3. கோஸலஸம்யுத்தம்

1. பட²மவக்³கோ³

1. த³ஹரஸுத்தம்

112. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. அத² கோ² ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வதா ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³. ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ப⁴வம்பி நோ கோ³தமோ அனுத்தரம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴தி படிஜானாதீ’’தி? ‘‘யஞ்ஹி தம், மஹாராஜ, ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய ‘அனுத்தரம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴’தி, மமேவ [மமம் (ஸப்³ப³த்த²)] தம் ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய. அஹஞ்ஹி, மஹாராஜ, அனுத்தரம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴’’தி.

‘‘யேபி தே, போ⁴ கோ³தம, ஸமணப்³ராஹ்மணா ஸங்கி⁴னோ க³ணினோ க³ணாசரியா ஞாதா யஸஸ்ஸினோ தித்த²கரா ஸாது⁴ஸம்மதா ப³ஹுஜனஸ்ஸ, ஸேய்யதி²த³ம் – பூரணோ கஸ்ஸபோ, மக்க²லி கோ³ஸாலோ, நிக³ண்டோ² நாடபுத்தோ, ஸஞ்சயோ பே³லட்ட²புத்தோ, பகுதோ⁴ கச்சாயனோ, அஜிதோ கேஸகம்ப³லோ; தேபி மயா ‘அனுத்தரம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴தி படிஜானாதா²’தி புட்டா² ஸமானா அனுத்தரம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴தி ந படிஜானந்தி. கிம் பன ப⁴வம் கோ³தமோ த³ஹரோ சேவ ஜாதியா நவோ ச பப்³ப³ஜ்ஜாயா’’தி?

‘‘சத்தாரோ கோ² மே, மஹாராஜ, த³ஹராதி ந உஞ்ஞாதப்³பா³, த³ஹராதி ந பரிபோ⁴தப்³பா³. கதமே சத்தாரோ? க²த்தியோ கோ², மஹாராஜ, த³ஹரோதி ந உஞ்ஞாதப்³போ³, த³ஹரோதி ந பரிபோ⁴தப்³போ³. உரகோ³ கோ², மஹாராஜ, த³ஹரோதி ந உஞ்ஞாதப்³போ³, த³ஹரோதி ந பரிபோ⁴தப்³போ³. அக்³கி³ கோ², மஹாராஜ, த³ஹரோதி ந உஞ்ஞாதப்³போ³, த³ஹரோதி ந பரிபோ⁴தப்³போ³. பி⁴க்கு², கோ², மஹாராஜ, த³ஹரோதி ந உஞ்ஞாதப்³போ³, த³ஹரோதி ந பரிபோ⁴தப்³போ³. இமே கோ², மஹாராஜ, சத்தாரோ த³ஹராதி ந உஞ்ஞாதப்³பா³, த³ஹராதி ந பரிபோ⁴தப்³பா³’’தி.

இத³மவோச ப⁴க³வா. இத³ம் வத்வான ஸுக³தோ அதா²பரம் ஏதத³வோச ஸத்தா² –

‘‘க²த்தியம் ஜாதிஸம்பன்னம், அபி⁴ஜாதம் யஸஸ்ஸினம்;

த³ஹரோதி நாவஜானேய்ய, ந நம் பரிப⁴வே நரோ.

‘‘டா²னஞ்ஹி ஸோ மனுஜிந்தோ³, ரஜ்ஜம் லத்³தா⁴ன க²த்தியோ;

ஸோ குத்³தோ⁴ ராஜத³ண்டே³ன, தஸ்மிம் பக்கமதே பு⁴ஸம்;

தஸ்மா தம் பரிவஜ்ஜேய்ய, ரக்க²ம் ஜீவிதமத்தனோ.

‘‘கா³மே வா யதி³ வா ரஞ்ஞே, யத்த² பஸ்ஸே பு⁴ஜங்க³மம்;

த³ஹரோதி நாவஜானேய்ய, ந நம் பரிப⁴வே நரோ.

‘‘உச்சாவசேஹி வண்ணேஹி, உரகோ³ சரதி தேஜஸீ [தேஜஸா (ஸீ. க.), தேஜஸி (பீ. க.)];

ஸோ ஆஸஜ்ஜ ட³ம்ஸே பா³லம், நரம் நாரிஞ்ச ஏகதா³;

தஸ்மா தம் பரிவஜ்ஜேய்ய, ரக்க²ம் ஜீவிதமத்தனோ.

‘‘பஹூதப⁴க்க²ம் ஜாலினம், பாவகம் கண்ஹவத்தனிம்;

த³ஹரோதி நாவஜானேய்ய, ந நம் பரிப⁴வே நரோ.

‘‘லத்³தா⁴ ஹி ஸோ உபாதா³னம், மஹா ஹுத்வான பாவகோ;

ஸோ ஆஸஜ்ஜ ட³ஹே [த³ஹே] பா³லம், நரம் நாரிஞ்ச ஏகதா³;

தஸ்மா தம் பரிவஜ்ஜேய்ய, ரக்க²ம் ஜீவிதமத்தனோ.

‘‘வனம் யத³க்³கி³ ட³ஹதி [த³ஹதி (க.)], பாவகோ கண்ஹவத்தனீ;

ஜாயந்தி தத்த² பாரோஹா, அஹோரத்தானமச்சயே.

‘‘யஞ்ச கோ² ஸீலஸம்பன்னோ, பி⁴க்கு² ட³ஹதி தேஜஸா;

ந தஸ்ஸ புத்தா பஸவோ, தா³யாதா³ விந்த³ரே த⁴னம்;

அனபச்சா அதா³யாதா³, தாலாவத்தூ² ப⁴வந்தி தே.

‘‘தஸ்மா ஹி பண்டி³தோ போஸோ, ஸம்பஸ்ஸம் அத்த²மத்தனோ;

பு⁴ஜங்க³மம் பாவகஞ்ச, க²த்தியஞ்ச யஸஸ்ஸினம்;

பி⁴க்கு²ஞ்ச ஸீலஸம்பன்னம், ஸம்மதே³வ ஸமாசரே’’தி.

