2. ஸீஹனாத³வக்³கோ³

1. சூளஸீஹனாத³ஸுத்தம்

139. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தத்ர கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘பி⁴க்க²வோ’’தி. ‘‘ப⁴த³ந்தே’’தி தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

‘‘இதே⁴வ, பி⁴க்க²வே, ஸமணோ, இத⁴ து³தியோ ஸமணோ, இத⁴ ததியோ ஸமணோ, இத⁴ சதுத்தோ² ஸமணோ; ஸுஞ்ஞா பரப்பவாதா³ ஸமணேபி⁴ அஞ்ஞேஹீதி [ஸமணேஹி அஞ்ஞேதி (ஸீ. பீ. க.) ஏத்த² அஞ்ஞேஹீதி ஸகாய படிஞ்ஞாய ஸச்சாபி⁴ஞ்ஞேஹீதி அத்தோ² வேதி³தப்³போ³]. ஏவமேதம் [ஏவமேவ (ஸ்யா. க.)], பி⁴க்க²வே, ஸம்மா ஸீஹனாத³ம் நத³த².

140. ‘‘டா²னம் கோ² பனேதம், பி⁴க்க²வே, விஜ்ஜதி யம் அஞ்ஞதித்தி²யா பரிப்³பா³ஜகா ஏவம் வதே³ய்யும் – ‘கோ பனாயஸ்மந்தானம் அஸ்ஸாஸோ, கிம் ப³லம், யேன தும்ஹே ஆயஸ்மந்தோ ஏவம் வதே³த² – இதே⁴வ ஸமணோ, இத⁴ து³தியோ ஸமணோ, இத⁴ ததியோ ஸமணோ, இத⁴ சதுத்தோ² ஸமணோ; ஸுஞ்ஞா பரப்பவாதா³ ஸமணேபி⁴ அஞ்ஞேஹீ’தி? ஏவம்வாதி³னோ, பி⁴க்க²வே, அஞ்ஞதித்தி²யா பரிப்³பா³ஜகா ஏவமஸ்ஸு வசனீயா – ‘அத்தி² கோ² நோ, ஆவுஸோ, தேன ப⁴க³வதா ஜானதா பஸ்ஸதா அரஹதா ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன சத்தாரோ த⁴ம்மா அக்கா²தா யே மயம் அத்தனி ஸம்பஸ்ஸமானா ஏவம் வதே³ம – இதே⁴வ ஸமணோ, இத⁴ து³தியோ ஸமணோ, இத⁴ ததியோ ஸமணோ, இத⁴ சதுத்தோ² ஸமணோ; ஸுஞ்ஞா பரப்பவாதா³ ஸமணேபி⁴ அஞ்ஞேஹீதி. கதமே சத்தாரோ? அத்தி² கோ² நோ, ஆவுஸோ, ஸத்த²ரி பஸாதோ³, அத்தி² த⁴ம்மே பஸாதோ³, அத்தி² ஸீலேஸு பரிபூரகாரிதா; ஸஹத⁴ம்மிகா கோ² பன பியா மனாபா – க³ஹட்டா² சேவ பப்³ப³ஜிதா ச. இமே கோ² நோ, ஆவுஸோ, தேன ப⁴க³வதா ஜானதா பஸ்ஸதா அரஹதா ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன சத்தாரோ த⁴ம்மா அக்கா²தா யே மயம் அத்தனி ஸம்பஸ்ஸமானா ஏவம் வதே³ம – இதே⁴வ ஸமணோ, இத⁴ து³தியோ ஸமணோ, இத⁴ ததியோ ஸமணோ, இத⁴ சதுத்தோ² ஸமணோ; ஸுஞ்ஞா பரப்பவாதா³ ஸமணேபி⁴ அஞ்ஞேஹீ’தி.

141. ‘‘டா²னம் கோ² பனேதம், பி⁴க்க²வே, விஜ்ஜதி யம் அஞ்ஞதித்தி²யா பரிப்³பா³ஜகா ஏவம் வதே³ய்யும் – ‘அம்ஹாகம்பி கோ², ஆவுஸோ, அத்தி² ஸத்த²ரி பஸாதோ³ யோ அம்ஹாகம் ஸத்தா², அம்ஹாகம்பி அத்தி² த⁴ம்மே பஸாதோ³ யோ அம்ஹாகம் த⁴ம்மோ, மயம்பி ஸீலேஸு பரிபூரகாரினோ யானி அம்ஹாகம் ஸீலானி, அம்ஹாகம்பி ஸஹத⁴ம்மிகா பியா மனாபா – க³ஹட்டா² சேவ பப்³ப³ஜிதா ச. இத⁴ நோ, ஆவுஸோ, கோ விஸேஸோ கோ அதி⁴ப்பயாஸோ [அதி⁴ப்பாயோ (க. ஸீ. ஸ்யா. பீ.), அதி⁴ப்பயோகோ³ (க.)] கிம் நானாகரணம் யதி³த³ம் தும்ஹாகஞ்சேவ அம்ஹாகஞ்சா’தி?

‘‘ஏவம்வாதி³னோ, பி⁴க்க²வே, அஞ்ஞதித்தி²யா பரிப்³பா³ஜகா ஏவமஸ்ஸு வசனீயா – ‘கிம் பனாவுஸோ, ஏகா நிட்டா², உதா³ஹு புது² நிட்டா²’தி? ஸம்மா ப்³யாகரமானா, பி⁴க்க²வே, அஞ்ஞதித்தி²யா பரிப்³பா³ஜகா ஏவம் ப்³யாகரேய்யும் – ‘ஏகாவுஸோ, நிட்டா², ந புது² நிட்டா²’தி.

‘‘‘ஸா பனாவுஸோ, நிட்டா² ஸராக³ஸ்ஸ உதா³ஹு வீதராக³ஸ்ஸா’தி? ஸம்மா ப்³யாகரமானா, பி⁴க்க²வே, அஞ்ஞதித்தி²யா பரிப்³பா³ஜகா ஏவம் ப்³யாகரேய்யும் – ‘வீதராக³ஸ்ஸாவுஸோ, ஸா நிட்டா², ந ஸா நிட்டா² ஸராக³ஸ்ஸா’தி.

‘‘‘ஸா பனாவுஸோ, நிட்டா² ஸதோ³ஸஸ்ஸ உதா³ஹு வீததோ³ஸஸ்ஸா’தி? ஸம்மா ப்³யாகரமானா, பி⁴க்க²வே, அஞ்ஞதித்தி²யா பரிப்³பா³ஜகா ஏவம் ப்³யாகரேய்யும் – ‘வீததோ³ஸஸ்ஸாவுஸோ, ஸா நிட்டா², ந ஸா நிட்டா² ஸதோ³ஸஸ்ஸா’தி.

‘‘‘ஸா பனாவுஸோ, நிட்டா² ஸமோஹஸ்ஸ உதா³ஹு வீதமோஹஸ்ஸா’தி? ஸம்மா ப்³யாகரமானா, பி⁴க்க²வே, அஞ்ஞதித்தி²யா பரிப்³பா³ஜகா ஏவம் ப்³யாகரேய்யும் – ‘வீதமோஹஸ்ஸாவுஸோ, ஸா நிட்டா², ந ஸா நிட்டா² ஸமோஹஸ்ஸா’தி.

‘‘‘ஸா பனாவுஸோ, நிட்டா² ஸதண்ஹஸ்ஸ உதா³ஹு வீததண்ஹஸ்ஸா’தி? ஸம்மா ப்³யாகரமானா, பி⁴க்க²வே, அஞ்ஞதித்தி²யா பரிப்³பா³ஜகா ஏவம் ப்³யாகரேய்யும் – ‘வீததண்ஹஸ்ஸாவுஸோ, ஸா நிட்டா², ந ஸா நிட்டா² ஸதண்ஹஸ்ஸா’தி.

‘‘‘ஸா பனாவுஸோ, நிட்டா² ஸஉபாதா³னஸ்ஸ உதா³ஹு அனுபாதா³னஸ்ஸா’தி? ஸம்மா ப்³யாகரமானா, பி⁴க்க²வே, அஞ்ஞதித்தி²யா பரிப்³பா³ஜகா ஏவம் ப்³யாகரேய்யும் – ‘அனுபாதா³னஸ்ஸாவுஸோ, ஸா நிட்டா², ந ஸா நிட்டா² ஸஉபாதா³னஸ்ஸா’தி.

‘‘‘ஸா பனாவுஸோ, நிட்டா² வித்³த³ஸுனோ உதா³ஹு அவித்³த³ஸுனோ’தி? ஸம்மா ப்³யாகரமானா, பி⁴க்க²வே, அஞ்ஞதித்தி²யா பரிப்³பா³ஜகா ஏவம் ப்³யாகரேய்யும் – ‘வித்³த³ஸுனோ, ஆவுஸோ, ஸா நிட்டா², ந ஸா நிட்டா² அவித்³த³ஸுனோ’தி.

‘‘‘ஸா பனாவுஸோ, நிட்டா² அனுருத்³த⁴ப்படிவிருத்³த⁴ஸ்ஸ உதா³ஹு அனனுருத்³த⁴அப்படிவிருத்³த⁴ஸ்ஸா’தி? ஸம்மா ப்³யாகரமானா, பி⁴க்க²வே, அஞ்ஞதித்தி²யா பரிப்³பா³ஜகா ஏவம் ப்³யாகரேய்யும் – ‘அனனுருத்³த⁴அப்படிவிருத்³த⁴ஸ்ஸாவுஸோ, ஸா நிட்டா², ந ஸா நிட்டா² அனுருத்³த⁴ப்படிவிருத்³த⁴ஸ்ஸா’தி.

‘‘‘ஸா பனாவுஸோ, நிட்டா² பபஞ்சாராமஸ்ஸ பபஞ்சரதினோ உதா³ஹு நிப்பபஞ்சாராமஸ்ஸ நிப்பபஞ்சரதினோ’தி? ஸம்மா ப்³யாகரமானா, பி⁴க்க²வே, அஞ்ஞதித்தி²யா பரிப்³பா³ஜகா ஏவம் ப்³யாகரேய்யும் – ‘நிப்பபஞ்சாராமஸ்ஸாவுஸோ, ஸா நிட்டா² நிப்பபஞ்சரதினோ, ந ஸா நிட்டா² பபஞ்சாராமஸ்ஸ பபஞ்சரதினோ’தி.

142. ‘‘த்³வேமா, பி⁴க்க²வே, தி³ட்டி²யோ – ப⁴வதி³ட்டி² ச விப⁴வதி³ட்டி² ச. யே ஹி கேசி, பி⁴க்க²வே, ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா ப⁴வதி³ட்டி²ம் அல்லீனா ப⁴வதி³ட்டி²ம் உபக³தா ப⁴வதி³ட்டி²ம் அஜ்ஜோ²ஸிதா, விப⁴வதி³ட்டி²யா தே படிவிருத்³தா⁴. யே ஹி கேசி, பி⁴க்க²வே, ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா விப⁴வதி³ட்டி²ம் அல்லீனா விப⁴வதி³ட்டி²ம் உபக³தா விப⁴வதி³ட்டி²ம் அஜ்ஜோ²ஸிதா, ப⁴வதி³ட்டி²யா தே படிவிருத்³தா⁴. யே ஹி கேசி, பி⁴க்க²வே, ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா இமாஸம் த்³வின்னம் தி³ட்டீ²னம் ஸமுத³யஞ்ச அத்த²ங்க³மஞ்ச அஸ்ஸாத³ஞ்ச ஆதீ³னவஞ்ச நிஸ்ஸரணஞ்ச யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானந்தி, ‘தே ஸராகா³ தே ஸதோ³ஸா தே ஸமோஹா தே ஸதண்ஹா தே ஸஉபாதா³னா தே அவித்³த³ஸுனோ தே அனுருத்³த⁴ப்படிவிருத்³தா⁴ தே பபஞ்சாராமா பபஞ்சரதினோ; தே ந பரிமுச்சந்தி ஜாதியா ஜராய மரணேன ஸோகேஹி பரிதே³வேஹி து³க்கே²ஹி தோ³மனஸ்ஸேஹி உபாயாஸேஹி; ந பரிமுச்சந்தி து³க்க²ஸ்மா’தி வதா³மி. யே ச கோ² கேசி, பி⁴க்க²வே, ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா இமாஸம் த்³வின்னம் தி³ட்டீ²னம் ஸமுத³யஞ்ச அத்த²ங்க³மஞ்ச அஸ்ஸாத³ஞ்ச ஆதீ³னவஞ்ச நிஸ்ஸரணஞ்ச யதா²பூ⁴தம் பஜானந்தி, ‘தே வீதராகா³ தே வீததோ³ஸா தே வீதமோஹா தே வீததண்ஹா தே அனுபாதா³னா தே வித்³த³ஸுனோ தே அனனுருத்³த⁴அப்படிவிருத்³தா⁴ தே நிப்பபஞ்சாராமா நிப்பபஞ்சரதினோ; தே பரிமுச்சந்தி ஜாதியா ஜராய மரணேன ஸோகேஹி பரிதே³வேஹி து³க்கே²ஹி தோ³மனஸ்ஸேஹி உபாயாஸேஹி; பரிமுச்சந்தி து³க்க²ஸ்மா’தி வதா³மி.

143. ‘‘சத்தாரிமானி, பி⁴க்க²வே, உபாதா³னானி. கதமானி சத்தாரி? காமுபாதா³னம், தி³ட்டு²பாதா³னம், ஸீலப்³ப³துபாதா³னம், அத்தவாது³பாதா³னம். ஸந்தி, பி⁴க்க²வே, ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஸப்³பு³பாதா³னபரிஞ்ஞாவாதா³ படிஜானமானா. தே ந ஸம்மா ஸப்³பு³பாதா³னபரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேந்தி – காமுபாதா³னஸ்ஸ பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேந்தி, ந தி³ட்டு²பாதா³னஸ்ஸ பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேந்தி, ந ஸீலப்³ப³துபாதா³னஸ்ஸ பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேந்தி, ந அத்தவாது³பாதா³னஸ்ஸ பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேந்தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? இமானி ஹி தே போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா தீணி டா²னானி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானந்தி. தஸ்மா தே போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா ஸப்³பு³பாதா³னபரிஞ்ஞாவாதா³ படிஜானமானா; தே ந ஸம்மா ஸப்³பு³பாதா³னபரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேந்தி – காமுபாதா³னஸ்ஸ பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேந்தி, ந தி³ட்டு²பாதா³னஸ்ஸ பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேந்தி, ந ஸீலப்³ப³துபாதா³னஸ்ஸ பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேந்தி, ந அத்தவாது³பாதா³னஸ்ஸ பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேந்தி.

‘‘ஸந்தி, பி⁴க்க²வே, ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஸப்³பு³பாதா³னபரிஞ்ஞாவாதா³ படிஜானமானா. தே ந ஸம்மா ஸப்³பு³பாதா³னபரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேந்தி – காமுபாதா³னஸ்ஸ பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேந்தி, தி³ட்டு²பாதா³னஸ்ஸ பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேந்தி, ந ஸீலப்³ப³துபாதா³னஸ்ஸ பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேந்தி, ந அத்தவாது³பாதா³னஸ்ஸ பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேந்தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? இமானி ஹி தே போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா த்³வே டா²னானி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானந்தி. தஸ்மா தே போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா ஸப்³பு³பாதா³னபரிஞ்ஞாவாதா³ படிஜானமானா; தே ந ஸம்மா [படிஜானமானா ந ஸம்மா (?)] ஸப்³பு³பாதா³னபரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேந்தி – காமுபாதா³னஸ்ஸ பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேந்தி, தி³ட்டு²பாதா³னஸ்ஸ பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேந்தி, ந ஸீலப்³ப³துபாதா³னஸ்ஸ பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேந்தி, ந அத்தவாது³பாதா³னஸ்ஸ பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேந்தி.

‘‘ஸந்தி, பி⁴க்க²வே, ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஸப்³பு³பாதா³னபரிஞ்ஞாவாதா³ படிஜானமானா. தே ந ஸம்மா ஸப்³பு³பாதா³னபரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேந்தி – காமுபாதா³னஸ்ஸ பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேந்தி, தி³ட்டு²பாதா³னஸ்ஸ பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேந்தி, ஸீலப்³ப³துபாதா³னஸ்ஸ பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேந்தி, ந அத்தவாது³பாதா³னஸ்ஸ பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேந்தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? இமஞ்ஹி தே போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏகம் டா²னம் யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானந்தி. தஸ்மா தே போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா ஸப்³பு³பாதா³னபரிஞ்ஞாவாதா³ படிஜானமானா; தே ந ஸம்மா [படிஜானமானா ந ஸம்மா (?)] ஸப்³பு³பாதா³னபரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேந்தி – காமுபாதா³னஸ்ஸ பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேந்தி, தி³ட்டு²பாதா³னஸ்ஸ பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேந்தி, ஸீலப்³ப³துபாதா³னஸ்ஸ பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேந்தி, ந அத்தவாது³பாதா³னஸ்ஸ பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேந்தி.

‘‘ஏவரூபே கோ², பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மவினயே யோ ஸத்த²ரி பஸாதோ³ ஸோ ந ஸம்மக்³க³தோ அக்கா²யதி; யோ த⁴ம்மே பஸாதோ³ ஸோ ந ஸம்மக்³க³தோ அக்கா²யதி; யா ஸீலேஸு பரிபூரகாரிதா ஸா ந ஸம்மக்³க³தா அக்கா²யதி; யா ஸஹத⁴ம்மிகேஸு பியமனாபதா ஸா ந ஸம்மக்³க³தா அக்கா²யதி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ஏவஞ்ஹேதம், பி⁴க்க²வே, ஹோதி யதா² தம் து³ரக்கா²தே த⁴ம்மவினயே து³ப்பவேதி³தே அனிய்யானிகே அனுபஸமஸம்வத்தனிகே அஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ப்பவேதி³தே.

144. ‘‘ததா²க³தோ ச கோ², பி⁴க்க²வே, அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ ஸப்³பு³பாதா³னபரிஞ்ஞாவாதோ³ படிஜானமானோ ஸம்மா ஸப்³பு³பாதா³னபரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேதி – காமுபாதா³னஸ்ஸ பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேதி, தி³ட்டு²பாதா³னஸ்ஸ பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேதி, ஸீலப்³ப³துபாதா³னஸ்ஸ பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேதி, அத்தவாது³பாதா³னஸ்ஸ பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேதி. ஏவரூபே கோ², பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மவினயே யோ ஸத்த²ரி பஸாதோ³ ஸோ ஸம்மக்³க³தோ அக்கா²யதி; யோ த⁴ம்மே பஸாதோ³ ஸோ ஸம்மக்³க³தோ அக்கா²யதி; யா ஸீலேஸு பரிபூரகாரிதா ஸா ஸம்மக்³க³தா அக்கா²யதி; யா ஸஹத⁴ம்மிகேஸு பியமனாபதா ஸா ஸம்மக்³க³தா அக்கா²யதி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ஏவஞ்ஹேதம், பி⁴க்க²வே, ஹோதி யதா² தம் ஸ்வாக்கா²தே த⁴ம்மவினயே ஸுப்பவேதி³தே நிய்யானிகே உபஸமஸம்வத்தனிகே ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ப்பவேதி³தே.

145. ‘‘இமே ச, பி⁴க்க²வே, சத்தாரோ உபாதா³னா. கிம்னிதா³னா கிம்ஸமுத³யா கிம்ஜாதிகா கிம்பப⁴வா? இமே சத்தாரோ உபாதா³னா தண்ஹானிதா³னா தண்ஹாஸமுத³யா தண்ஹாஜாதிகா தண்ஹாபப⁴வா. தண்ஹா சாயம், பி⁴க்க²வே, கிம்னிதா³னா கிம்ஸமுத³யா கிம்ஜாதிகா கிம்பப⁴வா? தண்ஹா வேத³னானிதா³னா வேத³னாஸமுத³யா வேத³னாஜாதிகா வேத³னாபப⁴வா. வேத³னா சாயம், பி⁴க்க²வே, கிம்னிதா³னா கிம்ஸமுத³யா கிம்ஜாதிகா கிம்பப⁴வா? வேத³னா ப²ஸ்ஸனிதா³னா ப²ஸ்ஸஸமுத³யா ப²ஸ்ஸஜாதிகா ப²ஸ்ஸபப⁴வா. ப²ஸ்ஸோ சாயம், பி⁴க்க²வே, கிம்னிதா³னோ கிம்ஸமுத³யோ கிம்ஜாதிகோ கிம்பப⁴வோ? ப²ஸ்ஸோ ஸளாயதனனிதா³னோ ஸளாயதனஸமுத³யோ ஸளாயதனஜாதிகோ ஸளாயதனபப⁴வோ. ஸளாயதனஞ்சித³ம், பி⁴க்க²வே, கிம்னிதா³னம் கிம்ஸமுத³யம் கிம்ஜாதிகம் கிம்பப⁴வம்? ஸளாயதனம் நாமரூபனிதா³னம் நாமரூபஸமுத³யம் நாமரூபஜாதிகம் நாமரூபபப⁴வம். நாமரூபஞ்சித³ம், பி⁴க்க²வே, கிம்னிதா³னம் கிம்ஸமுத³யம் கிம்ஜாதிகம் கிம்பப⁴வம்? நாமரூபம் விஞ்ஞாணனிதா³னம் விஞ்ஞாணஸமுத³யம் விஞ்ஞாணஜாதிகம் விஞ்ஞாணபப⁴வம். விஞ்ஞாணஞ்சித³ம், பி⁴க்க²வே, கிம்னிதா³னம் கிம்ஸமுத³யம் கிம்ஜாதிகம் கிம்பப⁴வம்? விஞ்ஞாணம் ஸங்கா²ரனிதா³னம் ஸங்கா²ரஸமுத³யம் ஸங்கா²ரஜாதிகம் ஸங்கா²ரபப⁴வம். ஸங்கா²ரா சிமே, பி⁴க்க²வே, கிம்னிதா³னா கிம்ஸமுத³யா கிம்ஜாதிகா கிம்பப⁴வா? ஸங்கா²ரா அவிஜ்ஜானிதா³னா அவிஜ்ஜாஸமுத³யா அவிஜ்ஜாஜாதிகா அவிஜ்ஜாபப⁴வா.

‘‘யதோ ச கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ அவிஜ்ஜா பஹீனா ஹோதி விஜ்ஜா உப்பன்னா, ஸோ அவிஜ்ஜாவிராகா³ விஜ்ஜுப்பாதா³ நேவ காமுபாதா³னம் உபாதி³யதி, ந தி³ட்டு²பாதா³னம் உபாதி³யதி, ந ஸீலப்³ப³துபாதா³னம் உபாதி³யதி, ந அத்தவாது³பாதா³னம் உபாதி³யதி. அனுபாதி³யம் ந பரிதஸ்ஸதி, அபரிதஸ்ஸம் பச்சத்தஞ்ஞேவ பரினிப்³பா³யதி. ‘கீ²ணா ஜாதி, வுஸிதம் ப்³ரஹ்மசரியம், கதம் கரணீயம், நாபரம் இத்த²த்தாயா’தி பஜானாதீ’’தி.

