2. மஹாஸீஹனாத³ஸுத்தம்

146. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா வேஸாலியம் விஹரதி ப³ஹினக³ரே அபரபுரே வனஸண்டே³. தேன கோ² பன ஸமயேன ஸுனக்க²த்தோ லிச்ச²விபுத்தோ அசிரபக்கந்தோ ஹோதி இமஸ்மா த⁴ம்மவினயா. ஸோ வேஸாலியம் பரிஸதி [பரிஸதிம் (ஸீ. பீ.)] ஏவம் [ஏதம் (பீ. க.)] வாசம் பா⁴ஸதி – ‘‘நத்தி² ஸமணஸ்ஸ கோ³தமஸ்ஸ உத்தரி [உத்தரிம் (பீ.)] மனுஸ்ஸத⁴ம்மா அலமரியஞாணத³ஸ்ஸனவிஸேஸோ. தக்கபரியாஹதம் ஸமணோ கோ³தமோ த⁴ம்மம் தே³ஸேதி வீமம்ஸானுசரிதம் ஸயம்படிபா⁴னம். யஸ்ஸ ச க்²வாஸ்ஸ அத்தா²ய த⁴ம்மோ தே³ஸிதோ ஸோ நிய்யாதி தக்கரஸ்ஸ ஸம்மா து³க்க²க்க²யாயா’’தி.

அத² கோ² ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய வேஸாலிம் பிண்டா³ய பாவிஸி. அஸ்ஸோஸி கோ² ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ ஸுனக்க²த்தஸ்ஸ லிச்ச²விபுத்தஸ்ஸ வேஸாலியம் பரிஸதி ஏவம் வாசம் பா⁴ஸமானஸ்ஸ – ‘‘நத்தி² ஸமணஸ்ஸ கோ³தமஸ்ஸ உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மா அலமரியஞாணத³ஸ்ஸனவிஸேஸோ. தக்கபரியாஹதம் ஸமணோ கோ³தமோ த⁴ம்மம் தே³ஸேதி வீமம்ஸானுசரிதம் ஸயம்படிபா⁴னம். யஸ்ஸ ச க்²வாஸ்ஸ அத்தா²ய த⁴ம்மோ தே³ஸிதோ ஸோ நிய்யாதி தக்கரஸ்ஸ ஸம்மா து³க்க²க்க²யாயா’’தி.

அத² கோ² ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ வேஸாலியம் பிண்டா³ய சரித்வா பச்சா²ப⁴த்தம் பிண்ட³பாதபடிக்கந்தோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஸுனக்க²த்தோ, ப⁴ந்தே, லிச்ச²விபுத்தோ அசிரபக்கந்தோ இமஸ்மா த⁴ம்மவினயா. ஸோ வேஸாலியம் பரிஸதி ஏவம் வாசம் பா⁴ஸதி – ‘நத்தி² ஸமணஸ்ஸ கோ³தமஸ்ஸ உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மா அலமரியஞாணத³ஸ்ஸனவிஸேஸோ. தக்கபரியாஹதம் ஸமணோ கோ³தமோ த⁴ம்மம் தே³ஸேதி வீமம்ஸானுசரிதம் ஸயம்படிபா⁴னம். யஸ்ஸ ச க்²வாஸ்ஸ அத்தா²ய த⁴ம்மோ தே³ஸிதோ ஸோ நிய்யாதி தக்கரஸ்ஸ ஸம்மா து³க்க²க்க²யாயா’’’தி.

147. ‘‘கோத⁴னோ ஹேஸோ, ஸாரிபுத்த, ஸுனக்க²த்தோ மோக⁴புரிஸோ. கோதா⁴ ச பனஸ்ஸ ஏஸா வாசா பா⁴ஸிதா. ‘அவண்ணம் பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’தி கோ², ஸாரிபுத்த, ஸுனக்க²த்தோ மோக⁴புரிஸோ வண்ணம்யேவ ததா²க³தஸ்ஸ பா⁴ஸதி. வண்ணோ ஹேஸோ, ஸாரிபுத்த, ததா²க³தஸ்ஸ யோ ஏவம் வதே³ய்ய – ‘யஸ்ஸ ச க்²வாஸ்ஸ அத்தா²ய த⁴ம்மோ தே³ஸிதோ ஸோ நிய்யாதி தக்கரஸ்ஸ ஸம்மா து³க்க²க்க²யாயா’தி.

‘‘அயம்பி ஹி நாம, ஸாரிபுத்த, ஸுனக்க²த்தஸ்ஸ மோக⁴புரிஸஸ்ஸ மயி த⁴ம்மன்வயோ ந ப⁴விஸ்ஸதி – ‘இதிபி ஸோ ப⁴க³வா அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ விஜ்ஜாசரணஸம்பன்னோ ஸுக³தோ லோகவிதூ³ அனுத்தரோ புரிஸத³ம்மஸாரதி², ஸத்தா² தே³வமனுஸ்ஸானம், பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா’தி.

‘‘அயம்பி ஹி நாம, ஸாரிபுத்த, ஸுனக்க²த்தஸ்ஸ மோக⁴புரிஸஸ்ஸ மயி த⁴ம்மன்வயோ ந ப⁴விஸ்ஸதி – ‘இதிபி ஸோ ப⁴க³வா அனேகவிஹிதம் இத்³தி⁴வித⁴ம் பச்சனுபோ⁴தி – ஏகோபி ஹுத்வா ப³ஹுதா⁴ ஹோதி, ப³ஹுதா⁴பி ஹுத்வா ஏகோ ஹோதி; ஆவிபா⁴வம், திரோபா⁴வம்; திரோகுட்டம் திரோபாகாரம் திரோபப்³ப³தம் அஸஜ்ஜமானோ க³ச்ச²தி, ஸேய்யதா²பி ஆகாஸே; பத²வியாபி உம்முஜ்ஜனிமுஜ்ஜம் கரோதி, ஸேய்யதா²பி உத³கே; உத³கேபி அபி⁴ஜ்ஜமானோ க³ச்ச²தி, ஸேய்யதா²பி பத²வியம்; ஆகாஸேபி பல்லங்கேன கமதி, ஸேய்யதா²பி பக்கீ² ஸகுணோ; இமேபி சந்தி³மஸூரியே ஏவம்மஹித்³தி⁴கே ஏவம்மஹானுபா⁴வே பாணினா பரிமஸதி பரிமஜ்ஜதி; யாவ ப்³ரஹ்மலோகாபி காயேன வஸம் வத்தேதீ’தி.

‘‘அயம்பி ஹி நாம, ஸாரிபுத்த, ஸுனக்க²த்தஸ்ஸ மோக⁴புரிஸஸ்ஸ மயி த⁴ம்மன்வயோ ந ப⁴விஸ்ஸதி – ‘இதிபி ஸோ ப⁴க³வா தி³ப்³பா³ய ஸோததா⁴துயா விஸுத்³தா⁴ய அதிக்கந்தமானுஸிகாய உபோ⁴ ஸத்³தே³ ஸுணாதி – தி³ப்³பே³ ச மானுஸே ச, யே தூ³ரே ஸந்திகே சா’தி.

‘‘அயம்பி ஹி நாம, ஸாரிபுத்த, ஸுனக்க²த்தஸ்ஸ மோக⁴புரிஸஸ்ஸ மயி த⁴ம்மன்வயோ ந ப⁴விஸ்ஸதி – ‘இதிபி ஸோ ப⁴க³வா பரஸத்தானம் பரபுக்³க³லானம் சேதஸா சேதோ பரிச்ச பஜானாதி – ஸராக³ம் வா சித்தம் ஸராக³ம் சித்தந்தி பஜானாதி, வீதராக³ம் வா சித்தம் வீதராக³ம் சித்தந்தி பஜானாதி; ஸதோ³ஸம் வா சித்தம் ஸதோ³ஸம் சித்தந்தி பஜானாதி, வீததோ³ஸம் வா சித்தம் வீததோ³ஸம் சித்தந்தி பஜானாதி; ஸமோஹம் வா சித்தம் ஸமோஹம் சித்தந்தி பஜானாதி, வீதமோஹம் வா சித்தம் வீதமோஹம் சித்தந்தி பஜானாதி; ஸம்கி²த்தம் வா சித்தம் ஸம்கி²த்தம் சித்தந்தி பஜானாதி, விக்கி²த்தம் வா சித்தம் விக்கி²த்தம் சித்தந்தி பஜானாதி; மஹக்³க³தம் வா சித்தம் மஹக்³க³தம் சித்தந்தி பஜானாதி, அமஹக்³க³தம் வா சித்தம் அமஹக்³க³தம் சித்தந்தி பஜானாதி; ஸஉத்தரம் வா சித்தம் ஸஉத்தரம் சித்தந்தி பஜானாதி, அனுத்தரம் வா சித்தம் அனுத்தரம் சித்தந்தி பஜானாதி; ஸமாஹிதம் வா சித்தம் ஸமாஹிதம் சித்தந்தி பஜானாதி, அஸமாஹிதம் வா சித்தம் அஸமாஹிதம் சித்தந்தி பஜானாதி; விமுத்தம் வா சித்தம் விமுத்தம் சித்தந்தி பஜானாதி, அவிமுத்தம் வா சித்தம் அவிமுத்தம் சித்தந்தி பஜானாதீ’தி.

148. ‘‘த³ஸ கோ² பனிமானி, ஸாரிபுத்த, ததா²க³தஸ்ஸ ததா²க³தப³லானி யேஹி ப³லேஹி ஸமன்னாக³தோ ததா²க³தோ ஆஸப⁴ம் டா²னம் படிஜானாதி, பரிஸாஸு ஸீஹனாத³ம் நத³தி, ப்³ரஹ்மசக்கம் பவத்தேதி. கதமானி த³ஸ?

‘‘இத⁴, ஸாரிபுத்த, ததா²க³தோ டா²னஞ்ச டா²னதோ அட்டா²னஞ்ச அட்டா²னதோ யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி. யம்பி, ஸாரிபுத்த, ததா²க³தோ டா²னஞ்ச டா²னதோ அட்டா²னஞ்ச அட்டா²னதோ யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, இத³ம்பி, ஸாரிபுத்த, ததா²க³தஸ்ஸ ததா²க³தப³லம் ஹோதி யம் ப³லம் ஆக³ம்ம ததா²க³தோ ஆஸப⁴ம் டா²னம் படிஜானாதி, பரிஸாஸு ஸீஹனாத³ம் நத³தி, ப்³ரஹ்மசக்கம் பவத்தேதி.

‘‘புன சபரம், ஸாரிபுத்த, ததா²க³தோ அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னானம் கம்மஸமாதா³னானம் டா²னஸோ ஹேதுஸோ விபாகம் யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி. யம்பி, ஸாரிபுத்த, ததா²க³தோ அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னானம் கம்மஸமாதா³னானம் டா²னஸோ ஹேதுஸோ விபாகம் யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, இத³ம்பி, ஸாரிபுத்த, ததா²க³தஸ்ஸ ததா²க³தப³லம் ஹோதி யம் ப³லம் ஆக³ம்ம ததா²க³தோ ஆஸப⁴ம் டா²னம் படிஜானாதி, பரிஸாஸு ஸீஹனாத³ம் நத³தி, ப்³ரஹ்மசக்கம் பவத்தேதி.

