நமோ தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ

மஜ்ஜி²மனிகாயோ

மூலபண்ணாஸபாளி

1. மூலபரியாயவக்³கோ³

1. மூலபரியாயஸுத்தம்

1. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா உக்கட்டா²யம் விஹரதி ஸுப⁴க³வனே ஸாலராஜமூலே. தத்ர கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘பி⁴க்க²வோ’’தி. ‘‘ப⁴த³ந்தே’’தி தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச – ‘‘ஸப்³ப³த⁴ம்மமூலபரியாயம் வோ, பி⁴க்க²வே, தே³ஸேஸ்ஸாமி. தம் ஸுணாத², ஸாது⁴கம் மனஸி கரோத², பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

2. ‘‘இத⁴, பி⁴க்க²வே, அஸ்ஸுதவா புது²ஜ்ஜனோ அரியானம் அத³ஸ்ஸாவீ அரியத⁴ம்மஸ்ஸ அகோவிதோ³ அரியத⁴ம்மே அவினீதோ, ஸப்புரிஸானம் அத³ஸ்ஸாவீ ஸப்புரிஸத⁴ம்மஸ்ஸ அகோவிதோ³ ஸப்புரிஸத⁴ம்மே அவினீதோ – பத²விம் [பட²விம் (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] பத²விதோ ஸஞ்ஜானாதி; பத²விம் பத²விதோ ஸஞ்ஞத்வா பத²விம் மஞ்ஞதி, பத²வியா மஞ்ஞதி, பத²விதோ மஞ்ஞதி, பத²விம் மேதி மஞ்ஞதி, பத²விம் அபி⁴னந்த³தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ‘அபரிஞ்ஞாதம் தஸ்ஸா’தி வதா³மி.

‘‘ஆபம் ஆபதோ ஸஞ்ஜானாதி; ஆபம் ஆபதோ ஸஞ்ஞத்வா ஆபம் மஞ்ஞதி, ஆபஸ்மிம் மஞ்ஞதி, ஆபதோ மஞ்ஞதி, ஆபம் மேதி மஞ்ஞதி, ஆபம் அபி⁴னந்த³தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ‘அபரிஞ்ஞாதம் தஸ்ஸா’தி வதா³மி.

‘‘தேஜம் தேஜதோ ஸஞ்ஜானாதி; தேஜம் தேஜதோ ஸஞ்ஞத்வா தேஜம் மஞ்ஞதி, தேஜஸ்மிம் மஞ்ஞதி, தேஜதோ மஞ்ஞதி, தேஜம் மேதி மஞ்ஞதி, தேஜம் அபி⁴னந்த³தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ‘அபரிஞ்ஞாதம் தஸ்ஸா’தி வதா³மி.

‘‘வாயம் வாயதோ ஸஞ்ஜானாதி; வாயம் வாயதோ ஸஞ்ஞத்வா வாயம் மஞ்ஞதி, வாயஸ்மிம் மஞ்ஞதி, வாயதோ மஞ்ஞதி, வாயம் மேதி மஞ்ஞதி, வாயம் அபி⁴னந்த³தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ‘அபரிஞ்ஞாதம் தஸ்ஸா’தி வதா³மி.

3. ‘‘பூ⁴தே பூ⁴ததோ ஸஞ்ஜானாதி; பூ⁴தே பூ⁴ததோ ஸஞ்ஞத்வா பூ⁴தே மஞ்ஞதி, பூ⁴தேஸு மஞ்ஞதி, பூ⁴ததோ மஞ்ஞதி, பூ⁴தே மேதி மஞ்ஞதி, பூ⁴தே அபி⁴னந்த³தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ‘அபரிஞ்ஞாதம் தஸ்ஸா’தி வதா³மி.

‘‘தே³வே தே³வதோ ஸஞ்ஜானாதி; தே³வே தே³வதோ ஸஞ்ஞத்வா தே³வே மஞ்ஞதி, தே³வேஸு மஞ்ஞதி, தே³வதோ மஞ்ஞதி, தே³வே மேதி மஞ்ஞதி, தே³வே அபி⁴னந்த³தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ‘அபரிஞ்ஞாதம் தஸ்ஸா’தி வதா³மி.

‘‘பஜாபதிம் பஜாபதிதோ ஸஞ்ஜானாதி; பஜாபதிம் பஜாபதிதோ ஸஞ்ஞத்வா பஜாபதிம் மஞ்ஞதி, பஜாபதிஸ்மிம் மஞ்ஞதி, பஜாபதிதோ மஞ்ஞதி, பஜாபதிம் மேதி மஞ்ஞதி, பஜாபதிம் அபி⁴னந்த³தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ‘அபரிஞ்ஞாதம் தஸ்ஸா’தி வதா³மி.

‘‘ப்³ரஹ்மம் ப்³ரஹ்மதோ ஸஞ்ஜானாதி; ப்³ரஹ்மம் ப்³ரஹ்மதோ ஸஞ்ஞத்வா ப்³ரஹ்மம் மஞ்ஞதி, ப்³ரஹ்மஸ்மிம் மஞ்ஞதி, ப்³ரஹ்மதோ மஞ்ஞதி, ப்³ரஹ்மம் மேதி மஞ்ஞதி, ப்³ரஹ்மம் அபி⁴னந்த³தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ‘அபரிஞ்ஞாதம் தஸ்ஸா’தி வதா³மி.

‘‘ஆப⁴ஸ்ஸரே ஆப⁴ஸ்ஸரதோ ஸஞ்ஜானாதி; ஆப⁴ஸ்ஸரே ஆப⁴ஸ்ஸரதோ ஸஞ்ஞத்வா ஆப⁴ஸ்ஸரே மஞ்ஞதி, ஆப⁴ஸ்ஸரேஸு மஞ்ஞதி, ஆப⁴ஸ்ஸரதோ மஞ்ஞதி, ஆப⁴ஸ்ஸரே மேதி மஞ்ஞதி, ஆப⁴ஸ்ஸரே அபி⁴னந்த³தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ‘அபரிஞ்ஞாதம் தஸ்ஸா’தி வதா³மி.

‘‘ஸுப⁴கிண்ஹே ஸுப⁴கிண்ஹதோ ஸஞ்ஜானாதி; ஸுப⁴கிண்ஹே ஸுப⁴கிண்ஹதோ ஸஞ்ஞத்வா ஸுப⁴கிண்ஹே மஞ்ஞதி, ஸுப⁴கிண்ஹேஸு மஞ்ஞதி, ஸுப⁴கிண்ஹதோ மஞ்ஞதி, ஸுப⁴கிண்ஹே மேதி மஞ்ஞதி, ஸுப⁴கிண்ஹே அபி⁴னந்த³தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ‘அபரிஞ்ஞாதம் தஸ்ஸா’தி வதா³மி.