இத³மவோச ப⁴க³வா. அத்தமனா தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்து³ந்தி.

சூளஸீஹனாத³ஸுத்தம் நிட்டி²தம் பட²மம்.

2. மஹாஸீஹனாத³ஸுத்தம்

146. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா வேஸாலியம் விஹரதி ப³ஹினக³ரே அபரபுரே வனஸண்டே³. தேன கோ² பன ஸமயேன ஸுனக்க²த்தோ லிச்ச²விபுத்தோ அசிரபக்கந்தோ ஹோதி இமஸ்மா த⁴ம்மவினயா. ஸோ வேஸாலியம் பரிஸதி [பரிஸதிம் (ஸீ. பீ.)] ஏவம் [ஏதம் (பீ. க.)] வாசம் பா⁴ஸதி – ‘‘நத்தி² ஸமணஸ்ஸ கோ³தமஸ்ஸ உத்தரி [உத்தரிம் (பீ.)] மனுஸ்ஸத⁴ம்மா அலமரியஞாணத³ஸ்ஸனவிஸேஸோ. தக்கபரியாஹதம் ஸமணோ கோ³தமோ த⁴ம்மம் தே³ஸேதி வீமம்ஸானுசரிதம் ஸயம்படிபா⁴னம். யஸ்ஸ ச க்²வாஸ்ஸ அத்தா²ய த⁴ம்மோ தே³ஸிதோ ஸோ நிய்யாதி தக்கரஸ்ஸ ஸம்மா து³க்க²க்க²யாயா’’தி.

அத² கோ² ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய வேஸாலிம் பிண்டா³ய பாவிஸி. அஸ்ஸோஸி கோ² ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ ஸுனக்க²த்தஸ்ஸ லிச்ச²விபுத்தஸ்ஸ வேஸாலியம் பரிஸதி ஏவம் வாசம் பா⁴ஸமானஸ்ஸ – ‘‘நத்தி² ஸமணஸ்ஸ கோ³தமஸ்ஸ உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மா அலமரியஞாணத³ஸ்ஸனவிஸேஸோ. தக்கபரியாஹதம் ஸமணோ கோ³தமோ த⁴ம்மம் தே³ஸேதி வீமம்ஸானுசரிதம் ஸயம்படிபா⁴னம். யஸ்ஸ ச க்²வாஸ்ஸ அத்தா²ய த⁴ம்மோ தே³ஸிதோ ஸோ நிய்யாதி தக்கரஸ்ஸ ஸம்மா து³க்க²க்க²யாயா’’தி.

அத² கோ² ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ வேஸாலியம் பிண்டா³ய சரித்வா பச்சா²ப⁴த்தம் பிண்ட³பாதபடிக்கந்தோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஸுனக்க²த்தோ, ப⁴ந்தே, லிச்ச²விபுத்தோ அசிரபக்கந்தோ இமஸ்மா த⁴ம்மவினயா. ஸோ வேஸாலியம் பரிஸதி ஏவம் வாசம் பா⁴ஸதி – ‘நத்தி² ஸமணஸ்ஸ கோ³தமஸ்ஸ உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மா அலமரியஞாணத³ஸ்ஸனவிஸேஸோ. தக்கபரியாஹதம் ஸமணோ கோ³தமோ த⁴ம்மம் தே³ஸேதி வீமம்ஸானுசரிதம் ஸயம்படிபா⁴னம். யஸ்ஸ ச க்²வாஸ்ஸ அத்தா²ய த⁴ம்மோ தே³ஸிதோ ஸோ நிய்யாதி தக்கரஸ்ஸ ஸம்மா து³க்க²க்க²யாயா’’’தி.

147. ‘‘கோத⁴னோ ஹேஸோ, ஸாரிபுத்த, ஸுனக்க²த்தோ மோக⁴புரிஸோ. கோதா⁴ ச பனஸ்ஸ ஏஸா வாசா பா⁴ஸிதா. ‘அவண்ணம் பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’தி கோ², ஸாரிபுத்த, ஸுனக்க²த்தோ மோக⁴புரிஸோ வண்ணம்யேவ ததா²க³தஸ்ஸ பா⁴ஸதி. வண்ணோ ஹேஸோ, ஸாரிபுத்த, ததா²க³தஸ்ஸ யோ ஏவம் வதே³ய்ய – ‘யஸ்ஸ ச க்²வாஸ்ஸ அத்தா²ய த⁴ம்மோ தே³ஸிதோ ஸோ நிய்யாதி தக்கரஸ்ஸ ஸம்மா து³க்க²க்க²யாயா’தி.

‘‘அயம்பி ஹி நாம, ஸாரிபுத்த, ஸுனக்க²த்தஸ்ஸ மோக⁴புரிஸஸ்ஸ மயி த⁴ம்மன்வயோ ந ப⁴விஸ்ஸதி – ‘இதிபி ஸோ ப⁴க³வா அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ விஜ்ஜாசரணஸம்பன்னோ ஸுக³தோ லோகவிதூ³ அனுத்தரோ புரிஸத³ம்மஸாரதி², ஸத்தா² தே³வமனுஸ்ஸானம், பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா’தி.

‘‘அயம்பி ஹி நாம, ஸாரிபுத்த, ஸுனக்க²த்தஸ்ஸ மோக⁴புரிஸஸ்ஸ மயி த⁴ம்மன்வயோ ந ப⁴விஸ்ஸதி – ‘இதிபி ஸோ ப⁴க³வா அனேகவிஹிதம் இத்³தி⁴வித⁴ம் பச்சனுபோ⁴தி – ஏகோபி ஹுத்வா ப³ஹுதா⁴ ஹோதி, ப³ஹுதா⁴பி ஹுத்வா ஏகோ ஹோதி; ஆவிபா⁴வம், திரோபா⁴வம்; திரோகுட்டம் திரோபாகாரம் திரோபப்³ப³தம் அஸஜ்ஜமானோ க³ச்ச²தி, ஸேய்யதா²பி ஆகாஸே; பத²வியாபி உம்முஜ்ஜனிமுஜ்ஜம் கரோதி, ஸேய்யதா²பி உத³கே; உத³கேபி அபி⁴ஜ்ஜமானோ க³ச்ச²தி, ஸேய்யதா²பி பத²வியம்; ஆகாஸேபி பல்லங்கேன கமதி, ஸேய்யதா²பி பக்கீ² ஸகுணோ; இமேபி சந்தி³மஸூரியே ஏவம்மஹித்³தி⁴கே ஏவம்மஹானுபா⁴வே பாணினா பரிமஸதி பரிமஜ்ஜதி; யாவ ப்³ரஹ்மலோகாபி காயேன வஸம் வத்தேதீ’தி.

‘‘அயம்பி ஹி நாம, ஸாரிபுத்த, ஸுனக்க²த்தஸ்ஸ மோக⁴புரிஸஸ்ஸ மயி த⁴ம்மன்வயோ ந ப⁴விஸ்ஸதி – ‘இதிபி ஸோ ப⁴க³வா தி³ப்³பா³ய ஸோததா⁴துயா விஸுத்³தா⁴ய அதிக்கந்தமானுஸிகாய உபோ⁴ ஸத்³தே³ ஸுணாதி – தி³ப்³பே³ ச மானுஸே ச, யே தூ³ரே ஸந்திகே சா’தி.

‘‘அயம்பி ஹி நாம, ஸாரிபுத்த, ஸுனக்க²த்தஸ்ஸ மோக⁴புரிஸஸ்ஸ மயி த⁴ம்மன்வயோ ந ப⁴விஸ்ஸதி – ‘இதிபி ஸோ ப⁴க³வா பரஸத்தானம் பரபுக்³க³லானம் சேதஸா சேதோ பரிச்ச பஜானாதி – ஸராக³ம் வா சித்தம் ஸராக³ம் சித்தந்தி பஜானாதி, வீதராக³ம் வா சித்தம் வீதராக³ம் சித்தந்தி பஜானாதி; ஸதோ³ஸம் வா சித்தம் ஸதோ³ஸம் சித்தந்தி பஜானாதி, வீததோ³ஸம் வா சித்தம் வீததோ³ஸம் சித்தந்தி பஜானாதி; ஸமோஹம் வா சித்தம் ஸமோஹம் சித்தந்தி பஜானாதி, வீதமோஹம் வா சித்தம் வீதமோஹம் சித்தந்தி பஜானாதி; ஸம்கி²த்தம் வா சித்தம் ஸம்கி²த்தம் சித்தந்தி பஜானாதி, விக்கி²த்தம் வா சித்தம் விக்கி²த்தம் சித்தந்தி பஜானாதி; மஹக்³க³தம் வா சித்தம் மஹக்³க³தம் சித்தந்தி பஜானாதி, அமஹக்³க³தம் வா சித்தம் அமஹக்³க³தம் சித்தந்தி பஜானாதி; ஸஉத்தரம் வா சித்தம் ஸஉத்தரம் சித்தந்தி பஜானாதி, அனுத்தரம் வா சித்தம் அனுத்தரம் சித்தந்தி பஜானாதி; ஸமாஹிதம் வா சித்தம் ஸமாஹிதம் சித்தந்தி பஜானாதி, அஸமாஹிதம் வா சித்தம் அஸமாஹிதம் சித்தந்தி பஜானாதி; விமுத்தம் வா சித்தம் விமுத்தம் சித்தந்தி பஜானாதி, அவிமுத்தம் வா சித்தம் அவிமுத்தம் சித்தந்தி பஜானாதீ’தி.

148. ‘‘த³ஸ கோ² பனிமானி, ஸாரிபுத்த, ததா²க³தஸ்ஸ ததா²க³தப³லானி யேஹி ப³லேஹி ஸமன்னாக³தோ ததா²க³தோ ஆஸப⁴ம் டா²னம் படிஜானாதி, பரிஸாஸு ஸீஹனாத³ம் நத³தி, ப்³ரஹ்மசக்கம் பவத்தேதி. கதமானி த³ஸ?

‘‘இத⁴, ஸாரிபுத்த, ததா²க³தோ டா²னஞ்ச டா²னதோ அட்டா²னஞ்ச அட்டா²னதோ யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி. யம்பி, ஸாரிபுத்த, ததா²க³தோ டா²னஞ்ச டா²னதோ அட்டா²னஞ்ச அட்டா²னதோ யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, இத³ம்பி, ஸாரிபுத்த, ததா²க³தஸ்ஸ ததா²க³தப³லம் ஹோதி யம் ப³லம் ஆக³ம்ம ததா²க³தோ ஆஸப⁴ம் டா²னம் படிஜானாதி, பரிஸாஸு ஸீஹனாத³ம் நத³தி, ப்³ரஹ்மசக்கம் பவத்தேதி.

‘‘புன சபரம், ஸாரிபுத்த, ததா²க³தோ அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னானம் கம்மஸமாதா³னானம் டா²னஸோ ஹேதுஸோ விபாகம் யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி. யம்பி, ஸாரிபுத்த, ததா²க³தோ அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னானம் கம்மஸமாதா³னானம் டா²னஸோ ஹேதுஸோ விபாகம் யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, இத³ம்பி, ஸாரிபுத்த, ததா²க³தஸ்ஸ ததா²க³தப³லம் ஹோதி யம் ப³லம் ஆக³ம்ம ததா²க³தோ ஆஸப⁴ம் டா²னம் படிஜானாதி, பரிஸாஸு ஸீஹனாத³ம் நத³தி, ப்³ரஹ்மசக்கம் பவத்தேதி.

‘‘புன சபரம், ஸாரிபுத்த, ததா²க³தோ ஸப்³ப³த்த²கா³மினிம் படிபத³ம் யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி. யம்பி, ஸாரிபுத்த, ததா²க³தோ ஸப்³ப³த்த²கா³மினிம் படிபத³ம் யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, இத³ம்பி, ஸாரிபுத்த, ததா²க³தஸ்ஸ ததா²க³தப³லம் ஹோதி யம் ப³லம் ஆக³ம்ம ததா²க³தோ ஆஸப⁴ம் டா²னம் படிஜானாதி, பரிஸாஸு ஸீஹனாத³ம் நத³தி, ப்³ரஹ்மசக்கம் பவத்தேதி.

‘‘புன சபரம், ஸாரிபுத்த, ததா²க³தோ அனேகதா⁴துனானாதா⁴துலோகம் யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி. யம்பி, ஸாரிபுத்த, ததா²க³தோ அனேகதா⁴துனானாதா⁴துலோகம் யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, இத³ம்பி, ஸாரிபுத்த, ததா²க³தஸ்ஸ ததா²க³தப³லம் ஹோதி யம் ப³லம் ஆக³ம்ம ததா²க³தோ ஆஸப⁴ம் டா²னம் படிஜானாதி, பரிஸாஸு ஸீஹனாத³ம் நத³தி, ப்³ரஹ்மசக்கம் பவத்தேதி.

‘‘புன சபரம், ஸாரிபுத்த, ததா²க³தோ ஸத்தானம் நானாதி⁴முத்திகதம் யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி. யம்பி, ஸாரிபுத்த, ததா²க³தோ ஸத்தானம் நானாதி⁴முத்திகதம் யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, இத³ம்பி, ஸாரிபுத்த, ததா²க³தஸ்ஸ ததா²க³தப³லம் ஹோதி யம் ப³லம் ஆக³ம்ம ததா²க³தோ ஆஸப⁴ம் டா²னம் படிஜானாதி, பரிஸாஸு ஸீஹனாத³ம் நத³தி, ப்³ரஹ்மசக்கம் பவத்தேதி.

‘‘புன சபரம், ஸாரிபுத்த, ததா²க³தோ பரஸத்தானம் பரபுக்³க³லானம் இந்த்³ரியபரோபரியத்தம் யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி. யம்பி, ஸாரிபுத்த, ததா²க³தோ பரஸத்தானம் பரபுக்³க³லானம் இந்த்³ரியபரோபரியத்தம் யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, இத³ம்பி, ஸாரிபுத்த, ததா²க³தஸ்ஸ ததா²க³தப³லம் ஹோதி யம் ப³லம் ஆக³ம்ம ததா²க³தோ ஆஸப⁴ம் டா²னம் படிஜானாதி, பரிஸாஸு ஸீஹனாத³ம் நத³தி, ப்³ரஹ்மசக்கம் பவத்தேதி.

‘‘புன சபரம், ஸாரிபுத்த, ததா²க³தோ ஜா²னவிமோக்க²ஸமாதி⁴ஸமாபத்தீனம் ஸம்கிலேஸம் வோதா³னம் வுட்டா²னம் யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி. யம்பி, ஸாரிபுத்த, ததா²க³தோ ஜா²னவிமோக்க²ஸமாதி⁴ஸமாபத்தீனம் ஸம்கிலேஸம் வோதா³னம் வுட்டா²னம் யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, இத³ம்பி, ஸாரிபுத்த, ததா²க³தஸ்ஸ ததா²க³தப³லம் ஹோதி யம் ப³லம் ஆக³ம்ம ததா²க³தோ ஆஸப⁴ம் டா²னம் படிஜானாதி, பரிஸாஸு ஸீஹனாத³ம் நத³தி, ப்³ரஹ்மசக்கம் பவத்தேதி.

‘‘புன சபரம், ஸாரிபுத்த, ததா²க³தோ அனேகவிஹிதம் புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரதி, ஸேய்யதி²த³ம் – ஏகம்பி ஜாதிம் த்³வேபி ஜாதியோ திஸ்ஸோபி ஜாதியோ சதஸ்ஸோபி ஜாதியோ பஞ்சபி ஜாதியோ த³ஸபி ஜாதியோ வீஸம்பி ஜாதியோ திம்ஸம்பி ஜாதியோ சத்தாலீஸம்பி ஜாதியோ பஞ்ஞாஸம்பி ஜாதியோ ஜாதிஸதம்பி ஜாதிஸஹஸ்ஸம்பி ஜாதிஸதஸஹஸ்ஸம்பி அனேகேபி ஸம்வட்டகப்பே அனேகேபி விவட்டகப்பே அனேகேபி ஸம்வட்டவிவட்டகப்பே – ‘அமுத்ராஸிம் ஏவம்னாமோ ஏவம்கோ³த்தோ ஏவம்வண்ணோ ஏவமாஹாரோ ஏவம்ஸுக²து³க்க²ப்படிஸம்வேதீ³ ஏவமாயுபரியந்தோ, ஸோ ததோ சுதோ அமுத்ர உத³பாதி³ம்; தத்ராபாஸிம் ஏவம்னாமோ ஏவம்கோ³த்தோ ஏவம்வண்ணோ ஏவமாஹாரோ ஏவம்ஸுக²து³க்க²ப்படிஸம்வேதீ³ ஏவமாயுபரியந்தோ, ஸோ ததோ சுதோ இதூ⁴பபன்னோ’தி. இதி ஸாகாரம் ஸஉத்³தே³ஸம் அனேகவிஹிதம் புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரதி. யம்பி, ஸாரிபுத்த, ததா²க³தோ அனேகவிஹிதம் புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரதி, ஸேய்யதி²த³ம் – ஏகம்பி ஜாதிம் த்³வேபி ஜாதியோ…பே… இதி ஸாகாரம் ஸஉத்³தே³ஸம் அனேகவிஹிதம் புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரதி, இத³ம்பி, ஸாரிபுத்த, ததா²க³தஸ்ஸ ததா²க³தப³லம் ஹோதி யம் ப³லம் ஆக³ம்ம ததா²க³தோ ஆஸப⁴ம் டா²னம் படிஜானாதி, பரிஸாஸு ஸீஹனாத³ம் நத³தி, ப்³ரஹ்மசக்கம் பவத்தேதி.

‘‘புன சபரம், ஸாரிபுத்த, ததா²க³தோ தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன அதிக்கந்தமானுஸகேன ஸத்தே பஸ்ஸதி சவமானே உபபஜ்ஜமானே ஹீனே பணீதே ஸுவண்ணே து³ப்³ப³ண்ணே ஸுக³தே து³க்³க³தே யதா²கம்மூபகே³ ஸத்தே பஜானாதி – ‘இமே வத போ⁴ந்தோ ஸத்தா காயது³ச்சரிதேன ஸமன்னாக³தா வசீது³ச்சரிதேன ஸமன்னாக³தா மனோது³ச்சரிதேன ஸமன்னாக³தா அரியானம் உபவாத³கா மிச்சா²தி³ட்டி²கா மிச்சா²தி³ட்டி²கம்மஸமாதா³னா, தே காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபன்னா. இமே வா பன போ⁴ந்தோ ஸத்தா காயஸுசரிதேன ஸமன்னாக³தா வசீஸுசரிதேன ஸமன்னாக³தா மனோஸுசரிதேன ஸமன்னாக³தா அரியானம் அனுபவாத³கா ஸம்மாதி³ட்டி²கா ஸம்மாதி³ட்டி²கம்மஸமாதா³னா, தே காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபன்னா’தி. இதி தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன அதிக்கந்தமானுஸகேன ஸத்தே பஸ்ஸதி சவமானே உபபஜ்ஜமானே ஹீனே பணீதே ஸுவண்ணே து³ப்³ப³ண்ணே ஸுக³தே து³க்³க³தே யதா²கம்மூபகே³ ஸத்தே பஜானாதி. யம்பி, ஸாரிபுத்த, ததா²க³தோ தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன அதிக்கந்தமானுஸகேன ஸத்தே பஸ்ஸதி சவமானே உபபஜ்ஜமானே ஹீனே பணீதே ஸுவண்ணே து³ப்³ப³ண்ணே ஸுக³தே து³க்³க³தே யதா²கம்மூபகே³ ஸத்தே பஜானாதி – ‘இமே வத போ⁴ந்தோ ஸத்தா காயது³ச்சரிதேன ஸமன்னாக³தா வசீது³ச்சரிதேன ஸமன்னாக³தா மனோது³ச்சரிதேன ஸமன்னாக³தா அரியானம் உபவாத³கா மிச்சா²தி³ட்டி²கா மிச்சா²தி³ட்டி²கம்மஸமாதா³னா, தே காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபன்னா. இமே வா பன போ⁴ந்தோ ஸத்தா காயஸுசரிதேன ஸமன்னாக³தா வசீஸுசரிதேன ஸமன்னாக³தா மனோஸுசரிதேன ஸமன்னாக³தா அரியானம் அனுபவாத³கா ஸம்மாதி³ட்டி²கா ஸம்மாதி³ட்டி²கம்மஸமாதா³னா, தே காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபன்னா’தி. இதி தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன அதிக்கந்தமானுஸகேன ஸத்தே பஸ்ஸதி சவமானே உபபஜ்ஜமானே ஹீனே பணீதே ஸுவண்ணே து³ப்³ப³ண்ணே ஸுக³தே து³க்³க³தே யதா²கம்மூபகே³ ஸத்தே பஜானாதி. இத³ம்பி, ஸாரிபுத்த, ததா²க³தஸ்ஸ ததா²க³தப³லம் ஹோதி யம் ப³லம் ஆக³ம்ம ததா²க³தோ ஆஸப⁴ம் டா²னம் படிஜானாதி, பரிஸாஸு ஸீஹனாத³ம் நத³தி, ப்³ரஹ்மசக்கம் பவத்தேதி.

‘‘புன சபரம், ஸாரிபுத்த, ததா²க³தோ ஆஸவானம் க²யா அனாஸவம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. யம்பி, ஸாரிபுத்த, ததா²க³தோ ஆஸவானம் க²யா அனாஸவம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி, இத³ம்பி, ஸாரிபுத்த, ததா²க³தஸ்ஸ ததா²க³தப³லம் ஹோதி யம் ப³லம் ஆக³ம்ம ததா²க³தோ ஆஸப⁴ம் டா²னம் படிஜானாதி, பரிஸாஸு ஸீஹனாத³ம் நத³தி, ப்³ரஹ்மசக்கம் பவத்தேதி.

‘‘இமானி கோ², ஸாரிபுத்த, த³ஸ ததா²க³தஸ்ஸ ததா²க³தப³லானி யேஹி ப³லேஹி ஸமன்னாக³தோ ததா²க³தோ ஆஸப⁴ம் டா²னம் படிஜானாதி, பரிஸாஸு ஸீஹனாத³ம் நத³தி, ப்³ரஹ்மசக்கம் பவத்தேதி.