‘‘புன சபரம், ஸாரிபுத்த, ததா²க³தோ ஸப்³ப³த்த²கா³மினிம் படிபத³ம் யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி. யம்பி, ஸாரிபுத்த, ததா²க³தோ ஸப்³ப³த்த²கா³மினிம் படிபத³ம் யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, இத³ம்பி, ஸாரிபுத்த, ததா²க³தஸ்ஸ ததா²க³தப³லம் ஹோதி யம் ப³லம் ஆக³ம்ம ததா²க³தோ ஆஸப⁴ம் டா²னம் படிஜானாதி, பரிஸாஸு ஸீஹனாத³ம் நத³தி, ப்³ரஹ்மசக்கம் பவத்தேதி.

‘‘புன சபரம், ஸாரிபுத்த, ததா²க³தோ அனேகதா⁴துனானாதா⁴துலோகம் யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி. யம்பி, ஸாரிபுத்த, ததா²க³தோ அனேகதா⁴துனானாதா⁴துலோகம் யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, இத³ம்பி, ஸாரிபுத்த, ததா²க³தஸ்ஸ ததா²க³தப³லம் ஹோதி யம் ப³லம் ஆக³ம்ம ததா²க³தோ ஆஸப⁴ம் டா²னம் படிஜானாதி, பரிஸாஸு ஸீஹனாத³ம் நத³தி, ப்³ரஹ்மசக்கம் பவத்தேதி.

‘‘புன சபரம், ஸாரிபுத்த, ததா²க³தோ ஸத்தானம் நானாதி⁴முத்திகதம் யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி. யம்பி, ஸாரிபுத்த, ததா²க³தோ ஸத்தானம் நானாதி⁴முத்திகதம் யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, இத³ம்பி, ஸாரிபுத்த, ததா²க³தஸ்ஸ ததா²க³தப³லம் ஹோதி யம் ப³லம் ஆக³ம்ம ததா²க³தோ ஆஸப⁴ம் டா²னம் படிஜானாதி, பரிஸாஸு ஸீஹனாத³ம் நத³தி, ப்³ரஹ்மசக்கம் பவத்தேதி.

‘‘புன சபரம், ஸாரிபுத்த, ததா²க³தோ பரஸத்தானம் பரபுக்³க³லானம் இந்த்³ரியபரோபரியத்தம் யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி. யம்பி, ஸாரிபுத்த, ததா²க³தோ பரஸத்தானம் பரபுக்³க³லானம் இந்த்³ரியபரோபரியத்தம் யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, இத³ம்பி, ஸாரிபுத்த, ததா²க³தஸ்ஸ ததா²க³தப³லம் ஹோதி யம் ப³லம் ஆக³ம்ம ததா²க³தோ ஆஸப⁴ம் டா²னம் படிஜானாதி, பரிஸாஸு ஸீஹனாத³ம் நத³தி, ப்³ரஹ்மசக்கம் பவத்தேதி.

‘‘புன சபரம், ஸாரிபுத்த, ததா²க³தோ ஜா²னவிமோக்க²ஸமாதி⁴ஸமாபத்தீனம் ஸம்கிலேஸம் வோதா³னம் வுட்டா²னம் யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி. யம்பி, ஸாரிபுத்த, ததா²க³தோ ஜா²னவிமோக்க²ஸமாதி⁴ஸமாபத்தீனம் ஸம்கிலேஸம் வோதா³னம் வுட்டா²னம் யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, இத³ம்பி, ஸாரிபுத்த, ததா²க³தஸ்ஸ ததா²க³தப³லம் ஹோதி யம் ப³லம் ஆக³ம்ம ததா²க³தோ ஆஸப⁴ம் டா²னம் படிஜானாதி, பரிஸாஸு ஸீஹனாத³ம் நத³தி, ப்³ரஹ்மசக்கம் பவத்தேதி.

‘‘புன சபரம், ஸாரிபுத்த, ததா²க³தோ அனேகவிஹிதம் புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரதி, ஸேய்யதி²த³ம் – ஏகம்பி ஜாதிம் த்³வேபி ஜாதியோ திஸ்ஸோபி ஜாதியோ சதஸ்ஸோபி ஜாதியோ பஞ்சபி ஜாதியோ த³ஸபி ஜாதியோ வீஸம்பி ஜாதியோ திம்ஸம்பி ஜாதியோ சத்தாலீஸம்பி ஜாதியோ பஞ்ஞாஸம்பி ஜாதியோ ஜாதிஸதம்பி ஜாதிஸஹஸ்ஸம்பி ஜாதிஸதஸஹஸ்ஸம்பி அனேகேபி ஸம்வட்டகப்பே அனேகேபி விவட்டகப்பே அனேகேபி ஸம்வட்டவிவட்டகப்பே – ‘அமுத்ராஸிம் ஏவம்னாமோ ஏவம்கோ³த்தோ ஏவம்வண்ணோ ஏவமாஹாரோ ஏவம்ஸுக²து³க்க²ப்படிஸம்வேதீ³ ஏவமாயுபரியந்தோ, ஸோ ததோ சுதோ அமுத்ர உத³பாதி³ம்; தத்ராபாஸிம் ஏவம்னாமோ ஏவம்கோ³த்தோ ஏவம்வண்ணோ ஏவமாஹாரோ ஏவம்ஸுக²து³க்க²ப்படிஸம்வேதீ³ ஏவமாயுபரியந்தோ, ஸோ ததோ சுதோ இதூ⁴பபன்னோ’தி. இதி ஸாகாரம் ஸஉத்³தே³ஸம் அனேகவிஹிதம் புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரதி. யம்பி, ஸாரிபுத்த, ததா²க³தோ அனேகவிஹிதம் புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரதி, ஸேய்யதி²த³ம் – ஏகம்பி ஜாதிம் த்³வேபி ஜாதியோ…பே… இதி ஸாகாரம் ஸஉத்³தே³ஸம் அனேகவிஹிதம் புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரதி, இத³ம்பி, ஸாரிபுத்த, ததா²க³தஸ்ஸ ததா²க³தப³லம் ஹோதி யம் ப³லம் ஆக³ம்ம ததா²க³தோ ஆஸப⁴ம் டா²னம் படிஜானாதி, பரிஸாஸு ஸீஹனாத³ம் நத³தி, ப்³ரஹ்மசக்கம் பவத்தேதி.

‘‘புன சபரம், ஸாரிபுத்த, ததா²க³தோ தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன அதிக்கந்தமானுஸகேன ஸத்தே பஸ்ஸதி சவமானே உபபஜ்ஜமானே ஹீனே பணீதே ஸுவண்ணே து³ப்³ப³ண்ணே ஸுக³தே து³க்³க³தே யதா²கம்மூபகே³ ஸத்தே பஜானாதி – ‘இமே வத போ⁴ந்தோ ஸத்தா காயது³ச்சரிதேன ஸமன்னாக³தா வசீது³ச்சரிதேன ஸமன்னாக³தா மனோது³ச்சரிதேன ஸமன்னாக³தா அரியானம் உபவாத³கா மிச்சா²தி³ட்டி²கா மிச்சா²தி³ட்டி²கம்மஸமாதா³னா, தே காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபன்னா. இமே வா பன போ⁴ந்தோ ஸத்தா காயஸுசரிதேன ஸமன்னாக³தா வசீஸுசரிதேன ஸமன்னாக³தா மனோஸுசரிதேன ஸமன்னாக³தா அரியானம் அனுபவாத³கா ஸம்மாதி³ட்டி²கா ஸம்மாதி³ட்டி²கம்மஸமாதா³னா, தே காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபன்னா’தி. இதி தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன அதிக்கந்தமானுஸகேன ஸத்தே பஸ்ஸதி சவமானே உபபஜ்ஜமானே ஹீனே பணீதே ஸுவண்ணே து³ப்³ப³ண்ணே ஸுக³தே து³க்³க³தே யதா²கம்மூபகே³ ஸத்தே பஜானாதி. யம்பி, ஸாரிபுத்த, ததா²க³தோ தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன அதிக்கந்தமானுஸகேன ஸத்தே பஸ்ஸதி சவமானே உபபஜ்ஜமானே ஹீனே பணீதே ஸுவண்ணே து³ப்³ப³ண்ணே ஸுக³தே து³க்³க³தே யதா²கம்மூபகே³ ஸத்தே பஜானாதி – ‘இமே வத போ⁴ந்தோ ஸத்தா காயது³ச்சரிதேன ஸமன்னாக³தா வசீது³ச்சரிதேன ஸமன்னாக³தா மனோது³ச்சரிதேன ஸமன்னாக³தா அரியானம் உபவாத³கா மிச்சா²தி³ட்டி²கா மிச்சா²தி³ட்டி²கம்மஸமாதா³னா, தே காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபன்னா. இமே வா பன போ⁴ந்தோ ஸத்தா காயஸுசரிதேன ஸமன்னாக³தா வசீஸுசரிதேன ஸமன்னாக³தா மனோஸுசரிதேன ஸமன்னாக³தா அரியானம் அனுபவாத³கா ஸம்மாதி³ட்டி²கா ஸம்மாதி³ட்டி²கம்மஸமாதா³னா, தே காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபன்னா’தி. இதி தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன அதிக்கந்தமானுஸகேன ஸத்தே பஸ்ஸதி சவமானே உபபஜ்ஜமானே ஹீனே பணீதே ஸுவண்ணே து³ப்³ப³ண்ணே ஸுக³தே து³க்³க³தே யதா²கம்மூபகே³ ஸத்தே பஜானாதி. இத³ம்பி, ஸாரிபுத்த, ததா²க³தஸ்ஸ ததா²க³தப³லம் ஹோதி யம் ப³லம் ஆக³ம்ம ததா²க³தோ ஆஸப⁴ம் டா²னம் படிஜானாதி, பரிஸாஸு ஸீஹனாத³ம் நத³தி, ப்³ரஹ்மசக்கம் பவத்தேதி.

‘‘புன சபரம், ஸாரிபுத்த, ததா²க³தோ ஆஸவானம் க²யா அனாஸவம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. யம்பி, ஸாரிபுத்த, ததா²க³தோ ஆஸவானம் க²யா அனாஸவம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி, இத³ம்பி, ஸாரிபுத்த, ததா²க³தஸ்ஸ ததா²க³தப³லம் ஹோதி யம் ப³லம் ஆக³ம்ம ததா²க³தோ ஆஸப⁴ம் டா²னம் படிஜானாதி, பரிஸாஸு ஸீஹனாத³ம் நத³தி, ப்³ரஹ்மசக்கம் பவத்தேதி.

‘‘இமானி கோ², ஸாரிபுத்த, த³ஸ ததா²க³தஸ்ஸ ததா²க³தப³லானி யேஹி ப³லேஹி ஸமன்னாக³தோ ததா²க³தோ ஆஸப⁴ம் டா²னம் படிஜானாதி, பரிஸாஸு ஸீஹனாத³ம் நத³தி, ப்³ரஹ்மசக்கம் பவத்தேதி.

