4. வீதி²பரிச்சே²த³வண்ணனா

1. இச்சேவம் யதா²வுத்தனயேன சித்துப்பாதா³னம் சதுன்னம் க²ந்தா⁴னம் உத்தரம் வேத³னாஸங்க³ஹாதி³விபா⁴க³தோ உத்தமம் பபே⁴த³ஸங்க³ஹம் கத்வா புன காமாவசராதீ³னம் திண்ணம் பூ⁴மீனம், த்³விஹேதுகாதி³புக்³க³லானஞ்ச பே⁴தே³ன லக்கி²தம் ‘‘இத³ம் ஏத்தகேஹி பரம், இமஸ்ஸ அனந்தரம் ஏத்தகானி சித்தானீ’’தி ஏவம் புப்³பா³பரசித்தேஹி நியாமிதம் படிஸந்தி⁴பவத்தீஸு சித்துப்பாதா³னம் பவத்திஸங்க³ஹம் நாம தன்னாமகம் ஸங்க³ஹம் யதா²ஸம்ப⁴வதோ ஸமாஸேன பவக்கா²மீதி யோஜனா.

2. வத்து²த்³வாராரம்மணஸங்க³ஹா ஹேட்டா² கதி²தாபி பரிபுண்ணம் கத்வா பவத்திஸங்க³ஹம் த³ஸ்ஸேதும் புன நிக்கி²த்தா.

3. விஸயானம் த்³வாரேஸு, விஸயேஸு ச சித்தானம் பவத்தி விஸயப்பவத்தி.

4. தத்தா²தி தேஸு ச²ஸு ச²க்கேஸு.

வீதி²ச²க்கவண்ணனா

6. ‘‘சக்கு²த்³வாரே பவத்தா வீதி² சித்தபரம்பரா சக்கு²த்³வாரவீதீ²’’த்யாதி³னா த்³வாரவஸேன, ‘‘சக்கு²விஞ்ஞாணஸம்ப³ந்தி⁴னீ வீதி² தேன ஸஹ ஏகாரம்மணஏகத்³வாரிகதாய ஸஹசரணபா⁴வதோ சக்கு²விஞ்ஞாணவீதீ²’’த்யாதி³னா விஞ்ஞாணவஸேன வா வீதீ²னம் நாம யோஜனா காதப்³பா³தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘சக்கு²த்³வாரவீதீ²’’த்யாதி³ வுத்தம்.

வீதி²ச²க்கவண்ணனா நிட்டி²தா.

வீதி²பே⁴த³வண்ணனா

7. ‘‘அதிமஹந்த’’ந்த்யாதீ³ஸு ஏகசித்தக்க²ணாதீதம் ஹுத்வா ஆபாதா²க³தம் ஸோளஸசித்தக்க²ணாயுகம் அதிமஹந்தம் நாம. த்³விதிசித்தக்க²ணாதீதம் ஹுத்வா பன்னரஸசுத்³த³ஸசித்தக்க²ணாயுகம் மஹந்தம் நாம. சதுசித்தக்க²ணதோ பட்டா²ய யாவ நவசித்தக்க²ணாதீதம் ஹுத்வா தேரஸசித்தக்க²ணதோ பட்டா²ய யாவ அட்ட²சித்தக்க²ணாயுதம் பரித்தம் நாம. த³ஸசித்தக்க²ணதோ பட்டா²ய யாவ பன்னரஸசித்தக்க²ணாதீதம் ஹுத்வா ஸத்தசித்தக்க²ணதோ பட்டா²ய யாவ த்³விசித்தக்க²ணாயுகம் அதிபரித்தம் நாம. ஏவஞ்ச கத்வா வக்க²தி ‘‘ஏகசித்தக்க²ணாதீதானீ’’த்யாதி³. விபூ⁴தம் பாகடம். அவிபூ⁴தம் அபாகடம்.

வீதி²பே⁴த³வண்ணனா நிட்டி²தா.

பஞ்சத்³வாரவீதி²வண்ணனா

8. கத²ந்தி கேன பகாரேன அதிமஹந்தாதி³வஸேன விஸயவவத்தா²னந்தி புச்சி²த்வா சித்தக்க²ணவஸேன தம் பகாஸேதும் ‘‘உப்பாத³டி²தீ’’த்யாதி³ ஆரத்³த⁴ம். உப்பஜ்ஜனம் உப்பாதோ³, அத்தபடிலாபோ⁴. ப⁴ஞ்ஜனம் ப⁴ங்கோ³, ஸரூபவினாஸோ. உபி⁴ன்னம் வேமஜ்ஜே² ப⁴ங்கா³பி⁴முக²ப்பவத்தி டி²தி நாம. கேசி பன சித்தஸ்ஸ டி²திக்க²ணம் படிஸேதே⁴ந்தி. அயஞ்ஹி நேஸம் அதி⁴ப்பாயோ – சித்தயமகே (விப⁴. மூலடீ. 20 பகிண்ணககதா²வண்ணனா; யம. 2.சித்தயமக.81, 102) ‘‘உப்பன்னம் உப்பஜ்ஜமான’’ந்தி ஏவமாதி³பதா³னம் விப⁴ங்கே³ ‘‘ப⁴ங்க³க்க²ணே உப்பன்னம், நோ ச உப்பஜ்ஜமானம், உப்பாத³க்க²ணே உப்பன்னஞ்சேவ உப்பஜ்ஜமானஞ்சா’’த்யாதி³னா (யம. 2.சித்தயமக.81, 102) ப⁴ங்கு³ப்பாதா³வ கதி²தா, ந டி²திக்க²ணோ. யதி³ ச சித்தஸ்ஸ டி²திக்க²ணோபி அத்தி², ‘‘டி²திக்க²ணே ப⁴ங்க³க்க²ணே சா’’தி வத்தப்³ப³ம் ஸியா. அத² மதம் ‘‘உப்பாதோ³ பஞ்ஞாயதி, வயோ பஞ்ஞாயதி, டி²தஸ்ஸ அஞ்ஞத²த்தம் பஞ்ஞாயதீதி (அ. நி. 3.47) ஸுத்தந்தபாட²தோ டி²திக்க²ணோ அத்தீ²’’தி, தத்த²பி ஏகஸ்மிம் த⁴ம்மே அஞ்ஞத²த்தஸ்ஸ அனுப்பஜ்ஜனதோ, பஞ்ஞாணவசனதோ ச பப³ந்த⁴டி²தியேவ அதி⁴ப்பேதா, ந ச க²ணடி²தி, ந ச அபி⁴த⁴ம்மே லப்³ப⁴மானஸ்ஸ அவசனே காரணம் அத்தி², தஸ்மா யதா²த⁴ம்மஸாஸனே அவசனம்பி அபா⁴வமேவ தீ³பேதீதி. தத்த² வுச்சதே யதே²வ ஹி ஏகத⁴ம்மாதா⁴ரபா⁴வேபி உப்பாத³ப⁴ங்கா³னம் அஞ்ஞோ உப்பாத³க்க²ணோ, அஞ்ஞோ ப⁴ங்க³க்க²ணோதி உப்பாதா³வத்தா²ய பி⁴ன்னா ப⁴ங்கா³வத்தா² இச்சி²தா. இதரதா² ஹி ‘‘அஞ்ஞோயேவ த⁴ம்மோ உப்பஜ்ஜதி, அஞ்ஞோ நிருஜ்ஜ²தீ’’தி ஆபஜ்ஜேய்ய, ஏவமேவ உப்பாத³ப⁴ங்கா³வத்தா²ஹி பி⁴ன்னா ப⁴ங்கா³பி⁴முகா²வத்தா²பி இச்சி²தப்³பா³, ஸா டி²தி நாம. பாளியம் பன வேனேய்யஜ்ஜா²ஸயானுரோத⁴தோ நயத³ஸ்ஸனவஸேன ஸா ந வுத்தா. அபி⁴த⁴ம்மதே³ஸனாபி ஹி கதா³சி வேனேய்யஜ்ஜா²ஸயானுரோதே⁴ன பவத்ததி, யதா² ரூபஸ்ஸ உப்பாதோ³ உபசயோ ஸந்ததீதி த்³விதா⁴ பி⁴ந்தி³த்வா தே³ஸிதோ, ஸுத்தே ச ‘‘தீணிமானி, பி⁴க்க²வே, ஸங்க²தஸ்ஸ ஸங்க²தலக்க²ணானி. கதமானி தீணி? உப்பாதோ³ பஞ்ஞாயதி, வயோ பஞ்ஞாயதி, டி²தஸ்ஸ அஞ்ஞத²த்தம் பஞ்ஞாயதீ’’தி ஏவம் ஸங்க²தத⁴ம்மஸ்ஸேவ லக்க²ணத³ஸ்ஸனத்த²ம் உப்பாதா³தீ³னம் வுத்தத்தா ந ஸக்கா பப³ந்த⁴ஸ்ஸ பஞ்ஞத்திஸபா⁴வஸ்ஸ அஸங்க²தஸ்ஸ டி²தி தத்த² வுத்தாதி விஞ்ஞாதும். உபஸக்³க³ஸ்ஸ ச தா⁴த்வத்தே²யேவ பவத்தனதோ ‘‘பஞ்ஞாயதீ’’தி ஏதஸ்ஸ விஞ்ஞாயதீதி அத்தோ². தஸ்மா ந ஏத்தாவதா சித்தஸ்ஸ டி²திக்க²ணோ படிபா³ஹிதும் யுத்தோதி ஸுவுத்தமேதம் ‘‘உப்பாத³டி²திப⁴ங்க³வஸேனா’’தி. ஏவஞ்ச கத்வா வுத்தம் அட்ட²கதா²யம்பி ‘‘ஏகேகஸ்ஸ உப்பாத³டி²திப⁴ங்க³வஸேன தயோ தயோ க²ணா’’தி (விப⁴. அட்ட². 26 பகிண்ணககதா²).

