7. ஸமுச்சயபரிச்சே²த³வண்ணனா

1. ஸலக்க²ணா சிந்தனாதி³ஸலக்க²ணா சித்தசேதஸிகனிப்ப²ன்னரூபனிப்³பா³னவஸேன த்³வாஸத்ததிபபே⁴தா³ வத்து²த⁴ம்மா ஸபா⁴வத⁴ம்மா வுத்தா, இதா³னி தேஸம் யதா²யோக³ம் ஸபா⁴வத⁴ம்மானம் ஏகேகஸமுச்சயவஸேன யோகா³னுரூபதோ அகுஸலஸங்க³ஹாதி³பே⁴த³ம் ஸமுச்சயம் ராஸிம் பவக்கா²மீதி யோஜனா.

2. அகுஸலானமேவ ஸபா⁴க³த⁴ம்மவஸேன ஸங்க³ஹோ அகுஸலஸங்க³ஹோ. குஸலாதி³வஸேன மிஸ்ஸகானம் ஸங்க³ஹோ மிஸ்ஸகஸங்க³ஹோ, ஸச்சாபி⁴ஸம்போ³தி⁴ஸங்கா²தஸ்ஸ அரியமக்³க³ஸ்ஸ பக்கே² ப⁴வானம் போ³தி⁴பக்கி²யானம் த⁴ம்மானம் ஸதிபட்டா²னாதி³பே⁴தா³னம் ஸபா⁴க³வத்து²வஸேன ஸங்க³ஹோ போ³தி⁴பக்கி²யஸங்க³ஹோ. க²ந்தா⁴தி³வஸேன ஸப்³பே³ஸம் ஸங்க³ஹோ ஸப்³ப³ஸங்க³ஹோ.

அகுஸலஸங்க³ஹவண்ணனா

3. புப்³ப³கோடியா அபஞ்ஞாயனதோ சிரபாரிவாஸியட்டே²ன, வணதோ வா விஸ்ஸந்த³மானயூஸா விய சக்கா²தி³தோ விஸயேஸு விஸ்ஸந்த³னதோ ஆஸவா. அத² வா ப⁴வதோ ஆப⁴வக்³க³ம் த⁴ம்மதோ ஆகோ³த்ரபு⁴ம் ஸவந்தி பவத்தந்தீதி ஆஸவா. அவதி⁴அத்தோ² சேத்த² ஆ-காரோ, அவதி⁴ ச மரியாதா³பி⁴விதி⁴வஸேன து³விதோ⁴. தத்த² ‘‘ஆபாடலிபுத்தம் வுட்டோ² தே³வோ’’த்யாதீ³ஸு விய கிரியம் ப³ஹி கத்வா பவத்தோ மரியாதோ³. ‘‘ஆப⁴வக்³க³ம் ஸத்³தோ³ அப்³பு⁴க்³க³தோ’’த்யாதீ³ஸு விய கிரியம் ப்³யாபேத்வா பவத்தோ அபி⁴விதி⁴. இத⁴ பன அபி⁴விதி⁴ம்ஹி த³ட்ட²ப்³போ³. ததா² ஹேதே நிப்³ப³த்திட்டா²னபூ⁴தே ச ப⁴வக்³கே³, கோ³த்ரபு⁴ம்ஹி ச ஆரம்மணபூ⁴தே பவத்தந்தி. விஜ்ஜமானேஸு ச அஞ்ஞேஸு ஆப⁴வக்³க³ம், ஆகோ³த்ரபு⁴ஞ்ச ஸவந்தேஸு மானாதீ³ஸு அத்தத்தனியக்³க³ஹணவஸேன அபி⁴ப்³யாபனதோ மத³கரணட்டே²ன ஆஸவஸதி³ஸதாய ச ஏதேயேவ ஆஸவபா⁴வேன நிருள்ஹாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். காமோயேவ ஆஸவோ காமாஸவோ, காமராகோ³. ரூபாரூபப⁴வேஸு ச²ந்த³ராகோ³ ப⁴வாஸவோ. ஜா²னனிகந்திஸஸ்ஸததி³ட்டி²ஸஹக³தோ ச ராகோ³ ஏத்தே²வ ஸங்க³ய்ஹதி. தத்த² பட²மோ உபபத்திப⁴வேஸு ராகோ³, து³தியோ கம்மப⁴வே, ததியோ ப⁴வதி³ட்டி²ஸஹக³தோ. த்³வாஸட்டி²விதா⁴ தி³ட்டி² தி³ட்டா²ஸவோ. து³க்கா²தீ³ஸு சதூஸு ஸச்சேஸு, புப்³ப³ந்தே, அபரந்தே, புப்³பா³பரந்தே, படிச்சஸமுப்பாதே³ஸு சாதி அட்ட²ஸு டா²னேஸு அஞ்ஞாணம் அவிஜ்ஜாஸவோ.

4. ஓத்த²ரித்வா ஹரணதோ, ஓஹனனதோ வா ஹேட்டா² கத்வா ஹனனதோ ஓஸீதா³பனதோ ‘‘ஓகோ⁴’’தி வுச்சதி ஜலப்பவாஹோ, ஏதே ச ஸத்தே ஓத்த²ரித்வா ஹனந்தா வட்டஸ்மிம் ஸத்தே ஓஸீதா³பேந்தா விய ஹோந்தீதி ஓக⁴ஸதி³ஸதாய ஓகா⁴, ஆஸவாயேவ பனேத்த² யதா²வுத்தட்டே²ன ‘‘ஓகா⁴’’தி ச வுச்சந்தி.

5. வட்டஸ்மிம், ப⁴வயந்தகே வா ஸத்தே கம்மவிபாகேன ப⁴வந்தராதீ³ஹி, து³க்கே²ன வா ஸத்தே யோஜேந்தீதி யோகா³, ஹேட்டா² வுத்தத⁴ம்மாவ.

6. நாமகாயேன ரூபகாயம், பச்சுப்பன்னகாயேன வா அனாக³தகாயம் க³ந்தே²ந்தி து³ப்பமுஞ்சம் வேடே²ந்தீதி காயக³ந்தா². கோ³ஸீலாதி³னா ஸீலேன, வதேன, தது³ப⁴யேன ச ஸுத்³தீ⁴தி ஏவம் பரதோ அஸபா⁴வதோ ஆமஸனம் பராமாஸோ. ‘‘இத³மேவ ஸச்சம், மோக⁴மஞ்ஞ’’ந்தி அபி⁴னிவிஸனம் த³ள்ஹக்³கா³ஹோ இத³ம் ஸச்சாபி⁴னிவேஸோ.

7. மண்டூ³கம் பன்னகோ³ விய பு⁴ஸம் த³ள்ஹம் ஆரம்மணம் ஆதி³யந்தீதி உபாதா³னானி. காமோயேவ உபாதா³னம், காமே உபாதி³யதீதி வா காமுபாதா³னம். ‘‘இமினா மே ஸீலவதாதி³னா ஸம்ஸாரஸுத்³தீ⁴’’தி ஏவம் ஸீலவதாதீ³னம் க³ஹணம் ஸீலப்³ப³துபாதா³னம். வத³ந்தி ஏதேனாதி வாதோ³, க²ந்தே⁴ஹி ப்³யதிரித்தாப்³யதிரித்தவஸேன வீஸதி பரிகப்பிதஸ்ஸ அத்தனோ வாதோ³ அத்தவாதோ³. ஸோயேவ உபாதா³னந்தி அத்தவாது³பாதா³னம்.