149. ‘‘யோ கோ² மம், ஸாரிபுத்த, ஏவம் ஜானந்தம் ஏவம் பஸ்ஸந்தம் ஏவம் வதே³ய்ய – ‘நத்தி² ஸமணஸ்ஸ கோ³தமஸ்ஸ உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மா அலமரியஞாணத³ஸ்ஸனவிஸேஸோ; தக்கபரியாஹதம் ஸமணோ கோ³தமோ த⁴ம்மம் தே³ஸேதி வீமம்ஸானுசரிதம் ஸயம்படிபா⁴ன’ந்தி, தம், ஸாரிபுத்த, வாசம் அப்பஹாய தம் சித்தம் அப்பஹாய தம் தி³ட்டி²ம் அப்படினிஸ்ஸஜ்ஜித்வா யதா²ப⁴தம் நிக்கி²த்தோ ஏவம் நிரயே. ஸேய்யதா²பி, ஸாரிபுத்த, பி⁴க்கு² ஸீலஸம்பன்னோ ஸமாதி⁴ஸம்பன்னோ பஞ்ஞாஸம்பன்னோ தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே அஞ்ஞம் ஆராதே⁴ய்ய, ஏவம் ஸம்பத³மித³ம், ஸாரிபுத்த, வதா³மி. தம் வாசம் அப்பஹாய, தம் சித்தம் அப்பஹாய தம் தி³ட்டி²ம் அப்படினிஸ்ஸஜ்ஜித்வா யதா²ப⁴தம் நிக்கி²த்தோ ஏவம் நிரயே.

150. ‘‘சத்தாரிமானி, ஸாரிபுத்த, ததா²க³தஸ்ஸ வேஸாரஜ்ஜானி யேஹி வேஸாரஜ்ஜேஹி ஸமன்னாக³தோ ததா²க³தோ ஆஸப⁴ம் டா²னம் படிஜானாதி, பரிஸாஸு ஸீஹனாத³ம் நத³தி, ப்³ரஹ்மசக்கம் பவத்தேதி. கதமானி சத்தாரி?

‘‘‘ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ தே படிஜானதோ இமே த⁴ம்மா அனபி⁴ஸம்பு³த்³தா⁴’தி. தத்ர வத மம் ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா தே³வோ வா மாரோ வா ப்³ரஹ்மா வா கோசி வா லோகஸ்மிம் ஸஹத⁴ம்மேன படிசோதே³ஸ்ஸதீதி நிமித்தமேதம், ஸாரிபுத்த, ந ஸமனுபஸ்ஸாமி. ஏதமஹம் [ஏதம்பஹம் (ஸீ. பீ.)], ஸாரிபுத்த, நிமித்தம் அஸமனுபஸ்ஸந்தோ கே²மப்பத்தோ அப⁴யப்பத்தோ வேஸாரஜ்ஜப்பத்தோ விஹராமி.

‘‘‘கீ²ணாஸவஸ்ஸ தே படிஜானதோ இமே ஆஸவா அபரிக்கீ²ணா’தி. தத்ர வத மம் ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா தே³வோ வா மாரோ வா ப்³ரஹ்மா வா கோசி வா லோகஸ்மிம் ஸஹத⁴ம்மேன படிசோதே³ஸ்ஸதீதி நிமித்தமேதம், ஸாரிபுத்த, ந ஸமனுபஸ்ஸாமி. ஏதமஹம், ஸாரிபுத்த, நிமித்தம் அஸமனுபஸ்ஸந்தோ கே²மப்பத்தோ அப⁴யப்பத்தோ வேஸாரஜ்ஜப்பத்தோ விஹராமி.

‘‘‘யே கோ² பன தே அந்தராயிகா த⁴ம்மா வுத்தா, தே படிஸேவதோ நாலம் அந்தராயாயா’தி. தத்ர வத மம் ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா தே³வோ வா மாரோ வா ப்³ரஹ்மா வா கோசி வா லோகஸ்மிம் ஸஹத⁴ம்மேன படிசோதே³ஸ்ஸதீதி நிமித்தமேதம், ஸாரிபுத்த, ந ஸமனுபஸ்ஸாமி. ஏதமஹம், ஸாரிபுத்த, நிமித்தம் அஸமனுபஸ்ஸந்தோ கே²மப்பத்தோ அப⁴யப்பத்தோ வேஸாரஜ்ஜப்பத்தோ விஹராமி.

‘‘‘யஸ்ஸ கோ² பன தே அத்தா²ய த⁴ம்மோ தே³ஸிதோ, ஸோ ந நிய்யாதி தக்கரஸ்ஸ ஸம்மா து³க்க²க்க²யாயா’தி. தத்ர வத மம் ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா தே³வோ வா மாரோ வா ப்³ரஹ்மா வா கோசி வா லோகஸ்மிம் ஸஹத⁴ம்மேன படிசோதே³ஸ்ஸதீ’தி நிமித்தமேதம், ஸாரிபுத்த, ந ஸமனுபஸ்ஸாமி. ஏதமஹம், ஸாரிபுத்த, நிமித்தம் அஸமனுபஸ்ஸந்தோ கே²மப்பத்தோ அப⁴யப்பத்தோ வேஸாரஜ்ஜப்பத்தோ விஹராமி.

‘‘இமானி கோ², ஸாரிபுத்த, சத்தாரி ததா²க³தஸ்ஸ வேஸாரஜ்ஜானி யேஹி வேஸாரஜ்ஜேஹி ஸமன்னாக³தோ ததா²க³தோ ஆஸப⁴ம் டா²னம் படிஜானாதி, பரிஸாஸு ஸீஹனாத³ம் நத³தி, ப்³ரஹ்மசக்கம் பவத்தேதி.

‘‘யோ கோ² மம், ஸாரிபுத்த, ஏவம் ஜானந்தம் ஏவம் பஸ்ஸந்தம் ஏவம் வதே³ய்ய – ‘நத்தி² ஸமணஸ்ஸ கோ³தமஸ்ஸ உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மா அலமரியஞாணத³ஸ்ஸனவிஸேஸோ, தக்கபரியாஹதம் ஸமணோ கோ³தமோ த⁴ம்மம் தே³ஸேதி வீமம்ஸானுசரிதம் ஸயம்படிபா⁴ன’ந்தி, தம், ஸாரிபுத்த, வாசம் அப்பஹாய தம் சித்தம் அப்பஹாய தம் தி³ட்டி²ம் அப்படினிஸ்ஸஜ்ஜித்வா யதா²ப⁴தம் நிக்கி²த்தோ ஏவம் நிரயே. ஸேய்யதா²பி, ஸாரிபுத்த, பி⁴க்கு² ஸீலஸம்பன்னோ ஸமாதி⁴ஸம்பன்னோ பஞ்ஞாஸம்பன்னோ தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே அஞ்ஞம் ஆராதே⁴ய்ய, ஏவம் ஸம்பத³மித³ம், ஸாரிபுத்த, வதா³மி. தம் வாசம் அப்பஹாய தம் சித்தம் அப்பஹாய தம் தி³ட்டி²ம் அப்படினிஸ்ஸஜ்ஜித்வா யதா²ப⁴தம் நிக்கி²த்தோ ஏவம் நிரயே.

151. ‘‘அட்ட² கோ² இமா, ஸாரிபுத்த, பரிஸா. கதமா அட்ட²? க²த்தியபரிஸா, ப்³ராஹ்மணபரிஸா, க³ஹபதிபரிஸா, ஸமணபரிஸா, சாதுமஹாராஜிகபரிஸா [சாதும்மஹாராஜிகா (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)], தாவதிம்ஸபரிஸா, மாரபரிஸா, ப்³ரஹ்மபரிஸா – இமா கோ², ஸாரிபுத்த, அட்ட² பரிஸா. இமேஹி கோ², ஸாரிபுத்த, சதூஹி வேஸாரஜ்ஜேஹி ஸமன்னாக³தோ ததா²க³தோ இமா அட்ட² பரிஸா உபஸங்கமதி அஜ்ஜோ²கா³ஹதி. அபி⁴ஜானாமி கோ² பனாஹம், ஸாரிபுத்த, அனேகஸதம் க²த்தியபரிஸம் உபஸங்கமிதா. தத்ரபி மயா ஸன்னிஸின்னபுப்³ப³ஞ்சேவ, ஸல்லபிதபுப்³ப³ஞ்ச, ஸாகச்சா² ச ஸமாபஜ்ஜிதபுப்³பா³. தத்ர வத மம் ப⁴யம் வா ஸாரஜ்ஜம் வா ஓக்கமிஸ்ஸதீதி நிமித்தமேதம், ஸாரிபுத்த, ந ஸமனுபஸ்ஸாமி. ஏதமஹம், ஸாரிபுத்த, நிமித்தம் அஸமனுபஸ்ஸந்தோ கே²மப்பத்தோ அப⁴யப்பத்தோ வேஸாரஜ்ஜப்பத்தோ விஹராமி.

‘‘அபி⁴ஜானாமி கோ² பனாஹம், ஸாரிபுத்த, அனேகஸதம் ப்³ராஹ்மணபரிஸம்…பே… க³ஹபதிபரிஸம்… ஸமணபரிஸம்… சாதுமஹாராஜிகபரிஸம்… தாவதிம்ஸபரிஸம்… மாரபரிஸம்… ப்³ரஹ்மபரிஸம் உபஸங்கமிதா. தத்ரபி மயா ஸன்னிஸின்னபுப்³ப³ஞ்சேவ, ஸல்லபிதபுப்³ப³ஞ்ச, ஸாகச்சா² ச ஸமாபஜ்ஜிதபுப்³பா³. தத்ர வத மம் ப⁴யம் வா ஸாரஜ்ஜம் வா ஓக்கமிஸ்ஸதீதி நிமித்தமேதம், ஸாரிபுத்த, ந ஸமனுபஸ்ஸாமி. ஏதமஹம், ஸாரிபுத்த, நிமித்தம் அஸமனுபஸ்ஸந்தோ கே²மப்பத்தோ அப⁴யப்பத்தோ வேஸாரஜ்ஜப்பத்தோ விஹராமி.

‘‘யோ கோ² மம், ஸாரிபுத்த, ஏவம் ஜானந்தம் ஏவம் பஸ்ஸந்தம் ஏவம் வதே³ய்ய – ‘நத்தி² ஸமணஸ்ஸ கோ³தமஸ்ஸ உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மா அலமரியஞாணத³ஸ்ஸனவிஸேஸோ, தக்கபரியாஹதம் ஸமணோ கோ³தமோ த⁴ம்மம் தே³ஸேதி வீமம்ஸானுசரிதம் ஸயம்படிபா⁴ன’ந்தி, தம், ஸாரிபுத்த, வாசம் அப்பஹாய தம் சித்தம் அப்பஹாய தம் தி³ட்டி²ம் அப்படினிஸ்ஸஜ்ஜித்வா யதா²ப⁴தம் நிக்கி²த்தோ ஏவம் நிரயே. ஸேய்யதா²பி, ஸாரிபுத்த, பி⁴க்கு² ஸீலஸம்பன்னோ ஸமாதி⁴ஸம்பன்னோ பஞ்ஞாஸம்பன்னோ தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே அஞ்ஞம் ஆராதே⁴ய்ய, ஏவம் ஸம்பத³மித³ம், ஸாரிபுத்த, வதா³மி. தம் வாசம் அப்பஹாய தம் சித்தம் அப்பஹாய தம் தி³ட்டி²ம் அப்படினிஸ்ஸஜ்ஜித்வா யதா²ப⁴தம் நிக்கி²த்தோ ஏவம் நிரயே.

