1. அத்ததீ³பஸுத்தம்

43. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ‘‘அத்ததீ³பா, பி⁴க்க²வே, விஹரத² அத்தஸரணா அனஞ்ஞஸரணா, த⁴ம்மதீ³பா த⁴ம்மஸரணா அனஞ்ஞஸரணா. அத்ததீ³பானம், பி⁴க்க²வே, விஹரதம் அத்தஸரணானம் அனஞ்ஞஸரணானம், த⁴ம்மதீ³பானம் த⁴ம்மஸரணானம் அனஞ்ஞஸரணானம் யோனி உபபரிக்கி²தப்³பா³. கிம்ஜாதிகா ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா, கிம்பஹோதிகா’’தி?

‘‘கிம்ஜாதிகா ச, பி⁴க்க²வே, ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா, கிம்பஹோதிகா? இத⁴, பி⁴க்க²வே, அஸ்ஸுதவா புது²ஜ்ஜனோ அரியானம் அத³ஸ்ஸாவீ அரியத⁴ம்மஸ்ஸ அகோவிதோ³ அரியத⁴ம்மே அவினீதோ, ஸப்புரிஸானம் அத³ஸ்ஸாவீ ஸப்புரிஸத⁴ம்மஸ்ஸ அகோவிதோ³ ஸப்புரிஸத⁴ம்மே அவினீதோ, ரூபம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதி, ரூபவந்தம் வா அத்தானம்; அத்தனி வா ரூபம், ரூபஸ்மிம் வா அத்தானம். தஸ்ஸ தம் ரூபம் விபரிணமதி, அஞ்ஞதா² ச ஹோதி. தஸ்ஸ ரூபவிபரிணாமஞ்ஞதா²பா⁴வா உப்பஜ்ஜந்தி ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா. வேத³னம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதி, வேத³னாவந்தம் வா அத்தானம்; அத்தனி வா வேத³னம், வேத³னாய வா அத்தானம். தஸ்ஸ ஸா வேத³னா விபரிணமதி, அஞ்ஞதா² ச ஹோதி. தஸ்ஸ வேத³னாவிபரிணாமஞ்ஞதா²பா⁴வா உப்பஜ்ஜந்தி ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா. ஸஞ்ஞம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதி… ஸங்கா²ரே அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதி… விஞ்ஞாணம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதி, விஞ்ஞாணவந்தம் வா அத்தானம்; அத்தனி வா விஞ்ஞாணம், விஞ்ஞாணஸ்மிம் வா அத்தானம். தஸ்ஸ தம் விஞ்ஞாணம் விபரிணமதி, அஞ்ஞதா² ச ஹோதி. தஸ்ஸ விஞ்ஞாணவிபரிணாமஞ்ஞதா²பா⁴வா உப்பஜ்ஜந்தி ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா.

‘‘ரூபஸ்ஸ த்வேவ, பி⁴க்க²வே, அனிச்சதம் விதி³த்வா விபரிணாமம் விராக³ம் நிரோத⁴ம் [விபரிணாம விராக³ நிரோத⁴ம் (ஸீ.)], புப்³பே³ சேவ ரூபம் ஏதரஹி ச ஸப்³ப³ம் ரூபம் அனிச்சம் து³க்க²ம் விபரிணாமத⁴ம்மந்தி, ஏவமேதம் யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய பஸ்ஸதோ யே ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா தே பஹீயந்தி. தேஸம் பஹானா ந பரிதஸ்ஸதி, அபரிதஸ்ஸம் ஸுக²ம் விஹரதி, ஸுக²விஹாரீ பி⁴க்கு² ‘தத³ங்க³னிப்³பு³தோ’தி வுச்சதி. வேத³னாய த்வேவ, பி⁴க்க²வே, அனிச்சதம் விதி³த்வா விபரிணாமம் விராக³ம் நிரோத⁴ம், புப்³பே³ சேவ வேத³னா ஏதரஹி ச ஸப்³பா³ வேத³னா அனிச்சா து³க்கா² விபரிணாமத⁴ம்மாதி, ஏவமேதம் யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய பஸ்ஸதோ யே ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா தே பஹீயந்தி. தேஸம் பஹானா ந பரிதஸ்ஸதி, அபரிதஸ்ஸம் ஸுக²ம் விஹரதி, ஸுக²விஹாரீ பி⁴க்கு² ‘தத³ங்க³னிப்³பு³தோ’தி வுச்சதி. ஸஞ்ஞாய… ஸங்கா²ரானம் த்வேவ, பி⁴க்க²வே, அனிச்சதம் விதி³த்வா விபரிணாமம் விராக³ம் நிரோத⁴ம், புப்³பே³ சேவ ஸங்கா²ரா ஏதரஹி ச ஸப்³பே³ ஸங்கா²ரா அனிச்சா து³க்கா² விபரிணாமத⁴ம்மாதி, ஏவமேதம் யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய பஸ்ஸதோ யே ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா தே பஹீயந்தி. தேஸம் பஹானா ந பரிதஸ்ஸதி, அபரிதஸ்ஸம் ஸுக²ம் விஹரதி, ஸுக²விஹாரீ பி⁴க்கு² ‘தத³ங்க³னிப்³பு³தோ’தி வுச்சதி. விஞ்ஞாணஸ்ஸ த்வேவ, பி⁴க்க²வே, அனிச்சதம் விதி³த்வா விபரிணாமம் விராக³ம் நிரோத⁴ம், புப்³பே³ சேவ விஞ்ஞாணம் ஏதரஹி ச ஸப்³ப³ம் விஞ்ஞாணம் அனிச்சம் து³க்க²ம் விபரிணாமத⁴ம்மந்தி, ஏவமேதம் யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய பஸ்ஸதோ யே ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா தே பஹீயந்தி. தேஸம் பஹானா ந பரிதஸ்ஸதி, அபரிதஸ்ஸம் ஸுக²ம் விஹரதி, ஸுக²விஹாரீ பி⁴க்கு² ‘தத³ங்க³னிப்³பு³தோ’தி வுச்சதீ’’தி. பட²மம்.