ஏவம் வுத்தே, ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அபி⁴க்கந்தம், ப⁴ந்தே, அபி⁴க்கந்தம், ப⁴ந்தே! ஸேய்யதா²பி ப⁴ந்தே, நிக்குஜ்ஜிதம் [நிகுஜ்ஜிதம் (?)] வா உக்குஜ்ஜேய்ய, படிச்ச²ன்னம் வா விவரேய்ய, மூள்ஹஸ்ஸ வா மக்³க³ம் ஆசிக்கே²ய்ய, அந்த⁴காரே வா தேலபஜ்ஜோதம் தா⁴ரேய்ய – ‘சக்கு²மந்தோ ரூபானி த³க்க²ந்தீ’தி; ஏவமேவம் ப⁴க³வதா அனேகபரியாயேன த⁴ம்மோ பகாஸிதோ. ஏஸாஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வந்தம் ஸரணம் க³ச்சா²மி த⁴ம்மஞ்ச பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஞ்ச. உபாஸகம் மம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா தா⁴ரேது அஜ்ஜதக்³கே³ பாணுபேதம் ஸரணம் க³த’’ந்தி.

2. புரிஸஸுத்தம்

113. ஸாவத்தி²னிதா³னம். அத² கோ² ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘கதி நு கோ², ப⁴ந்தே, புரிஸஸ்ஸ த⁴ம்மா அஜ்ஜ²த்தம் உப்பஜ்ஜமானா உப்பஜ்ஜந்தி அஹிதாய து³க்கா²ய அபா²ஸுவிஹாராயா’’தி?

‘‘தயோ கோ², மஹாராஜ, புரிஸஸ்ஸ த⁴ம்மா அஜ்ஜ²த்தம் உப்பஜ்ஜமானா உப்பஜ்ஜந்தி அஹிதாய து³க்கா²ய அபா²ஸுவிஹாராய. கதமே தயோ? லோபோ⁴ கோ², மஹாராஜ, புரிஸஸ்ஸ த⁴ம்மோ அஜ்ஜ²த்தம் உப்பஜ்ஜமானோ உப்பஜ்ஜதி அஹிதாய து³க்கா²ய அபா²ஸுவிஹாராய. தோ³ஸோ கோ², மஹாராஜ, புரிஸஸ்ஸ த⁴ம்மோ அஜ்ஜ²த்தம் உப்பஜ்ஜமானோ உப்பஜ்ஜதி அஹிதாய து³க்கா²ய அபா²ஸுவிஹாராய. மோஹோ கோ², மஹாராஜ, புரிஸஸ்ஸ த⁴ம்மோ அஜ்ஜ²த்தம் உப்பஜ்ஜமானோ உப்பஜ்ஜதி அஹிதாய து³க்கா²ய அபா²ஸுவிஹாராய. இமே கோ², மஹாராஜ, தயோ புரிஸஸ்ஸ த⁴ம்மா அஜ்ஜ²த்தம் உப்பஜ்ஜமானா உப்பஜ்ஜந்தி அஹிதாய து³க்கா²ய அபா²ஸுவிஹாராயா’’தி. இத³மவோச…பே…

‘‘லோபோ⁴ தோ³ஸோ ச மோஹோ ச, புரிஸம் பாபசேதஸம்;

ஹிம்ஸந்தி அத்தஸம்பூ⁴தா, தசஸாரம்வ ஸம்ப²ல’’ந்தி [ஸப்ப²லந்தி (ஸ்யா. கம்.)].

3. ஜராமரணஸுத்தம்

114. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அத்தி² நு கோ², ப⁴ந்தே, ஜாதஸ்ஸ அஞ்ஞத்ர ஜராமரணா’’தி? ‘‘நத்தி² கோ², மஹாராஜ, ஜாதஸ்ஸ அஞ்ஞத்ர ஜராமரணா. யேபி தே, மஹாராஜ, க²த்தியமஹாஸாலா அட்³டா⁴ மஹத்³த⁴னா மஹாபோ⁴கா³ பஹூதஜாதரூபரஜதா பஹூதவித்தூபகரணா பஹூதத⁴னத⁴ஞ்ஞா, தேஸம்பி ஜாதானம் நத்தி² அஞ்ஞத்ர ஜராமரணா. யேபி தே, மஹாராஜ, ப்³ராஹ்மணமஹாஸாலா…பே… க³ஹபதிமஹாஸாலா அட்³டா⁴ மஹத்³த⁴னா மஹாபோ⁴கா³ பஹூதஜாதரூபரஜதா பஹூதவித்தூபகரணா பஹூதத⁴னத⁴ஞ்ஞா, தேஸம்பி ஜாதானம் நத்தி² அஞ்ஞத்ர ஜராமரணா. யேபி தே, மஹாராஜ, பி⁴க்கூ² அரஹந்தோ கீ²ணாஸவா வுஸிதவந்தோ கதகரணீயா ஓஹிதபா⁴ரா அனுப்பத்தஸத³த்தா² பரிக்கீ²ணப⁴வஸம்யோஜனா ஸம்மத³ஞ்ஞாவிமுத்தா, தேஸம் பாயம் காயோ பே⁴த³னத⁴ம்மோ நிக்கே²பனத⁴ம்மோ’’தி. இத³மவோச…பே…

‘‘ஜீரந்தி வே ராஜரதா² ஸுசித்தா,

அதோ² ஸரீரம்பி ஜரம் உபேதி;

ஸதஞ்ச த⁴ம்மோ ந ஜரம் உபேதி,

ஸந்தோ ஹவே ஸப்³பி⁴ பவேத³யந்தீ’’தி.

4. பியஸுத்தம்

115. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘இத⁴ மய்ஹம், ப⁴ந்தே, ரஹோக³தஸ்ஸ படிஸல்லீனஸ்ஸ ஏவம் சேதஸோ பரிவிதக்கோ உத³பாதி³ – ‘கேஸம் நு கோ² பியோ அத்தா, கேஸம் அப்பியோ அத்தா’தி? தஸ்ஸ மய்ஹம், ப⁴ந்தே, ஏதத³ஹோஸி – ‘யே ச கோ² கேசி காயேன து³ச்சரிதம் சரந்தி, வாசாய து³ச்சரிதம் சரந்தி, மனஸா து³ச்சரிதம் சரந்தி; தேஸம் அப்பியோ அத்தா’. கிஞ்சாபி தே ஏவம் வதே³ய்யும் – ‘பியோ நோ அத்தா’தி, அத² கோ² தேஸம் அப்பியோ அத்தா. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? யஞ்ஹி அப்பியோ அப்பியஸ்ஸ கரேய்ய, தம் தே அத்தனாவ அத்தனோ கரோந்தி; தஸ்மா தேஸம் அப்பியோ அத்தா. யே ச கோ² கேசி காயேன ஸுசரிதம் சரந்தி, வாசாய ஸுசரிதம் சரந்தி, மனஸா ஸுசரிதம் சரந்தி; தேஸம் பியோ அத்தா. கிஞ்சாபி தே ஏவம் வதே³ய்யும் – ‘அப்பியோ நோ அத்தா’தி; அத² கோ² தேஸம் பியோ அத்தா. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? யஞ்ஹி பியோ பியஸ்ஸ கரேய்ய, தம் தே அத்தனாவ அத்தனோ கரோந்தி; தஸ்மா தேஸம் பியோ அத்தா’’தி.