152. ‘‘சதஸ்ஸோ கோ² இமா, ஸாரிபுத்த, யோனியோ. கதமா சதஸ்ஸோ? அண்ட³ஜா யோனி, ஜலாபு³ஜா யோனி, ஸம்ஸேத³ஜா யோனி, ஓபபாதிகா யோனி. கதமா ச, ஸாரிபுத்த, அண்ட³ஜா யோனி? யே கோ² தே, ஸாரிபுத்த, ஸத்தா அண்ட³கோஸம் அபி⁴னிப்³பி⁴ஜ்ஜ ஜாயந்தி – அயம் வுச்சதி, ஸாரிபுத்த, அண்ட³ஜா யோனி. கதமா ச, ஸாரிபுத்த, ஜலாபு³ஜா யோனி? யே கோ² தே, ஸாரிபுத்த, ஸத்தா வத்தி²கோஸம் அபி⁴னிப்³பி⁴ஜ்ஜ ஜாயந்தி – அயம் வுச்சதி, ஸாரிபுத்த, ஜலாபு³ஜா யோனி. கதமா ச, ஸாரிபுத்த, ஸம்ஸேத³ஜா யோனி? யே கோ² தே, ஸாரிபுத்த, ஸத்தா பூதிமச்சே² வா ஜாயந்தி பூதிகுணபே வா பூதிகும்மாஸே வா சந்த³னிகாயே வா ஓளிக³ல்லே வா ஜாயந்தி – அயம் வுச்சதி, ஸாரிபுத்த, ஸம்ஸேத³ஜா யோனி. கதமா ச, ஸாரிபுத்த, ஓபபாதிகா யோனி? தே³வா, நேரயிகா, ஏகச்சே ச மனுஸ்ஸா, ஏகச்சே ச வினிபாதிகா – அயம் வுச்சதி, ஸாரிபுத்த, ஓபபாதிகா யோனி. இமா கோ², ஸாரிபுத்த, சதஸ்ஸோ யோனியோ.

‘‘யோ கோ² மம், ஸாரிபுத்த, ஏவம் ஜானந்தம் ஏவம் பஸ்ஸந்தம் ஏவம் வதே³ய்ய – ‘நத்தி² ஸமணஸ்ஸ கோ³தமஸ்ஸ உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மா அலமரியஞாணத³ஸ்ஸனவிஸேஸோ, தக்கபரியாஹதம் ஸமணோ கோ³தமோ த⁴ம்மம் தே³ஸேதி வீமம்ஸானுசரிதம் ஸயம்படிபா⁴ன’ந்தி, தம், ஸாரிபுத்த, வாசம் அப்பஹாய தம் சித்தம் அப்பஹாய தம் தி³ட்டி²ம் அப்படினிஸ்ஸஜ்ஜித்வா யதா²ப⁴தம் நிக்கி²த்தோ ஏவம் நிரயே. ஸேய்யதா²பி, ஸாரிபுத்த, பி⁴க்கு² ஸீலஸம்பன்னோ ஸமாதி⁴ஸம்பன்னோ பஞ்ஞாஸம்பன்னோ தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே அஞ்ஞம் ஆராதே⁴ய்ய, ஏவம் ஸம்பத³மித³ம், ஸாரிபுத்த, வதா³மி. தம் வாசம் அப்பஹாய தம் சித்தம் அப்பஹாய தம் தி³ட்டி²ம் அப்படினிஸ்ஸஜ்ஜித்வா யதா²ப⁴தம் நிக்கி²த்தோ ஏவம் நிரயே.

153. ‘‘பஞ்ச கோ² இமா, ஸாரிபுத்த, க³தியோ. கதமா பஞ்ச? நிரயோ, திரச்சா²னயோனி, பேத்திவிஸயோ, மனுஸ்ஸா, தே³வா. நிரயஞ்சாஹம், ஸாரிபுத்த, பஜானாமி, நிரயகா³மிஞ்ச மக்³க³ம், நிரயகா³மினிஞ்ச படிபத³ம்; யதா² படிபன்னோ ச காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபஜ்ஜதி தஞ்ச பஜானாமி. திரச்சா²னயோனிஞ்சாஹம், ஸாரிபுத்த, பஜானாமி, திரச்சா²னயோனிகா³மிஞ்ச மக்³க³ம், திரச்சா²னயோனிகா³மினிஞ்ச படிபத³ம்; யதா² படிபன்னோ ச காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா திரச்சா²னயோனிம் உபபஜ்ஜதி தஞ்ச பஜானாமி. பேத்திவிஸயம் சாஹம், ஸாரிபுத்த, பஜானாமி, பேத்திவிஸயகா³மிஞ்ச மக்³க³ம், பேத்திவிஸயகா³மினிஞ்ச படிபத³ம்; யதா² படிபன்னோ ச காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா பேத்திவிஸயம் உபபஜ்ஜதி தஞ்ச பஜானாமி. மனுஸ்ஸே சாஹம், ஸாரிபுத்த, பஜானாமி, மனுஸ்ஸலோககா³மிஞ்ச மக்³க³ம், மனுஸ்ஸலோககா³மினிஞ்ச படிபத³ம்; யதா² படிபன்னோ ச காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா மனுஸ்ஸேஸு உபபஜ்ஜதி தஞ்ச பஜானாமி. தே³வே சாஹம், ஸாரிபுத்த, பஜானாமி, தே³வலோககா³மிஞ்ச மக்³க³ம், தே³வலோககா³மினிஞ்ச படிபத³ம்; யதா² படிபன்னோ ச காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபஜ்ஜதி தஞ்ச பஜானாமி. நிப்³பா³னஞ்சாஹம், ஸாரிபுத்த, பஜானாமி, நிப்³பா³னகா³மிஞ்ச மக்³க³ம், நிப்³பா³னகா³மினிஞ்ச படிபத³ம்; யதா² படிபன்னோ ச ஆஸவானம் க²யா அனாஸவம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி தஞ்ச பஜானாமி.

154. ‘‘இதா⁴ஹம், ஸாரிபுத்த, ஏகச்சம் புக்³க³லம் ஏவம் சேதஸா சேதோ பரிச்ச பஜானாமி – ததா²யம் புக்³க³லோ படிபன்னோ ததா² ச இரியதி தஞ்ச மக்³க³ம் ஸமாரூள்ஹோ, யதா² காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபஜ்ஜிஸ்ஸதீதி. தமேனம் பஸ்ஸாமி அபரேன ஸமயேன தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன அதிக்கந்தமானுஸகேன காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபன்னம், ஏகந்தது³க்கா² திப்³பா³ கடுகா வேத³னா வேத³யமானம். ஸேய்யதா²பி, ஸாரிபுத்த, அங்கா³ரகாஸு ஸாதி⁴கபோரிஸா பூரா அங்கா³ரானம் வீதச்சிகானம் வீததூ⁴மானம். அத² புரிஸோ ஆக³ச்சே²ய்ய க⁴ம்மாபி⁴தத்தோ க⁴ம்மபரேதோ கிலந்தோ தஸிதோ பிபாஸிதோ ஏகாயனேன மக்³கே³ன தமேவ அங்கா³ரகாஸும் பணிதா⁴ய. தமேனம் சக்கு²மா புரிஸோ தி³ஸ்வா ஏவம் வதே³ய்ய – ‘ததா²யம் ப⁴வம் புரிஸோ படிபன்னோ ததா² ச இரியதி தஞ்ச மக்³க³ம் ஸமாரூள்ஹோ, யதா² இமம்யேவ அங்கா³ரகாஸும் ஆக³மிஸ்ஸதீ’தி. தமேனம் பஸ்ஸேய்ய அபரேன ஸமயேன தஸ்ஸா அங்கா³ரகாஸுயா பதிதம், ஏகந்தது³க்கா² திப்³பா³ கடுகா வேத³னா வேத³யமானம். ஏவமேவ கோ² அஹம், ஸாரிபுத்த, இதே⁴கச்சம் புக்³க³லம் ஏவம் சேதஸா சேதோ பரிச்ச பஜானாமி – ததா²யம் புக்³க³லோ படிபன்னோ ததா² ச இரியதி தஞ்ச மக்³க³ம் ஸமாரூள்ஹோ யதா² காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபஜ்ஜிஸ்ஸதீதி. தமேனம் பஸ்ஸாமி அபரேன ஸமயேன தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன அதிக்கந்தமானுஸகேன காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபன்னம், ஏகந்தது³க்கா² திப்³பா³ கடுகா வேத³னா வேத³யமானம்.

‘‘இத⁴ பனாஹம், ஸாரிபுத்த, ஏகச்சம் புக்³க³லம் ஏவம் சேதஸா சேதோ பரிச்ச பஜானாமி – ததா²யம் புக்³க³லோ படிபன்னோ ததா² ச இரியதி தஞ்ச மக்³க³ம் ஸமாரூள்ஹோ, யதா² காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா திரச்சா²னயோனிம் உபபஜ்ஜிஸ்ஸதீதி. தமேனம் பஸ்ஸாமி அபரேன ஸமயேன தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன அதிக்கந்தமானுஸகேன காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா திரச்சா²னயோனிம் உபபன்னம், து³க்கா² திப்³பா³ கடுகா வேத³னா வேத³யமானம். ஸேய்யதா²பி, ஸாரிபுத்த, கூ³த²கூபோ ஸாதி⁴கபோரிஸோ, பூரோ கூ³த²ஸ்ஸ. அத² புரிஸோ ஆக³ச்சே²ய்ய க⁴ம்மாபி⁴தத்தோ க⁴ம்மபரேதோ கிலந்தோ தஸிதோ பிபாஸிதோ ஏகாயனேன மக்³கே³ன தமேவ கூ³த²கூபம் பணிதா⁴ய. தமேனம் சக்கு²மா புரிஸோ தி³ஸ்வா ஏவம் வதே³ய்ய – ‘ததா²யம் ப⁴வம் புரிஸோ படிபன்னோ ததா² ச இரியதி தஞ்ச மக்³க³ம் ஸமாரூள்ஹோ யதா² இமம்யேவ கூ³த²கூபம் ஆக³மிஸ்ஸதீ’தி. தமேனம் பஸ்ஸேய்ய அபரேன ஸமயேன தஸ்மிம் கூ³த²கூபே பதிதம், து³க்கா² திப்³பா³ கடுகா வேத³னா வேத³யமானம். ஏவமேவ கோ² அஹம், ஸாரிபுத்த, இதே⁴கச்சம் புக்³க³லம் ஏவம் சேதஸா சேதோ பரிச்ச பஜானாமி – ததா²யம் புக்³க³லோ படிபன்னோ ததா² ச இரியதி தஞ்ச மக்³க³ம் ஸமாரூள்ஹோ, யதா² காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா திரச்சா²னயோனிம் உபபஜ்ஜிஸ்ஸதீதி. தமேனம் பஸ்ஸாமி அபரேன ஸமயேன தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன அதிக்கந்தமானுஸகேன காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா திரச்சா²னயோனிம் உபபன்னம், து³க்கா² திப்³பா³ கடுகா வேத³னா வேத³யமானம்.

