3. ஓபம்மவக்³கோ³
1. ககசூபமஸுத்தம்
222. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன ஆயஸ்மா மோளியப²க்³கு³னோ பி⁴க்கு²னீஹி ஸத்³தி⁴ம் அதிவேலம் ஸம்ஸட்டோ² விஹரதி. ஏவம் ஸம்ஸட்டோ² ஆயஸ்மா மோளியப²க்³கு³னோ பி⁴க்கு²னீஹி ஸத்³தி⁴ம் விஹரதி – ஸசே கோசி பி⁴க்கு² ஆயஸ்மதோ மோளியப²க்³கு³னஸ்ஸ ஸம்முகா² தாஸம் பி⁴க்கு²னீனம் அவண்ணம் பா⁴ஸதி, தேனாயஸ்மா மோளியப²க்³கு³னோ குபிதோ அனத்தமனோ அதி⁴கரணம்பி கரோதி. ஸசே பன கோசி பி⁴க்கு² தாஸம் பி⁴க்கு²னீனம் ஸம்முகா² ஆயஸ்மதோ மோளியப²க்³கு³னஸ்ஸ அவண்ணம் பா⁴ஸதி, தேன தா பி⁴க்கு²னியோ குபிதா அனத்தமனா அதி⁴கரணம்பி கரோந்தி. ஏவம் ஸம்ஸட்டோ² ஆயஸ்மா மோளியப²க்³கு³னோ பி⁴க்கு²னீஹி ஸத்³தி⁴ம் விஹரதி. அத² கோ² அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஸோ பி⁴க்கு² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஆயஸ்மா, ப⁴ந்தே, மோளியப²க்³கு³னோ பி⁴க்கு²னீஹி ஸத்³தி⁴ம் அதிவேலம் ஸம்ஸட்டோ² விஹரதி. ஏவம் ஸம்ஸட்டோ², ப⁴ந்தே, ஆயஸ்மா மோளியப²க்³கு³னோ பி⁴க்கு²னீஹி ஸத்³தி⁴ம் விஹரதி – ஸசே கோசி பி⁴க்கு² ஆயஸ்மதோ மோளியப²க்³கு³னஸ்ஸ ஸம்முகா² தாஸம் பி⁴க்கு²னீனம் அவண்ணம் பா⁴ஸதி, தேனாயஸ்மா மோளியப²க்³கு³னோ குபிதோ அனத்தமனோ அதி⁴கரணம்பி கரோதி. ஸசே பன கோசி பி⁴க்கு² தாஸம் பி⁴க்கு²னீனம் ஸம்முகா² ஆயஸ்மதோ மோளியப²க்³கு³னஸ்ஸ அவண்ணம் பா⁴ஸதி, தேன தா பி⁴க்கு²னியோ குபிதா அனத்தமனா அதி⁴கரணம்பி கரோந்தி. ஏவம் ஸம்ஸட்டோ², ப⁴ந்தே, ஆயஸ்மா மோளியப²க்³கு³னோ பி⁴க்கு²னீஹி ஸத்³தி⁴ம் விஹரதீ’’தி.
223. அத² கோ² ப⁴க³வா அஞ்ஞதரம் பி⁴க்கு²ம் ஆமந்தேஸி – ‘‘ஏஹி த்வம், பி⁴க்கு², மம வசனேன மோளியப²க்³கு³னம் பி⁴க்கு²ம் ஆமந்தேஹி – ‘ஸத்தா² தம், ஆவுஸோ ப²க்³கு³ன, ஆமந்தேதீ’’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² ஸோ பி⁴க்கு² ப⁴க³வதோ படிஸ்ஸுத்வா யேனாயஸ்மா மோளியப²க்³கு³னோ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மந்தம் மோளியப²க்³கு³னம் ஏதத³வோச – ‘‘ஸத்தா² தம், ஆவுஸோ ப²க்³கு³ன, ஆமந்தேதீ’’தி. ‘‘ஏவமாவுஸோ’’தி கோ² ஆயஸ்மா மோளியப²க்³கு³னோ தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ படிஸ்ஸுத்வா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² ஆயஸ்மந்தம் மோளியப²க்³கு³னம் ப⁴க³வா ஏதத³வோச –
‘‘ஸச்சம் கிர த்வம், ப²க்³கு³ன, பி⁴க்கு²னீஹி ஸத்³தி⁴ம் அதிவேலம் ஸம்ஸட்டோ² விஹரஸி? ஏவம் ஸம்ஸட்டோ² கிர த்வம், ப²க்³கு³ன, பி⁴க்கு²னீஹி ஸத்³தி⁴ம் விஹரஸி – ஸசே கோசி பி⁴க்கு² துய்ஹம் ஸம்முகா² தாஸம் பி⁴க்கு²னீனம் அவண்ணம் பா⁴ஸதி, தேன த்வம் குபிதோ அனத்தமனோ அதி⁴கரணம்பி கரோஸி. ஸசே பன கோசி பி⁴க்கு² தாஸம் பி⁴க்கு²னீனம் ஸம்முகா² துய்ஹம் அவண்ணம் பா⁴ஸதி, தேன தா பி⁴க்கு²னியோ குபிதா அனத்தமனா அதி⁴கரணம்பி கரோந்தி. ஏவம் ஸம்ஸட்டோ² கிர த்வம், ப²க்³கு³ன, பி⁴க்கு²னீஹி ஸத்³தி⁴ம் விஹரஸீ’’தி? ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘நனு த்வம், ப²க்³கு³ன, குலபுத்தோ ஸத்³தா⁴ அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதோ’’தி? ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி.
224. ‘‘ந கோ² தே ஏதம், ப²க்³கு³ன, பதிரூபம் குலபுத்தஸ்ஸ ஸத்³தா⁴ அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதஸ்ஸ, யம் த்வம் பி⁴க்கு²னீஹி ஸத்³தி⁴ம் அதிவேலம் ஸம்ஸட்டோ² விஹரேய்யாஸி. தஸ்மாதிஹ, ப²க்³கு³ன, தவ சேபி கோசி ஸம்முகா² தாஸம் பி⁴க்கு²னீனம் அவண்ணம் பா⁴ஸேய்ய, தத்ராபி த்வம், ப²க்³கு³ன, யே கே³ஹஸிதா [கே³ஹஸ்ஸிதா (?)] ச²ந்தா³ யே கே³ஹஸிதா விதக்கா தே பஜஹேய்யாஸி. தத்ராபி தே, ப²க்³கு³ன, ஏவம் ஸிக்கி²தப்³ப³ம் – ‘ந சேவ மே சித்தம் விபரிணதம் ப⁴விஸ்ஸதி, ந ச பாபிகம் வாசம் நிச்சா²ரேஸ்ஸாமி, ஹிதானுகம்பீ ச விஹரிஸ்ஸாமி மேத்தசித்தோ, ந தோ³ஸந்தரோ’தி. ஏவஞ்ஹி தே, ப²க்³கு³ன, ஸிக்கி²தப்³ப³ம்.
‘‘தஸ்மாதிஹ, ப²க்³கு³ன, தவ சேபி கோசி ஸம்முகா² தாஸம் பி⁴க்கு²னீனம் பாணினா பஹாரம் த³தே³ய்ய, லேட்³டு³னா பஹாரம் த³தே³ய்ய, த³ண்டே³ன பஹாரம் த³தே³ய்ய, ஸத்தே²ன பஹாரம் த³தே³ய்ய. தத்ராபி த்வம், ப²க்³கு³ன, யே கே³ஹஸிதா ச²ந்தா³ யே கே³ஹஸிதா விதக்கா தே பஜஹேய்யாஸி. தத்ராபி தே, ப²க்³கு³ன, ஏவம் ஸிக்கி²தப்³ப³ம் ‘ந சேவ மே சித்தம் விபரிணதம் ப⁴விஸ்ஸதி, ந ச பாபிகம் வாசம் நிச்சா²ரேஸ்ஸாமி, ஹிதானுகம்பீ ச விஹரிஸ்ஸாமி மேத்தசித்தோ, ந தோ³ஸந்தரோ’தி. ஏவஞ்ஹி தே, ப²க்³கு³ன, ஸிக்கி²தப்³ப³ம்.
‘‘தஸ்மாதிஹ, ப²க்³கு³ன, தவ சேபி கோசி ஸம்முகா² அவண்ணம் பா⁴ஸேய்ய, தத்ராபி த்வம், ப²க்³கு³ன, யே கே³ஹஸிதா ச²ந்தா³ யே கே³ஹஸிதா விதக்கா தே பஜஹேய்யாஸி. தத்ராபி தே, ப²க்³கு³ன, ஏவம் ஸிக்கி²தப்³ப³ம் ‘ந சேவ மே சித்தம் விபரிணதம் ப⁴விஸ்ஸதி, ந ச பாபிகம் வாசம் நிச்சா²ரேஸ்ஸாமி, ஹிதானுகம்பீ ச விஹரிஸ்ஸாமி மேத்தசித்தோ, ந தோ³ஸந்தரோ’தி. ஏவஞ்ஹி தே, ப²க்³கு³ன, ஸிக்கி²தப்³ப³ம்.
‘‘தஸ்மாதிஹ, ப²க்³கு³ன, தவ சேபி கோசி பாணினா பஹாரம் த³தே³ய்ய, லேட்³டு³னா பஹாரம் த³தே³ய்ய, த³ண்டே³ன பஹாரம் த³தே³ய்ய, ஸத்தே²ன பஹாரம் த³தே³ய்ய, தத்ராபி த்வம், ப²க்³கு³ன, யே கே³ஹஸிதா ச²ந்தா³ யே கே³ஹஸிதா விதக்கா தே பஜஹேய்யாஸி. தத்ராபி தே, ப²க்³கு³ன, ஏவம் ஸிக்கி²தப்³ப³ம் ‘ந சேவ மே சித்தம் விபரிணதம் ப⁴விஸ்ஸதி, ந ச பாபிகம் வாசம் நிச்சா²ரேஸ்ஸாமி, ஹிதானுகம்பீ ச விஹரிஸ்ஸாமி மேத்தசித்தோ, ந தோ³ஸந்தரோ’தி. ஏவஞ்ஹி தே, ப²க்³கு³ன, ஸிக்கி²தப்³ப³’’ந்தி.
225. அத² கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘ஆராத⁴யிம்ஸு வத மே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² ஏகம் ஸமயம் சித்தம். இதா⁴ஹம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸிம் – அஹம் கோ², பி⁴க்க²வே, ஏகாஸனபோ⁴ஜனம் பு⁴ஞ்ஜாமி. ஏகாஸனபோ⁴ஜனம் கோ² அஹம், பி⁴க்க²வே, பு⁴ஞ்ஜமானோ அப்பாபா³த⁴தஞ்ச ஸஞ்ஜானாமி அப்பாதங்கதஞ்ச லஹுட்டா²னஞ்ச ப³லஞ்ச பா²ஸுவிஹாரஞ்ச. ஏத² தும்ஹேபி, பி⁴க்க²வே, ஏகாஸனபோ⁴ஜனம் பு⁴ஞ்ஜத². ஏகாஸனபோ⁴ஜனம் கோ², பி⁴க்க²வே, தும்ஹேபி பு⁴ஞ்ஜமானா அப்பாபா³த⁴தஞ்ச ஸஞ்ஜானிஸ்ஸத² அப்பாதங்கதஞ்ச லஹுட்டா²னஞ்ச ப³லஞ்ச பா²ஸுவிஹாரஞ்சாதி. ந மே, பி⁴க்க²வே, தேஸு பி⁴க்கூ²ஸு அனுஸாஸனீ கரணீயா அஹோஸி; ஸதுப்பாத³கரணீயமேவ மே, பி⁴க்க²வே, தேஸு பி⁴க்கூ²ஸு அஹோஸி.
‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, ஸுபூ⁴மியம் சதுமஹாபதே² ஆஜஞ்ஞரதோ² யுத்தோ அஸ்ஸ டி²தோ ஓத⁴ஸ்தபதோதோ³. தமேனம் த³க்கோ² யோக்³கா³சரியோ அஸ்ஸத³ம்மஸாரதி² அபி⁴ருஹித்வா, வாமேன ஹத்தே²ன ரஸ்மியோ க³ஹேத்வா, த³க்கி²ணேன ஹத்தே²ன பதோத³ம் க³ஹேத்வா, யேனிச்ச²கம் யதி³ச்ச²கம் ஸாரேய்யபி பச்சாஸாரேய்யபி. ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, ந மே தேஸு பி⁴க்கூ²ஸு அனுஸாஸனீ கரணீயா அஹோஸி, ஸதுப்பாத³கரணீயமேவ மே, பி⁴க்க²வே, தேஸு பி⁴க்கூ²ஸு அஹோஸி. தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்க²வே, தும்ஹேபி அகுஸலம் பஜஹத², குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு ஆயோக³ம் கரோத². ஏவஞ்ஹி தும்ஹேபி இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே வுத்³தி⁴ம் விரூள்ஹிம் வேபுல்லம் ஆபஜ்ஜிஸ்ஸத².
‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, கா³மஸ்ஸ வா நிக³மஸ்ஸ வா அவிதூ³ரே மஹந்தம் ஸாலவனம். தஞ்சஸ்ஸ ஏளண்டே³ஹி ஸஞ்ச²ன்னம். தஸ்ஸ கோசிதே³வ புரிஸோ உப்பஜ்ஜேய்ய அத்த²காமோ ஹிதகாமோ யோக³க்கே²மகாமோ. ஸோ யா தா ஸாலலட்டி²யோ குடிலா ஓஜாபஹரணியோ [ஓஜஹரணியோ (க.)] தா சே²த்வா [தச்சே²த்வா (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)] ப³ஹித்³தா⁴ நீஹரேய்ய, அந்தோவனம் ஸுவிஸோதி⁴தம் விஸோதே⁴ய்ய. யா பன தா ஸாலலட்டி²யோ உஜுகா ஸுஜாதா தா ஸம்மா பரிஹரேய்ய. ஏவஞ்ஹேதம், பி⁴க்க²வே, ஸாலவனம் அபரேன ஸமயேன வுத்³தி⁴ம் விரூள்ஹிம் வேபுல்லம் ஆபஜ்ஜேய்ய. ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, தும்ஹேபி அகுஸலம் பஜஹத², குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு ஆயோக³ம் கரோத². ஏவஞ்ஹி தும்ஹேபி இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே வுத்³தி⁴ம் விரூள்ஹிம் வேபுல்லம் ஆபஜ்ஜிஸ்ஸத².
226. ‘‘பூ⁴தபுப்³ப³ம், பி⁴க்க²வே, இமிஸ்ஸாயேவ ஸாவத்தி²யா வேதே³ஹிகா நாம க³ஹபதானீ அஹோஸி. வேதே³ஹிகாய, பி⁴க்க²வே, க³ஹபதானியா ஏவம் கல்யாணோ கித்திஸத்³தோ³ அப்³பு⁴க்³க³தோ – ‘ஸோரதா வேதே³ஹிகா க³ஹபதானீ, நிவாதா வேதே³ஹிகா க³ஹபதானீ, உபஸந்தா வேதே³ஹிகா க³ஹபதானீ’தி. வேதே³ஹிகாய கோ² பன, பி⁴க்க²வே, க³ஹபதானியா காளீ நாம தா³ஸீ அஹோஸி த³க்கா² அனலஸா ஸுஸம்விஹிதகம்மந்தா.
‘‘அத² கோ², பி⁴க்க²வே, காளியா தா³ஸியா ஏதத³ஹோஸி – ‘மய்ஹம் கோ² அய்யாய ஏவம் கல்யாணோ கித்திஸத்³தோ³ அப்³பு⁴க்³க³தோ – ‘‘ஸோரதா வேதே³ஹிகா க³ஹபதானீ, நிவாதா வேதே³ஹிகா க³ஹபதானீ, உபஸந்தா வேதே³ஹிகா க³ஹபதானீ’’தி. கிம் நு கோ² மே அய்யா ஸந்தம்யேவ நு கோ² அஜ்ஜ²த்தம் கோபம் ந பாதுகரோதி உதா³ஹு அஸந்தம் உதா³ஹு மய்ஹமேவேதே [மய்ஹேவேதே (ஸீ. பீ.)] கம்மந்தா ஸுஸம்விஹிதா யேன மே அய்யா ஸந்தம்யேவ அஜ்ஜ²த்தம் கோபம் ந பாதுகரோதி, நோ அஸந்தம்? யம்னூனாஹம் அய்யம் வீமம்ஸேய்ய’ந்தி. அத² கோ², பி⁴க்க²வே, காளீ தா³ஸீ தி³வா உட்டா²ஸி. அத² கோ², பி⁴க்க²வே, வேதே³ஹிகா க³ஹபதானீ காளிம் தா³ஸிம் ஏதத³வோச – ‘ஹே ஜே காளீ’தி. ‘கிம், அய்யே’தி? ‘கிம், ஜே, தி³வா உட்டா²ஸீ’தி? ‘ந க்²வய்யே [ந கோ² அய்யே (ஸீ. பீ.)], கிஞ்சீ’தி. ‘நோ வத ரே கிஞ்சி, பாபி தா³ஸி [பாபதா³ஸி (ஸ்யா. க.)], தி³வா உட்டா²ஸீ’தி குபிதா அனத்தமனா பா⁴குடிம் [பூ⁴குடிம் (ஸீ. பீ.), ப⁴குடீம் (ஸ்யா.)] அகாஸி. அத² கோ², பி⁴க்க²வே, காளியா தா³ஸியா ஏதத³ஹோஸி – ‘ஸந்தம்யேவ கோ² மே அய்யா அஜ்ஜ²த்தம் கோபம் ந பாதுகரோதி, நோ அஸந்தம்; மய்ஹமேவேதே கம்மந்தா ஸுஸம்விஹிதா, யேன மே அய்யா ஸந்தம்யேவ அஜ்ஜ²த்தம் கோபம் ந பாதுகரோதி, நோ அஸந்தம். யம்னூனாஹம் பி⁴ய்யோஸோமத்தாய அய்யம் வீமம்ஸேய்ய’’’ந்தி.
‘‘அத² கோ², பி⁴க்க²வே, காளீ தா³ஸீ தி³வாதரம்யேவ உட்டா²ஸி. அத² கோ², பி⁴க்க²வே, வேதே³ஹிகா க³ஹபதானீ காளிம் தா³ஸிம் ஏதத³வோச – ‘ஹே ஜே, காளீ’தி. ‘கிம், அய்யே’தி? ‘கிம், ஜே, தி³வாதரம் உட்டா²ஸீ’தி? ‘ந க்²வய்யே, கிஞ்சீ’தி. ‘நோ வத ரே கிஞ்சி, பாபி தா³ஸி, தி³வாதரம் உட்டா²ஸீ’தி குபிதா அனத்தமனா அனத்தமனவாசம் நிச்சா²ரேஸி. அத² கோ², பி⁴க்க²வே, காளியா தா³ஸியா ஏதத³ஹோஸி – ‘ஸந்தம்யேவ கோ² மே அய்யா அஜ்ஜ²த்தம் கோபம் ந பாதுகரோதி, நோ அஸந்தம். மய்ஹமேவேதே கம்மந்தா ஸுஸம்விஹிதா, யேன மே அய்யா ஸந்தம்யேவ அஜ்ஜ²த்தம் கோபம் ந பாதுகரோதி, நோ அஸந்தம். யம்னூனாஹம் பி⁴ய்யோஸோமத்தாய அய்யம் வீமம்ஸேய்ய’ந்தி.