‘‘ஏவமேதம், மஹாராஜ, ஏவமேதம், மஹாராஜ! யே ஹி கேசி, மஹாராஜ, காயேன து³ச்சரிதம் சரந்தி, வாசாய து³ச்சரிதம் சரந்தி, மனஸா து³ச்சரிதம் சரந்தி; தேஸம் அப்பியோ அத்தா. கிஞ்சாபி தே ஏவம் வதே³ய்யும் – ‘பியோ நோ அத்தா’தி, அத² கோ² தேஸம் அப்பியோ அத்தா. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? யஞ்ஹி, மஹாராஜ, அப்பியோ அப்பியஸ்ஸ கரேய்ய, தம் தே அத்தனாவ அத்தனோ கரோந்தி; தஸ்மா தேஸம் அப்பியோ அத்தா. யே ச கோ² கேசி, மஹாராஜ, காயேன ஸுசரிதம் சரந்தி, வாசாய ஸுசரிதம் சரந்தி, மனஸா ஸுசரிதம் சரந்தி; தேஸம் பியோ அத்தா. கிஞ்சாபி தே ஏவம் வதே³ய்யும் – ‘அப்பியோ நோ அத்தா’தி; அத² கோ² தேஸம் பியோ அத்தா. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? யஞ்ஹி மஹாராஜ, பியோ பியஸ்ஸ கரேய்ய, தம் தே அத்தனாவ அத்தனோ கரோந்தி; தஸ்மா தேஸம் பியோ அத்தா’’தி. இத³மவோச…பே…

‘‘அத்தானஞ்சே பியம் ஜஞ்ஞா, ந நம் பாபேன ஸம்யுஜே;

ந ஹி தம் ஸுலப⁴ம் ஹோதி, ஸுக²ம் து³க்கடகாரினா.

‘‘அந்தகேனாதி⁴பன்னஸ்ஸ, ஜஹதோ மானுஸம் ப⁴வம்;

கிஞ்ஹி தஸ்ஸ ஸகம் ஹோதி, கிஞ்ச ஆதா³ய க³ச்ச²தி;

கிஞ்சஸ்ஸ அனுக³ம் ஹோதி, சா²யாவ அனபாயினீ [அனுபாயினீ (ஸ்யா. கம். க.)].

‘‘உபோ⁴ புஞ்ஞஞ்ச பாபஞ்ச, யம் மச்சோ குருதே இத⁴;

தஞ்ஹி தஸ்ஸ ஸகம் ஹோதி, தஞ்ச [தம்வ (?)] ஆதா³ய க³ச்ச²தி;

தஞ்சஸ்ஸ [தம்வஸ்ஸ (?)] அனுக³ம் ஹோதி, சா²யாவ அனபாயினீ.

‘‘தஸ்மா கரேய்ய கல்யாணம், நிசயம் ஸம்பராயிகம்;

புஞ்ஞானி பரலோகஸ்மிம், பதிட்டா² ஹோந்தி பாணின’’ந்தி.

5. அத்தரக்கி²தஸுத்தம்

116. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘இத⁴ மய்ஹம், ப⁴ந்தே, ரஹோக³தஸ்ஸ படிஸல்லீனஸ்ஸ ஏவம் சேதஸோ பரிவிதக்கோ உத³பாதி³ – ‘கேஸம் நு கோ² ரக்கி²தோ அத்தா, கேஸம் அரக்கி²தோ அத்தா’தி? தஸ்ஸ மய்ஹம், ப⁴ந்தே, ஏதத³ஹோஸி – ‘யே கோ² கேசி காயேன து³ச்சரிதம் சரந்தி, வாசாய து³ச்சரிதம் சரந்தி, மனஸா து³ச்சரிதம் சரந்தி; தேஸம் அரக்கி²தோ அத்தா. கிஞ்சாபி தே ஹத்தி²காயோ வா ரக்கே²ய்ய, அஸ்ஸகாயோ வா ரக்கே²ய்ய, ரத²காயோ வா ரக்கே²ய்ய, பத்திகாயோ வா ரக்கே²ய்ய; அத² கோ² தேஸம் அரக்கி²தோ அத்தா. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? பா³ஹிரா ஹேஸா ரக்கா², நேஸா ரக்கா² அஜ்ஜ²த்திகா; தஸ்மா தேஸம் அரக்கி²தோ அத்தா. யே ச கோ² கேசி காயேன ஸுசரிதம் சரந்தி, வாசாய ஸுசரிதம் சரந்தி, மனஸா ஸுசரிதம் சரந்தி; தேஸம் ரக்கி²தோ அத்தா. கிஞ்சாபி தே நேவ ஹத்தி²காயோ ரக்கே²ய்ய, ந அஸ்ஸகாயோ ரக்கே²ய்ய, ந ரத²காயோ ரக்கே²ய்ய, ந பத்திகாயோ ரக்கே²ய்ய; அத² கோ² தேஸம் ரக்கி²தோ அத்தா. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? அஜ்ஜ²த்திகா ஹேஸா ரக்கா², நேஸா ரக்கா² பா³ஹிரா; தஸ்மா தேஸம் ரக்கி²தோ அத்தா’’’தி.

‘‘ஏவமேதம், மஹாராஜ, ஏவமேதம், மஹாராஜ! யே ஹி கேசி, மஹாராஜ, காயேன து³ச்சரிதம் சரந்தி…பே… தேஸம் அரக்கி²தோ அத்தா. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? பா³ஹிரா ஹேஸா, மஹாராஜ, ரக்கா², நேஸா ரக்கா² அஜ்ஜ²த்திகா; தஸ்மா தேஸம் அரக்கி²தோ அத்தா. யே ச கோ² கேசி, மஹாராஜ, காயேன ஸுசரிதம் சரந்தி, வாசாய ஸுசரிதம் சரந்தி, மனஸா ஸுசரிதம் சரந்தி; தேஸம் ரக்கி²தோ அத்தா. கிஞ்சாபி தே நேவ ஹத்தி²காயோ ரக்கே²ய்ய, ந அஸ்ஸகாயோ ரக்கே²ய்ய, ந ரத²காயோ ரக்கே²ய்ய, ந பத்திகாயோ ரக்கே²ய்ய; அத² கோ² தேஸம் ரக்கி²தோ அத்தா. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? அஜ்ஜ²த்திகா ஹேஸா, மஹாராஜ, ரக்கா², நேஸா ரக்கா² பா³ஹிரா; தஸ்மா தேஸம் ரக்கி²தோ அத்தா’’தி. இத³மவோச…பே…

‘‘காயேன ஸம்வரோ ஸாது⁴, ஸாது⁴ வாசாய ஸம்வரோ;

மனஸா ஸம்வரோ ஸாது⁴, ஸாது⁴ ஸப்³ப³த்த² ஸம்வரோ;

ஸப்³ப³த்த² ஸம்வுதோ லஜ்ஜீ, ரக்கி²தோதி பவுச்சதீ’’தி.