9. அரூபம் லஹுபரிணாமம், ரூபம் க³ருபரிணாமம் கா³ஹககா³ஹேதப்³ப³பா⁴வஸ்ஸ தம்தம்க²ணவஸேன உப்பஜ்ஜனதோதி ஆஹ ‘‘தானீ’’த்யாதி³. தானீதி தாதி³ஸானி. ஸத்தரஸன்னம் சித்தானம் க²ணானி விய க²ணானி ஸத்தரஸசித்தக்க²ணானி, தானி சித்தக்க²ணானி ஸத்தரஸாதி வா ஸம்ப³ந்தோ⁴. விஸும் விஸும் பன ஏகபஞ்ஞாஸ சித்தக்க²ணானி ஹோந்தி. ரூபத⁴ம்மானந்தி விஞ்ஞத்திலக்க²ணரூபவஜ்ஜானம் ரூபத⁴ம்மானம். விஞ்ஞத்தித்³வயஞ்ஹி ஏகசித்தக்க²ணாயுகம். ததா² ஹி தம் சித்தானுபரிவத்தித⁴ம்மேஸு வுத்தம். லக்க²ணரூபேஸு ச ஜாதி சேவ அனிச்சதா ச சித்தஸ்ஸ உப்பாத³ப⁴ங்க³க்க²ணேஹி ஸமானாயுகா, ஜரதா பன ஏகூனபஞ்ஞாஸசித்தக்க²ணாயுகா. ஏவஞ்ச கத்வா வத³ந்தி –

‘‘தம் ஸத்தரஸசித்தாயு, வினா விஞ்ஞத்திலக்க²ண’’ந்தி (ஸ. ஸ. 60);

கேசி (விப⁴. மூலடீ. 20) பன ‘‘படிச்சஸமுப்பாத³ட்ட²கதா²யம் ‘ஏத்தாவதா ஏகாத³ஸ சித்தக்க²ணா அதீதா ஹோந்தி, அதா²வஸேஸபஞ்சசித்தக்க²ணாயுகே’தி (விஸுத்³தி⁴. 2.623; விப⁴. அட்ட². 227) வசனதோ ஸோளஸசித்தக்க²ணானி ரூபத⁴ம்மானமாயூ. உப்பஜ்ஜமானமேவ ஹி ரூபம் ப⁴வங்க³சலனஸ்ஸ பச்சயோ ஹோதீ’’தி வத³ந்தி, தயித³மஸாரம் ‘‘படிஸந்தி⁴சித்தேன ஸஹுப்பன்னம் கம்மஜரூபம் ததோ பட்டா²ய ஸத்தரஸமேன ஸத்³தி⁴ம் நிருஜ்ஜ²தி, படிஸந்தி⁴சித்தஸ்ஸ டி²திக்க²ணே உப்பன்னம் அட்டா²ரஸமஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணே நிருஜ்ஜ²தீ’’த்யாதி³னா (விப⁴. அட்ட². 26 பகிண்ணககதா²) அட்ட²கதா²யமேவ ஸத்தரஸசித்தக்க²ணஸ்ஸ ஆக³தத்தா. யத்த² பன ஸோளஸசித்தக்க²ணானேவ பஞ்ஞாயந்தி, தத்த² சித்தப்பவத்தியா பச்சயபா⁴வயோக்³யக்க²ணவஸேன நயோ நீதோ. ஹேட்டி²மகோடியா ஹி ஏகசித்தக்க²ணம்பி அதிக்கந்தஸ்ஸேவ ரூபஸ்ஸ ஆபாதா²க³மனஸாமத்தி²யந்தி அலமதிவித்தா²ரேன.

10. ஏகசித்தஸ்ஸ க²ணம் விய க²ணம் ஏகசித்தக்க²ணம், தம் அதீதம் ஏதேஸம், ஏதானி வா தம் அதீதானீதி ஏகசித்தக்க²ணாதீதானி. ஆபாத²மாக³ச்ச²ந்தீதி ரூபஸத்³தா³ரம்மணானி ஸகஸகட்டா²னே ட²த்வாவ கோ³சரபா⁴வம் க³ச்ச²ந்தீதி ஆபோ⁴கா³னுரூபம் அனேககலாபக³தானி ஆபாத²ம் ஆக³ச்ச²ந்தி, ஸேஸானி பன கா⁴னாதி³னிஸ்ஸயேஸு அல்லீனானேவ விஞ்ஞாணுப்பத்திகாரணானீதி ஏகேககலாபக³தானிபி. ஏகேககலாபக³தாபி ஹி பஸாதா³ விஞ்ஞாணஸ்ஸ ஆதா⁴ரபா⁴வம் க³ச்ச²ந்தி, தே பன ப⁴வங்க³சலனஸ்ஸ அனந்தரபச்சயபூ⁴தேன ப⁴வங்கே³ன ஸத்³தி⁴ம் உப்பன்னா. ‘‘ஆவஜ்ஜனேன ஸத்³தி⁴ம் உப்பன்னா’’தி அபரே.

த்³விக்க²த்தும் ப⁴வங்கே³ சலிதேதி விஸதி³ஸவிஞ்ஞாணுப்பத்திஹேதுபா⁴வஸங்கா²தப⁴வங்க³சலனவஸேன புரிமக்³க³ஹிதாரம்மணஸ்மிம்யேவ த்³விக்க²த்தும் ப⁴வங்கே³ பவத்தே. பஞ்சஸு ஹி பஸாதே³ஸு யோக்³யதே³ஸாவத்தா²னவஸேன ஆரம்மணே க⁴ட்டிதே பஸாத³க⁴ட்டனானுபா⁴வேன ப⁴வங்க³ஸந்ததி வோச்சி²ஜ்ஜமானா ஸஹஸா அனோச்சி²ஜ்ஜித்வா யதா² வேகே³ன தா⁴வந்தோ டா²துகாமோபி புரிஸோ ஏகத்³விபத³வாரே அதிக்கமித்வாவ திட்ட²தி, ஏவம் த்³விக்க²த்தும் உப்பஜ்ஜித்வாவ ஓச்சி²ஜ்ஜதி. தத்த² பட²மசித்தம் ப⁴வங்க³ஸந்ததிம் சாலேந்தம் விய உப்பஜ்ஜதீதி ப⁴வங்க³சலனம், து³தியம் தஸ்ஸ ஓச்சி²ஜ்ஜனாகாரேன உப்பஜ்ஜனதோ ப⁴வங்கு³பச்சே²தோ³தி வோஹரந்தி. இத⁴ பன அவிஸேஸேன வுத்தம் ‘‘த்³விக்க²த்தும் ப⁴வங்கே³ சலிதே’’தி.

நனு ச ரூபாதி³னா பஸாதே³ க⁴ட்டிதே தன்னிஸ்ஸிதஸ்ஸேவ சலனம் யுத்தம், கத²ம் பன ஹத³யவத்து²னிஸ்ஸிதஸ்ஸ ப⁴வங்க³ஸ்ஸாதி? ஸந்ததிவஸேன ஏகாப³த்³த⁴த்தா. யதா² ஹி பே⁴ரியா ஏகஸ்மிம் தலே டி²தஸக்க²ராய மக்கி²காய நிஸின்னாய அபரஸ்மிம் தலே த³ண்டா³தி³னா பஹடே அனுக்கமேன பே⁴ரிசம்மவரத்தாதீ³னம் சலனேன ஸக்க²ராய சலிதாய மக்கி²காய உப்பதித்வா க³மனம் ஹோதி, ஏவமேவ ரூபாதி³னா பஸாதே³ க⁴ட்டிதே தன்னிஸ்ஸயேஸு மஹாபூ⁴தேஸு சலிதேஸு அனுக்கமேன தம்ஸம்ப³ந்தா⁴னம் ஸேஸரூபானம்பி சலனேன ஹத³யவத்து²ம்ஹி சலிதே தன்னிஸ்ஸிதஸ்ஸ ப⁴வங்க³ஸ்ஸ சலனாகாரேன பவத்தி ஹோதி. வுத்தஞ்ச –

‘‘க⁴ட்டிதே அஞ்ஞவத்து²ம்ஹி, அஞ்ஞனிஸ்ஸிதகம்பனம்;

ஏகாப³த்³தே⁴ன ஹோதீதி, ஸக்க²ரோபமயா வதே³’’தி. (ஸ. ஸ. 176);

ப⁴வங்க³ஸோதந்தி ப⁴வங்க³ப்பவாஹம். ஆவஜ்ஜந்தந்தி ‘‘கிம் நாமேத’’ந்தி வத³ந்தம் விய ஆபோ⁴க³ம் குருமானம். பஸ்ஸந்தந்தி பச்சக்க²தோ பேக்க²ந்தம். நனு ச ‘‘சக்கு²னா ரூபம் தி³ஸ்வா’’தி (தீ³. நி. 1.213; அ. நி. 3.62; விப⁴. 517) வசனதோ சக்கு²ந்த்³ரியமேவ த³ஸ்ஸனகிச்சம் ஸாதே³தி, ந விஞ்ஞாணந்தி? நயித³மேவம், ரூபஸ்ஸ அந்த⁴பா⁴வேன ரூபத³ஸ்ஸனே அஸமத்த²பா⁴வதோ. யதி³ ச தம் ரூபம் பஸ்ஸதி, ததா² ஸதி அஞ்ஞவிஞ்ஞாணஸமங்கி³னோபி ரூபத³ஸ்ஸனப்பஸங்கோ³ ஸியா. யதி³ ஏவம் விஞ்ஞாணஸ்ஸ தம் கிச்சம் ஸாதே⁴தி, விஞ்ஞாணஸ்ஸ அப்படிப³ந்த⁴த்தா அந்தரிதரூபஸ்ஸபி த³ஸ்ஸனம் ஸியா. ஹோது அந்தரிதஸ்ஸபி த³ஸ்ஸனம், யஸ்ஸ ப²லிகாதி³திரோஹிதஸ்ஸ ஆலோகபடிப³ந்தோ⁴ நத்தி², யஸ்ஸ பன குட்டாதி³அந்தரிதஸ்ஸ அலோகபடிப³ந்தோ⁴ அத்தி². தத்த² பச்சயாபா⁴வதோ விஞ்ஞாணம் நுப்பஜ்ஜதீதி ந தஸ்ஸ சக்கு²விஞ்ஞாணேன க³ஹணம் ஹோதி. ‘‘சக்கு²னா’’தி பனேத்த² தேன த்³வாரேன கரணபூ⁴தேனாதி அதி⁴ப்பாயோ. அத² வா நிஸ்ஸிதகிரியா நிஸ்ஸயப்படிப³த்³தா⁴ வுத்தா யதா² ‘‘மஞ்சா உக்குட்டி²ம் கரோந்தீ’’தி.