‘‘வேஹப்ப²லே வேஹப்ப²லதோ ஸஞ்ஜானாதி; வேஹப்ப²லே வேஹப்ப²லதோ ஸஞ்ஞத்வா வேஹப்ப²லே மஞ்ஞதி, வேஹப்ப²லேஸு மஞ்ஞதி, வேஹப்ப²லதோ மஞ்ஞதி, வேஹப்ப²லே மேதி மஞ்ஞதி, வேஹப்ப²லே அபி⁴னந்த³தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ‘அபரிஞ்ஞாதம் தஸ்ஸா’தி வதா³மி.

‘‘அபி⁴பு⁴ம் அபி⁴பூ⁴தோ ஸஞ்ஜானாதி; அபி⁴பு⁴ம் அபி⁴பூ⁴தோ ஸஞ்ஞத்வா அபி⁴பு⁴ம் மஞ்ஞதி, அபி⁴பு⁴ஸ்மிம் மஞ்ஞதி, அபி⁴பூ⁴தோ மஞ்ஞதி, அபி⁴பு⁴ம் மேதி மஞ்ஞதி, அபி⁴பு⁴ம் அபி⁴னந்த³தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ‘அபரிஞ்ஞாதம் தஸ்ஸா’தி வதா³மி.

4. ‘‘ஆகாஸானஞ்சாயதனம் ஆகாஸானஞ்சாயதனதோ ஸஞ்ஜானாதி; ஆகாஸானஞ்சாயதனம் ஆகாஸானஞ்சாயதனதோ ஸஞ்ஞத்வா ஆகாஸானஞ்சாயதனம் மஞ்ஞதி, ஆகாஸானஞ்சாயதனஸ்மிம் மஞ்ஞதி, ஆகாஸானஞ்சாயதனதோ மஞ்ஞதி, ஆகாஸானஞ்சாயதனம் மேதி மஞ்ஞதி, ஆகாஸானஞ்சாயதனம் அபி⁴னந்த³தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ‘அபரிஞ்ஞாதம் தஸ்ஸா’தி வதா³மி.

‘‘விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம் விஞ்ஞாணஞ்சாயதனதோ ஸஞ்ஜானாதி; விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம் விஞ்ஞாணஞ்சாயதனதோ ஸஞ்ஞத்வா விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம் மஞ்ஞதி, விஞ்ஞாணஞ்சாயதனஸ்மிம் மஞ்ஞதி, விஞ்ஞாணஞ்சாயதனதோ மஞ்ஞதி, விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம் மேதி மஞ்ஞதி, விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம் அபி⁴னந்த³தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ‘அபரிஞ்ஞாதம் தஸ்ஸா’தி வதா³மி.

‘‘ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம் ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனதோ ஸஞ்ஜானாதி; ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம் ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனதோ ஸஞ்ஞத்வா ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம் மஞ்ஞதி, ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஸ்மிம் மஞ்ஞதி, ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனதோ மஞ்ஞதி, ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம் மேதி மஞ்ஞதி, ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம் அபி⁴னந்த³தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ‘அபரிஞ்ஞாதம் தஸ்ஸா’தி வதா³மி.

‘‘நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம் நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனதோ ஸஞ்ஜானாதி; நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம் நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனதோ ஸஞ்ஞத்வா நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம் மஞ்ஞதி, நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனஸ்மிம் மஞ்ஞதி, நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனதோ மஞ்ஞதி, நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம் மேதி மஞ்ஞதி, நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம் அபி⁴னந்த³தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ‘அபரிஞ்ஞாதம் தஸ்ஸா’தி வதா³மி.

5. ‘‘தி³ட்ட²ம் தி³ட்ட²தோ ஸஞ்ஜானாதி; தி³ட்ட²ம் தி³ட்ட²தோ ஸஞ்ஞத்வா தி³ட்ட²ம் மஞ்ஞதி, தி³ட்ட²ஸ்மிம் மஞ்ஞதி, தி³ட்ட²தோ மஞ்ஞதி, தி³ட்ட²ம் மேதி மஞ்ஞதி, தி³ட்ட²ம் அபி⁴னந்த³தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ‘அபரிஞ்ஞாதம் தஸ்ஸா’தி வதா³மி.

‘‘ஸுதம் ஸுததோ ஸஞ்ஜானாதி; ஸுதம் ஸுததோ ஸஞ்ஞத்வா ஸுதம் மஞ்ஞதி, ஸுதஸ்மிம் மஞ்ஞதி, ஸுததோ மஞ்ஞதி, ஸுதம் மேதி மஞ்ஞதி, ஸுதம் அபி⁴னந்த³தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ‘அபரிஞ்ஞாதம் தஸ்ஸா’தி வதா³மி.

‘‘முதம் முததோ ஸஞ்ஜானாதி; முதம் முததோ ஸஞ்ஞத்வா முதம் மஞ்ஞதி, முதஸ்மிம் மஞ்ஞதி, முததோ மஞ்ஞதி, முதம் மேதி மஞ்ஞதி, முதம் அபி⁴னந்த³தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ‘அபரிஞ்ஞாதம் தஸ்ஸா’தி வதா³மி.

‘‘விஞ்ஞாதம் விஞ்ஞாததோ ஸஞ்ஜானாதி; விஞ்ஞாதம் விஞ்ஞாததோ ஸஞ்ஞத்வா விஞ்ஞாதம் மஞ்ஞதி, விஞ்ஞாதஸ்மிம் மஞ்ஞதி, விஞ்ஞாததோ மஞ்ஞதி, விஞ்ஞாதம் மேதி மஞ்ஞதி, விஞ்ஞாதம் அபி⁴னந்த³தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ‘அபரிஞ்ஞாதம் தஸ்ஸா’தி வதா³மி.

6. ‘‘ஏகத்தம் ஏகத்ததோ ஸஞ்ஜானாதி; ஏகத்தம் ஏகத்ததோ ஸஞ்ஞத்வா ஏகத்தம் மஞ்ஞதி, ஏகத்தஸ்மிம் மஞ்ஞதி, ஏகத்ததோ மஞ்ஞதி, ஏகத்தம் மேதி மஞ்ஞதி, ஏகத்தம் அபி⁴னந்த³தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ‘அபரிஞ்ஞாதம் தஸ்ஸா’தி வதா³மி.

‘‘நானத்தம் நானத்ததோ ஸஞ்ஜானாதி; நானத்தம் நானத்ததோ ஸஞ்ஞத்வா நானத்தம் மஞ்ஞதி, நானத்தஸ்மிம் மஞ்ஞதி, நானத்ததோ மஞ்ஞதி, நானத்தம் மேதி மஞ்ஞதி, நானத்தம் அபி⁴னந்த³தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ‘அபரிஞ்ஞாதம் தஸ்ஸா’தி வதா³மி.

‘‘ஸப்³ப³ம் ஸப்³ப³தோ ஸஞ்ஜானாதி; ஸப்³ப³ம் ஸப்³ப³தோ ஸஞ்ஞத்வா ஸப்³ப³ம் மஞ்ஞதி, ஸப்³ப³ஸ்மிம் மஞ்ஞதி, ஸப்³ப³தோ மஞ்ஞதி, ஸப்³ப³ம் மேதி மஞ்ஞதி, ஸப்³ப³ம் அபி⁴னந்த³தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ‘அபரிஞ்ஞாதம் தஸ்ஸா’தி வதா³மி.