6. அப்பகஸுத்தம்

117. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘இத⁴ மய்ஹம், ப⁴ந்தே, ரஹோக³தஸ்ஸ படிஸல்லீனஸ்ஸ ஏவம் சேதஸோ பரிவிதக்கோ உத³பாதி³ – ‘அப்பகா தே ஸத்தா லோகஸ்மிம் யே உளாரே உளாரே போ⁴கே³ லபி⁴த்வா ந சேவ மஜ்ஜந்தி, ந ச பமஜ்ஜந்தி, ந ச காமேஸு கே³த⁴ம் ஆபஜ்ஜந்தி, ந ச ஸத்தேஸு விப்படிபஜ்ஜந்தி. அத² கோ² ஏதேவ ப³ஹுதரா ஸத்தா லோகஸ்மிம் யே உளாரே உளாரே போ⁴கே³ லபி⁴த்வா மஜ்ஜந்தி சேவ பமஜ்ஜந்தி, ச காமேஸு ச கே³த⁴ம் ஆபஜ்ஜந்தி, ஸத்தேஸு ச விப்படிபஜ்ஜந்தீ’’’தி.

‘‘ஏவமேதம், மஹாராஜ, ஏவமேதம், மஹாராஜ! அப்பகா தே, மஹாராஜ, ஸத்தா லோகஸ்மிம், யே உளாரே உளாரே போ⁴கே³ லபி⁴த்வா ந சேவ மஜ்ஜந்தி, ந ச பமஜ்ஜந்தி, ந ச காமேஸு கே³த⁴ம் ஆபஜ்ஜந்தி, ந ச ஸத்தேஸு விப்படிபஜ்ஜந்தி. அத² கோ² ஏதேவ ப³ஹுதரா ஸத்தா லோகஸ்மிம், யே உளாரே உளாரே போ⁴கே³ லபி⁴த்வா மஜ்ஜந்தி சேவ பமஜ்ஜந்தி ச காமேஸு ச கே³த⁴ம் ஆபஜ்ஜந்தி, ஸத்தேஸு ச விப்படிபஜ்ஜந்தீ’’தி. இத³மவோச…பே…

‘‘ஸாரத்தா காமபோ⁴கே³ஸு, கி³த்³தா⁴ காமேஸு முச்சி²தா;

அதிஸாரம் ந பு³ஜ்ஜ²ந்தி, மிகா³ கூடம்வ ஓட்³டி³தம்;

பச்சா²ஸம் கடுகம் ஹோதி, விபாகோ ஹிஸ்ஸ பாபகோ’’தி.

7. அட்³ட³கரணஸுத்தம்

118. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘இதா⁴ஹம், ப⁴ந்தே, அட்³ட³கரணே [அத்த²கரணே (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] நிஸின்னோ பஸ்ஸாமி க²த்தியமஹாஸாலேபி ப்³ராஹ்மணமஹாஸாலேபி க³ஹபதிமஹாஸாலேபி அட்³டே⁴ மஹத்³த⁴னே மஹாபோ⁴கே³ பஹூதஜாதரூபரஜதே பஹூதவித்தூபகரணே பஹூதத⁴னத⁴ஞ்ஞே காமஹேது காமனிதா³னம் காமாதி⁴கரணம் ஸம்பஜானமுஸா பா⁴ஸந்தே. தஸ்ஸ மய்ஹம், ப⁴ந்தே, ஏதத³ஹோஸி – ‘அலம் தா³னி மே அட்³ட³கரணேன, ப⁴த்³ரமுகோ² தா³னி அட்³ட³கரணேன பஞ்ஞாயிஸ்ஸதீ’’’தி.

‘‘(ஏவமேதம், மஹாராஜ, ஏவமேதம் மஹாராஜ!) [( ) ஸீ. பீ. போத்த²கேஸு நத்தி²] யேபி தே, மஹாராஜ, க²த்தியமஹாஸாலா ப்³ராஹ்மணமஹாஸாலா க³ஹபதிமஹாஸாலா அட்³டா⁴ மஹத்³த⁴னா மஹாபோ⁴கா³ பஹூதஜாதரூபரஜதா பஹூதவித்தூபகரணா பஹூதத⁴னத⁴ஞ்ஞா காமஹேது காமனிதா³னம் காமாதி⁴கரணம் ஸம்பஜானமுஸா பா⁴ஸந்தி; தேஸம் தம் ப⁴விஸ்ஸதி தீ³க⁴ரத்தம் அஹிதாய து³க்கா²யா’’தி. இத³மவோச…பே…

‘‘ஸாரத்தா காமபோ⁴கே³ஸு, கி³த்³தா⁴ காமேஸு முச்சி²தா;

அதிஸாரம் ந பு³ஜ்ஜ²ந்தி, மச்சா² கி²ப்பம்வ ஓட்³டி³தம்;

பச்சா²ஸம் கடுகம் ஹோதி, விபாகோ ஹிஸ்ஸ பாபகோ’’தி.

8. மல்லிகாஸுத்தம்

119. ஸாவத்தி²னிதா³னம். தேன கோ² பன ஸமயேன ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ மல்லிகாய தே³வியா ஸத்³தி⁴ம் உபரிபாஸாத³வரக³தோ ஹோதி. அத² கோ² ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ மல்லிகம் தே³விம் ஏதத³வோச – ‘‘அத்தி² நு கோ² தே, மல்லிகே, கோசஞ்ஞோ அத்தனா பியதரோ’’தி? ‘‘நத்தி² கோ² மே, மஹாராஜ, கோசஞ்ஞோ அத்தனா பியதரோ. துய்ஹம் பன, மஹாராஜ, அத்த²ஞ்ஞோ கோசி அத்தனா பியதரோ’’தி? ‘‘மய்ஹம்பி கோ², மல்லிகே, நத்த²ஞ்ஞோ கோசி அத்தனா பியதரோ’’தி.