8. ஜா²னாதி³வஸேன உப்பஜ்ஜனககுஸலசித்தம் நிஸேதே⁴ந்தி ததா² தஸ்ஸ உப்பஜ்ஜிதும் ந தே³ந்தீதி நீவரணானி, பஞ்ஞாசக்கு²னோ வா ஆவரணட்டே²ன நீவரணா. பஞ்சஸு காமகு³ணேஸு அதி⁴மத்தராக³ஸங்கா²தோ காமோயேவ ச²ந்த³னட்டே²ன ச²ந்தோ³ சாதி காமச்ச²ந்தோ³. ஸோயேவ நீவரணந்தி காமச்ச²ந்த³னீவரணம். ப்³யாபஜ்ஜதி வினஸ்ஸதி ஏதேன சித்தந்தி ப்³யாபாதோ³, ‘‘அனத்த²ம் மே அசரீ’’த்யாதி³னயப்பவத்தனவவித⁴ஆகா⁴தவத்து²பத³ட்டா²னதாய நவவிதோ⁴, அட்டா²னகோபேன ஸஹ த³ஸவிதோ⁴ வா தோ³ஸோ, ஸோயேவ நீவரணந்தி ப்³யாபாத³னீவரணம். தி²னமித்³த⁴மேவ நீவரணம் தி²னமித்³த⁴னீவரணம். ததா² உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சனீவரணம். கஸ்மா பனேதே பி⁴ன்னத⁴ம்மா த்³வே த்³வே ஏகனீவரணபா⁴வேன வுத்தாதி? கிச்சாஹாரபடிபக்கா²னம் ஸமானபா⁴வதோ. தி²னமித்³தா⁴னஞ்ஹி சித்துப்பாத³ஸ்ஸ லயாபாத³னகிச்சம் ஸமானம், உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சானம் அவூபஸந்தபா⁴வகாரணம். ததா² புரிமானம் த்³வின்னம் தந்தீ³விஜம்பி⁴தா ஆஹாரோ, ஹேதூத்யத்தோ², பச்சி²மானம் ஞாதிப்³யஸனாதி³விதக்கனம். புரிமானஞ்ச த்³வின்னம் வீரியம் படிபக்க²பூ⁴தம், பச்சி²மானம் ஸமதோ²தி, தேனாஹு போராணா –

‘‘கிச்சாஹாரவிபக்கா²னம், ஏகத்தா ஏகமேத்த² ஹி;

கதமுத்³த⁴ச்சகுக்குச்சம், தி²னமித்³த⁴ஞ்ச தாதி³னா.

‘‘லீனதாஸந்ததா கிச்சம், தந்தீ³ ஞாதிவிதக்கனம்;

ஹேது வீரியஸமதா², இமே தேஸம் விரோதி⁴னோ’’தி.

9. அப்பஹீனட்டே²ன அனு அனு ஸந்தானே ஸேந்தீதி அனுஸயா, அனுரூபம் காரணம் லபி⁴த்வா உப்பஜ்ஜந்தீத்யத்தோ². அப்பஹீனா ஹி கிலேஸா காரணலாபே⁴ ஸதி உபஜ்ஜனாரஹா ஸந்தானே அனு அனு ஸயிதா விய ஹோந்தீதி தத³வத்தா² ‘‘அனுஸயா’’தி வுச்சந்தி. தே பன நிப்பரியாயதோ அனாக³தா கிலேஸா, அதீதபச்சுப்பன்னாபி தம்ஸபா⁴வத்தா ததா² வுச்சந்தி. ந ஹி காலபே⁴தே³ன த⁴ம்மானம் ஸபா⁴வபே⁴தோ³ அத்தி², யதி³ அப்பஹீனட்டே²ன அனுஸயா, நனு ஸப்³பே³பி கிலேஸா அப்பஹீனா அனுஸயா ப⁴வேய்யுந்தி? ந மயம் அப்பஹீனதாமத்தேன ‘‘அனுஸயா’’தி வதா³ம, அத² கோ² அப்பஹீனட்டே²ன தா²மக³தா கிலேஸா அனுஸயாதி. தா²மக³மனஞ்ச அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணோ காமராகா³தீ³னமேவ ஆவேணிகோ ஸபா⁴வோதி அலம் விவாதே³ன. காமராகோ³யேவ அனுஸயோ காமராகா³னுஸயோ.

10. ஸம்யோஜேந்தி ப³ந்த⁴ந்தீதி ஸம்யோஜனானி.

12. சித்தம் கிலிஸ்ஸதி உபதப்பதி, பா³தீ⁴யதி வா ஏதேஹீதி கிலேஸா.

13. காமப⁴வனாமேனாதி காமப⁴வஸங்கா²தானம் ஆரம்மணானம் நாமேன. ததா²பவத்தந்தி ஸீலப்³ப³தாதீ³னம் பரதோ ஆமஸனாதி³வஸேன பவத்தம்.

14. ஆஸவா ச ஓகா⁴ ச யோகா³ ச க³ந்தா² ச வத்து²தோ த⁴ம்மதோ வுத்தனயேன தயோ. ததா² உபாதா³னா து³வே வுத்தா தண்ஹாதி³ட்டி²வஸேன. நீவரணா அட்ட² ஸியும் தி²னமித்³த⁴உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சானம் விஸும் க³ஹணதோ. அனுஸயா ச²ளேவ ஹோந்தி காமராக³ப⁴வராகா³னுஸயானம் தண்ஹாஸபா⁴வேன ஏகதோ க³ஹிதத்தா. நவ ஸம்யோஜனா மதா உப⁴யத்த² வுத்தானம் தண்ஹாஸபா⁴வானம், தி³ட்டி²ஸபா⁴வானஞ்ச ஏகேகம் ஸங்க³ஹிதத்தா. கிலேஸா பன ஸுத்தந்தவஸேன, அபி⁴த⁴ம்மவஸேனபி த³ஸ. இதி ஏவம் பாபானம் அகுஸலானம் ஸங்க³ஹோ நவதா⁴ வுத்தோ. ஏத்த² ச –

நவாட்ட²ஸங்க³ஹா லோப⁴-தி³ட்டி²யோ ஸத்தஸங்க³ஹா;

அவிஜ்ஜா படிகோ⁴ பஞ்ச-ஸங்க³ஹோ சதுஸங்க³ஹா;

கங்கா² திஸங்க³ஹா மானுத்³த⁴ச்சா தி²னம் த்³விஸங்க³ஹம்.

குக்குச்சமித்³தா⁴ஹிரிகா-நோத்தப்பிஸ்ஸா நிகூ³ஹனா;

ஏகஸங்க³ஹிதா பாபா, இச்சேவம் நவஸங்க³ஹா.

அகுஸலஸங்க³ஹவண்ணனா நிட்டி²தா.

மிஸ்ஸகஸங்க³ஹவண்ணனா

15. ஹேதூஸு வத்தப்³ப³ம் ஹேட்டா² வுத்தமேவ.