ஸம்படிச்ச²ந்தந்தி தமேவ ரூபம் படிக்³க³ண்ஹந்தம் விய. ஸந்தீரயமானந்தி தமேவ ரூபம் வீமம்ஸந்தம் விய. வவத்த²பேந்தந்தி தமேவ ரூபம் ஸுட்டு² ஸல்லக்கே²ந்தம் விய. யோனிஸோமனஸிகாராதி³வஸேன லத்³தோ⁴ பச்சயோ ஏதேனாதி லத்³த⁴பச்சயம். யம் கிஞ்சி ஜவனந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. முச்சா²மரணாஸன்னகாலேஸு ச ச²ப்பஞ்சபி ஜவனானி பவத்தந்தீதி ஆஹ ‘‘யேபு⁴ய்யேனா’’தி. ஜவனானுப³ந்தா⁴னீதி படிஸோதகா³மினாவம் நதீ³ஸோதோ விய கிஞ்சி காலம் ஜவனம் அனுக³தானி. தஸ்ஸ ஜவனஸ்ஸ ஆரம்மணம் ஆரம்மணமேதேஸந்தி ததா³ரம்மணானி ‘‘ப்³ரஹ்மஸ்ஸரோ’’த்யாதீ³ஸு விய மஜ்ஜே²பத³லோபவஸேன, ததா³ரம்மணானி ச தானி பாகானி சாதி ததா³ரம்மணபாகானி. யதா²ரஹந்தி ஆரம்மணஜவனஸத்தானுரூபம். ததா² பவத்திம் பன ஸயமேவ பகாஸயிஸ்ஸதி, ப⁴வங்க³பாதோதி வீதி²சித்தவஸேன அப்பவத்தித்வா சித்தஸ்ஸ ப⁴வங்க³பாதோ விய, ப⁴வங்க³வஸேன உப்பத்தீதி வுத்தம் ஹோதி. ஏத்த² ச வீதி²சித்தப்பவத்தியா ஸுக²க்³க³ஹணத்த²ம் அம்போ³பமாதி³கம் ஆஹரந்தி, தத்ரித³ம் அம்போ³பமாமத்தம் (த⁴. ஸ. அட்ட². 498 விபாகுத்³தா⁴ரகதா²) – ஏகோ கிர புரிஸோ ப²லிதம்ப³ருக்க²மூலே ஸஸீஸம் பாருபித்வா நித்³தா³யந்தோ ஆஸன்னே பதிதஸ்ஸ ஏகஸ்ஸ அம்ப³ப²லஸ்ஸ ஸத்³தே³ன பபு³ஜ்ஜி²த்வா ஸீஸதோ வத்த²ம் அபனேத்வா சக்கு²ம் உம்மீலேத்வா தி³ஸ்வா ச தம் க³ஹேத்வா மத்³தி³த்வா உபஸிங்கி⁴த்வா பக்கபா⁴வம் ஞத்வா பரிபு⁴ஞ்ஜித்வா முக²க³தம் ஸஹ ஸேம்ஹேன அஜ்ஜோ²ஹரித்வா புன தத்தே²வ நித்³தா³யதி. தத்த² புரிஸஸ்ஸ நித்³தா³யனகாலோ விய ப⁴வங்க³காலோ, ப²லஸ்ஸ பதிதகாலோ விய ஆரம்மணஸ்ஸ பஸாத³க⁴ட்டனகாலோ, தஸ்ஸ ஸத்³தே³ன பபு³த்³த⁴காலோ விய ஆவஜ்ஜனகாலோ, உம்மீலேத்வா ஓலோகிதகாலோ விய சக்கு²விஞ்ஞாணப்பவத்திகாலோ, க³ஹிதகாலோ விய ஸம்படிச்ச²னகாலோ, மத்³த³னகாலோ விய ஸந்தீரணகாலோ, உபஸிங்க⁴னகாலோ விய வோட்ட²ப்³ப³னகாலோ, பரிபோ⁴க³காலோ விய ஜவனகாலோ, முக²க³தம் ஸஹ ஸேம்ஹேன அஜ்ஜோ²ஹரணகாலோ விய ததா³ரம்மணகாலோ, புன நித்³தா³யனகாலோ விய புன ப⁴வங்க³காலோ.

இமாய ச உபமாய கிம் தீ³பிதம் ஹோதி? ஆரம்மணஸ்ஸ பஸாத³க⁴ட்டனமேவ கிச்சம், ஆவஜ்ஜனஸ்ஸ விஸயாபு⁴ஜனமேவ, சக்கு²விஞ்ஞாணஸ்ஸ த³ஸ்ஸனமத்தமேவ, ஸம்படிச்ச²னாதீ³னஞ்ச படிக்³க³ண்ஹனாதி³மத்தமேவ, ஜவனஸ்ஸேவ பன ஆரம்மணரஸானுப⁴வனம், ததா³ரம்மணஸ்ஸ ச தேன அனுபூ⁴தஸ்ஸேவ அனுப⁴வனந்தி ஏவம் கிச்சவஸேன த⁴ம்மானம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் அஸம்கிண்ணதா தீ³பிதா ஹோதி. ஏவம் பவத்தமானம் பன சித்தம் ‘‘ஆவஜ்ஜனம் நாம ஹுத்வா ப⁴வங்கா³னந்தரம் ஹோதி, த்வம் த³ஸ்ஸனாதீ³ஸு அஞ்ஞதரம் ஹுத்வா ஆவஜ்ஜனானந்தர’’ந்த்யாதி³னா நியுஞ்ஜகே காரகே அஸதிபி உதுபீ³ஜனியாமாதி³ (த⁴. ஸ. அட்ட². 498 விபாகுத்³தா⁴ரகதா²) விய சித்தனியாமவஸேனேவ பவத்ததீதி வேதி³தப்³ப³ம்.

11. ஏத்தாவதா ஸத்தரஸ சித்தக்க²ணானி பரிபூரேந்தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

12. அப்பஹோந்தாதீதகந்தி அப்பஹோந்தம் ஹுத்வா அதீதம். நத்தி² ததா³ரம்மணுப்பாதோ³தி சுத்³த³ஸசித்தக்க²ணாயுகே தாவ ஆரம்மணஸ்ஸ நிருத்³த⁴த்தாவ ததா³ரம்மணம் நுப்பஜ்ஜதி. ந ஹி ஏகவீதி²யம் கேஸுசி பச்சுப்பன்னாரம்மணேஸு கானிசி அதீதாரம்மணானி ஹோந்தி. பன்னரஸசித்தக்க²ணாயுகேஸுபி ஜவனுப்பத்திதோ பரம் ஏகமேவ சித்தக்க²ணம் அவஸிட்ட²ந்தி த்³விக்க²த்தும் ததா³ரம்மணுப்பத்தியா அப்பஹோனகபா⁴வதோ நத்தி² து³தியததா³ரம்மணஸ்ஸ உப்பத்தீதி பட²மம்பி நுப்பஜ்ஜதி. த்³விக்க²த்துமேவ ஹி ததா³ரம்மணுப்பத்தி பாளியம் நியமிதா சித்தப்பவத்திக³ணனாயம் ஸப்³ப³வாரேஸு ‘‘ததா³ரம்மணானி த்³வே’’தி (விப⁴. அட்ட². 227) த்³வின்னமேவ சித்தவாரானம் ஆக³தத்தா. யம் பன பரமத்த²வினிச்ச²யே வுத்தம் –

‘‘ஸகிம் த்³வே வா ததா³லம்ப³ம், ஸகிமாவஜ்ஜனாத³யோ’’தி (பரம. வி. 116), தம் மஜ்ஜி²மபா⁴ணகமதானுஸாரேன வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். யஸ்மா பன மஜ்ஜி²மபா⁴ணகானம் வாதோ³ ஹேட்டா² வுத்தபாளியா அஸம்ஸந்த³னதோ ஸம்மோஹவினோத³னீயம் (விப⁴. அட்ட². 227) படிக்கி²த்தோவ, தஸ்மா ஆசரியேனபி அத்தனா அனதி⁴ப்பேதத்தாயேவ இத⁴ சேவ நாமரூபபரிச்சே²தே³ ச ஸகிம் ததா³ரம்மணுப்பத்தி ந வுத்தா.

13. வோட்ட²ப்³ப³னுப்பாத³தோ பரம் ச²சித்தக்க²ணாவஸிட்டா²யுகம்பி ஆரம்மணம் அப்பாயுகபா⁴வேன பரிது³ப்³ப³லத்தா ஜவனுப்பத்தியா பச்சயோ ந ஹோதி. ஜவனஞ்ஹி உப்பஜ்ஜமானம் நியமேன ஸத்தசித்தக்க²ணாயுகேயேவ உப்பஜ்ஜதீதி அதி⁴ப்பாயேனாஹ ‘‘ஜவனம்பி அனுப்பஜ்ஜித்வா’’தி. ஹேதும்ஹி சாயம் த்வாபச்சயோ, ஜவனஸ்ஸபி அனுப்பத்தியாதி அத்தோ². இதரதா² ஹி அபரகாலகிரியாய ஸமானகத்துகதா ந லப்³ப⁴தீதி. த்³வத்திக்க²த்துந்தி த்³விக்க²த்தும் வா திக்க²த்தும் வா. கேசி பன ‘‘திக்க²த்து’ந்தி இத³ம் வசனஸிலிட்ட²தாமத்தப்பயோஜன’’ந்தி வத³ந்தி, தம் பன தேஸம் அபி⁴னிவேஸமத்தம். ந ஹி ‘‘த்³விக்க²த்தும் வோட்ட²ப்³ப³னமேவ பரிவத்ததீ’’தி வுத்தேபி வசனஸ்ஸ அஸிலிட்ட²பா⁴வோ அத்தி², ந ச திக்க²த்தும் பவத்தியா பா³த⁴கம் கிஞ்சி வசனம் அட்ட²கதா²தீ³ஸு அத்தி². ஏவஞ்ச கத்வா தத்த² தத்த² ஸீஹளஸம்வண்ணனாகாராபி ‘‘த்³விக்க²த்தும் வா திக்க²த்தும் வா’’இச்சேவ வண்ணேந்தி. வோட்ட²ப்³ப³னமேவ பரிவத்ததீதி வோட்ட²ப்³ப³னமேவ புனப்புனம் உப்பஜ்ஜதி. தம் பன அப்பத்வா அந்தரா சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³ஸு ட²த்வா சித்தப்பவத்தியா நிவத்தனம் நத்தி².