அத² கோ² ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ பாஸாதா³ ஓரோஹித்வா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘இதா⁴ஹம், ப⁴ந்தே, மல்லிகாய தே³வியா ஸத்³தி⁴ம் உபரிபாஸாத³வரக³தோ மல்லிகம் தே³விம் ஏதத³வோசம் – ‘அத்தி² நு கோ² தே, மல்லிகே, கோசஞ்ஞோ அத்தனா பியதரோ’தி? ஏவம் வுத்தே, ப⁴ந்தே, மல்லிகா தே³வீ மம் ஏதத³வோச – ‘நத்தி² கோ² மே, மஹாராஜ, கோசஞ்ஞோ அத்தனா பியதரோ. துய்ஹம் பன, மஹாராஜ, அத்த²ஞ்ஞோ கோசி அத்தனா பியதரோ’தி? ஏவம் வுத்தாஹம், ப⁴ந்தே, மல்லிகம் தே³விம் ஏதத³வோசம் – ‘மய்ஹம்பி கோ², மல்லிகே, நத்த²ஞ்ஞோ கோசி அத்தனா பியதரோ’’தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதமத்த²ம் விதி³த்வா தாயம் வேலாயம் இமம் கா³த²ம் அபா⁴ஸி –

‘‘ஸப்³பா³ தி³ஸா அனுபரிக³ம்ம சேதஸா,

நேவஜ்ஜ²கா³ பியதரமத்தனா க்வசி;

ஏவம் பியோ புது² அத்தா பரேஸம்,

தஸ்மா ந ஹிம்ஸே பரமத்தகாமோ’’தி.

9. யஞ்ஞஸுத்தம்

120. ஸாவத்தி²னிதா³னம். தேன கோ² பன ஸமயேன ரஞ்ஞோ பஸேனதி³ஸ்ஸ கோஸலஸ்ஸ மஹாயஞ்ஞோ பச்சுபட்டி²தோ ஹோதி, பஞ்ச ச உஸப⁴ஸதானி பஞ்ச ச வச்ச²தரஸதானி பஞ்ச ச வச்ச²தரிஸதானி பஞ்ச ச அஜஸதானி பஞ்ச ச உரப்³ப⁴ஸதானி தூ²ணூபனீதானி ஹோந்தி யஞ்ஞத்தா²ய. யேபிஸ்ஸ தே ஹோந்தி தா³ஸாதி வா பேஸ்ஸாதி வா கம்மகராதி வா, தேபி த³ண்ட³தஜ்ஜிதா ப⁴யதஜ்ஜிதா அஸ்ஸுமுகா² ருத³மானா பரிகம்மானி கரோந்தி.

அத² கோ² ஸம்ப³ஹுலா பி⁴க்கூ² புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய ஸாவத்தி²ம் பிண்டா³ய பவிஸிம்ஸு. ஸாவத்தி²யம் பிண்டா³ய சரித்வா பச்சா²ப⁴த்தம் பிண்ட³பாதபடிக்கந்தா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோசும் – ‘‘இத⁴, ப⁴ந்தே, ரஞ்ஞோ பஸேனதி³ஸ்ஸ கோஸலஸ்ஸ மஹாயஞ்ஞோ பச்சுபட்டி²தோ ஹோதி, பஞ்ச ச உஸப⁴ஸதானி பஞ்ச ச வச்ச²தரஸதானி பஞ்ச ச வச்ச²தரிஸதானி பஞ்ச ச அஜஸதானி பஞ்ச ச உரப்³ப⁴ஸதானி தூ²ணூபனீதானி ஹோந்தி யஞ்ஞத்தா²ய. யேபிஸ்ஸ தே ஹோந்தி தா³ஸாதி வா பேஸ்ஸாதி வா கம்மகராதி வா, தேபி த³ண்ட³தஜ்ஜிதா ப⁴யதஜ்ஜிதா அஸ்ஸுமுகா² ருத³மானா பரிகம்மானி கரோந்தீ’’தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதமத்த²ம் விதி³த்வா தாயம் வேலாயம் இமா கா³தா²யோ அபா⁴ஸி –

‘‘அஸ்ஸமேத⁴ம் புரிஸமேத⁴ம், ஸம்மாபாஸம் வாஜபேய்யம் நிரக்³க³ள்ஹம்;

மஹாயஞ்ஞா மஹாரம்பா⁴ [வாஜபேய்யும்; நிரக்³க³ளம் மஹாரம்பா⁴ (க.)], ந தே ஹோந்தி மஹப்ப²லா.

‘‘அஜேளகா ச கா³வோ ச, விவிதா⁴ யத்த² ஹஞ்ஞரே;

ந தம் ஸம்மக்³க³தா யஞ்ஞம், உபயந்தி மஹேஸினோ.

‘‘யே ச யஞ்ஞா நிராரம்பா⁴, யஜந்தி அனுகுலம் ஸதா³;

அஜேளகா ச கா³வோ ச, விவிதா⁴ நேத்த² ஹஞ்ஞரே;

ஏதம் ஸம்மக்³க³தா யஞ்ஞம், உபயந்தி மஹேஸினோ.

‘‘ஏதம் யஜேத² மேதா⁴வீ, ஏஸோ யஞ்ஞோ மஹப்ப²லோ;

ஏதஞ்ஹி யஜமானஸ்ஸ, ஸேய்யோ ஹோதி ந பாபியோ;

யஞ்ஞோ ச விபுலோ ஹோதி, பஸீத³ந்தி ச தே³வதா’’தி.

10. ப³ந்த⁴னஸுத்தம்

121. தேன கோ² பன ஸமயேன ரஞ்ஞா பஸேனதி³னா கோஸலேன மஹாஜனகாயோ ப³ந்தா⁴பிதோ ஹோதி, அப்பேகச்சே ரஜ்ஜூஹி அப்பேகச்சே அந்தூ³ஹி அப்பேகச்சே ஸங்க²லிகாஹி.

அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதமத்த²ம் விதி³த்வா தாயம் வேலாயம் இமா கா³தா²யோ அபா⁴ஸி –

‘‘ந தம் த³ள்ஹம் ப³ந்த⁴னமாஹு தீ⁴ரா,

யதா³யஸம் தா³ருஜம் பப்³ப³ஜஞ்ச;

ஸாரத்தரத்தா மணிகுண்ட³லேஸு,

புத்தேஸு தா³ரேஸு ச யா அபேக்கா².