16. ஆரம்மணம் உபக³ந்த்வா சிந்தனஸங்கா²தேன உபனிஜ்ஜா²யனட்டே²ன யதா²ரஹம் பச்சனீகத⁴ம்மஜா²பனட்டே²ன ச ஜா²னானி ச தானி அங்கா³னி ச ஸமுதி³தானம் அவயவபா⁴வேன அங்கீ³யந்தி ஞாயந்தீதி ஜா²னங்கா³னி. அவயவவினிமுத்தஸ்ஸ ச ஸமுதா³யஸ்ஸ அபா⁴வேபி ஸேனங்க³ரத²ங்கா³த³யோ விய விஸும் விஸும் அங்க³பா⁴வேன வுச்சந்தி ஏகதோ ஹுத்வா ஜா²னபா⁴வேன. தோ³மனஸ்ஸஞ்சேத்த² அகுஸலஜா²னங்க³ம், ஸேஸானி குஸலாகுஸலாப்³யாகதஜா²னங்கா³னி.

17. ஸுக³திது³க்³க³தீனம், நிப்³பா³னஸ்ஸ ச அபி⁴முக²ம் பாபனதோ மக்³கா³, தேஸம் பத²பூ⁴தானி அங்கா³னி, மக்³க³ஸ்ஸ வா அட்ட²ங்கி³கஸ்ஸ அங்கா³னி மக்³க³ங்கா³னி. ஸம்மா அவிபரீததோ பஸ்ஸதீதி ஸம்மாதி³ட்டி². ஸா பன ‘‘அத்தி² தி³ன்ன’’ந்த்யாதி³வஸேன த³ஸவிதா⁴, பரிஞ்ஞாதி³கிச்சவஸேன சதுப்³பி³தா⁴ வா. ஸம்மா ஸங்கப்பேந்தி ஏதேனாதி ஸம்மாஸங்கப்போ. ஸோ நேக்க²ம்மஸங்கப்பஅப்³யாபாத³ஸங்கப்பஅவிஹிம்ஸாஸங்கப்பவஸேன திவிதோ⁴. ஸம்மாவாசாத³யோ ஹேட்டா² விபா⁴விதாவ. ஸம்மா வாயமந்தி ஏதேனாதி ஸம்மாவாயாமோ. ஸம்மா ஸரந்தி ஏதாயாதி ஸம்மாஸதி. இமேஸம் பன பே⁴த³ம் உபரி வக்க²தி. ஸம்மா ஸாமஞ்ச ஆதீ⁴யதி ஏதேன சித்தந்தி ஸம்மாஸமாதி⁴, பட²மஜ்ஜா²னாதி³வஸேன பஞ்சவிதா⁴ ஏகக்³க³தா. மிச்சா²தி³ட்டி²ஆத³யோ து³க்³க³திமக்³க³த்தா மக்³க³ங்கா³னி.

18. த³ஸ்ஸனாதீ³ஸு சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³ஹி, யேபு⁴ய்யேன தம்ஸஹிதஸந்தானப்பவத்தியம் லிங்கா³தீ³ஹி, ஜீவனே ஜீவந்தேஹி கம்மஜரூபஸம்பயுத்தத⁴ம்மேஹி, மனனே ஜானனே ஸம்பயுத்தத⁴ம்மேஹி, ஸுகி²தாதி³பா⁴வே ஸுகி²தாதீ³ஹி ஸஹஜாதேஹி, ஸத்³த³ஹனாதீ³ஸு ஸத்³த³ஹனாதி³வஸப்பவத்தேஹி தேஹேவ, ‘‘அனஞ்ஞாதம் ஞஸ்ஸாமீ’’தி பவத்தியம் ததா²பவத்தேஹி ஸஹஜாதேஹி, ஆஜானனே அஞ்ஞபா⁴விபா⁴வே ச ஆஜானனாதி³வஸப்பவத்தேஹி ஸஹஜாதேஹி அத்தானம் அனுவத்தாபேந்தா த⁴ம்மா இஸ்ஸரட்டே²ன இந்த்³ரியானி நாமாதி ஆஹ ‘‘சக்கு²ந்த்³ரிய’’ந்த்யாதி³. அட்ட²கதா²யம் (விப⁴. அட்ட². 219; விஸுத்³தி⁴. 2.525) பன அபரேபி இந்த³லிங்க³ட்டா²த³யோ இந்த்³ரியட்டா² வுத்தா. ஜீவிதிந்த்³ரியந்தி ரூபாரூபவஸேன து³வித⁴ம் ஜீவிதிந்த்³ரியம். ‘‘அனமதக்³கே³ ஸம்ஸாரே அனஞ்ஞாதம் அமதம் பத³ம், சதுஸச்சத⁴ம்மமேவ வா ஞஸ்ஸாமீ’’தி ஏவமஜ்ஜா²ஸயேன படிபன்னஸ்ஸ இந்த்³ரியம் அனஞ்ஞாதஞ்ஞஸ்ஸாமீதிந்த்³ரியம். ஆஜானாதி பட²மமக்³கே³ன தி³ட்ட²மரியாத³ம் அனதிக்கமித்வா ஜானாதி இந்த்³ரியஞ்சாதி அஞ்ஞிந்த்³ரியம். அஞ்ஞாதாவினோ சத்தாரி ஸச்சானி படிவிஜ்ஜி²த்வா டி²தஸ்ஸ அரஹதோ இந்த்³ரியம் அஞ்ஞாதாவிந்த்³ரியம். த⁴ம்மஸரூபவிபா⁴வனத்த²ஞ்சேத்த² பஞ்ஞிந்த்³ரியக்³க³ஹணம், புக்³க³லஜ்ஜா²ஸயகிச்சவிஸேஸவிபா⁴வனத்த²ம் அனஞ்ஞாதஞ்ஞஸ்ஸாமீதிந்த்³ரியாதீ³னம் க³ஹணம்.

ஏத்த² ச ஸத்தபஞ்ஞத்தியா விஸேஸனிஸ்ஸயத்தா அஜ்ஜ²த்திகாயதனானி ஆதி³தோ வுத்தானி, மனிந்த்³ரியம் பன அஜ்ஜ²த்திகாயதனபா⁴வஸாமஞ்ஞேன ஏத்தே²வ வத்தப்³ப³ம்பி அரூபிந்த்³ரியேஹி ஸஹ ஏகதோ த³ஸ்ஸனத்த²ம் ஜீவிதிந்த்³ரியானந்தரம் வுத்தம், ஸாயம் பஞ்ஞத்தி இமேஸம் வஸேன ‘‘இத்தீ² புரிஸோ’’தி விபா⁴க³ம் க³ச்ச²தீதி த³ஸ்ஸனத்த²ம் தத³னந்தரம் பா⁴வத்³வயம், தயிமே உபாதி³ன்னத⁴ம்மா இமஸ்ஸ வஸேன திட்ட²ந்தீதி த³ஸ்ஸனத்த²ம் ததோ பரம் ஜீவிதிந்த்³ரியம், ஸத்தஸஞ்ஞிதோ த⁴ம்மபுஞ்ஜோ பப³ந்த⁴வஸேன பவத்தமானோ இமாஹி வேத³னாஹி ஸம்கிலிஸ்ஸதீதி த³ஸ்ஸனத்த²ம் ததோ வேத³னாபஞ்சகம், தாஹி பன விஸுத்³தி⁴காமானம் வோதா³னஸம்பா⁴ரத³ஸ்ஸனத்த²ம் ததோ ஸத்³தா⁴தி³பஞ்சகம், ஸம்பூ⁴தவோதா³னஸம்பா⁴ரா ச இமேஹி விஸுஜ்ஜ²ந்தீதி விஸுத்³தி⁴ப்பத்தா, நிட்டி²தகிச்சா ச ஹோந்தீதி த³ஸ்ஸனத்த²ம் அந்தே தீணி வுத்தானி. ஏத்தாவதா அதி⁴ப்பேதத்த²ஸித்³தீ⁴தி அஞ்ஞேஸம் அக்³க³ஹணந்தி இத³மேதேஸம் அனுக்கமேன தே³ஸனாய காரணந்தி அலமதிப்பபஞ்சேன.