‘‘இத⁴ பனாஹம், ஸாரிபுத்த, ஏகச்சம் புக்³க³லம் ஏவம் சேதஸா சேதோ பரிச்ச பஜானாமி – ததா²யம் புக்³க³லோ படிபன்னோ ததா² ச இரியதி தஞ்ச மக்³க³ம் ஸமாரூள்ஹோ, யதா² காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா பேத்திவிஸயம் உபபஜ்ஜிஸ்ஸதீதி. தமேனம் பஸ்ஸாமி அபரேன ஸமயேன தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன அதிக்கந்தமானுஸகேன காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா பேத்திவிஸயம் உபபன்னம், து³க்க²ப³ஹுலா வேத³னா வேத³யமானம். ஸேய்யதா²பி, ஸாரிபுத்த, ருக்கோ² விஸமே பூ⁴மிபா⁴கே³ ஜாதோ தனுபத்தபலாஸோ கப³ரச்சா²யோ. அத² புரிஸோ ஆக³ச்சே²ய்ய க⁴ம்மாபி⁴தத்தோ க⁴ம்மபரேதோ கிலந்தோ தஸிதோ பிபாஸிதோ ஏகாயனேன மக்³கே³ன தமேவ ருக்க²ம் பணிதா⁴ய. தமேனம் சக்கு²மா புரிஸோ தி³ஸ்வா ஏவம் வதே³ய்ய – ‘ததா²யம் ப⁴வம் புரிஸோ படிபன்னோ ததா² ச இரியதி தஞ்ச மக்³க³ம் ஸமாரூள்ஹோ, யதா² இமம்யேவ ருக்க²ம் ஆக³மிஸ்ஸதீ’தி. தமேனம் பஸ்ஸேய்ய, அபரேன ஸமயேன தஸ்ஸ ருக்க²ஸ்ஸ சா²யாய நிஸின்னம் வா நிபன்னம் வா து³க்க²ப³ஹுலா வேத³னா வேத³யமானம். ஏவமேவ கோ² அஹம், ஸாரிபுத்த, இதே⁴கச்சம் புக்³க³லம் ஏவம் சேதஸா சேதோ பரிச்ச பஜானாமி – ததா²யம் புக்³க³லோ படிபன்னோ ததா² ச இரியதி தஞ்ச மக்³க³ம் ஸமாரூள்ஹோ, யதா² காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா பேத்திவிஸயம் உபபஜ்ஜிஸ்ஸதீதி. தமேனம் பஸ்ஸாமி அபரேன ஸமயேன தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன அதிக்கந்தமானுஸகேன காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா பேத்திவிஸயம் உபபன்னம், து³க்க²ப³ஹுலா வேத³னா வேத³யமானம்.

‘‘இத⁴ பனாஹம், ஸாரிபுத்த, ஏகச்சம் புக்³க³லம் ஏவம் சேதஸா சேதோ பரிச்ச பஜானாமி – ததா²யம் புக்³க³லோ படிபன்னோ ததா² ச இரியதி தஞ்ச மக்³க³ம் ஸமாரூள்ஹோ யதா² காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா மனுஸ்ஸேஸு உபபஜ்ஜிஸ்ஸதீதி. தமேனம் பஸ்ஸாமி அபரேன ஸமயேன தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன அதிக்கந்தமானுஸகேன காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா மனுஸ்ஸேஸு உபபன்னம், ஸுக²ப³ஹுலா வேத³னா வேத³யமானம். ஸேய்யதா²பி, ஸாரிபுத்த, ருக்கோ² ஸமே பூ⁴மிபா⁴கே³ ஜாதோ ப³ஹலபத்தபலாஸோ ஸந்த³ச்சா²யோ [ஸண்ட³ச்சா²யோ (ஸ்யா.), ஸந்தச்சா²யோ (க.)]. அத² புரிஸோ ஆக³ச்சே²ய்ய க⁴ம்மாபி⁴தத்தோ க⁴ம்மபரேதோ கிலந்தோ தஸிதோ பிபாஸிதோ ஏகாயனேன மக்³கே³ன தமேவ ருக்க²ம் பணிதா⁴ய. தமேனம் சக்கு²மா புரிஸோ தி³ஸ்வா ஏவம் வதே³ய்ய – ‘ததா²யம் ப⁴வம் புரிஸோ படிபன்னோ ததா² ச இரியதி தஞ்ச மக்³க³ம் ஸமாரூள்ஹோ, யதா² இமமேவ ருக்க²ம் ஆக³மிஸ்ஸதீ’தி. தமேனம் பஸ்ஸேய்ய அபரேன ஸமயேன தஸ்ஸ ருக்க²ஸ்ஸ சா²யாய நிஸின்னம் வா நிபன்னம் வா ஸுக²ப³ஹுலா வேத³னா வேத³யமானம். ஏவமேவ கோ² அஹம், ஸாரிபுத்த, இதே⁴கச்சம் புக்³க³லம் ஏவம் சேதஸா சேதோ பரிச்ச பஜானாமி – ததா²யம் புக்³க³லோ படிபன்னோ ததா² ச இரியதி தஞ்ச மக்³க³ம் ஸமாரூள்ஹோ யதா² காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா மனுஸ்ஸேஸு உபபஜ்ஜிஸ்ஸதீதி. தமேனம் பஸ்ஸாமி அபரேன ஸமயேன தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன அதிக்கந்தமானுஸகேன காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா மனுஸ்ஸேஸு உபபன்னம், ஸுக²ப³ஹுலா வேத³னா வேத³யமானம்.

‘‘இத⁴ பனாஹம், ஸாரிபுத்த, ஏகச்சம் புக்³க³லம் ஏவம் சேதஸா சேதோ பரிச்ச பஜானாமி – ததா²யம் புக்³க³லோ படிபன்னோ ததா² ச இரியதி தஞ்ச மக்³க³ம் ஸமாரூள்ஹோ, யதா² காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபஜ்ஜிஸ்ஸதீ’தி. தமேனம் பஸ்ஸாமி அபரேன ஸமயேன தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன அதிக்கந்தமானுஸகேன காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபன்னம், ஏகந்தஸுகா² வேத³னா வேத³யமானம். ஸேய்யதா²பி, ஸாரிபுத்த, பாஸாதோ³, தத்ராஸ்ஸ கூடாகா³ரம் உல்லித்தாவலித்தம் நிவாதம் பு²ஸிதக்³க³ளம் பிஹிதவாதபானம். தத்ராஸ்ஸ பல்லங்கோ கோ³னகத்த²தோ படிகத்த²தோ படலிகத்த²தோ கத³லிமிக³பவரபச்சத்த²ரணோ ஸஉத்தரச்ச²தோ³ உப⁴தோலோஹிதகூபதா⁴னோ. அத² புரிஸோ ஆக³ச்சே²ய்ய க⁴ம்மாபி⁴தத்தோ க⁴ம்மபரேதோ கிலந்தோ தஸிதோ பிபாஸிதோ ஏகாயனேன மக்³கே³ன தமேவ பாஸாத³ம் பணிதா⁴ய. தமேனம் சக்கு²மா புரிஸோ தி³ஸ்வா ஏவம் வதே³ய்ய – ‘ததா²யம் ப⁴வம் புரிஸோ படிபன்னோ ததா² ச இரியதி தஞ்ச மக்³க³ம் ஸமாரூள்ஹோ, யதா² இமம்யேவ பாஸாத³ம் ஆக³மிஸ்ஸதீ’தி. தமேனம் பஸ்ஸேய்ய அபரேன ஸமயேன தஸ்மிம் பாஸாதே³ தஸ்மிம் கூடாகா³ரே தஸ்மிம் பல்லங்கே நிஸின்னம் வா நிபன்னம் வா ஏகந்தஸுகா² வேத³னா வேத³யமானம். ஏவமேவ கோ² அஹம், ஸாரிபுத்த, இதே⁴கச்சம் புக்³க³லம் ஏவம் சேதஸா சேதோ பரிச்ச பஜானாமி – ததா²யம் புக்³க³லோ படிபன்னோ ததா² ச இரியதி தஞ்ச மக்³க³ம் ஸமாரூள்ஹோ யதா² காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபஜ்ஜிஸ்ஸதீதி. தமேனம் பஸ்ஸாமி அபரேன ஸமயேன தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன அதிக்கந்தமானுஸகேன காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபன்னம், ஏகந்தஸுகா² வேத³னா வேத³யமானம்.

‘‘இத⁴ பனாஹம், ஸாரிபுத்த, ஏகச்சம் புக்³க³லம் சேதஸா சேதோ பரிச்ச பஜானாமி – ததா²யம் புக்³க³லோ படிபன்னோ ததா² ச இரியதி தஞ்ச மக்³க³ம் ஸமாரூள்ஹோ, யதா² ஆஸவானம் க²யா அனாஸம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரிஸ்ஸதீதி. தமேனம் பஸ்ஸாமி அபரேன ஸமயேன ஆஸவானம் க²யா அனாஸவம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரந்தம், ஏகந்தஸுகா² வேத³னா வேத³யமானம். ஸேய்யதா²பி, ஸாரிபுத்த, போக்க²ரணீ அச்சோ²த³கா ஸாதோத³கா ஸீதோத³கா ஸேதகா ஸுபதித்தா² ரமணீயா. அவிதூ³ரே சஸ்ஸா திப்³போ³ வனஸண்டோ³. அத² புரிஸோ ஆக³ச்சே²ய்ய க⁴ம்மாபி⁴தத்தோ க⁴ம்மபரேதோ கிலந்தோ தஸிதோ பிபாஸிதோ ஏகாயனேன மக்³கே³ன தமேவ போக்க²ரணிம் பணிதா⁴ய. தமேனம் சக்கு²மா புரிஸோ தி³ஸ்வா ஏவம் வதே³ய்ய – ‘ததா² ப⁴வம் புரிஸோ படிபன்னோ ததா² ச இரியதி தஞ்ச மக்³க³ம் ஸமாரூள்ஹோ, யதா² இமம்யேவ போக்க²ரணிம் ஆக³மிஸ்ஸதீ’தி. தமேனம் பஸ்ஸேய்ய அபரேன ஸமயேன தம் போக்க²ரணிம் ஓகா³ஹேத்வா ந்ஹாயித்வா ச பிவித்வா ச ஸப்³ப³த³ரத²கிலமத²பரிளாஹம் படிப்பஸ்ஸம்பே⁴த்வா பச்சுத்தரித்வா தஸ்மிம் வனஸண்டே³ நிஸின்னம் வா நிபன்னம் வா, ஏகந்தஸுகா² வேத³னா வேத³யமானம். ஏவமேவ கோ² அஹம், ஸாரிபுத்த, இதே⁴கச்சம் புக்³க³லம் ஏவம் சேதஸா சேதோ பரிச்ச பஜானாமி – ததா²யம் புக்³க³லோ படிபன்னோ ததா² ச இரியதி தஞ்ச மக்³க³ம் ஸமாரூள்ஹோ, யதா² ஆஸவானம் க²யா அனாஸவம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரிஸ்ஸதீ’தி. தமேனம் பஸ்ஸாமி அபரேன ஸமயேன ஆஸவானம் க²யா அனாஸவம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரந்தம், ஏகந்தஸுகா² வேத³னா வேத³யமானம். இமா கோ², ஸாரிபுத்த, பஞ்ச க³தியோ.