149. ‘‘யோ கோ² மம், ஸாரிபுத்த, ஏவம் ஜானந்தம் ஏவம் பஸ்ஸந்தம் ஏவம் வதே³ய்ய – ‘நத்தி² ஸமணஸ்ஸ கோ³தமஸ்ஸ உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மா அலமரியஞாணத³ஸ்ஸனவிஸேஸோ; தக்கபரியாஹதம் ஸமணோ கோ³தமோ த⁴ம்மம் தே³ஸேதி வீமம்ஸானுசரிதம் ஸயம்படிபா⁴ன’ந்தி, தம், ஸாரிபுத்த, வாசம் அப்பஹாய தம் சித்தம் அப்பஹாய தம் தி³ட்டி²ம் அப்படினிஸ்ஸஜ்ஜித்வா யதா²ப⁴தம் நிக்கி²த்தோ ஏவம் நிரயே. ஸேய்யதா²பி, ஸாரிபுத்த, பி⁴க்கு² ஸீலஸம்பன்னோ ஸமாதி⁴ஸம்பன்னோ பஞ்ஞாஸம்பன்னோ தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே அஞ்ஞம் ஆராதே⁴ய்ய, ஏவம் ஸம்பத³மித³ம், ஸாரிபுத்த, வதா³மி. தம் வாசம் அப்பஹாய, தம் சித்தம் அப்பஹாய தம் தி³ட்டி²ம் அப்படினிஸ்ஸஜ்ஜித்வா யதா²ப⁴தம் நிக்கி²த்தோ ஏவம் நிரயே.

150. ‘‘சத்தாரிமானி, ஸாரிபுத்த, ததா²க³தஸ்ஸ வேஸாரஜ்ஜானி யேஹி வேஸாரஜ்ஜேஹி ஸமன்னாக³தோ ததா²க³தோ ஆஸப⁴ம் டா²னம் படிஜானாதி, பரிஸாஸு ஸீஹனாத³ம் நத³தி, ப்³ரஹ்மசக்கம் பவத்தேதி. கதமானி சத்தாரி?

‘‘‘ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ தே படிஜானதோ இமே த⁴ம்மா அனபி⁴ஸம்பு³த்³தா⁴’தி. தத்ர வத மம் ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா தே³வோ வா மாரோ வா ப்³ரஹ்மா வா கோசி வா லோகஸ்மிம் ஸஹத⁴ம்மேன படிசோதே³ஸ்ஸதீதி நிமித்தமேதம், ஸாரிபுத்த, ந ஸமனுபஸ்ஸாமி. ஏதமஹம் [ஏதம்பஹம் (ஸீ. பீ.)], ஸாரிபுத்த, நிமித்தம் அஸமனுபஸ்ஸந்தோ கே²மப்பத்தோ அப⁴யப்பத்தோ வேஸாரஜ்ஜப்பத்தோ விஹராமி.

‘‘‘கீ²ணாஸவஸ்ஸ தே படிஜானதோ இமே ஆஸவா அபரிக்கீ²ணா’தி. தத்ர வத மம் ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா தே³வோ வா மாரோ வா ப்³ரஹ்மா வா கோசி வா லோகஸ்மிம் ஸஹத⁴ம்மேன படிசோதே³ஸ்ஸதீதி நிமித்தமேதம், ஸாரிபுத்த, ந ஸமனுபஸ்ஸாமி. ஏதமஹம், ஸாரிபுத்த, நிமித்தம் அஸமனுபஸ்ஸந்தோ கே²மப்பத்தோ அப⁴யப்பத்தோ வேஸாரஜ்ஜப்பத்தோ விஹராமி.

‘‘‘யே கோ² பன தே அந்தராயிகா த⁴ம்மா வுத்தா, தே படிஸேவதோ நாலம் அந்தராயாயா’தி. தத்ர வத மம் ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா தே³வோ வா மாரோ வா ப்³ரஹ்மா வா கோசி வா லோகஸ்மிம் ஸஹத⁴ம்மேன படிசோதே³ஸ்ஸதீதி நிமித்தமேதம், ஸாரிபுத்த, ந ஸமனுபஸ்ஸாமி. ஏதமஹம், ஸாரிபுத்த, நிமித்தம் அஸமனுபஸ்ஸந்தோ கே²மப்பத்தோ அப⁴யப்பத்தோ வேஸாரஜ்ஜப்பத்தோ விஹராமி.

‘‘‘யஸ்ஸ கோ² பன தே அத்தா²ய த⁴ம்மோ தே³ஸிதோ, ஸோ ந நிய்யாதி தக்கரஸ்ஸ ஸம்மா து³க்க²க்க²யாயா’தி. தத்ர வத மம் ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா தே³வோ வா மாரோ வா ப்³ரஹ்மா வா கோசி வா லோகஸ்மிம் ஸஹத⁴ம்மேன படிசோதே³ஸ்ஸதீ’தி நிமித்தமேதம், ஸாரிபுத்த, ந ஸமனுபஸ்ஸாமி. ஏதமஹம், ஸாரிபுத்த, நிமித்தம் அஸமனுபஸ்ஸந்தோ கே²மப்பத்தோ அப⁴யப்பத்தோ வேஸாரஜ்ஜப்பத்தோ விஹராமி.

‘‘இமானி கோ², ஸாரிபுத்த, சத்தாரி ததா²க³தஸ்ஸ வேஸாரஜ்ஜானி யேஹி வேஸாரஜ்ஜேஹி ஸமன்னாக³தோ ததா²க³தோ ஆஸப⁴ம் டா²னம் படிஜானாதி, பரிஸாஸு ஸீஹனாத³ம் நத³தி, ப்³ரஹ்மசக்கம் பவத்தேதி.

‘‘யோ கோ² மம், ஸாரிபுத்த, ஏவம் ஜானந்தம் ஏவம் பஸ்ஸந்தம் ஏவம் வதே³ய்ய – ‘நத்தி² ஸமணஸ்ஸ கோ³தமஸ்ஸ உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மா அலமரியஞாணத³ஸ்ஸனவிஸேஸோ, தக்கபரியாஹதம் ஸமணோ கோ³தமோ த⁴ம்மம் தே³ஸேதி வீமம்ஸானுசரிதம் ஸயம்படிபா⁴ன’ந்தி, தம், ஸாரிபுத்த, வாசம் அப்பஹாய தம் சித்தம் அப்பஹாய தம் தி³ட்டி²ம் அப்படினிஸ்ஸஜ்ஜித்வா யதா²ப⁴தம் நிக்கி²த்தோ ஏவம் நிரயே. ஸேய்யதா²பி, ஸாரிபுத்த, பி⁴க்கு² ஸீலஸம்பன்னோ ஸமாதி⁴ஸம்பன்னோ பஞ்ஞாஸம்பன்னோ தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே அஞ்ஞம் ஆராதே⁴ய்ய, ஏவம் ஸம்பத³மித³ம், ஸாரிபுத்த, வதா³மி. தம் வாசம் அப்பஹாய தம் சித்தம் அப்பஹாய தம் தி³ட்டி²ம் அப்படினிஸ்ஸஜ்ஜித்வா யதா²ப⁴தம் நிக்கி²த்தோ ஏவம் நிரயே.

151. ‘‘அட்ட² கோ² இமா, ஸாரிபுத்த, பரிஸா. கதமா அட்ட²? க²த்தியபரிஸா, ப்³ராஹ்மணபரிஸா, க³ஹபதிபரிஸா, ஸமணபரிஸா, சாதுமஹாராஜிகபரிஸா [சாதும்மஹாராஜிகா (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)], தாவதிம்ஸபரிஸா, மாரபரிஸா, ப்³ரஹ்மபரிஸா – இமா கோ², ஸாரிபுத்த, அட்ட² பரிஸா. இமேஹி கோ², ஸாரிபுத்த, சதூஹி வேஸாரஜ்ஜேஹி ஸமன்னாக³தோ ததா²க³தோ இமா அட்ட² பரிஸா உபஸங்கமதி அஜ்ஜோ²கா³ஹதி. அபி⁴ஜானாமி கோ² பனாஹம், ஸாரிபுத்த, அனேகஸதம் க²த்தியபரிஸம் உபஸங்கமிதா. தத்ரபி மயா ஸன்னிஸின்னபுப்³ப³ஞ்சேவ, ஸல்லபிதபுப்³ப³ஞ்ச, ஸாகச்சா² ச ஸமாபஜ்ஜிதபுப்³பா³. தத்ர வத மம் ப⁴யம் வா ஸாரஜ்ஜம் வா ஓக்கமிஸ்ஸதீதி நிமித்தமேதம், ஸாரிபுத்த, ந ஸமனுபஸ்ஸாமி. ஏதமஹம், ஸாரிபுத்த, நிமித்தம் அஸமனுபஸ்ஸந்தோ கே²மப்பத்தோ அப⁴யப்பத்தோ வேஸாரஜ்ஜப்பத்தோ விஹராமி.

‘‘அபி⁴ஜானாமி கோ² பனாஹம், ஸாரிபுத்த, அனேகஸதம் ப்³ராஹ்மணபரிஸம்…பே… க³ஹபதிபரிஸம்… ஸமணபரிஸம்… சாதுமஹாராஜிகபரிஸம்… தாவதிம்ஸபரிஸம்… மாரபரிஸம்… ப்³ரஹ்மபரிஸம் உபஸங்கமிதா. தத்ரபி மயா ஸன்னிஸின்னபுப்³ப³ஞ்சேவ, ஸல்லபிதபுப்³ப³ஞ்ச, ஸாகச்சா² ச ஸமாபஜ்ஜிதபுப்³பா³. தத்ர வத மம் ப⁴யம் வா ஸாரஜ்ஜம் வா ஓக்கமிஸ்ஸதீதி நிமித்தமேதம், ஸாரிபுத்த, ந ஸமனுபஸ்ஸாமி. ஏதமஹம், ஸாரிபுத்த, நிமித்தம் அஸமனுபஸ்ஸந்தோ கே²மப்பத்தோ அப⁴யப்பத்தோ வேஸாரஜ்ஜப்பத்தோ விஹராமி.

‘‘யோ கோ² மம், ஸாரிபுத்த, ஏவம் ஜானந்தம் ஏவம் பஸ்ஸந்தம் ஏவம் வதே³ய்ய – ‘நத்தி² ஸமணஸ்ஸ கோ³தமஸ்ஸ உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மா அலமரியஞாணத³ஸ்ஸனவிஸேஸோ, தக்கபரியாஹதம் ஸமணோ கோ³தமோ த⁴ம்மம் தே³ஸேதி வீமம்ஸானுசரிதம் ஸயம்படிபா⁴ன’ந்தி, தம், ஸாரிபுத்த, வாசம் அப்பஹாய தம் சித்தம் அப்பஹாய தம் தி³ட்டி²ம் அப்படினிஸ்ஸஜ்ஜித்வா யதா²ப⁴தம் நிக்கி²த்தோ ஏவம் நிரயே. ஸேய்யதா²பி, ஸாரிபுத்த, பி⁴க்கு² ஸீலஸம்பன்னோ ஸமாதி⁴ஸம்பன்னோ பஞ்ஞாஸம்பன்னோ தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே அஞ்ஞம் ஆராதே⁴ய்ய, ஏவம் ஸம்பத³மித³ம், ஸாரிபுத்த, வதா³மி. தம் வாசம் அப்பஹாய தம் சித்தம் அப்பஹாய தம் தி³ட்டி²ம் அப்படினிஸ்ஸஜ்ஜித்வா யதா²ப⁴தம் நிக்கி²த்தோ ஏவம் நிரயே.

152. ‘‘சதஸ்ஸோ கோ² இமா, ஸாரிபுத்த, யோனியோ. கதமா சதஸ்ஸோ? அண்ட³ஜா யோனி, ஜலாபு³ஜா யோனி, ஸம்ஸேத³ஜா யோனி, ஓபபாதிகா யோனி. கதமா ச, ஸாரிபுத்த, அண்ட³ஜா யோனி? யே கோ² தே, ஸாரிபுத்த, ஸத்தா அண்ட³கோஸம் அபி⁴னிப்³பி⁴ஜ்ஜ ஜாயந்தி – அயம் வுச்சதி, ஸாரிபுத்த, அண்ட³ஜா யோனி. கதமா ச, ஸாரிபுத்த, ஜலாபு³ஜா யோனி? யே கோ² தே, ஸாரிபுத்த, ஸத்தா வத்தி²கோஸம் அபி⁴னிப்³பி⁴ஜ்ஜ ஜாயந்தி – அயம் வுச்சதி, ஸாரிபுத்த, ஜலாபு³ஜா யோனி. கதமா ச, ஸாரிபுத்த, ஸம்ஸேத³ஜா யோனி? யே கோ² தே, ஸாரிபுத்த, ஸத்தா பூதிமச்சே² வா ஜாயந்தி பூதிகுணபே வா பூதிகும்மாஸே வா சந்த³னிகாயே வா ஓளிக³ல்லே வா ஜாயந்தி – அயம் வுச்சதி, ஸாரிபுத்த, ஸம்ஸேத³ஜா யோனி. கதமா ச, ஸாரிபுத்த, ஓபபாதிகா யோனி? தே³வா, நேரயிகா, ஏகச்சே ச மனுஸ்ஸா, ஏகச்சே ச வினிபாதிகா – அயம் வுச்சதி, ஸாரிபுத்த, ஓபபாதிகா யோனி. இமா கோ², ஸாரிபுத்த, சதஸ்ஸோ யோனியோ.

‘‘யோ கோ² மம், ஸாரிபுத்த, ஏவம் ஜானந்தம் ஏவம் பஸ்ஸந்தம் ஏவம் வதே³ய்ய – ‘நத்தி² ஸமணஸ்ஸ கோ³தமஸ்ஸ உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மா அலமரியஞாணத³ஸ்ஸனவிஸேஸோ, தக்கபரியாஹதம் ஸமணோ கோ³தமோ த⁴ம்மம் தே³ஸேதி வீமம்ஸானுசரிதம் ஸயம்படிபா⁴ன’ந்தி, தம், ஸாரிபுத்த, வாசம் அப்பஹாய தம் சித்தம் அப்பஹாய தம் தி³ட்டி²ம் அப்படினிஸ்ஸஜ்ஜித்வா யதா²ப⁴தம் நிக்கி²த்தோ ஏவம் நிரயே. ஸேய்யதா²பி, ஸாரிபுத்த, பி⁴க்கு² ஸீலஸம்பன்னோ ஸமாதி⁴ஸம்பன்னோ பஞ்ஞாஸம்பன்னோ தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே அஞ்ஞம் ஆராதே⁴ய்ய, ஏவம் ஸம்பத³மித³ம், ஸாரிபுத்த, வதா³மி. தம் வாசம் அப்பஹாய தம் சித்தம் அப்பஹாய தம் தி³ட்டி²ம் அப்படினிஸ்ஸஜ்ஜித்வா யதா²ப⁴தம் நிக்கி²த்தோ ஏவம் நிரயே.

153. ‘‘பஞ்ச கோ² இமா, ஸாரிபுத்த, க³தியோ. கதமா பஞ்ச? நிரயோ, திரச்சா²னயோனி, பேத்திவிஸயோ, மனுஸ்ஸா, தே³வா. நிரயஞ்சாஹம், ஸாரிபுத்த, பஜானாமி, நிரயகா³மிஞ்ச மக்³க³ம், நிரயகா³மினிஞ்ச படிபத³ம்; யதா² படிபன்னோ ச காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபஜ்ஜதி தஞ்ச பஜானாமி. திரச்சா²னயோனிஞ்சாஹம், ஸாரிபுத்த, பஜானாமி, திரச்சா²னயோனிகா³மிஞ்ச மக்³க³ம், திரச்சா²னயோனிகா³மினிஞ்ச படிபத³ம்; யதா² படிபன்னோ ச காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா திரச்சா²னயோனிம் உபபஜ்ஜதி தஞ்ச பஜானாமி. பேத்திவிஸயம் சாஹம், ஸாரிபுத்த, பஜானாமி, பேத்திவிஸயகா³மிஞ்ச மக்³க³ம், பேத்திவிஸயகா³மினிஞ்ச படிபத³ம்; யதா² படிபன்னோ ச காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா பேத்திவிஸயம் உபபஜ்ஜதி தஞ்ச பஜானாமி. மனுஸ்ஸே சாஹம், ஸாரிபுத்த, பஜானாமி, மனுஸ்ஸலோககா³மிஞ்ச மக்³க³ம், மனுஸ்ஸலோககா³மினிஞ்ச படிபத³ம்; யதா² படிபன்னோ ச காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா மனுஸ்ஸேஸு உபபஜ்ஜதி தஞ்ச பஜானாமி. தே³வே சாஹம், ஸாரிபுத்த, பஜானாமி, தே³வலோககா³மிஞ்ச மக்³க³ம், தே³வலோககா³மினிஞ்ச படிபத³ம்; யதா² படிபன்னோ ச காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபஜ்ஜதி தஞ்ச பஜானாமி. நிப்³பா³னஞ்சாஹம், ஸாரிபுத்த, பஜானாமி, நிப்³பா³னகா³மிஞ்ச மக்³க³ம், நிப்³பா³னகா³மினிஞ்ச படிபத³ம்; யதா² படிபன்னோ ச ஆஸவானம் க²யா அனாஸவம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி தஞ்ச பஜானாமி.

154. ‘‘இதா⁴ஹம், ஸாரிபுத்த, ஏகச்சம் புக்³க³லம் ஏவம் சேதஸா சேதோ பரிச்ச பஜானாமி – ததா²யம் புக்³க³லோ படிபன்னோ ததா² ச இரியதி தஞ்ச மக்³க³ம் ஸமாரூள்ஹோ, யதா² காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபஜ்ஜிஸ்ஸதீதி. தமேனம் பஸ்ஸாமி அபரேன ஸமயேன தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன அதிக்கந்தமானுஸகேன காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபன்னம், ஏகந்தது³க்கா² திப்³பா³ கடுகா வேத³னா வேத³யமானம். ஸேய்யதா²பி, ஸாரிபுத்த, அங்கா³ரகாஸு ஸாதி⁴கபோரிஸா பூரா அங்கா³ரானம் வீதச்சிகானம் வீததூ⁴மானம். அத² புரிஸோ ஆக³ச்சே²ய்ய க⁴ம்மாபி⁴தத்தோ க⁴ம்மபரேதோ கிலந்தோ தஸிதோ பிபாஸிதோ ஏகாயனேன மக்³கே³ன தமேவ அங்கா³ரகாஸும் பணிதா⁴ய. தமேனம் சக்கு²மா புரிஸோ தி³ஸ்வா ஏவம் வதே³ய்ய – ‘ததா²யம் ப⁴வம் புரிஸோ படிபன்னோ ததா² ச இரியதி தஞ்ச மக்³க³ம் ஸமாரூள்ஹோ, யதா² இமம்யேவ அங்கா³ரகாஸும் ஆக³மிஸ்ஸதீ’தி. தமேனம் பஸ்ஸேய்ய அபரேன ஸமயேன தஸ்ஸா அங்கா³ரகாஸுயா பதிதம், ஏகந்தது³க்கா² திப்³பா³ கடுகா வேத³னா வேத³யமானம். ஏவமேவ கோ² அஹம், ஸாரிபுத்த, இதே⁴கச்சம் புக்³க³லம் ஏவம் சேதஸா சேதோ பரிச்ச பஜானாமி – ததா²யம் புக்³க³லோ படிபன்னோ ததா² ச இரியதி தஞ்ச மக்³க³ம் ஸமாரூள்ஹோ யதா² காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபஜ்ஜிஸ்ஸதீதி. தமேனம் பஸ்ஸாமி அபரேன ஸமயேன தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன அதிக்கந்தமானுஸகேன காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபன்னம், ஏகந்தது³க்கா² திப்³பா³ கடுகா வேத³னா வேத³யமானம்.

‘‘இத⁴ பனாஹம், ஸாரிபுத்த, ஏகச்சம் புக்³க³லம் ஏவம் சேதஸா சேதோ பரிச்ச பஜானாமி – ததா²யம் புக்³க³லோ படிபன்னோ ததா² ச இரியதி தஞ்ச மக்³க³ம் ஸமாரூள்ஹோ, யதா² காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா திரச்சா²னயோனிம் உபபஜ்ஜிஸ்ஸதீதி. தமேனம் பஸ்ஸாமி அபரேன ஸமயேன தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன அதிக்கந்தமானுஸகேன காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா திரச்சா²னயோனிம் உபபன்னம், து³க்கா² திப்³பா³ கடுகா வேத³னா வேத³யமானம். ஸேய்யதா²பி, ஸாரிபுத்த, கூ³த²கூபோ ஸாதி⁴கபோரிஸோ, பூரோ கூ³த²ஸ்ஸ. அத² புரிஸோ ஆக³ச்சே²ய்ய க⁴ம்மாபி⁴தத்தோ க⁴ம்மபரேதோ கிலந்தோ தஸிதோ பிபாஸிதோ ஏகாயனேன மக்³கே³ன தமேவ கூ³த²கூபம் பணிதா⁴ய. தமேனம் சக்கு²மா புரிஸோ தி³ஸ்வா ஏவம் வதே³ய்ய – ‘ததா²யம் ப⁴வம் புரிஸோ படிபன்னோ ததா² ச இரியதி தஞ்ச மக்³க³ம் ஸமாரூள்ஹோ யதா² இமம்யேவ கூ³த²கூபம் ஆக³மிஸ்ஸதீ’தி. தமேனம் பஸ்ஸேய்ய அபரேன ஸமயேன தஸ்மிம் கூ³த²கூபே பதிதம், து³க்கா² திப்³பா³ கடுகா வேத³னா வேத³யமானம். ஏவமேவ கோ² அஹம், ஸாரிபுத்த, இதே⁴கச்சம் புக்³க³லம் ஏவம் சேதஸா சேதோ பரிச்ச பஜானாமி – ததா²யம் புக்³க³லோ படிபன்னோ ததா² ச இரியதி தஞ்ச மக்³க³ம் ஸமாரூள்ஹோ, யதா² காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா திரச்சா²னயோனிம் உபபஜ்ஜிஸ்ஸதீதி. தமேனம் பஸ்ஸாமி அபரேன ஸமயேன தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன அதிக்கந்தமானுஸகேன காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா திரச்சா²னயோனிம் உபபன்னம், து³க்கா² திப்³பா³ கடுகா வேத³னா வேத³யமானம்.