19. அஸத்³தி⁴யகோஸஜ்ஜபமாத³உத்³த⁴ச்சஅவிஜ்ஜாஅஹிரிகஅனோத்தப்பஸங்கா²தேஹி படிபக்க²த⁴ம்மேஹி அகம்பியட்டே²ன, ஸம்பயுத்தத⁴ம்மேஸு தி²ரபா⁴வேன ச ஸத்³தா⁴தீ³னி ஸத்த ப³லானி, அஹிரிகானோத்தப்பத்³வயம் பன ஸம்பயுத்தத⁴ம்மேஸு தி²ரபா⁴வேனேவ.

20. அத்தாதீ⁴னப்பவத்தீனம் பதிபூ⁴தா த⁴ம்மா அதி⁴பதீ. ‘‘ச²ந்த³வதோ கிம்னாம ந ஸிஜ்ஜ²தீ’’த்யாதி³கம் ஹி புப்³பா³பி⁴ஸங்கா²ரூபனிஸ்ஸயம் லபி⁴த்வா உப்பஜ்ஜமானே சித்தே ச²ந்தா³த³யோ து⁴ரபூ⁴தா ஸயம் ஸம்பயுத்தத⁴ம்மே ஸாத⁴யமானா ஹுத்வா பவத்தந்தி, தே ச தேஸம் வஸேன பவத்தந்தி, தேன தே அத்தாதீ⁴னானம் பதிபா⁴வேன பவத்தந்தி. அஞ்ஞேஸம் அதி⁴பதித⁴ம்மானம் அதி⁴பதிபா⁴வனிவாரணவஸேன இஸ்ஸரியம் அதி⁴பதிதா. ஸந்தேஸுபி இந்த்³ரியந்தரேஸு கேவலம் த³ஸ்ஸனாதீ³ஸு சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³ஹி அனுவத்தாபனமத்தம் இந்த்³ரியதாதி அயம் அதி⁴பதிஇந்த்³ரியானம் விஸேஸோ.

21. ஓஜட்ட²மகரூபாத³யோ ஆஹரந்தீதி ஆஹாரா. கப³ளீகாராஹாரோ ஹி ஓஜட்ட²மகரூபம் ஆஹரதி, ப²ஸ்ஸாஹாரோ திஸ்ஸோ வேத³னா, மனோஸஞ்சேதனாஹாரஸங்கா²தம் குஸலாகுஸலகம்மம் தீஸு ப⁴வேஸு படிஸந்தி⁴ம். விஞ்ஞாணாஹாரஸங்கா²தம் படிஸந்தி⁴விஞ்ஞாணம் ஸஹஜாதனாமரூபேஆஹரதி, கிஞ்சாபி ஸகஸகபச்சயுப்பன்னே ஆஹரந்தா அஞ்ஞேபி அத்தி². அஜ்ஜ²த்திகஸந்ததியா பன விஸேஸபச்சயத்தா இமேயேவ சத்தாரோ ‘‘ஆஹாரா’’தி வுத்தா.

கப³ளீகாராஹாரப⁴க்கா²னஞ்ஹி ஸத்தானம் ரூபகாயஸ்ஸ கப³ளீகாராஹாரோ விஸேஸபச்சயோ கம்மாதி³ஜனிதஸ்ஸபி தஸ்ஸ கப³ளீகாராஹாரூபத்த²ம்ப⁴ப³லேனேவ த³ஸவஸ்ஸாதி³ப்பவத்திஸம்ப⁴வதோ. ததா² ஹேஸ ‘‘தா⁴தி விய குமாரஸ்ஸ, உபத்த²ம்ப⁴னகயந்தம் விய கே³ஹஸ்ஸா’’தி வுத்தோ. ப²ஸ்ஸோபி ஸுகா²தி³வத்து²பூ⁴தம் ஆரம்மணம் பு²ஸந்தோயேவ ஸுகா²தி³வேத³னாபவத்தனேன ஸத்தானம் டி²தியா பச்சயோ ஹோதி. மனோஸஞ்சேதனா குஸலாகுஸலகம்மவஸேன ஆயூஹமானாயேவ ப⁴வமூலனிப்பா²த³னதோ ஸத்தானம் டி²தியா பச்சயோ ஹோதி. விஞ்ஞாணம் விஜானந்தமேவ நாமரூபப்பவத்தனேன ஸத்தானம் டி²தியா பச்சயோ ஹோதீதி ஏவமேதேயேவ அஜ்ஜ²த்தஸந்தானஸ்ஸ விஸேஸபச்சயத்தா ‘‘ஆஹாரா’’தி வுத்தா, ப²ஸ்ஸாதீ³னம் து³தியாதி³பா⁴வோ தே³ஸனாக்கமதோ, ந உப்பத்திக்கமதோ.

26. பஞ்சவிஞ்ஞாணானம் விதக்கவிரஹேன ஆரம்மணேஸு அபி⁴னிபாதமத்தத்தா தேஸு விஜ்ஜமானானிபி உபேக்கா²ஸுக²து³க்கா²னி உபனிஜ்ஜா²னாகாரஸ்ஸ அபா⁴வதோ ஜா²னங்க³பா⁴வேன ந உத்³த⁴டானி. ‘‘விதக்கபச்சி²மகம் ஹி ஜா²னங்க³’’ந்தி வுத்தம். த்³விபஞ்சவிஞ்ஞாணமனோதா⁴துத்திகஸந்தீரணத்திகவஸேன ஸோளஸசித்தேஸு வீரியாபா⁴வதோ தத்த² விஜ்ஜமானோபி ஸமாதி⁴ ப³லபா⁴வம் ந க³ச்ச²தி. ‘‘வீரியபச்சி²மகம் ப³ல’’ந்தி ஹி வுத்தம். ததா² அட்டா²ரஸாஹேதுகேஸு ஹேதுவிரஹதோ மக்³க³ங்கா³னி ந லப்³ப⁴ந்தி. ‘‘ஹேதுபச்சி²மகம் மக்³க³ங்க³’’ந்தி (த⁴. ஸ. அட்ட². 438) ஹி வுத்தந்தி இமமத்த²ம் மனஸி நிதா⁴யாஹ ‘‘த்³விபஞ்சவிஞ்ஞாணேஸூ’’த்யாதி³. ஜா²னங்கா³னி ந லப்³ப⁴ந்தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

27. அதி⁴மோக்க²விரஹதோ விசிகிச்சா²சித்தே ஏகக்³க³தா சித்தட்டி²திமத்தம், ந பன மிச்சா²ஸமாதி⁴ஸமாதி⁴ந்த்³ரியஸமாதி⁴ப³லவோஹாரம் க³ச்ச²தீதி ஆஹ ‘‘ததா² விசிகிச்சா²சித்தே’’த்யாதி³.