‘‘ஏதம் த³ள்ஹம் ப³ந்த⁴னமாஹு தீ⁴ரா,

ஓஹாரினம் ஸிதி²லம் து³ப்பமுஞ்சம்;

ஏதம்பி சே²த்வான பரிப்³ப³ஜந்தி,

அனபேக்கி²னோ காமஸுக²ம் பஹாயா’’தி.

பட²மோ வக்³கோ³.

தஸ்ஸுத்³தா³னம் –

த³ஹரோ புரிஸோ ஜரா, பியம் அத்தானரக்கி²தோ;

அப்பகா அட்³ட³கரணம், மல்லிகா யஞ்ஞப³ந்த⁴னந்தி.

2. து³தியவக்³கோ³

1. ஸத்தஜடிலஸுத்தம்

122. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி புப்³பா³ராமே மிகா³ரமாதுபாஸாதே³. தேன கோ² பன ஸமயேன ப⁴க³வா ஸாயன்ஹஸமயம் படிஸல்லானா வுட்டி²தோ ப³ஹித்³வாரகோட்ட²கே நிஸின்னோ ஹோதி. அத² கோ² ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³.

தேன கோ² பன ஸமயேன ஸத்த ச ஜடிலா ஸத்த ச நிக³ண்டா² ஸத்த ச அசேலகா ஸத்த ச ஏகஸாடகா ஸத்த ச பரிப்³பா³ஜகா பரூள்ஹகச்ச²னக²லோமா கா²ரிவிவித⁴மாதா³ய [கா²ரிவித⁴ம் ஆதா³ய (பீ.) தீ³. நி. 1.280 தத³ட்ட²கதா²பி ஓலோகேதப்³பா³] ப⁴க³வதோ அவிதூ³ரே அதிக்கமந்தி. அத² கோ² ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ உட்டா²யாஸனா ஏகம்ஸம் உத்தராஸங்க³ம் கரித்வா த³க்கி²ணஜாணுமண்ட³லம் பத²வியம் நிஹந்த்வா யேன தே ஸத்த ச ஜடிலா ஸத்த ச நிக³ண்டா² ஸத்த ச அசேலகா ஸத்த ச ஏகஸாடகா ஸத்த ச பரிப்³பா³ஜகா தேனஞ்ஜலிம் பணாமேத்வா திக்க²த்தும் நாமம் ஸாவேஸி – ‘‘ராஜாஹம், ப⁴ந்தே, பஸேனதி³ கோஸலோ…பே… ராஜாஹம், ப⁴ந்தே, பஸேனதி³ கோஸலோ’’தி.

அத² கோ² ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ அசிரபக்கந்தேஸு தேஸு ஸத்தஸு ச ஜடிலேஸு ஸத்தஸு ச நிக³ண்டே²ஸு ஸத்தஸு ச அசேலகேஸு ஸத்தஸு ச ஏகஸாடகேஸு ஸத்தஸு ச பரிப்³பா³ஜகேஸு யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘யே தே, ப⁴ந்தே, லோகே அரஹந்தோ வா அரஹத்தமக்³க³ம் வா ஸமாபன்னா ஏதே தேஸம் அஞ்ஞதரா’’தி.

‘‘து³ஜ்ஜானம் கோ² ஏதம், மஹாராஜ, தயா கி³ஹினா காமபோ⁴கி³னா புத்தஸம்பா³த⁴ஸயனம் அஜ்ஜா²வஸந்தேன காஸிகசந்த³னம் பச்சனுபோ⁴ந்தேன மாலாக³ந்த⁴விலேபனம் தா⁴ரயந்தேன ஜாதரூபரஜதம் ஸாதி³யந்தேன – ‘இமே வா அரஹந்தோ, இமே வா அரஹத்தமக்³க³ம் ஸமாபன்னா’’’தி.

‘‘ஸம்வாஸேன கோ², மஹாராஜ, ஸீலம் வேதி³தப்³ப³ம். தஞ்ச கோ² தீ³கே⁴ன அத்³து⁴னா, ந இத்தரம்; மனஸிகரோதா, நோ அமனஸிகரோதா; பஞ்ஞவதா, நோ து³ப்பஞ்ஞேன. ஸம்வோஹாரேன கோ², மஹாராஜ, ஸோசேய்யம் வேதி³தப்³ப³ம். தஞ்ச கோ² தீ³கே⁴ன அத்³து⁴னா, ந இத்தரம்; மனஸிகரோதா, நோ அமனஸிகரோதா; பஞ்ஞவதா, நோ து³ப்பஞ்ஞேன. ஆபதா³ஸு கோ², மஹாராஜ, தா²மோ வேதி³தப்³போ³. ஸோ ச கோ² தீ³கே⁴ன அத்³து⁴னா, ந இத்தரம்; மனஸிகரோதா, நோ அமனஸிகரோதா; பஞ்ஞவதா, நோ து³ப்பஞ்ஞேன. ஸாகச்சா²ய, கோ², மஹாராஜ, பஞ்ஞா வேதி³தப்³பா³. ஸா ச கோ² தீ³கே⁴ன அத்³து⁴னா, ந இத்தரம்; மனஸிகரோதா, நோ அமனஸிகரோதா; பஞ்ஞவதா, நோ து³ப்பஞ்ஞேனா’’தி.

‘‘அச்ச²ரியம், ப⁴ந்தே, அப்³பு⁴தம் ப⁴ந்தே! யாவ ஸுபா⁴ஸிதமித³ம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா – ‘து³ஜ்ஜானம் கோ² ஏதம், மஹாராஜ, தயா கி³ஹினா காமபோ⁴கி³னா புத்தஸம்பா³த⁴ஸயனம் அஜ்ஜா²வஸந்தேன காஸிகசந்த³னம் பச்சனுபோ⁴ந்தேன மாலாக³ந்த⁴விலேபனம் தா⁴ரயந்தேன ஜாதரூபரஜதம் ஸாதி³யந்தேன – இமே வா அரஹந்தோ, இமே வா அரஹத்தமக்³க³ம் ஸமாபன்னா’தி. ஸம்வாஸேன கோ², மஹாராஜ, ஸீலம் வேதி³தப்³ப³ம். தஞ்ச கோ² தீ³கே⁴ன அத்³து⁴னா, ந இத்தரம்; மனஸிகரோதா, நோ அமனஸிகரோதா; பஞ்ஞவதா, நோ து³ப்பஞ்ஞேன. ஸம்வோஹாரேன கோ² மஹாராஜ, ஸோசேய்யம் வேதி³தப்³ப³ம். தஞ்ச கோ² தீ³கே⁴ன அத்³து⁴னா, ந இத்தரம்; மனஸிகரோதா, நோ அமனஸிகரோதா; பஞ்ஞவதா, நோ து³ப்பஞ்ஞேன. ஆபதா³ஸு கோ², மஹாராஜ, தா²மோ வேதி³தப்³போ³. ஸோ ச கோ² தீ³கே⁴ன அத்³து⁴னா, ந இத்தரம்; மனஸிகரோதா, நோ அமனஸிகரோதா; பஞ்ஞவதா, நோ து³ப்பஞ்ஞேன. ஸாகச்சா²ய கோ², மஹாராஜ, பஞ்ஞா வேதி³தப்³பா³. ஸா ச கோ² தீ³கே⁴ன அத்³து⁴னா, ந இத்தரம்; மனஸிகரோதா, நோ அமனஸிகரோதா; பஞ்ஞவதா, நோ து³ப்பஞ்ஞேனா’’தி.

