1. ஸத்தஜடிலஸுத்தம்
122. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி புப்³பா³ராமே மிகா³ரமாதுபாஸாதே³. தேன கோ² பன ஸமயேன ப⁴க³வா ஸாயன்ஹஸமயம் படிஸல்லானா வுட்டி²தோ ப³ஹித்³வாரகோட்ட²கே நிஸின்னோ ஹோதி. அத² கோ² ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³.
தேன கோ² பன ஸமயேன ஸத்த ச ஜடிலா ஸத்த ச நிக³ண்டா² ஸத்த ச அசேலகா ஸத்த ச ஏகஸாடகா ஸத்த ச பரிப்³பா³ஜகா பரூள்ஹகச்ச²னக²லோமா கா²ரிவிவித⁴மாதா³ய [கா²ரிவித⁴ம் ஆதா³ய (பீ.) தீ³. நி. 1.280 தத³ட்ட²கதா²பி ஓலோகேதப்³பா³] ப⁴க³வதோ அவிதூ³ரே அதிக்கமந்தி. அத² கோ² ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ உட்டா²யாஸனா ஏகம்ஸம் உத்தராஸங்க³ம் கரித்வா த³க்கி²ணஜாணுமண்ட³லம் பத²வியம் நிஹந்த்வா யேன தே ஸத்த ச ஜடிலா ஸத்த ச நிக³ண்டா² ஸத்த ச அசேலகா ஸத்த ச ஏகஸாடகா ஸத்த ச பரிப்³பா³ஜகா தேனஞ்ஜலிம் பணாமேத்வா திக்க²த்தும் நாமம் ஸாவேஸி – ‘‘ராஜாஹம், ப⁴ந்தே, பஸேனதி³ கோஸலோ…பே… ராஜாஹம், ப⁴ந்தே, பஸேனதி³ கோஸலோ’’தி.
அத² கோ² ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ அசிரபக்கந்தேஸு தேஸு ஸத்தஸு ச ஜடிலேஸு ஸத்தஸு ச நிக³ண்டே²ஸு ஸத்தஸு ச அசேலகேஸு ஸத்தஸு ச ஏகஸாடகேஸு ஸத்தஸு ச பரிப்³பா³ஜகேஸு யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘யே தே, ப⁴ந்தே, லோகே அரஹந்தோ வா அரஹத்தமக்³க³ம் வா ஸமாபன்னா ஏதே தேஸம் அஞ்ஞதரா’’தி.
‘‘து³ஜ்ஜானம் கோ² ஏதம், மஹாராஜ, தயா கி³ஹினா காமபோ⁴கி³னா புத்தஸம்பா³த⁴ஸயனம் அஜ்ஜா²வஸந்தேன காஸிகசந்த³னம் பச்சனுபோ⁴ந்தேன மாலாக³ந்த⁴விலேபனம் தா⁴ரயந்தேன ஜாதரூபரஜதம் ஸாதி³யந்தேன – ‘இமே வா அரஹந்தோ, இமே வா அரஹத்தமக்³க³ம் ஸமாபன்னா’’’தி.
‘‘ஸம்வாஸேன கோ², மஹாராஜ, ஸீலம் வேதி³தப்³ப³ம். தஞ்ச கோ² தீ³கே⁴ன அத்³து⁴னா, ந இத்தரம்; மனஸிகரோதா, நோ அமனஸிகரோதா; பஞ்ஞவதா, நோ து³ப்பஞ்ஞேன. ஸம்வோஹாரேன கோ², மஹாராஜ, ஸோசேய்யம் வேதி³தப்³ப³ம். தஞ்ச கோ² தீ³கே⁴ன அத்³து⁴னா, ந இத்தரம்; மனஸிகரோதா, நோ அமனஸிகரோதா; பஞ்ஞவதா, நோ து³ப்பஞ்ஞேன. ஆபதா³ஸு கோ², மஹாராஜ, தா²மோ வேதி³தப்³போ³. ஸோ ச கோ² தீ³கே⁴ன அத்³து⁴னா, ந இத்தரம்; மனஸிகரோதா, நோ அமனஸிகரோதா; பஞ்ஞவதா, நோ து³ப்பஞ்ஞேன. ஸாகச்சா²ய, கோ², மஹாராஜ, பஞ்ஞா வேதி³தப்³பா³. ஸா ச கோ² தீ³கே⁴ன அத்³து⁴னா, ந இத்தரம்; மனஸிகரோதா, நோ அமனஸிகரோதா; பஞ்ஞவதா, நோ து³ப்பஞ்ஞேனா’’தி.