‘‘யோ கோ² மம், ஸாரிபுத்த, ஏவம் ஜானந்தம் ஏவம் பஸ்ஸந்தம் ஏவம் வதே³ய்ய – ‘நத்தி² ஸமணஸ்ஸ கோ³தமஸ்ஸ உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மா அலமரியஞாணத³ஸ்ஸனவிஸேஸோ; தக்கபரியாஹதம் ஸமணோ கோ³தமோ த⁴ம்மம் தே³ஸேதி வீமம்ஸானுசரிதம் ஸயம்படிபா⁴ன’ந்தி தம், ஸாரிபுத்த, வாசம் அப்பஹாய தம் சித்தம் அப்பஹாய தம் தி³ட்டி²ம் அப்படினிஸ்ஸஜ்ஜித்வா யதா²ப⁴தம் நிக்கி²த்தோ ஏவம் நிரயே. ஸேய்யதா²பி, ஸாரிபுத்த, பி⁴க்கு² ஸீலஸம்பன்னோ ஸமாதி⁴ஸம்பன்னோ பஞ்ஞாஸம்பன்னோ தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே அஞ்ஞம் ஆராதே⁴ய்ய, ஏவம் ஸம்பத³மித³ம், ஸாரிபுத்த, வதா³மி ‘தம் வாசம் அப்பஹாய தம் சித்தம் அப்பஹாய தம் தி³ட்டி²ம் அப்படினிஸ்ஸஜ்ஜித்வா யதா²ப⁴தம் நிக்கி²த்தோ ஏவம் நிரயே’.

155. ‘‘அபி⁴ஜானாமி கோ² பனாஹம், ஸாரிபுத்த, சதுரங்க³ஸமன்னாக³தம் ப்³ரஹ்மசரியம் சரிதா [சரித்வா (க.)] – தபஸ்ஸீ ஸுத³ம் ஹோமி பரமதபஸ்ஸீ, லூகோ² ஸுத³ம் [லூக²ஸ்ஸுத³ம் (ஸீ. பீ.)] ஹோமி பரமலூகோ², ஜேகு³ச்சீ² ஸுத³ம் ஹோமி பரமஜேகு³ச்சீ², பவிவித்தோ ஸுத³ம் [பவிவித்தஸ்ஸுத³ம் (ஸீ. பீ.)] ஹோமி பரமபவிவித்தோ. தத்ராஸ்ஸு மே இத³ம், ஸாரிபுத்த, தபஸ்ஸிதாய ஹோதி – அசேலகோ ஹோமி முத்தாசாரோ ஹத்தா²பலேக²னோ [ஹத்தா²வலேக²னோ (ஸ்யா.)], ந ஏஹிப⁴த்³த³ந்திகோ ந திட்ட²ப⁴த்³த³ந்திகோ; நாபி⁴ஹடம் ந உத்³தி³ஸ்ஸகதம் ந நிமந்தனம் ஸாதி³யாமி. ஸோ ந கும்பி⁴முகா² படிக்³க³ண்ஹாமி, ந களோபிமுகா² படிக்³க³ண்ஹாமி, ந ஏளகமந்தரம், ந த³ண்ட³மந்தரம், ந முஸலமந்தரம், ந த்³வின்னம் பு⁴ஞ்ஜமானானம், ந க³ப்³பி⁴னியா, ந பாயமானாய [பாயந்தியா (க.)], ந புரிஸந்தரக³தாய, ந ஸங்கித்தீஸு, ந யத்த² ஸா உபட்டி²தோ ஹோதி, ந யத்த² மக்கி²கா ஸண்ட³ஸண்ட³சாரினீ; ந மச்ச²ம் ந மம்ஸம் ந ஸுரம் ந மேரயம் ந து²ஸோத³கம் பிவாமி; ஸோ ஏகாகா³ரிகோ வா ஹோமி ஏகாலோபிகோ, த்³வாகா³ரிகோ வா ஹோமி த்³வாலோபிகோ…பே… ஸத்தாகா³ரிகோ வா ஹோமி ஸத்தாலோபிகோ; ஏகிஸ்ஸாபி த³த்தியா யாபேமி, த்³வீஹிபி த³த்தீஹி யாபேமி…பே… ஸத்தஹிபி த³த்தீஹி யாபேமி; ஏகாஹிகம்பி ஆஹாரம் ஆஹாரேமி, த்³வீஹிகம்பி ஆஹாரம் ஆஹாரேமி…பே… ஸத்தாஹிகம்பி ஆஹாரம் ஆஹாரேமி; இதி ஏவரூபம் அத்³த⁴மாஸிகம்பி பரியாயப⁴த்தபோ⁴ஜனானுயோக³மனுயுத்தோ விஹராமி.

‘‘ஸோ ஸாகப⁴க்கோ² வா ஹோமி, ஸாமாகப⁴க்கோ² வா ஹோமி, நீவாரப⁴க்கோ² வா ஹோமி, த³த்³து³லப⁴க்கோ² வா ஹோமி, ஹடப⁴க்கோ² வா ஹோமி, கணப⁴க்கோ² வா ஹோமி, ஆசாமப⁴க்கோ² வா ஹோமி, பிஞ்ஞாகப⁴க்கோ² வா ஹோமி, திணப⁴க்கோ² வா ஹோமி, கோ³மயப⁴க்கோ² வா ஹோமி, வனமூலப²லாஹாரோ யாபேமி பவத்தப²லபோ⁴ஜீ.

‘‘ஸோ ஸாணானிபி தா⁴ரேமி, மஸாணானிபி தா⁴ரேமி, ச²வது³ஸ்ஸானிபி தா⁴ரேமி, பம்ஸுகூலானிபி தா⁴ரேமி, திரீடானிபி தா⁴ரேமி, அஜினம்பி தா⁴ரேமி, அஜினக்கி²பம்பி தா⁴ரேமி, குஸசீரம்பி தா⁴ரேமி, வாகசீரம்பி தா⁴ரேமி, ப²லகசீரம்பி தா⁴ரேமி, கேஸகம்ப³லம்பி தா⁴ரேமி, வாளகம்ப³லம்பி தா⁴ரேமி, உலூகபக்க²ம்பி தா⁴ரேமி; கேஸமஸ்ஸுலோசகோபி ஹோமி கேஸமஸ்ஸுலோசனானுயோக³மனுயுத்தோ; உப்³ப⁴ட்ட²கோபி ஹோமி ஆஸனபடிக்கி²த்தோ; உக்குடிகோபி ஹோமி உக்குடிகப்பதா⁴னமனுயுத்தோ; கண்டகாபஸ்ஸயிகோபி ஹோமி கண்டகாபஸ்ஸயே ஸேய்யம் கப்பேமி [இமஸ்ஸானந்தரே அஞ்ஞோபி கோசி பாட²பதே³ஸோ அஞ்ஞேஸு ஆஜீவகவததீ³பகஸுத்தேஸு தி³ஸ்ஸதி]; ஸாயததியகம்பி உத³கோரோஹனானுயோக³மனுயுத்தோ விஹராமி – இதி ஏவரூபம் அனேகவிஹிதம் காயஸ்ஸ ஆதாபனபரிதாபனானுயோக³மனுயுத்தோ விஹராமி. இத³ம்ஸு மே, ஸாரிபுத்த, தபஸ்ஸிதாய ஹோதி.

156. ‘‘தத்ராஸ்ஸு மே இத³ம், ஸாரிபுத்த, லூக²ஸ்மிம் ஹோதி – நேகவஸ்ஸக³ணிகம் ரஜோஜல்லம் காயே ஸன்னிசிதம் ஹோதி பபடிகஜாதம். ஸேய்யதா²பி, ஸாரிபுத்த, திந்து³ககா²ணு நேகவஸ்ஸக³ணிகோ ஸன்னிசிதோ ஹோதி பபடிகஜாதோ, ஏவமேவாஸ்ஸு மே, ஸாரிபுத்த, நேகவஸ்ஸக³ணிகம் ரஜோஜல்லம் காயே ஸன்னிசிதம் ஹோதி பபடிகஜாதம். தஸ்ஸ மய்ஹம், ஸாரிபுத்த, ந ஏவம் ஹோதி – ‘அஹோ வதாஹம் இமம் ரஜோஜல்லம் பாணினா பரிமஜ்ஜேய்யம், அஞ்ஞே வா பன மே இமம் ரஜோஜல்லம் பாணினா பரிமஜ்ஜேய்யு’ந்தி. ஏவம்பி மே, ஸாரிபுத்த, ந ஹோதி. இத³ம்ஸு மே, ஸாரிபுத்த, லூக²ஸ்மிம் ஹோதி.

‘‘தத்ராஸ்ஸு மே இத³ம், ஸாரிபுத்த, ஜேகு³ச்சி²ஸ்மிம் ஹோதி – ஸோ கோ² அஹம், ஸாரிபுத்த, ஸதோவ அபி⁴க்கமாமி, ஸதோவ படிக்கமாமி, யாவ உத³கபி³ந்து³ம்ஹிபி மே த³யா பச்சுபட்டி²தா ஹோதி – ‘மாஹம் கு²த்³த³கே பாணே விஸமக³தே ஸங்கா⁴தம் ஆபாதே³ஸி’ந்தி. இத³ம்ஸு மே, ஸாரிபுத்த, ஜேகு³ச்சி²ஸ்மிம் ஹோதி.

‘‘தத்ராஸ்ஸு மே இத³ம், ஸாரிபுத்த, பவிவித்தஸ்மிம் ஹோதி – ஸோ கோ² அஹம், ஸாரிபுத்த, அஞ்ஞதரம் அரஞ்ஞாயதனம் அஜ்ஜோ²கா³ஹேத்வா விஹராமி. யதா³ பஸ்ஸாமி கோ³பாலகம் வா பஸுபாலகம் வா திணஹாரகம் வா கட்ட²ஹாரகம் வா வனகம்மிகம் வா, வனேன வனம் க³ஹனேன க³ஹனம் நின்னேன நின்னம் த²லேன த²லம் ஸம்பதாமி [பபதாமி (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)]. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? மா மம் தே அத்³த³ஸம்ஸு அஹஞ்ச மா தே அத்³த³ஸந்தி. ஸேய்யதா²பி, ஸாரிபுத்த, ஆரஞ்ஞகோ மகோ³ மனுஸ்ஸே தி³ஸ்வா வனேன வனம் க³ஹனேன க³ஹனம் நின்னேன நின்னம் த²லேன த²லம் ஸம்பததி, ஏவமேவ கோ² அஹம், ஸாரிபுத்த, யதா³ பஸ்ஸாமி கோ³பாலகம் வா பஸுபாலகம் வா திணஹாரகம் வா கட்ட²ஹாரகம் வா வனகம்மிகம் வா வனேன வனம் க³ஹனேன க³ஹனம் நின்னேன நின்னம் த²லேன த²லம் ஸம்பதாமி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? மா மம் தே அத்³த³ஸம்ஸு அஹஞ்ச மா தே அத்³த³ஸந்தி. இத³ம்ஸு மே, ஸாரிபுத்த, பவிவித்தஸ்மிம் ஹோதி.

‘‘ஸோ கோ² அஹம், ஸாரிபுத்த, யே தே கோ³ட்டா² பட்டி²தகா³வோ அபக³தகோ³பாலகா, தத்த² சதுக்குண்டி³கோ உபஸங்கமித்வா யானி தானி வச்ச²கானம் தருணகானம் தே⁴னுபகானம் கோ³மயானி தானி ஸுத³ம் ஆஹாரேமி. யாவகீவஞ்ச மே, ஸாரிபுத்த, ஸகம் முத்தகரீஸம் அபரியாதி³ன்னம் ஹோதி, ஸகம்யேவ ஸுத³ம் முத்தகரீஸம் ஆஹாரேமி. இத³ம்ஸு மே, ஸாரிபுத்த, மஹாவிகடபோ⁴ஜனஸ்மிம் ஹோதி.