‘‘ஏதே, ப⁴ந்தே, மம புரிஸா சரா ஓசரகா ஜனபத³ம் ஓசரித்வா ஆக³ச்ச²ந்தி. தேஹி பட²மம் ஓசிண்ணம் அஹம் பச்சா² ஓஸாபயிஸ்ஸாமி [ஓயாயிஸ்ஸாமி (ஸீ.), ஓஹயிஸ்ஸாமி (ஸ்யா. கம்.)]. இதா³னி தே, ப⁴ந்தே, தம் ரஜோஜல்லம் பவாஹேத்வா ஸுன்ஹாதா ஸுவிலித்தா கப்பிதகேஸமஸ்ஸூ ஓதா³தவத்தா² [ஓதா³தவத்த²வஸனா (ஸீ.)] பஞ்சஹி காமகு³ணேஹி ஸமப்பிதா ஸமங்கீ³பூ⁴தா பரிசாரேஸ்ஸந்தீ’’தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா ஏதமத்த²ம் விதி³த்வா தாயம் வேலாயம் இமா கா³தா²யோ அபா⁴ஸி –

‘‘ந வண்ணரூபேன நரோ ஸுஜானோ,

ந விஸ்ஸஸே இத்தரத³ஸ்ஸனேன;

ஸுஸஞ்ஞதானஞ்ஹி வியஞ்ஜனேன,

அஸஞ்ஞதா லோகமிமம் சரந்தி.

‘‘பதிரூபகோ மத்திகாகுண்ட³லோவ,

லோஹட்³ட⁴மாஸோவ ஸுவண்ணச²ன்னோ;

சரந்தி லோகே [ஏகே (ஸீ. பீ.)] பரிவாரச²ன்னா,

அந்தோ அஸுத்³தா⁴ ப³ஹி ஸோப⁴மானா’’தி.

2. பஞ்சராஜஸுத்தம்

123. ஸாவத்தி²னிதா³னம். தேன கோ² பன ஸமயேன பஞ்சன்னம் ராஜூனம் பஸேனதி³பமுகா²னம் பஞ்சஹி காமகு³ணேஹி ஸமப்பிதானம் ஸமங்கீ³பூ⁴தானம் பரிசாரயமானானம் அயமந்தராகதா² உத³பாதி³ – ‘‘கிம் நு கோ² காமானம் அக்³க³’’ந்தி? தத்ரேகச்சே [தத்ரேகே (ஸீ. பீ.)] ஏவமாஹம்ஸு – ‘‘ரூபா காமானம் அக்³க³’’ந்தி. ஏகச்சே ஏவமாஹம்ஸு – ‘‘ஸத்³தா³ காமானம் அக்³க³’’ந்தி. ஏகச்சே ஏவமாஹம்ஸு – ‘‘க³ந்தா⁴ காமானம் அக்³க³’’ந்தி. ஏகச்சே ஏவமாஹம்ஸு – ‘‘ரஸா காமானம் அக்³க³’’ந்தி. ஏகச்சே ஏவமாஹம்ஸு – ‘‘போ²ட்ட²ப்³பா³ காமானம் அக்³க³’’ந்தி. யதோ கோ² தே ராஜானோ நாஸக்கி²ம்ஸு அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸஞ்ஞாபேதும்.

அத² கோ² ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ தே ராஜானோ ஏதத³வோச – ‘‘ஆயாம, மாரிஸா, யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிஸ்ஸாம; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் ஏதமத்த²ம் படிபுச்சி²ஸ்ஸாம. யதா² நோ ப⁴க³வா ப்³யாகரிஸ்ஸதி ததா² நம் தா⁴ரேஸ்ஸாமா’’தி [தா⁴ரேய்யாமாதி (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)]. ‘‘ஏவம், மாரிஸா’’தி கோ² தே ராஜானோ ரஞ்ஞோ பஸேனதி³ஸ்ஸ கோஸலஸ்ஸ பச்சஸ்ஸோஸும்.

அத² கோ² தே பஞ்ச ராஜானோ பஸேனதி³பமுகா² யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘இத⁴, ப⁴ந்தே, அம்ஹாகம் பஞ்சன்னம் ராஜூனம் பஞ்சஹி காமகு³ணேஹி ஸமப்பிதானம் ஸமங்கீ³பூ⁴தானம் பரிசாரயமானானம் அயமந்தராகதா² உத³பாதி³ – ‘கிம் நு கோ² காமானம் அக்³க³’ந்தி? ஏகச்சே ஏவமாஹம்ஸு – ‘ரூபா காமானம் அக்³க³’ந்தி. ஏகச்சே ஏவமாஹம்ஸு – ‘ஸத்³தா³ காமானம் அக்³க³’ந்தி. ஏகச்சே ஏவமாஹம்ஸு – ‘க³ந்தா⁴ காமானம் அக்³க³’ந்தி. ஏகச்சே ஏவமாஹம்ஸு – ‘ரஸா காமானம் அக்³க³’ந்தி. ஏகச்சே ஏவமாஹம்ஸு – ‘போ²ட்ட²ப்³பா³ காமானம் அக்³க³’ந்தி. கிம் நு கோ², ப⁴ந்தே, காமானம் அக்³க³’’ந்தி?