‘‘அச்ச²ரியம், ப⁴ந்தே, அப்³பு⁴தம் ப⁴ந்தே! யாவ ஸுபா⁴ஸிதமித³ம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா – ‘து³ஜ்ஜானம் கோ² ஏதம், மஹாராஜ, தயா கி³ஹினா காமபோ⁴கி³னா புத்தஸம்பா³த⁴ஸயனம் அஜ்ஜா²வஸந்தேன காஸிகசந்த³னம் பச்சனுபோ⁴ந்தேன மாலாக³ந்த⁴விலேபனம் தா⁴ரயந்தேன ஜாதரூபரஜதம் ஸாதி³யந்தேன – இமே வா அரஹந்தோ, இமே வா அரஹத்தமக்³க³ம் ஸமாபன்னா’தி. ஸம்வாஸேன கோ², மஹாராஜ, ஸீலம் வேதி³தப்³ப³ம். தஞ்ச கோ² தீ³கே⁴ன அத்³து⁴னா, ந இத்தரம்; மனஸிகரோதா, நோ அமனஸிகரோதா; பஞ்ஞவதா, நோ து³ப்பஞ்ஞேன. ஸம்வோஹாரேன கோ² மஹாராஜ, ஸோசேய்யம் வேதி³தப்³ப³ம். தஞ்ச கோ² தீ³கே⁴ன அத்³து⁴னா, ந இத்தரம்; மனஸிகரோதா, நோ அமனஸிகரோதா; பஞ்ஞவதா, நோ து³ப்பஞ்ஞேன. ஆபதா³ஸு கோ², மஹாராஜ, தா²மோ வேதி³தப்³போ³. ஸோ ச கோ² தீ³கே⁴ன அத்³து⁴னா, ந இத்தரம்; மனஸிகரோதா, நோ அமனஸிகரோதா; பஞ்ஞவதா, நோ து³ப்பஞ்ஞேன. ஸாகச்சா²ய கோ², மஹாராஜ, பஞ்ஞா வேதி³தப்³பா³. ஸா ச கோ² தீ³கே⁴ன அத்³து⁴னா, ந இத்தரம்; மனஸிகரோதா, நோ அமனஸிகரோதா; பஞ்ஞவதா, நோ து³ப்பஞ்ஞேனா’’தி.
‘‘ஏதே, ப⁴ந்தே, மம புரிஸா சரா ஓசரகா ஜனபத³ம் ஓசரித்வா ஆக³ச்ச²ந்தி. தேஹி பட²மம் ஓசிண்ணம் அஹம் பச்சா² ஓஸாபயிஸ்ஸாமி [ஓயாயிஸ்ஸாமி (ஸீ.), ஓஹயிஸ்ஸாமி (ஸ்யா. கம்.)]. இதா³னி தே, ப⁴ந்தே, தம் ரஜோஜல்லம் பவாஹேத்வா ஸுன்ஹாதா ஸுவிலித்தா கப்பிதகேஸமஸ்ஸூ ஓதா³தவத்தா² [ஓதா³தவத்த²வஸனா (ஸீ.)] பஞ்சஹி காமகு³ணேஹி ஸமப்பிதா ஸமங்கீ³பூ⁴தா பரிசாரேஸ்ஸந்தீ’’தி.
அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதமத்த²ம் விதி³த்வா தாயம் வேலாயம் இமா கா³தா²யோ அபா⁴ஸி –
‘‘ந வண்ணரூபேன நரோ ஸுஜானோ,
ந விஸ்ஸஸே இத்தரத³ஸ்ஸனேன;
ஸுஸஞ்ஞதானஞ்ஹி வியஞ்ஜனேன,
அஸஞ்ஞதா லோகமிமம் சரந்தி.
‘‘பதிரூபகோ மத்திகாகுண்ட³லோவ,
லோஹட்³ட⁴மாஸோவ ஸுவண்ணச²ன்னோ;
சரந்தி லோகே [ஏகே (ஸீ. பீ.)] பரிவாரச²ன்னா,
அந்தோ அஸுத்³தா⁴ ப³ஹி ஸோப⁴மானா’’தி.