‘‘அத² கோ², பி⁴க்க²வே, காளீ தா³ஸீ தி³வாதரம்யேவ உட்டா²ஸி. அத² கோ², பி⁴க்க²வே, வேதே³ஹிகா க³ஹபதானீ காளிம் தா³ஸிம் ஏதத³வோச – ‘ஹே ஜே, காளீ’தி. ‘கிம், அய்யே’தி? ‘கிம், ஜே, தி³வா உட்டா²ஸீ’தி? ‘ந க்²வய்யே, கிஞ்சீ’தி. ‘நோ வத ரே கிஞ்சி, பாபி தா³ஸி, தி³வா உட்டா²ஸீ’தி குபிதா அனத்தமனா அக்³க³ளஸூசிம் க³ஹேத்வா ஸீஸே பஹாரம் அதா³ஸி, ஸீஸம் வோபி⁴ந்தி³ [வி + அவ + பி⁴ந்தி³ = வோபி⁴ந்தி³]. அத² கோ², பி⁴க்க²வே, காளீ தா³ஸீ பி⁴ன்னேன ஸீஸேன லோஹிதேன க³லந்தேன படிவிஸ்ஸகானம் உஜ்ஜா²பேஸி – ‘பஸ்ஸத²ய்யே, ஸோரதாய கம்மம்; பஸ்ஸத²ய்யே, நிவாதாய கம்மம், பஸ்ஸத²ய்யே, உபஸந்தாய கம்மம்! கத²ஞ்ஹி நாம ஏகதா³ஸிகாய தி³வா உட்டா²ஸீதி குபிதா அனத்தமனா அக்³க³ளஸூசிம் க³ஹேத்வா ஸீஸே பஹாரம் த³ஸ்ஸதி, ஸீஸம் வோபி⁴ந்தி³ஸ்ஸதீ’தி.
‘‘அத² கோ², பி⁴க்க²வே, வேதே³ஹிகாய க³ஹபதானியா அபரேன ஸமயேன ஏவம் பாபகோ கித்திஸத்³தோ³ அப்³பு⁴க்³க³ச்சி² – ‘சண்டீ³ வேதே³ஹிகா க³ஹபதானீ, அனிவாதா வேதே³ஹிகா க³ஹபதானீ, அனுபஸந்தா வேதே³ஹிகா க³ஹபதானீ’தி.
‘‘ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, இதே⁴கச்சோ பி⁴க்கு² தாவதே³வ ஸோரதஸோரதோ ஹோதி நிவாதனிவாதோ ஹோதி உபஸந்தூபஸந்தோ ஹோதி யாவ ந அமனாபா வசனபதா² பு²ஸந்தி. யதோ ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²ம் அமனாபா வசனபதா² பு²ஸந்தி, அத² பி⁴க்கு² ‘ஸோரதோ’தி வேதி³தப்³போ³, ‘நிவாதோ’தி வேதி³தப்³போ³, ‘உபஸந்தோ’தி வேதி³தப்³போ³. நாஹம் தம், பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²ம் ‘ஸுவசோ’தி வதா³மி யோ சீவரபிண்ட³பாதஸேனாஸனகி³லானப்பச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரஹேது ஸுவசோ ஹோதி, ஸோவசஸ்ஸதம் ஆபஜ்ஜதி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? தஞ்ஹி ஸோ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² சீவரபிண்ட³பாதஸேனாஸனகி³லானப்பச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரம் அலப⁴மானோ ந ஸுவசோ ஹோதி, ந ஸோவசஸ்ஸதம் ஆபஜ்ஜதி. யோ ச கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² த⁴ம்மம்யேவ ஸக்கரோந்தோ, த⁴ம்மம் க³ரும் கரோந்தோ, த⁴ம்மம் மானேந்தோ, த⁴ம்மம் பூஜேந்தோ, த⁴ம்மம் அபசாயமானோ [த⁴ம்மம் யேவ ஸக்கரோந்தோ த⁴ம்மம் க³ருகரோந்தோ த⁴ம்மம் அபசாயமானோ (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)] ஸுவசோ ஹோதி, ஸோவசஸ்ஸதம் ஆபஜ்ஜதி, தமஹம் ‘ஸுவசோ’தி வதா³மி. தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்க²வே, ‘த⁴ம்மம்யேவ ஸக்கரோந்தா, த⁴ம்மம் க³ரும் கரோந்தா, த⁴ம்மம் மானேந்தா, த⁴ம்மம் பூஜேந்தா, த⁴ம்மம் அபசாயமானா ஸுவசா ப⁴விஸ்ஸாம, ஸோவசஸ்ஸதம் ஆபஜ்ஜிஸ்ஸாமா’தி. ஏவஞ்ஹி வோ, பி⁴க்க²வே, ஸிக்கி²தப்³ப³ம்.
227. ‘‘பஞ்சிமே, பி⁴க்க²வே, வசனபதா² யேஹி வோ பரே வத³மானா வதே³ய்யும் – காலேன வா அகாலேன வா; பூ⁴தேன வா அபூ⁴தேன வா; ஸண்ஹேன வா ப²ருஸேன வா; அத்த²ஸம்ஹிதேன வா அனத்த²ஸம்ஹிதேன வா; மேத்தசித்தா வா தோ³ஸந்தரா வா. காலேன வா, பி⁴க்க²வே, பரே வத³மானா வதே³ய்யும் அகாலேன வா; பூ⁴தேன வா, பி⁴க்க²வே, பரே வத³மானா வதே³ய்யும் அபூ⁴தேன வா; ஸண்ஹேன வா, பி⁴க்க²வே, பரே வத³மானா வதே³ய்யும் ப²ருஸேன வா; அத்த²ஸம்ஹிதேன வா, பி⁴க்க²வே, பரே வத³மானா வதே³ய்யும் அனத்த²ஸம்ஹிதேன வா; மேத்தசித்தா வா, பி⁴க்க²வே, பரே வத³மானா வதே³ய்யும் தோ³ஸந்தரா வா. தத்ராபி வோ, பி⁴க்க²வே, ஏவம் ஸிக்கி²தப்³ப³ம் – ‘ந சேவ நோ சித்தம் விபரிணதம் ப⁴விஸ்ஸதி, ந ச பாபிகம் வாசம் நிச்சா²ரேஸ்ஸாம, ஹிதானுகம்பீ ச விஹரிஸ்ஸாம மேத்தசித்தா, ந தோ³ஸந்தரா. தஞ்ச புக்³க³லம் மேத்தாஸஹக³தேன சேதஸா ப²ரித்வா விஹரிஸ்ஸாம, ததா³ரம்மணஞ்ச ஸப்³பா³வந்தம் லோகம் மேத்தாஸஹக³தேன சித்தேன விபுலேன மஹக்³க³தேன அப்பமாணேன அவேரேன அப்³யாப³ஜ்ஜே²ன [அப்³யாபஜ்ஜே²ன (ஸீ. ஸ்யா. பீ.), அப்³யாபஜ்ஜேன (க.) அங்கு³த்தரதிகனிபாதடீகா ஓலோகேதப்³பா³] ப²ரித்வா விஹரிஸ்ஸாமா’தி. ஏவஞ்ஹி வோ, பி⁴க்க²வே, ஸிக்கி²தப்³ப³ம்.
228. ‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, புரிஸோ ஆக³ச்சே²ய்ய குதா³லபிடகம் [குத்³தா³லபிடகம் (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)] ஆதா³ய. ஸோ ஏவம் வதே³ய்ய – ‘அஹம் இமம் மஹாபத²விம் அபத²விம் கரிஸ்ஸாமீ’தி. ஸோ தத்ர தத்ர விக²ணேய்ய [க²ணேய்ய (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)], தத்ர தத்ர விகிரேய்ய, தத்ர தத்ர ஓட்டு²பே⁴ய்ய, தத்ர தத்ர ஓமுத்தேய்ய – ‘அபத²வீ ப⁴வஸி, அபத²வீ ப⁴வஸீ’தி. தம் கிம் மஞ்ஞத², பி⁴க்க²வே, அபி நு ஸோ புரிஸோ இமம் மஹாபத²விம் அபத²விம் கரேய்யா’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘தம் கிஸ்ஸ ஹேது’’? ‘‘அயஞ்ஹி, ப⁴ந்தே, மஹாபத²வீ க³ம்பீ⁴ரா அப்பமேய்யா. ஸா ந ஸுகரா அபத²வீ காதும்; யாவதே³வ ச பன ஸோ புரிஸோ கிலமத²ஸ்ஸ விகா⁴தஸ்ஸ பா⁴கீ³ அஸ்ஸா’’தி. ‘‘ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சிமே வசனபதா² யேஹி வோ பரே வத³மானா வதே³ய்யும் – காலேன வா அகாலேன வா; பூ⁴தேன வா அபூ⁴தேன வா; ஸண்ஹேன வா ப²ருஸேன வா; அத்த²ஸம்ஹிதேன வா அனத்த²ஸம்ஹிதேன வா; மேத்தசித்தா வா தோ³ஸந்தரா வா. காலேன வா, பி⁴க்க²வே, பரே வத³மானா வதே³ய்யும் அகாலேன வா; பூ⁴தேன வா பி⁴க்க²வே, பரே வத³மானா வதே³ய்யும் அபூ⁴தேன வா; ஸண்ஹேன வா, பி⁴க்க²வே, பரே வத³மானா வதே³ய்யும் ப²ருஸேன வா; அத்த²ஸம்ஹிதேன வா, பி⁴க்க²வே, பரே வத³மானா வதே³ய்யும் அனத்த²ஸம்ஹிதேன வா; மேத்தசித்தா வா, பி⁴க்க²வே, பரே வத³மானா வதே³ய்யும் தோ³ஸந்தரா வா. தத்ராபி வோ, பி⁴க்க²வே, ஏவம் ஸிக்கி²தப்³ப³ம் – ‘ந சேவ நோ சித்தம் விபரிணதம் ப⁴விஸ்ஸதி, ந ச பாபிகம் வாசம் நிச்சா²ரேஸ்ஸாம, ஹிதானுகம்பீ ச விஹரிஸ்ஸாம மேத்தசித்தா ந தோ³ஸந்தரா. தஞ்ச புக்³க³லம் மேத்தாஸஹக³தேன சேதஸா ப²ரித்வா விஹரிஸ்ஸாம, ததா³ரம்மணஞ்ச ஸப்³பா³வந்தம் லோகம் பத²விஸமேன சேதஸா விபுலேன மஹக்³க³தேன அப்பமாணேன அவேரேன அப்³யாப³ஜ்ஜே²ன ப²ரித்வா விஹரிஸ்ஸாமா’தி. ஏவஞ்ஹி வோ, பி⁴க்க²வே, ஸிக்கி²தப்³ப³ம்.
229. ‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, புரிஸோ ஆக³ச்சே²ய்ய லாக²ம் வா ஹலித்³தி³ம் வா நீலம் வா மஞ்ஜிட்ட²ம் வா ஆதா³ய. ஸோ ஏவம் வதே³ய்ய – ‘அஹம் இமஸ்மிம் ஆகாஸே ரூபம் லிகி²ஸ்ஸாமி, ரூபபாதுபா⁴வம் கரிஸ்ஸாமீ’தி. தம் கிம் மஞ்ஞத², பி⁴க்க²வே, அபி நு ஸோ புரிஸோ இமஸ்மிம் ஆகாஸே ரூபம் லிகே²ய்ய, ரூபபாதுபா⁴வம் கரேய்யா’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘தம் கிஸ்ஸ ஹேது’’? ‘‘அயஞ்ஹி, ப⁴ந்தே, ஆகாஸோ அரூபீ அனித³ஸ்ஸனோ. தத்த² ந ஸுகரம் ரூபம் லிகி²தும், ரூபபாதுபா⁴வம் காதும்; யாவதே³வ ச பன ஸோ புரிஸோ கிலமத²ஸ்ஸ விகா⁴தஸ்ஸ பா⁴கீ³ அஸ்ஸா’’தி. ‘‘ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சிமே வசனபதா² யேஹி வோ பரே வத³மானா வதே³ய்யும் காலேன வா அகாலேன வா …பே… ‘ந சேவ… ததா³ரம்மணஞ்ச ஸப்³பா³வந்தம் லோகம் ஆகாஸஸமேன சேதஸா விபுலேன மஹக்³க³தேன அப்பமாணேன அவேரேன அப்³யாப³ஜ்ஜே²ன ப²ரித்வா விஹரிஸ்ஸாமா’தி. ஏவஞ்ஹி வோ, பி⁴க்க²வே, ஸிக்கி²தப்³ப³ம்.
230. ‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, புரிஸோ ஆக³ச்சே²ய்ய ஆதி³த்தம் திணுக்கம் ஆதா³ய. ஸோ ஏவம் வதே³ய்ய – ‘அஹம் இமாய ஆதி³த்தாய திணுக்காய க³ங்க³ம் நதி³ம் ஸந்தாபேஸ்ஸாமி ஸம்பரிதாபேஸ்ஸாமீ’தி. தம் கிம் மஞ்ஞத², பி⁴க்க²வே, அபி நு ஸோ புரிஸோ ஆதி³த்தாய திணுக்காய க³ங்க³ம் நதி³ம் ஸந்தாபேய்ய ஸம்பரிதாபேய்யா’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘தம் கிஸ்ஸ ஹேது’’? ‘‘க³ங்கா³ ஹி, ப⁴ந்தே, நதீ³ க³ம்பீ⁴ரா அப்பமேய்யா. ஸா ந ஸுகரா ஆதி³த்தாய திணுக்காய ஸந்தாபேதும் ஸம்பரிதாபேதும்; யாவதே³வ ச பன ஸோ புரிஸோ கிலமத²ஸ்ஸ விகா⁴தஸ்ஸ பா⁴கீ³ அஸ்ஸா’’தி. ‘‘ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சிமே வசனபதா² யேஹி வோ பரே வத³மானா வதே³ய்யும் காலேன வா அகாலேன வா…பே… ‘ந சேவ… ததா³ரம்மணஞ்ச ஸப்³பா³வந்தம் லோகம் க³ங்கா³ஸமேன சேதஸா விபுலேன மஹக்³க³தேன அப்பமாணேன அவேரேன அப்³யாப³ஜ்ஜே²ன ப²ரித்வா விஹரிஸ்ஸாமா’’தி. ஏவஞ்ஹி வோ, பி⁴க்க²வே, ஸிக்கி²தப்³ப³ம்.
231. ‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, பி³ளாரப⁴ஸ்தா மத்³தி³தா ஸுமத்³தி³தா ஸுபரிமத்³தி³தா, முது³கா தூலினீ சி²ன்னஸஸ்ஸரா சி²ன்னப⁴ப்³ப⁴ரா. அத² புரிஸோ ஆக³ச்சே²ய்ய கட்ட²ம் வா கத²லம் [கட²லம் (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)] வா ஆதா³ய. ஸோ ஏவம் வதே³ய்ய – ‘அஹம் இமம் பி³ளாரப⁴ஸ்தம் மத்³தி³தம் ஸுமத்³தி³தம் ஸுபரிமத்³தி³தம், முது³கம் தூலினிம், சி²ன்னஸஸ்ஸரம் சி²ன்னப⁴ப்³ப⁴ரம் கட்டே²ன வா கத²லேன வா ஸரஸரம் கரிஸ்ஸாமி ப⁴ரப⁴ரம் கரிஸ்ஸாமீ’தி. தம் கிம் மஞ்ஞத², பி⁴க்க²வே, அபி நு ஸோ புரிஸோ அமும் பி³ளாரப⁴ஸ்தம் மத்³தி³தம் ஸுமத்³தி³தம் ஸுபரிமத்³தி³தம், முது³கம் தூலினிம், சி²ன்னஸஸ்ஸரம் சி²ன்னப⁴ப்³ப⁴ரம் கட்டே²ன வா கத²லேன வா ஸரஸரம் கரேய்ய, ப⁴ரப⁴ரம் கரேய்யா’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘தம் கிஸ்ஸ ஹேது’’? ‘‘அமு ஹி, ப⁴ந்தே, பி³ளாரப⁴ஸ்தா மத்³தி³தா ஸுமத்³தி³தா ஸுபரிமத்³தி³தா, முது³கா தூலினீ, சி²ன்னஸஸ்ஸரா சி²ன்னப⁴ப்³ப⁴ரா. ஸா ந ஸுகரா கட்டே²ன வா கத²லேன வா ஸரஸரம் காதும் ப⁴ரப⁴ரம் காதும்; யாவதே³வ ச பன ஸோ புரிஸோ கிலமத²ஸ்ஸ விகா⁴தஸ்ஸ பா⁴கீ³ அஸ்ஸா’’தி. ‘‘ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சிமே வசனபதா² யேஹி வோ பரே வத³மானா வதே³ய்யும் காலேன வா அகாலேன வா; பூ⁴தேன வா அபூ⁴தேன வா; ஸண்ஹேன வா ப²ருஸேன வா; அத்த²ஸம்ஹிதேன வா அனத்த²ஸம்ஹிதேன வா; மேத்தசித்தா வா தோ³ஸந்தரா வா. காலேன வா பி⁴க்க²வே பரே வத³மானா வதே³ய்யும் அகாலேன வா; பூ⁴தேன வா, பி⁴க்க²வே, பரே வத³மானா வதே³ய்யும் அபூ⁴தேன வா; ஸண்ஹேன வா, பி⁴க்க²வே, பரே வத³மானா வதே³ய்யும் ப²ருஸேன வா; அத்த²ஸம்ஹிதேன வா, பி⁴க்க²வே, பரே வத³மானா வதே³ய்யும் அனத்த²ஸம்ஹிதேன வா; மேத்தசித்தா வா, பி⁴க்க²வே, பரே வத³மானா வதே³ய்யும் தோ³ஸந்தரா வா. தத்ராபி வோ, பி⁴க்க²வே, ஏவம் ஸிக்கி²தப்³ப³ம் – ‘ந சேவ நோ சித்தம் விபரிணதம் ப⁴விஸ்ஸதி, ந ச பாபிகம் வாசம் நிச்சா²ரேஸ்ஸாம ஹிதானுகம்பீ ச விஹரிஸ்ஸாம மேத்தசித்தா ந தோ³ஸந்தரா. தஞ்ச புக்³க³லம் மேத்தாஸஹக³தேன சேதஸா ப²ரித்வா விஹரிஸ்ஸாம, ததா³ரம்மணஞ்ச ஸப்³பா³வந்தம் லோகம் பி³ளாரப⁴ஸ்தாஸமேன சேதஸா விபுலேன மஹக்³க³தேன அப்பமாணேன அவேரேன அப்³யாப³ஜ்ஜே²ன ப²ரித்வா விஹரிஸ்ஸாமா’தி. ஏவஞ்ஹி வோ, பி⁴க்க²வே, ஸிக்கி²தப்³ப³ம்.