‘‘நிப்³பா³னம் நிப்³பா³னதோ ஸஞ்ஜானாதி; நிப்³பா³னம் நிப்³பா³னதோ ஸஞ்ஞத்வா நிப்³பா³னம் மஞ்ஞதி, நிப்³பா³னஸ்மிம் மஞ்ஞதி, நிப்³பா³னதோ மஞ்ஞதி, நிப்³பா³னம் மேதி மஞ்ஞதி, நிப்³பா³னம் அபி⁴னந்த³தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ‘அபரிஞ்ஞாதம் தஸ்ஸா’தி வதா³மி.

புது²ஜ்ஜனவஸேன பட²மனயபூ⁴மிபரிச்சே²தோ³ நிட்டி²தோ.

7. ‘‘யோபி ஸோ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸேக்கோ² [ஸேகோ² (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] அப்பத்தமானஸோ அனுத்தரம் யோக³க்கே²மம் பத்த²யமானோ விஹரதி, ஸோபி பத²விம் பத²விதோ அபி⁴ஜானாதி; பத²விம் பத²விதோ அபி⁴ஞ்ஞாய [அபி⁴ஞ்ஞத்வா (க.)] பத²விம் மா மஞ்ஞி [வா மஞ்ஞதி], பத²வியா மா மஞ்ஞி, பத²விதோ மா மஞ்ஞி, பத²விம் மேதி மா மஞ்ஞி, பத²விம் மாபி⁴னந்தி³ [வா அபி⁴னந்த³தி (ஸீ.) டீகா ஓலோகேதப்³பா³]. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ‘பரிஞ்ஞேய்யம் தஸ்ஸா’தி வதா³மி.

‘‘ஆபம்…பே… தேஜம்… வாயம்… பூ⁴தே… தே³வே… பஜாபதிம்… ப்³ரஹ்மம்… ஆப⁴ஸ்ஸரே… ஸுப⁴கிண்ஹே… வேஹப்ப²லே… அபி⁴பு⁴ம்… ஆகாஸானஞ்சாயதனம்… விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம்… ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம்… நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம்… தி³ட்ட²ம்… ஸுதம்… முதம்… விஞ்ஞாதம்… ஏகத்தம்… நானத்தம்… ஸப்³ப³ம்… நிப்³பா³னம் நிப்³பா³னதோ அபி⁴ஜானாதி; நிப்³பா³னம் நிப்³பா³னதோ அபி⁴ஞ்ஞாய நிப்³பா³னம் மா மஞ்ஞி, நிப்³பா³னஸ்மிம் மா மஞ்ஞி, நிப்³பா³னதோ மா மஞ்ஞி, நிப்³பா³னம் மேதி மா மஞ்ஞி, நிப்³பா³னம் மாபி⁴னந்தி³. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ‘பரிஞ்ஞேய்யம் தஸ்ஸா’தி வதா³மி.

ஸேக்க²வஸேன [ஸத்தா²ரவஸேன (ஸீ.), ஸத்து²வஸேன (ஸ்யா. க.)] து³தியனயபூ⁴மிபரிச்சே²தோ³ நிட்டி²தோ.

8. ‘‘யோபி ஸோ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அரஹம் கீ²ணாஸவோ வுஸிதவா கதகரணீயோ ஓஹிதபா⁴ரோ அனுப்பத்தஸத³த்தோ² பரிக்கீ²ணப⁴வஸம்யோஜனோ ஸம்மத³ஞ்ஞா விமுத்தோ, ஸோபி பத²விம் பத²விதோ அபி⁴ஜானாதி; பத²விம் பத²விதோ அபி⁴ஞ்ஞாய பத²விம் ந மஞ்ஞதி, பத²வியா ந மஞ்ஞதி, பத²விதோ ந மஞ்ஞதி, பத²விம் மேதி ந மஞ்ஞதி, பத²விம் நாபி⁴னந்த³தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ‘பரிஞ்ஞாதம் தஸ்ஸா’தி வதா³மி.

‘‘ஆபம்…பே… தேஜம்… வாயம்… பூ⁴தே… தே³வே… பஜாபதிம்… ப்³ரஹ்மம்… ஆப⁴ஸ்ஸரே… ஸுப⁴கிண்ஹே… வேஹப்ப²லே… அபி⁴பு⁴ம்… ஆகாஸானஞ்சாயதனம்… விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம்… ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம்… நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம்… தி³ட்ட²ம்… ஸுதம்… முதம்… விஞ்ஞாதம்… ஏகத்தம்… நானத்தம்… ஸப்³ப³ம்… நிப்³பா³னம் நிப்³பா³னதோ அபி⁴ஜானாதி; நிப்³பா³னம் நிப்³பா³னதோ அபி⁴ஞ்ஞாய நிப்³பா³னம் ந மஞ்ஞதி, நிப்³பா³னஸ்மிம் ந மஞ்ஞதி, நிப்³பா³னதோ ந மஞ்ஞதி, நிப்³பா³னம் மேதி ந மஞ்ஞதி, நிப்³பா³னம் நாபி⁴னந்த³தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ‘பரிஞ்ஞாதம் தஸ்ஸா’தி வதா³மி.

கீ²ணாஸவவஸேன ததியனயபூ⁴மிபரிச்சே²தோ³ நிட்டி²தோ.

9. ‘‘யோபி ஸோ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அரஹம் கீ²ணாஸவோ வுஸிதவா கதகரணீயோ ஓஹிதபா⁴ரோ அனுப்பத்தஸத³த்தோ² பரிக்கீ²ணப⁴வஸம்யோஜனோ ஸம்மத³ஞ்ஞா விமுத்தோ, ஸோபி பத²விம் பத²விதோ அபி⁴ஜானாதி; பத²விம் பத²விதோ அபி⁴ஞ்ஞாய பத²விம் ந மஞ்ஞதி, பத²வியா ந மஞ்ஞதி, பத²விதோ ந மஞ்ஞதி, பத²விம் மேதி ந மஞ்ஞதி, பத²விம் நாபி⁴னந்த³தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? க²யா ராக³ஸ்ஸ, வீதராக³த்தா.

‘‘ஆபம்…பே… தேஜம்… வாயம்… பூ⁴தே… தே³வே… பஜாபதிம்… ப்³ரஹ்மம்… ஆப⁴ஸ்ஸரே… ஸுப⁴கிண்ஹே… வேஹப்ப²லே… அபி⁴பு⁴ம்… ஆகாஸானஞ்சாயதனம்… விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம்… ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம் … நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம் … தி³ட்ட²ம்… ஸுதம்… முதம்… விஞ்ஞாதம்… ஏகத்தம்… நானத்தம்… ஸப்³ப³ம்… நிப்³பா³னம் நிப்³பா³னதோ அபி⁴ஜானாதி; நிப்³பா³னம் நிப்³பா³னதோ அபி⁴ஞ்ஞாய நிப்³பா³னம் ந மஞ்ஞதி, நிப்³பா³னஸ்மிம் ந மஞ்ஞதி, நிப்³பா³னதோ ந மஞ்ஞதி, நிப்³பா³னம் மேதி ந மஞ்ஞதி, நிப்³பா³னம் நாபி⁴னந்த³தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? க²யா ராக³ஸ்ஸ, வீதராக³த்தா.