ஆனந்தா³சரியோ பனேத்த² (த⁴. ஸ. மூலடீ. 498 விபாகுத்³தா⁴ரகதா²வண்ணனா) ‘‘ஆவஜ்ஜனா குஸலாகுஸலானம் க²ந்தா⁴னம் அனந்தரபச்சயேன பச்சயோ’’தி (பட்டா². 1.1.417) ஆவஜ்ஜனாய குஸலாகுஸலானம் அனந்தரபச்சயபா⁴வஸ்ஸ வுத்தத்தா வோட்ட²ப்³ப³னாவஜ்ஜனானஞ்ச அத்த²ந்தராபா⁴வதோ ஸதி உப்பத்தியம் வோட்ட²ப்³ப³னம் காமாவசரகுஸலாகுஸலகிரியஜவனானம் ஏகந்ததோ அனந்தரபச்சயபா⁴வேனேவ பவத்தேய்ய, நோ அஞ்ஞதா²தி முச்சா²காலாதீ³ஸு மந்தீ³பூ⁴தவேக³தாய ஜவனபாரிபூரியா பரித்தாரம்மணம் நியமிதப்³ப³ம், ந வோட்ட²ப்³ப³னஸ்ஸ த்³வத்திக்க²த்தும் பவத்தியாதி தீ³பேதி. கிஞ்சாபி ஏவம் தீ³பேதி, திஹேதுகவிபாகானி பன அனந்தரபச்சயபா⁴வேன வுத்தானேவ. கீ²ணாஸவானம் சுதிவஸேன பவத்தானி ந கஸ்ஸசி அனந்தரபச்சயபா⁴வம் க³ச்ச²ந்தீதி தானி விய வோட்ட²ப்³ப³னம்பி பச்சயவேகல்லதோ குஸலாகுஸலாதீ³னம் அனந்தரபச்சயோ ந ஹோதீதி ந ந ஸக்கா வத்தும், தஸ்மா அட்ட²கதா²ஸு ஆக³தனயேனேவேத்த² பரித்தாரம்மணம் நியமிதந்தி.

14. நத்தி² வீதி²சித்துப்பாதோ³ உபரிமகோடியா ஸத்தசித்தக்க²ணாயுகஸ்ஸபி த்³வத்திக்க²த்தும் வோட்ட²ப்³ப³னுப்பத்தியா அப்பஹோனகபா⁴வதோ வீதி²சித்தானம் உப்பாதோ³ நத்தி², ப⁴வங்க³பாதோவ ஹோதீதி அதி⁴ப்பாயோ. ப⁴வங்க³சலனமேவாதி அவதா⁴ரணப²லம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘நத்தி² வீதி²சித்துப்பாதோ³’’தி வுத்தம். அபரே பன ‘‘நத்தி² ப⁴வங்கு³பச்சே²தோ³’’தி அவதா⁴ரணப²லம் த³ஸ்ஸேந்தி, தம் பன வீதி²சித்துப்பாதா³பா⁴வவசனேனேவ ஸித்³த⁴ம். ஸதி ஹி வீதி²சித்துப்பாதே³ ப⁴வங்க³ம் உபச்சி²ஜ்ஜதி. ப⁴வங்கு³பச்சே²த³னாமேன பன ஹேட்டா²பி விஸும் அவுத்தத்தா இத⁴ அவிஸேஸேன வுத்தம்.

15. ஸப்³ப³ஸோ வீதி²சித்துப்பத்தியா அபா⁴வதோ பச்சி²மவாரோவித⁴மோக⁴வாரவஸேன வுத்தோ, அஞ்ஞத்த² (த⁴. ஸ. அட்ட². 498 விபாகுத்³தா⁴ரகதா²) பன து³தியததியவாராபி ததா³ரம்மணஜவனேஹி ஸுஞ்ஞத்தா ‘‘மோக⁴வாரா’’தி வுத்தா. ஆரம்மணபூ⁴தாதி விஸயபூ⁴தா, பச்சயபூ⁴தா ச. பச்சயோபி ஹி ‘‘ஆரம்மண’’ந்தி வுச்சதி ‘‘ந லச்ச²தி மாரோ ஓதாரம், ந லச்ச²தி மாரோ ஆரம்மண’’ந்த்யாதீ³ஸு (தீ³. நி. 3.80) விய. தேனேவேத்த² மோக⁴வாரஸ்ஸபி ஆரம்மணபூ⁴தா விஸயப்பவத்தீதி ஸித்³த⁴ம். அதிபரித்தாரம்மணஞ்ஹி மோக⁴வாரபஞ்ஞாபனஸ்ஸ பச்சயோ ஹோதி. இதரதா² ஹி ப⁴வங்க³சலனஸ்ஸ ஸகஸககோ³சரேயேவ பவத்தனதோ பச்சி²மவாரஸ்ஸ அதிபரித்தாரம்மணே பவத்தி நத்தீ²தி ‘‘சதுன்னம் வாரானம் ஆரம்மணபூ⁴தா’’தி வசனம் து³ருபபாத³னம் ஸியாதி.

16. பஞ்சத்³வாரே யதா²ரஹம் தம்தம்த்³வாரானுரூபம், தம்தம்பச்சயானுரூபம், தம்தம்ஆரம்மணாதி³அனுரூபஞ்ச உப்பஜ்ஜமானானி வீதி²சித்தானி ஆவஜ்ஜனத³ஸ்ஸனாதி³ஸம்படிச்ச²னஸந்தீரணவோட்ட²ப்³ப³னஜவனததா³ரம்மணவஸேன அவிஸேஸதோ ஸத்தேவ ஹோந்தி. சித்துப்பாதா³ சித்தானம் விஸும் விஸும் உப்பத்திவஸேன உப்பஜ்ஜமானசித்தானியேவ வா சதுத்³த³ஸ ஆவஜ்ஜனாதி³பஞ்சகஸத்தஜவனததா³ரம்மணத்³வயவஸேன. வித்தா²ரா பன சதுபஞ்ஞாஸ ஸப்³பே³ஸமேவ காமாவசரானம் யதா²ஸம்ப⁴வம் தத்த² உப்பஜ்ஜனதோ,

ஏத்தா²தி விஸயப்பவத்திஸங்க³ஹே.

பஞ்சத்³வாரவீதி²வண்ணனா நிட்டி²தா.

மனோத்³வாரவீதி²

பரித்தஜவனவாரவண்ணனா

17. மனோத்³வாரிகசித்தானம் அதீதானாக³தம்பி ஆரம்மணம் ஹோதீதி தேஸம் அதிமஹந்தாதி³வஸேன விஸயவவத்தா²னம் காதும் ந ஸக்காதி விபூ⁴தாவிபூ⁴தவஸேனேவேதம் நியமேதும் ‘‘யதி³ விபூ⁴தமாரம்மண’’ந்த்யாதி³ வுத்தம்.

19. ஏத்தா²தி மனோத்³வாரே. ஏகசத்தாலீஸ பஞ்சத்³வாராவேணிகானம் த்³விபஞ்சவிஞ்ஞாணமனோதா⁴துத்தயவஸேன தேரஸசித்தானம் தத்த² அப்பவத்தனதோ.

பரித்தஜவனவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.

அப்பனாஜவனவாரவண்ணனா

20. விபூ⁴தாவிபூ⁴தபே⁴தோ³ நத்தி² ஆரம்மணஸ்ஸ விபூ⁴தகாலேயேவ அப்பனாஸம்ப⁴வதோ.

21. தத்த² ஹி ச²ப்³பீ³ஸதிமஹக்³க³தலோகுத்தரஜவனேஸு யம் கிஞ்சி ஜவனம் அப்பனாவீதி²மோதரதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. பரிகம்மோபசாரானுலோமகோ³த்ரபு⁴னாமேன யதா²க்கமம் உப்பஜ்ஜித்வா நிருத்³தே³தி யோஜனா. பட²மசித்தஞ்ஹி அப்பனாய பரிகம்மத்தா படிஸங்கா²ரகபூ⁴தத்தா பரிகம்மம். து³தியம் ஸமீபசாரித்தா உபசாரம். நாச்சாஸன்னோபி ஹி நாதிதூ³ரப்பவத்தி ஸமீபசாரீ நாம ஹோதி, அப்பனம் உபேச்ச சரதீதி வா உபசாரம். ததியம் புப்³ப³பா⁴கே³ பரிகம்மானம், உபரிஅப்பனாய ச அனுகூலத்தா அனுலோமம். சதுத்த²ம் பரித்தகோ³த்தஸ்ஸ, புது²ஜ்ஜனகோ³த்தஸ்ஸ ச அபி⁴ப⁴வனதோ, மஹக்³க³தகோ³த்தஸ்ஸ, லோகுத்தரகோ³த்தஸ்ஸ ச பா⁴வனதோ வட்³ட⁴னதோ கோ³த்ரபு⁴, இமானி சத்தாரி நாமானி சதுக்க²த்தும் பவத்தியம் அனவஸேஸதோ லப்³ப⁴ந்தி, திக்க²த்தும் பவத்தியம் பன உபசாரானுலோமகோ³த்ரபு⁴னாமேனேவ லப்³ப⁴ந்தி. அட்ட²கதா²யம் (விஸுத்³தி⁴. 2.804) பன புரிமானம் திண்ணம், த்³வின்னம் வா அவிஸேஸேனபி பரிகம்மாதி³னாமம் வுத்தம், சதுக்க²த்தும், திக்க²த்துமேவ வா பஞ்சமம், சதுத்த²ம் வா உப்பஜ்ஜிதப்³ப³அப்பனானுரூபதோதி அதி⁴ப்பாயோ. பரிகம்மாதி³னாமானம் அனவஸேஸதோ லப்³ப⁴மானவாரத³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘சதுக்க²த்து’’ந்தி ஆதி³தோ வுத்தம், க³ணனபடிபாடிவஸேன பன ‘‘பஞ்சமம் வா’’தி ஓஸானே வுத்தம்.

யதா²ரஹந்தி கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞத³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞானுரூபம். கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞஸ்ஸ ஹி திக்க²த்தும் பவத்தகாமாவசரஜவனானந்தரம் சதுத்த²ம் அப்பனாசித்தமுப்பஜ்ஜதி. த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞஸ்ஸ சதுக்க²த்தும் பவத்தஜவனானந்தரம் பஞ்சமம் அப்பனா உப்பஜ்ஜதி, யஸ்மா பன அலத்³தா⁴ஸேவனம் அனுலோமம் கோ³த்ரபு⁴ம் உப்பாதே³தும் ந ஸக்கோதி, லத்³தா⁴ஸேவனம்பி ச ச²ட்ட²ம் ஸத்தமம் ப⁴வங்க³ஸ்ஸ ஆஸன்னபா⁴வேன பபாதாஸன்னபுரிஸோ விய அப்பனாவஸேன பதிட்டா²தும் ந ஸக்கோதி, தஸ்மா சதுத்த²தோ ஓரம், பஞ்சமதோ பரம் வா அப்பனா ந ஹோதீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். யதா²பி⁴னீஹாரவஸேனாதி ரூபாரூபலோகுத்தரமக்³க³ப²லானுரூபஸமத²விபஸ்ஸனாபா⁴வனாசித்தாபி⁴னீஹரணானுரூபதோ, அப்பனாய வீதி² அப்பனாவீதி². ‘‘ததோ பரம் ப⁴வங்க³பாதோவ ஹோதீ’’தி ஏத்தகேயேவ வுத்தே சதுத்த²ம், பஞ்சமம் வா ஓதிண்ணஅப்பனாதோ பரம் ப⁴வங்க³பாதோவ ஹோதி, ந மக்³கா³னந்தரம் ப²லசித்தம், ஸமாபத்திவீதி²யஞ்ச ஜா²னப²லசித்தானி புனப்புனந்தி க³ண்ஹேய்யுந்தி புன ‘‘அப்பனாவஸானே’’தி வுத்தம். நிகாயந்தரியா கிர லோகியப்பனாஸு பட²மகப்பனாதோ பரம் ஸத்தமஜவனபூரணத்த²ம் த்³வத்திக்க²த்தும் காமாவசரஜவனானம்பி பவத்திம் வண்ணேந்தீதி தேஸம் மதினிஸேத⁴னத்த²ம் ‘‘ப⁴வங்க³பாதோவா’’தி ஸாவதா⁴ரணம் வுத்தம்.