232. ‘‘உப⁴தோத³ண்ட³கேன சேபி, பி⁴க்க²வே, ககசேன சோரா ஓசரகா அங்க³மங்கா³னி ஓகந்தேய்யும், தத்ராபி யோ மனோ பதூ³ஸேய்ய, ந மே ஸோ தேன ஸாஸனகரோ. தத்ராபி வோ, பி⁴க்க²வே, ஏவம் ஸிக்கி²தப்³ப³ம் – ‘ந சேவ நோ சித்தம் விபரிணதம் ப⁴விஸ்ஸதி, ந ச பாபிகம் வாசம் நிச்சா²ரேஸ்ஸாம, ஹிதானுகம்பீ ச விஹரிஸ்ஸாம மேத்தசித்தா ந தோ³ஸந்தரா. தஞ்ச புக்³க³லம் மேத்தாஸஹக³தேன சேதஸா ப²ரித்வா விஹரிஸ்ஸாம ததா³ரம்மணஞ்ச ஸப்³பா³வந்தம் லோகம் மேத்தாஸஹக³தேன சேதஸா விபுலேன மஹக்³க³தேன அப்பமாணேன அவேரேன அப்³யாப³ஜ்ஜே²ன ப²ரித்வா விஹரிஸ்ஸாமா’தி. ஏவஞ்ஹி வோ, பி⁴க்க²வே, ஸிக்கி²தப்³ப³ம்.
233. ‘‘இமஞ்ச [இமஞ்சே (?)] தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, ககசூபமம் ஓவாத³ம் அபி⁴க்க²ணம் மனஸி கரேய்யாத². பஸ்ஸத² நோ தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, தம் வசனபத²ம், அணும் வா தூ²லம் வா, யம் தும்ஹே நாதி⁴வாஸேய்யாதா²’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்க²வே, இமம் ககசூபமம் ஓவாத³ம் அபி⁴க்க²ணம் மனஸிகரோத². தம் வோ ப⁴விஸ்ஸதி தீ³க⁴ரத்தம் ஹிதாய ஸுகா²யா’’தி.
இத³மவோச ப⁴க³வா. அத்தமனா தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்து³ந்தி.
ககசூபமஸுத்தம் நிட்டி²தம் பட²மம்.
2. அலக³த்³தூ³பமஸுத்தம்
234. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன அரிட்ட²ஸ்ஸ நாம பி⁴க்கு²னோ க³த்³த⁴பா³தி⁴புப்³ப³ஸ்ஸ [க³ந்த⁴பா³தி⁴புப்³ப³ஸ்ஸ (க.)] ஏவரூபம் பாபகம் தி³ட்டி²க³தம் உப்பன்னம் ஹோதி – ‘‘ததா²ஹம் ப⁴க³வதா த⁴ம்மம் தே³ஸிதம் ஆஜானாமி யதா² யேமே அந்தராயிகா த⁴ம்மா வுத்தா ப⁴க³வதா தே படிஸேவதோ நாலம் அந்தராயாயா’’தி. அஸ்ஸோஸும் கோ² ஸம்ப³ஹுலா பி⁴க்கூ² – ‘‘அரிட்ட²ஸ்ஸ கிர நாம பி⁴க்கு²னோ க³த்³த⁴பா³தி⁴புப்³ப³ஸ்ஸ ஏவரூபம் பாபகம் தி³ட்டி²க³தம் உப்பன்னம் – ‘ததா²ஹம் ப⁴க³வதா த⁴ம்மம் தே³ஸிதம் ஆஜானாமி யதா² யேமே அந்தராயிகா த⁴ம்மா வுத்தா ப⁴க³வதா தே படிஸேவதோ நாலம் அந்தராயாயா’’’தி. அத² கோ² தே பி⁴க்கூ² யேன அரிட்டோ² பி⁴க்கு² க³த்³த⁴பா³தி⁴புப்³போ³ தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா அரிட்ட²ம் பி⁴க்கு²ம் க³த்³த⁴பா³தி⁴புப்³ப³ம் ஏதத³வோசும் – ‘‘ஸச்சம் கிர தே, ஆவுஸோ அரிட்ட², ஏவரூபம் பாபகம் தி³ட்டி²க³தம் உப்பன்னம் – ‘ததா²ஹம் ப⁴க³வதா த⁴ம்மம் தே³ஸிதம் ஆஜானாமி யதா² யேமே அந்தராயிகா த⁴ம்மா வுத்தா ப⁴க³வதா தே படிஸேவதோ நாலம் அந்தராயாயா’’’தி. ‘‘ஏவம்ப்³யாகோ² [ஏவம் கோ² (?) ப⁴க³வதோ ஸம்முகா²யேவஸ்ஸ ‘‘ஏவம்ப்³யாகோ²’’தி] அஹம், ஆவுஸோ, ப⁴க³வதா த⁴ம்மம் தே³ஸிதம் ஆஜானாமி யதா² யேமே அந்தராயிகா த⁴ம்மா வுத்தா ப⁴க³வதா தே படிஸேவதோ நாலம் அந்தராயாயா’’தி.
அத² கோ² தேபி பி⁴க்கூ² அரிட்ட²ம் பி⁴க்கு²ம் க³த்³த⁴பா³தி⁴புப்³ப³ம் ஏதஸ்மா பாபகா தி³ட்டி²க³தா விவேசேதுகாமா ஸமனுயுஞ்ஜந்தி ஸமனுகா³ஹந்தி [ஸமனுக்³கா³ஹந்தி (ஸ்யா.)] ஸமனுபா⁴ஸந்தி – ‘‘மா ஹேவம், ஆவுஸோ அரிட்ட², அவச, மா ப⁴க³வந்தம் அப்³பா⁴சிக்கி²; ந ஹி ஸாது⁴ ப⁴க³வதோ அப்³ப⁴க்கா²னம் [அப்³பா⁴சிக்க²னம் (க.)], ந ஹி ப⁴க³வா ஏவம் வதே³ய்ய. அனேகபரியாயேனாவுஸோ அரிட்ட², அந்தராயிகா த⁴ம்மா அந்தராயிகா வுத்தா ப⁴க³வதா, அலஞ்ச பன தே படிஸேவதோ அந்தராயாய. அப்பஸ்ஸாதா³ காமா வுத்தா ப⁴க³வதா ப³ஹுது³க்கா² ப³ஹுபாயாஸா,ஆதீ³னவோ ஏத்த² பி⁴ய்யோ. அட்டி²கங்கலூபமா காமா வுத்தா ப⁴க³வதா…பே… மம்ஸபேஸூபமா காமா வுத்தா ப⁴க³வதா… திணுக்கூபமா காமா வுத்தா ப⁴க³வதா… அங்கா³ரகாஸூபமா காமா வுத்தா ப⁴க³வதா… ஸுபினகூபமா காமா வுத்தா ப⁴க³வதா… யாசிதகூபமா காமா வுத்தா ப⁴க³வதா… ருக்க²ப²லூபமா காமா வுத்தா ப⁴க³வதா… அஸிஸூனூபமா காமா வுத்தா ப⁴க³வதா… ஸத்திஸூலூபமா காமா வுத்தா ப⁴க³வதா… ஸப்பஸிரூபமா காமா வுத்தா ப⁴க³வதா ப³ஹுது³க்கா² ப³ஹுபாயாஸா, ஆதீ³னவோ ஏத்த² பி⁴ய்யோ’’தி. ஏவம்பி கோ² அரிட்டோ² பி⁴க்கு² க³த்³த⁴பா³தி⁴புப்³போ³ தேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ஸமனுயுஞ்ஜியமானோ ஸமனுகா³ஹியமானோ [ஸமனுக்³கா³ஹியமானோ (ஸ்யா. வினயேபி)] ஸமனுபா⁴ஸியமானோ ததே³வ [ததே²வ தம் (வினயே)] பாபகம் தி³ட்டி²க³தம் தா²மஸா பராமாஸா அபி⁴னிவிஸ்ஸ வோஹரதி – ‘‘ஏவம்ப்³யாகோ² அஹம், ஆவுஸோ, ப⁴க³வதா த⁴ம்மம் தே³ஸிதம் ஆஜானாமி யதா² யேமே அந்தராயிகா த⁴ம்மா வுத்தா ப⁴க³வதா தே படிஸேவதோ நாலம் அந்தராயாயா’’தி.
235. யதோ கோ² தே பி⁴க்கூ² நாஸக்கி²ம்ஸு அரிட்ட²ம் பி⁴க்கு²ம் க³த்³த⁴பா³தி⁴புப்³ப³ம் ஏதஸ்மா பாபகா தி³ட்டி²க³தா விவேசேதும், அத² கோ² தே பி⁴க்கூ² யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. ஏகமந்தம் நிஸின்னா கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோசும் – ‘‘அரிட்ட²ஸ்ஸ நாம, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு²னோ க³த்³த⁴பா³தி⁴புப்³ப³ஸ்ஸ ஏவரூபம் பாபகம் தி³ட்டி²க³தம் உப்பன்னம் – ‘ததா²ஹம் ப⁴க³வதா த⁴ம்மம் தே³ஸிதம் ஆஜானாமி யதா² யேமே அந்தராயிகா த⁴ம்மா வுத்தா ப⁴க³வதா தே படிஸேவதோ நாலம் அந்தராயாயா’தி. அஸ்ஸும்ஹ கோ² மயம், ப⁴ந்தே – ‘அரிட்ட²ஸ்ஸ கிர நாம பி⁴க்கு²னோ க³த்³த⁴பா³தி⁴புப்³ப³ஸ்ஸ ஏவரூபம் பாபகம் தி³ட்டி²க³தம் உப்பன்னம் – ததா²ஹம் ப⁴க³வதா த⁴ம்மம் தே³ஸிதம் ஆஜானாமி யதா² யேமே அந்தராயிகா த⁴ம்மா வுத்தா ப⁴க³வதா தே படிஸேவதோ நாலம் அந்தராயாயா’தி. அத² கோ² மயம், ப⁴ந்தே, யேன அரிட்டோ² பி⁴க்கு² க³த்³த⁴பா³தி⁴புப்³போ³ தேனுபஸங்கமிம்ஹ; உபஸங்கமித்வா அரிட்ட²ம் பி⁴க்கு²ம் க³த்³த⁴பா³தி⁴புப்³ப³ம் ஏதத³வோசும்ஹ – ‘ஸச்சம் கிர தே, ஆவுஸோ அரிட்ட², ஏவரூபம் பாபகம் தி³ட்டி²க³தம் உப்பன்னம் – ததா²ஹம் ப⁴க³வதா த⁴ம்மம் தே³ஸிதம் ஆஜானாமி யதா² யேமே அந்தராயிகா த⁴ம்மா வுத்தா ப⁴க³வதா தே படிஸேவதோ நாலம் அந்தராயாயா’தி?
‘‘ஏவம் வுத்தே, ப⁴ந்தே, அரிட்டோ² பி⁴க்கு² க³த்³த⁴பா³தி⁴புப்³போ³ அம்ஹே ஏதத³வோச – ‘ஏவம்ப்³யாகோ² அஹம், ஆவுஸோ, ப⁴க³வதா த⁴ம்மம் தே³ஸிதம் ஆஜானாமி யதா² யேமே அந்தராயிகா த⁴ம்மா வுத்தா ப⁴க³வதா தே படிஸேவதோ நாலம் அந்தராயாயா’தி. அத² கோ² மயம், ப⁴ந்தே, அரிட்ட²ம் பி⁴க்கு²ம் க³த்³த⁴பா³தி⁴புப்³ப³ம் ஏதஸ்மா பாபகா தி³ட்டி²க³தா விவேசேதுகாமா ஸமனுயுஞ்ஜிம்ஹ ஸமனுகா³ஹிம்ஹ ஸமனுபா⁴ஸிம்ஹ – ‘மா ஹேவம், ஆவுஸோ அரிட்ட², அவச, மா ப⁴க³வந்தம் அப்³பா⁴சிக்கி²; ந ஹி ஸாது⁴ ப⁴க³வதோ அப்³ப⁴க்கா²னம், ந ஹி ப⁴க³வா ஏவம் வதே³ய்ய. அனேகபரியாயேனாவுஸோ அரிட்ட², அந்தராயிகா த⁴ம்மா அந்தராயிகா வுத்தா ப⁴க³வதா, அலஞ்ச பன தே படிஸேவதோ அந்தராயாய. அப்பஸ்ஸாதா³ காமா வுத்தா ப⁴க³வதா ப³ஹுது³க்கா² ப³ஹுபாயாஸா, ஆதீ³னவோ ஏத்த² பி⁴ய்யோ. அட்டி²கங்கலூபமா காமா வுத்தா ப⁴க³வதா…பே… ஸப்பஸிரூபமா காமா வுத்தா ப⁴க³வதா ப³ஹுது³க்கா² ப³ஹுபாயாஸா, ஆதீ³னவோ ஏத்த² பி⁴ய்யோ’தி. ஏவம்பி கோ², ப⁴ந்தே, அரிட்டோ² பி⁴க்கு² க³த்³த⁴பா³தி⁴புப்³போ³ அம்ஹேஹி ஸமனுயுஞ்ஜியமானோ ஸமனுகா³ஹியமானோ ஸமனுபா⁴ஸியமானோ ததே³வ பாபகம் தி³ட்டி²க³தம் தா²மஸா பராமாஸா அபி⁴னிவிஸ்ஸ வோஹரதி – ‘ஏவம்ப்³யாகோ² அஹம், ஆவுஸோ, ப⁴க³வதா த⁴ம்மம் தே³ஸிதம் ஆஜானாமி யதா² யேமே அந்தராயிகா த⁴ம்மா வுத்தா ப⁴க³வதா தே படிஸேவதோ நாலம் அந்தராயாயா’தி. யதோ கோ² மயம், ப⁴ந்தே, நாஸக்கி²ம்ஹ அரிட்ட²ம் பி⁴க்கு²ம் க³த்³த⁴பா³தி⁴புப்³ப³ம் ஏதஸ்மா பாபகா தி³ட்டி²க³தா விவேசேதும், அத² மயம் ஏதமத்த²ம் ப⁴க³வதோ ஆரோசேமா’’தி.
236. அத² கோ² ப⁴க³வா அஞ்ஞதரம் பி⁴க்கு²ம் ஆமந்தேஸி – ‘‘ஏஹி த்வம், பி⁴க்கு², மம வசனேன அரிட்ட²ம் பி⁴க்கு²ம் க³த்³த⁴பா³தி⁴புப்³ப³ம் ஆமந்தேஹி – ‘ஸத்தா² தம், ஆவுஸோ அரிட்ட², ஆமந்தேதீ’’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² ஸோ பி⁴க்கு² ப⁴க³வதோ படிஸ்ஸுத்வா, யேன அரிட்டோ² பி⁴க்கு² க³த்³த⁴பா³தி⁴புப்³போ³ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா அரிட்ட²ம் பி⁴க்கு²ம் க³த்³த⁴பா³தி⁴புப்³ப³ம் ஏதத³வோச – ‘‘ஸத்தா² தம், ஆவுஸோ அரிட்ட², ஆமந்தேதீ’’தி. ‘‘ஏவமாவுஸோ’’தி கோ² அரிட்டோ² பி⁴க்கு² க³த்³த⁴பா³தி⁴புப்³போ³ தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ படிஸ்ஸுத்வா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² அரிட்ட²ம் பி⁴க்கு²ம் க³த்³த⁴பா³தி⁴புப்³ப³ம் ப⁴க³வா ஏதத³வோச – ‘‘ஸச்சம் கிர தே, அரிட்ட², ஏவரூபம் பாபகம் தி³ட்டி²க³தம் உப்பன்னம் – ‘ததா²ஹம் ப⁴க³வதா த⁴ம்மம் தே³ஸிதம் ஆஜானாமி யதா² யேமே அந்தராயிகா த⁴ம்மா வுத்தா ப⁴க³வதா தே படிஸேவதோ நாலம் அந்தராயாயா’’’தி?
‘‘ஏவம்ப்³யாகோ² அஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா த⁴ம்மம் தே³ஸிதம் ஆஜானாமி – ‘யதா² யேமே அந்தராயிகா த⁴ம்மா வுத்தா ப⁴க³வதா தே படிஸேவதோ நாலம் அந்தராயாயா’’’தி. ‘‘கஸ்ஸ கோ² நாம த்வம், மோக⁴புரிஸ, மயா ஏவம் த⁴ம்மம் தே³ஸிதம் ஆஜானாஸி? நனு மயா, மோக⁴புரிஸ, அனேகபரியாயேன அந்தராயிகா த⁴ம்மா அந்தராயிகா வுத்தா? அலஞ்ச பன தே படிஸேவதோ அந்தராயாய. அப்பஸ்ஸாதா³ காமா வுத்தா மயா, ப³ஹுது³க்கா² ப³ஹுபாயாஸா, ஆதீ³னவோ ஏத்த² பி⁴ய்யோ. அட்டி²கங்கலூபமா காமா வுத்தா மயா… மம்ஸபேஸூபமா காமா வுத்தா மயா… திணுக்கூபமா காமா வுத்தா மயா… அங்கா³ரகாஸூபமா காமா வுத்தா மயா… ஸுபினகூபமா காமா வுத்தா மயா… யாசிதகூபமா காமா வுத்தா மயா… ருக்க²ப²லூபமா காமா வுத்தா மயா… அஸிஸூனூபமா காமா வுத்தா மயா… ஸத்திஸூலூபமா காமா வுத்தா மயா… ஸப்பஸிரூபமா காமா வுத்தா மயா, ப³ஹுது³க்கா² ப³ஹுபாயாஸா, ஆதீ³னவோ ஏத்த² பி⁴ய்யோ. அத² ச பன த்வம், மோக⁴புரிஸ, அத்தனா து³க்³க³ஹிதேன அம்ஹே சேவ அப்³பா⁴சிக்க²ஸி, அத்தானஞ்ச க²னஸி, ப³ஹுஞ்ச அபுஞ்ஞம் பஸவஸி. தஞ்ஹி தே, மோக⁴புரிஸ, ப⁴விஸ்ஸதி தீ³க⁴ரத்தம் அஹிதாய து³க்கா²யா’’தி.