157. ‘‘ஸோ கோ² அஹம், ஸாரிபுத்த, அஞ்ஞதரம் பி⁴ம்ஸனகம் வனஸண்ட³ம் அஜ்ஜோ²கா³ஹேத்வா விஹராமி. தத்ராஸ்ஸுத³ம், ஸாரிபுத்த, பி⁴ம்ஸனகஸ்ஸ வனஸண்ட³ஸ்ஸ பி⁴ம்ஸனகதஸ்மிம் ஹோதி – யோ கோசி அவீதராகோ³ தம் வனஸண்ட³ம் பவிஸதி, யேபு⁴ய்யேன லோமானி ஹம்ஸந்தி. ஸோ கோ² அஹம், ஸாரிபுத்த, யா தா ரத்தியோ ஸீதா ஹேமந்திகா அந்தரட்ட²கா ஹிமபாதஸமயா [அந்தரட்ட²கே ஹிமபாதஸமயே (ஸீ. பீ.)] ததா²ரூபாஸு ரத்தீஸு ரத்திம் அப்³போ⁴காஸே விஹராமி, தி³வா வனஸண்டே³; கி³ம்ஹானம் பச்சி²மே மாஸே தி³வா அப்³போ⁴காஸே விஹராமி, ரத்திம் வனஸண்டே³. அபிஸ்ஸு மம், ஸாரிபுத்த, அயம் அனச்ச²ரியகா³தா² படிபா⁴ஸி புப்³பே³ அஸ்ஸுதபுப்³பா³ –

‘‘ஸோதத்தோ ஸோஸின்னோ [ஸோஸீனோ (ஸீ. பீ. க.), ஸோஸினோ (ஸ்யா.), ஸோஸிந்தோ³ (ஸத்³த³னீதி)] சேவ, ஏகோ பி⁴ம்ஸனகே வனே;

நக்³கோ³ ந சக்³கி³மாஸீனோ, ஏஸனாபஸுதோ முனீ’’தி.

‘‘ஸோ கோ² அஹம், ஸாரிபுத்த, ஸுஸானே ஸேய்யம் கப்பேமி ச²வட்டி²கானி உபதா⁴ய. அபிஸ்ஸு மம், ஸாரிபுத்த, கா³மண்ட³லா [கோ³மண்ட³லா (ப³ஹூஸு) சரியாபிடகஅட்ட²கதா² ஓலோகேதப்³பா³] உபஸங்கமித்வா ஓட்டு²ப⁴ந்திபி, ஓமுத்தேந்திபி, பம்ஸுகேனபி ஓகிரந்தி, கண்ணஸோதேஸுபி ஸலாகம் பவேஸேந்தி. ந கோ² பனாஹம், ஸாரிபுத்த, அபி⁴ஜானாமி தேஸு பாபகம் சித்தம் உப்பாதே³தா. இத³ம்ஸு மே, ஸாரிபுத்த, உபேக்கா²விஹாரஸ்மிம் ஹோதி.

158. ‘‘ஸந்தி கோ² பன, ஸாரிபுத்த, ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘ஆஹாரேன ஸுத்³தீ⁴’தி. தே ஏவமாஹம்ஸு – ‘கோலேஹி யாபேமா’தி. தே கோலம்பி கா²த³ந்தி, கோலசுண்ணம்பி கா²த³ந்தி, கோலோத³கம்பி பிவந்தி – அனேகவிஹிதம்பி கோலவிகதிம் பரிபு⁴ஞ்ஜந்தி. அபி⁴ஜானாமி கோ² பனாஹம், ஸாரிபுத்த, ஏகம்யேவ கோலம் ஆஹாரம் ஆஹாரிதா. ஸியா கோ² பன தே, ஸாரிபுத்த, ஏவமஸ்ஸ – ‘மஹா நூன தேன ஸமயேன கோலோ அஹோஸீ’தி. ந கோ² பனேதம், ஸாரிபுத்த, ஏவம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். ததா³பி ஏதபரமோயேவ கோலோ அஹோஸி ஸேய்யதா²பி ஏதரஹி. தஸ்ஸ மய்ஹம், ஸாரிபுத்த, ஏகம்யேவ கோலம் ஆஹாரம் ஆஹாரயதோ அதி⁴மத்தகஸிமானம் பத்தோ காயோ ஹோதி. ஸேய்யதா²பி நாம ஆஸீதிகபப்³பா³னி வா காளபப்³பா³னி வா, ஏவமேவஸ்ஸு மே அங்க³பச்சங்கா³னி ப⁴வந்தி தாயேவப்பாஹாரதாய. ஸேய்யதா²பி நாம ஓட்ட²பத³ம், ஏவமேவஸ்ஸு மே ஆனிஸத³ம் ஹோதி தாயேவப்பாஹாரதாய. ஸேய்யதா²பி நாம வட்டனாவளீ, ஏவமேவஸ்ஸு மே பிட்டி²கண்டகோ உன்னதாவனதோ ஹோதி தாயேவப்பாஹாரதாய. ஸேய்யதா²பி நாம ஜரஸாலாய கோ³பானஸியோ ஓலுக்³க³விலுக்³கா³ ப⁴வந்தி, ஏவமேவஸ்ஸு மே பா²ஸுளியோ ஓலுக்³க³விலுக்³கா³ ப⁴வந்தி தாயேவப்பாஹாரதாய. ஸேய்யதா²பி நாம க³ம்பீ⁴ரே உத³பானே உத³கதாரகா க³ம்பீ⁴ரக³தா ஓக்கா²யிகா தி³ஸ்ஸந்தி, ஏவமேவஸ்ஸு மே அக்கி²கூபேஸு அக்கி²தாரகா க³ம்பீ⁴ரக³தா ஓக்கா²யிகா தி³ஸ்ஸந்தி தாயேவப்பாஹாரதாய. ஸேய்யதா²பி நாம தித்தகாலாபு³ஆமகச்சி²ன்னோ வாதாதபேன ஸம்பு²டிதோ [ஸம்பு²ஸிதோ (ஸ்யா.), ஸம்புடிதோ (பீ. க.) ஏத்த² ஸம்பு²டிதோதி ஸங்குசிதோதி அத்தோ²] ஹோதி ஸம்மிலாதோ, ஏவமேவஸ்ஸு மே ஸீஸச்ச²வி ஸம்பு²டிதா ஹோதி ஸம்மிலாதா தாயேவப்பாஹாரதாய. ஸோ கோ² அஹம், ஸாரிபுத்த, ‘உத³ரச்ச²விம் பரிமஸிஸ்ஸாமீ’தி பிட்டி²கண்டகம்யேவ பரிக்³க³ண்ஹாமி, ‘பிட்டி²கண்டகம் பரிமஸிஸ்ஸாமீ’தி உத³ரச்ச²விம்யேவ பரிக்³க³ண்ஹாமி, யாவஸ்ஸு மே, ஸாரிபுத்த, உத³ரச்ச²வி பிட்டி²கண்டகம் அல்லீனா ஹோதி தாயேவப்பாஹாரதாய. ஸோ கோ² அஹம், ஸாரிபுத்த, ‘வச்சம் வா முத்தம் வா கரிஸ்ஸாமீ’தி தத்தே²வ அவகுஜ்ஜோ பபதாமி தாயேவப்பாஹாரதாய. ஸோ கோ² அஹம், ஸாரிபுத்த, தமேவ காயம் அஸ்ஸாஸேந்தோ பாணினா க³த்தானி அனோமஜ்ஜாமி. தஸ்ஸ மய்ஹம், ஸாரிபுத்த, பாணினா க³த்தானி அனோமஜ்ஜதோ பூதிமூலானி லோமானி காயஸ்மா பதந்தி தாயேவப்பாஹாரதாய.

159. ‘‘ஸந்தி கோ² பன, ஸாரிபுத்த, ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘ஆஹாரேன ஸுத்³தீ⁴’தி. தே ஏவமாஹம்ஸு – ‘முக்³கே³ஹி யாபேம…பே… திலேஹி யாபேம…பே… தண்டு³லேஹி யாபேமா’தி. தே தண்டு³லம்பி கா²த³ந்தி, தண்டு³லசுண்ணம்பி கா²த³ந்தி, தண்டு³லோத³கம்பி பிவந்தி – அனேகவிஹிதம்பி தண்டு³லவிகதிம் பரிபு⁴ஞ்ஜந்தி. அபி⁴ஜானாமி கோ² பனாஹம், ஸாரிபுத்த, ஏகம்யேவ தண்டு³லம் ஆஹாரம் ஆஹாரிதா. ஸியா கோ² பன தே, ஸாரிபுத்த, ஏவமஸ்ஸ – ‘மஹா நூன தேன ஸமயேன தண்டு³லோ அஹோஸீ’தி. ந கோ² பனேதம், ஸாரிபுத்த, ஏவம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். ததா³பி ஏதபரமோயேவ தண்டு³லோ அஹோஸி, ஸேய்யதா²பி ஏதரஹி. தஸ்ஸ மய்ஹம், ஸாரிபுத்த, ஏகம்யேவ தண்டு³லம் ஆஹாரம் ஆஹாரயதோ அதி⁴மத்தகஸிமானம் பத்தோ காயோ ஹோதி. ஸேய்யதா²பி நாம ஆஸீதிகபப்³பா³னி வா காளபப்³பா³னி வா, ஏவமேவஸ்ஸு மே அங்க³பச்சங்கா³னி ப⁴வந்தி தாயேவப்பாஹாரதாய. ஸேய்யதா²பி நாம ஓட்ட²பத³ம், ஏவமேவஸ்ஸு மே ஆனிஸத³ம் ஹோதி தாயேவப்பாஹாரதாய. ஸேய்யதா²பி நாம வட்டனாவளீ, ஏவமேவஸ்ஸு மே பிட்டி²கண்டகோ உன்னதாவனதோ ஹோதி தாயேவப்பாஹாரதாய. ஸேய்யதா²பி நாம ஜரஸாலாய கோ³பானஸியோ ஓலுக்³க³விலுக்³கா³ ப⁴வந்தி, ஏவமேவஸ்ஸு மே பா²ஸுளியோ ஓலுக்³க³விலுக்³கா³ ப⁴வந்தி தாயேவப்பாஹாரதாய. ஸேய்யதா²பி நாம க³ம்பீ⁴ரே உத³பானே உத³கதாரகா க³ம்பீ⁴ரக³தா ஓக்கா²யிகா தி³ஸ்ஸந்தி, ஏவமேவஸ்ஸு மே அக்கி²கூபேஸு அக்கி²தாரகா க³ம்பீ⁴ரக³தா ஓக்கா²யிகா தி³ஸ்ஸந்தி தாயேவப்பாஹாரதாய. ஸேய்யதா²பி நாம தித்தகாலாபு³ ஆமகச்சி²ன்னோ வாதாதபேன ஸம்பு²டிதோ ஹோதி ஸம்மிலாதோ, ஏவமேவஸ்ஸு மே ஸீஸச்ச²வி ஸம்பு²டிதா ஹோதி ஸம்மிலாதா தாயேவப்பாஹாரதாய. ஸோ கோ² அஹம், ஸாரிபுத்த, ‘உத³ரச்ச²விம் பரிமஸிஸ்ஸாமீ’தி பிட்டி²கண்டகம்யேவ பரிக்³க³ண்ஹாமி, ‘பிட்டி²கண்டகம் பரிமஸிஸ்ஸாமீ’தி உத³ரச்ச²விம்யேவ பரிக்³க³ண்ஹாமி. யாவஸ்ஸு மே, ஸாரிபுத்த, உத³ரச்ச²வி பிட்டி²கண்டகம் அல்லீனா ஹோதி தாயேவப்பாஹாரதாய. ஸோ கோ² அஹம், ஸாரிபுத்த, ‘வச்சம் வா முத்தம் வா கரிஸ்ஸாமீ’தி தத்தே²வ அவகுஜ்ஜோ பபதாமி தாயேவப்பாஹாரதாய. ஸோ கோ² அஹம், ஸாரிபுத்த, தமேவ காயம் அஸ்ஸாஸேந்தோ பாணினா க³த்தானி அனோமஜ்ஜாமி. தஸ்ஸ மய்ஹம், ஸாரிபுத்த, பாணினா க³த்தானி அனோமஜ்ஜதோ பூதிமூலானி லோமானி காயஸ்மா பதந்தி தாயேவப்பாஹாரதாய.