22. தத்தா²தி தேஸு அட்ட²ஞாணஸம்பயுத்தகாமாவசரஜவனேஸு, தேஸு ச ச²ப்³பீ³ஸதிமஹக்³க³தலோகுத்தரஜவனேஸு. தத்தா²தி வா தஸ்மிம் அப்பனாவாரே. ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தஜவனானந்தரந்தி ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தானம் சதுன்னம் குஸலகிரியஜவனானம் அனந்தரம். ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தாவாதி சதுக்கஜ்ஜா²னஸ்ஸ, ஸுக்க²விபஸ்ஸகாதீ³னம் மக்³க³ப²லஸ்ஸ ச வஸேன ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தாவ, ந பன உபேக்கா²ஸஹக³தா பி⁴ன்னவேத³னானம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஆஸேவனபச்சயபா⁴வஸ்ஸ அனுத்³த⁴டத்தா. பாடிகங்கி²தப்³பா³தி பஸம்ஸிதப்³பா³, இச்சி²தப்³பா³தி வுத்தம் ஹோதி. தத்தா²பீதி தஸ்மிம் ஏகவேத³னஜவனவாரேபி. குஸலஜவனானந்தரந்தி சதுப்³பி³த⁴ஞாணஸம்பயுத்தகுஸலஜவனானந்தரம் குஸலஜவனமப்பேதி, ந கிரியஜவனம் பி⁴ன்னஸந்தானே நிப்³ப³த்தனதோ. ஹேட்டி²மஞ்ச ப²லத்தயமப்பேதி ஸமாபத்திவீதி²யந்த்யதி⁴ப்பாயோ.

23. ஸுக²புஞ்ஞம்ஹா ஸோமனஸ்ஸஸஹக³ததிஹேதுககுஸலத்³வயதோ பரம் அக்³க³ப²லவிபாககிரியவஜ்ஜிதலோகியலோகுத்தரசதுக்கஜ்ஜா²னஜவனவஸேன த்³வத்திம்ஸ, உபேக்க²கா திஹேதுககுஸலத்³வயதோ பரம் ததே²வ பஞ்சமஜ்ஜா²னானி த்³வாத³ஸ, ஸுகி²தக்ரியதோ திஹேதுகத்³வயதோ பரம் கிரியஜ்ஜா²னசதுக்கஸ்ஸ, அக்³க³ப²லசதுக்கஸ்ஸ ச வஸேன அட்ட², உபேக்க²கா திஹேதுகத்³வயதோ பரம் உபேக்கா²ஸஹக³தரூபாரூபகிரியபஞ்சகஸ்ஸ, அக்³க³ப²லஸ்ஸ ச வஸேன ச² அப்பனா ஸம்போ⁴ந்தி.

24. ஏத்தா²தி வீதி²ஸங்க³ஹாதி⁴காரே.

அப்பனாஜவனவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.

மனோத்³வாரவீதி²வண்ணனா நிட்டி²தா.

அப்பனாஜவனவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.

ததா³ரம்மணனியமவண்ணனா

25. ஸப்³ப³த்தா²பீதி பஞ்சத்³வாரமனோத்³வாரேபி.

26. இட்டே²தி இட்ட²மஜ்ஜ²த்தே. அதிஇட்டா²ரம்மணஞ்ஹி விஸும் வக்க²தி. குஸலவிபாகானி பஞ்சவிஞ்ஞாணஸம்படிச்ச²னஸந்தீரணததா³ரம்மணானீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. இட்ட²மஜ்ஜ²த்தே ஸந்தீரணததா³ரம்மணானி உபேக்கா²ஸஹக³தானேவாதி ஆஹ ‘‘அதிஇட்டே² பன ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தானேவா’’தி. விபாகஸ்ஸ ஹி கம்மானுபா⁴வதோ பவத்தமானஸ்ஸ ஆதா³ஸே முக²னிமித்தம் விய நிப்³பி³கப்பதாய பகப்பேத்வா க³ஹணாபா⁴வதோ யதா²ரம்மணமேவ வேத³னாயோகோ³ ஹோதி, குஸலாகுஸலானம் பன அப்பஹீனவிபல்லாஸேஸு ஸந்தானேஸு பவத்தியா அதிஇட்டே²பி இட்ட²மஜ்ஜ²த்தஅனிட்டா²காரதோ, அனிட்டே²பி இட்ட²இட்ட²மஜ்ஜ²த்தாகாரதோ க³ஹணம் ஹோதி. ததா² ஹி அஸ்ஸத்³தா⁴தீ³னம் பு³த்³தா⁴தீ³ஸு அதிஇட்டா²ரம்மணேஸுபி உபேக்கா²ஜவனம் ஹோதி, தித்தி²யாதீ³னஞ்ச தோ³மனஸ்ஸஜவனம், க³ம்பீ⁴ரபகதிகாதீ³னஞ்ச படிக்கூலாரம்மணே உபேக்கா²ஜவனம், ஸுனகா²தீ³னஞ்ச தத்த² ஸோமனஸ்ஸஜவனம், புரிமபச்சா²பா⁴க³ப்பவத்தானி பன விபாகானி யதா²வத்து²கானேவ. அபிச அஸுசித³ஸ்ஸனே ஸுமனாயமானானம் ஸுனகா²தீ³னந்தி. சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³னம் பன அதிஇட்டா²னிட்டே²ஸு பவத்தமானானம்பி உபேக்கா²ஸஹக³தபா⁴வே காரணம் ஹேட்டா² கதி²தமேவ.

27. தத்தா²பீதி ததா³ரம்மணேஸுபி. ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தகிரியஜவனாவஸானேதி ஸஹேதுகாஹேதுகஸுக²ஸஹக³தகிரியபஞ்சகாவஸானே. கீ²ணாஸவானம் சித்தவிபல்லாஸாபா⁴வேன கிரியஜவனானிபி யதா²ரம்மணமேவ பவத்தந்தீதி வுத்தம் ‘‘ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தகிரியஜவனாவஸானே’’த்யாதி³. கேசி பன ஆசரியா ‘‘பட்டா²னே (த⁴. ஸ. மூலடீ. 498 விபாகுத்³தா⁴ரகதா²வண்ணனா) ‘குஸலாகுஸலே நிருத்³தே⁴ விபாகோ ததா³ரம்மணதா உப்பஜ்ஜதீ’தி (பட்டா². 3.1.98) குஸலாகுஸலானமேவானந்தரம் ததா³ரம்மணம் வுத்தந்தி நத்தி² கிரியஜவனானந்தரம் ததா³ரம்மணுப்பாதோ³’’தி வத³ந்தி. தத்த² வுச்சதே – யதி³ அப்³யாகதானந்தரம்பி ததா³ரம்மணம் வுச்சேய்ய. பரித்தாரம்மணே வோட்ட²ப்³ப³னானந்தரம்பி தஸ்ஸ பவத்திம் மஞ்ஞேய்யுந்தி கிரியஜவனானந்தரம் ததா³ரம்மணம் ந வுத்தம், ந பன அலப்³ப⁴னதோ. லப்³ப⁴மானஸ்ஸபி ஹி கேனசி அதி⁴ப்பாயேன கத்த²சி அவசனம் தி³ஸ்ஸதி, யதா² தம் த⁴ம்மஸங்க³ஹே லப்³ப⁴மானம்பி ஹத³யவத்து² தே³ஸனாபே⁴த³பரிஹாரத்த²ம் ந வுத்தந்தி.

28. தோ³மனஸ்ஸ…பே… உபேக்கா²ஸஹக³தானேவ ப⁴வந்தி, ந ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தானி அஞ்ஞமஞ்ஞம் விருத்³த⁴ஸபா⁴வத்தா. தேனேவ ஹி பட்டா²னே தோ³மனஸ்ஸானந்தரம் ஸோமனஸ்ஸம், தத³னந்தரஞ்ச தோ³மனஸ்ஸம் அனுத்³த⁴டம். ததா² ஹி ‘‘ஸுகா²ய வேத³னாய ஸம்பயுத்தோ த⁴ம்மோ ஸுகா²ய வேத³னாய ஸம்பயுத்தஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ அனந்தரபச்சயேன பச்சயோ’’த்யாதி³னா (பட்டா². 1.2.45) ஸுக²து³க்க²வேத³னாய ஸம்பயுத்தா த⁴ம்மா அத்தனோ அத்தனோ ஸமானவேத³னாஸம்பயுத்தானம் அது³க்க²மஸுக²வேத³னாய ஸம்பயுத்தகானஞ்ச அனந்தரபச்சயபா⁴வேன த்³வீஸு த்³வீஸு வாரேஸு வுத்தா, அது³க்க²மஸுக²வேத³னாய ஸம்பயுத்தகா பன ஸமானவேத³னாஸம்பயுத்தானம், இதரவேத³னாத்³வயஸம்பயுத்தானஞ்ச த⁴ம்மானம் அனந்தரபச்சயபா⁴வேன தீஸு வாரேஸூதி ஏவம் வேத³னாத்திகே ஸத்தேவ அனந்தரபச்சயவாரா வுத்தா. யதி³ ச தோ³மனஸ்ஸானந்தரம் ஸோமனஸ்ஸம், ஸோமனஸ்ஸானந்தரம் வா தோ³மனஸ்ஸம் உப்பஜ்ஜேய்ய, ஸுக²து³க்க²வேத³னாஸம்பயுத்தானம்பி அஞ்ஞமஞ்ஞம் அனந்தரபச்சயவஸேன த்³வே வாரே வட்³டே⁴த்வா நவ வாரா வத்தப்³பா³ ஸியும், ந பனேவம் வுத்தா. தஸ்மா ந தேஸம் தத³னந்தரம் உப்பத்தி அத்தி². ஏத்த² ச ‘‘ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தகிரியஜவனாவஸானே’’த்யாதி³னா அயம்பி நியமோ அனுஞ்ஞாதோ –

‘‘பரித்தகுஸலாதோ³ஸ-பாபஸாதக்ரியாஜவா;

பஞ்சஸ்வேகம் ததா³லம்ப³ம், ஸுகி²தேஸு யதா²ரஹம்.