கீ²ணாஸவவஸேன சதுத்த²னயபூ⁴மிபரிச்சே²தோ³ நிட்டி²தோ.

10. ‘‘யோபி ஸோ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அரஹம் கீ²ணாஸவோ வுஸிதவா கதகரணீயோ ஓஹிதபா⁴ரோ அனுப்பத்தஸத³த்தோ² பரிக்கீ²ணப⁴வஸம்யோஜனோ ஸம்மத³ஞ்ஞா விமுத்தோ, ஸோபி பத²விம் பத²விதோ அபி⁴ஜானாதி; பத²விம் பத²விதோ அபி⁴ஞ்ஞாய பத²விம் ந மஞ்ஞதி, பத²வியா ந மஞ்ஞதி, பத²விதோ ந மஞ்ஞதி, பத²விம் மேதி ந மஞ்ஞதி, பத²விம் நாபி⁴னந்த³தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? க²யா தோ³ஸஸ்ஸ, வீததோ³ஸத்தா.

‘‘ஆபம்…பே… தேஜம்… வாயம்… பூ⁴தே… தே³வே… பஜாபதிம்… ப்³ரஹ்மம்… ஆப⁴ஸ்ஸரே… ஸுப⁴கிண்ஹே… வேஹப்ப²லே… அபி⁴பு⁴ம்… ஆகாஸானஞ்சாயதனம்… விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம்… ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம்… நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம்… தி³ட்ட²ம்… ஸுதம்… முதம்… விஞ்ஞாதம்… ஏகத்தம்… நானத்தம்… ஸப்³ப³ம்… நிப்³பா³னம் நிப்³பா³னதோ அபி⁴ஜானாதி; நிப்³பா³னம் நிப்³பா³னதோ அபி⁴ஞ்ஞாய நிப்³பா³னம் ந மஞ்ஞதி, நிப்³பா³னஸ்மிம் ந மஞ்ஞதி, நிப்³பா³னதோ ந மஞ்ஞதி, நிப்³பா³னம் மேதி ந மஞ்ஞதி, நிப்³பா³னம் நாபி⁴னந்த³தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? க²யா தோ³ஸஸ்ஸ, வீததோ³ஸத்தா.

கீ²ணாஸவவஸேன பஞ்சமனயபூ⁴மிபரிச்சே²தோ³ நிட்டி²தோ.

11. ‘‘யோபி ஸோ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அரஹம் கீ²ணாஸவோ வுஸிதவா கதகரணீயோ ஓஹிதபா⁴ரோ அனுப்பத்தஸத³த்தோ² பரிக்கீ²ணப⁴வஸம்யோஜனோ ஸம்மத³ஞ்ஞா விமுத்தோ, ஸோபி பத²விம் பத²விதோ அபி⁴ஜானாதி; பத²விம் பத²விதோ அபி⁴ஞ்ஞாய பத²விம் ந மஞ்ஞதி, பத²வியா ந மஞ்ஞதி, பத²விதோ ந மஞ்ஞதி, பத²விம் மேதி ந மஞ்ஞதி, பத²விம் நாபி⁴னந்த³தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? க²யா மோஹஸ்ஸ, வீதமோஹத்தா.

‘‘ஆபம்…பே… தேஜம்… வாயம்… பூ⁴தே… தே³வே… பஜாபதிம்… ப்³ரஹ்மம்… ஆப⁴ஸ்ஸரே… ஸுப⁴கிண்ஹே… வேஹப்ப²லே… அபி⁴பு⁴ம்… ஆகாஸானஞ்சாயதனம்… விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம்… ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம் … நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம்… தி³ட்ட²ம்… ஸுதம்… முதம்… விஞ்ஞாதம்… ஏகத்தம்… நானத்தம்… ஸப்³ப³ம்… நிப்³பா³னம் நிப்³பா³னதோ அபி⁴ஜானாதி; நிப்³பா³னம் நிப்³பா³னதோ அபி⁴ஞ்ஞாய நிப்³பா³னம் ந மஞ்ஞதி, நிப்³பா³னஸ்மிம் ந மஞ்ஞதி, நிப்³பா³னதோ ந மஞ்ஞதி, நிப்³பா³னம் மேதி ந மஞ்ஞதி, நிப்³பா³னம் நாபி⁴னந்த³தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? க²யா மோஹஸ்ஸ, வீதமோஹத்தா.

கீ²ணாஸவவஸேன ச²ட்ட²னயபூ⁴மிபரிச்சே²தோ³ நிட்டி²தோ.

12. ‘‘ததா²க³தோபி, பி⁴க்க²வே, அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ பத²விம் பத²விதோ அபி⁴ஜானாதி; பத²விம் பத²விதோ அபி⁴ஞ்ஞாய பத²விம் ந மஞ்ஞதி, பத²வியா ந மஞ்ஞதி, பத²விதோ ந மஞ்ஞதி, பத²விம் மேதி ந மஞ்ஞதி, பத²விம் நாபி⁴னந்த³தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ‘பரிஞ்ஞாதந்தம் ததா²க³தஸ்ஸா’தி வதா³மி.

‘‘ஆபம்…பே… தேஜம்… வாயம்… பூ⁴தே… தே³வே… பஜாபதிம்… ப்³ரஹ்மம்… ஆப⁴ஸ்ஸரே… ஸுப⁴கிண்ஹே… வேஹப்ப²லே… அபி⁴பு⁴ம்… ஆகாஸானஞ்சாயதனம்… விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம் … ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம்… நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம்… தி³ட்ட²ம்… ஸுதம்… முதம்… விஞ்ஞாதம்… ஏகத்தம்… நானத்தம்… ஸப்³ப³ம்… நிப்³பா³னம் நிப்³பா³னதோ அபி⁴ஜானாதி; நிப்³பா³னம் நிப்³பா³னதோ அபி⁴ஞ்ஞாய நிப்³பா³னம் ந மஞ்ஞதி, நிப்³பா³னஸ்மிம் ந மஞ்ஞதி, நிப்³பா³னதோ ந மஞ்ஞதி, நிப்³பா³னம் மேதி ந மஞ்ஞதி, நிப்³பா³னம் நாபி⁴னந்த³தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ‘பரிஞ்ஞாதந்தம் ததா²க³தஸ்ஸா’தி வதா³மி.

ததா²க³தவஸேன ஸத்தமனயபூ⁴மிபரிச்சே²தோ³ நிட்டி²தோ.