‘‘இத⁴ பனாஹம், ஸாரிபுத்த, ஏகச்சம் புக்³க³லம் ஏவம் சேதஸா சேதோ பரிச்ச பஜானாமி – ததா²யம் புக்³க³லோ படிபன்னோ ததா² ச இரியதி தஞ்ச மக்³க³ம் ஸமாரூள்ஹோ, யதா² காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா பேத்திவிஸயம் உபபஜ்ஜிஸ்ஸதீதி. தமேனம் பஸ்ஸாமி அபரேன ஸமயேன தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன அதிக்கந்தமானுஸகேன காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா பேத்திவிஸயம் உபபன்னம், து³க்க²ப³ஹுலா வேத³னா வேத³யமானம். ஸேய்யதா²பி, ஸாரிபுத்த, ருக்கோ² விஸமே பூ⁴மிபா⁴கே³ ஜாதோ தனுபத்தபலாஸோ கப³ரச்சா²யோ. அத² புரிஸோ ஆக³ச்சே²ய்ய க⁴ம்மாபி⁴தத்தோ க⁴ம்மபரேதோ கிலந்தோ தஸிதோ பிபாஸிதோ ஏகாயனேன மக்³கே³ன தமேவ ருக்க²ம் பணிதா⁴ய. தமேனம் சக்கு²மா புரிஸோ தி³ஸ்வா ஏவம் வதே³ய்ய – ‘ததா²யம் ப⁴வம் புரிஸோ படிபன்னோ ததா² ச இரியதி தஞ்ச மக்³க³ம் ஸமாரூள்ஹோ, யதா² இமம்யேவ ருக்க²ம் ஆக³மிஸ்ஸதீ’தி. தமேனம் பஸ்ஸேய்ய, அபரேன ஸமயேன தஸ்ஸ ருக்க²ஸ்ஸ சா²யாய நிஸின்னம் வா நிபன்னம் வா து³க்க²ப³ஹுலா வேத³னா வேத³யமானம். ஏவமேவ கோ² அஹம், ஸாரிபுத்த, இதே⁴கச்சம் புக்³க³லம் ஏவம் சேதஸா சேதோ பரிச்ச பஜானாமி – ததா²யம் புக்³க³லோ படிபன்னோ ததா² ச இரியதி தஞ்ச மக்³க³ம் ஸமாரூள்ஹோ, யதா² காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா பேத்திவிஸயம் உபபஜ்ஜிஸ்ஸதீதி. தமேனம் பஸ்ஸாமி அபரேன ஸமயேன தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன அதிக்கந்தமானுஸகேன காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா பேத்திவிஸயம் உபபன்னம், து³க்க²ப³ஹுலா வேத³னா வேத³யமானம்.

‘‘இத⁴ பனாஹம், ஸாரிபுத்த, ஏகச்சம் புக்³க³லம் ஏவம் சேதஸா சேதோ பரிச்ச பஜானாமி – ததா²யம் புக்³க³லோ படிபன்னோ ததா² ச இரியதி தஞ்ச மக்³க³ம் ஸமாரூள்ஹோ யதா² காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா மனுஸ்ஸேஸு உபபஜ்ஜிஸ்ஸதீதி. தமேனம் பஸ்ஸாமி அபரேன ஸமயேன தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன அதிக்கந்தமானுஸகேன காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா மனுஸ்ஸேஸு உபபன்னம், ஸுக²ப³ஹுலா வேத³னா வேத³யமானம். ஸேய்யதா²பி, ஸாரிபுத்த, ருக்கோ² ஸமே பூ⁴மிபா⁴கே³ ஜாதோ ப³ஹலபத்தபலாஸோ ஸந்த³ச்சா²யோ [ஸண்ட³ச்சா²யோ (ஸ்யா.), ஸந்தச்சா²யோ (க.)]. அத² புரிஸோ ஆக³ச்சே²ய்ய க⁴ம்மாபி⁴தத்தோ க⁴ம்மபரேதோ கிலந்தோ தஸிதோ பிபாஸிதோ ஏகாயனேன மக்³கே³ன தமேவ ருக்க²ம் பணிதா⁴ய. தமேனம் சக்கு²மா புரிஸோ தி³ஸ்வா ஏவம் வதே³ய்ய – ‘ததா²யம் ப⁴வம் புரிஸோ படிபன்னோ ததா² ச இரியதி தஞ்ச மக்³க³ம் ஸமாரூள்ஹோ, யதா² இமமேவ ருக்க²ம் ஆக³மிஸ்ஸதீ’தி. தமேனம் பஸ்ஸேய்ய அபரேன ஸமயேன தஸ்ஸ ருக்க²ஸ்ஸ சா²யாய நிஸின்னம் வா நிபன்னம் வா ஸுக²ப³ஹுலா வேத³னா வேத³யமானம். ஏவமேவ கோ² அஹம், ஸாரிபுத்த, இதே⁴கச்சம் புக்³க³லம் ஏவம் சேதஸா சேதோ பரிச்ச பஜானாமி – ததா²யம் புக்³க³லோ படிபன்னோ ததா² ச இரியதி தஞ்ச மக்³க³ம் ஸமாரூள்ஹோ யதா² காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா மனுஸ்ஸேஸு உபபஜ்ஜிஸ்ஸதீதி. தமேனம் பஸ்ஸாமி அபரேன ஸமயேன தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன அதிக்கந்தமானுஸகேன காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா மனுஸ்ஸேஸு உபபன்னம், ஸுக²ப³ஹுலா வேத³னா வேத³யமானம்.

‘‘இத⁴ பனாஹம், ஸாரிபுத்த, ஏகச்சம் புக்³க³லம் ஏவம் சேதஸா சேதோ பரிச்ச பஜானாமி – ததா²யம் புக்³க³லோ படிபன்னோ ததா² ச இரியதி தஞ்ச மக்³க³ம் ஸமாரூள்ஹோ, யதா² காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபஜ்ஜிஸ்ஸதீ’தி. தமேனம் பஸ்ஸாமி அபரேன ஸமயேன தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன அதிக்கந்தமானுஸகேன காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபன்னம், ஏகந்தஸுகா² வேத³னா வேத³யமானம். ஸேய்யதா²பி, ஸாரிபுத்த, பாஸாதோ³, தத்ராஸ்ஸ கூடாகா³ரம் உல்லித்தாவலித்தம் நிவாதம் பு²ஸிதக்³க³ளம் பிஹிதவாதபானம். தத்ராஸ்ஸ பல்லங்கோ கோ³னகத்த²தோ படிகத்த²தோ படலிகத்த²தோ கத³லிமிக³பவரபச்சத்த²ரணோ ஸஉத்தரச்ச²தோ³ உப⁴தோலோஹிதகூபதா⁴னோ. அத² புரிஸோ ஆக³ச்சே²ய்ய க⁴ம்மாபி⁴தத்தோ க⁴ம்மபரேதோ கிலந்தோ தஸிதோ பிபாஸிதோ ஏகாயனேன மக்³கே³ன தமேவ பாஸாத³ம் பணிதா⁴ய. தமேனம் சக்கு²மா புரிஸோ தி³ஸ்வா ஏவம் வதே³ய்ய – ‘ததா²யம் ப⁴வம் புரிஸோ படிபன்னோ ததா² ச இரியதி தஞ்ச மக்³க³ம் ஸமாரூள்ஹோ, யதா² இமம்யேவ பாஸாத³ம் ஆக³மிஸ்ஸதீ’தி. தமேனம் பஸ்ஸேய்ய அபரேன ஸமயேன தஸ்மிம் பாஸாதே³ தஸ்மிம் கூடாகா³ரே தஸ்மிம் பல்லங்கே நிஸின்னம் வா நிபன்னம் வா ஏகந்தஸுகா² வேத³னா வேத³யமானம். ஏவமேவ கோ² அஹம், ஸாரிபுத்த, இதே⁴கச்சம் புக்³க³லம் ஏவம் சேதஸா சேதோ பரிச்ச பஜானாமி – ததா²யம் புக்³க³லோ படிபன்னோ ததா² ச இரியதி தஞ்ச மக்³க³ம் ஸமாரூள்ஹோ யதா² காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபஜ்ஜிஸ்ஸதீதி. தமேனம் பஸ்ஸாமி அபரேன ஸமயேன தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன அதிக்கந்தமானுஸகேன காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபன்னம், ஏகந்தஸுகா² வேத³னா வேத³யமானம்.

‘‘இத⁴ பனாஹம், ஸாரிபுத்த, ஏகச்சம் புக்³க³லம் சேதஸா சேதோ பரிச்ச பஜானாமி – ததா²யம் புக்³க³லோ படிபன்னோ ததா² ச இரியதி தஞ்ச மக்³க³ம் ஸமாரூள்ஹோ, யதா² ஆஸவானம் க²யா அனாஸம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரிஸ்ஸதீதி. தமேனம் பஸ்ஸாமி அபரேன ஸமயேன ஆஸவானம் க²யா அனாஸவம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரந்தம், ஏகந்தஸுகா² வேத³னா வேத³யமானம். ஸேய்யதா²பி, ஸாரிபுத்த, போக்க²ரணீ அச்சோ²த³கா ஸாதோத³கா ஸீதோத³கா ஸேதகா ஸுபதித்தா² ரமணீயா. அவிதூ³ரே சஸ்ஸா திப்³போ³ வனஸண்டோ³. அத² புரிஸோ ஆக³ச்சே²ய்ய க⁴ம்மாபி⁴தத்தோ க⁴ம்மபரேதோ கிலந்தோ தஸிதோ பிபாஸிதோ ஏகாயனேன மக்³கே³ன தமேவ போக்க²ரணிம் பணிதா⁴ய. தமேனம் சக்கு²மா புரிஸோ தி³ஸ்வா ஏவம் வதே³ய்ய – ‘ததா² ப⁴வம் புரிஸோ படிபன்னோ ததா² ச இரியதி தஞ்ச மக்³க³ம் ஸமாரூள்ஹோ, யதா² இமம்யேவ போக்க²ரணிம் ஆக³மிஸ்ஸதீ’தி. தமேனம் பஸ்ஸேய்ய அபரேன ஸமயேன தம் போக்க²ரணிம் ஓகா³ஹேத்வா ந்ஹாயித்வா ச பிவித்வா ச ஸப்³ப³த³ரத²கிலமத²பரிளாஹம் படிப்பஸ்ஸம்பே⁴த்வா பச்சுத்தரித்வா தஸ்மிம் வனஸண்டே³ நிஸின்னம் வா நிபன்னம் வா, ஏகந்தஸுகா² வேத³னா வேத³யமானம். ஏவமேவ கோ² அஹம், ஸாரிபுத்த, இதே⁴கச்சம் புக்³க³லம் ஏவம் சேதஸா சேதோ பரிச்ச பஜானாமி – ததா²யம் புக்³க³லோ படிபன்னோ ததா² ச இரியதி தஞ்ச மக்³க³ம் ஸமாரூள்ஹோ, யதா² ஆஸவானம் க²யா அனாஸவம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரிஸ்ஸதீ’தி. தமேனம் பஸ்ஸாமி அபரேன ஸமயேன ஆஸவானம் க²யா அனாஸவம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரந்தம், ஏகந்தஸுகா² வேத³னா வேத³யமானம். இமா கோ², ஸாரிபுத்த, பஞ்ச க³தியோ.

‘‘யோ கோ² மம், ஸாரிபுத்த, ஏவம் ஜானந்தம் ஏவம் பஸ்ஸந்தம் ஏவம் வதே³ய்ய – ‘நத்தி² ஸமணஸ்ஸ கோ³தமஸ்ஸ உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மா அலமரியஞாணத³ஸ்ஸனவிஸேஸோ; தக்கபரியாஹதம் ஸமணோ கோ³தமோ த⁴ம்மம் தே³ஸேதி வீமம்ஸானுசரிதம் ஸயம்படிபா⁴ன’ந்தி தம், ஸாரிபுத்த, வாசம் அப்பஹாய தம் சித்தம் அப்பஹாய தம் தி³ட்டி²ம் அப்படினிஸ்ஸஜ்ஜித்வா யதா²ப⁴தம் நிக்கி²த்தோ ஏவம் நிரயே. ஸேய்யதா²பி, ஸாரிபுத்த, பி⁴க்கு² ஸீலஸம்பன்னோ ஸமாதி⁴ஸம்பன்னோ பஞ்ஞாஸம்பன்னோ தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே அஞ்ஞம் ஆராதே⁴ய்ய, ஏவம் ஸம்பத³மித³ம், ஸாரிபுத்த, வதா³மி ‘தம் வாசம் அப்பஹாய தம் சித்தம் அப்பஹாய தம் தி³ட்டி²ம் அப்படினிஸ்ஸஜ்ஜித்வா யதா²ப⁴தம் நிக்கி²த்தோ ஏவம் நிரயே’.

155. ‘‘அபி⁴ஜானாமி கோ² பனாஹம், ஸாரிபுத்த, சதுரங்க³ஸமன்னாக³தம் ப்³ரஹ்மசரியம் சரிதா [சரித்வா (க.)] – தபஸ்ஸீ ஸுத³ம் ஹோமி பரமதபஸ்ஸீ, லூகோ² ஸுத³ம் [லூக²ஸ்ஸுத³ம் (ஸீ. பீ.)] ஹோமி பரமலூகோ², ஜேகு³ச்சீ² ஸுத³ம் ஹோமி பரமஜேகு³ச்சீ², பவிவித்தோ ஸுத³ம் [பவிவித்தஸ்ஸுத³ம் (ஸீ. பீ.)] ஹோமி பரமபவிவித்தோ. தத்ராஸ்ஸு மே இத³ம், ஸாரிபுத்த, தபஸ்ஸிதாய ஹோதி – அசேலகோ ஹோமி முத்தாசாரோ ஹத்தா²பலேக²னோ [ஹத்தா²வலேக²னோ (ஸ்யா.)], ந ஏஹிப⁴த்³த³ந்திகோ ந திட்ட²ப⁴த்³த³ந்திகோ; நாபி⁴ஹடம் ந உத்³தி³ஸ்ஸகதம் ந நிமந்தனம் ஸாதி³யாமி. ஸோ ந கும்பி⁴முகா² படிக்³க³ண்ஹாமி, ந களோபிமுகா² படிக்³க³ண்ஹாமி, ந ஏளகமந்தரம், ந த³ண்ட³மந்தரம், ந முஸலமந்தரம், ந த்³வின்னம் பு⁴ஞ்ஜமானானம், ந க³ப்³பி⁴னியா, ந பாயமானாய [பாயந்தியா (க.)], ந புரிஸந்தரக³தாய, ந ஸங்கித்தீஸு, ந யத்த² ஸா உபட்டி²தோ ஹோதி, ந யத்த² மக்கி²கா ஸண்ட³ஸண்ட³சாரினீ; ந மச்ச²ம் ந மம்ஸம் ந ஸுரம் ந மேரயம் ந து²ஸோத³கம் பிவாமி; ஸோ ஏகாகா³ரிகோ வா ஹோமி ஏகாலோபிகோ, த்³வாகா³ரிகோ வா ஹோமி த்³வாலோபிகோ…பே… ஸத்தாகா³ரிகோ வா ஹோமி ஸத்தாலோபிகோ; ஏகிஸ்ஸாபி த³த்தியா யாபேமி, த்³வீஹிபி த³த்தீஹி யாபேமி…பே… ஸத்தஹிபி த³த்தீஹி யாபேமி; ஏகாஹிகம்பி ஆஹாரம் ஆஹாரேமி, த்³வீஹிகம்பி ஆஹாரம் ஆஹாரேமி…பே… ஸத்தாஹிகம்பி ஆஹாரம் ஆஹாரேமி; இதி ஏவரூபம் அத்³த⁴மாஸிகம்பி பரியாயப⁴த்தபோ⁴ஜனானுயோக³மனுயுத்தோ விஹராமி.

‘‘ஸோ ஸாகப⁴க்கோ² வா ஹோமி, ஸாமாகப⁴க்கோ² வா ஹோமி, நீவாரப⁴க்கோ² வா ஹோமி, த³த்³து³லப⁴க்கோ² வா ஹோமி, ஹடப⁴க்கோ² வா ஹோமி, கணப⁴க்கோ² வா ஹோமி, ஆசாமப⁴க்கோ² வா ஹோமி, பிஞ்ஞாகப⁴க்கோ² வா ஹோமி, திணப⁴க்கோ² வா ஹோமி, கோ³மயப⁴க்கோ² வா ஹோமி, வனமூலப²லாஹாரோ யாபேமி பவத்தப²லபோ⁴ஜீ.

‘‘ஸோ ஸாணானிபி தா⁴ரேமி, மஸாணானிபி தா⁴ரேமி, ச²வது³ஸ்ஸானிபி தா⁴ரேமி, பம்ஸுகூலானிபி தா⁴ரேமி, திரீடானிபி தா⁴ரேமி, அஜினம்பி தா⁴ரேமி, அஜினக்கி²பம்பி தா⁴ரேமி, குஸசீரம்பி தா⁴ரேமி, வாகசீரம்பி தா⁴ரேமி, ப²லகசீரம்பி தா⁴ரேமி, கேஸகம்ப³லம்பி தா⁴ரேமி, வாளகம்ப³லம்பி தா⁴ரேமி, உலூகபக்க²ம்பி தா⁴ரேமி; கேஸமஸ்ஸுலோசகோபி ஹோமி கேஸமஸ்ஸுலோசனானுயோக³மனுயுத்தோ; உப்³ப⁴ட்ட²கோபி ஹோமி ஆஸனபடிக்கி²த்தோ; உக்குடிகோபி ஹோமி உக்குடிகப்பதா⁴னமனுயுத்தோ; கண்டகாபஸ்ஸயிகோபி ஹோமி கண்டகாபஸ்ஸயே ஸேய்யம் கப்பேமி [இமஸ்ஸானந்தரே அஞ்ஞோபி கோசி பாட²பதே³ஸோ அஞ்ஞேஸு ஆஜீவகவததீ³பகஸுத்தேஸு தி³ஸ்ஸதி]; ஸாயததியகம்பி உத³கோரோஹனானுயோக³மனுயுத்தோ விஹராமி – இதி ஏவரூபம் அனேகவிஹிதம் காயஸ்ஸ ஆதாபனபரிதாபனானுயோக³மனுயுத்தோ விஹராமி. இத³ம்ஸு மே, ஸாரிபுத்த, தபஸ்ஸிதாய ஹோதி.

156. ‘‘தத்ராஸ்ஸு மே இத³ம், ஸாரிபுத்த, லூக²ஸ்மிம் ஹோதி – நேகவஸ்ஸக³ணிகம் ரஜோஜல்லம் காயே ஸன்னிசிதம் ஹோதி பபடிகஜாதம். ஸேய்யதா²பி, ஸாரிபுத்த, திந்து³ககா²ணு நேகவஸ்ஸக³ணிகோ ஸன்னிசிதோ ஹோதி பபடிகஜாதோ, ஏவமேவாஸ்ஸு மே, ஸாரிபுத்த, நேகவஸ்ஸக³ணிகம் ரஜோஜல்லம் காயே ஸன்னிசிதம் ஹோதி பபடிகஜாதம். தஸ்ஸ மய்ஹம், ஸாரிபுத்த, ந ஏவம் ஹோதி – ‘அஹோ வதாஹம் இமம் ரஜோஜல்லம் பாணினா பரிமஜ்ஜேய்யம், அஞ்ஞே வா பன மே இமம் ரஜோஜல்லம் பாணினா பரிமஜ்ஜேய்யு’ந்தி. ஏவம்பி மே, ஸாரிபுத்த, ந ஹோதி. இத³ம்ஸு மே, ஸாரிபுத்த, லூக²ஸ்மிம் ஹோதி.

‘‘தத்ராஸ்ஸு மே இத³ம், ஸாரிபுத்த, ஜேகு³ச்சி²ஸ்மிம் ஹோதி – ஸோ கோ² அஹம், ஸாரிபுத்த, ஸதோவ அபி⁴க்கமாமி, ஸதோவ படிக்கமாமி, யாவ உத³கபி³ந்து³ம்ஹிபி மே த³யா பச்சுபட்டி²தா ஹோதி – ‘மாஹம் கு²த்³த³கே பாணே விஸமக³தே ஸங்கா⁴தம் ஆபாதே³ஸி’ந்தி. இத³ம்ஸு மே, ஸாரிபுத்த, ஜேகு³ச்சி²ஸ்மிம் ஹோதி.

‘‘தத்ராஸ்ஸு மே இத³ம், ஸாரிபுத்த, பவிவித்தஸ்மிம் ஹோதி – ஸோ கோ² அஹம், ஸாரிபுத்த, அஞ்ஞதரம் அரஞ்ஞாயதனம் அஜ்ஜோ²கா³ஹேத்வா விஹராமி. யதா³ பஸ்ஸாமி கோ³பாலகம் வா பஸுபாலகம் வா திணஹாரகம் வா கட்ட²ஹாரகம் வா வனகம்மிகம் வா, வனேன வனம் க³ஹனேன க³ஹனம் நின்னேன நின்னம் த²லேன த²லம் ஸம்பதாமி [பபதாமி (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)]. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? மா மம் தே அத்³த³ஸம்ஸு அஹஞ்ச மா தே அத்³த³ஸந்தி. ஸேய்யதா²பி, ஸாரிபுத்த, ஆரஞ்ஞகோ மகோ³ மனுஸ்ஸே தி³ஸ்வா வனேன வனம் க³ஹனேன க³ஹனம் நின்னேன நின்னம் த²லேன த²லம் ஸம்பததி, ஏவமேவ கோ² அஹம், ஸாரிபுத்த, யதா³ பஸ்ஸாமி கோ³பாலகம் வா பஸுபாலகம் வா திணஹாரகம் வா கட்ட²ஹாரகம் வா வனகம்மிகம் வா வனேன வனம் க³ஹனேன க³ஹனம் நின்னேன நின்னம் த²லேன த²லம் ஸம்பதாமி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? மா மம் தே அத்³த³ஸம்ஸு அஹஞ்ச மா தே அத்³த³ஸந்தி. இத³ம்ஸு மே, ஸாரிபுத்த, பவிவித்தஸ்மிம் ஹோதி.

‘‘ஸோ கோ² அஹம், ஸாரிபுத்த, யே தே கோ³ட்டா² பட்டி²தகா³வோ அபக³தகோ³பாலகா, தத்த² சதுக்குண்டி³கோ உபஸங்கமித்வா யானி தானி வச்ச²கானம் தருணகானம் தே⁴னுபகானம் கோ³மயானி தானி ஸுத³ம் ஆஹாரேமி. யாவகீவஞ்ச மே, ஸாரிபுத்த, ஸகம் முத்தகரீஸம் அபரியாதி³ன்னம் ஹோதி, ஸகம்யேவ ஸுத³ம் முத்தகரீஸம் ஆஹாரேமி. இத³ம்ஸு மே, ஸாரிபுத்த, மஹாவிகடபோ⁴ஜனஸ்மிம் ஹோதி.