அத² கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘தம் கிம் மஞ்ஞத², பி⁴க்க²வே, அபி நாயம் அரிட்டோ² பி⁴க்கு² க³த்³த⁴பா³தி⁴புப்³போ³ உஸ்மீகதோபி இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே’’தி? ‘‘கிஞ்ஹி [கிம்தி (க.)] ஸியா, ப⁴ந்தே; நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’தி. ஏவம் வுத்தே, அரிட்டோ² பி⁴க்கு² க³த்³த⁴பா³தி⁴புப்³போ³ துண்ஹீபூ⁴தோ மங்குபூ⁴தோ பத்தக்க²ந்தோ⁴ அதோ⁴முகோ² பஜ்ஜா²யந்தோ அப்படிபா⁴னோ நிஸீதி³. அத² கோ² ப⁴க³வா அரிட்ட²ம் பி⁴க்கு²ம் க³த்³த⁴பா³தி⁴புப்³ப³ம் துண்ஹீபூ⁴தம் மங்குபூ⁴தம் பத்தக்க²ந்த⁴ம் அதோ⁴முக²ம் பஜ்ஜா²யந்தம் அப்படிபா⁴னம் விதி³த்வா அரிட்ட²ம் பி⁴க்கு²ம் க³த்³த⁴பா³தி⁴புப்³ப³ம் ஏதத³வோச – ‘‘பஞ்ஞாயிஸ்ஸஸி கோ² த்வம், மோக⁴புரிஸ, ஏதேன ஸகேன பாபகேன தி³ட்டி²க³தேன. இதா⁴ஹம் பி⁴க்கூ² படிபுச்சி²ஸ்ஸாமீ’’தி.
237. அத² கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘தும்ஹேபி மே, பி⁴க்க²வே, ஏவம் த⁴ம்மம் தே³ஸிதம் ஆஜானாத² யதா²யம் அரிட்டோ² பி⁴க்கு² க³த்³த⁴பா³தி⁴புப்³போ³ அத்தனா து³க்³க³ஹிதேன அம்ஹே சேவ அப்³பா⁴சிக்க²தி, அத்தானஞ்ச க²னதி, ப³ஹுஞ்ச அபுஞ்ஞம் பஸவதீ’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே. அனேகபரியாயேன ஹி நோ, ப⁴ந்தே, அந்தராயிகா த⁴ம்மா அந்தராயிகா வுத்தா ப⁴க³வதா; அலஞ்ச பன தே படிஸேவதோ அந்தராயாய. அப்பஸ்ஸாதா³ காமா வுத்தா ப⁴க³வதா ப³ஹுது³க்கா² ப³ஹுபாயாஸா, ஆதீ³னவோ ஏத்த² பி⁴ய்யோ. அட்டி²கங்கலூபமா காமா வுத்தா ப⁴க³வதா…பே… ஸப்பஸிரூபமா காமா வுத்தா ப⁴க³வதா ப³ஹுது³க்கா² ப³ஹுபாயாஸா, ஆதீ³னவோ ஏத்த² பி⁴ய்யோ’’தி. ‘‘ஸாது⁴ ஸாது⁴, பி⁴க்க²வே, ஸாது⁴, கோ² மே தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, ஏவம் த⁴ம்மம் தே³ஸிதம் ஆஜானாத². அனேகபரியாயேன ஹி கோ², பி⁴க்க²வே, அந்தராயிகா த⁴ம்மா வுத்தா மயா, அலஞ்ச பன தே படிஸேவதோ அந்தராயாய. அப்பஸ்ஸாதா³ காமா வுத்தா மயா, ப³ஹுது³க்கா² ப³ஹுபாயாஸா, ஆதீ³னவோ ஏத்த² பி⁴ய்யோ. அட்டி²கங்கலூபமா காமா வுத்தா மயா…பே… ஸப்பஸிரூபமா காமா வுத்தா மயா, ப³ஹுது³க்கா² ப³ஹுபாயாஸா, ஆதீ³னவோ ஏத்த² பி⁴ய்யோ. அத² ச பனாயம் அரிட்டோ² பி⁴க்கு² க³த்³த⁴பா³தி⁴புப்³போ³ அத்தனா து³க்³க³ஹிதேன அம்ஹே சேவ அப்³பா⁴சிக்க²தி, அத்தானஞ்ச க²னதி, ப³ஹுஞ்ச அபுஞ்ஞம் பஸவதி. தஞ்ஹி தஸ்ஸ மோக⁴புரிஸஸ்ஸ ப⁴விஸ்ஸதி தீ³க⁴ரத்தம் அஹிதாய து³க்கா²ய. ஸோ வத, பி⁴க்க²வே, அஞ்ஞத்ரேவ காமேஹி அஞ்ஞத்ர காமஸஞ்ஞாய அஞ்ஞத்ர காமவிதக்கேஹி காமே படிஸேவிஸ்ஸதீதி – நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி’’.
238. ‘‘இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சே மோக⁴புரிஸா த⁴ம்மம் பரியாபுணந்தி – ஸுத்தம், கே³ய்யம், வேய்யாகரணம், கா³த²ம், உதா³னம், இதிவுத்தகம், ஜாதகம், அப்³பு⁴தத⁴ம்மம், வேத³ல்லம். தே தம் த⁴ம்மம் பரியாபுணித்வா தேஸம் த⁴ம்மானம் பஞ்ஞாய அத்த²ம் ந உபபரிக்க²ந்தி. தேஸம் தே த⁴ம்மா பஞ்ஞாய அத்த²ம் அனுபபரிக்க²தம் ந நிஜ்ஜா²னம் க²மந்தி. தே உபாரம்பா⁴னிஸம்ஸா சேவ த⁴ம்மம் பரியாபுணந்தி இதிவாத³ப்பமோக்கா²னிஸம்ஸா ச. யஸ்ஸ சத்தா²ய த⁴ம்மம் பரியாபுணந்தி தஞ்சஸ்ஸ அத்த²ம் நானுபோ⁴ந்தி. தேஸம் தே த⁴ம்மா து³க்³க³ஹிதா தீ³க⁴ரத்தம் அஹிதாய து³க்கா²ய ஸம்வத்தந்தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? து³க்³க³ஹிதத்தா, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மானம்.
‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, புரிஸோ அலக³த்³த³த்தி²கோ அலக³த்³த³க³வேஸீ அலக³த்³த³பரியேஸனம் சரமானோ. ஸோ பஸ்ஸேய்ய மஹந்தம் அலக³த்³த³ம். தமேனம் போ⁴கே³ வா நங்கு³ட்டே² வா க³ண்ஹேய்ய. தஸ்ஸ ஸோ அலக³த்³தோ³ படிபரிவத்தித்வா [படினிவத்தித்வா (ஸ்யா. க.)] ஹத்தே² வா பா³ஹாய வா அஞ்ஞதரஸ்மிம் வா அங்க³பச்சங்கே³ ட³ம்ஸேய்ய [ட³ஸேய்ய (ஸீ. பீ.)]. ஸோ ததோனிதா³னம் மரணம் வா நிக³ச்சே²ய்ய மரணமத்தம் வா து³க்க²ம். தம் கிஸ்ஸ ஹேது? து³க்³க³ஹிதத்தா, பி⁴க்க²வே, அலக³த்³த³ஸ்ஸ. ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, இதே⁴கச்சே மோக⁴புரிஸா த⁴ம்மம் பரியாபுணந்தி – ஸுத்தம், கே³ய்யம், வேய்யாகரணம், கா³த²ம், உதா³னம், இதிவுத்தகம், ஜாதகம், அப்³பு⁴தத⁴ம்மம், வேத³ல்லம். தே தம் த⁴ம்மம் பரியாபுணித்வா தேஸம் த⁴ம்மானம் பஞ்ஞாய அத்த²ம் ந உபபரிக்க²ந்தி. தேஸம் தே த⁴ம்மா பஞ்ஞாய அத்த²ம் அனுபபரிக்க²தம் ந நிஜ்ஜா²னம் க²மந்தி. தே உபாரம்பா⁴னிஸம்ஸா சேவ த⁴ம்மம் பரியாபுணந்தி இதிவாத³ப்பமோக்கா²னிஸம்ஸா ச. யஸ்ஸ சத்தா²ய த⁴ம்மம் பரியாபுணந்தி தஞ்சஸ்ஸ அத்த²ம் நானுபோ⁴ந்தி. தேஸம் தே த⁴ம்மா து³க்³க³ஹிதா தீ³க⁴ரத்தம் அஹிதாய து³க்கா²ய ஸம்வத்தந்தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? து³க்³க³ஹிதத்தா பி⁴க்க²வே த⁴ம்மானம்.
239. ‘‘இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சே குலபுத்தா த⁴ம்மம் பரியாபுணந்தி – ஸுத்தம், கே³ய்யம், வேய்யாகரணம், கா³த²ம், உதா³னம், இதிவுத்தகம், ஜாதகம், அப்³பு⁴தத⁴ம்மம், வேத³ல்லம். தே தம் த⁴ம்மம் பரியாபுணித்வா தேஸம் த⁴ம்மானம் பஞ்ஞாய அத்த²ம் உபபரிக்க²ந்தி. தேஸம் தே த⁴ம்மா பஞ்ஞாய அத்த²ம் உபபரிக்க²தம் நிஜ்ஜா²னம் க²மந்தி. தே ந சேவ உபாரம்பா⁴னிஸம்ஸா த⁴ம்மம் பரியாபுணந்தி ந இதிவாத³ப்பமோக்கா²னிஸம்ஸா ச [ந ச இதிவாத³ப்பமோக்கா²னிஸம்ஸா (?)]. யஸ்ஸ சத்தா²ய த⁴ம்மம் பரியாபுணந்தி தஞ்சஸ்ஸ அத்த²ம் அனுபோ⁴ந்தி. தேஸம் தே த⁴ம்மா ஸுக்³க³ஹிதா தீ³க⁴ரத்தம் ஹிதாய ஸுகா²ய ஸம்வத்தந்தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ஸுக்³க³ஹிதத்தா பி⁴க்க²வே த⁴ம்மானம்.
‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, புரிஸோ அலக³த்³த³த்தி²கோ அலக³த்³த³க³வேஸீ அலக³த்³த³பரியேஸனம் சரமானோ. ஸோ பஸ்ஸேய்ய மஹந்தம் அலக³த்³த³ம். தமேனம் அஜபதே³ன த³ண்டே³ன ஸுனிக்³க³ஹிதம் நிக்³க³ண்ஹேய்ய. அஜபதே³ன த³ண்டே³ன ஸுனிக்³க³ஹிதம் நிக்³க³ஹித்வா, கீ³வாய ஸுக்³க³ஹிதம் க³ண்ஹேய்ய. கிஞ்சாபி ஸோ, பி⁴க்க²வே, அலக³த்³தோ³ தஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ ஹத்த²ம் வா பா³ஹம் வா அஞ்ஞதரம் வா அங்க³பச்சங்க³ம் போ⁴கே³ஹி பலிவேடே²ய்ய, அத² கோ² ஸோ நேவ ததோனிதா³னம் மரணம் வா நிக³ச்சே²ய்ய மரணமத்தம் வா து³க்க²ம். தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ஸுக்³க³ஹிதத்தா, பி⁴க்க²வே, அலக³த்³த³ஸ்ஸ. ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, இதே⁴கச்சே குலபுத்தா த⁴ம்மம் பரியாபுணந்தி – ஸுத்தம், கே³ய்யம், வேய்யாகரணம், கா³த²ம், உதா³னம், இதிவுத்தகம், ஜாதகம், அப்³பு⁴தத⁴ம்மம், வேத³ல்லம். தே தம் த⁴ம்மம் பரியாபுணித்வா தேஸம் த⁴ம்மானம் பஞ்ஞாய அத்த²ம் உபபரிக்க²ந்தி. தேஸம் தே த⁴ம்மா பஞ்ஞாய அத்த²ம் உபபரிக்க²தம் நிஜ்ஜா²னம் க²மந்தி. தே ந சேவ உபாரம்பா⁴னிஸம்ஸா த⁴ம்மம் பரியாபுணந்தி, ந இதிவாத³ப்பமோக்கா²னிஸம்ஸா ச. யஸ்ஸ சத்தா²ய த⁴ம்மம் பரியாபுணந்தி, தஞ்சஸ்ஸ அத்த²ம் அனுபோ⁴ந்தி. தேஸம் தே த⁴ம்மா ஸுக்³க³ஹிதா தீ³க⁴ரத்தம் அத்தா²ய ஹிதாய ஸுகா²ய ஸம்வத்தந்தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ஸுக்³க³ஹிதத்தா, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மானம். தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்க²வே, யஸ்ஸ மே பா⁴ஸிதஸ்ஸ அத்த²ம் ஆஜானேய்யாத², ததா² நம் தா⁴ரேய்யாத². யஸ்ஸ ச பன மே பா⁴ஸிதஸ்ஸ அத்த²ம் ந ஆஜானேய்யாத², அஹம் வோ தத்த² படிபுச்சி²தப்³போ³, யே வா பனாஸ்ஸு வியத்தா பி⁴க்கூ².
240. ‘‘குல்லூபமம் வோ, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மம் தே³ஸேஸ்ஸாமி நித்த²ரணத்தா²ய, நோ க³ஹணத்தா²ய. தம் ஸுணாத², ஸாது⁴கம் மனஸிகரோத², பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச – ‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, புரிஸோ அத்³தா⁴னமக்³க³ப்படிபன்னோ. ஸோ பஸ்ஸேய்ய மஹந்தம் உத³கண்ணவம், ஓரிமம் தீரம் ஸாஸங்கம் ஸப்படிப⁴யம், பாரிமம் தீரம் கே²மம் அப்படிப⁴யம்; ந சஸ்ஸ நாவா ஸந்தாரணீ உத்தரஸேது வா அபாரா பாரம் க³மனாய. தஸ்ஸ ஏவமஸ்ஸ – ‘அயம் கோ² மஹாஉத³கண்ணவோ, ஓரிமம் தீரம் ஸாஸங்கம் ஸப்படிப⁴யம், பாரிமம் தீரம் கே²மம் அப்படிப⁴யம்; நத்தி² ச நாவா ஸந்தாரணீ உத்தரஸேது வா அபாரா பாரம் க³மனாய. யம்னூனாஹம் திணகட்ட²ஸாகா²பலாஸம் ஸம்கட்³டி⁴த்வா, குல்லம் ப³ந்தி⁴த்வா, தம் குல்லம் நிஸ்ஸாய ஹத்தே²ஹி ச பாதே³ஹி ச வாயமமானோ ஸோத்தி²னா பாரம் உத்தரேய்ய’ந்தி. அத² கோ² ஸோ, பி⁴க்க²வே, புரிஸோ திணகட்ட²ஸாகா²பலாஸம் ஸம்கட்³டி⁴த்வா, குல்லம் ப³ந்தி⁴த்வா தம் குல்லம் நிஸ்ஸாய ஹத்தே²ஹி ச பாதே³ஹி ச வாயமமானோ ஸோத்தி²னா பாரம் உத்தரேய்ய. தஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ உத்திண்ணஸ்ஸ [திண்ணஸ்ஸ (பீ. க.)] பாரங்க³தஸ்ஸ ஏவமஸ்ஸ – ‘ப³ஹுகாரோ கோ² மே அயம் குல்லோ; இமாஹம் குல்லம் நிஸ்ஸாய ஹத்தே²ஹி ச பாதே³ஹி ச வாயமமானோ ஸோத்தி²னா பாரம் உத்திண்ணோ. யம்னூனாஹம் இமம் குல்லம் ஸீஸே வா ஆரோபேத்வா க²ந்தே⁴ வா உச்சாரேத்வா [உச்சோபேத்வா (க.)] யேன காமம் பக்கமேய்ய’ந்தி. தம் கிம் மஞ்ஞத², பி⁴க்க²வே, அபி நு ஸோ புரிஸோ ஏவம்காரீ தஸ்மிம் குல்லே கிச்சகாரீ அஸ்ஸா’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘கத²ம்காரீ ச ஸோ, பி⁴க்க²வே, புரிஸோ தஸ்மிம் குல்லே கிச்சகாரீ அஸ்ஸ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, தஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ உத்திண்ணஸ்ஸ பாரங்க³தஸ்ஸ ஏவமஸ்ஸ – ‘ப³ஹுகாரோ கோ² மே அயம் குல்லோ; இமாஹம் குல்லம் நிஸ்ஸாய ஹத்தே²ஹி ச பாதே³ஹி ச வாயமமானோ ஸோத்தி²னா பாரம் உத்திண்ணோ. யம்னூனாஹம் இமம் குல்லம் த²லே வா உஸ்ஸாதே³த்வா [உஸ்ஸாரேத்வா (க.)] உத³கே வா ஓபிலாபேத்வா யேன காமம் பக்கமேய்ய’ந்தி. ஏவம்காரீ கோ² ஸோ, பி⁴க்க²வே, புரிஸோ தஸ்மிம் குல்லே கிச்சகாரீ அஸ்ஸ. ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, குல்லூபமோ மயா த⁴ம்மோ தே³ஸிதோ நித்த²ரணத்தா²ய, நோ க³ஹணத்தா²ய. குல்லூபமம் வோ, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மம் தே³ஸிதம், ஆஜானந்தேஹி த⁴ம்மாபி வோ பஹாதப்³பா³ பகே³வ அத⁴ம்மா.
241. ‘‘ச²யிமானி, பி⁴க்க²வே, தி³ட்டி²ட்டா²னானி. கதமானி ச²? இத⁴, பி⁴க்க²வே, அஸ்ஸுதவா புது²ஜ்ஜனோ அரியானம் அத³ஸ்ஸாவீ அரியத⁴ம்மஸ்ஸ அகோவிதோ³ அரியத⁴ம்மே அவினீதோ, ஸப்புரிஸானம் அத³ஸ்ஸாவீ ஸப்புரிஸத⁴ம்மஸ்ஸ அகோவிதோ³ ஸப்புரிஸத⁴ம்மே அவினீதோ, ரூபம் ‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸதி; வேத³னம் ‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸதி; ஸஞ்ஞம் ‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸதி; ஸங்கா²ரே ‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸதி; யம்பி தம் தி³ட்ட²ம் ஸுதம் முதம் விஞ்ஞாதம் பத்தம் பரியேஸிதம், அனுவிசரிதம் மனஸா தம்பி ‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸதி; யம்பி தம் தி³ட்டி²ட்டா²னம் – ஸோ லோகோ ஸோ அத்தா, ஸோ பேச்ச ப⁴விஸ்ஸாமி நிச்சோ து⁴வோ ஸஸ்ஸதோ அவிபரிணாமத⁴ம்மோ, ஸஸ்ஸதிஸமம் ததே²வ ட²ஸ்ஸாமீதி – தம்பி ‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸதி. ஸுதவா ச கோ², பி⁴க்க²வே, அரியஸாவகோ அரியானம் த³ஸ்ஸாவீ அரியத⁴ம்மஸ்ஸ கோவிதோ³ அரியத⁴ம்மே ஸுவினீதோ, ஸப்புரிஸானம் த³ஸ்ஸாவீ ஸப்புரிஸத⁴ம்மஸ்ஸ கோவிதோ³ ஸப்புரிஸத⁴ம்மே ஸுவினீதோ, ரூபம் ‘நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸதி; வேத³னம் ‘நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸதி; ஸஞ்ஞம் ‘நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸதி; ஸங்கா²ரே ‘நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸதி; யம்பி தம் தி³ட்ட²ம் ஸுதம் முதம் விஞ்ஞாதம் பத்தம் பரியேஸிதம், அனுவிசரிதம் மனஸா, தம்பி ‘நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸதி; யம்பி தம் தி³ட்டி²ட்டா²னம் – ஸோ லோகோ ஸோ அத்தா, ஸோ பேச்ச ப⁴விஸ்ஸாமி நிச்சோ து⁴வோ ஸஸ்ஸதோ அவிபரிணாமத⁴ம்மோ, ஸஸ்ஸதிஸமம் ததே²வ ட²ஸ்ஸாமீதி – தம்பி ‘நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸதி. ஸோ ஏவம் ஸமனுபஸ்ஸந்தோ அஸதி ந பரிதஸ்ஸதீ’’தி.