13. ‘‘ததா²க³தோபி, பி⁴க்க²வே, அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ பத²விம் பத²விதோ அபி⁴ஜானாதி; பத²விம் பத²விதோ அபி⁴ஞ்ஞாய பத²விம் ந மஞ்ஞதி, பத²வியா ந மஞ்ஞதி, பத²விதோ ந மஞ்ஞதி, பத²விம் மேதி ந மஞ்ஞதி, பத²விம் நாபி⁴னந்த³தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ‘நந்தீ³ [நந்தி³ (ஸீ. ஸ்யா.)] து³க்க²ஸ்ஸ மூல’ந்தி – இதி விதி³த்வா ‘ப⁴வா ஜாதி பூ⁴தஸ்ஸ ஜராமரண’ந்தி. தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்க²வே, ‘ததா²க³தோ ஸப்³ப³ஸோ தண்ஹானம் க²யா விராகா³ நிரோதா⁴ சாகா³ படினிஸ்ஸக்³கா³ அனுத்தரம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴’தி வதா³மி.

‘‘ஆபம் …பே… தேஜம்… வாயம்… பூ⁴தே… தே³வே… பஜாபதிம்… ப்³ரஹ்மம்… ஆப⁴ஸ்ஸரே… ஸுப⁴கிண்ஹே… வேஹப்ப²லே… அபி⁴பு⁴ம்… ஆகாஸானஞ்சாயதனம்… விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம்… ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம்… நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம்… தி³ட்ட²ம்… ஸுதம்… முதம்… விஞ்ஞாதம்… ஏகத்தம்… நானத்தம்… ஸப்³ப³ம்… நிப்³பா³னம் நிப்³பா³னதோ அபி⁴ஜானாதி; நிப்³பா³னம் நிப்³பா³னதோ அபி⁴ஞ்ஞாய நிப்³பா³னம் ந மஞ்ஞதி, நிப்³பா³னஸ்மிம் ந மஞ்ஞதி, நிப்³பா³னதோ ந மஞ்ஞதி, நிப்³பா³னம் மேதி ந மஞ்ஞதி, நிப்³பா³னம் நாபி⁴னந்த³தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ‘நந்தீ³ து³க்க²ஸ்ஸ மூல’ந்தி – இதி விதி³த்வா ‘ப⁴வா ஜாதி பூ⁴தஸ்ஸ ஜராமரண’ந்தி. தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்க²வே, ‘ததா²க³தோ ஸப்³ப³ஸோ தண்ஹானம் க²யா விராகா³ நிரோதா⁴ சாகா³ படினிஸ்ஸக்³கா³ அனுத்தரம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴’தி வதா³மீ’’தி.

ததா²க³தவஸேன அட்ட²மனயபூ⁴மிபரிச்சே²தோ³ நிட்டி²தோ.

இத³மவோச ப⁴க³வா. ந தே பி⁴க்கூ² [ந அத்தமனா தேபி⁴க்கூ² (ஸ்யா.), தே பி⁴க்கூ² (பீ. க.)] ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்து³ந்தி.

மூலபரியாயஸுத்தம் நிட்டி²தம் பட²மம்.

2. ஸப்³பா³ஸவஸுத்தம்

14. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தத்ர கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘பி⁴க்க²வோ’’தி. ‘‘ப⁴த³ந்தே’’தி தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச – ‘‘ஸப்³பா³ஸவஸம்வரபரியாயம் வோ, பி⁴க்க²வே, தே³ஸேஸ்ஸாமி. தம் ஸுணாத², ஸாது⁴கம் மனஸி கரோத², பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

15. ‘‘ஜானதோ அஹம், பி⁴க்க²வே, பஸ்ஸதோ ஆஸவானம் க²யம் வதா³மி, நோ அஜானதோ நோ அபஸ்ஸதோ. கிஞ்ச, பி⁴க்க²வே, ஜானதோ கிஞ்ச பஸ்ஸதோ ஆஸவானம் க²யம் வதா³மி? யோனிஸோ ச மனஸிகாரம் அயோனிஸோ ச மனஸிகாரம். அயோனிஸோ, பி⁴க்க²வே, மனஸிகரோதோ அனுப்பன்னா சேவ ஆஸவா உப்பஜ்ஜந்தி, உப்பன்னா ச ஆஸவா பவட்³ட⁴ந்தி; யோனிஸோ ச கோ², பி⁴க்க²வே, மனஸிகரோதோ அனுப்பன்னா சேவ ஆஸவா ந உப்பஜ்ஜந்தி, உப்பன்னா ச ஆஸவா பஹீயந்தி.

16. ‘‘அத்தி², பி⁴க்க²வே, ஆஸவா த³ஸ்ஸனா பஹாதப்³பா³, அத்தி² ஆஸவா ஸம்வரா பஹாதப்³பா³, அத்தி² ஆஸவா படிஸேவனா பஹாதப்³பா³, அத்தி² ஆஸவா அதி⁴வாஸனா பஹாதப்³பா³, அத்தி² ஆஸவா பரிவஜ்ஜனா பஹாதப்³பா³, அத்தி² ஆஸவா வினோத³னா பஹாதப்³பா³, அத்தி² ஆஸவா பா⁴வனா பஹாதப்³பா³.

த³ஸ்ஸனா பஹாதப்³பா³ஸவா

17. ‘‘கதமே ச, பி⁴க்க²வே, ஆஸவா த³ஸ்ஸனா பஹாதப்³பா³? இத⁴, பி⁴க்க²வே, அஸ்ஸுதவா புது²ஜ்ஜனோ – அரியானம் அத³ஸ்ஸாவீ அரியத⁴ம்மஸ்ஸ அகோவிதோ³ அரியத⁴ம்மே அவினீதோ, ஸப்புரிஸானம் அத³ஸ்ஸாவீ ஸப்புரிஸத⁴ம்மஸ்ஸ அகோவிதோ³ ஸப்புரிஸத⁴ம்மே அவினீதோ – மனஸிகரணீயே த⁴ம்மே நப்பஜானாதி, அமனஸிகரணீயே த⁴ம்மே நப்பஜானாதி. ஸோ மனஸிகரணீயே த⁴ம்மே அப்பஜானந்தோ அமனஸிகரணீயே த⁴ம்மே அப்பஜானந்தோ, யே த⁴ம்மா ந மனஸிகரணீயா, தே த⁴ம்மே மனஸி கரோதி, யே த⁴ம்மா மனஸிகரணீயா தே த⁴ம்மே ந மனஸி கரோதி.

‘‘கதமே ச, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மா ந மனஸிகரணீயா யே த⁴ம்மே மனஸி கரோதி? யஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மே மனஸிகரோதோ அனுப்பன்னோ வா காமாஸவோ உப்பஜ்ஜதி, உப்பன்னோ வா காமாஸவோ பவட்³ட⁴தி; அனுப்பன்னோ வா ப⁴வாஸவோ உப்பஜ்ஜதி, உப்பன்னோ வா ப⁴வாஸவோ பவட்³ட⁴தி; அனுப்பன்னோ வா அவிஜ்ஜாஸவோ உப்பஜ்ஜதி, உப்பன்னோ வா அவிஜ்ஜாஸவோ பவட்³ட⁴தி – இமே த⁴ம்மா ந மனஸிகரணீயா யே த⁴ம்மே மனஸி கரோதி.