‘‘தாயபி கோ² அஹம், ஸாரிபுத்த, இரியாய தாய படிபதா³ய தாய து³க்கரகாரிகாய நாஜ்ஜ²க³மம் உத்தரிம் மனுஸ்ஸத⁴ம்மா அலமரியஞாணத³ஸ்ஸனவிஸேஸம். தம் கிஸ்ஸ ஹேது? இமிஸ்ஸாயேவ அரியாய பஞ்ஞாய அனதி⁴க³மா, யாயம் அரியா பஞ்ஞா அதி⁴க³தா அரியா நிய்யானிகா, நிய்யாதி தக்கரஸ்ஸ ஸம்மா து³க்க²க்க²யாய.

160. ‘‘ஸந்தி கோ² பன, ஸாரிபுத்த, ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘ஸம்ஸாரேன ஸுத்³தீ⁴’தி. ந கோ² பன ஸோ [ந கோ² பனேஸோ (ஸீ. ஸ்யா.)], ஸாரிபுத்த, ஸம்ஸாரோ ஸுலப⁴ரூபோ யோ மயா அஸம்ஸரிதபுப்³போ³ இமினா தீ³கே⁴ன அத்³து⁴னா, அஞ்ஞத்ர ஸுத்³தா⁴வாஸேஹி தே³வேஹி. ஸுத்³தா⁴வாஸே சாஹம், ஸாரிபுத்த, தே³வே ஸம்ஸரேய்யம், நயிமம் லோகம் புனராக³ச்சே²ய்யம்.

‘‘ஸந்தி கோ² பன, ஸாரிபுத்த, ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘உபபத்தியா ஸுத்³தீ⁴’தி. ந கோ² பன ஸா, ஸாரிபுத்த, உபபத்தி ஸுலப⁴ரூபா யா மயா அனுபபன்னபுப்³பா³ இமினா தீ³கே⁴ன அத்³து⁴னா, அஞ்ஞத்ர ஸுத்³தா⁴வாஸேஹி தே³வேஹி. ஸுத்³தா⁴வாஸே சாஹம், ஸாரிபுத்த, தே³வே உபபஜ்ஜேய்யம், நயிமம் லோகம் புனராக³ச்சே²ய்யம்.

‘‘ஸந்தி கோ² பன, ஸாரிபுத்த, ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘ஆவாஸேன ஸுத்³தீ⁴’தி. ந கோ² பன ஸோ, ஸாரிபுத்த, ஆவாஸோ ஸுலப⁴ரூபோ யோ மயா அனாவுட்ட²புப்³போ³ [அனாவுத்த²புப்³போ³ (ஸீ. பீ.)] இமினா தீ³கே⁴ன அத்³து⁴னா, அஞ்ஞத்ர ஸுத்³தா⁴வாஸேஹி தே³வேஹி. ஸுத்³தா⁴வாஸே சாஹம், ஸாரிபுத்த, தே³வே ஆவஸேய்யம், நயிமம் லோகம் புனராக³ச்சே²ய்யம்.

‘‘ஸந்தி கோ² பன, ஸாரிபுத்த, ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘யஞ்ஞேன ஸுத்³தீ⁴’தி. ந கோ² பன ஸோ, ஸாரிபுத்த, யஞ்ஞோ ஸுலப⁴ரூபோ யோ மயா அயிட்ட²புப்³போ³ இமினா தீ³கே⁴ன அத்³து⁴னா, தஞ்ச கோ² ரஞ்ஞா வா ஸதா க²த்தியேன முத்³தா⁴வஸித்தேன ப்³ராஹ்மணேன வா மஹாஸாலேன.

‘‘ஸந்தி கோ² பன, ஸாரிபுத்த, ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘அக்³கி³பரிசரியாய ஸுத்³தீ⁴’தி. ந கோ² பன ஸோ, ஸாரிபுத்த, அக்³கி³ ஸுலப⁴ரூபோ யோ மயா அபரிசிண்ணபுப்³போ³ இமினா தீ³கே⁴ன அத்³து⁴னா, தஞ்ச கோ² ரஞ்ஞா வா ஸதா க²த்தியேன முத்³தா⁴வஸித்தேன ப்³ராஹ்மணேன வா மஹாஸாலேன.

161. ‘‘ஸந்தி கோ² பன, ஸாரிபுத்த, ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘யாவதே³வாயம் ப⁴வம் புரிஸோ த³ஹரோ ஹோதி யுவா ஸுஸுகாளகேஸோ ப⁴த்³ரேன யோப்³ப³னேன ஸமன்னாக³தோ பட²மேன வயஸா தாவதே³வ பரமேன பஞ்ஞாவேய்யத்தியேன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி. யதோ ச கோ² அயம் ப⁴வம் புரிஸோ ஜிண்ணோ ஹோதி வுத்³தோ⁴ மஹல்லகோ அத்³த⁴க³தோ வயோஅனுப்பத்தோ, ஆஸீதிகோ வா நாவுதிகோ வா வஸ்ஸஸதிகோ வா ஜாதியா, அத² தம்ஹா பஞ்ஞாவேய்யத்தியா, பரிஹாயதீ’தி. ந கோ² பனேதம், ஸாரிபுத்த, ஏவம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். அஹம் கோ² பன, ஸாரிபுத்த, ஏதரஹி ஜிண்ணோ வுத்³தோ⁴ மஹல்லகோ அத்³த⁴க³தோ வயோஅனுப்பத்தோ, ஆஸீதிகோ மே வயோ வத்ததி. இத⁴ மே அஸ்ஸு, ஸாரிபுத்த, சத்தாரோ ஸாவகா வஸ்ஸஸதாயுகா வஸ்ஸஸதஜீவினோ, பரமாய ஸதியா ச க³தியா ச தி⁴தியா ச ஸமன்னாக³தா பரமேன ச பஞ்ஞாவேய்யத்தியேன. ஸேய்யதா²பி, ஸாரிபுத்த, த³ள்ஹத⁴ம்மா [த³ள்ஹத⁴ம்மோ (ப³ஹூஸு) டீகா ச மோக்³க³ல்லானப்³யாகரணம் ச ஓலோகேதப்³ப³ம்] த⁴னுக்³க³ஹோ ஸிக்கி²தோ கதஹத்தோ² கதூபாஸனோ லஹுகேன அஸனேன அப்பகஸிரேனேவ திரியம் தாலச்சா²யம் அதிபாதேய்ய, ஏவம் அதி⁴மத்தஸதிமந்தோ ஏவம் அதி⁴மத்தக³திமந்தோ ஏவம் அதி⁴மத்ததி⁴திமந்தோ ஏவம் பரமேன பஞ்ஞாவேய்யத்தியேன ஸமன்னாக³தா. தே மம் சதுன்னம் ஸதிபட்டா²னானம் உபாதா³யுபாதா³ய பஞ்ஹம் புச்சே²ய்யும், புட்டோ² புட்டோ² சாஹம் தேஸம் ப்³யாகரேய்யம், ப்³யாகதஞ்ச மே ப்³யாகததோ தா⁴ரேய்யும், ந ச மம் து³தியகம் உத்தரி படிபுச்சே²ய்யும். அஞ்ஞத்ர அஸிதபீதகா²யிதஸாயிதா அஞ்ஞத்ர உச்சாரபஸ்ஸாவகம்மா, அஞ்ஞத்ர நித்³தா³கிலமத²படிவினோத³னா அபரியாதி³ன்னாயேவஸ்ஸ, ஸாரிபுத்த, ததா²க³தஸ்ஸ த⁴ம்மதே³ஸனா, அபரியாதி³ன்னம்யேவஸ்ஸ ததா²க³தஸ்ஸ த⁴ம்மபத³ப்³யஞ்ஜனம், அபரியாதி³ன்னம்யேவஸ்ஸ ததா²க³தஸ்ஸ பஞ்ஹபடிபா⁴னம். அத² மே தே சத்தாரோ ஸாவகா வஸ்ஸஸதாயுகா வஸ்ஸஸதஜீவினோ வஸ்ஸஸதஸ்ஸ அச்சயேன காலம் கரேய்யும். மஞ்சகேன சேபி மம், ஸாரிபுத்த, பரிஹரிஸ்ஸத², நேவத்தி² ததா²க³தஸ்ஸ பஞ்ஞாவேய்யத்தியஸ்ஸ அஞ்ஞத²த்தம். யம் கோ² தம் [யம் கோ² பனேதம் (ஸீ.)], ஸாரிபுத்த, ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய – ‘அஸம்மோஹத⁴ம்மோ ஸத்தோ லோகே உப்பன்னோ ப³ஹுஜனஹிதாய ப³ஹுஜனஸுகா²ய லோகானுகம்பாய அத்தா²ய ஹிதாய ஸுகா²ய தே³வமனுஸ்ஸான’ந்தி, மமேவ தம் ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய ‘அஸம்மோஹத⁴ம்மோ ஸத்தோ லோகே உப்பன்னோ ப³ஹுஜனஹிதாய ப³ஹுஜனஸுகா²ய லோகானுகம்பாய அத்தா²ய ஹிதாய ஸுகா²ய தே³வமனுஸ்ஸான’’’ந்தி.

162. தேன கோ² பன ஸமயேன ஆயஸ்மா நாக³ஸமாலோ ப⁴க³வதோ பிட்டி²தோ டி²தோ ஹோதி ப⁴க³வந்தம் பீ³ஜயமானோ. அத² கோ² ஆயஸ்மா நாக³ஸமாலோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அச்ச²ரியம், ப⁴ந்தே, அப்³பு⁴தம், ப⁴ந்தே! அபி ஹி மே, ப⁴ந்தே, இமம் த⁴ம்மபரியாயம் ஸுத்வா லோமானி ஹட்டா²னி. கோனாமோ அயம், ப⁴ந்தே, த⁴ம்மபரியாயோ’’தி? ‘‘தஸ்மாதிஹ த்வம், நாக³ஸமால, இமம் த⁴ம்மபரியாயம் லோமஹம்ஸனபரியாயோ த்வேவ நம் தா⁴ரேஹீ’’தி.

இத³மவோச ப⁴க³வா. அத்தமனோ ஆயஸ்மா நாக³ஸமாலோ ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்தீ³தி.

மஹாஸீஹனாத³ஸுத்தம் நிட்டி²தம் து³தியம்.