242. ஏவம் வுத்தே, அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஸியா நு கோ², ப⁴ந்தே, ப³ஹித்³தா⁴ அஸதி பரிதஸ்ஸனா’’தி? ‘‘ஸியா, பி⁴க்கூ²’’தி – ப⁴க³வா அவோச. ‘‘இத⁴ பி⁴க்கு² ஏகச்சஸ்ஸ ஏவம் ஹோதி – ‘அஹு வத மே, தம் வத மே நத்தி²; ஸியா வத மே, தம் வதாஹம் ந லபா⁴மீ’தி. ஸோ ஸோசதி கிலமதி பரிதே³வதி உரத்தாளிம் கந்த³தி ஸம்மோஹம் ஆபஜ்ஜதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்கு², ப³ஹித்³தா⁴ அஸதி பரிதஸ்ஸனா ஹோதீ’’தி.
‘‘ஸியா பன, ப⁴ந்தே, ப³ஹித்³தா⁴ அஸதி அபரிதஸ்ஸனா’’தி? ‘‘ஸியா, பி⁴க்கூ²’’தி – ப⁴க³வா அவோச. ‘‘இத⁴ பி⁴க்கு² ஏகச்சஸ்ஸ ந ஏவம் ஹோதி – ‘அஹு வத மே, தம் வத மே நத்தி²; ஸியா வத மே, தம் வதாஹம் ந லபா⁴மீ’தி. ஸோ ந ஸோசதி ந கிலமதி ந பரிதே³வதி ந உரத்தாளிம் கந்த³தி ந ஸம்மோஹம் ஆபஜ்ஜதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்கு², ப³ஹித்³தா⁴ அஸதி அபரிதஸ்ஸனா ஹோதீ’’தி.
‘‘ஸியா நு கோ², ப⁴ந்தே, அஜ்ஜ²த்தம் அஸதி பரிதஸ்ஸனா’’தி? ‘‘ஸியா, பி⁴க்கூ²’’தி – ப⁴க³வா அவோச. ‘‘இத⁴, பி⁴க்கு², ஏகச்சஸ்ஸ ஏவம் தி³ட்டி² ஹோதி – ‘ஸோ லோகோ ஸோ அத்தா, ஸோ பேச்ச ப⁴விஸ்ஸாமி நிச்சோ து⁴வோ ஸஸ்ஸதோ அவிபரிணாமத⁴ம்மோ, ஸஸ்ஸதிஸமம் ததே²வ ட²ஸ்ஸாமீ’தி. ஸோ ஸுணாதி ததா²க³தஸ்ஸ வா ததா²க³தஸாவகஸ்ஸ வா ஸப்³பே³ஸம் தி³ட்டி²ட்டா²னாதி⁴ட்டா²னபரியுட்டா²னாபி⁴னிவேஸானுஸயானம் ஸமுக்³கா⁴தாய ஸப்³ப³ஸங்கா²ரஸமதா²ய ஸப்³பூ³பதி⁴படினிஸ்ஸக்³கா³ய தண்ஹாக்க²யாய விராகா³ய நிரோதா⁴ய நிப்³பா³னாய த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தஸ்ஸ. தஸ்ஸ ஏவம் ஹோதி – ‘உச்சி²ஜ்ஜிஸ்ஸாமி நாமஸ்ஸு, வினஸ்ஸிஸ்ஸாமி நாமஸ்ஸு, நஸ்ஸு நாம ப⁴விஸ்ஸாமீ’தி. ஸோ ஸோசதி கிலமதி பரிதே³வதி உரத்தாளிம் கந்த³தி ஸம்மோஹம் ஆபஜ்ஜதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்கு², அஜ்ஜ²த்தம் அஸதி பரிதஸ்ஸனா ஹோதீ’’தி.
‘‘ஸியா பன, ப⁴ந்தே, அஜ்ஜ²த்தம் அஸதி அபரிதஸ்ஸனா’’தி? ‘‘ஸியா, பி⁴க்கூ²’’தி ப⁴க³வா அவோச. ‘‘இத⁴, பி⁴க்கு², ஏகச்சஸ்ஸ ந ஏவம் தி³ட்டி² ஹோதி – ‘ஸோ லோகோ ஸோ அத்தா, ஸோ பேச்ச ப⁴விஸ்ஸாமி நிச்சோ து⁴வோ ஸஸ்ஸதோ அவிபரிணாமத⁴ம்மோ, ஸஸ்ஸதிஸமம் ததே²வ ட²ஸ்ஸாமீ’தி. ஸோ ஸுணாதி ததா²க³தஸ்ஸ வா ததா²க³தஸாவகஸ்ஸ வா ஸப்³பே³ஸம் தி³ட்டி²ட்டா²னாதி⁴ட்டா²னபரியுட்டா²னாபி⁴னிவேஸானுஸயானம் ஸமுக்³கா⁴தாய ஸப்³ப³ஸங்கா²ரஸமதா²ய ஸப்³பூ³பதி⁴படினிஸ்ஸக்³கா³ய தண்ஹாக்க²யாய விராகா³ய நிரோதா⁴ய நிப்³பா³னாய த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தஸ்ஸ. தஸ்ஸ ந ஏவம் ஹோதி – ‘உச்சி²ஜ்ஜிஸ்ஸாமி நாமஸ்ஸு, வினஸ்ஸிஸ்ஸாமி நாமஸ்ஸு, நஸ்ஸு நாம ப⁴விஸ்ஸாமீ’தி. ஸோ ந ஸோசதி ந கிலமதி ந பரிதே³வதி ந உரத்தாளிம் கந்த³தி ந ஸம்மோஹம் ஆபஜ்ஜதி. ஏவம் கோ², பி⁴க்கு², அஜ்ஜ²த்தம் அஸதி அபரிதஸ்ஸனா ஹோதி’’.
243. ‘‘தம் [தஞ்ச (க.)], பி⁴க்க²வே, பரிக்³க³ஹம் பரிக்³க³ண்ஹேய்யாத², ய்வாஸ்ஸ [ய்வாஸ்ஸு (க.)] பரிக்³க³ஹோ நிச்சோ து⁴வோ ஸஸ்ஸதோ அவிபரிணாமத⁴ம்மோ, ஸஸ்ஸதிஸமம் ததே²வ திட்டே²ய்ய. பஸ்ஸத² நோ தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, தம் பரிக்³க³ஹம் ய்வாஸ்ஸ பரிக்³க³ஹோ நிச்சோ து⁴வோ ஸஸ்ஸதோ அவிபரிணாமத⁴ம்மோ, ஸஸ்ஸதிஸமம் ததே²வ திட்டே²ய்யா’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘ஸாது⁴, பி⁴க்க²வே. அஹம்பி கோ² தம், பி⁴க்க²வே, பரிக்³க³ஹம் ந ஸமனுபஸ்ஸாமி ய்வாஸ்ஸ பரிக்³க³ஹோ நிச்சோ து⁴வோ ஸஸ்ஸதோ அவிபரிணாமத⁴ம்மோ ஸஸ்ஸதிஸமம் ததே²வ திட்டே²ய்ய.
‘‘தம், பி⁴க்க²வே, அத்தவாது³பாதா³னம் உபாதி³யேத², யம்ஸ [யஸ்ஸ (ஸ்யா. க.)] அத்தவாது³பாதா³னம் உபாதி³யதோ ந உப்பஜ்ஜேய்யும் ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா. பஸ்ஸத² நோ தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, தம் அத்தவாது³பாதா³னம் யம்ஸ அத்தவாது³பாதா³னம் உபாதி³யதோ ந உப்பஜ்ஜேய்யும் ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘ஸாது⁴, பி⁴க்க²வே. அஹம்பி கோ² தம், பி⁴க்க²வே, அத்தவாது³பாதா³னம் ந ஸமனுபஸ்ஸாமி யம்ஸ அத்தவாது³பாதா³னம் உபாதி³யதோ ந உப்பஜ்ஜேய்யும் ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா.
‘‘தம், பி⁴க்க²வே, தி³ட்டி²னிஸ்ஸயம் நிஸ்ஸயேத² யம்ஸ தி³ட்டி²னிஸ்ஸயம் நிஸ்ஸயதோ ந உப்பஜ்ஜேய்யும் ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா. பஸ்ஸத² நோ தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, தம் தி³ட்டி²னிஸ்ஸயம் யம்ஸ தி³ட்டி²னிஸ்ஸயம் நிஸ்ஸயதோ ந உப்பஜ்ஜேய்யும் ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘ஸாது⁴, பி⁴க்க²வே. அஹம்பி கோ² தம், பி⁴க்க²வே, தி³ட்டி²னிஸ்ஸயம் ந ஸமனுபஸ்ஸாமி யம்ஸ தி³ட்டி²னிஸ்ஸயம் நிஸ்ஸயதோ ந உப்பஜ்ஜேய்யும் ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா’’.
244. ‘‘அத்தனி வா, பி⁴க்க²வே, ஸதி அத்தனியம் மே தி அஸ்ஸா’’தி?
‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’.
‘‘அத்தனியே வா, பி⁴க்க²வே, ஸதி அத்தா மே தி அஸ்ஸா’’தி? ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’.
‘‘அத்தனி ச, பி⁴க்க²வே, அத்தனியே ச ஸச்சதோ தே²ததோ அனுபலப்³ப⁴மானே, யம்பி தம் தி³ட்டி²ட்டா²னம் – ‘ஸோ லோகோ ஸோ அத்தா, ஸோ பேச்ச ப⁴விஸ்ஸாமி நிச்சோ து⁴வோ ஸஸ்ஸதோ அவிபரிணாமத⁴ம்மோ, ஸஸ்ஸதிஸமம் ததே²வ ட²ஸ்ஸாமீ’தி – நனாயம் [ந ச கோ²யம் (க.)], பி⁴க்க²வே, கேவலோ பரிபூரோ பா³லத⁴ம்மோ’’’தி?
‘‘கிஞ்ஹி நோ ஸியா, ப⁴ந்தே, கேவலோ ஹி, ப⁴ந்தே, பரிபூரோ [கேவலோ பரிபூரோ (ஸீ. பீ.)] பா³லத⁴ம்மோ’’தி.
‘‘தம் கிம் மஞ்ஞத², பி⁴க்க²வே, ரூபம் நிச்சம் வா அனிச்சம் வா’’தி?
‘‘அனிச்சம், ப⁴ந்தே’’.
‘‘யம் பனானிச்சம், து³க்க²ம் வா தம் ஸுக²ம் வா’’தி?
‘‘து³க்க²ம், ப⁴ந்தே’’.
‘‘யம் பனானிச்சம் து³க்க²ம் விபரிணாமத⁴ம்மம், கல்லம் நு தம் ஸமனுபஸ்ஸிதும் – ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’’தி?
‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’.
‘‘தம் கிம் மஞ்ஞத², பி⁴க்க²வே, வேத³னா…பே… ஸஞ்ஞா… ஸங்கா²ரா… விஞ்ஞாணம் நிச்சம் வா அனிச்சம் வா’’தி?
‘‘அனிச்சம், ப⁴ந்தே’’.
‘‘யம் பனானிச்சம், து³க்க²ம் வா தம் ஸுக²ம் வா’’தி?
‘‘து³க்க²ம், ப⁴ந்தே’’.
‘‘யம் பனானிச்சம் து³க்க²ம் விபரிணாமத⁴ம்மம், கல்லம் நு தம் ஸமனுபஸ்ஸிதும் – ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’’தி?
‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’.
‘‘தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்க²வே, யம் கிஞ்சி ரூபம் அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னம், அஜ்ஜ²த்தம் வா ப³ஹித்³தா⁴ வா, ஓளாரிகம் வா ஸுகு²மம் வா, ஹீனம் வா பணீதம் வா, யம் தூ³ரே ஸந்திகே வா, ஸப்³ப³ம் ரூபம் ‘நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’தி – ஏவமேதம் யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய த³ட்ட²ப்³ப³ம். யா காசி வேத³னா…பே… யா காசி ஸஞ்ஞா… யே கேசி ஸங்கா²ரா… யம் கிஞ்சி விஞ்ஞாணம் அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னம், அஜ்ஜ²த்தம் வா ப³ஹித்³தா⁴ வா, ஓளாரிகம் வா ஸுகு²மம் வா, ஹீனம் வா பணீதம் வா, யம் தூ³ரே ஸந்திகே வா, ஸப்³ப³ம் விஞ்ஞாணம் ‘நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’தி – ஏவமேதம் யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய த³ட்ட²ப்³ப³ம்’’.
245. ‘‘ஏவம் பஸ்ஸம், பி⁴க்க²வே, ஸுதவா அரியஸாவகோ ரூபஸ்மிம் நிப்³பி³ந்த³தி, வேத³னாய நிப்³பி³ந்த³தி, ஸஞ்ஞாய நிப்³பி³ந்த³தி, ஸங்கா²ரேஸு நிப்³பி³ந்த³தி, விஞ்ஞாணஸ்மிம் நிப்³பி³ந்த³தி, நிப்³பி³தா³ விரஜ்ஜதி [நிப்³பி³ந்த³ம் விரஜ்ஜதி (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)], விராகா³ விமுச்சதி, விமுத்தஸ்மிம் விமுத்தமிதி ஞாணம் ஹோதி. ‘கீ²ணா ஜாதி, வுஸிதம் ப்³ரஹ்மசரியம், கதம் கரணீயம், நாபரம் இத்த²த்தாயா’தி பஜானாதி. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² உக்கி²த்தபலிகோ⁴ இதிபி, ஸம்கிண்ணபரிக்கோ² இதிபி, அப்³பூ³ள்ஹேஸிகோ இதிபி, நிரக்³க³ளோ இதிபி, அரியோ பன்னத்³த⁴ஜோ பன்னபா⁴ரோ விஸம்யுத்தோ இதிபி.
‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² உக்கி²த்தபலிகோ⁴ ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ அவிஜ்ஜா பஹீனா ஹோதி, உச்சி²ன்னமூலா தாலாவத்து²கதா அனபா⁴வம்கதா, ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மா. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² உக்கி²த்தபலிகோ⁴ ஹோதி.
‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸம்கிண்ணபரிக்கோ² ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ போனோப்³ப⁴விகோ ஜாதிஸம்ஸாரோ பஹீனோ ஹோதி, உச்சி²ன்னமூலோ தாலாவத்து²கதோ அனபா⁴வம்கதோ, ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மோ. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸம்கிண்ணபரிக்கோ² ஹோதி.
‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அப்³பூ³ள்ஹேஸிகோ ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ தண்ஹா பஹீனா ஹோதி, உச்சி²ன்னமூலா தாலாவத்து²கதா அனபா⁴வம்கதா, ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மா. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அப்³பூ³ள்ஹேஸிகோ ஹோதி.
‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² நிரக்³க³ளோ ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ பஞ்ச ஓரம்பா⁴கி³யானி ஸம்யோஜனானி பஹீனானி ஹோந்தி, உச்சி²ன்னமூலானி தாலாவத்து²கதானி அனபா⁴வம்கதானி, ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மானி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² நிரக்³க³ளோ ஹோதி.
‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அரியோ பன்னத்³த⁴ஜோ பன்னபா⁴ரோ விஸம்யுத்தோ ஹோதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ அஸ்மிமானோ பஹீனோ ஹோதி, உச்சி²ன்னமூலோ தாலாவத்து²கதோ அனபா⁴வம்கதோ, ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மோ. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அரியோ பன்னத்³த⁴ஜோ பன்னபா⁴ரோ விஸம்யுத்தோ ஹோதி.
246. ‘‘ஏவம் விமுத்தசித்தம் கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²ம் ஸஇந்தா³ தே³வா ஸப்³ரஹ்மகா ஸபஜாபதிகா அன்வேஸம் நாதி⁴க³ச்ச²ந்தி – ‘இத³ம் நிஸ்ஸிதம் ததா²க³தஸ்ஸ விஞ்ஞாண’ந்தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? தி³ட்டே²வாஹம், பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மே ததா²க³தம் அனனுவிஜ்ஜோதி வதா³மி. ஏவம்வாதி³ம் கோ² மம், பி⁴க்க²வே, ஏவமக்கா²யிம் ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா அஸதா துச்சா² முஸா அபூ⁴தேன அப்³பா⁴சிக்க²ந்தி – ‘வேனயிகோ ஸமணோ கோ³தமோ, ஸதோ ஸத்தஸ்ஸ உச்சே²த³ம் வினாஸம் விப⁴வம் பஞ்ஞாபேதீ’தி. யதா² சாஹம் ந, பி⁴க்க²வே [பி⁴க்க²வே ந (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)], யதா² சாஹம் ந வதா³மி, ததா² மம் தே போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா அஸதா துச்சா² முஸா அபூ⁴தேன அப்³பா⁴சிக்க²ந்தி – ‘வேனயிகோ ஸமணோ கோ³தமோ, ஸதோ ஸத்தஸ்ஸ உச்சே²த³ம் வினாஸம் விப⁴வம் பஞ்ஞாபேதீ’தி. புப்³பே³ சாஹம் பி⁴க்க²வே, ஏதரஹி ச து³க்க²ஞ்சேவ பஞ்ஞாபேமி, து³க்க²ஸ்ஸ ச நிரோத⁴ம். தத்ர சே, பி⁴க்க²வே, பரே ததா²க³தம் அக்கோஸந்தி பரிபா⁴ஸந்தி ரோஸேந்தி விஹேஸேந்தி, தத்ர, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தஸ்ஸ ந ஹோதி ஆகா⁴தோ ந அப்பச்சயோ ந சேதஸோ அனபி⁴ரத்³தி⁴.