‘‘கதமே ச, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மா மனஸிகரணீயா யே த⁴ம்மே ந மனஸி கரோதி? யஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மே மனஸிகரோதோ அனுப்பன்னோ வா காமாஸவோ ந உப்பஜ்ஜதி, உப்பன்னோ வா காமாஸவோ பஹீயதி; அனுப்பன்னோ வா ப⁴வாஸவோ ந உப்பஜ்ஜதி, உப்பன்னோ வா ப⁴வாஸவோ பஹீயதி; அனுப்பன்னோ வா அவிஜ்ஜாஸவோ ந உப்பஜ்ஜதி, உப்பன்னோ வா அவிஜ்ஜாஸவோ பஹீயதி – இமே த⁴ம்மா மனஸிகரணீயா யே த⁴ம்மே ந மனஸி கரோதி.

‘‘தஸ்ஸ அமனஸிகரணீயானம் த⁴ம்மானம் மனஸிகாரா மனஸிகரணீயானம் த⁴ம்மானம் அமனஸிகாரா அனுப்பன்னா சேவ ஆஸவா உப்பஜ்ஜந்தி உப்பன்னா ச ஆஸவா பவட்³ட⁴ந்தி.

18. ‘‘ஸோ ஏவம் அயோனிஸோ மனஸி கரோதி – ‘அஹோஸிம் நு கோ² அஹம் அதீதமத்³தா⁴னம்? ந நு கோ² அஹோஸிம் அதீதமத்³தா⁴னம்? கிம் நு கோ² அஹோஸிம் அதீதமத்³தா⁴னம்? கத²ம் நு கோ² அஹோஸிம் அதீதமத்³தா⁴னம்? கிம் ஹுத்வா கிம் அஹோஸிம் நு கோ² அஹம் அதீதமத்³தா⁴னம்? ப⁴விஸ்ஸாமி நு கோ² அஹம் அனாக³தமத்³தா⁴னம்? ந நு கோ² ப⁴விஸ்ஸாமி அனாக³தமத்³தா⁴னம்? கிம் நு கோ² ப⁴விஸ்ஸாமி அனாக³தமத்³தா⁴னம்? கத²ம் நு கோ² ப⁴விஸ்ஸாமி அனாக³தமத்³தா⁴னம்? கிம் ஹுத்வா கிம் ப⁴விஸ்ஸாமி நு கோ² அஹம் அனாக³தமத்³தா⁴ன’ந்தி? ஏதரஹி வா பச்சுப்பன்னமத்³தா⁴னம் [பச்சுப்பன்னமத்³தா⁴னம் ஆரப்³ப⁴ (ஸ்யா.)] அஜ்ஜ²த்தம் கத²ம்கதீ² ஹோதி – ‘அஹம் நு கோ²ஸ்மி? நோ நு கோ²ஸ்மி? கிம் நு கோ²ஸ்மி? கத²ம் நு கோ²ஸ்மி? அயம் நு கோ² ஸத்தோ குதோ ஆக³தோ? ஸோ குஹிம் கா³மீ ப⁴விஸ்ஸதீ’தி?

19. ‘‘தஸ்ஸ ஏவம் அயோனிஸோ மனஸிகரோதோ ச²ன்னம் தி³ட்டீ²னம் அஞ்ஞதரா தி³ட்டி² உப்பஜ்ஜதி. ‘அத்தி² மே அத்தா’தி வா அஸ்ஸ [வாஸ்ஸ (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)] ஸச்சதோ தே²ததோ தி³ட்டி² உப்பஜ்ஜதி; ‘நத்தி² மே அத்தா’தி வா அஸ்ஸ ஸச்சதோ தே²ததோ தி³ட்டி² உப்பஜ்ஜதி; ‘அத்தனாவ அத்தானம் ஸஞ்ஜானாமீ’தி வா அஸ்ஸ ஸச்சதோ தே²ததோ தி³ட்டி² உப்பஜ்ஜதி; ‘அத்தனாவ அனத்தானம் ஸஞ்ஜானாமீ’தி வா அஸ்ஸ ஸச்சதோ தே²ததோ தி³ட்டி² உப்பஜ்ஜதி; ‘அனத்தனாவ அத்தானம் ஸஞ்ஜானாமீ’தி வா அஸ்ஸ ஸச்சதோ தே²ததோ தி³ட்டி² உப்பஜ்ஜதி; அத² வா பனஸ்ஸ ஏவம் தி³ட்டி² ஹோதி – ‘யோ மே அயம் அத்தா வதோ³ வேதே³ய்யோ தத்ர தத்ர கல்யாணபாபகானம் கம்மானம் விபாகம் படிஸம்வேதே³தி ஸோ கோ² பன மே அயம் அத்தா நிச்சோ து⁴வோ ஸஸ்ஸதோ அவிபரிணாமத⁴ம்மோ ஸஸ்ஸதிஸமம் ததே²வ ட²ஸ்ஸதீ’தி. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, தி³ட்டி²க³தம் தி³ட்டி²க³ஹனம் தி³ட்டி²கந்தாரம் தி³ட்டி²விஸூகம் தி³ட்டி²விப்ப²ந்தி³தம் தி³ட்டி²ஸம்யோஜனம். தி³ட்டி²ஸம்யோஜனஸம்யுத்தோ, பி⁴க்க²வே, அஸ்ஸுதவா புது²ஜ்ஜனோ ந பரிமுச்சதி ஜாதியா ஜராய மரணேன ஸோகேஹி பரிதே³வேஹி து³க்கே²ஹி தோ³மனஸ்ஸேஹி உபாயாஸேஹி; ‘ந பரிமுச்சதி து³க்க²ஸ்மா’தி வதா³மி.

20. ‘‘ஸுதவா ச கோ², பி⁴க்க²வே, அரியஸாவகோ – அரியானம் த³ஸ்ஸாவீ அரியத⁴ம்மஸ்ஸ கோவிதோ³ அரியத⁴ம்மே ஸுவினீதோ, ஸப்புரிஸானம் த³ஸ்ஸாவீ ஸப்புரிஸத⁴ம்மஸ்ஸ கோவிதோ³ ஸப்புரிஸத⁴ம்மே ஸுவினீதோ – மனஸிகரணீயே த⁴ம்மே பஜானாதி அமனஸிகரணீயே த⁴ம்மே பஜானாதி. ஸோ மனஸிகரணீயே த⁴ம்மே பஜானந்தோ அமனஸிகரணீயே த⁴ம்மே பஜானந்தோ யே த⁴ம்மா ந மனஸிகரணீயா தே த⁴ம்மே ந மனஸி கரோதி, யே த⁴ம்மா மனஸிகரணீயா தே த⁴ம்மே மனஸி கரோதி.