157. ‘‘ஸோ கோ² அஹம், ஸாரிபுத்த, அஞ்ஞதரம் பி⁴ம்ஸனகம் வனஸண்ட³ம் அஜ்ஜோ²கா³ஹேத்வா விஹராமி. தத்ராஸ்ஸுத³ம், ஸாரிபுத்த, பி⁴ம்ஸனகஸ்ஸ வனஸண்ட³ஸ்ஸ பி⁴ம்ஸனகதஸ்மிம் ஹோதி – யோ கோசி அவீதராகோ³ தம் வனஸண்ட³ம் பவிஸதி, யேபு⁴ய்யேன லோமானி ஹம்ஸந்தி. ஸோ கோ² அஹம், ஸாரிபுத்த, யா தா ரத்தியோ ஸீதா ஹேமந்திகா அந்தரட்ட²கா ஹிமபாதஸமயா [அந்தரட்ட²கே ஹிமபாதஸமயே (ஸீ. பீ.)] ததா²ரூபாஸு ரத்தீஸு ரத்திம் அப்³போ⁴காஸே விஹராமி, தி³வா வனஸண்டே³; கி³ம்ஹானம் பச்சி²மே மாஸே தி³வா அப்³போ⁴காஸே விஹராமி, ரத்திம் வனஸண்டே³. அபிஸ்ஸு மம், ஸாரிபுத்த, அயம் அனச்ச²ரியகா³தா² படிபா⁴ஸி புப்³பே³ அஸ்ஸுதபுப்³பா³ –

‘‘ஸோதத்தோ ஸோஸின்னோ [ஸோஸீனோ (ஸீ. பீ. க.), ஸோஸினோ (ஸ்யா.), ஸோஸிந்தோ³ (ஸத்³த³னீதி)] சேவ, ஏகோ பி⁴ம்ஸனகே வனே;

நக்³கோ³ ந சக்³கி³மாஸீனோ, ஏஸனாபஸுதோ முனீ’’தி.

‘‘ஸோ கோ² அஹம், ஸாரிபுத்த, ஸுஸானே ஸேய்யம் கப்பேமி ச²வட்டி²கானி உபதா⁴ய. அபிஸ்ஸு மம், ஸாரிபுத்த, கா³மண்ட³லா [கோ³மண்ட³லா (ப³ஹூஸு) சரியாபிடகஅட்ட²கதா² ஓலோகேதப்³பா³] உபஸங்கமித்வா ஓட்டு²ப⁴ந்திபி, ஓமுத்தேந்திபி, பம்ஸுகேனபி ஓகிரந்தி, கண்ணஸோதேஸுபி ஸலாகம் பவேஸேந்தி. ந கோ² பனாஹம், ஸாரிபுத்த, அபி⁴ஜானாமி தேஸு பாபகம் சித்தம் உப்பாதே³தா. இத³ம்ஸு மே, ஸாரிபுத்த, உபேக்கா²விஹாரஸ்மிம் ஹோதி.

158. ‘‘ஸந்தி கோ² பன, ஸாரிபுத்த, ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘ஆஹாரேன ஸுத்³தீ⁴’தி. தே ஏவமாஹம்ஸு – ‘கோலேஹி யாபேமா’தி. தே கோலம்பி கா²த³ந்தி, கோலசுண்ணம்பி கா²த³ந்தி, கோலோத³கம்பி பிவந்தி – அனேகவிஹிதம்பி கோலவிகதிம் பரிபு⁴ஞ்ஜந்தி. அபி⁴ஜானாமி கோ² பனாஹம், ஸாரிபுத்த, ஏகம்யேவ கோலம் ஆஹாரம் ஆஹாரிதா. ஸியா கோ² பன தே, ஸாரிபுத்த, ஏவமஸ்ஸ – ‘மஹா நூன தேன ஸமயேன கோலோ அஹோஸீ’தி. ந கோ² பனேதம், ஸாரிபுத்த, ஏவம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். ததா³பி ஏதபரமோயேவ கோலோ அஹோஸி ஸேய்யதா²பி ஏதரஹி. தஸ்ஸ மய்ஹம், ஸாரிபுத்த, ஏகம்யேவ கோலம் ஆஹாரம் ஆஹாரயதோ அதி⁴மத்தகஸிமானம் பத்தோ காயோ ஹோதி. ஸேய்யதா²பி நாம ஆஸீதிகபப்³பா³னி வா காளபப்³பா³னி வா, ஏவமேவஸ்ஸு மே அங்க³பச்சங்கா³னி ப⁴வந்தி தாயேவப்பாஹாரதாய. ஸேய்யதா²பி நாம ஓட்ட²பத³ம், ஏவமேவஸ்ஸு மே ஆனிஸத³ம் ஹோதி தாயேவப்பாஹாரதாய. ஸேய்யதா²பி நாம வட்டனாவளீ, ஏவமேவஸ்ஸு மே பிட்டி²கண்டகோ உன்னதாவனதோ ஹோதி தாயேவப்பாஹாரதாய. ஸேய்யதா²பி நாம ஜரஸாலாய கோ³பானஸியோ ஓலுக்³க³விலுக்³கா³ ப⁴வந்தி, ஏவமேவஸ்ஸு மே பா²ஸுளியோ ஓலுக்³க³விலுக்³கா³ ப⁴வந்தி தாயேவப்பாஹாரதாய. ஸேய்யதா²பி நாம க³ம்பீ⁴ரே உத³பானே உத³கதாரகா க³ம்பீ⁴ரக³தா ஓக்கா²யிகா தி³ஸ்ஸந்தி, ஏவமேவஸ்ஸு மே அக்கி²கூபேஸு அக்கி²தாரகா க³ம்பீ⁴ரக³தா ஓக்கா²யிகா தி³ஸ்ஸந்தி தாயேவப்பாஹாரதாய. ஸேய்யதா²பி நாம தித்தகாலாபு³ஆமகச்சி²ன்னோ வாதாதபேன ஸம்பு²டிதோ [ஸம்பு²ஸிதோ (ஸ்யா.), ஸம்புடிதோ (பீ. க.) ஏத்த² ஸம்பு²டிதோதி ஸங்குசிதோதி அத்தோ²] ஹோதி ஸம்மிலாதோ, ஏவமேவஸ்ஸு மே ஸீஸச்ச²வி ஸம்பு²டிதா ஹோதி ஸம்மிலாதா தாயேவப்பாஹாரதாய. ஸோ கோ² அஹம், ஸாரிபுத்த, ‘உத³ரச்ச²விம் பரிமஸிஸ்ஸாமீ’தி பிட்டி²கண்டகம்யேவ பரிக்³க³ண்ஹாமி, ‘பிட்டி²கண்டகம் பரிமஸிஸ்ஸாமீ’தி உத³ரச்ச²விம்யேவ பரிக்³க³ண்ஹாமி, யாவஸ்ஸு மே, ஸாரிபுத்த, உத³ரச்ச²வி பிட்டி²கண்டகம் அல்லீனா ஹோதி தாயேவப்பாஹாரதாய. ஸோ கோ² அஹம், ஸாரிபுத்த, ‘வச்சம் வா முத்தம் வா கரிஸ்ஸாமீ’தி தத்தே²வ அவகுஜ்ஜோ பபதாமி தாயேவப்பாஹாரதாய. ஸோ கோ² அஹம், ஸாரிபுத்த, தமேவ காயம் அஸ்ஸாஸேந்தோ பாணினா க³த்தானி அனோமஜ்ஜாமி. தஸ்ஸ மய்ஹம், ஸாரிபுத்த, பாணினா க³த்தானி அனோமஜ்ஜதோ பூதிமூலானி லோமானி காயஸ்மா பதந்தி தாயேவப்பாஹாரதாய.

159. ‘‘ஸந்தி கோ² பன, ஸாரிபுத்த, ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘ஆஹாரேன ஸுத்³தீ⁴’தி. தே ஏவமாஹம்ஸு – ‘முக்³கே³ஹி யாபேம…பே… திலேஹி யாபேம…பே… தண்டு³லேஹி யாபேமா’தி. தே தண்டு³லம்பி கா²த³ந்தி, தண்டு³லசுண்ணம்பி கா²த³ந்தி, தண்டு³லோத³கம்பி பிவந்தி – அனேகவிஹிதம்பி தண்டு³லவிகதிம் பரிபு⁴ஞ்ஜந்தி. அபி⁴ஜானாமி கோ² பனாஹம், ஸாரிபுத்த, ஏகம்யேவ தண்டு³லம் ஆஹாரம் ஆஹாரிதா. ஸியா கோ² பன தே, ஸாரிபுத்த, ஏவமஸ்ஸ – ‘மஹா நூன தேன ஸமயேன தண்டு³லோ அஹோஸீ’தி. ந கோ² பனேதம், ஸாரிபுத்த, ஏவம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். ததா³பி ஏதபரமோயேவ தண்டு³லோ அஹோஸி, ஸேய்யதா²பி ஏதரஹி. தஸ்ஸ மய்ஹம், ஸாரிபுத்த, ஏகம்யேவ தண்டு³லம் ஆஹாரம் ஆஹாரயதோ அதி⁴மத்தகஸிமானம் பத்தோ காயோ ஹோதி. ஸேய்யதா²பி நாம ஆஸீதிகபப்³பா³னி வா காளபப்³பா³னி வா, ஏவமேவஸ்ஸு மே அங்க³பச்சங்கா³னி ப⁴வந்தி தாயேவப்பாஹாரதாய. ஸேய்யதா²பி நாம ஓட்ட²பத³ம், ஏவமேவஸ்ஸு மே ஆனிஸத³ம் ஹோதி தாயேவப்பாஹாரதாய. ஸேய்யதா²பி நாம வட்டனாவளீ, ஏவமேவஸ்ஸு மே பிட்டி²கண்டகோ உன்னதாவனதோ ஹோதி தாயேவப்பாஹாரதாய. ஸேய்யதா²பி நாம ஜரஸாலாய கோ³பானஸியோ ஓலுக்³க³விலுக்³கா³ ப⁴வந்தி, ஏவமேவஸ்ஸு மே பா²ஸுளியோ ஓலுக்³க³விலுக்³கா³ ப⁴வந்தி தாயேவப்பாஹாரதாய. ஸேய்யதா²பி நாம க³ம்பீ⁴ரே உத³பானே உத³கதாரகா க³ம்பீ⁴ரக³தா ஓக்கா²யிகா தி³ஸ்ஸந்தி, ஏவமேவஸ்ஸு மே அக்கி²கூபேஸு அக்கி²தாரகா க³ம்பீ⁴ரக³தா ஓக்கா²யிகா தி³ஸ்ஸந்தி தாயேவப்பாஹாரதாய. ஸேய்யதா²பி நாம தித்தகாலாபு³ ஆமகச்சி²ன்னோ வாதாதபேன ஸம்பு²டிதோ ஹோதி ஸம்மிலாதோ, ஏவமேவஸ்ஸு மே ஸீஸச்ச²வி ஸம்பு²டிதா ஹோதி ஸம்மிலாதா தாயேவப்பாஹாரதாய. ஸோ கோ² அஹம், ஸாரிபுத்த, ‘உத³ரச்ச²விம் பரிமஸிஸ்ஸாமீ’தி பிட்டி²கண்டகம்யேவ பரிக்³க³ண்ஹாமி, ‘பிட்டி²கண்டகம் பரிமஸிஸ்ஸாமீ’தி உத³ரச்ச²விம்யேவ பரிக்³க³ண்ஹாமி. யாவஸ்ஸு மே, ஸாரிபுத்த, உத³ரச்ச²வி பிட்டி²கண்டகம் அல்லீனா ஹோதி தாயேவப்பாஹாரதாய. ஸோ கோ² அஹம், ஸாரிபுத்த, ‘வச்சம் வா முத்தம் வா கரிஸ்ஸாமீ’தி தத்தே²வ அவகுஜ்ஜோ பபதாமி தாயேவப்பாஹாரதாய. ஸோ கோ² அஹம், ஸாரிபுத்த, தமேவ காயம் அஸ்ஸாஸேந்தோ பாணினா க³த்தானி அனோமஜ்ஜாமி. தஸ்ஸ மய்ஹம், ஸாரிபுத்த, பாணினா க³த்தானி அனோமஜ்ஜதோ பூதிமூலானி லோமானி காயஸ்மா பதந்தி தாயேவப்பாஹாரதாய.

‘‘தாயபி கோ² அஹம், ஸாரிபுத்த, இரியாய தாய படிபதா³ய தாய து³க்கரகாரிகாய நாஜ்ஜ²க³மம் உத்தரிம் மனுஸ்ஸத⁴ம்மா அலமரியஞாணத³ஸ்ஸனவிஸேஸம். தம் கிஸ்ஸ ஹேது? இமிஸ்ஸாயேவ அரியாய பஞ்ஞாய அனதி⁴க³மா, யாயம் அரியா பஞ்ஞா அதி⁴க³தா அரியா நிய்யானிகா, நிய்யாதி தக்கரஸ்ஸ ஸம்மா து³க்க²க்க²யாய.

160. ‘‘ஸந்தி கோ² பன, ஸாரிபுத்த, ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘ஸம்ஸாரேன ஸுத்³தீ⁴’தி. ந கோ² பன ஸோ [ந கோ² பனேஸோ (ஸீ. ஸ்யா.)], ஸாரிபுத்த, ஸம்ஸாரோ ஸுலப⁴ரூபோ யோ மயா அஸம்ஸரிதபுப்³போ³ இமினா தீ³கே⁴ன அத்³து⁴னா, அஞ்ஞத்ர ஸுத்³தா⁴வாஸேஹி தே³வேஹி. ஸுத்³தா⁴வாஸே சாஹம், ஸாரிபுத்த, தே³வே ஸம்ஸரேய்யம், நயிமம் லோகம் புனராக³ச்சே²ய்யம்.

‘‘ஸந்தி கோ² பன, ஸாரிபுத்த, ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘உபபத்தியா ஸுத்³தீ⁴’தி. ந கோ² பன ஸா, ஸாரிபுத்த, உபபத்தி ஸுலப⁴ரூபா யா மயா அனுபபன்னபுப்³பா³ இமினா தீ³கே⁴ன அத்³து⁴னா, அஞ்ஞத்ர ஸுத்³தா⁴வாஸேஹி தே³வேஹி. ஸுத்³தா⁴வாஸே சாஹம், ஸாரிபுத்த, தே³வே உபபஜ்ஜேய்யம், நயிமம் லோகம் புனராக³ச்சே²ய்யம்.

‘‘ஸந்தி கோ² பன, ஸாரிபுத்த, ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘ஆவாஸேன ஸுத்³தீ⁴’தி. ந கோ² பன ஸோ, ஸாரிபுத்த, ஆவாஸோ ஸுலப⁴ரூபோ யோ மயா அனாவுட்ட²புப்³போ³ [அனாவுத்த²புப்³போ³ (ஸீ. பீ.)] இமினா தீ³கே⁴ன அத்³து⁴னா, அஞ்ஞத்ர ஸுத்³தா⁴வாஸேஹி தே³வேஹி. ஸுத்³தா⁴வாஸே சாஹம், ஸாரிபுத்த, தே³வே ஆவஸேய்யம், நயிமம் லோகம் புனராக³ச்சே²ய்யம்.

‘‘ஸந்தி கோ² பன, ஸாரிபுத்த, ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘யஞ்ஞேன ஸுத்³தீ⁴’தி. ந கோ² பன ஸோ, ஸாரிபுத்த, யஞ்ஞோ ஸுலப⁴ரூபோ யோ மயா அயிட்ட²புப்³போ³ இமினா தீ³கே⁴ன அத்³து⁴னா, தஞ்ச கோ² ரஞ்ஞா வா ஸதா க²த்தியேன முத்³தா⁴வஸித்தேன ப்³ராஹ்மணேன வா மஹாஸாலேன.

‘‘ஸந்தி கோ² பன, ஸாரிபுத்த, ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘அக்³கி³பரிசரியாய ஸுத்³தீ⁴’தி. ந கோ² பன ஸோ, ஸாரிபுத்த, அக்³கி³ ஸுலப⁴ரூபோ யோ மயா அபரிசிண்ணபுப்³போ³ இமினா தீ³கே⁴ன அத்³து⁴னா, தஞ்ச கோ² ரஞ்ஞா வா ஸதா க²த்தியேன முத்³தா⁴வஸித்தேன ப்³ராஹ்மணேன வா மஹாஸாலேன.

161. ‘‘ஸந்தி கோ² பன, ஸாரிபுத்த, ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘யாவதே³வாயம் ப⁴வம் புரிஸோ த³ஹரோ ஹோதி யுவா ஸுஸுகாளகேஸோ ப⁴த்³ரேன யோப்³ப³னேன ஸமன்னாக³தோ பட²மேன வயஸா தாவதே³வ பரமேன பஞ்ஞாவேய்யத்தியேன ஸமன்னாக³தோ ஹோதி. யதோ ச கோ² அயம் ப⁴வம் புரிஸோ ஜிண்ணோ ஹோதி வுத்³தோ⁴ மஹல்லகோ அத்³த⁴க³தோ வயோஅனுப்பத்தோ, ஆஸீதிகோ வா நாவுதிகோ வா வஸ்ஸஸதிகோ வா ஜாதியா, அத² தம்ஹா பஞ்ஞாவேய்யத்தியா, பரிஹாயதீ’தி. ந கோ² பனேதம், ஸாரிபுத்த, ஏவம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். அஹம் கோ² பன, ஸாரிபுத்த, ஏதரஹி ஜிண்ணோ வுத்³தோ⁴ மஹல்லகோ அத்³த⁴க³தோ வயோஅனுப்பத்தோ, ஆஸீதிகோ மே வயோ வத்ததி. இத⁴ மே அஸ்ஸு, ஸாரிபுத்த, சத்தாரோ ஸாவகா வஸ்ஸஸதாயுகா வஸ்ஸஸதஜீவினோ, பரமாய ஸதியா ச க³தியா ச தி⁴தியா ச ஸமன்னாக³தா பரமேன ச பஞ்ஞாவேய்யத்தியேன. ஸேய்யதா²பி, ஸாரிபுத்த, த³ள்ஹத⁴ம்மா [த³ள்ஹத⁴ம்மோ (ப³ஹூஸு) டீகா ச மோக்³க³ல்லானப்³யாகரணம் ச ஓலோகேதப்³ப³ம்] த⁴னுக்³க³ஹோ ஸிக்கி²தோ கதஹத்தோ² கதூபாஸனோ லஹுகேன அஸனேன அப்பகஸிரேனேவ திரியம் தாலச்சா²யம் அதிபாதேய்ய, ஏவம் அதி⁴மத்தஸதிமந்தோ ஏவம் அதி⁴மத்தக³திமந்தோ ஏவம் அதி⁴மத்ததி⁴திமந்தோ ஏவம் பரமேன பஞ்ஞாவேய்யத்தியேன ஸமன்னாக³தா. தே மம் சதுன்னம் ஸதிபட்டா²னானம் உபாதா³யுபாதா³ய பஞ்ஹம் புச்சே²ய்யும், புட்டோ² புட்டோ² சாஹம் தேஸம் ப்³யாகரேய்யம், ப்³யாகதஞ்ச மே ப்³யாகததோ தா⁴ரேய்யும், ந ச மம் து³தியகம் உத்தரி படிபுச்சே²ய்யும். அஞ்ஞத்ர அஸிதபீதகா²யிதஸாயிதா அஞ்ஞத்ர உச்சாரபஸ்ஸாவகம்மா, அஞ்ஞத்ர நித்³தா³கிலமத²படிவினோத³னா அபரியாதி³ன்னாயேவஸ்ஸ, ஸாரிபுத்த, ததா²க³தஸ்ஸ த⁴ம்மதே³ஸனா, அபரியாதி³ன்னம்யேவஸ்ஸ ததா²க³தஸ்ஸ த⁴ம்மபத³ப்³யஞ்ஜனம், அபரியாதி³ன்னம்யேவஸ்ஸ ததா²க³தஸ்ஸ பஞ்ஹபடிபா⁴னம். அத² மே தே சத்தாரோ ஸாவகா வஸ்ஸஸதாயுகா வஸ்ஸஸதஜீவினோ வஸ்ஸஸதஸ்ஸ அச்சயேன காலம் கரேய்யும். மஞ்சகேன சேபி மம், ஸாரிபுத்த, பரிஹரிஸ்ஸத², நேவத்தி² ததா²க³தஸ்ஸ பஞ்ஞாவேய்யத்தியஸ்ஸ அஞ்ஞத²த்தம். யம் கோ² தம் [யம் கோ² பனேதம் (ஸீ.)], ஸாரிபுத்த, ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய – ‘அஸம்மோஹத⁴ம்மோ ஸத்தோ லோகே உப்பன்னோ ப³ஹுஜனஹிதாய ப³ஹுஜனஸுகா²ய லோகானுகம்பாய அத்தா²ய ஹிதாய ஸுகா²ய தே³வமனுஸ்ஸான’ந்தி, மமேவ தம் ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய ‘அஸம்மோஹத⁴ம்மோ ஸத்தோ லோகே உப்பன்னோ ப³ஹுஜனஹிதாய ப³ஹுஜனஸுகா²ய லோகானுகம்பாய அத்தா²ய ஹிதாய ஸுகா²ய தே³வமனுஸ்ஸான’’’ந்தி.

162. தேன கோ² பன ஸமயேன ஆயஸ்மா நாக³ஸமாலோ ப⁴க³வதோ பிட்டி²தோ டி²தோ ஹோதி ப⁴க³வந்தம் பீ³ஜயமானோ. அத² கோ² ஆயஸ்மா நாக³ஸமாலோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அச்ச²ரியம், ப⁴ந்தே, அப்³பு⁴தம், ப⁴ந்தே! அபி ஹி மே, ப⁴ந்தே, இமம் த⁴ம்மபரியாயம் ஸுத்வா லோமானி ஹட்டா²னி. கோனாமோ அயம், ப⁴ந்தே, த⁴ம்மபரியாயோ’’தி? ‘‘தஸ்மாதிஹ த்வம், நாக³ஸமால, இமம் த⁴ம்மபரியாயம் லோமஹம்ஸனபரியாயோ த்வேவ நம் தா⁴ரேஹீ’’தி.

இத³மவோச ப⁴க³வா. அத்தமனோ ஆயஸ்மா நாக³ஸமாலோ ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்தீ³தி.

மஹாஸீஹனாத³ஸுத்தம் நிட்டி²தம் து³தியம்.