‘‘தத்ர சே, பி⁴க்க²வே, பரே ததா²க³தம் ஸக்கரோந்தி க³ரும் கரோந்தி மானேந்தி பூஜேந்தி, தத்ர, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தஸ்ஸ ந ஹோதி ஆனந்தோ³ ந ஸோமனஸ்ஸம் ந சேதஸோ உப்பிலாவிதத்தம். தத்ர சே, பி⁴க்க²வே, பரே வா ததா²க³தம் ஸக்கரோந்தி க³ரும் கரோந்தி மானேந்தி பூஜேந்தி, தத்ர, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தஸ்ஸ ஏவம் ஹோதி – ‘யம் கோ² இத³ம் புப்³பே³ பரிஞ்ஞாதம் தத்த² மே ஏவரூபா காரா [ஸக்காரா (க.)] கரீயந்தீ’தி. தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்க²வே, தும்ஹே சேபி பரே அக்கோஸேய்யும் பரிபா⁴ஸேய்யும் ரோஸேய்யும் விஹேஸேய்யும், தத்ர தும்ஹே ஹி ந ஆகா⁴தோ ந அப்பச்சயோ ந சேதஸோ அனபி⁴ரத்³தி⁴ கரணீயா. தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்க²வே, தும்ஹே சேபி பரே ஸக்கரேய்யும் க³ரும் கரேய்யும் மானேய்யும் பூஜேய்யும், தத்ர தும்ஹேஹி ந ஆனந்தோ³ ந ஸோமனஸ்ஸம் ந சேதஸோ உப்பிலாவிதத்தம் கரணீயம். தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்க²வே, தும்ஹே சேபி பரே ஸக்கரேய்யும் க³ரும் கரேய்யும் மானேய்யும் பூஜேய்யும், தத்ர தும்ஹாகம் ஏவமஸ்ஸ – ‘யம் கோ² இத³ம் புப்³பே³ பரிஞ்ஞாதம், தத்த² மே [தத்த² நோ (க.) தத்த² + இமேதி பத³ச்சே²தோ³] ஏவரூபா காரா கரீயந்தீ’தி.
247. ‘‘தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்க²வே, யம் ந தும்ஹாகம் தம் பஜஹத²; தம் வோ பஹீனம் தீ³க⁴ரத்தம் ஹிதாய ஸுகா²ய ப⁴விஸ்ஸதி. கிஞ்ச, பி⁴க்க²வே, ந தும்ஹாகம்? ரூபம், பி⁴க்க²வே, ந தும்ஹாகம், தம் பஜஹத²; தம் வோ பஹீனம் தீ³க⁴ரத்தம் ஹிதாய ஸுகா²ய ப⁴விஸ்ஸதி. வேத³னா, பி⁴க்க²வே, ந தும்ஹாகம், தம் பஜஹத²; ஸா வோ பஹீனா தீ³க⁴ரத்தம் ஹிதாய ஸுகா²ய ப⁴விஸ்ஸதி. ஸஞ்ஞா, பி⁴க்க²வே, ந தும்ஹாகம், தம் பஜஹத²; ஸா வோ பஹீனா தீ³க⁴ரத்தம் ஹிதாய ஸுகா²ய ப⁴விஸ்ஸதி. ஸங்கா²ரா, பி⁴க்க²வே, ந தும்ஹாகம், தே பஜஹத²; தே வோ பஹீனா தீ³க⁴ரத்தம் ஹிதாய ஸுகா²ய ப⁴விஸ்ஸந்தி. விஞ்ஞாணம், பி⁴க்க²வே, ந தும்ஹாகம், தம் பஜஹத²; தம் வோ பஹீனம் தீ³க⁴ரத்தம் ஹிதாய ஸுகா²ய ப⁴விஸ்ஸதி. தம் கிம் மஞ்ஞத², பி⁴க்க²வே, யம் இமஸ்மிம் ஜேதவனே திணகட்ட²ஸாகா²பலாஸம், தம் ஜனோ ஹரேய்ய வா த³ஹேய்ய வா யதா²பச்சயம் வா கரேய்ய. அபி நு தும்ஹாகம் ஏவமஸ்ஸ – ‘அம்ஹே ஜனோ ஹரதி வா த³ஹதி வா யதா²பச்சயம் வா கரோதீ’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘தம் கிஸ்ஸ ஹேது’’? ‘‘ந ஹி நோ ஏதம், ப⁴ந்தே, அத்தா வா அத்தனியம் வா’’தி. ‘‘ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, யம் ந தும்ஹாகம் தம் பஜஹத²; தம் வோ பஹீனம் தீ³க⁴ரத்தம் ஹிதாய ஸுகா²ய ப⁴விஸ்ஸதி. கிஞ்ச, பி⁴க்க²வே, ந தும்ஹாகம்? ரூபம், பி⁴க்க²வே, ந தும்ஹாகம், தம் பஜஹத²; தம் வோ பஹீனம் தீ³க⁴ரத்தம் ஹிதாய ஸுகா²ய ப⁴விஸ்ஸதி. வேத³னா, பி⁴க்க²வே…பே… ஸஞ்ஞா, பி⁴க்க²வே… ஸங்கா²ரா, பி⁴க்க²வே…பே… விஞ்ஞாணம், பி⁴க்க²வே, ந தும்ஹாகம், தம் பஜஹத²; தம் வோ பஹீனம் தீ³க⁴ரத்தம் ஹிதாய ஸுகா²ய ப⁴விஸ்ஸதி.
248. ‘‘ஏவம் ஸ்வாக்கா²தோ, பி⁴க்க²வே, மயா த⁴ம்மோ உத்தானோ விவடோ பகாஸிதோ சி²ன்னபிலோதிகோ. ஏவம் ஸ்வாக்கா²தே, பி⁴க்க²வே, மயா த⁴ம்மே உத்தானே விவடே பகாஸிதே சி²ன்னபிலோதிகே யே தே பி⁴க்கூ² அரஹந்தோ கீ²ணாஸவா வுஸிதவந்தோ கதகரணீயா ஓஹிதபா⁴ரா அனுப்பத்தஸத³த்தா² பரிக்கீ²ணப⁴வஸம்யோஜனா ஸம்மத³ஞ்ஞா விமுத்தா, வட்டம் தேஸம் நத்தி² பஞ்ஞாபனாய. ஏவம் ஸ்வாக்கா²தோ, பி⁴க்க²வே, மயா த⁴ம்மோ உத்தானோ விவடோ பகாஸிதோ சி²ன்னபிலோதிகோ. ஏவம் ஸ்வாக்கா²தே, பி⁴க்க²வே, மயா த⁴ம்மே உத்தானே விவடே பகாஸிதே சி²ன்னபிலோதிகே யேஸம் பி⁴க்கூ²னம் பஞ்சோரம்பா⁴கி³யானி ஸம்யோஜனானி பஹீனானி, ஸப்³பே³ தே ஓபபாதிகா, தத்த² பரினிப்³பா³யினோ, அனாவத்தித⁴ம்மா தஸ்மா லோகா. ஏவம் ஸ்வாக்கா²தோ, பி⁴க்க²வே, மயா த⁴ம்மோ உத்தானோ விவடோ பகாஸிதோ சி²ன்னபிலோதிகோ. ஏவம் ஸ்வாக்கா²தே, பி⁴க்க²வே, மயா த⁴ம்மே உத்தானே விவடே பகாஸிதே சி²ன்னபிலோதிகே யேஸம் பி⁴க்கூ²னம் தீணி ஸம்யோஜனானி பஹீனானி, ராக³தோ³ஸமோஹா தனுபூ⁴தா, ஸப்³பே³ தே ஸகதா³கா³மினோ, ஸகிதே³வ இமம் லோகம் ஆக³ந்த்வா து³க்க²ஸ்ஸந்தம் கரிஸ்ஸந்தி. ஏவம் ஸ்வாக்கா²தோ, பி⁴க்க²வே, மயா த⁴ம்மோ உத்தானோ விவடோ பகாஸிதோ சி²ன்னபிலோதிகோ. ஏவம் ஸ்வாக்கா²தே, பி⁴க்க²வே, மயா த⁴ம்மே உத்தானே விவடே பகாஸிதே சி²ன்னபிலோதிகே யேஸம் பி⁴க்கூ²னம் தீணி ஸம்யோஜனானி பஹீனானி, ஸப்³பே³ தே ஸோதாபன்னா, அவினிபாதத⁴ம்மா, நியதா ஸம்போ³தி⁴பராயனா. ஏவம் ஸ்வாக்கா²தோ, பி⁴க்க²வே, மயா த⁴ம்மோ உத்தானோ விவடோ பகாஸிதோ சி²ன்னபிலோதிகோ. ஏவம் ஸ்வாக்கா²தே, பி⁴க்க²வே, மயா த⁴ம்மே உத்தானே விவடே பகாஸிதே சி²ன்னபிலோதிகே யே தே பி⁴க்கூ² த⁴ம்மானுஸாரினோ ஸத்³தா⁴னுஸாரினோ ஸப்³பே³ தே ஸம்போ³தி⁴பராயனா. ஏவம் ஸ்வாக்கா²தோ, பி⁴க்க²வே, மயா த⁴ம்மோ உத்தானோ விவடோ பகாஸிதோ சி²ன்னபிலோதிகோ. ஏவம் ஸ்வாக்கா²தே, பி⁴க்க²வே, மயா த⁴ம்மே உத்தானே விவடே பகாஸிதே சி²ன்னபிலோதிகே யேஸம் மயி ஸத்³தா⁴மத்தம் பேமமத்தம் ஸப்³பே³ தே ஸக்³க³பராயனா’’தி.
இத³மவோச ப⁴க³வா. அத்தமனா தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்து³ந்தி.
அலக³த்³தூ³பமஸுத்தம் நிட்டி²தம் து³தியம்.
3. வம்மிகஸுத்தம்
249. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன ஆயஸ்மா குமாரகஸ்ஸபோ அந்த⁴வனே விஹரதி. அத² கோ² அஞ்ஞதரா தே³வதா அபி⁴க்கந்தாய ரத்தியா அபி⁴க்கந்தவண்ணா கேவலகப்பம் அந்த⁴வனம் ஓபா⁴ஸேத்வா யேனாயஸ்மா குமாரகஸ்ஸபோ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ஏகமந்தம் அட்டா²ஸி. ஏகமந்தம் டி²தா கோ² ஸா தே³வதா ஆயஸ்மந்தம் குமாரகஸ்ஸபம் ஏதத³வோச –
‘‘பி⁴க்கு² பி⁴க்கு², அயம் வம்மிகோ [வம்மீகோ (கத்த²சி) ஸக்கதானுரூபம்] ரத்திம் தூ⁴மாயதி, தி³வா பஜ்ஜலதி. ப்³ராஹ்மணோ ஏவமாஹ – ‘அபி⁴க்க²ண, ஸுமேத⁴, ஸத்த²ம் ஆதா³யா’தி. அபி⁴க்க²ணந்தோ ஸுமேதோ⁴ ஸத்த²ம் ஆதா³ய அத்³த³ஸ லங்கி³ம் ‘லங்கீ³, ப⁴த³ந்தே’தி. ப்³ராஹ்மணோ ஏவமாஹ – ‘உக்கி²ப லங்கி³ம்; அபி⁴க்க²ண, ஸுமேத⁴, ஸத்த²ம் ஆதா³யா’தி. அபி⁴க்க²ணந்தோ ஸுமேதோ⁴ ஸத்த²ம் ஆதா³ய அத்³த³ஸ உத்³து⁴மாயிகம். ‘உத்³து⁴மாயிகா, ப⁴த³ந்தே’தி. ப்³ராஹ்மணோ ஏவமாஹ – ‘உக்கி²ப உத்³து⁴மாயிகம்; அபி⁴க்க²ண, ஸுமேத⁴, ஸத்த²ம் ஆதா³யா’தி. அபி⁴க்க²ணந்தோ ஸுமேதோ⁴ ஸத்த²ம் ஆதா³ய அத்³த³ஸ த்³விதா⁴பத²ம். ‘த்³விதா⁴பதோ², ப⁴த³ந்தே’தி. ப்³ராஹ்மணோ ஏவமாஹ – ‘உக்கி²ப த்³விதா⁴பத²ம்; அபி⁴க்க²ண, ஸுமேத⁴, ஸத்த²ம் ஆதா³யா’தி. அபி⁴க்க²ணந்தோ ஸுமேதோ⁴ ஸத்த²ம் ஆதா³ய அத்³த³ஸ சங்க³வாரம் [பங்கவாரம் (ஸ்யா.), சங்கவாரம் (க.)]. ‘சங்க³வாரோ, ப⁴த³ந்தே’தி. ப்³ராஹ்மணோ ஏவமாஹ – ‘உக்கி²ப சங்க³வாரம்; அபி⁴க்க²ண, ஸுமேத⁴, ஸத்த²ம் ஆதா³யா’தி. அபி⁴க்க²ணந்தோ ஸுமேதோ⁴ ஸத்த²ம் ஆதா³ய அத்³த³ஸ கும்மம். ‘கும்மோ, ப⁴த³ந்தே’தி. ப்³ராஹ்மணோ ஏவமாஹ – ‘உக்கி²ப கும்மம்; அபி⁴க்க²ண, ஸுமேத⁴, ஸத்த²ம் ஆதா³யா’தி. அபி⁴க்க²ணந்தோ ஸுமேதோ⁴ ஸத்த²ம் ஆதா³ய அத்³த³ஸ அஸிஸூனம். ‘அஸிஸூனா, ப⁴த³ந்தே’தி. ப்³ராஹ்மணோ ஏவமாஹ – ‘உக்கி²ப அஸிஸூனம்; அபி⁴க்க²ண, ஸுமேத⁴, ஸத்த²ம் ஆதா³யா’தி. அபி⁴க்க²ணந்தோ ஸுமேதோ⁴ ஸத்த²ம் ஆதா³ய அத்³த³ஸ மம்ஸபேஸிம். ‘மம்ஸபேஸி, ப⁴த³ந்தே’தி. ப்³ராஹ்மணோ ஏவமாஹ – ‘உக்கி²ப மம்ஸபேஸிம்; அபி⁴க்க²ண, ஸுமேத⁴, ஸத்த²ம் ஆதா³யா’தி. அபி⁴க்க²ணந்தோ ஸுமேதோ⁴ ஸத்த²ம் ஆதா³ய அத்³த³ஸ நாக³ம். ‘நாகோ³, ப⁴த³ந்தே’தி. ப்³ராஹ்மணோ ஏவமாஹ – ‘திட்ட²து நாகோ³, மா நாக³ம் க⁴ட்டேஸி; நமோ கரோஹி நாக³ஸ்ஸா’’’தி.
‘‘இமே கோ² த்வம், பி⁴க்கு², பஞ்ஹே ப⁴க³வந்தம் உபஸங்கமித்வா புச்சே²ய்யாஸி, யதா² ச தே ப⁴க³வா ப்³யாகரோதி ததா² நம் தா⁴ரேய்யாஸி. நாஹம் தம், பி⁴க்கு², பஸ்ஸாமி ஸதே³வகே லோகே ஸமாரகே ஸப்³ரஹ்மகே ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணியா பஜாய ஸதே³வமனுஸ்ஸாய, யோ இமேஸம் பஞ்ஹானம் வேய்யாகரணேன சித்தம் ஆராதே⁴ய்ய அஞ்ஞத்ர ததா²க³தேன வா, ததா²க³தஸாவகேன வா, இதோ வா பன ஸுத்வா’’தி – இத³மவோச ஸா தே³வதா. இத³ம் வத்வா தத்தே²வந்தரதா⁴யி.
250. அத² கோ² ஆயஸ்மா குமாரகஸ்ஸபோ தஸ்ஸா ரத்தியா அச்சயேன யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா குமாரகஸ்ஸபோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘இமம், ப⁴ந்தே, ரத்திம் அஞ்ஞதரா தே³வதா அபி⁴க்கந்தாய ரத்தியா அபி⁴க்கந்தவண்ணா கேவலகப்பம் அந்த⁴வனம் ஓபா⁴ஸேத்வா யேனாஹம் தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ஏகமந்தம் அட்டா²ஸி. ஏகமந்தம் டி²தா கோ², ப⁴ந்தே, ஸா தே³வதா மம் ஏதத³வோச – ‘பி⁴க்கு² பி⁴க்கு², அயம் வம்மிகோ ரத்திம் தூ⁴மாயதி, தி³வா பஜ்ஜலதி’. ப்³ராஹ்மணோ ஏவமாஹ – ‘அபி⁴க்க²ண, ஸுமேத⁴, ஸத்த²ம் ஆதா³யா’தி. அபி⁴க்க²ணந்தோ ஸுமேதோ⁴ ஸத்த²ம் ஆதா³ய…பே… இதோ வா பன ஸுத்வாதி. இத³மவோச, ப⁴ந்தே, ஸா தே³வதா. இத³ம் வத்வா தத்தே²வந்தரதா⁴யி. ‘கோ நு கோ², ப⁴ந்தே, வம்மிகோ, கா ரத்திம் தூ⁴மாயனா, கா தி³வா பஜ்ஜலனா, கோ ப்³ராஹ்மணோ, கோ ஸுமேதோ⁴, கிம் ஸத்த²ம், கிம் அபி⁴க்க²ணம், கா லங்கீ³, கா உத்³து⁴மாயிகா, கோ த்³விதா⁴பதோ², கிம் சங்க³வாரம், கோ கும்மோ, கா அஸிஸூனா, கா மம்ஸபேஸி, கோ நாகோ³’’’தி?
251. ‘‘‘வம்மிகோ’தி கோ², பி⁴க்கு², இமஸ்ஸேதம் சாதுமஹாபூ⁴திகஸ்ஸ [சாதும்மஹாபூ⁴திகஸ்ஸ (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)] காயஸ்ஸ அதி⁴வசனம், மாதாபேத்திகஸம்ப⁴வஸ்ஸ ஓத³னகும்மாஸூபசயஸ்ஸ அனிச்சுச்சா²த³ன-பரிமத்³த³னபே⁴த³ன-வித்³த⁴ம்ஸன-த⁴ம்மஸ்ஸ.
‘‘யம் கோ², பி⁴க்கு², தி³வா கம்மந்தே [கம்மந்தம் (க.)] ஆரப்³ப⁴ ரத்திம் அனுவிதக்கேதி அனுவிசாரேதி – அயம் ரத்திம் தூ⁴மாயனா. யம் கோ², பி⁴க்கு², ரத்திம் அனுவிதக்கேத்வா அனுவிசாரேத்வா தி³வா கம்மந்தே பயோஜேதி காயேன வாசாய ‘மனஸா’ [( ) நத்தி² (ஸீ. ஸ்யா.)] – அயம் தி³வா பஜ்ஜலனா.