‘‘பாபாகாமஸுபா⁴ சேவ, ஸோபேக்கா² ச க்ரியாஜவா;

ஸோபேக்கே²ஸு ததா³லம்ப³ம், ச²ஸ்வேகமனுரூபதோ’’தி.

அயஞ்ஹி ஜவனேன ததா³ரம்மணனியமோ அப்³யபி⁴சாரீ. ‘‘ஞாணஸம்பயுத்தஜவனதோ ஞாணஸம்பயுத்தததா³ரம்மண’’ந்த்யாதி³னயப்பவத்தோ பன அனேகந்திகோ. யேபு⁴ய்யேன ஹி அகுஸலஜவனேஸு பரிசிதஸ்ஸ கதா³சி குஸலஜவனேஸு ஜவிதேஸு, குஸலஜவனேஸு வா பரிசிதஸ்ஸ கதா³சி அகுஸலஜவனேஸு ஜவிதேஸு அகுஸலானந்தரம் பவத்தபரிசயேன திஹேதுகஜவனதோபி பரம் அஹேதுகததா³ரம்மணம் ஹோதி, ததா² குஸலானந்தரம் பவத்தபரிசயேன அகுஸலஜவனதோ பரம் திஹேதுகததா³ரம்மணம்பி, படிஸந்தி⁴னிப்³ப³த்தககம்மதோ பன அஞ்ஞகம்மேன ததா³ரம்மணப்பவத்தியம் வத்தப்³ப³மேவ நத்தி². ததா² ச வுத்தம் பட்டா²னே ‘‘அஹேதுகே க²ந்தே⁴ அனிச்சதோ து³க்க²தோ அனத்ததோ விபஸ்ஸந்தி, குஸலாகுஸலே நிருத்³தே⁴ அஹேதுகோ விபாகோ ததா³ரம்மணதா உப்பஜ்ஜதி, குஸலாகுஸலே நிருத்³தே⁴ ஸஹேதுகோ விபாகோ ததா³ரம்மணதா உப்பஜ்ஜதீ’’தி (பட்டா². 3.1.98).

தஸ்மாதி யஸ்மா தோ³மனஸ்ஸஜவனாவஸானே உபேக்கா²ஸஹக³தானேவ ஹோந்தி. தஸ்மா தோ³மனஸ்ஸஸஹக³தஜவனாவஸானே உபேக்கா²ஸஹக³தஸந்தீரணம் உப்பஜ்ஜதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘ஸோமனஸ்ஸபடிஸந்தி⁴கஸ்ஸா’தி இமினாவ ப⁴வங்க³பாதாபா⁴வோ தீ³பிதோவ ஹோதி தோ³மனஸ்ஸானந்தரம் ஸோமனஸ்ஸாபா⁴வதோதி தம் அவத்வா ததா³ரம்மணாபா⁴வமேவ பரிகப்பேந்தோ ஆஹ ‘‘யதி³ ததா³ரம்மணஸம்ப⁴வோ நத்தீ²’’தி. ஸோமனஸ்ஸபடிஸந்தி⁴கஸ்ஸ தித்தி²யாதி³னோ பு³த்³தா⁴தி³அதிஇட்டா²ரம்மணே பி படிஹதசித்தஸ்ஸ தோ³மனஸ்ஸஜவனே ஜவிதே வுத்தனயேன ஸோமனஸ்ஸததா³ரம்மணஸ்ஸ அதிஇட்டா²ரம்மணே ச உபேக்கா²ஸஹக³தததா³ரம்மணஸ்ஸ அனுப்பஜ்ஜனதோ, கேனசி வா அஸப்பாயேன பரிஹீனலோகியஜ்ஜா²னம் ஆரப்³ப⁴ ‘‘பணீதத⁴ம்மோ மே நட்டோ²’’தி விப்படிஸாரம் ஜனேந்தஸ்ஸ தோ³மனஸ்ஸஜவனே ஸதி அகாமாவசராரம்மணே ததா³ரம்மணாபா⁴வதோ யதி³ ததா³ரம்மணஸ்ஸ உப்பத்திஸம்ப⁴வோ நத்தீ²தி அதி⁴ப்பாயோ.

பரிசிதபுப்³ப³ந்தி புப்³பே³ பரிசிதம், தஸ்மிம் ப⁴வே யேபு⁴ய்யேன க³ஹிதபுப்³ப³ம். உபேக்கா²ஸஹக³தஸந்தீரணம் உப்பஜ்ஜதி நிராவஜ்ஜனம்பி. யதா² தம் நிரோதா⁴ வுட்ட²ஹந்தஸ்ஸ ப²லசித்தந்த்யதி⁴ப்பாயோ. யதா²ஹு –

‘‘நிராவஜ்ஜம் கத²ம் சித்தம், ஹோதி நேதஞ்ஹி ஸம்மதம்;

நியமோ ந வினாவஜ்ஜம், நிரோதா⁴ ப²லத³ஸ்ஸனா’’தி.

கேன பன கிச்சேன இத³ம் சித்தம் பவத்ததீதி? ததா³ரம்மணகிச்சேன தாவ ந பவத்ததி ஜவனாரம்மணஸ்ஸ அக்³க³ஹணதோ, நாபி ஸந்தீரணகிச்சேன யதா²ஸம்படிச்சி²தஸ்ஸ ஸந்தீரணவஸேன அப்பவத்தனதோ, படிஸந்தி⁴சுதீஸு வத்தப்³ப³மேவ நத்தி², பாரிஸேஸதோ பன ப⁴வஸ்ஸ அங்க³பா⁴வதோ ப⁴வங்க³கிச்சேனாதி யுத்தம் ஸியா. ஆசரியத⁴ம்மபாலத்தே²ரேனபி (த⁴. ஸ. அனுடீ. 498 விபாகுத்³தா⁴ரகதா²வண்ணனா) ஹி அயமத்தோ² த³ஸ்ஸிதோவ. யம் பன படிஸந்தி⁴ப⁴வங்கா³னம் த⁴ம்மதோ, ஆரம்மணதோ ச ஸமானதம் வக்க²தி, தம் யேபு⁴ய்யதோதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ந ஹி இத³மேகம் டா²னம் வஜ்ஜேத்வா படிஸந்தி⁴ப⁴வங்கா³னம் விஸதி³ஸதா அத்தி². தமனந்தரித்வாதி தம் அத்தனோ அனந்தரம் அப்³யவஹிதம் கத்வா, தத³னந்தரந்த்யத்தோ².

29. காமாவசர…பே… இச்ச²ந்தீதி ஏத்த² காமாவசரஜவனாவஸானேயேவ ததா³ரம்மணம் இச்ச²ந்தி காமதண்ஹானிதா³னகம்மனிப்³ப³த்தத்தா. ந ஹி தம் காமதண்ஹாஹேதுகேன கம்முனா ஜனிதம் அதம்ஸபா⁴வஸ்ஸ ரூபாரூபாவசரலோகுத்தரஜவனஸ்ஸ அனந்தரம் உப்பஜ்ஜதி. கிம்காரணா? அஜனகத்தா, ஜனகஸமானத்தாபா⁴வதோ ச. யதா² ஹி கே³ஹதோ ப³ஹி நிக்க²மிதுகாமோ பா³லகோ ஜனகம், தம்ஸதி³ஸம் வா அங்கு³லியம் க³ஹேத்வா நிக்க²மதி, நாஞ்ஞம் ராஜபுரிஸாதி³ம், ஏவம் ப⁴வங்க³விஸயதோ அஞ்ஞத்த² பவத்தமானம் ததா³ரம்மணம் ஜனகம் காமாவசரகுஸலாகுஸலம், தம்ஸதி³ஸம் வா காமாவசரகிரியஜவனம் அனுப³ந்த⁴தி, ந பன தஸ்ஸ விஸதி³ஸானி மஹக்³க³தலோகுத்தரஜவனானி. ததா² காமாவசரஸத்தானமேவ ததா³ரம்மணம் இச்ச²ந்தி, ந ப்³ரஹ்மானம் ததா³ரம்மணூபனிஸ்ஸயஸ்ஸ காமாவசரபடிஸந்தி⁴பீ³ஜஸ்ஸாபா⁴வதோ. ததா² காமாவசரத⁴ம்மேஸ்வேவ ஆரம்மணபூ⁴தேஸு இச்ச²ந்தி. ந இதரேஸு அபரிசிதத்தா. யதா² ஹி ஸோ பா³லகோ ஜனகம், தம்ஸதி³ஸம் வா அனுக³ச்ச²ந்தோபி அரஞ்ஞாதி³அபரிசிதட்டா²னம் க³ச்ச²ந்தம் அனனுப³ந்தி⁴த்வா பமுக²ங்க³ணாதி³ம்ஹி பரிசிதட்டா²னேயேவ அனுப³ந்த⁴தி, ஏவமித³ம்பி ரூபாவசராதி³அபரிசிதாரம்மணம் ஆரப்³ப⁴ பவத்தந்தம் நானுப³ந்த⁴தி. அபிச காமதண்ஹாயத்தகம்மஜனிதத்தாபி ஏதம் காமதண்ஹாரம்மணேஸு பரித்தத⁴ம்மேஸ்வேவ பவத்ததீதி வுத்தோவாயமத்தோ². ஹோந்தி சேத்த² –

‘‘ஜனகம் தம்ஸமானம் வா, ஜவனம் அனுப³ந்த⁴தி;

ந து அஞ்ஞம் ததா³லம்ப³ம், பா³லதா³ரகலீலயா.

‘‘பீ³ஜஸ்ஸாபா⁴வதோ நத்தி², ப்³ரஹ்மானம்பி இமஸ்ஸ ஹி;

படிஸந்தி⁴மனோ பீ³ஜம், காமாவசரஸஞ்ஞிதம்.

‘‘டா²னே பரிசிதேயேவ, தம் இத³ம் பா³லகோ விய;

அனுயாதீதி நாஞ்ஞத்த², ஹோதி தண்ஹாவஸேன வா’’தி.