3. மஹாது³க்க²க்க²ந்த⁴ஸுத்தம்

163. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. அத² கோ² ஸம்ப³ஹுலா பி⁴க்கூ² புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய ஸாவத்தி²ம் பிண்டா³ய பாவிஸிம்ஸு. அத² கோ² தேஸம் பி⁴க்கூ²னம் ஏதத³ஹோஸி – ‘‘அதிப்பகோ³ கோ² தாவ ஸாவத்தி²யம் பிண்டா³ய சரிதும், யம் நூன மயம் யேன அஞ்ஞதித்தி²யானம் பரிப்³பா³ஜகானம் ஆராமோ தேனுபஸங்கமேய்யாமா’’தி. அத² கோ² தே பி⁴க்கூ² யேன அஞ்ஞதித்தி²யானம் பரிப்³பா³ஜகானம் ஆராமோ தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா தேஹி அஞ்ஞதித்தி²யேஹி பரிப்³பா³ஜகேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³ம்ஸு; ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. ஏகமந்தம் நிஸின்னே கோ² தே பி⁴க்கூ² தே அஞ்ஞதித்தி²யா பரிப்³பா³ஜகா ஏதத³வோசும் – ‘‘ஸமணோ, ஆவுஸோ, கோ³தமோ காமானம் பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேதி, மயம்பி காமானம் பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேம; ஸமணோ, ஆவுஸோ, கோ³தமோ ரூபானம் பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேதி, மயம்பி ரூபானம் பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேம; ஸமணோ, ஆவுஸோ, கோ³தமோ வேத³னானம் பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேதி, மயம்பி வேத³னானம் பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேம; இத⁴ நோ, ஆவுஸோ, கோ விஸேஸோ, கோ அதி⁴ப்பயாஸோ, கிம் நானாகரணம் ஸமணஸ்ஸ வா கோ³தமஸ்ஸ அம்ஹாகம் வா – யதி³த³ம் த⁴ம்மதே³ஸனாய வா த⁴ம்மதே³ஸனம், அனுஸாஸனியா வா அனுஸாஸனி’’ந்தி? அத² கோ² தே பி⁴க்கூ² தேஸம் அஞ்ஞதித்தி²யானம் பரிப்³பா³ஜகானம் பா⁴ஸிதம் நேவ அபி⁴னந்தி³ம்ஸு, நப்படிக்கோஸிம்ஸு; அனபி⁴னந்தி³த்வா அப்படிக்கோஸித்வா உட்டா²யாஸனா பக்கமிம்ஸு – ‘‘ப⁴க³வதோ ஸந்திகே ஏதஸ்ஸ பா⁴ஸிதஸ்ஸ அத்த²ம் ஆஜானிஸ்ஸாமா’’தி.

164. அத² கோ² தே பி⁴க்கூ² ஸாவத்தி²யம் பிண்டா³ய சரித்வா பச்சா²ப⁴த்தம் பிண்ட³பாதபடிக்கந்தா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. ஏகமந்தம் நிஸின்னா கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோசும் – ‘‘இத⁴ மயம், ப⁴ந்தே, புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய ஸாவத்தி²ம் பிண்டா³ய பாவிஸிம்ஹ. தேஸம் நோ, ப⁴ந்தே, அம்ஹாகம் ஏதத³ஹோஸி – ‘அதிப்பகோ³ கோ² தாவ ஸாவத்தி²யம் பிண்டா³ய சரிதும், யம் நூன மயம் யேன அஞ்ஞதித்தி²யானம் பரிப்³பா³ஜகானம் ஆராமோ தேனுபஸங்கமேய்யாமா’தி. அத² கோ² மயம், ப⁴ந்தே, யேன அஞ்ஞதித்தி²யானம் பரிப்³பா³ஜகானம் ஆராமோ தேனுபஸங்கமிம்ஹ; உபஸங்கமித்வா தேஹி அஞ்ஞதித்தி²யேஹி பரிப்³பா³ஜகேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³ம்ஹ; ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஹ. ஏகமந்தம் நிஸின்னே கோ² அம்ஹே, ப⁴ந்தே, தே அஞ்ஞதித்தி²யா பரிப்³பா³ஜகா ஏதத³வோசும் – ‘ஸமணோ, ஆவுஸோ, கோ³தமோ காமானம் பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேதி, மயம்பி காமானம் பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேம. ஸமணோ, ஆவுஸோ, கோ³தமோ ரூபானம் பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேதி, மயம்பி ரூபானம் பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேம. ஸமணோ, ஆவுஸோ, கோ³தமோ வேத³னானம் பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேதி, மயம்பி வேத³னானம் பரிஞ்ஞம் பஞ்ஞபேம. இத⁴ நோ, ஆவுஸோ, கோ விஸேஸோ, கோ அதி⁴ப்பயாஸோ, கிம் நானாகரணம் ஸமணஸ்ஸ வா கோ³தமஸ்ஸ அம்ஹாகம் வா, யதி³த³ம் த⁴ம்மதே³ஸனாய வா த⁴ம்மதே³ஸனம் அனுஸாஸனியா வா அனுஸாஸனி’ந்தி. அத² கோ² மயம், ப⁴ந்தே, தேஸம் அஞ்ஞதித்தி²யானம் பரிப்³பா³ஜகானம் பா⁴ஸிதம் நேவ அபி⁴னந்தி³ம்ஹ, நப்படிக்கோஸிம்ஹ; அனபி⁴னந்தி³த்வா அப்படிக்கோஸித்வா உட்டா²யாஸனா பக்கமிம்ஹ – ‘ப⁴க³வதோ ஸந்திகே ஏதஸ்ஸ பா⁴ஸிதஸ்ஸ அத்த²ம் ஆஜானிஸ்ஸாமா’’’தி.

165. ‘‘ஏவம்வாதி³னோ, பி⁴க்க²வே, அஞ்ஞதித்தி²யா பரிப்³பா³ஜகா ஏவமஸ்ஸு வசனீயா – ‘கோ பனாவுஸோ, காமானம் அஸ்ஸாதோ³, கோ ஆதீ³னவோ, கிம் நிஸ்ஸரணம்? கோ ரூபானம் அஸ்ஸாதோ³, கோ ஆதீ³னவோ, கிம் நிஸ்ஸரணம்? கோ வேத³னானம் அஸ்ஸாதோ³, கோ ஆதீ³னவோ, கிம் நிஸ்ஸரண’ந்தி? ஏவம் புட்டா², பி⁴க்க²வே, அஞ்ஞதித்தி²யா பரிப்³பா³ஜகா ந சேவ ஸம்பாயிஸ்ஸந்தி, உத்தரிஞ்ச விகா⁴தம் ஆபஜ்ஜிஸ்ஸந்தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? யதா² தம், பி⁴க்க²வே, அவிஸயஸ்மிம். நாஹம் தம், பி⁴க்க²வே, பஸ்ஸாமி ஸதே³வகே லோகே ஸமாரகே ஸப்³ரஹ்மகே ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணியா பஜாய ஸதே³வமனுஸ்ஸாய யோ இமேஸம் பஞ்ஹானம் வேய்யாகரணேன சித்தம் ஆராதே⁴ய்ய, அஞ்ஞத்ர ததா²க³தேன வா ததா²க³தஸாவகேன வா, இதோ வா பன ஸுத்வா.

166. ‘‘கோ ச, பி⁴க்க²வே, காமானம் அஸ்ஸாதோ³? பஞ்சிமே, பி⁴க்க²வே, காமகு³ணா. கதமே பஞ்ச? சக்கு²விஞ்ஞேய்யா ரூபா இட்டா² கந்தா மனாபா பியரூபா காமூபஸம்ஹிதா ரஜனீயா, ஸோதவிஞ்ஞேய்யா ஸத்³தா³…பே… கா⁴னவிஞ்ஞேய்யா க³ந்தா⁴ … ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞேய்யா ரஸா… காயவிஞ்ஞேய்யா போ²ட்ட²ப்³பா³ இட்டா² கந்தா மனாபா பியரூபா காமூபஸம்ஹிதா ரஜனீயா – இமே கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்ச காமகு³ணா. யம் கோ², பி⁴க்க²வே, இமே பஞ்ச காமகு³ணே படிச்ச உப்பஜ்ஜதி ஸுக²ம் ஸோமனஸ்ஸம் – அயம் காமானம் அஸ்ஸாதோ³.

167. ‘‘கோ ச, பி⁴க்க²வே, காமானம் ஆதீ³னவோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, குலபுத்தோ யேன ஸிப்பட்டா²னேன ஜீவிகம் கப்பேதி – யதி³ முத்³தா³ய யதி³ க³ணனாய யதி³ ஸங்கா²னேன [ஸங்கா²ய (க.)] யதி³ கஸியா யதி³ வணிஜ்ஜாய யதி³ கோ³ரக்கே²ன யதி³ இஸ்ஸத்தே²ன யதி³ ராஜபோரிஸேன யதி³ ஸிப்பஞ்ஞதரேன – ஸீதஸ்ஸ புரக்க²தோ உண்ஹஸ்ஸ புரக்க²தோ ட³ம்ஸமகஸவாதாதபஸரீம்ஸபஸம்ப²ஸ்ஸேஹி ரிஸ்ஸமானோ [ஈரயமானோ (க.), ஸம்ப²ஸ்ஸமானோ (சூளனி. க²க்³க³விஸாணஸுத்த 136)] கு²ப்பிபாஸாய மீயமானோ; அயம்பி, பி⁴க்க²வே, காமானம் ஆதீ³னவோ ஸந்தி³ட்டி²கோ, து³க்க²க்க²ந்தோ⁴ காமஹேது காமனிதா³னம் காமாதி⁴கரணம் காமானமேவ ஹேது.

‘‘தஸ்ஸ சே, பி⁴க்க²வே, குலபுத்தஸ்ஸ ஏவம் உட்ட²ஹதோ க⁴டதோ வாயமதோ தே போ⁴கா³ நாபி⁴னிப்ப²ஜ்ஜந்தி. ஸோ ஸோசதி கிலமதி பரிதே³வதி உரத்தாளிம் கந்த³தி, ஸம்மோஹம் ஆபஜ்ஜதி – ‘மோக⁴ம் வத மே உட்டா²னம், அப²லோ வத மே வாயாமோ’தி. அயம்பி, பி⁴க்க²வே, காமானம் ஆதீ³னவோ ஸந்தி³ட்டி²கோ து³க்க²க்க²ந்தோ⁴ காமஹேது காமனிதா³னம் காமாதி⁴கரணம் காமானமேவ ஹேது.

‘‘தஸ்ஸ சே, பி⁴க்க²வே, குலபுத்தஸ்ஸ ஏவம் உட்ட²ஹதோ க⁴டதோ வாயமதோ தே போ⁴கா³ அபி⁴னிப்ப²ஜ்ஜந்தி. ஸோ தேஸம் போ⁴கா³னம் ஆரக்கா²தி⁴கரணம் து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி – ‘கிந்தி மே போ⁴கே³ நேவ ராஜானோ ஹரேய்யும், ந சோரா ஹரேய்யும், ந அக்³கி³ த³ஹேய்ய, ந உத³கம் வஹேய்ய [வாஹேய்ய (க.)], ந அப்பியா தா³யாதா³ ஹரேய்யு’ந்தி. தஸ்ஸ ஏவம் ஆரக்க²தோ கோ³பயதோ தே போ⁴கே³ ராஜானோ வா ஹரந்தி, சோரா வா ஹரந்தி, அக்³கி³ வா த³ஹதி, உத³கம் வா வஹதி, அப்பியா வா தா³யாதா³ ஹரந்தி. ஸோ ஸோசதி கிலமதி பரிதே³வதி உரத்தாளிம் கந்த³தி, ஸம்மோஹம் ஆபஜ்ஜதி – ‘யம்பி மே அஹோஸி தம்பி நோ நத்தீ²’தி. அயம்பி, பி⁴க்க²வே, காமானம் ஆதீ³னவோ ஸந்தி³ட்டி²கோ, து³க்க²க்க²ந்தோ⁴ காமஹேது காமனிதா³னம் காமாதி⁴கரணம் காமானமேவ ஹேது.

168. ‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, காமஹேது காமனிதா³னம் காமாதி⁴கரணம் காமானமேவ ஹேது ராஜானோபி ராஜூஹி விவத³ந்தி, க²த்தியாபி க²த்தியேஹி விவத³ந்தி, ப்³ராஹ்மணாபி ப்³ராஹ்மணேஹி விவத³ந்தி, க³ஹபதீபி க³ஹபதீஹி விவத³ந்தி, மாதாபி புத்தேன விவத³தி, புத்தோபி மாதரா விவத³தி, பிதாபி புத்தேன விவத³தி, புத்தோபி பிதரா விவத³தி, பா⁴தாபி பா⁴தரா விவத³தி, பா⁴தாபி ப⁴கி³னியா விவத³தி, ப⁴கி³னீபி பா⁴தரா விவத³தி, ஸஹாயோபி ஸஹாயேன விவத³தி. தே தத்த² கலஹவிக்³க³ஹவிவாதா³பன்னா அஞ்ஞமஞ்ஞம் பாணீஹிபி உபக்கமந்தி, லேட்³டூ³ஹிபி உபக்கமந்தி, த³ண்டே³ஹிபி உபக்கமந்தி, ஸத்தே²ஹிபி உபக்கமந்தி. தே தத்த² மரணம்பி நிக³ச்ச²ந்தி, மரணமத்தம்பி து³க்க²ம். அயம்பி, பி⁴க்க²வே, காமானம் ஆதீ³னவோ ஸந்தி³ட்டி²கோ, து³க்க²க்க²ந்தோ⁴ காமஹேது காமனிதா³னம் காமாதி⁴கரணம் காமானமேவ ஹேது.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, காமஹேது காமனிதா³னம் காமாதி⁴கரணம் காமானமேவ ஹேது அஸிசம்மம் க³ஹேத்வா, த⁴னுகலாபம் ஸன்னய்ஹித்வா, உப⁴தோப்³யூள்ஹம் ஸங்கா³மம் பக்க²ந்த³ந்தி உஸூஸுபி கி²ப்பமானேஸு, ஸத்தீஸுபி கி²ப்பமானாஸு, அஸீஸுபி விஜ்ஜோதலந்தேஸு. தே தத்த² உஸூஹிபி விஜ்ஜ²ந்தி, ஸத்தியாபி விஜ்ஜ²ந்தி, அஸினாபி ஸீஸம் சி²ந்த³ந்தி. தே தத்த² மரணம்பி நிக³ச்ச²ந்தி, மரணமத்தம்பி து³க்க²ம். அயம்பி, பி⁴க்க²வே, காமானம் ஆதீ³னவோ ஸந்தி³ட்டி²கோ, து³க்க²க்க²ந்தோ⁴ காமஹேது காமனிதா³னம் காமாதி⁴கரணம் காமானமேவ ஹேது.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, காமஹேது காமனிதா³னம் காமாதி⁴கரணம் காமானமேவ ஹேது அஸிசம்மம் க³ஹேத்வா, த⁴னுகலாபம் ஸன்னய்ஹித்வா, அத்³தா³வலேபனா [அட்டாவலேபனா (ஸ்யா. க.)] உபகாரியோ பக்க²ந்த³ந்தி உஸூஸுபி கி²ப்பமானேஸு, ஸத்தீஸுபி கி²ப்பமானாஸு, அஸீஸுபி விஜ்ஜோதலந்தேஸு. தே தத்த² உஸூஹிபி விஜ்ஜ²ந்தி, ஸத்தியாபி விஜ்ஜ²ந்தி, ச²கணகாயபி [பகட்டி²யாபி (ஸீ.)] ஓஸிஞ்சந்தி, அபி⁴வக்³கே³னபி ஓமத்³த³ந்தி, அஸினாபி ஸீஸம் சி²ந்த³ந்தி. தே தத்த² மரணம்பி நிக³ச்ச²ந்தி, மரணமத்தம்பி து³க்க²ம். அயம்பி, பி⁴க்க²வே, காமானம் ஆதீ³னவோ ஸந்தி³ட்டி²கோ, து³க்க²க்க²ந்தோ⁴ காமஹேது காமனிதா³னம் காமாதி⁴கரணம் காமானமேவ ஹேது.

169. ‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, காமஹேது காமனிதா³னம் காமாதி⁴கரணம் காமானமேவ ஹேது ஸந்தி⁴ம்பி சி²ந்த³ந்தி, நில்லோபம்பி ஹரந்தி, ஏகாகா³ரிகம்பி கரோந்தி, பரிபந்தே²பி திட்ட²ந்தி, பரதா³ரம்பி க³ச்ச²ந்தி. தமேனம் ராஜானோ க³ஹேத்வா விவிதா⁴ கம்மகாரணா காரேந்தி – கஸாஹிபி தாளேந்தி, வேத்தேஹிபி தாளேந்தி, அட்³ட⁴த³ண்ட³கேஹிபி தாளேந்தி; ஹத்த²ம்பி சி²ந்த³ந்தி, பாத³ம்பி சி²ந்த³ந்தி, ஹத்த²பாத³ம்பி சி²ந்த³ந்தி, கண்ணம்பி சி²ந்த³ந்தி, நாஸம்பி சி²ந்த³ந்தி, கண்ணனாஸம்பி சி²ந்த³ந்தி; பி³லங்க³தா²லிகம்பி கரோந்தி, ஸங்க²முண்டி³கம்பி கரோந்தி, ராஹுமுக²ம்பி கரோந்தி, ஜோதிமாலிகம்பி கரோந்தி, ஹத்த²பஜ்ஜோதிகம்பி கரோந்தி, ஏரகவத்திகம்பி கரோந்தி, சீரகவாஸிகம்பி கரோந்தி, ஏணேய்யகம்பி கரோந்தி, ப³ளிஸமம்ஸிகம்பி கரோந்தி, கஹாபணிகம்பி கரோந்தி, கா²ராபதச்சி²கம்பி கரோந்தி, பலிக⁴பரிவத்திகம்பி கரோந்தி, பலாலபீட²கம்பி கரோந்தி, தத்தேனபி தேலேன ஓஸிஞ்சந்தி, ஸுனகே²ஹிபி கா²தா³பேந்தி, ஜீவந்தம்பி ஸூலே உத்தாஸேந்தி, அஸினாபி ஸீஸம் சி²ந்த³ந்தி. தே தத்த² மரணம்பி நிக³ச்ச²ந்தி, மரணமத்தம்பி து³க்க²ம். அயம்பி, பி⁴க்க²வே, காமானம் ஆதீ³னவோ ஸந்தி³ட்டி²கோ, து³க்க²க்க²ந்தோ⁴ காமஹேது காமனிதா³னம் காமாதி⁴கரணம் காமானமேவ ஹேது.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, காமஹேது காமனிதா³னம் காமாதி⁴கரணம் காமானமேவ ஹேது காயேன து³ச்சரிதம் சரந்தி, வாசாய து³ச்சரிதம் சரந்தி, மனஸா து³ச்சரிதம் சரந்தி. தே காயேன து³ச்சரிதம் சரித்வா, வாசாய து³ச்சரிதம் சரித்வா, மனஸா து³ச்சரிதம் சரித்வா, காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபஜ்ஜந்தி. அயம்பி, பி⁴க்க²வே, காமானம் ஆதீ³னவோ ஸம்பராயிகோ, து³க்க²க்க²ந்தோ⁴ காமஹேது காமனிதா³னம் காமாதி⁴கரணம் காமானமேவ ஹேது.

170. ‘‘கிஞ்ச, பி⁴க்க²வே, காமானம் நிஸ்ஸரணம்? யோ கோ², பி⁴க்க²வே, காமேஸு ச²ந்த³ராக³வினயோ ச²ந்த³ராக³ப்பஹானம் – இத³ம் காமானம் நிஸ்ஸரணம்.

‘‘யே ஹி கேசி, பி⁴க்க²வே, ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா ஏவம் காமானம் அஸ்ஸாத³ஞ்ச அஸ்ஸாத³தோ ஆதீ³னவஞ்ச ஆதீ³னவதோ நிஸ்ஸரணஞ்ச நிஸ்ஸரணதோ யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானந்தி தே வத ஸாமம் வா காமே பரிஜானிஸ்ஸந்தி, பரம் வா தத²த்தாய ஸமாத³பேஸ்ஸந்தி யதா² படிபன்னோ காமே பரிஜானிஸ்ஸதீதி – நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி. யே ச கோ² கேசி, பி⁴க்க²வே, ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா ஏவம் காமானம் அஸ்ஸாத³ஞ்ச அஸ்ஸாத³தோ ஆதீ³னவஞ்ச ஆதீ³னவதோ நிஸ்ஸரணஞ்ச நிஸ்ஸரணதோ யதா²பூ⁴தம் பஜானந்தி, தே வத ஸாமம் வா காமே பரிஜானிஸ்ஸந்தி பரம் வா தத²த்தாய ஸமாத³பேஸ்ஸந்தி யதா² படிபன்னோ காமே பரிஜானிஸ்ஸதீதி – டா²னமேதம் விஜ்ஜதி.

171. ‘‘கோ ச, பி⁴க்க²வே, ரூபானம் அஸ்ஸாதோ³? ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, க²த்தியகஞ்ஞா வா ப்³ராஹ்மணகஞ்ஞா வா க³ஹபதிகஞ்ஞா வா பன்னரஸவஸ்ஸுத்³தே³ஸிகா வா ஸோளஸவஸ்ஸுத்³தே³ஸிகா வா, நாதிதீ³கா⁴ நாதிரஸ்ஸா நாதிகிஸா நாதிதூ²லா நாதிகாளீ நாச்சோதா³தா பரமா ஸா, பி⁴க்க²வே, தஸ்மிம் ஸமயே ஸுபா⁴ வண்ணனிபா⁴தி? ‘ஏவம், ப⁴ந்தே’. யம் கோ², பி⁴க்க²வே, ஸுப⁴ம் வண்ணனிப⁴ம் படிச்ச உப்பஜ்ஜதி ஸுக²ம் ஸோமனஸ்ஸம் – அயம் ரூபானம் அஸ்ஸாதோ³.

‘‘கோ ச, பி⁴க்க²வே, ரூபானம் ஆதீ³னவோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, தமேவ ப⁴கி³னிம் பஸ்ஸேய்ய அபரேன ஸமயேன ஆஸீதிகம் வா நாவுதிகம் வா வஸ்ஸஸதிகம் வா ஜாதியா, ஜிண்ணம் கோ³பானஸிவங்கம் போ⁴க்³க³ம் த³ண்ட³பராயனம் பவேத⁴மானம் க³ச்ச²ந்திம் ஆதுரம் க³தயோப்³ப³னம் க²ண்ட³த³ந்தம் [க²ண்ட³த³ந்திம் (ஸீ. பீ.)] பலிதகேஸம் [பலிதகேஸிம்], விலூனம் க²லிதஸிரம் வலினம் திலகாஹதக³த்தம் [திலகாஹதக³த்திம் (ப³ஹூஸு) அட்ட²கதா² டீகா ஓலோகேதப்³பா³]. தம் கிம் மஞ்ஞத², பி⁴க்க²வே, யா புரிமா ஸுபா⁴ வண்ணனிபா⁴ ஸா அந்தரஹிதா, ஆதீ³னவோ பாதுபூ⁴தோதி? ‘ஏவம், ப⁴ந்தே’. அயம்பி, பி⁴க்க²வே, ரூபானம் ஆதீ³னவோ.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, தமேவ ப⁴கி³னிம் பஸ்ஸேய்ய ஆபா³தி⁴கம் து³க்கி²தம் பா³ள்ஹகி³லானம், ஸகே முத்தகரீஸே பலிபன்னம் ஸேமானம் [ஸேய்யமானம் (க.)], அஞ்ஞேஹி வுட்டா²பியமானம், அஞ்ஞேஹி ஸம்வேஸியமானம். தம் கிம் மஞ்ஞத², பி⁴க்க²வே, யா புரிமா ஸுபா⁴ வண்ணனிபா⁴ ஸா அந்தரஹிதா, ஆதீ³னவோ பாதுபூ⁴தோதி? ‘ஏவம், ப⁴ந்தே’. அயம்பி, பி⁴க்க²வே, ரூபானம் ஆதீ³னவோ.

172. ‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, தமேவ ப⁴கி³னிம் பஸ்ஸேய்ய ஸரீரம் ஸிவதி²காய ச²ட்³டி³தம் – ஏகாஹமதம் வா த்³வீஹமதம் வா தீஹமதம் வா, உத்³து⁴மாதகம் வினீலகம் விபுப்³ப³கஜாதம். தம் கிம் மஞ்ஞத², பி⁴க்க²வே, யா புரிமா ஸுபா⁴ வண்ணனிபா⁴ ஸா அந்தரஹிதா, ஆதீ³னவோ பாதுபூ⁴தோதி? ‘ஏவம், ப⁴ந்தே’. அயம்பி, பி⁴க்க²வே, ரூபானம் ஆதீ³னவோ.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, தமேவ ப⁴கி³னிம் பஸ்ஸேய்ய ஸரீரம் ஸிவதி²காய ச²ட்³டி³தம் – காகேஹி வா க²ஜ்ஜமானம், குலலேஹி வா க²ஜ்ஜமானம், கி³ஜ்ஜே²ஹி வா க²ஜ்ஜமானம், கங்கேஹி வா க²ஜ்ஜமானம், ஸுனகே²ஹி வா க²ஜ்ஜமானம், ப்³யக்³கே⁴ஹி வா க²ஜ்ஜமானம், தீ³பீஹி வா க²ஜ்ஜமானம், ஸிங்கா³லேஹி வா க²ஜ்ஜமானம், விவிதே⁴ஹி வா பாணகஜாதேஹி க²ஜ்ஜமானம். தம் கிம் மஞ்ஞத², பி⁴க்க²வே, யா புரிமா ஸுபா⁴ வண்ணனிபா⁴ ஸா அந்தரஹிதா, ஆதீ³னவோ பாதுபூ⁴தோதி? ‘ஏவம், ப⁴ந்தே’. அயம்பி, பி⁴க்க²வே, ரூபானம் ஆதீ³னவோ.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, தமேவ ப⁴கி³னிம் பஸ்ஸேய்ய ஸரீரம் ஸிவதி²காய ச²ட்³டி³தம் – அட்டி²கஸங்க²லிகம் ஸமம்ஸலோஹிதம் ந்ஹாருஸம்ப³ந்த⁴ம், அட்டி²கஸங்க²லிகம் நிமம்ஸலோஹிதமக்கி²தம் ந்ஹாருஸம்ப³ந்த⁴ம், அட்டி²கஸங்க²லிகம் அபக³தமம்ஸலோஹிதம் ந்ஹாருஸம்ப³ந்த⁴ம், அட்டி²கானி அபக³தஸம்ப³ந்தா⁴னி தி³ஸாவிதி³ஸாவிக்கி²த்தானி – அஞ்ஞேன ஹத்த²ட்டி²கம், அஞ்ஞேன பாத³ட்டி²கம், அஞ்ஞேன கோ³ப்ப²கட்டி²கம், அஞ்ஞேன ஜங்க⁴ட்டி²கம், அஞ்ஞேன ஊருட்டி²கம், அஞ்ஞேன கடிட்டி²கம், அஞ்ஞேன பா²ஸுகட்டி²கம், அஞ்ஞேன பிட்டி²ட்டி²கம், அஞ்ஞேன க²ந்த⁴ட்டி²கம், அஞ்ஞேன கீ³வட்டி²கம், அஞ்ஞேன ஹனுகட்டி²கம், அஞ்ஞேன த³ந்தட்டி²கம், அஞ்ஞேன ஸீஸகடாஹம். தம் கிம் மஞ்ஞத², பி⁴க்க²வே, யா புரிமா ஸுபா⁴ வண்ணனிபா⁴ ஸா அந்தரஹிதா, ஆதீ³னவோ பாதுபூ⁴தோதி? ‘ஏவம், ப⁴ந்தே’. அயம்பி, பி⁴க்க²வே, ரூபானம் ஆதீ³னவோ.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, தமேவ ப⁴கி³னிம் பஸ்ஸேய்ய ஸரீரம் ஸிவதி²காய ச²ட்³டி³தம் – அட்டி²கானி ஸேதானி ஸங்க²வண்ணபடிபா⁴கா³னி, அட்டி²கானி புஞ்ஜகிதானி தேரோவஸ்ஸிகானி, அட்டி²கானி பூதீனி சுண்ணகஜாதானி. தம் கிம் மஞ்ஞத², பி⁴க்க²வே, யா புரிமா ஸுபா⁴ வண்ணனிபா⁴ ஸா அந்தரஹிதா, ஆதீ³னவோ பாதுபூ⁴தோதி? ‘ஏவம், ப⁴ந்தே’. அயம்பி, பி⁴க்க²வே, ரூபானம் ஆதீ³னவோ.

‘‘கிஞ்ச, பி⁴க்க²வே, ரூபானம் நிஸ்ஸரணம்? யோ, பி⁴க்க²வே, ரூபேஸு ச²ந்த³ராக³வினயோ ச²ந்த³ராக³ப்பஹானம் – இத³ம் ரூபானம் நிஸ்ஸரணம்.

‘‘யே ஹி கேசி, பி⁴க்க²வே, ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா ஏவம் ரூபானம் அஸ்ஸாத³ஞ்ச அஸ்ஸாத³தோ ஆதீ³னவஞ்ச ஆதீ³னவதோ நிஸ்ஸரணஞ்ச நிஸ்ஸரணதோ யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானந்தி தே வத ஸாமம் வா ரூபே பரிஜானிஸ்ஸந்தி, பரம் வா தத²த்தாய ஸமாத³பேஸ்ஸந்தி யதா² படிபன்னோ ரூபே பரிஜானிஸ்ஸதீதி – நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி. யே ச கோ² கேசி, பி⁴க்க²வே, ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா ஏவம் ரூபானம் அஸ்ஸாத³ஞ்ச அஸ்ஸாத³தோ ஆதீ³னவஞ்ச ஆதீ³னவதோ நிஸ்ஸரணஞ்ச நிஸ்ஸரணதோ யதா²பூ⁴தம் பஜானந்தி தே வத ஸாமம் வா ரூபே பரிஜானிஸ்ஸந்தி பரம் வா தத²த்தாய ஸமாத³பேஸ்ஸந்தி யதா² படிபன்னோ ரூபே பரிஜானிஸ்ஸதீதி – டா²னமேதம் விஜ்ஜதி.

173. ‘‘கோ ச, பி⁴க்க²வே, வேத³னானம் அஸ்ஸாதோ³? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² விவிச்சேவ காமேஹி விவிச்ச அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹி ஸவிதக்கம் ஸவிசாரம் விவேகஜம் பீதிஸுக²ம் பட²மம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. யஸ்மிம் ஸமயே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² விவிச்சேவ காமேஹி விவிச்ச அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹி ஸவிதக்கம் ஸவிசாரம் விவேகஜம் பீதிஸுக²ம் பட²மம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி, நேவ தஸ்மிம் ஸமயே அத்தப்³யாபா³தா⁴யபி சேதேதி, ந பரப்³யாபா³தா⁴யபி சேதேதி, ந உப⁴யப்³யாபா³தா⁴யபி சேதேதி; அப்³யாப³ஜ்ஜ²ம்யேவ தஸ்மிம் ஸமயே வேத³னம் வேதே³தி. அப்³யாப³ஜ்ஜ²பரமாஹம், பி⁴க்க²வே, வேத³னானம் அஸ்ஸாத³ம் வதா³மி.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² விதக்கவிசாரானம் வூபஸமா அஜ்ஜ²த்தம் ஸம்பஸாத³னம் சேதஸோ ஏகோதி³பா⁴வம் அவிதக்கம் அவிசாரம் ஸமாதி⁴ஜம் பீதிஸுக²ம் து³தியம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி…பே… யஸ்மிம் ஸமயே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² பீதியா ச விராகா³, உபேக்க²கோ ச விஹரதி, ஸதோ ச ஸம்பஜானோ ஸுக²ஞ்ச காயேன படிஸம்வேதே³தி யம் தம் அரியா ஆசிக்க²ந்தி – ‘உபேக்க²கோ ஸதிமா ஸுக²விஹாரீ’தி ததியம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி…பே… யஸ்மிம் ஸமயே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸுக²ஸ்ஸ ச பஹானா து³க்க²ஸ்ஸ ச பஹானா புப்³பே³வ ஸோமனஸ்ஸதோ³மனஸ்ஸானம் அத்த²ங்க³மா அது³க்க²மஸுக²ம் உபேக்கா²ஸதிபாரிஸுத்³தி⁴ம் சதுத்த²ம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி, நேவ தஸ்மிம் ஸமயே அத்தப்³யாபா³தா⁴யபி சேதேதி, ந பரப்³யாபா³தா⁴யபி சேதேதி, ந உப⁴யப்³யாபா³தா⁴யபி சேதேதி; அப்³யாப³ஜ்ஜ²ம்யேவ தஸ்மிம் ஸமயே வேத³னம் வேதே³தி. அப்³யாப³ஜ்ஜ²பரமாஹம், பி⁴க்க²வே, வேத³னானம் அஸ்ஸாத³ம் வதா³மி.

174. ‘‘கோ ச, பி⁴க்க²வே, வேத³னானம் ஆதீ³னவோ? யம், பி⁴க்க²வே, வேத³னா அனிச்சா து³க்கா² விபரிணாமத⁴ம்மா – அயம் வேத³னானம் ஆதீ³னவோ.

‘‘கிஞ்ச, பி⁴க்க²வே, வேத³னானம் நிஸ்ஸரணம்? யோ, பி⁴க்க²வே, வேத³னாஸு ச²ந்த³ராக³வினயோ, ச²ந்த³ராக³ப்பஹானம் – இத³ம் வேத³னானம் நிஸ்ஸரணம்.

‘‘யே ஹி கேசி, பி⁴க்க²வே, ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா ஏவம் வேத³னானம் அஸ்ஸாத³ஞ்ச அஸ்ஸாத³தோ ஆதீ³னவஞ்ச ஆதீ³னவதோ நிஸ்ஸரணஞ்ச நிஸ்ஸரணதோ யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானந்தி, தே வத ஸாமம் வா வேத³னம் பரிஜானிஸ்ஸந்தி, பரம் வா தத²த்தாய ஸமாத³பேஸ்ஸந்தி யதா² படிபன்னோ வேத³னம் பரிஜானிஸ்ஸதீதி – நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி. யே ச கோ² கேசி, பி⁴க்க²வே, ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா ஏவம் வேத³னானம் அஸ்ஸாத³ஞ்ச அஸ்ஸாத³தோ ஆதீ³னவஞ்ச ஆதீ³னவதோ நிஸ்ஸரணஞ்ச நிஸ்ஸரணதோ யதா²பூ⁴தம் பஜானந்தி தே வத ஸாமம் வா வேத³னம் பரிஜானிஸ்ஸந்தி, பரம் வா தத²த்தாய ஸமாத³பேஸ்ஸந்தி யதா² படிபன்னோ வேத³னம் பரிஜானிஸ்ஸதீதி – டா²னமேதம் விஜ்ஜதீ’’தி.

இத³மவோச ப⁴க³வா. அத்தமனா தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்து³ந்தி.

மஹாது³க்க²க்க²ந்த⁴ஸுத்தம் நிட்டி²தம் ததியம்.

4. சூளது³க்க²க்க²ந்த⁴ஸுத்தம்

175. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸக்கேஸு விஹரதி கபிலவத்து²ஸ்மிம் நிக்³ரோதா⁴ராமே. அத² கோ² மஹானாமோ ஸக்கோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² மஹானாமோ ஸக்கோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘தீ³க⁴ரத்தாஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா ஏவம் த⁴ம்மம் தே³ஸிதம் ஆஜானாமி – ‘லோபோ⁴ சித்தஸ்ஸ உபக்கிலேஸோ, தோ³ஸோ சித்தஸ்ஸ உபக்கிலேஸோ, மோஹோ சித்தஸ்ஸ உபக்கிலேஸோ’தி. ஏவஞ்சாஹம் [ஏவம்பாஹம் (க.)], ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா த⁴ம்மம் தே³ஸிதம் ஆஜானாமி – ‘லோபோ⁴ சித்தஸ்ஸ உபக்கிலேஸோ, தோ³ஸோ சித்தஸ்ஸ உபக்கிலேஸோ, மோஹோ சித்தஸ்ஸ உபக்கிலேஸோ’தி. அத² ச பன மே ஏகதா³ லோப⁴த⁴ம்மாபி சித்தம் பரியாதா³ய திட்ட²ந்தி, தோ³ஸத⁴ம்மாபி சித்தம் பரியாதா³ய திட்ட²ந்தி, மோஹத⁴ம்மாபி சித்தம் பரியாதா³ய திட்ட²ந்தி. தஸ்ஸ மய்ஹம், ப⁴ந்தே, ஏவம் ஹோதி – ‘கோஸு நாம மே த⁴ம்மோ அஜ்ஜ²த்தம் அப்பஹீனோ யேன மே ஏகதா³ லோப⁴த⁴ம்மாபி சித்தம் பரியாதா³ய திட்ட²ந்தி, தோ³ஸத⁴ம்மாபி சித்தம் பரியாதா³ய திட்ட²ந்தி, மோஹத⁴ம்மாபி சித்தம் பரியாதா³ய திட்ட²ந்தீ’’’தி.

176. ‘‘ஸோ ஏவ கோ² தே, மஹானாம, த⁴ம்மோ அஜ்ஜ²த்தம் அப்பஹீனோ யேன தே ஏகதா³ லோப⁴த⁴ம்மாபி சித்தம் பரியாதா³ய திட்ட²ந்தி, தோ³ஸத⁴ம்மாபி சித்தம் பரியாதா³ய திட்ட²ந்தி, மோஹத⁴ம்மாபி சித்தம் பரியாதா³ய திட்ட²ந்தி. ஸோ ச ஹி தே, மஹானாம, த⁴ம்மோ அஜ்ஜ²த்தம் பஹீனோ அப⁴விஸ்ஸ, ந த்வம் அகா³ரம் அஜ்ஜா²வஸேய்யாஸி, ந காமே பரிபு⁴ஞ்ஜேய்யாஸி. யஸ்மா ச கோ² தே, மஹானாம, ஸோ ஏவ த⁴ம்மோ அஜ்ஜ²த்தம் அப்பஹீனோ தஸ்மா த்வம் அகா³ரம் அஜ்ஜா²வஸஸி, காமே பரிபு⁴ஞ்ஜஸி.

177. ‘‘‘அப்பஸ்ஸாதா³ காமா ப³ஹுது³க்கா² ப³ஹுபாயாஸா, ஆதீ³னவோ [ப³ஹூபாயாஸா (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)] ஏத்த² பி⁴ய்யோ’தி – இதி சேபி, மஹானாம, அரியஸாவகஸ்ஸ யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய ஸுதி³ட்ட²ம் ஹோதி, ஸோ ச [ஸோவ (க.)] அஞ்ஞத்ரேவ காமேஹி அஞ்ஞத்ர அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹி பீதிஸுக²ம் நாதி⁴க³ச்ச²தி, அஞ்ஞம் வா ததோ ஸந்ததரம்; அத² கோ² ஸோ நேவ தாவ அனாவட்டீ காமேஸு ஹோதி. யதோ ச கோ², மஹானாம, அரியஸாவகஸ்ஸ ‘அப்பஸ்ஸாதா³ காமா ப³ஹுது³க்கா² ப³ஹுபாயாஸா, ஆதீ³னவோ ஏத்த² பி⁴ய்யோ’தி – ஏவமேதம் யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய ஸுதி³ட்ட²ம் ஹோதி, ஸோ ச அஞ்ஞத்ரேவ காமேஹி அஞ்ஞத்ர அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹி பீதிஸுக²ம் அதி⁴க³ச்ச²தி அஞ்ஞம் வா ததோ ஸந்ததரம்; அத² கோ² ஸோ அனாவட்டீ காமேஸு ஹோதி.

‘‘மய்ஹம்பி கோ², மஹானாம, புப்³பே³வ ஸம்போ³தா⁴, அனபி⁴ஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸேவ ஸதோ, ‘அப்பஸ்ஸாதா³ காமா ப³ஹுது³க்கா² ப³ஹுபாயாஸா, ஆதீ³னவோ ஏத்த² பி⁴ய்யோ’தி – ஏவமேதம் யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய ஸுதி³ட்ட²ம் ஹோதி, ஸோ ச அஞ்ஞத்ரேவ காமேஹி அஞ்ஞத்ர அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹி பீதிஸுக²ம் நாஜ்ஜ²க³மம், அஞ்ஞம் வா ததோ ஸந்ததரம்; அத² க்²வாஹம் நேவ தாவ அனாவட்டீ காமேஸு பச்சஞ்ஞாஸிம். யதோ ச கோ² மே, மஹானாம, ‘அப்பஸ்ஸாதா³ காமா ப³ஹுது³க்கா² ப³ஹுபாயாஸா, ஆதீ³னவோ ஏத்த² பி⁴ய்யோ’தி – ஏவமேதம் யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய ஸுதி³ட்ட²ம் அஹோஸி, ஸோ ச [ஸோவ (க.)] அஞ்ஞத்ரேவ காமேஹி அஞ்ஞத்ர அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹி பீதிஸுக²ம் அஜ்ஜ²க³மம், அஞ்ஞம் வா ததோ ஸந்ததரம்; அதா²ஹம் அனாவட்டீ காமேஸு பச்சஞ்ஞாஸிம்.

178. ‘‘கோ ச, மஹானாம, காமானம் அஸ்ஸாதோ³? பஞ்சிமே, மஹானாம, காமகு³ணா. கதமே பஞ்ச? சக்கு²விஞ்ஞேய்யா ரூபா இட்டா² கந்தா மனாபா பியரூபா காமூபஸம்ஹிதா ரஜனீயா; ஸோதவிஞ்ஞேய்யா ஸத்³தா³…பே… கா⁴னவிஞ்ஞேய்யா க³ந்தா⁴… ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞேய்யா ரஸா… காயவிஞ்ஞேய்யா போ²ட்ட²ப்³பா³ இட்டா² கந்தா மனாபா பியரூபா காமூபஸம்ஹிதா ரஜனீயா – இமே கோ², மஹானாம, பஞ்ச காமகு³ணா. யம் கோ², மஹானாம, இமே பஞ்ச காமகு³ணே படிச்ச உப்பஜ்ஜதி ஸுக²ம் ஸோமனஸ்ஸம் – அயம் காமானம் அஸ்ஸாதோ³.

‘‘கோ ச, மஹானாம, காமானம் ஆதீ³னவோ? இத⁴, மஹானாம, குலபுத்தோ யேன ஸிப்பட்டா²னேன ஜீவிகம் கப்பேதி – யதி³ முத்³தா³ய யதி³ க³ணனாய யதி³ ஸங்கா²னேன யதி³ கஸியா யதி³ வணிஜ்ஜாய யதி³ கோ³ரக்கே²ன யதி³ இஸ்ஸத்தே²ன யதி³ ராஜபோரிஸேன யதி³ ஸிப்பஞ்ஞதரேன, ஸீதஸ்ஸ புரக்க²தோ உண்ஹஸ்ஸ புரக்க²தோ ட³ம்ஸமகஸவாதாதபஸரீம்ஸபஸம்ப²ஸ்ஸேஹி ரிஸ்ஸமானோ கு²ப்பிபாஸாய மீயமானோ; அயம்பி, மஹானாம, காமானம் ஆதீ³னவோ ஸந்தி³ட்டி²கோ து³க்க²க்க²ந்தோ⁴ காமஹேது காமனிதா³னம் காமாதி⁴கரணம் காமானமேவ ஹேது.

‘‘தஸ்ஸ சே மஹானாம குலபுத்தஸ்ஸ ஏவம் உட்ட²ஹதோ க⁴டதோ வாயமதோ தே போ⁴கா³ நாபி⁴னிப்ப²ஜ்ஜந்தி, ஸோ ஸோசதி கிலமதி பரிதே³வதி உரத்தாளிம் கந்த³தி ஸம்மோஹம் ஆபஜ்ஜதி ‘மோக⁴ம் வத மே உட்டா²னம், அப²லோ வத மே வாயாமோ’தி. அயம்பி, மஹானாம, காமானம் ஆதீ³னவோ ஸந்தி³ட்டி²கோ து³க்க²க்க²ந்தோ⁴ காமஹேது காமனிதா³னம் காமாதி⁴கரணம் காமானமேவ ஹேது.

‘‘தஸ்ஸ சே, மஹானாம, குலபுத்தஸ்ஸ ஏவம் உட்ட²ஹதோ க⁴டதோ வாயமதோ தே போ⁴கா³ அபி⁴னிப்ப²ஜ்ஜந்தி. ஸோ தேஸம் போ⁴கா³னம் ஆரக்கா²தி⁴கரணம் து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி – ‘கிந்தி மே போ⁴கே³ நேவ ராஜானோ ஹரேய்யும், ந சோரா ஹரேய்யும், ந அக்³கி³ த³ஹேய்ய, ந உத³கம் வஹேய்ய, ந அப்பியா வா தா³யாதா³ ஹரேய்யு’ந்தி. தஸ்ஸ ஏவம் ஆரக்க²தோ கோ³பயதோ தே போ⁴கே³ ராஜானோ வா ஹரந்தி, சோரா வா ஹரந்தி, அக்³கி³ வா த³ஹதி, உத³கம் வா வஹதி, அப்பியா வா தா³யாதா³ ஹரந்தி. ஸோ ஸோசதி கிலமதி பரிதே³வதி உரத்தாளிம் கந்த³தி ஸம்மோஹம் ஆபஜ்ஜதி – ‘யம்பி மே அஹோஸி தம்பி நோ நத்தீ²’தி. அயம்பி, மஹானாம, காமானம் ஆதீ³னவோ ஸந்தி³ட்டி²கோ து³க்க²க்க²ந்தோ⁴ காமஹேது காமனிதா³னம் காமாதி⁴கரணம் காமானமேவ ஹேது.