28. த்³விஹேதுகதிஹேதுகக்³க³ஹணேன ஏகஹேதுகேஸு அதி⁴பதீனம் அபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. ஜவனேஸ்வேவாதி அவதா⁴ரணம் லோகியவிபாகேஸு அதி⁴பதீனம் அஸம்ப⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம். ந ஹி தே ச²ந்தா³தீ³னி புரக்க²த்வா பவத்தந்தி. வீமம்ஸாதி⁴பதினோ த்³விஹேதுகஜவனேஸு அஸம்ப⁴வதோ சித்தாபி⁴ஸங்கா²ரூபனிஸ்ஸயஸ்ஸ ச ஸம்ப⁴வானுரூபதோ லப்³ப⁴மானதம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘யதா²ஸம்ப⁴வ’’ந்தி. ஏகோவ லப்³ப⁴தி, இதரதா² அதி⁴பதிபா⁴வாயோக³தோ, தேனேவ ஹி ப⁴க³வதா ‘‘ஹேதூ ஹேதுஸம்பயுத்தகானம் த⁴ம்மானம் ஹேதுபச்சயேன பச்சயோ’’த்யாதி³னா (பட்டா². 1.1.1) ஹேதுபச்சயனித்³தே³ஸே விய ‘‘அதி⁴பதீ அதி⁴பதிஸம்பயுத்தகான’’ந்த்யாதி³னா அவத்வா ‘‘ச²ந்தா³தி⁴பதி ச²ந்த³ஸம்பயுத்தகான’’ந்த்யாதி³னா (பட்டா². 1.1.3) ஏகேகாதி⁴பதிவஸேனேவ அதி⁴பதிபச்சயோ உத்³த⁴டோ.

29. வத்து²தோ த⁴ம்மவஸேன ஹேதுத⁴ம்மா ச², ஜா²னங்கா³னி பஞ்ச ஸோமனஸ்ஸதோ³மனஸ்ஸுபேக்கா²னம் வேத³னாவஸேன ஏகதோ க³ஹிதத்தா, மக்³க³ங்கா³ நவ மிச்சா²ஸங்கப்பவாயாமஸமாதீ⁴னம் விதக்கவீரியசித்தேகக்³க³தாஸபா⁴வேன ஸம்மாஸங்கப்பாதீ³ஹி ஏகதோ க³ஹிதத்தா. இந்த்³ரியத⁴ம்மா ஸோளஸ பஞ்சன்னம் வேத³னிந்த்³ரியானம் வேத³னாஸாமஞ்ஞேன, திண்ணம் லோகுத்தரிந்த்³ரியானம் பஞ்ஞிந்த்³ரியஸ்ஸ ச ஞாணஸாமஞ்ஞேன ஏகதோ க³ஹிதத்தா, ரூபாரூபஜீவிதிந்த்³ரியானஞ்ச விஸும் க³ஹிதத்தா, ப³லத⁴ம்மா பன யதா²வுத்தனயேனேவ நவ ஈரிதா, அதி⁴பதித⁴ம்மா சத்தாரோ வுத்தா, ஆஹாரா ததா² சத்தாரோ வுத்தாதி குஸலாதீ³ஹி தீஹி ஸமாகிண்ணோ ததோயேவ மிஸ்ஸகஸங்க³ஹோ ஏவம்னாமகோ ஸங்க³ஹோ ஸத்ததா⁴ வுத்தோ. ஏத்த² ச –

பஞ்சஸங்க³ஹிதா பஞ்ஞா, வாயாமேகக்³க³தா பன;

சதுஸங்க³ஹிதா சித்தம், ஸதி சேவ திஸங்க³ஹா.

ஸங்கப்போ வேத³னா ஸத்³தா⁴, து³கஸங்க³ஹிதா மதா;

ஏகேகஸங்க³ஹா ஸேஸா, அட்ட²வீஸதி பா⁴ஸிதா.

மிஸ்ஸகஸங்க³ஹவண்ணனா நிட்டி²தா.

போ³தி⁴பக்கி²யஸங்க³ஹவண்ணனா

30. பட்டா²தீதி பட்டா²னம், அஸுப⁴க்³க³ஹணாதி³வஸேன அனுபவிஸித்வா காயாதி³ஆரம்மணே பவத்ததீத்யத்தோ², ஸதியேவ பட்டா²னம் ஸதிபட்டா²னம். தம் பன காயவேத³னாசித்தத⁴ம்மேஸு அஸுப⁴து³க்கா²னிச்சானத்தாகாரக்³க³ஹணவஸேன, ஸுப⁴ஸுக²னிச்சஅத்தஸஞ்ஞாவிபல்லாஸப்பஹானவஸேன ச சதுப்³பி³த⁴ந்தி வுத்தம் ‘‘சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா’’தி. குச்சி²தானம் கேஸாதீ³னம் ஆயோதி காயோ, ஸரீரம், அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸானம் வா ஸமூஹோ காயோ, தஸ்ஸ அனுபஸ்ஸனா பரிகம்மவஸேன, விபஸ்ஸனாவஸேன ச ஸரணம் காயானுபஸ்ஸனா. து³க்க²து³க்க²விபரிணாமது³க்க²ஸங்கா²ரது³க்க²பூ⁴தானம் வேத³னானம் வஸேன அனுபஸ்ஸனா வேத³னானுபஸ்ஸனா. ததா² ஸராக³மஹக்³க³தாதி³வஸேன ஸம்பயோக³பூ⁴மிபே⁴தே³ன பி⁴ன்னஸ்ஸேவ சித்தஸ்ஸ அனுபஸ்ஸனா சித்தானுபஸ்ஸனா. ஸஞ்ஞாஸங்கா²ரானம் த⁴ம்மானம் பி⁴ன்னலக்க²ணானமேவ அனுபஸ்ஸனா த⁴ம்மானுபஸ்ஸனா.

31. ஸம்மா பத³ஹந்தி ஏதேனாதி ஸம்மப்பதா⁴னம், வாயாமோ. ஸோ ச கிச்சபே⁴தே³ன சதுப்³பி³தோ⁴தி ஆஹ ‘‘சத்தாரோ ஸம்மப்பதா⁴னா’’த்யாதி³. அஸுப⁴மனஸிகாரகம்மட்டா²னானுயுஞ்ஜனாதி³வஸேன வாயமனம் வாயாமோ. பி⁴ய்யோபா⁴வாயாதி அபி⁴வுத்³தி⁴யா.

32. இஜ்ஜ²தி அதி⁴ட்டா²னாதி³கம் ஏதாயாஹி இத்³தி⁴, இத்³தி⁴வித⁴ஞாணம் இத்³தி⁴யா பாதோ³ இத்³தி⁴பாதோ³, ச²ந்தோ³யேவ இத்³தி⁴பாதோ³ ச²ந்தி³த்³தி⁴பாதோ³.

35. பு³ஜ்ஜ²தீதி போ³தி⁴, ஆரத்³த⁴விபஸ்ஸகதோ பட்டா²ய யோகா³வசரோ. யாய வா ஸோ ஸதிஆதி³காய த⁴ம்மஸாமக்³கி³யா பு³ஜ்ஜ²தி ஸச்சானி படிவிஜ்ஜ²தி, கிலேஸனித்³தா³தோ வா வுட்டா²தி, கிலேஸஸங்கோசாபா⁴வதோ வா மக்³க³ப²லப்பத்தியா விகஸதி, ஸா த⁴ம்மஸாமக்³கீ³ போ³தி⁴, தஸ்ஸ போ³தி⁴ஸ்ஸ, தஸ்ஸா வா போ³தி⁴யா அங்க³பூ⁴தா காரணபூ⁴தாதி போ³ஜ்ஜ²ங்கா³, தே பன த⁴ம்மவஸேன ஸத்தவிதா⁴தி ஆஹ ‘‘ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³’’த்யாதி³. ஸதியேவ ஸுந்த³ரோ போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³, ஸுந்த³ரஸ்ஸ வா போ³தி⁴ஸ்ஸ, ஸுந்த³ராய வா போ³தி⁴யா அங்கோ³தி ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³. த⁴ம்மே விசினாதி உபபரிக்க²தீதி த⁴ம்மவிசயோ, விபஸ்ஸனாபஞ்ஞா. உபேக்கா²தி இத⁴ தத்ரமஜ்ஜ²த்துபேக்கா².