‘‘கதமே ச, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மா ந மனஸிகரணீயா யே த⁴ம்மே ந மனஸி கரோதி? யஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மே மனஸிகரோதோ அனுப்பன்னோ வா காமாஸவோ உப்பஜ்ஜதி, உப்பன்னோ வா காமாஸவோ பவட்³ட⁴தி; அனுப்பன்னோ வா ப⁴வாஸவோ உப்பஜ்ஜதி, உப்பன்னோ வா ப⁴வாஸவோ பவட்³ட⁴தி; அனுப்பன்னோ வா அவிஜ்ஜாஸவோ உப்பஜ்ஜதி, உப்பன்னோ வா அவிஜ்ஜாஸவோ பவட்³ட⁴தி – இமே த⁴ம்மா ந மனஸிகரணீயா, யே த⁴ம்மே ந மனஸி கரோதி.

‘‘கதமே ச, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மா மனஸிகரணீயா யே த⁴ம்மே மனஸி கரோதி? யஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மே மனஸிகரோதோ அனுப்பன்னோ வா காமாஸவோ ந உப்பஜ்ஜதி, உப்பன்னோ வா காமாஸவோ பஹீயதி; அனுப்பன்னோ வா ப⁴வாஸவோ ந உப்பஜ்ஜதி, உப்பன்னோ வா ப⁴வாஸவோ பஹீயதி; அனுப்பன்னோ வா அவிஜ்ஜாஸவோ ந உப்பஜ்ஜதி, உப்பன்னோ வா அவிஜ்ஜாஸவோ பஹீயதி – இமே த⁴ம்மா மனஸிகரணீயா யே த⁴ம்மே மனஸி கரோதி.

‘‘தஸ்ஸ அமனஸிகரணீயானம் த⁴ம்மானம் அமனஸிகாரா மனஸிகரணீயானம் த⁴ம்மானம் மனஸிகாரா அனுப்பன்னா சேவ ஆஸவா ந உப்பஜ்ஜந்தி, உப்பன்னா ச ஆஸவா பஹீயந்தி.

21. ‘‘ஸோ ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யோனிஸோ மனஸி கரோதி, ‘அயம் து³க்க²ஸமுத³யோ’தி யோனிஸோ மனஸி கரோதி, ‘அயம் து³க்க²னிரோதோ⁴’தி யோனிஸோ மனஸி கரோதி, ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யோனிஸோ மனஸி கரோதி. தஸ்ஸ ஏவம் யோனிஸோ மனஸிகரோதோ தீணி ஸம்யோஜனானி பஹீயந்தி – ஸக்காயதி³ட்டி², விசிகிச்சா², ஸீலப்³ப³தபராமாஸோ. இமே வுச்சந்தி, பி⁴க்க²வே, ஆஸவா த³ஸ்ஸனா பஹாதப்³பா³.

ஸம்வரா பஹாதப்³பா³ஸவா

22. ‘‘கதமே ச, பி⁴க்க²வே, ஆஸவா ஸம்வரா பஹாதப்³பா³? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² படிஸங்கா² யோனிஸோ சக்கு²ந்த்³ரியஸம்வரஸம்வுதோ விஹரதி. யஞ்ஹிஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, சக்கு²ந்த்³ரியஸம்வரம் அஸம்வுதஸ்ஸ விஹரதோ உப்பஜ்ஜேய்யும் ஆஸவா விகா⁴தபரிளாஹா, சக்கு²ந்த்³ரியஸம்வரம் ஸம்வுதஸ்ஸ விஹரதோ ஏவம்ஸ தே ஆஸவா விகா⁴தபரிளாஹா ந ஹோந்தி. படிஸங்கா² யோனிஸோ ஸோதிந்த்³ரியஸம்வரஸம்வுதோ விஹரதி…பே… கா⁴னிந்த்³ரியஸம்வரஸம்வுதோ விஹரதி…பே… ஜிவ்ஹிந்த்³ரியஸம்வரஸம்வுதோ விஹரதி…பே… காயிந்த்³ரியஸம்வரஸம்வுதோ விஹரதி…பே… மனிந்த்³ரியஸம்வரஸம்வுதோ விஹரதி. யஞ்ஹிஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மனிந்த்³ரியஸம்வரம் அஸம்வுதஸ்ஸ விஹரதோ உப்பஜ்ஜேய்யும் ஆஸவா விகா⁴தபரிளாஹா, மனிந்த்³ரியஸம்வரம் ஸம்வுதஸ்ஸ விஹரதோ ஏவம்ஸ தே ஆஸவா விகா⁴தபரிளாஹா ந ஹோந்தி.

‘‘யஞ்ஹிஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, ஸம்வரம் அஸம்வுதஸ்ஸ விஹரதோ உப்பஜ்ஜேய்யும் ஆஸவா விகா⁴தபரிளாஹா, ஸம்வரம் ஸம்வுதஸ்ஸ விஹரதோ ஏவம்ஸ தே ஆஸவா விகா⁴தபரிளாஹா ந ஹோந்தி. இமே வுச்சந்தி, பி⁴க்க²வே, ஆஸவா ஸம்வரா பஹாதப்³பா³.

படிஸேவனா பஹாதப்³பா³ஸவா

23. ‘‘கதமே ச, பி⁴க்க²வே, ஆஸவா படிஸேவனா பஹாதப்³பா³? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² படிஸங்கா² யோனிஸோ சீவரம் படிஸேவதி – ‘யாவதே³வ ஸீதஸ்ஸ படிகா⁴தாய, உண்ஹஸ்ஸ படிகா⁴தாய, ட³ம்ஸமகஸவாதாதபஸரீம்ஸப- [ஸிரிம்ஸப (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)] ஸம்ப²ஸ்ஸானம் படிகா⁴தாய, யாவதே³வ ஹிரிகோபீனப்படிச்சா²த³னத்த²ம்’.

‘‘படிஸங்கா² யோனிஸோ பிண்ட³பாதம் படிஸேவதி – ‘நேவ த³வாய, ந மதா³ய, ந மண்ட³னாய, ந விபூ⁴ஸனாய, யாவதே³வ இமஸ்ஸ காயஸ்ஸ டி²தியா யாபனாய, விஹிம்ஸூபரதியா, ப்³ரஹ்மசரியானுக்³க³ஹாய, இதி புராணஞ்ச வேத³னம் படிஹங்கா²மி நவஞ்ச வேத³னம் ந உப்பாதே³ஸ்ஸாமி, யாத்ரா ச மே ப⁴விஸ்ஸதி அனவஜ்ஜதா ச பா²ஸுவிஹாரோ ச’ [சாதி (ஸீ.)].

‘‘படிஸங்கா² யோனிஸோ ஸேனாஸனம் படிஸேவதி – ‘யாவதே³வ ஸீதஸ்ஸ படிகா⁴தாய, உண்ஹஸ்ஸ படிகா⁴தாய, ட³ம்ஸமகஸவாதாதபஸரீம்ஸபஸம்ப²ஸ்ஸானம் படிகா⁴தாய, யாவதே³வ உதுபரிஸ்ஸயவினோத³னபடிஸல்லானாராமத்த²ம்’.