‘‘‘ப்³ராஹ்மணோ’தி கோ², பி⁴க்கு², ததா²க³தஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம் அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ. ‘ஸுமேதோ⁴’தி கோ² பி⁴க்கு² ஸேக்க²ஸ்ஸேதம் பி⁴க்கு²னோ அதி⁴வசனம்.
‘‘‘ஸத்த²’ந்தி கோ², பி⁴க்கு², அரியாயேதம் பஞ்ஞாய அதி⁴வசனம். ‘அபி⁴க்க²ண’ந்தி கோ², பி⁴க்கு², வீரியாரம்ப⁴ஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம்.
‘‘‘லங்கீ³’தி கோ², பி⁴க்கு², அவிஜ்ஜாயேதம் அதி⁴வசனம். உக்கி²ப லங்கி³ம், பஜஹ அவிஜ்ஜம்; அபி⁴க்க²ண, ஸுமேத⁴, ஸத்த²ம் ஆதா³யாதி அயமேதஸ்ஸ அத்தோ².
‘‘‘உத்³து⁴மாயிகா’தி கோ², பி⁴க்கு², கோதூ⁴பாயாஸஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். உக்கி²ப உத்³து⁴மாயிகம், பஜஹ கோதூ⁴பாயாஸம்; அபி⁴க்க²ண, ஸுமேத⁴, ஸத்த²ம் ஆதா³யாதி அயமேதஸ்ஸ அத்தோ².
‘‘‘த்³விதா⁴பதோ²’தி கோ², பி⁴க்கு², விசிகிச்சா²யேதம் அதி⁴வசனம். உக்கி²ப த்³விதா⁴பத²ம், பஜஹ விசிகிச்ச²ம்; அபி⁴க்க²ண, ஸுமேத⁴, ஸத்த²ம் ஆதா³யாதி அயமேதஸ்ஸ அத்தோ².
‘‘‘சங்க³வார’ந்தி கோ², பி⁴க்கு², பஞ்சன்னேதம் நீவரணானம் அதி⁴வசனம், ஸேய்யதி²த³ம் – காமச்ச²ந்த³னீவரணஸ்ஸ, ப்³யாபாத³னீவரணஸ்ஸ, தீ²னமித்³த⁴னீவரணஸ்ஸ, உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சனீவரணஸ்ஸ, விசிகிச்சா²னீவரணஸ்ஸ. உக்கி²ப சங்க³வாரம், பஜஹ பஞ்ச நீவரணே; அபி⁴க்க²ண, ஸுமேத⁴, ஸத்த²ம் ஆதா³யாதி அயமேதஸ்ஸ அத்தோ².
‘‘‘கும்மோ’தி கோ², பி⁴க்கு², பஞ்சன்னேதம் உபாதா³னக்க²ந்தா⁴னம் அதி⁴வசனம், ஸேய்யதி²த³ம் – ரூபுபாதா³னக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ, வேத³னுபாதா³னக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ, ஸஞ்ஞுபாதா³னக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ, ஸங்கா²ருபாதா³னக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ, விஞ்ஞாணுபாதா³னக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ. உக்கி²ப கும்மம், பஜஹ பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தே⁴; அபி⁴க்க²ண, ஸுமேத⁴, ஸத்த²ம் ஆதா³யாதி அயமேதஸ்ஸ அத்தோ².
‘‘‘அஸிஸூனா’தி கோ², பி⁴க்கு², பஞ்சன்னேதம் காமகு³ணானம் அதி⁴வசனம் – சக்கு²விஞ்ஞேய்யானம் ரூபானம் இட்டா²னம் கந்தானம் மனாபானம் பியரூபானம் காமூபஸம்ஹிதானம் ரஜனீயானம், ஸோதவிஞ்ஞேய்யானம் ஸத்³தா³னம்…பே… கா⁴னவிஞ்ஞேய்யானம் க³ந்தா⁴னம்…பே… ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞேய்யானம் ரஸானம்…பே… காயவிஞ்ஞேய்யானம் போ²ட்ட²ப்³பா³னம் இட்டா²னம் கந்தானம் மனாபானம் பியரூபானம் காமூபஸம்ஹிதானம் ரஜனீயானம். உக்கி²ப அஸிஸூனம், பஜஹ பஞ்ச காமகு³ணே; அபி⁴க்க²ண, ஸுமேத⁴, ஸத்த²ம் ஆதா³யாதி அயமேதஸ்ஸ அத்தோ².
‘‘‘மம்ஸபேஸீ’தி கோ², பி⁴க்கு², நந்தீ³ராக³ஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். உக்கி²ப மம்ஸபேஸிம், பஜஹ நந்தீ³ராக³ம்; அபி⁴க்க²ண, ஸுமேத⁴, ஸத்த²ம் ஆதா³யாதி அயமேதஸ்ஸ அத்தோ².
‘‘‘நாகோ³’தி கோ², பி⁴க்கு², கீ²ணாஸவஸ்ஸேதம் பி⁴க்கு²னோ அதி⁴வசனம். திட்ட²து நாகோ³, மா நாக³ம் க⁴ட்டேஸி; நமோ கரோஹி நாக³ஸ்ஸாதி அயமேதஸ்ஸ அத்தோ²’’தி.
இத³மவோச ப⁴க³வா. அத்தமனோ ஆயஸ்மா குமாரகஸ்ஸபோ ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்தீ³தி.
வம்மிகஸுத்தம் நிட்டி²தம் ததியம்.
4. ரத²வினீதஸுத்தம்
252. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ராஜக³ஹே விஹரதி வேளுவனே கலந்த³கனிவாபே. அத² கோ² ஸம்ப³ஹுலா ஜாதிபூ⁴மகா பி⁴க்கூ² ஜாதிபூ⁴மியம் வஸ்ஸம்வுட்டா² யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. ஏகமந்தம் நிஸின்னே கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வா ஏதத³வோச –
‘‘கோ நு கோ², பி⁴க்க²வே, ஜாதிபூ⁴மியம் ஜாதிபூ⁴மகானம் பி⁴க்கூ²னம் ஸப்³ரஹ்மசாரீனம் ஏவம் ஸம்பா⁴விதோ – ‘அத்தனா ச அப்பிச்சோ² அப்பிச்ச²கத²ஞ்ச பி⁴க்கூ²னம் கத்தா, அத்தனா ச ஸந்துட்டோ² ஸந்துட்டி²கத²ஞ்ச பி⁴க்கூ²னம் கத்தா, அத்தனா ச பவிவித்தோ பவிவேககத²ஞ்ச பி⁴க்கூ²னம் கத்தா, அத்தனா ச அஸம்ஸட்டோ² அஸம்ஸக்³க³கத²ஞ்ச பி⁴க்கூ²னம் கத்தா, அத்தனா ச ஆரத்³த⁴வீரியோ வீரியாரம்ப⁴கத²ஞ்ச பி⁴க்கூ²னம் கத்தா, அத்தனா ச ஸீலஸம்பன்னோ ஸீலஸம்பதா³கத²ஞ்ச பி⁴க்கூ²னம் கத்தா, அத்தனா ச ஸமாதி⁴ஸம்பன்னோ ஸமாதி⁴ஸம்பதா³கத²ஞ்ச பி⁴க்கூ²னம் கத்தா, அத்தனா ச பஞ்ஞாஸம்பன்னோ பஞ்ஞாஸம்பதா³கத²ஞ்ச பி⁴க்கூ²னம் கத்தா, அத்தனா ச விமுத்திஸம்பன்னோ விமுத்திஸம்பதா³கத²ஞ்ச பி⁴க்கூ²னம் கத்தா, அத்தனா ச விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனஸம்பன்னோ விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனஸம்பதா³கத²ஞ்ச பி⁴க்கூ²னம் கத்தா, ஓவாத³கோ விஞ்ஞாபகோ ஸந்த³ஸ்ஸகோ ஸமாத³பகோ ஸமுத்தேஜகோ ஸம்பஹம்ஸகோ ஸப்³ரஹ்மசாரீன’’’ந்தி? ‘‘புண்ணோ நாம, ப⁴ந்தே, ஆயஸ்மா மந்தாணிபுத்தோ ஜாதிபூ⁴மியம் ஜாதிபூ⁴மகானம் பி⁴க்கூ²னம் ஸப்³ரஹ்மசாரீனம் ஏவம் ஸம்பா⁴விதோ – ‘அத்தனா ச அப்பிச்சோ² அப்பிச்ச²கத²ஞ்ச பி⁴க்கூ²னம் கத்தா, அத்தனா ச ஸந்துட்டோ²…பே… ஓவாத³கோ விஞ்ஞாபகோ ஸந்த³ஸ்ஸகோ ஸமாத³பகோ ஸமுத்தேஜகோ ஸம்பஹம்ஸகோ ஸப்³ரஹ்மசாரீன’’’ந்தி.
253. தேன கோ² பன ஸமயேன ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ ப⁴க³வதோ அவிதூ³ரே நிஸின்னோ ஹோதி. அத² கோ² ஆயஸ்மதோ ஸாரிபுத்தஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘லாபா⁴ ஆயஸ்மதோ புண்ணஸ்ஸ மந்தாணிபுத்தஸ்ஸ, ஸுலத்³த⁴லாபா⁴ ஆயஸ்மதோ புண்ணஸ்ஸ மந்தாணிபுத்தஸ்ஸ, யஸ்ஸ விஞ்ஞூ ஸப்³ரஹ்மசாரீ ஸத்து² ஸம்முகா² அனுமஸ்ஸ அனுமஸ்ஸ வண்ணம் பா⁴ஸந்தி, தஞ்ச ஸத்தா² அப்³ப⁴னுமோத³தி. அப்பேவ நாம மயம்பி கதா³சி கரஹசி ஆயஸ்மதா புண்ணேன மந்தாணிபுத்தேன ஸத்³தி⁴ம் ஸமாக³ச்சே²ய்யாம [ஸமாக³மம் க³ச்சே²ய்ய (க.)], அப்பேவ நாம ஸியா கோசிதே³வ கதா²ஸல்லாபோ’’தி.
254. அத² கோ² ப⁴க³வா ராஜக³ஹே யதா²பி⁴ரந்தம் விஹரித்வா யேன ஸாவத்தி² தேன சாரிகம் பக்காமி. அனுபுப்³பே³ன சாரிகம் சரமானோ யேன ஸாவத்தி² தத³வஸரி. தத்ர ஸுத³ம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. அஸ்ஸோஸி கோ² ஆயஸ்மா புண்ணோ மந்தாணிபுத்தோ – ‘‘ப⁴க³வா கிர ஸாவத்தி²ம் அனுப்பத்தோ; ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே’’தி.
255. அத² கோ² ஆயஸ்மா புண்ணோ மந்தாணிபுத்தோ ஸேனாஸனம் ஸம்ஸாமேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய யேன ஸாவத்தி² தேன சாரிகம் பக்காமி. அனுபுப்³பே³ன சாரிகம் சரமானோ யேன ஸாவத்தி² ஜேதவனம் அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² ஆயஸ்மந்தம் புண்ணம் மந்தாணிபுத்தம் ப⁴க³வா த⁴ம்மியா கதா²ய ஸந்த³ஸ்ஸேஸி ஸமாத³பேஸி ஸமுத்தேஜேஸி ஸம்பஹம்ஸேஸி. அத² கோ² ஆயஸ்மா புண்ணோ மந்தாணிபுத்தோ ப⁴க³வதா த⁴ம்மியா கதா²ய ஸந்த³ஸ்ஸிதோ ஸமாத³பிதோ ஸமுத்தேஜிதோ ஸம்பஹம்ஸிதோ ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்தி³த்வா அனுமோதி³த்வா உட்டா²யாஸனா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா யேன அந்த⁴வனம் தேனுபஸங்கமி தி³வாவிஹாராய.
256. அத² கோ² அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² யேனாயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மந்தம் ஸாரிபுத்தம் ஏதத³வோச – ‘‘யஸ்ஸ கோ² த்வம், ஆவுஸோ ஸாரிபுத்த, புண்ணஸ்ஸ நாம பி⁴க்கு²னோ மந்தாணிபுத்தஸ்ஸ அபி⁴ண்ஹம் கித்தயமானோ அஹோஸி, ஸோ ப⁴க³வதா த⁴ம்மியா கதா²ய ஸந்த³ஸ்ஸிதோ ஸமாத³பிதோ ஸமுத்தேஜிதோ ஸம்பஹம்ஸிதோ ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்தி³த்வா அனுமோதி³த்வா உட்டா²யாஸனா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா யேன அந்த⁴வனம் தேன பக்கந்தோ தி³வாவிஹாராயா’’தி.
அத² கோ² ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ தரமானரூபோ நிஸீத³னம் ஆதா³ய ஆயஸ்மந்தம் புண்ணம் மந்தாணிபுத்தம் பிட்டி²தோ பிட்டி²தோ அனுப³ந்தி⁴ ஸீஸானுலோகீ. அத² கோ² ஆயஸ்மா புண்ணோ மந்தாணிபுத்தோ அந்த⁴வனம் அஜ்ஜோ²கா³ஹேத்வா அஞ்ஞதரஸ்மிம் ருக்க²மூலே தி³வாவிஹாரம் நிஸீதி³. ஆயஸ்மாபி கோ² ஸாரிபுத்தோ அந்த⁴வனம் அஜ்ஜோ²கா³ஹேத்வா அஞ்ஞதரஸ்மிம் ருக்க²மூலே தி³வாவிஹாரம் நிஸீதி³.
அத² கோ² ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ ஸாயன்ஹஸமயம் படிஸல்லானா வுட்டி²தோ யேனாயஸ்மா புண்ணோ மந்தாணிபுத்தோ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மதா புண்ணேன மந்தாணிபுத்தேன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³. ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ ஆயஸ்மந்தம் புண்ணம் மந்தாணிபுத்தம் ஏதத³வோச –
257. ‘‘ப⁴க³வதி நோ, ஆவுஸோ, ப்³ரஹ்மசரியம் வுஸ்ஸதீ’’தி?
‘‘ஏவமாவுஸோ’’தி.
‘‘கிம் நு கோ², ஆவுஸோ, ஸீலவிஸுத்³த⁴த்த²ம் ப⁴க³வதி ப்³ரஹ்மசரியம் வுஸ்ஸதீ’’தி?
‘‘நோ ஹித³ம், ஆவுஸோ’’.
‘‘கிம் பனாவுஸோ, சித்தவிஸுத்³த⁴த்த²ம் ப⁴க³வதி ப்³ரஹ்மசரியம் வுஸ்ஸதீ’’தி?
‘‘நோ ஹித³ம், ஆவுஸோ’’.
‘‘கிம் நு கோ², ஆவுஸோ, தி³ட்டி²விஸுத்³த⁴த்த²ம் ப⁴க³வதி ப்³ரஹ்மசரியம் வுஸ்ஸதீ’’தி?
‘‘நோ ஹித³ம், ஆவுஸோ’’.
‘‘கிம் பனாவுஸோ, கங்கா²விதரணவிஸுத்³த⁴த்த²ம் ப⁴க³வதி ப்³ரஹ்மசரியம் வுஸ்ஸதீ’’தி?
‘‘நோ ஹித³ம், ஆவுஸோ’’.
‘‘கிம் நு கோ², ஆவுஸோ, மக்³கா³மக்³க³ஞாணத³ஸ்ஸனவிஸுத்³த⁴த்த²ம் ப⁴க³வதி ப்³ரஹ்மசரியம் வுஸ்ஸதீ’’தி?
‘‘நோ ஹித³ம், ஆவுஸோ’’.
‘‘கிம் பனாவுஸோ, படிபதா³ஞாணத³ஸ்ஸனவிஸுத்³த⁴த்த²ம் ப⁴க³வதி ப்³ரஹ்மசரியம் வுஸ்ஸதீ’’தி?
‘‘நோ ஹித³ம், ஆவுஸோ’’.
‘‘கிம் நு கோ², ஆவுஸோ, ஞாணத³ஸ்ஸனவிஸுத்³த⁴த்த²ம் ப⁴க³வதி ப்³ரஹ்மசரியம் வுஸ்ஸதீ’’தி?
‘‘நோ ஹித³ம், ஆவுஸோ’’.
‘‘‘கிம் நு கோ², ஆவுஸோ, ஸீலவிஸுத்³த⁴த்த²ம் ப⁴க³வதி ப்³ரஹ்மசரியம் வுஸ்ஸதீ’தி இதி புட்டோ² ஸமானோ ‘நோ ஹித³ம், ஆவுஸோ’தி வதே³ஸி. ‘கிம் பனாவுஸோ, சித்தவிஸுத்³த⁴த்த²ம் ப⁴க³வதி ப்³ரஹ்மசரியம் வுஸ்ஸதீ’தி இதி புட்டோ² ஸமானோ ‘நோ ஹித³ம், ஆவுஸோ’தி வதே³ஸி. ‘கிம் நு கோ², ஆவுஸோ, தி³ட்டி²விஸுத்³த⁴த்த²ம்…பே… கங்கா²விதரணவிஸுத்³த⁴த்த²ம்…பே… மக்³கா³மக்³க³ஞாணத³ஸ்ஸனவிஸுத்³த⁴த்த²ம்…பே… படிபதா³ஞாணத³ஸ்ஸனவிஸுத்³த⁴த்த²ம்…பே… கிம் நு கோ², ஆவுஸோ, ஞாணத³ஸ்ஸனவிஸுத்³த⁴த்த²ம் ப⁴க³வதி ப்³ரஹ்மசரியம் வுஸ்ஸதீ’தி இதி புட்டோ² ஸமானோ ‘நோ ஹித³ம் ஆவுஸோ’தி வதே³ஸி. கிமத்த²ம் சரஹாவுஸோ, ப⁴க³வதி ப்³ரஹ்மசரியம் வுஸ்ஸதீ’’தி? ‘‘அனுபாதா³பரினிப்³பா³னத்த²ம் கோ², ஆவுஸோ, ப⁴க³வதி ப்³ரஹ்மசரியம் வுஸ்ஸதீ’’தி.
‘‘கிம் நு கோ², ஆவுஸோ, ஸீலவிஸுத்³தி⁴ அனுபாதா³பரினிப்³பா³ன’’ந்தி?
‘‘நோ ஹித³ம், ஆவுஸோ’’.
‘‘கிம் பனாவுஸோ, சித்தவிஸுத்³தி⁴ அனுபாதா³பரினிப்³பா³ன’’ந்தி?
‘‘நோ ஹித³ம், ஆவுஸோ’’.
‘‘கிம் நு கோ², ஆவுஸோ, தி³ட்டி²விஸுத்³தி⁴ அனுபாதா³பரினிப்³பா³ன’’ந்தி?
‘‘நோ ஹித³ம், ஆவுஸோ’’.
‘‘கிம் பனாவுஸோ கங்கா²விதரணவிஸுத்³தி⁴ அனுபாதா³பரினிப்³பா³ன’’ந்தி?
‘‘நோ ஹித³ம், ஆவுஸோ’’.