40. ‘‘ஸத்ததா⁴ தத்த² ஸங்க³ஹோ’’தி வத்வான புன தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸங்கப்பபஸ்ஸத்³தி⁴ சா’’த்யாதி³ வுத்தம். தத்த² வீரியம் நவட்டா²னம் ஸம்மப்பதா⁴னசதுக்கவீரியித்³தி⁴பாத³வீரியிந்த்³ரியவீரியப³லஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸம்மாவாயாமவஸேன நவகிச்சத்தா, ஸதி அட்ட²ட்டா²னா ஸதிபட்டா²னசதுக்கஸதிந்த்³ரியஸதிப³லஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸம்மாஸதிவஸேன அட்ட²கிச்சத்தா. ஸமாதி⁴ சதுட்டா²னோ ஸமாதி⁴ந்த்³ரியஸமாதி⁴ப³லஸமாதி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸம்மாஸமாதி⁴வஸேன சதுகிச்சத்தா, பஞ்ஞா பஞ்சட்டா²னா வீமம்ஸித்³தி⁴பாத³பஞ்ஞிந்த்³ரியபஞ்ஞாப³லத⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸம்மாதி³ட்டி²வஸேன பஞ்சகிச்சத்தா, ஸத்³தா⁴ த்³விட்டா²னா ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியஸத்³தா⁴ப³லவஸேன த்³விகிச்சத்தா. ஏஸோ உத்தமானம் போ³தி⁴பக்கி²யபா⁴வேன விஸிட்டா²னம் ஸத்ததிம்ஸ த⁴ம்மானம் பவரோ உத்தமோ விபா⁴கோ³.

41. லோகுத்தரே அட்ட²விதே⁴பி ஸப்³பே³ ஸத்ததிம்ஸ த⁴ம்மா ஹோந்தி, ஸங்கப்பபீதியோ ந வா ஹோந்தி, து³தியஜ்ஜா²னிகே ஸங்கப்பஸ்ஸ, சதுத்த²பஞ்சமஜ்ஜா²னிகே பீதியா ச அஸம்ப⁴வதோ ந ஹோந்தி வா, லோகியேபி சித்தே ஸீலவிஸுத்³தா⁴தி³ ச²ப்³பி³ஸுத்³தி⁴பவத்தியம் யதா²யோக³ம் தம்தம்கிச்சஸ்ஸ அனுரூபவஸேன கேசி கத்த²சி விஸும் விஸும் ஹோந்தி, கத்த²சி ந வா ஹோந்தி.

போ³தி⁴பக்கி²யஸங்க³ஹவண்ணனா நிட்டி²தா.

ஸப்³ப³ஸங்க³ஹவண்ணனா

42. அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னாதி³பே⁴த³பி⁴ன்னா தே தே ஸபா⁴க³த⁴ம்மா ஏகஜ்ஜ²ம் ராஸட்டே²ன க²ந்தா⁴. தேனாஹ ப⁴க³வா – ‘‘ததே³கஜ்ஜ²ம் அபி⁴ஸம்யூஹித்வா அபி⁴ஸங்கி²பித்வா அயம் வுச்சதி ரூபக்க²ந்தோ⁴’’த்யாதி³ (விப⁴. 2), தே பனேதே க²ந்தா⁴ பா⁴ஜனபோ⁴ஜனப்³யஞ்ஜனப⁴த்தகாரகபு⁴ஞ்ஜகவிகப்பவஸேன பஞ்சேவ வுத்தாதி ஆஹ ‘‘ரூபக்க²ந்தோ⁴’’த்யாதி³. ரூபஞ்ஹி வேத³னானிஸ்ஸயத்தா பா⁴ஜனட்டா²னியம், வேத³னா பு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³த்தா போ⁴ஜனட்டா²னியா, ஸஞ்ஞா வேத³னாஸ்ஸாத³லாப⁴ஹேதுத்தா ப்³யஞ்ஜனட்டா²னியா, ஸங்கா²ரா அபி⁴ஸங்க²ரணதோ ப⁴த்தகாரகட்டா²னியா, விஞ்ஞாணம் உபபு⁴ஞ்ஜகத்தா பு⁴ஞ்ஜகட்டா²னியம். ஏத்தாவதா ச அதி⁴ப்பேதத்த²ஸித்³தீ⁴தி பஞ்சேவ வுத்தா. தே³ஸனாக்கமேபி இத³மேவ காரணம் யத்த² பு⁴ஞ்ஜதி, யஞ்ச பு⁴ஞ்ஜதி, யேன ச பு⁴ஞ்ஜதி, யோ ச போ⁴ஜகோ, யோ ச பு⁴ஞ்ஜிதா, தேஸம் அனுக்கமேன த³ஸ்ஸேதுகாமத்தா.

43. உபாதா³னானம் கோ³சரா க²ந்தா⁴ உபாதா³னக்க²ந்தா⁴, தே பன உபாதா³னவிஸயபா⁴வேன க³ஹிதா ரூபாத³யோ பஞ்சேவாதி வுத்தம் ‘‘ரூபுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴’’த்யாதி³. ஸப்³ப³ஸபா⁴க³த⁴ம்மஸங்க³ஹத்த²ம் ஹி ஸாஸவா, அனாஸவாபி த⁴ம்மா அவிஸேஸதோ ‘‘பஞ்சக்க²ந்தா⁴’’தி தே³ஸிதா. விபஸ்ஸனாபூ⁴மிஸந்த³ஸ்ஸனத்த²ம் பன ஸாஸவாவ ‘‘உபாதா³னக்க²ந்தா⁴’’தி. யதா² பனேத்த² வேத³னாத³யோ ஸாஸவா, அனாஸவா ச, ந ஏவம் ரூபம், ஏகந்தகாமாவசரத்தா. ஸபா⁴க³ராஸிவஸேன பன தம் க²ந்தே⁴ஸு தே³ஸிதம், உபாதா³னியபா⁴வேன, பன ராஸிவஸேன ச உபாதா³னக்க²ந்தே⁴ஸூதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

44. ஆயதந்தி ஏத்த² தம்தம்த்³வாராரம்மணா சித்தசேதஸிகா தேன தேன கிச்சேன க⁴ட்டேந்தி வாயமந்தி, ஆயபூ⁴தே வா தே த⁴ம்மே ஏதானி தனோந்தி வித்தா²ரேந்தி, ஆயதம் வா ஸம்ஸாரது³க்க²ம் நயந்தி பவத்தேந்தி, சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³னம் காரணபூ⁴தானீதி வா ஆயதனானி. அபிச லோகே நிவாஸஆகரஸமோஸரணஸஞ்ஜாதிட்டா²னம் ‘‘ஆயதன’’ந்தி வுச்சதி, தஸ்மா ஏதேபி தம்தம்த்³வாரிகானம், தம்ததா³ரம்மணானஞ்ச சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³னம் நிவாஸட்டா²னதாய, தேஸமேவ ஆகிண்ணபா⁴வேன பவத்தானம் ஆகரட்டா²னதாய, த்³வாராரம்மணதோ ஸமோஸரந்தானம் ஸமோஸரணட்டா²னதாய, தத்தே²வ உப்பஜ்ஜந்தானம் ஸஞ்ஜாதிட்டா²னதாய ச ஆயதனானி. தானி பன த்³வாரபூ⁴தானி அஜ்ஜ²த்திகாயதனானி ச², ஆரம்மணபூ⁴தானி ச பா³ஹிராயதனானி சா²தி த்³வாத³ஸவிதா⁴னீதி ஆஹ ‘‘சக்கா²யதன’’ந்த்யாதி³. சக்கு² ச தம் ஆயதனஞ்சாதி சக்கா²யதனம். ஏவம் ஸேஸேஸுபி.

