²னதோ வண்ணோ, ஸண்டா²னம். மஹந்தம் கு²த்³த³கம் மஜ்ஜி²மந்தி வண்ணேதப்³ப³தோ பமிதப்³ப³தோ வண்ணோ, பமாணம். வண்ணீயதி சக்கு²னா பஸ்ஸீயதீதி வண்ணோ, ரூபாயதனந்தி ஏவம் தஸ்மிம் தஸ்மிம் அத்தே² வண்ணஸத்³த³ஸ்ஸ பவத்தி வேதி³தப்³பா³. ஸோதி வண்ணஸத்³தோ³. ச²வியா த³ட்ட²ப்³போ³ ரூபாயதனே க³ய்ஹமானஸ்ஸபி ச²விமுகே²னேவ க³ஹேதப்³ப³தோ. ச²விக³தா பன வண்ணதா⁴து ஏவ ‘‘ஸுவண்ணவண்ணோ’’தி ஏத்த² வண்ணக்³க³ஹணேன க³ஹிதாதி அபரே.
கேவலபரிபுண்ணந்தி ஏகதே³ஸம்பி அஸேஸேத்வா நிரவஸேஸதோவ பரிபுண்ணந்தி அயமேத்த² அத்தோ²தி ஆஹ ‘‘அனவஸேஸதா அத்தோ²’’தி. கேவலகப்பாதி கப்ப-ஸத்³தோ³ நிபாதோ பத³பூரணமத்தம், ‘‘கேவலம்’’இச்சேவ அத்தோ². கேவலஸத்³தோ³ ச ப³ஹுலவாசீதி ஆஹ ‘‘யேபு⁴ய்யதா அத்தோ²’’தி. கேசி பன ‘‘ஈஸகம் அஸமத்தம் கேவலம் கேவலகப்ப’’ந்தி வத³ந்தி. அனவஸேஸத்தோ² ஏத்த² கேவலஸத்³தோ³ ஸியா, அனத்த²ந்தரேன பன கப்பஸத்³தே³ன பத³வட்³ட⁴னம் கதம் ‘‘கேவலா ஏவ கேவலகப்பா’’தி. ததா² வா கப்பனீயத்தா பஞ்ஞபேதப்³ப³த்தா கேவலகப்பா. அப்³யாமிஸ்ஸதா விஜாதியேன அஸங்கரோ ஸுத்³த⁴தா. அனதிரேகதா தம்பரமதா விஸேஸாபா⁴வோ. கேவலகப்பந்தி கேவலம் த³ள்ஹம் கத்வாதி அத்தோ². கேவலம் வுச்சதி நிப்³பா³னம் ஸப்³ப³ஸங்க²தவிவித்தத்தா, தம் ஏதஸ்ஸ அதி⁴க³தம் அத்தீ²தி கேவலீ, ஸச்சி²கதனிரோதோ⁴ கீ²ணாஸவோ.
கப்ப-ஸத்³தோ³ பனாயம் ஸஉபஸக்³கோ³ அனுபஸக்³கோ³ சாதி அதி⁴ப்பாயேன ஓகப்பனியபதே³ லப்³ப⁴மானம் ஓகப்பஸத்³த³மத்தம் நித³ஸ்ஸேதி, அஞ்ஞதா² கப்பஸத்³த³ஸ்ஸ அத்து²த்³தா⁴ரே ஓகப்பனியபத³ம் அனித³ஸ்ஸனமேவ ஸியா. ஸமணகப்பேஹீதி வினயஸித்³தே⁴ஹி ஸமணவோஹாரேஹி. நிச்சகப்பந்தி நிச்சகாலம். பஞ்ஞத்தீதி நாமம். நாமஞ்ஹேதம் தஸ்ஸ ஆயஸ்மதோ, யதி³த³ம் கப்போதி. கப்பிதகேஸமஸ்ஸூதி கத்தரியா சே²தி³தகேஸமஸ்ஸு. த்³வங்கு³லகப்போதி மஜ்ஜ²ன்ஹிகவேலாய வீதிக்கந்தாய த்³வங்கு³லதாவிகப்போ. லேஸோதி அபதே³ஸோ. அனவஸேஸம் ப²ரிதும் ஸமத்த²ஸ்ஸ ஓபா⁴ஸஸ்ஸ கேனசி காரணேன ஏகதே³ஸப²ரணம்பி ஸியா, அயம் பன ஸப்³ப³ஸ்ஸேவ ப²ரதீதி த³ஸ்ஸேதும் ஸமந்தத்தோ² கப்பஸத்³தோ³ க³ஹிதோதி ஆஹ ‘‘அனவஸேஸம் ஸமந்ததோ’’தி.
ஆபா⁴ய ப²ரித்வாதி வத்த²மாலாலங்காரஸரீரஸமுட்டி²தாய ஆபா⁴ய ப²ரித்வா. தே³வதானஞ்ஹி ஸரீரோபா⁴ஸம் த்³வாத³ஸயோஜனமத்தம் டா²னம். ததோ பி⁴ய்யோபி ப²ரித்வா திட்ட²தி, ததா² வத்தா²ப⁴ரணாதி³ஸமுட்டி²தா பபா⁴.