‘‘புன சபரம், மஹானாம, காமஹேது காமனிதா³னம் காமாதி⁴கரணம் காமானமேவ ஹேது ராஜானோபி ராஜூஹி விவத³ந்தி, க²த்தியாபி க²த்தியேஹி விவத³ந்தி, ப்³ராஹ்மணாபி ப்³ராஹ்மணேஹி விவத³ந்தி, க³ஹபதீபி க³ஹபதீஹி விவத³ந்தி, மாதாபி புத்தேன விவத³தி, புத்தோபி மாதரா விவத³தி, பிதாபி புத்தேன விவத³தி, புத்தோபி பிதரா விவத³தி, பா⁴தாபி பா⁴தரா விவத³தி, பா⁴தாபி ப⁴கி³னியா விவத³தி, ப⁴கி³னீபி பா⁴தரா விவத³தி, ஸஹாயோபி ஸஹாயேன விவத³தி. தே தத்த² கலஹவிக்³க³ஹவிவாதா³பன்னா அஞ்ஞமஞ்ஞம் பாணீஹிபி உபக்கமந்தி, லேட்³டூ³ஹிபி உபக்கமந்தி, த³ண்டே³ஹிபி உபக்கமந்தி, ஸத்தே²ஹிபி உபக்கமந்தி. தே தத்த² மரணம்பி நிக³ச்ச²ந்தி, மரணமத்தம்பி து³க்க²ம். அயம்பி, மஹானாம, காமானம் ஆதீ³னவோ ஸந்தி³ட்டி²கோ து³க்க²க்க²ந்தோ⁴ காமஹேது காமனிதா³னம் காமாதி⁴கரணம் காமானமேவ ஹேது.

‘‘புன சபரம், மஹானாம, காமஹேது காமனிதா³னம் காமாதி⁴கரணம் காமானமேவ ஹேது அஸிசம்மம் க³ஹேத்வா, த⁴னுகலாபம் ஸன்னய்ஹித்வா, உப⁴தோப்³யூள்ஹம் ஸங்கா³மம் பக்க²ந்த³ந்தி உஸூஸுபி கி²ப்பமானேஸு, ஸத்தீஸுபி கி²ப்பமானாஸு, அஸீஸுபி விஜ்ஜோதலந்தேஸு. தே தத்த² உஸூஹிபி விஜ்ஜ²ந்தி, ஸத்தியாபி விஜ்ஜ²ந்தி, அஸினாபி ஸீஸம் சி²ந்த³ந்தி. தே தத்த² மரணம்பி நிக³ச்ச²ந்தி, மரணமத்தம்பி து³க்க²ம். அயம்பி, மஹானாம, காமானம் ஆதீ³னவோ ஸந்தி³ட்டி²கோ து³க்க²க்க²ந்தோ⁴ காமஹேது காமனிதா³னம் காமாதி⁴கரணம் காமானமேவ ஹேது.

‘‘புன சபரம், மஹானாம, காமஹேது காமனிதா³னம் காமாதி⁴கரணம் காமானமேவ ஹேது அஸிசம்மம் க³ஹேத்வா, த⁴னுகலாபம் ஸன்னய்ஹித்வா, அத்³தா³வலேபனா உபகாரியோ பக்க²ந்த³ந்தி உஸூஸுபி கி²ப்பமானேஸு, ஸத்தீஸுபி கி²ப்பமானாஸு, அஸீஸுபி விஜ்ஜோதலந்தேஸு. தே தத்த² உஸூஹிபி விஜ்ஜ²ந்தி, ஸத்தியாபி விஜ்ஜ²ந்தி, ச²கணகாயபி ஓஸிஞ்சந்தி, அபி⁴வக்³கே³னபி ஓமத்³த³ந்தி, அஸினாபி ஸீஸம் சி²ந்த³ந்தி. தே தத்த² மரணம்பி நிக³ச்ச²ந்தி, மரணமத்தம்பி து³க்க²ம். அயம்பி, மஹானாம, காமானம் ஆதீ³னவோ ஸந்தி³ட்டி²கோ து³க்க²க்க²ந்தோ⁴ காமஹேது காமனிதா³னம் காமாதி⁴கரணம் காமானமேவ ஹேது.

‘‘புன சபரம், மஹானாம, காமஹேது காமனிதா³னம் காமாதி⁴கரணம் காமானமேவ ஹேது ஸந்தி⁴ம்பி சி²ந்த³ந்தி, நில்லோபம்பி ஹரந்தி, ஏகாகா³ரிகம்பி கரோந்தி, பரிபந்தே²பி திட்ட²ந்தி, பரதா³ரம்பி க³ச்ச²ந்தி. தமேனம் ராஜானோ க³ஹேத்வா விவிதா⁴ கம்மகாரணா காரேந்தி – கஸாஹிபி தாளேந்தி, வேத்தேஹிபி தாளேந்தி, அட்³ட⁴த³ண்ட³கேஹிபி தாளேந்தி; ஹத்த²ம்பி சி²ந்த³ந்தி, பாத³ம்பி சி²ந்த³ந்தி, ஹத்த²பாத³ம்பி சி²ந்த³ந்தி, கண்ணம்பி சி²ந்த³ந்தி, நாஸம்பி சி²ந்த³ந்தி, கண்ணனாஸம்பி சி²ந்த³ந்தி; பி³லங்க³தா²லிகம்பி கரோந்தி, ஸங்க²முண்டி³கம்பி கரோந்தி, ராஹுமுக²ம்பி கரோந்தி, ஜோதிமாலிகம்பி கரோந்தி, ஹத்த²பஜ்ஜோதிகம்பி கரோந்தி, ஏரகவத்திகம்பி கரோந்தி, சீரகவாஸிகம்பி கரோந்தி, ஏணேய்யகம்பி கரோந்தி, ப³ளிஸமம்ஸிகம்பி கரோந்தி, கஹாபணிகம்பி கரோந்தி, கா²ராபதச்சி²கம்பி கரோந்தி, பலிக⁴பரிவத்திகம்பி கரோந்தி, பலாலபீட²கம்பி கரோந்தி, தத்தேனபி தேலேன ஓஸிஞ்சந்தி, ஸுனகே²ஹிபி கா²தா³பேந்தி, ஜீவந்தம்பி ஸூலே உத்தாஸேந்தி, அஸினாபி ஸீஸம் சி²ந்த³ந்தி. தே தத்த² மரணம்பி நிக³ச்ச²ந்தி, மரணமத்தம்பி து³க்க²ம். அயம்பி, மஹானாம, காமானம் ஆதீ³னவோ ஸந்தி³ட்டி²கோ து³க்க²க்க²ந்தோ⁴ காமஹேது காமனிதா³னம் காமாதி⁴கரணம் காமானமேவ ஹேது.

‘‘புன சபரம், மஹானாம, காமஹேது காமனிதா³னம் காமாதி⁴கரணம் காமானமேவ ஹேது காயேன து³ச்சரிதம் சரந்தி, வாசாய து³ச்சரிதம் சரந்தி, மனஸா து³ச்சரிதம் சரந்தி. தே காயேன து³ச்சரிதம் சரித்வா, வாசாய து³ச்சரிதம் சரித்வா, மனஸா து³ச்சரிதம் சரித்வா, காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா, அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபஜ்ஜந்தி. அயம்பி, மஹானாம, காமானம் ஆதீ³னவோ ஸம்பராயிகோ, து³க்க²க்க²ந்தோ⁴ காமஹேது காமனிதா³னம் காமாதி⁴கரணம் காமானமேவ ஹேது.

179. ‘‘ஏகமிதா³ஹம், மஹானாம, ஸமயம் ராஜக³ஹே விஹராமி கி³ஜ்ஜ²கூடே பப்³ப³தே. தேன கோ² பன ஸமயேன ஸம்ப³ஹுலா நிக³ண்டா² [நிக³ந்தா² (ஸ்யா. க.)] இஸிகி³லிபஸ்ஸே காளஸிலாயம் உப்³ப⁴ட்ட²கா ஹோந்தி ஆஸனபடிக்கி²த்தா, ஓபக்கமிகா து³க்கா² திப்³பா³ க²ரா கடுகா வேத³னா வேத³யந்தி. அத² க்²வாஹம், மஹானாம, ஸாயன்ஹஸமயம் படிஸல்லானா வுட்டி²தோ யேன இஸிகி³லிபஸ்ஸே காளஸிலா யேன தே நிக³ண்டா² தேனுபஸங்கமிம்; உபஸங்கமித்வா தே நிக³ண்டே² ஏதத³வோசம் – ‘கின்னு தும்ஹே, ஆவுஸோ, நிக³ண்டா² உப்³ப⁴ட்ட²கா ஆஸனபடிக்கி²த்தா, ஓபக்கமிகா து³க்கா² திப்³பா³ க²ரா கடுகா வேத³னா வேத³யதா²’தி? ஏவம் வுத்தே, மஹானாம, தே நிக³ண்டா² மம் ஏதத³வோசும் – ‘நிக³ண்டோ², ஆவுஸோ, நாடபுத்தோ [நாத²புத்தோ (ஸீ. பீ.)] ஸப்³ப³ஞ்ஞூ ஸப்³ப³த³ஸ்ஸாவீ அபரிஸேஸம் ஞாணத³ஸ்ஸனம் படிஜானாதி – ‘‘சரதோ ச மே திட்ட²தோ ச ஸுத்தஸ்ஸ ச ஜாக³ரஸ்ஸ ச ஸததம் ஸமிதம் ஞாணத³ஸ்ஸனம் பச்சுபட்டி²த’’ந்தி. ஸோ ஏவமாஹ – ‘‘அத்தி² கோ² வோ [அத்தி² கோ² போ⁴ (ஸ்யா. க.)], நிக³ண்டா², புப்³பே³ பாபகம்மம் கதம், தம் இமாய கடுகாய து³க்கரகாரிகாய நிஜ்ஜீரேத² [நிஜ்ஜரேத² (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)]; யம் பனேத்த² [மயம் பனேத்த² (க.)] ஏதரஹி காயேன ஸம்வுதா வாசாய ஸம்வுதா மனஸா ஸம்வுதா தம் ஆயதிம் பாபஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ அகரணம்; இதி புராணானம் கம்மானம் தபஸா ப்³யந்திபா⁴வா, நவானம் கம்மானம் அகரணா, ஆயதிம் அனவஸ்ஸவோ; ஆயதிம் அனவஸ்ஸவா கம்மக்க²யோ, கம்மக்க²யா து³க்க²க்க²யோ, து³க்க²க்க²யா வேத³னாக்க²யோ, வேத³னாக்க²யா ஸப்³ப³ம் து³க்க²ம் நிஜ்ஜிண்ணம் ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி. தஞ்ச பனம்ஹாகம் ருச்சதி சேவ க²மதி ச, தேன சம்ஹ அத்தமனா’தி.

180. ‘‘ஏவம் வுத்தே, அஹம், மஹானாம, தே நிக³ண்டே² ஏதத³வோசம் – ‘கிம் பன தும்ஹே, ஆவுஸோ நிக³ண்டா², ஜானாத² – அஹுவம்ஹேவ மயம் புப்³பே³ ந நாஹுவம்ஹா’தி? ‘நோ ஹித³ம், ஆவுஸோ’. ‘கிம் பன தும்ஹே, ஆவுஸோ நிக³ண்டா², ஜானாத² – அகரம்ஹேவ மயம் புப்³பே³ பாபகம்மம் ந நாகரம்ஹா’தி? ‘நோ ஹித³ம், ஆவுஸோ’. ‘கிம் பன தும்ஹே, ஆவுஸோ நிக³ண்டா², ஜானாத² – ஏவரூபம் வா ஏவரூபம் வா பாபகம்மம் அகரம்ஹா’தி? ‘நோ ஹித³ம், ஆவுஸோ’. ‘கிம் பன தும்ஹே, ஆவுஸோ நிக³ண்டா², ஜானாத² – ஏத்தகம் வா து³க்க²ம் நிஜ்ஜிண்ணம், ஏத்தகம் வா து³க்க²ம் நிஜ்ஜீரேதப்³ப³ம், ஏத்தகம்ஹி வா து³க்கே² நிஜ்ஜிண்ணே ஸப்³ப³ம் து³க்க²ம் நிஜ்ஜிண்ணம் ப⁴விஸ்ஸதீ’தி? ‘நோ ஹித³ம், ஆவுஸோ’. ‘கிம் பன தும்ஹே, ஆவுஸோ நிக³ண்டா², ஜானாத² – தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே அகுஸலானம் த⁴ம்மானம் பஹானம், குஸலானம் த⁴ம்மானம் உபஸம்பத³’ந்தி? ‘நோ ஹித³ம், ஆவுஸோ’.

‘‘‘இதி கிர தும்ஹே, ஆவுஸோ நிக³ண்டா², ந ஜானாத² – அஹுவம்ஹேவ மயம் புப்³பே³ ந நாஹுவம்ஹாதி, ந ஜானாத² – அகரம்ஹேவ மயம் புப்³பே³ பாபகம்மம் ந நாகரம்ஹாதி, ந ஜானாத² – ஏவரூபம் வா ஏவரூபம் வா பாபகம்மம் அகரம்ஹாதி, ந ஜானாத² – ஏத்தகம் வா து³க்க²ம் நிஜ்ஜிண்ணம், ஏத்தகம் வா து³க்க²ம் நிஜ்ஜீரேதப்³ப³ம், ஏத்தகம்ஹி வா து³க்கே² நிஜ்ஜிண்ணே ஸப்³ப³ம் து³க்க²ம் நிஜ்ஜிண்ணம் ப⁴விஸ்ஸதீதி. ந ஜானாத² – தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே அகுஸலானம் த⁴ம்மானம் பஹானம், குஸலானம் த⁴ம்மானம் உபஸம்பத³ம். ஏவம் ஸந்தே, ஆவுஸோ நிக³ண்டா², யே லோகே லுத்³தா³ லோஹிதபாணினோ குரூரகம்மந்தா மனுஸ்ஸேஸு பச்சாஜாதா தே நிக³ண்டே²ஸு பப்³ப³ஜந்தீ’தி? ‘ந கோ², ஆவுஸோ கோ³தம, ஸுகே²ன ஸுக²ம் அதி⁴க³ந்தப்³ப³ம், து³க்கே²ன கோ² ஸுக²ம் அதி⁴க³ந்தப்³ப³ம்; ஸுகே²ன சாவுஸோ கோ³தம, ஸுக²ம் அதி⁴க³ந்தப்³ப³ம் அப⁴விஸ்ஸ, ராஜா மாக³தோ⁴ ஸேனியோ பி³ம்பி³ஸாரோ ஸுக²ம் அதி⁴க³ச்சே²ய்ய, ராஜா மாக³தோ⁴ ஸேனியோ பி³ம்பி³ஸாரோ ஸுக²விஹாரிதரோ ஆயஸ்மதா கோ³தமேனா’தி.

‘‘‘அத்³தா⁴யஸ்மந்தேஹி நிக³ண்டே²ஹி ஸஹஸா அப்படிஸங்கா² வாசா பா⁴ஸிதா – ந கோ², ஆவுஸோ கோ³தம, ஸுகே²ன ஸுக²ம் அதி⁴க³ந்தப்³ப³ம், து³க்கே²ன கோ² ஸுக²ம் அதி⁴க³ந்தப்³ப³ம்; ஸுகே²ன சாவுஸோ கோ³தம, ஸுக²ம் அதி⁴க³ந்தப்³ப³ம் அப⁴விஸ்ஸ, ராஜா மாக³தோ⁴ ஸேனியோ பி³ம்பி³ஸாரோ ஸுக²ம் அதி⁴க³ச்சே²ய்ய, ராஜா மாக³தோ⁴ ஸேனியோ பி³ம்பி³ஸாரோ ஸுக²விஹாரிதரோ ஆயஸ்மதா கோ³தமேனா’’தி. அபி ச அஹமேவ தத்த² படிபுச்சி²தப்³போ³ – கோ நு கோ² ஆயஸ்மந்தானம் ஸுக²விஹாரிதரோ ராஜா வா மாக³தோ⁴ ஸேனியோ பி³ம்பி³ஸாரோ ஆயஸ்மா வா கோ³தமோ’தி? அத்³தா⁴வுஸோ கோ³தம, அம்ஹேஹி ஸஹஸா அப்படிஸங்கா² வாசா பா⁴ஸிதா, ந கோ², ஆவுஸோ கோ³தம, ஸுகே²ன ஸுக²ம் அதி⁴க³ந்தப்³ப³ம், து³க்கே²ன கோ² ஸுக²ம் அதி⁴க³ந்தப்³ப³ம்; ஸுகே²ன சாவுஸோ கோ³தம, ஸுக²ம் அதி⁴க³ந்தப்³ப³ம் அப⁴விஸ்ஸ, ராஜா மாக³தோ⁴ ஸேனியோ பி³ம்பி³ஸாரோ ஸுக²ம் அதி⁴க³ச்சே²ய்ய, ராஜா மாக³தோ⁴ ஸேனியோ பி³ம்பி³ஸாரோ ஸுக²விஹாரிதரோ ஆயஸ்மதா கோ³தமேனாதி. அபி ச திட்ட²தேதம், இதா³னிபி மயம் ஆயஸ்மந்தம் கோ³தமம் புச்சா²ம – கோ நு கோ² ஆயஸ்மந்தானம் ஸுக²விஹாரிதரோ ராஜா வா மாக³தோ⁴ ஸேனியோ பி³ம்பி³ஸாரோ ஆயஸ்மா வா கோ³தமோ’தி?

‘‘‘தேன ஹாவுஸோ நிக³ண்டா², தும்ஹேவ தத்த² படிபுச்சி²ஸ்ஸாமி, யதா² வோ க²மேய்ய ததா² நம் ப்³யாகரேய்யாத². தம் கிம் மஞ்ஞதா²வுஸோ நிக³ண்டா², பஹோதி ராஜா மாக³தோ⁴ ஸேனியோ பி³ம்பி³ஸாரோ, அனிஞ்ஜமானோ காயேன, அபா⁴ஸமானோ வாசம், ஸத்த ரத்திந்தி³வானி ஏகந்தஸுக²ம் படிஸம்வேதீ³ விஹரிது’ந்தி? ‘நோ ஹித³ம், ஆவுஸோ’.

‘‘‘தம் கிம் மஞ்ஞதா²வுஸோ நிக³ண்டா², பஹோதி ராஜா மாக³தோ⁴ ஸேனியோ பி³ம்பி³ஸாரோ, அனிஞ்ஜமானோ காயேன, அபா⁴ஸமானோ வாசம், ச² ரத்திந்தி³வானி…பே… பஞ்ச ரத்திந்தி³வானி… சத்தாரி ரத்திந்தி³வானி… தீணி ரத்திந்தி³வானி… த்³வே ரத்திந்தி³வானி… ஏகம் ரத்திந்தி³வம் ஏகந்தஸுக²ம் படிஸம்வேதீ³ விஹரிது’ந்தி? ‘நோ ஹித³ம், ஆவுஸோ’.

‘‘‘அஹம் கோ², ஆவுஸோ நிக³ண்டா², பஹோமி அனிஞ்ஜமானோ காயேன, அபா⁴ஸமானோ வாசம், ஏகம் ரத்திந்தி³வம் ஏகந்தஸுக²ம் படிஸம்வேதீ³ விஹரிதும். அஹம் கோ², ஆவுஸோ நிக³ண்டா², பஹோமி அனிஞ்ஜமானோ காயேன, அபா⁴ஸமானோ வாசம், த்³வே ரத்திந்தி³வானி… தீணி ரத்திந்தி³வானி… சத்தாரி ரத்திந்தி³வானி… பஞ்ச ரத்திந்தி³வானி… ச² ரத்திந்தி³வானி… ஸத்த ரத்திந்தி³வானி ஏகந்தஸுக²ம் படிஸம்வேதீ³ விஹரிதும். தம் கிம் மஞ்ஞதா²வுஸோ நிக³ண்டா², ஏவம் ஸந்தே கோ ஸுக²விஹாரிதரோ ராஜா வா மாக³தோ⁴ ஸேனியோ பி³ம்பி³ஸாரோ அஹம் வா’தி? ‘ஏவம் ஸந்தே ஆயஸ்மாவ கோ³தமோ ஸுக²விஹாரிதரோ ரஞ்ஞா மாக³தே⁴ன ஸேனியேன பி³ம்பி³ஸாரேனா’’’தி.

இத³மவோச ப⁴க³வா. அத்தமனோ மஹானாமோ ஸக்கோ ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்தீ³தி.

சூளது³க்க²க்க²ந்த⁴ஸுத்தம் நிட்டி²தம் சதுத்த²ம்.

5. அனுமானஸுத்தம்

181. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ஆயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ ப⁴க்³கே³ஸு விஹரதி ஸுஸுமாரகி³ரே [ஸும்ஸுமாரகி³ரே (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)] பே⁴ஸகளாவனே மிக³தா³யே. தத்ர கோ² ஆயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘ஆவுஸோ, பி⁴க்க²வோ’’தி. ‘‘ஆவுஸோ’’தி கோ² தே பி⁴க்கூ² ஆயஸ்மதோ மஹாமோக்³க³ல்லானஸ்ஸ பச்சஸ்ஸோஸும். ஆயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ ஏதத³வோச –

‘‘பவாரேதி சேபி, ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² – ‘வத³ந்து மம் ஆயஸ்மந்தோ, வசனீயோம்ஹி ஆயஸ்மந்தேஹீ’தி, ஸோ ச ஹோதி து³ப்³ப³சோ, தோ³வசஸ்ஸகரணேஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ, அக்க²மோ அப்பத³க்கி²ணக்³கா³ஹீ அனுஸாஸனிம், அத² கோ² நம் ஸப்³ரஹ்மசாரீ ந சேவ வத்தப்³ப³ம் மஞ்ஞந்தி, ந ச அனுஸாஸிதப்³ப³ம் மஞ்ஞந்தி, ந ச தஸ்மிம் புக்³க³லே விஸ்ஸாஸம் ஆபஜ்ஜிதப்³ப³ம் மஞ்ஞந்தி.

‘‘கதமே சாவுஸோ, தோ³வசஸ்ஸகரணா த⁴ம்மா? இதா⁴வுஸோ, பி⁴க்கு² பாபிச்சோ² ஹோதி, பாபிகானம் இச்சா²னம் வஸம் க³தோ. யம்பாவுஸோ, பி⁴க்கு² பாபிச்சோ² ஹோதி, பாபிகானம் இச்சா²னம் வஸம் க³தோ – அயம்பி த⁴ம்மோ தோ³வசஸ்ஸகரணோ.

‘‘புன சபரம், ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² அத்துக்கம்ஸகோ ஹோதி பரவம்பீ⁴. யம்பாவுஸோ, பி⁴க்கு² அத்துக்கம்ஸகோ ஹோதி பரவம்பீ⁴ – அயம்பி த⁴ம்மோ தோ³வசஸ்ஸகரணோ.

‘‘புன சபரம், ஆவுஸோ, பி⁴க்கு² கோத⁴னோ ஹோதி கோதா⁴பி⁴பூ⁴தோ. யம்பாவுஸோ, பி⁴க்கு² கோத⁴னோ ஹோதி கோதா⁴பி⁴பூ⁴தோ – அயம்பி த⁴ம்மோ தோ³வசஸ்ஸகரணோ.