ஏத்த² அஜ்ஜ²த்திகாயதனேஸு ஸனித³ஸ்ஸனஸப்படிகா⁴ரம்மணத்தா சக்கா²யதனம் விபூ⁴தந்தி தம் பட²மம் வுத்தம், தத³னந்தரம் அனித³ஸ்ஸனஸப்படிகா⁴ரம்மணானி இதரானி, தத்தா²பி அஸம்பத்தக்³கா³ஹகஸாமஞ்ஞேன சக்கா²யதனானந்தரம் ஸோதாயதனம் வுத்தம், இதரேஸு ஸீக⁴தரம் ஆரம்மணக்³க³ஹணஸமத்த²த்தா கா⁴னாயதனம் பட²மம் வுத்தம். புரதோ ட²பிதமத்தஸ்ஸ ஹி போ⁴ஜனாதி³கஸ்ஸ க³ந்தோ⁴ வாதானுஸாரேன கா⁴னே படிஹஞ்ஞதி, தத³னந்தரம் பன பதே³ஸவுத்திஸாமஞ்ஞேன ஜிவ்ஹாயதனம் வுத்தம், ததோ ஸப்³ப³ட்டா²னிகம் காயாயதனம், ததோ பஞ்சன்னம்பி கோ³சரக்³க³ஹணஸமத்த²ம் மனாயதனம், யதா²வுத்தானம் பன அனுக்கமேன தேஸம் தேஸம் ஆரம்மணானி ரூபாயதனாதீ³னி வுத்தானி.

45. அத்தனோ ஸபா⁴வம் தா⁴ரேந்தீதி தா⁴துயோ. அத² வா யதா²ஸம்ப⁴வம் அனேகப்பகாரம் ஸம்ஸாரது³க்க²ம் வித³ஹந்தி, பா⁴ரஹாரேஹி விய ச பா⁴ரோ ஸத்தேஹி தீ⁴யந்தி தா⁴ரியந்தி, அவஸவத்தனதோ து³க்க²விதா⁴னமத்தமேவ சேதா, ஸத்தேஹி ச ஸம்ஸாரது³க்க²ம் அனுவிதீ⁴யதி ஏதாஹி, ததா²விஹிதஞ்ச ஏதாஸ்வேவ மீயதி ட²பியதி, ரஸஸோணிதாதி³ஸரீராவயவதா⁴துயோ விய, ஹரிதாலமனோஸிலாதி³ஸேலாவயவதா⁴துயோ விய ச ஞேய்யாவயவபூ⁴தா சாதி தா⁴துயோ. யதா²ஹு –

‘‘வித³ஹதி விதா⁴னஞ்ச, தீ⁴யதே ச விதீ⁴யதே;

ஏதாய தீ⁴யதே ஏத்த², இதி வா தா⁴துஸம்மதா;

ஸரீரஸேலாவயவ-தா⁴துயோ விய தா⁴துயோ’’தி.

தா பன மனாயதனம் ஸத்தவிஞ்ஞாணதா⁴துவஸேன ஸத்ததா⁴ பி⁴ந்தி³த்வா அவஸேஸேஹி ஏகாத³ஸாயதனேஹி ஸஹ அட்டா²ரஸதா⁴தூ வுத்தாதி ஆஹ ‘‘சக்கு²தா⁴தூ’’த்யாதி³. கமகாரணம் வுத்தனயேன த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

46. அரியகரத்தா அரியானி, தச்ச²பா⁴வதோ ஸச்சானீதி அரியஸச்சானி. இமானி ஹி சத்தாரோ படிபன்னகே, சத்தாரோ ப²லட்டே²தி அட்ட²அரியபுக்³க³லே ஸாதே⁴ந்தி அஸதி ஸச்சப்படிவேதே⁴ தேஸம் அரியபா⁴வானுபக³மனதோ, ஸதி ச தஸ்மிம் ஏகந்தேன தப்³பா⁴வூபக³மனதோ ச. து³க்க²ஸமுத³யனிரோத⁴மக்³கா³னமேவ பன யதா²க்கமம் பா³த⁴கத்தம் பப⁴வத்தம் நிஸ்ஸரணத்தம் நிய்யானிகத்தம், நாஞ்ஞேஸம், பா³த⁴காதி³பா⁴வோயேவ ச து³க்கா²தீ³னம், ந அபா³த⁴காதி³பா⁴வோ, தஸ்மா அஞ்ஞத்தா²பா⁴வதத்த²ப்³யாபிதாஸங்கா²தேன லக்க²ணேன ஏதானி தச்சா²னி. தேனாஹு போராணா –

‘‘போ³தா⁴னுரூபம் சத்தாரோ, சி²ந்த³ந்தே சதுரோ மலே;

கீ²ணதோ³ஸே ச சத்தாரோ, ஸாதே⁴ந்தாரியபுக்³க³லே.

‘‘அஞ்ஞத்த² பா³த⁴கத்தாதி³, ந ஹி ஏதேஹி லப்³ப⁴தி;

நாபா³த⁴கத்தமேதேஸம், தச்சா²னேதானிவேததோ’’தி.

அரியானம் வா ஸச்சானி தேஹி படிவிஜ்ஜி²தப்³ப³த்தா, அரியஸ்ஸ வா ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸச்சானி தேன தே³ஸிதத்தாதி அரியஸச்சானி. தானி பன ஸம்கிலிட்டா²ஸம்கிலிட்ட²ப²லஹேதுவஸேன சதுப்³பி³தா⁴னீதி ஆஹ ‘‘சத்தாரி அரியஸச்சானீ’’த்யாதி³. தத்த² குச்சி²தத்தா, துச்ச²த்தா ச து³க்க²ம். கம்மாதி³பச்சயஸன்னிட்டா²னே து³க்கு²ப்பத்தினிமித்ததாய ஸமுத³யோ ஸமுதே³தி ஏதஸ்மா து³க்க²ந்தி கத்வா, து³க்க²ஸ்ஸ ஸமுத³யோ து³க்க²ஸமுத³யோ. து³க்க²ஸ்ஸ அனுப்பாத³னிரோதோ⁴ ஏத்த², ஏதேனாதி வா து³க்க²னிரோதோ⁴. து³க்க²னிரோத⁴ம் க³ச்ச²தி, படிபஜ்ஜந்தி ச தம் ஏதாயாதி து³க்க²னிரோத⁴கா³மினிபடிபதா³.

47. சேதஸிகானம், ஸோளஸஸுகு²மரூபானம், நிப்³பா³னஸ்ஸ ச வஸேன ஏகூனஸத்ததி த⁴ம்மா ஆயதனேஸு த⁴ம்மாயதனம், தா⁴தூஸு த⁴ம்மதா⁴தூதி ச ஸங்க²ம் க³ச்ச²ந்தி.