‘‘மனாபபரியந்தம் க்²வாஹம், மஹாராஜ, பஞ்சஸு காமகு³ணேஸு அக்³க³ந்தி வதா³மி. தேவ [தே ச (ஸீ. பீ. க.), யே ச (ஸ்யா. கம்.)], மஹாராஜ, ரூபா ஏகச்சஸ்ஸ மனாபா ஹோந்தி, தேவ [தே ச (ஸீ. பீ. க.)] ரூபா ஏகச்சஸ்ஸ அமனாபா ஹோந்தி. யேஹி ச யோ ரூபேஹி அத்தமனோ ஹோதி பரிபுண்ணஸங்கப்போ, ஸோ தேஹி ரூபேஹி அஞ்ஞம் ரூபம் உத்தரிதரம் வா பணீததரம் வா ந பத்தே²தி. தே தஸ்ஸ ரூபா பரமா ஹோந்தி. தே தஸ்ஸ ரூபா அனுத்தரா ஹோந்தி.

‘‘தேவ, மஹாராஜ, ஸத்³தா³ ஏகச்சஸ்ஸ மனாபா ஹோந்தி, தேவ ஸத்³தா³ ஏகச்சஸ்ஸ அமனாபா ஹோந்தி. யேஹி ச யோ ஸத்³தே³ஹி அத்தமனோ ஹோதி பரிபுண்ணஸங்கப்போ, ஸோ தேஹி ஸத்³தே³ஹி அஞ்ஞம் ஸத்³த³ம் உத்தரிதரம் வா பணீததரம் வா ந பத்தே²தி. தே தஸ்ஸ ஸத்³தா³ பரமா ஹோந்தி. தே தஸ்ஸ ஸத்³தா³ அனுத்தரா ஹோந்தி.

‘‘தேவ, மஹாராஜ, க³ந்தா⁴ ஏகச்சஸ்ஸ மனாபா ஹோந்தி, தேவ க³ந்தா⁴ ஏகச்சஸ்ஸ அமனாபா ஹோந்தி. யேஹி ச யோ க³ந்தே⁴ஹி அத்தமனோ ஹோதி பரிபுண்ணஸங்கப்போ, ஸோ தேஹி க³ந்தே⁴ஹி அஞ்ஞம் க³ந்த⁴ம் உத்தரிதரம் வா பணீததரம் வா ந பத்தே²தி. தே தஸ்ஸ க³ந்தா⁴ பரமா ஹோந்தி. தே தஸ்ஸ க³ந்தா⁴ அனுத்தரா ஹோந்தி.

‘‘தேவ, மஹாராஜ, ரஸா ஏகச்சஸ்ஸ மனாபா ஹோந்தி, தேவ ரஸா ஏகச்சஸ்ஸ அமனாபா ஹோந்தி. யேஹி ச யோ ரஸேஹி அத்தமனோ ஹோதி பரிபுண்ணஸங்கப்போ, ஸோ தேஹி ரஸேஹி அஞ்ஞம் ரஸம் உத்தரிதரம் வா பணீததரம் வா ந பத்தே²தி. தே தஸ்ஸ ரஸா பரமா ஹோந்தி. தே தஸ்ஸ ரஸா அனுத்தரா ஹோந்தி.

‘‘தேவ, மஹாராஜ, போ²ட்ட²ப்³பா³ ஏகச்சஸ்ஸ மனாபா ஹோந்தி, தேவ போ²ட்ட²ப்³பா³ ஏகச்சஸ்ஸ அமனாபா ஹோந்தி. யேஹி ச யோ போ²ட்ட²ப்³பே³ஹி அத்தமனோ ஹோதி பரிபுண்ணஸங்கப்போ, ஸோ தேஹி போ²ட்ட²ப்³பே³ஹி அஞ்ஞம் போ²ட்ட²ப்³ப³ம் உத்தரிதரம் வா பணீததரம் வா ந பத்தே²தி. தே தஸ்ஸ போ²ட்ட²ப்³பா³ பரமா ஹோந்தி. தே தஸ்ஸ போ²ட்ட²ப்³பா³ அனுத்தரா ஹோந்தீ’’தி.

தேன கோ² பன ஸமயேன சந்த³னங்க³லிகோ உபாஸகோ தஸ்ஸம் பரிஸாயம் நிஸின்னோ ஹோதி. அத² கோ² சந்த³னங்க³லிகோ உபாஸகோ உட்டா²யாஸனா ஏகம்ஸம் உத்தராஸங்க³ம் கரித்வா யேன ப⁴க³வா தேனஞ்ஜலிம் பணாமேத்வா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘படிபா⁴தி மம் ப⁴க³வா, படிபா⁴தி மம் ஸுக³தா’’தி. ‘‘படிபா⁴து தம் சந்த³னங்க³லிகா’’தி ப⁴க³வா அவோச.

அத² கோ² சந்த³னங்க³லிகோ உபாஸகோ ப⁴க³வதோ ஸம்முகா² தத³னுரூபாய கா³தா²ய அபி⁴த்த²வி –

‘‘பது³மம் யதா² கோகனத³ம் ஸுக³ந்த⁴ம்,

பாதோ ஸியா பு²ல்லமவீதக³ந்த⁴ம்;

அங்கீ³ரஸம் பஸ்ஸ விரோசமானம்,

தபந்தமாதி³ச்சமிவந்தலிக்கே²’’தி.

அத² கோ² தே பஞ்ச ராஜானோ சந்த³னங்க³லிகம் உபாஸகம் பஞ்சஹி உத்தராஸங்கே³ஹி அச்சா²தே³ஸும். அத² கோ² சந்த³னங்க³லிகோ உபாஸகோ தேஹி பஞ்சஹி உத்தராஸங்கே³ஹி ப⁴க³வந்தம் அச்சா²தே³ஸீதி.

3. தோ³ணபாகஸுத்தம்

124. ஸாவத்தி²னிதா³னம். தேன கோ² பன ஸமயேன ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ தோ³ணபாககுரம் [தோ³ணபாகஸுத³ம் (ஸீ.), தோ³ணபாகம் ஸுத³ம் (பீ.)] பு⁴ஞ்ஜதி. அத² கோ² ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ பு⁴த்தாவீ மஹஸ்ஸாஸீ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³.

அத² கோ² ப⁴க³வா ராஜானம் பஸேனதி³ம் கோஸலம் பு⁴த்தாவிம் மஹஸ்ஸாஸிம் விதி³த்வா தாயம் வேலாயம் இமம் கா³த²ம் அபா⁴ஸி –

‘‘மனுஜஸ்ஸ ஸதா³ ஸதீமதோ,

மத்தம் ஜானதோ லத்³த⁴போ⁴ஜனே;