‘‘கிம் நு கோ², ஆவுஸோ, மக்³கா³மக்³க³ஞாணத³ஸ்ஸனவிஸுத்³தி⁴ அனுபாதா³பரினிப்³பா³ன’’ந்தி?
‘‘நோ ஹித³ம், ஆவுஸோ’’.
‘‘கிம் பனாவுஸோ, படிபதா³ஞாணத³ஸ்ஸனவிஸுத்³தி⁴ அனுபாதா³பரினிப்³பா³ன’’ந்தி?
‘‘நோ ஹித³ம், ஆவுஸோ’’.
‘‘கிம் நு கோ², ஆவுஸோ, ஞாணத³ஸ்ஸனவிஸுத்³தி⁴ அனுபாதா³பரினிப்³பா³ன’’ந்தி?
‘‘நோ ஹித³ம், ஆவுஸோ’’.
‘‘கிம் பனாவுஸோ, அஞ்ஞத்ர இமேஹி த⁴ம்மேஹி அனுபாதா³பரினிப்³பா³ன’’ந்தி?
‘‘நோ ஹித³ம், ஆவுஸோ’’.
‘‘‘கிம் நு கோ², ஆவுஸோ, ஸீலவிஸுத்³தி⁴ அனுபாதா³பரினிப்³பா³ன’ந்தி இதி புட்டோ² ஸமானோ ‘நோ ஹித³ம், ஆவுஸோ’தி வதே³ஸி. ‘கிம் பனாவுஸோ, சித்தவிஸுத்³தி⁴ அனுபாதா³பரினிப்³பா³ன’ந்தி இதி புட்டோ² ஸமானோ ‘நோ ஹித³ம், ஆவுஸோ’தி வதே³ஸி. ‘கிம் நு கோ², ஆவுஸோ, தி³ட்டி²விஸுத்³தி⁴ அனுபாதா³பரினிப்³பா³ன’ந்தி…பே… கங்கா²விதரணவிஸுத்³தி⁴… மக்³கா³மக்³க³ஞாணத³ஸ்ஸனவிஸுத்³தி⁴… படிபதா³ஞாணத³ஸ்ஸனவிஸுத்³தி⁴… ‘கிம் நு கோ², ஆவுஸோ, ஞாணத³ஸ்ஸனவிஸுத்³தி⁴ அனுபாதா³பரினிப்³பா³ன’ந்தி இதி புட்டோ² ஸமானோ ‘நோ ஹித³ம், ஆவுஸோ’தி வதே³ஸி. ‘கிம் பனாவுஸோ, அஞ்ஞத்ர இமேஹி த⁴ம்மேஹி அனுபாதா³பரினிப்³பா³ன’ந்தி இதி புட்டோ² ஸமானோ ‘நோ ஹித³ம், ஆவுஸோ’தி வதே³ஸி. யதா²கத²ம் பனாவுஸோ, இமஸ்ஸ பா⁴ஸிதஸ்ஸ அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³’’தி?
258. ‘‘ஸீலவிஸுத்³தி⁴ம் சே, ஆவுஸோ, ப⁴க³வா அனுபாதா³பரினிப்³பா³னம் பஞ்ஞபேய்ய, ஸஉபாதா³னம்யேவ ஸமானம் அனுபாதா³பரினிப்³பா³னம் பஞ்ஞபேய்ய [பஞ்ஞாபேஸ்ஸ (ஸீ. ஸ்யா.) ஏவமஞ்ஞத்த²பி]. சித்தவிஸுத்³தி⁴ம் சே, ஆவுஸோ, ப⁴க³வா அனுபாதா³பரினிப்³பா³னம் பஞ்ஞபேய்ய, ஸஉபாதா³னம்யேவ ஸமானம் அனுபாதா³பரினிப்³பா³னம் பஞ்ஞபேய்ய. தி³ட்டி²விஸுத்³தி⁴ம் சே, ஆவுஸோ, ப⁴க³வா அனுபாதா³பரினிப்³பா³னம் பஞ்ஞபேய்ய, ஸஉபாதா³னம்யேவ ஸமானம் அனுபாதா³பரினிப்³பா³னம் பஞ்ஞபேய்ய. கங்கா²விதரணவிஸுத்³தி⁴ம் சே, ஆவுஸோ, ப⁴க³வா அனுபாதா³பரினிப்³பா³னம் பஞ்ஞபேய்ய, ஸஉபாதா³னம்யேவ ஸமானம் அனுபாதா³பரினிப்³பா³னம் பஞ்ஞபேய்ய. மக்³கா³மக்³க³ஞாணத³ஸ்ஸனவிஸுத்³தி⁴ம் சே, ஆவுஸோ, ப⁴க³வா அனுபாதா³பரினிப்³பா³னம் பஞ்ஞபேய்ய, ஸஉபாதா³னம்யேவ ஸமானம் அனுபாதா³பரினிப்³பா³னம் பஞ்ஞபேய்ய. படிபதா³ஞாணத³ஸ்ஸனவிஸுத்³தி⁴ம் சே, ஆவுஸோ, ப⁴க³வா அனுபாதா³பரினிப்³பா³னம் பஞ்ஞபேய்ய, ஸஉபாதா³னம்யேவ ஸமானம் அனுபாதா³பரினிப்³பா³னம் பஞ்ஞபேய்ய. ஞாணத³ஸ்ஸனவிஸுத்³தி⁴ம் சே, ஆவுஸோ, ப⁴க³வா அனுபாதா³பரினிப்³பா³னம் பஞ்ஞபேய்ய, ஸஉபாதா³னம்யேவ ஸமானம் அனுபாதா³பரினிப்³பா³னம் பஞ்ஞபேய்ய. அஞ்ஞத்ர சே, ஆவுஸோ, இமேஹி த⁴ம்மேஹி அனுபாதா³பரினிப்³பா³னம் அப⁴விஸ்ஸ, புது²ஜ்ஜனோ பரினிப்³பா³யேய்ய. புது²ஜ்ஜனோ ஹி, ஆவுஸோ, அஞ்ஞத்ர இமேஹி த⁴ம்மேஹி. தேன ஹாவுஸோ, உபமம் தே கரிஸ்ஸாமி; உபமாயபிதே⁴கச்சே விஞ்ஞூ புரிஸா பா⁴ஸிதஸ்ஸ அத்த²ம் ஆஜானந்தி.
259. ‘‘ஸேய்யதா²பி, ஆவுஸோ, ரஞ்ஞோ பஸேனதி³ஸ்ஸ கோஸலஸ்ஸ ஸாவத்தி²யம் படிவஸந்தஸ்ஸ ஸாகேதே கிஞ்சிதே³வ அச்சாயிகம் கரணீயம் உப்பஜ்ஜேய்ய. தஸ்ஸ அந்தரா ச ஸாவத்தி²ம் அந்தரா ச ஸாகேதம் ஸத்த ரத²வினீதானி உபட்ட²பேய்யும். அத² கோ², ஆவுஸோ, ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ ஸாவத்தி²யா நிக்க²மித்வா அந்தேபுரத்³வாரா பட²மம் ரத²வினீதம் அபி⁴ருஹேய்ய, பட²மேன ரத²வினீதேன து³தியம் ரத²வினீதம் பாபுணேய்ய, பட²மம் ரத²வினீதம் விஸ்ஸஜ்ஜேய்ய து³தியம் ரத²வினீதம் அபி⁴ருஹேய்ய. து³தியேன ரத²வினீதேன ததியம் ரத²வினீதம் பாபுணேய்ய, து³தியம் ரத²வினீதம் விஸ்ஸஜ்ஜேய்ய, ததியம் ரத²வினீதம் அபி⁴ருஹேய்ய. ததியேன ரத²வினீதேன சதுத்த²ம் ரத²வினீதம் பாபுணேய்ய, ததியம் ரத²வினீதம் விஸ்ஸஜ்ஜேய்ய, சதுத்த²ம் ரத²வினீதம் அபி⁴ருஹேய்ய. சதுத்தே²ன ரத²வினீதேன பஞ்சமம் ரத²வினீதம் பாபுணேய்ய, சதுத்த²ம் ரத²வினீதம் விஸ்ஸஜ்ஜேய்ய, பஞ்சமம் ரத²வினீதம் அபி⁴ருஹேய்ய. பஞ்சமேன ரத²வினீதேன ச²ட்ட²ம் ரத²வினீதம் பாபுணேய்ய, பஞ்சமம் ரத²வினீதம் விஸ்ஸஜ்ஜேய்ய, ச²ட்ட²ம் ரத²வினீதம் அபி⁴ருஹேய்ய. ச²ட்டே²ன ரத²வினீதேன ஸத்தமம் ரத²வினீதம் பாபுணேய்ய, ச²ட்ட²ம் ரத²வினீதம் விஸ்ஸஜ்ஜேய்ய, ஸத்தமம் ரத²வினீதம் அபி⁴ருஹேய்ய. ஸத்தமேன ரத²வினீதேன ஸாகேதம் அனுபாபுணேய்ய அந்தேபுரத்³வாரம். தமேனம் அந்தேபுரத்³வாரக³தம் ஸமானம் மித்தாமச்சா ஞாதிஸாலோஹிதா ஏவம் புச்சே²ய்யும் – ‘இமினா த்வம், மஹாராஜ, ரத²வினீதேன ஸாவத்தி²யா ஸாகேதம் அனுப்பத்தோ அந்தேபுரத்³வார’ந்தி? கத²ம் ப்³யாகரமானோ நு கோ², ஆவுஸோ, ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ ஸம்மா ப்³யாகரமானோ ப்³யாகரேய்யா’’தி?
‘‘ஏவம் ப்³யாகரமானோ கோ², ஆவுஸோ, ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ ஸம்மா ப்³யாகரமானோ ப்³யாகரேய்ய – ‘இத⁴ மே ஸாவத்தி²யம் படிவஸந்தஸ்ஸ ஸாகேதே கிஞ்சிதே³வ அச்சாயிகம் கரணீயம் உப்பஜ்ஜி [உப்பஜ்ஜதி (க.)]. தஸ்ஸ மே அந்தரா ச ஸாவத்தி²ம் அந்தரா ச ஸாகேதம் ஸத்த ரத²வினீதானி உபட்ட²பேஸும். அத² க்²வாஹம் ஸாவத்தி²யா நிக்க²மித்வா அந்தேபுரத்³வாரா பட²மம் ரத²வினீதம் அபி⁴ருஹிம். பட²மேன ரத²வினீதேன து³தியம் ரத²வினீதம் பாபுணிம், பட²மம் ரத²வினீதம் விஸ்ஸஜ்ஜிம் து³தியம் ரத²வினீதம் அபி⁴ருஹிம். து³தியேன ரத²வினீதேன ததியம் ரத²வினீதம் பாபுணிம், து³தியம் ரத²வினீதம் விஸ்ஸஜ்ஜிம், ததியம் ரத²வினீதம் அபி⁴ருஹிம். ததியேன ரத²வினீதேன சதுத்த²ம் ரத²வினீதம் பாபுணிம், ததியம் ரத²வினீதம் விஸ்ஸஜ்ஜிம், சதுத்த²ம் ரத²வினீதம் அபி⁴ருஹிம். சதுத்தே²ன ரத²வினீதேன பஞ்சமம் ரத²வினீதம் பாபுணிம், சதுத்த²ம் ரத²வினீதம் விஸ்ஸஜ்ஜிம், பஞ்சமம் ரத²வினீதம் அபி⁴ருஹிம். பஞ்சமேன ரத²வினீதேன ச²ட்ட²ம் ரத²வினீதம் பாபுணிம், பஞ்சமம் ரத²வினீதம் விஸ்ஸஜ்ஜிம், ச²ட்ட²ம் ரத²வினீதம் அபி⁴ருஹிம். ச²ட்டே²ன ரத²வினீதேன ஸத்தமம் ரத²வினீதம் பாபுணிம், ச²ட்ட²ம் ரத²வினீதம் விஸ்ஸஜ்ஜிம், ஸத்தமம் ரத²வினீதம் அபி⁴ருஹிம். ஸத்தமேன ரத²வினீதேன ஸாகேதம் அனுப்பத்தோ அந்தேபுரத்³வார’ந்தி. ஏவம் ப்³யாகரமானோ கோ², ஆவுஸோ, ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ ஸம்மா ப்³யாகரமானோ ப்³யாகரேய்யா’’தி.
‘‘ஏவமேவ கோ², ஆவுஸோ, ஸீலவிஸுத்³தி⁴ யாவதே³வ சித்தவிஸுத்³த⁴த்தா², சித்தவிஸுத்³தி⁴ யாவதே³வ தி³ட்டி²விஸுத்³த⁴த்தா², தி³ட்டி²விஸுத்³தி⁴ யாவதே³வ கங்கா²விதரணவிஸுத்³த⁴த்தா², கங்கா²விதரணவிஸுத்³தி⁴ யாவதே³வ மக்³கா³மக்³க³ஞாணத³ஸ்ஸனவிஸுத்³த⁴த்தா², மக்³கா³மக்³க³ஞாணத³ஸ்ஸனவிஸுத்³தி⁴ யாவதே³வ படிபதா³ஞாணத³ஸ்ஸனவிஸுத்³த⁴த்தா², படிபதா³ஞாணத³ஸ்ஸனவிஸுத்³தி⁴ யாவதே³வ ஞாணத³ஸ்ஸனவிஸுத்³த⁴த்தா², ஞாணத³ஸ்ஸனவிஸுத்³தி⁴ யாவதே³வ அனுபாதா³பரினிப்³பா³னத்தா². அனுபாதா³பரினிப்³பா³னத்த²ம் கோ², ஆவுஸோ, ப⁴க³வதி ப்³ரஹ்மசரியம் வுஸ்ஸதீ’’தி.
260. ஏவம் வுத்தே, ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ ஆயஸ்மந்தம் புண்ணம் மந்தாணிபுத்தம் ஏதத³வோச – ‘‘கோனாமோ ஆயஸ்மா, கத²ஞ்ச பனாயஸ்மந்தம் ஸப்³ரஹ்மசாரீ ஜானந்தீ’’தி? ‘‘புண்ணோதி கோ² மே, ஆவுஸோ, நாமம்; மந்தாணிபுத்தோதி ச பன மம் ஸப்³ரஹ்மசாரீ ஜானந்தீ’’தி. ‘‘அச்ச²ரியம், ஆவுஸோ, அப்³பு⁴தம், ஆவுஸோ! யதா² தம் ஸுதவதா ஸாவகேன ஸம்மதே³வ ஸத்து²ஸாஸனம் ஆஜானந்தேன, ஏவமேவ ஆயஸ்மதா புண்ணேன மந்தாணிபுத்தேன க³ம்பீ⁴ரா க³ம்பீ⁴ரபஞ்ஹா அனுமஸ்ஸ அனுமஸ்ஸ ப்³யாகதா. லாபா⁴ ஸப்³ரஹ்மசாரீனம், ஸுலத்³த⁴லாபா⁴ ஸப்³ரஹ்மசாரீனம், யே ஆயஸ்மந்தம் புண்ணம் மந்தாணிபுத்தம் லப⁴ந்தி த³ஸ்ஸனாய, லப⁴ந்தி பயிரூபாஸனாய. சேலண்டு³கேன [சேலண்ட³கேன (க.), சேலண்டு³பேகேன (?)] சேபி ஸப்³ரஹ்மசாரீ ஆயஸ்மந்தம் புண்ணம் மந்தாணிபுத்தம் முத்³த⁴னா பரிஹரந்தா லபே⁴ய்யும் த³ஸ்ஸனாய, லபே⁴ய்யும் பயிரூபாஸனாய, தேஸம்பி லாபா⁴ தேஸம்பி ஸுலத்³த⁴ம், அம்ஹாகம்பி லாபா⁴ அம்ஹாகம்பி ஸுலத்³த⁴ம், யே மயம் ஆயஸ்மந்தம் புண்ணம் மந்தாணிபுத்தம் லபா⁴ம த³ஸ்ஸனாய, லபா⁴ம பயிரூபாஸனாயா’’தி.
ஏவம் வுத்தே, ஆயஸ்மா புண்ணோ மந்தாணிபுத்தோ ஆயஸ்மந்தம் ஸாரிபுத்தம் ஏதத³வோச – ‘‘கோ நாமோ ஆயஸ்மா, கத²ஞ்ச பனாயஸ்மந்தம் ஸப்³ரஹ்மசாரீ ஜானந்தீ’’தி? ‘‘உபதிஸ்ஸோதி கோ² மே, ஆவுஸோ, நாமம்; ஸாரிபுத்தோதி ச பன மம் ஸப்³ரஹ்மசாரீ ஜானந்தீ’’தி. ‘‘ஸத்து²கப்பேன வத கிர, போ⁴ [கோ² (க.)], ஸாவகேன ஸத்³தி⁴ம் மந்தயமானா ந ஜானிம்ஹ – ‘ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ’தி. ஸசே ஹி மயம் ஜானேய்யாம ‘ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ’தி, ஏத்தகம்பி நோ நப்படிபா⁴ஸேய்ய [நப்படிபே⁴ய்ய (?)]. அச்ச²ரியம், ஆவுஸோ, அப்³பு⁴தம், ஆவுஸோ! யதா² தம் ஸுதவதா ஸாவகேன ஸம்மதே³வ ஸத்து²ஸாஸனம் ஆஜானந்தேன, ஏவமேவ ஆயஸ்மதா ஸாரிபுத்தேன க³ம்பீ⁴ரா க³ம்பீ⁴ரபஞ்ஹா அனுமஸ்ஸ அனுமஸ்ஸ புச்சி²தா. லாபா⁴ ஸப்³ரஹ்மசாரீனம் ஸுலத்³த⁴லாபா⁴ ஸப்³ரஹ்மசாரீனம், யே ஆயஸ்மந்தம் ஸாரிபுத்தம் லப⁴ந்தி த³ஸ்ஸனாய, லப⁴ந்தி பயிரூபாஸனாய. சேலண்டு³கேன சேபி ஸப்³ரஹ்மசாரீ ஆயஸ்மந்தம் ஸாரிபுத்தம் முத்³த⁴னா பரிஹரந்தா லபே⁴ய்யும் த³ஸ்ஸனாய, லபே⁴ய்யும் பயிரூபாஸனாய, தேஸம்பி லாபா⁴ தேஸம்பி ஸுலத்³த⁴ம், அம்ஹாகம்பி லாபா⁴ அம்ஹாகம்பி ஸுலத்³த⁴ம், யே மயம் ஆயஸ்மந்தம் ஸாரிபுத்தம் லபா⁴ம த³ஸ்ஸனாய, லபா⁴ம பயிரூபாஸனாயா’’தி.
இதிஹ தே உபோ⁴பி மஹானாகா³ அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ ஸுபா⁴ஸிதம் ஸமனுமோதி³ம்ஸூதி.
ரத²வினீதஸுத்தம் நிட்டி²தம் சதுத்த²ம்.