49. ஸேஸா சேதஸிகாதி வேத³னாஸஞ்ஞாஹி ஸேஸா பஞ்ஞாஸ சேதஸிகா. கஸ்மா பன வேத³னாஸஞ்ஞா விஸும் கதாதி? வட்டத⁴ம்மேஸு அஸ்ஸாத³தது³பகரணபா⁴வதோ. தேபூ⁴மகத⁴ம்மேஸு ஹி அஸ்ஸாத³வஸப்பவத்தா வேத³னா, அஸுபே⁴ ஸுபா⁴தி³ஸஞ்ஞாவிபல்லாஸவஸேன ச தஸ்ஸா ததா³காரப்பவத்தீதி தது³பகரணபூ⁴தா ஸஞ்ஞா, தஸ்மா ஸம்ஸாரஸ்ஸ பதா⁴னஹேதுதாய ஏதா வினிபு⁴ஜ்ஜித்வா தே³ஸிதாதி. வுத்தஞ்ஹேதம் ஆசரியேன –

‘‘வட்டத⁴ம்மேஸு அஸ்ஸாத³ம், தத³ஸ்ஸாது³பஸேவனம்;

வினிபு⁴ஜ்ஜ நித³ஸ்ஸேதும், க²ந்த⁴த்³வயமுதா³ஹட’’ந்தி. (நாம. பரி. 649);

50. நனு ச ஆயதனதா⁴தூஸு நிப்³பா³னம் ஸங்க³ஹிதம், க²ந்தே⁴ஸு கஸ்மா ந ஸங்க³ஹிதந்தி ஆஹ ‘‘பே⁴தா³பா⁴வேனா’’த்யாதி³. அதீதாதி³பே⁴த³பி⁴ன்னானஞ்ஹி ராஸட்டே²ன க²ந்த⁴வோஹாரோதி நிப்³பா³னம் பே⁴தா³பா⁴வதோ க²ந்த⁴ஸங்க³ஹதோ நிஸ்ஸடம், வினிமுத்தந்த்யத்தோ².

51. ச²ன்னம் த்³வாரானம், ச²ன்னம் ஆரம்மணானஞ்ச பே⁴தே³ன ஆயதனானி த்³வாத³ஸ ப⁴வந்தி, ச²ன்னம் த்³வாரானம் ச²ன்னம் ஆரம்மணானம் தது³ப⁴யம் நிஸ்ஸாய உப்பன்னானம் தத்தகானமேவ விஞ்ஞாணானம் பரியாயேன கமேன தா⁴துயோ அட்டா²ரஸ ப⁴வந்தி.

52. திஸ்ஸோ பூ⁴மியோ இமஸ்ஸாதி திபூ⁴மம், திபூ⁴மம்யேவ தேபூ⁴மகம். வத்ததி ஏத்த² கம்மம், தப்³பி³பாகோ சாதி வட்டம். தண்ஹாதி காமதண்ஹாதி³வஸேன திவிதா⁴, புன ச²ளாரம்மணவஸேன அட்டா²ரஸவிதா⁴, அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னவஸேன சதுபஞ்ஞாஸவிதா⁴, அஜ்ஜ²த்திகபா³ஹிரவஸேன அட்ட²ஸதப்பபே⁴தா³ தண்ஹா. கஸ்மா பன அஞ்ஞேஸுபி து³க்க²ஹேதூஸு ஸந்தேஸு தண்ஹாயேவ ஸமுத³யோதி வுத்தாதி? பதா⁴னகாரணத்தா. கம்மவிசித்ததாஹேதுபா⁴வேன, ஹி கம்மஸஹாயபா⁴வூபக³மனேன ச து³க்க²விசித்ததாகாரணத்தா தண்ஹா து³க்க²ஸ்ஸ விஸேஸகாரணந்தி. மக்³கோ³ து³க்க²னிரோத⁴கா³மினிபடிபதா³னாமேன வுத்தோ மக்³கோ³ லோகுத்தரோ மதோதி மக்³கோ³தி புன மக்³க³க்³க³ஹணம் யோஜேதப்³ப³ம்.

53. மக்³க³யுத்தா அட்ட²ங்கி³கவினிமுத்தா ஸேஸா மக்³க³ஸம்பயுத்தா ப²ஸ்ஸாத³யோ ப²லஞ்சேவ ஸஸம்பயுத்தந்தி ஏதே சதூஹி ஸச்சேஹி வினிஸ்ஸடா வினிக்³க³தா நிப்பரியாயதோ, பரியாயதோ பன அஞ்ஞாதாவிந்த்³ரியனித்³தே³ஸேபி ‘‘மக்³க³ங்க³ம் மக்³க³பரியாபன்ன’’ந்தி (த⁴. ஸ. 555) வுத்தத்தா ப²லத⁴ம்மேஸு ஸம்மாதி³ட்டா²தீ³னம் மக்³க³ஸச்சே, இதரேஸஞ்ச மக்³க³ப²லஸம்பயுத்தானம் ஸங்கா²ரது³க்க²ஸாமஞ்ஞேன து³க்க²ஸச்சே ஸங்க³ஹோ ஸக்கா காதும். ஏவஞ்ஹி ஸதி ஸச்சதே³ஸனாயபி ஸப்³ப³ஸங்கா³ஹிகதா உபபன்னா ஹோதி. கஸ்மா பனேதே க²ந்தா⁴த³யோ ப³ஹூ த⁴ம்மா வுத்தாதி? ப⁴க³வதாபி ததே²வ தே³ஸிதத்தா. ப⁴க³வதாபி கஸ்மா ததா² தே³ஸிதாதி? திவித⁴ஸத்தானுக்³க³ஹஸ்ஸ அதி⁴ப்பேதத்தா. நாமரூபதது³ப⁴யஸம்முள்ஹவஸேன ஹி திக்க²னாபி⁴திக்க²முதி³ந்த்³ரியவஸேன, ஸங்கி²த்தமஜ்ஜி²மவித்தா²ரருசிவஸேன ச திவிதா⁴ ஸத்தா. தேஸு நாமஸம்முள்ஹானம் க²ந்த⁴க்³க³ஹணம் நாமஸ்ஸ தத்த² சதுதா⁴ விப⁴த்தத்தா, ரூபஸம்முள்ஹானம் ஆயதனக்³க³ஹணம் ரூபஸ்ஸ தத்த² அட்³டே⁴காத³ஸதா⁴ விப⁴த்தத்தா, உப⁴யமுள்ஹானம் தா⁴துக்³க³ஹணம் உப⁴யேஸம்பி தத்த² வித்தா²ரதோ விப⁴த்தத்தா, ததா² திக்கி²ந்த்³ரியானம், ஸங்கி²த்தருசிகானஞ்ச க²ந்தா⁴க்³க³ஹணந்த்யாதி³ யோஜேதப்³ப³ம். தம் பனேதம் திவித⁴ம்பி பவத்தினிவத்திதது³ப⁴யஹேதுவஸேன தி³ட்ட²மேவ உபகாராவஹம். நோ அஞ்ஞதா²தி ஸச்சக்³க³ஹணந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

ஸப்³ப³ஸங்க³ஹவண்ணனா நிட்டி²தா.

இதி அபி⁴த⁴ம்மத்த²விபா⁴வினியா நாம அபி⁴த⁴ம்மத்த²ஸங்க³ஹவண்ணனாய

ஸமுச்சயபரிச்சே²த³வண்ணனா நிட்டி²தா.