நனு ச ‘‘காமாவசரபடிஸந்தி⁴பீ³ஜாபா⁴வதோ’’தி வுத்தம், ததா² ச சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³னம்பி அபா⁴வோ ஆபஜ்ஜதீதி? நாபஜ்ஜதி இந்த்³ரியப்பவத்திஆனுபா⁴வதோ, த்³வாரவீதி²பே⁴தே³ சித்தனியமதோ ச.

ததா³ரம்மணனியமவண்ணனா நிட்டி²தா.

ஜவனனியமவண்ணனா

32. மந்த³ப்பவத்தியந்தி மரணாஸன்னகாலே வத்து²து³ப்³ப³லதாய மந்தீ³பூ⁴தவேக³த்தா மந்த³ம் ஹுத்வா பவத்தியம். மரணகாலாதீ³ஸூதி ஆதி³-ஸத்³தே³ன முச்சா²காலம் ஸங்க³ண்ஹாதி.

33. ப⁴க³வதோ…பே… வத³ந்தீதி ப⁴க³வதோ யமகபாடிஹாரியகாலாதீ³ஸு உத³கக்க²ந்த⁴அக்³கி³க்க²ந்த⁴ப்பவத்தனாதி³அத்த²ம் விஸும் விஸும் பாத³கஜ்ஜா²னம் ஸமாபஜ்ஜித்வா ததோ வுட்டா²ய ஜா²னத⁴ம்மே விஸும் விஸும் ஆவஜ்ஜேந்தஸ்ஸ ஆவஜ்ஜனவஸிதாய மத்த²கப்பத்தியா ஆவஜ்ஜனதப்பரோவ சித்தாபி⁴னீஹாரோ ஹோதீதி யதா²வஜ்ஜிதஜா²னங்கா³ரம்மணானி சத்தாரி, பஞ்சவா பச்சவேக்க²ணஜவனசித்தானி பவத்தந்தீதி வத³ந்தி (விஸுத்³தி⁴. 1.78) அட்ட²கதா²சரியா. ‘‘ப⁴க³வதோ’’தி ச இத³ம் நித³ஸ்ஸனமத்தம் அஞ்ஞேஸம்பி த⁴ம்மஸேனாபதிஆதீ³னம் ஏவரூபே அச்சாயிககாலே அபரிபுண்ணஜவனானம் பவத்தனதோ. ததா² ச வுத்தம் அட்ட²கதா²யம் ‘‘அயஞ்ச மத்த²கப்பத்தா வஸிதா ப⁴க³வதோ யமகபாடிஹாரியகாலே அஞ்ஞேஸம் வா ஏவரூபே காலே’’தி (விஸுத்³தி⁴. 1.78). ‘‘சத்தாரி பஞ்ச வா’’தி ச பனேதம் திக்கி²ந்த்³ரியமுதி³ந்த்³ரியவஸேன க³ஹேதப்³ப³ந்தி ஆசரியத⁴ம்மபாலத்தே²ரேன (விஸுத்³தி⁴. மஹா. 1.78) வுத்தம், தஸ்மா ப⁴க³வதோ சத்தாரி, அஞ்ஞேஸம் பஞ்சபீதி யுத்தம் விய தி³ஸ்ஸதி.

34. ஆதி³கம்மிகஸ்ஸாதி ஆதி³தோ கதயோக³கம்மஸ்ஸ. பட²மம் நிப்³ப³த்தா அப்பனா பட²மகப்பனா. அபி⁴ஞ்ஞாஜவனானம்பி ‘‘பட²மகப்பனாயா’’தி அதி⁴காரோ ஸியாதி ஆஹ ‘‘ஸப்³ப³தா³பீ’’தி, பட²முப்பத்திகாலே, சிண்ணவஸீகாலே ச பஞ்சாபி⁴ஞ்ஞாஜவனானி ஏகவாரமேவ ஜவந்தீத்யத்தோ².

35. மக்³கா³யேவ உப்பஜ்ஜனதோ மக்³கு³ப்பாதா³. யதா²ரஹந்தி பஞ்சமம் வா சதுத்த²ம் வா உப்பன்னமக்³கா³னுரூபம். ஸத்தஜவனபரமத்தா ஹி ஏகாவஜ்ஜனவீதி²யா சதுத்த²ம் உப்பன்னமக்³க³தோ பரம் தீதி ப²லசித்தானி, பஞ்சமம் உப்பன்னமக்³க³தோ பரம் த்³வே வா ஹோந்தி.

36. நிரோத⁴ஸமாபத்திகாலேதி நிரோத⁴ஸ்ஸ புப்³ப³பா⁴கே³. சதுத்தா²ருப்பஜவனந்தி குஸலகிரியானம் அஞ்ஞதரம் நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனஜவனம். அனாகா³மிகீ²ணாஸவாயேவ நிரோத⁴ஸமாபத்திம் ஸமாபஜ்ஜந்தி, ந ஸோதாபன்னஸகதா³மினோதி வுத்தம் ‘‘அனாகா³மிப²லம் வா அரஹத்தப²லம் வா’’தி. விப⁴த்திவிபல்லாஸோ சேத்த² த³ட்ட²ப்³போ³ ‘‘அனாகா³மிப²லே வா அரஹத்தப²லே வா’’தி. தேனாஹ ‘‘நிருத்³தே⁴’’தி. யதா²ரஹந்தி தம்தம்புக்³க³லானுரூபம்.

38. ஸப்³ப³த்தா²பி ஸமாபத்திவீதி²யந்தி ஸகலாயபி ஜா²னஸமாபத்திவீதி²யம், ப²லஸமாபத்திவீதி²யஞ்ச.

39. பரித்தானி ஜவனானி ஸத்தக்க²த்தும் மதானி உக்கம்ஸகோடியா. மக்³கா³பி⁴ஞ்ஞா பன ஸகிம் ஏகவாரமேவ மதா. அவஸேஸானி அபி⁴ஞ்ஞாமக்³க³வஜ்ஜிதானி மஹக்³க³தலோகுத்தரஜவனானி ப³ஹூனிபி லப்³ப⁴ந்தி ஸமாபத்திவீதி²யம் அஹோரத்தம்பி பவத்தனதோ. அபி-ஸத்³தே³ன லோகியஜ்ஜா²னானி பட²மகப்பனாயம், அந்திமப²லத்³வயஞ்ச நிரோதா⁴னந்தரம் ஏகவாரம், ப²லசித்தானி மக்³கா³னந்தரம் த்³வத்திக்க²த்தும்பீதி ஸம்பிண்டே³தி.

ஜவனனியமவண்ணனா நிட்டி²தா.

புக்³க³லபே⁴த³வண்ணனா

40. இதா³னி து³ஹேதுகாஹேதுகாபாயிகாஹேதுகதிஹேதுகவஸேன சதுப்³பி³தா⁴னம் புது²ஜ்ஜனானம், மக்³க³ட்ட²ப²லட்ட²வஸேன அட்ட²விதா⁴னம் அரியானந்தி த்³வாத³ஸன்னம் புக்³க³லானம் உப்பஜ்ஜனகவீதி²சித்தபரிச்சே²த³த³ஸ்ஸனத்த²ம் பட²மம் தாவ தேஸம் வஜ்ஜிதப்³ப³சித்தானி த³ஸ்ஸேதுமாஹ ‘‘து³ஹேதுகானமஹேதுகானஞ்சா’’த்யாதி³. படிஸந்தி⁴விஞ்ஞாணஸஹக³தாலோபா⁴தோ³ஸவஸேன த்³வே ஹேதூ இமேஸந்தி த்³விஹேதுகா. தாதி³ஸானம் ஹேதூனம் அபா⁴வதோ அஹேதுகா. ம-காரோ பத³ஸந்தி⁴கரோ. அப்பனாஜவனானி ந லப்³ப⁴ந்தி விபாகாவரணஸப்³பா⁴வதோ. த்³விஹேதுகாஹேதுகபடிஸந்தி⁴ ஹி ‘‘விபாகாவரண’’ந்தி வுச்சதி. அப்பனாஜவனாபா⁴வதோயேவ அரஹத்தம் நத்தீ²தி கிரியஜவனானி ந லப்³ப⁴ந்தி.

41. ‘‘ஸஹேதுகம் (பட்டா². 3.1.102) ப⁴வங்க³ம் அஹேதுகஸ்ஸ ப⁴வங்க³ஸ்ஸ அனந்தரபச்சயேன பச்சயோ’’தி பாட²தோ அஹேதுகானம்பி நானாகம்மேன த்³விஹேதுகததா³ரம்மணம் ஸம்ப⁴வதி, த்³விஹேதுகானம் வத்தப்³ப³மேவ நத்தி². மூலஸந்தி⁴யா பன ஜளபா⁴வதோ உபி⁴ன்னம்பி நத்தி² திஹேதுகததா³ரம்மணந்தி ஆஹ ‘‘ததா² ஞாணஸம்பயுத்தவிபாகானி சா’’தி. ஆசரியஜோதிபாலத்தே²ரேன பன ‘‘ஸஹேதுகம் ப⁴வங்க³’’ந்தி அவிஸேஸேன வுத்தத்தா அஹேதுகானம்பி திஹேதுகததா³ரம்மணம் வத்வா இத⁴ ஞாணஸம்பயுத்தவிபாகாபா⁴வவசனஸ்ஸ பரிஹாஸவஸேன ‘‘ஸோ ஏவ புச்சி²தப்³போ³, யோ தஸ்ஸ கத்தா’’தி வுத்தம், தம் பன பரிஹாஸவஸேன வுத்தம்பி ஆசரியம் புச்சி²த்வாவ விஜானனத்த²ம் வுத்தவசனம் விய டி²தம். ததா² ஹி ஆசரியேனேவேத்த² காரணம் பரமத்த²வினிச்ச²யே வுத்தம் –

‘‘ஞாணபாகா ந வத்தந்தி, ஜளத்தா மூலஸந்தி⁴யா’’தி; (பரம. வி. 271);

அபரே பன ‘‘யதா² அஹேதுகானம் ஸஹேதுகததா³ரம்மணம் ஹோதி, ஏவம் த்³விஹேதுகானம் திஹேதுகததா³ரம்மணம்பீ’’தி வண்ணேந்தி, தேஸம் மதானுரோதே⁴ன ச இதா⁴பி ஞாணஸம்பயுத்தவிபாகபடிக்கே²போ அஹேதுகேயேவ ஸந்தா⁴யாதி வத³ந்தி. தத்த² பன பமாணபாடா²பா⁴வதோ ஆசரியேன உபி⁴ன்னம்பி ஸாதா⁴ரணவஸேன ஞாணஸம்பயுத்தவிபாகாபா⁴வே காரணம் வத்வா ஸமகமேவ சித்தபரிச்சே²த³ஸ்ஸ த³ஸ்ஸிதத்தா தேஸம் வசனம் வீமம்ஸித்வா ஸம்படிச்சி²தப்³ப³ம். அஹேதுகாபேக்கா²ய சேத்த² ‘‘ஸுக³திய’’ந்தி வசனம், தம் பன அத்த²தோ அனுஞ்ஞாதத்³விஹேதுகவிபாகானம் தத்தே²வ ஸம்ப⁴வத³ஸ்ஸனபரம். தேனாஹ ‘‘து³க்³க³தியம் பனா’’த்யாதி³.