ஹத்த²கஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.
6. கடுவியஸுத்தவண்ணனா
129. ச²ட்டே² கா³வீனம் கயவிக்கயவஸேன யோகோ³ ஏத்தா²தி கோ³யோகோ³, கயவிக்கயம் கரோந்தோ கா³வீஹி யுஜ்ஜந்தி ஏத்தா²தி வா கோ³யோகோ³, கா³வீனம் விக்கயட்டா²னம். தத்த² ஜாதோ பிலக்க²ருக்கோ² கோ³யோக³பிலக்கோ², தஸ்மிம். ஸமீபத்தே² சேதம் பு⁴ம்மவசனம். தேனாஹ ‘‘கா³வீனம் விக்கயட்டா²னே உட்டி²தபிலக்க²ஸ்ஸ ஸந்திகே’’தி. ரித்தோ அஸ்ஸாதோ³ ஏதஸ்ஸாதி ரித்தஸ்ஸாதோ³. தேனாஹ ‘‘ஜா²னஸுகா²பா⁴வேன ரித்தஸ்ஸாத³’’ந்தி. ஸேஸமேத்த² உத்தானமேவ.
கடுவியஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.
8. து³தியஅனுருத்³த⁴ஸுத்தவண்ணனா
131. அட்ட²மே இத³ம் தே மானஸ்மிந்தி ஏத்த² மானஸ்மிந்தி பச்சத்தே பு⁴ம்மவசனம். இத³ந்தி ச லிங்க³விபல்லாஸேன நபும்ஸகனித்³தே³ஸோ கதோதி ஆஹ ‘‘அயம் தே நவவிதே⁴ன வட்³டி⁴தமானோ’’தி. ஸேஸேஸுபி ஏஸேவ நயோ.
து³தியஅனுருத்³த⁴ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.
9. படிச்ச²ன்னஸுத்தவண்ணனா
132. நவமே அஸாதா⁴ரணஸிக்கா²பத³ந்தி பி⁴க்கு²னீனம் அஸாதா⁴ரணம் பி⁴க்கூ²னம்யேவ பஞ்ஞத்தஸிக்கா²பத³ம் ஸாதா⁴ரணஸிக்கா²பத³ந்தி பி⁴க்கூ²னம் பி⁴க்கு²னீனஞ்ச ஸாதா⁴ரணம் உப⁴தோபஞ்ஞத்திஸிக்கா²பத³ம்.
படிச்ச²ன்னஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.
10. லேக²ஸுத்தவண்ணனா
133. த³ஸமே தி²ரட்டா²னதோதி தி²ரட்டா²னதோவ. பாஸாணே லேக²ஸதி³ஸா பராபராத⁴னிப்³ப³த்தா கோத⁴லேகா² யஸ்ஸ ஸோ பாஸாணலேகூ²பமஸமன்னாக³தோ பாஸாணலேகூ²பமோதி வுத்தோ. ஏவம் இதரேபி. அனுஸேதீதி அப்பஹீனதாய அனுஸேதி. ந கி²ப்பம் லுஜ்ஜதீதி ந அந்தரா நஸ்ஸதி கம்மட்டா²னேனேவ நஸ்ஸனதோ. ஏவமேவந்தி ஏவம் தஸ்ஸபி புக்³க³லஸ்ஸ கோதோ⁴ ந அந்தரா புனதி³வஸே வா அபரதி³வஸே வா நிட்டா²தி, அத்³த⁴னியோ பன ஹோதி, மரணேனேவ நிட்டா²தீதி அத்தோ². கக்க²ளேனாதி அதிகக்க²ளேன த⁴ம்மச்சே²த³கேன த²த்³த⁴வசனேன. ஸம்ஸந்த³தீதி ஏகீப⁴வதி. ஸம்மோத³தீதி நிரந்தரோ ஹோதீதி ஏவமேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³.
அத² வா ஸந்தி⁴யதீதி டா²னக³மனாதீ³ஸு காயகிரியாஸு காயேன ஸமோதா⁴னம் க³ச்ச²தி, திலதண்டு³லா விய மிஸ்ஸீபா⁴வம் உபேதீதி அத்தோ². ஸம்ஸந்த³தீதி சித்தகிரியாஸு சித்தேன ஸமோதா⁴னம் க³ச்ச²தி, கீ²ரோத³கம் விய ஏகீபா⁴வம் உபேதீதி அத்தோ². ஸம்மோத³தீதி உத்³தே³ஸபரிபுச்சா²தீ³ஸு வசீகிரியாஸு வாசாய ஸமோதா⁴னம் க³ச்ச²தி, விப்பவாஸாக³தோபி பியஸஹாயகோ விய பியதரபா⁴வம் உபேதீதி அத்தோ². அபிச கிச்சகரணீயேஸு தேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஆதீ³தோவ ஏககிரியாபா⁴வம் உபக³ச்ச²ந்தோ ஸந்தி⁴யதி, யாவ மஜ்ஜா² பவத்தந்தோ ஸம்ஸந்த³தி, யாவ பரியோஸானா அனிவத்தந்தோ ஸம்மோத³தீதி வேதி³தப்³போ³.
லேக²ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.
குஸினாரவக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.