43. திஹேதுகேஸூதி படிஸந்தி⁴விஞ்ஞாணஸஹக³தாலோபா⁴தோ³ஸாமோஹவஸேன திஹேதுகேஸு புது²ஜ்ஜாதீ³ஸூ நவவித⁴புக்³க³லேஸு.

45. தி³ட்டீ²…பே… ஸேக்கா²னந்தி ஸிக்கா²ய அபரிபூரகாரிதாய ஸிக்க²னஸீலதாய ‘‘ஸேக்கா²’’தி லத்³த⁴னாமானம் ஸோதாபன்னஸகதா³கா³மீனம் புக்³க³லானம் பட²மமக்³கே³னேவ ஸக்காயதி³ட்டி²விசிகிச்சா²னம் பஹீனத்தா தம்ஸஹக³தஜவனானி சேவ ச-ஸத்³தே³ன ஆகட்³டி⁴தானி கீ²ணாஸவாவேணிகானி கிரியஜவனானி ச ந லப்³ப⁴ந்தி.

46. படிக⁴ஜவனானி சாதி தோ³மனஸ்ஸஜவனானி சேவ தி³ட்டி²ஸம்பயுத்தவிசிகிச்சா²ஸஹக³தகிரியஜவனானி ச.

47. லோகுத்தர…பே… ஸமுப்பஜ்ஜந்தீதி சதுன்னம் மக்³கா³னம் ஏகசித்தக்க²ணிகபா⁴வேன புக்³க³லந்தரேஸு அஸம்ப⁴வதோ, ஹேட்டி²மஹேட்டி²மானஞ்ச உபரூபரிஸமாபத்தியா அனதி⁴க³தத்தா, உபரூபரிபுக்³க³லானஞ்ச அஸமுக்³கா⁴டிதகம்மகிலேஸனிரோதே⁴ன புது²ஜ்ஜனேஹி விய ஸோதாபன்னானம் ஸோதாபன்னாதீ³ஹி புக்³க³லந்தரபா⁴வூபக³மனேன படிப்பஸ்ஸத்³த⁴த்தா ச அட்ட²பி லோகுத்தரஜவனானி யதா²ஸகம் மக்³க³ப²லட்டா²னம் அரியானமேவ ஸமுப்பஜ்ஜந்தி.

48. இதா³னி தேஸம் தேஸம் புக்³க³லானம் யதா²படிக்கி²த்தஜவனானி வஜ்ஜேத்வா பாரிஸேஸதோ லப்³ப⁴மானஜவனானி ஸம்பிண்டே³த்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அஸேக்கா²ன’’ந்த்யாதி³ வுத்தம். திவித⁴ஸிக்கா²ய பரிபூரகாரிபா⁴வதோ அஸேக்கா²னம் கீ²ணாஸவானம் தேத்திம்ஸவித⁴குஸலாகுஸலஸ்ஸ, ஹேட்டி²மப²லத்தயஸ்ஸ, வீதி²முத்தானஞ்ச நவமஹக்³க³தவிபாகானம் வஸேன பஞ்சசத்தாலீஸவஜ்ஜிதானி ஸேஸானி தேவீஸதிகஆமாவசரவிபாகவீஸதிகிரியஅரஹத்தப²லவஸேன சதுசத்தாலீஸ வீதி²சித்தானி ஸம்ப⁴வா யதா²லாப⁴ம் காமப⁴வே டி²தானம் வஸேன உத்³தி³ஸே.

ஸேக்கா²னம் அட்டா²ரஸகிரியஜவனதி³ட்டி²விசிகிச்சா²ஸஹக³தபஞ்சகஅக்³க³ப²லமஹக்³க³தவிபாகவஸேன தேத்திம்ஸ வஜ்ஜேத்வா தேவீஸதிகாமாவசரவிபாகஆவஜ்ஜனத்³வயஏகவீஸதிகுஸலஸத்தாகுஸலஹேட்டி²மப²லத்தயவஸேன ச²ப்பஞ்ஞாஸ வீதி²சித்தானி யதா²ஸம்ப⁴வம் உத்³தி³ஸே அவிஸேஸதோ. விஸேஸதோ பன ஸோதாபன்னஸகதா³கா³மீனம் ஏகபஞ்ஞாஸ, அனாகா³மீனம் ஏகூனபஞ்ஞாஸ, அவஸேஸானம் சதுன்னம் புது²ஜ்ஜனானம் அட்டா²ரஸகிரியஜவனஸப்³ப³லோகுத்தரமஹக்³க³தவிபாகவஸேன பஞ்சதிம்ஸ வஜ்ஜேத்வா அவஸேஸானி காமாவசரவிபாகஆவஜ்ஜனத்³வயலோகியகுஸலாகுஸலவஸேன சதுபஞ்ஞாஸ வீதி²சித்தானி யதா²ஸம்ப⁴வதோ உத்³தி³ஸே அவிஸேஸதோ. விஸேஸதோ பன திஹேதுகானம் சதுபஞ்ஞாஸேவ லப்³ப⁴ந்தி, த்³விஹேதுகாஹேதுகானம் ஞாணஸம்பயுத்தவிபாகஅப்பனாஜவனவஜ்ஜிதானி ஏகசத்தாலீஸ, ஆபாயிகானம் தானேவ த்³விஹேதுகவிபாகவஜ்ஜிதானி ஸத்ததிம்ஸ வீதி²சித்தானீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

புக்³க³லானம் வஸேன சித்தப்பவத்திபே⁴தோ³ புக்³க³லபே⁴தோ³.

புக்³க³லபே⁴த³வண்ணனா நிட்டி²தா.

பூ⁴மிவிபா⁴க³வண்ணனா

49. ஸப்³பா³னிபி வீதி²சித்தானி உபலப்³ப⁴ந்தி ச²ன்னம் த்³வாரானம், ஸப்³பே³ஸஞ்ச புக்³க³லானம் தத்த² ஸம்ப⁴வதோ. யதா²ரஹந்தி தம்தம்ப⁴வானுரூபம், தம்தம்புக்³க³லானுரூபஞ்ச.

52. த்யாதி³னா கா⁴னவிஞ்ஞாணாதீ³னம்பி படிக்கே²போ ஹேஸ்ஸதீதி ரூபாவசரபூ⁴மியம் படிக⁴ஜவனததா³ரம்மணானேவ படிக்கி²த்தானி. ஸப்³ப³த்தா²பீதி காமப⁴வே, ரூபப⁴வே, அரூபப⁴வே ச.

54. காமப⁴வே யதா²ரஹம் வீதி²முத்தவஜ்ஜானி அஸீதி வீதி²சித்தானி, ரூபப⁴வே படிக⁴த்³வயஅட்ட²ததா³ரம்மணகா⁴னாதி³விஞ்ஞாணச²க்கவீதி²முத்தகவஸேன பஞ்சவீஸதி வஜ்ஜேத்வா ஸேஸானி ஆவஜ்ஜனத்³வயனவஅஹேதுகவிபாகதேபஞ்ஞாஸஜவனவஸேன சதுஸட்டி², அரூபே ப⁴வே தேவீஸதிகாமாவசரவிபாகபட²மமக்³க³பஞ்சத³ஸரூபாவசரபடிக⁴த்³வயஆருப்பவிபாககிரியமனோதா⁴துஹஸனவஸேன ஸத்தசத்தாலீஸ வஜ்ஜேத்வா ஸேஸானி ச²ப்³பீ³ஸதி பரித்தஜவனஅட்ட²ஆருப்பஜவனஸத்தலோகுத்தரஜவனமனோத்³வாராவஜ்ஜனவஸேன த்³வேசத்தாலீஸ சித்தானி லப்³ப⁴ரே உபலப்³ப⁴ந்தி.

கேசி பன ‘‘ரூபப⁴வே அனிட்டா²ரம்மணாபா⁴வதோ இதா⁴க³தானம்யேவ ப்³ரஹ்மானம் அகுஸலவிபாகஸம்ப⁴வோதி தானி பரிஹாபேத்வா பஞ்சபரித்தவிபாகேஹி ஸத்³தி⁴ம் ரூபப⁴வே ஸட்டி²யேவ வீதி²சித்தானீ’’தி வத³ந்தி. இத⁴ பன தத்த² ட²த்வாபி இமம் லோகம் பஸ்ஸந்தானம் அனிட்டா²ரம்மணஸ்ஸ அஸம்ப⁴வோ ந ஸக்கா வத்துந்தி தேஹி ஸத்³தி⁴ம்யேவ தத்த² சதுஸட்டி² வுத்தானி. ஏவஞ்ச கத்வா வுத்தம் த⁴ம்மானுஸாரணியம் ‘‘யதா³ ப்³ரஹ்மானோ காமாவசரம் அனிட்டா²ரம்மணம் ஆலம்ப³ந்தி, ததா³ தம் ஸுக³தியம்பி அகுஸலவிபாகசக்கு²ஸோதவிஞ்ஞாணமனோதா⁴துஸந்தீரணானம் உப்பத்தி ஸம்ப⁴வதீ’’தி.

பூ⁴மிவஸேன விபா⁴கோ³ பூ⁴மிவிபா⁴கோ³.

பூ⁴மிவிபா⁴க³வண்ணனா நிட்டி²தா.

55. யதா²ஸம்ப⁴வந்தி தம்தம்த்³வாரேஸு, தம்தம்ப⁴வேஸு வா ஸம்ப⁴வானுரூபதோ. யாவதாயுகந்தி படிஸந்தி⁴தோ பரம் ப⁴வனிகந்திவஸேன பவத்தமனோத்³வாரிகசித்தவீதி²தோ பட்டா²ய சுதிசித்தாவஸானம், ததோ புப்³பே³ பவத்தப⁴வங்கா³வஸானம் வா அப்³போ³ச்சி²ன்னா அஸதி நிரோத⁴ஸமாபத்தியந்தி அதி⁴ப்பாயோ.

இதி அபி⁴த⁴ம்மத்த²விபா⁴வினியா நாம அபி⁴த⁴ம்மத்த²ஸங்க³ஹவண்ணனாய

வீதி²பரிச்சே²த³வண்ணனா நிட்டி²தா.