‘‘படிஸங்கா² யோனிஸோ கி³லானப்பச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரம் படிஸேவதி – ‘யாவதே³வ உப்பன்னானம் வேய்யாபா³தி⁴கானம் வேத³னானம் படிகா⁴தாய, அப்³யாப³ஜ்ஜ²பரமதாய’ [அப்³யாபஜ்ஜ²பரமதாய (ஸீ. ஸ்யா. பீ.), அப்³யாபஜ்ஜபரமதாய (க.)].

‘‘யஞ்ஹிஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, அப்படிஸேவதோ உப்பஜ்ஜேய்யும் ஆஸவா விகா⁴தபரிளாஹா, படிஸேவதோ ஏவம்ஸ தே ஆஸவா விகா⁴தபரிளாஹா ந ஹோந்தி. இமே வுச்சந்தி, பி⁴க்க²வே, ஆஸவா படிஸேவனா பஹாதப்³பா³.

அதி⁴வாஸனா பஹாதப்³பா³ஸவா

24. ‘‘கதமே ச, பி⁴க்க²வே, ஆஸவா அதி⁴வாஸனா பஹாதப்³பா³? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² படிஸங்கா² யோனிஸோ க²மோ ஹோதி ஸீதஸ்ஸ உண்ஹஸ்ஸ, ஜிக⁴ச்சா²ய பிபாஸாய. ட³ம்ஸமகஸவாதாதபஸரீம்ஸபஸம்ப²ஸ்ஸானம், து³ருத்தானம் து³ராக³தானம் வசனபதா²னம், உப்பன்னானம் ஸாரீரிகானம் வேத³னானம் து³க்கா²னம் திப்³பா³னம் [திப்பானம் (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)] க²ரானம் கடுகானம் அஸாதானம் அமனாபானம் பாணஹரானம் அதி⁴வாஸகஜாதிகோ ஹோதி.

‘‘யஞ்ஹிஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, அனதி⁴வாஸயதோ உப்பஜ்ஜேய்யும் ஆஸவா விகா⁴தபரிளாஹா, அதி⁴வாஸயதோ ஏவம்ஸ தே ஆஸவா விகா⁴தபரிளாஹா ந ஹோந்தி. இமே வுச்சந்தி, பி⁴க்க²வே, ஆஸவா அதி⁴வாஸனா பஹாதப்³பா³.

பரிவஜ்ஜனா பஹாதப்³பா³ஸவா

25. ‘‘கதமே ச, பி⁴க்க²வே, ஆஸவா பரிவஜ்ஜனா பஹாதப்³பா³? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² படிஸங்கா² யோனிஸோ சண்ட³ம் ஹத்தி²ம் பரிவஜ்ஜேதி, சண்ட³ம் அஸ்ஸம் பரிவஜ்ஜேதி, சண்ட³ம் கோ³ணம் பரிவஜ்ஜேதி, சண்ட³ம் குக்குரம் பரிவஜ்ஜேதி, அஹிம் கா²ணும் கண்டகட்டா²னம் ஸோப்³ப⁴ம் பபாதம் சந்த³னிகம் ஓளிக³ல்லம். யதா²ரூபே அனாஸனே நிஸின்னம் யதா²ரூபே அகோ³சரே சரந்தம் யதா²ரூபே பாபகே மித்தே ப⁴ஜந்தம் விஞ்ஞூ ஸப்³ரஹ்மசாரீ பாபகேஸு டா²னேஸு ஓகப்பேய்யும், ஸோ தஞ்ச அனாஸனம் தஞ்ச அகோ³சரம் தே ச பாபகே மித்தே படிஸங்கா² யோனிஸோ பரிவஜ்ஜேதி.

‘‘யஞ்ஹிஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, அபரிவஜ்ஜயதோ உப்பஜ்ஜேய்யும் ஆஸவா விகா⁴தபரிளாஹா, பரிவஜ்ஜயதோ ஏவம்ஸ தே ஆஸவா விகா⁴தபரிளாஹா ந ஹோந்தி. இமே வுச்சந்தி, பி⁴க்க²வே, ஆஸவா பரிவஜ்ஜனா பஹாதப்³பா³.

வினோத³னா பஹாதப்³பா³ஸவா

26. ‘‘கதமே ச, பி⁴க்க²வே, ஆஸவா வினோத³னா பஹாதப்³பா³? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² படிஸங்கா² யோனிஸோ உப்பன்னம் காமவிதக்கம் நாதி⁴வாஸேதி பஜஹதி வினோதே³தி ப்³யந்தீகரோதி அனபா⁴வம் க³மேதி, உப்பன்னம் ப்³யாபாத³விதக்கம்…பே… உப்பன்னம் விஹிம்ஸாவிதக்கம்…பே… உப்பன்னுப்பன்னே பாபகே அகுஸலே த⁴ம்மே நாதி⁴வாஸேதி பஜஹதி வினோதே³தி ப்³யந்தீகரோதி அனபா⁴வம் க³மேதி.

‘‘யஞ்ஹிஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, அவினோத³யதோ உப்பஜ்ஜேய்யும் ஆஸவா விகா⁴தபரிளாஹா, வினோத³யதோ ஏவம்ஸ தே ஆஸவா விகா⁴தபரிளாஹா ந ஹோந்தி. இமே வுச்சந்தி, பி⁴க்க²வே, ஆஸவா வினோத³னா பஹாதப்³பா³.

பா⁴வனா பஹாதப்³பா³ஸவா

27. ‘‘கதமே ச, பி⁴க்க²வே, ஆஸவா பா⁴வனா பஹாதப்³பா³? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² படிஸங்கா² யோனிஸோ ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் பா⁴வேதி விவேகனிஸ்ஸிதம் விராக³னிஸ்ஸிதம் நிரோத⁴னிஸ்ஸிதம் வோஸ்ஸக்³க³பரிணாமிம்; படிஸங்கா² யோனிஸோ த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் பா⁴வேதி…பே… வீரியஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் பா⁴வேதி… பீதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் பா⁴வேதி… பஸ்ஸத்³தி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் பா⁴வேதி… ஸமாதி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் பா⁴வேதி… உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் பா⁴வேதி விவேகனிஸ்ஸிதம் விராக³னிஸ்ஸிதம் நிரோத⁴னிஸ்ஸிதம் வோஸ்ஸக்³க³பரிணாமிம்.

‘‘யஞ்ஹிஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, அபா⁴வயதோ உப்பஜ்ஜேய்யும் ஆஸவா விகா⁴தபரிளாஹா, பா⁴வயதோ ஏவம்ஸ தே ஆஸவா விகா⁴தபரிளாஹா ந ஹோந்தி. இமே வுச்சந்தி, பி⁴க்க²வே, ஆஸவா பா⁴வனா பஹாதப்³பா³.

28. ‘‘யதோ கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ யே ஆஸவா த³ஸ்ஸனா பஹாதப்³பா³ தே த³ஸ்ஸனா பஹீனா ஹோந்தி, யே ஆஸவா ஸம்வரா பஹாதப்³பா³ தே ஸம்வரா பஹீனா ஹோந்தி, யே ஆஸவா படிஸேவனா பஹாதப்³பா³ தே படிஸேவனா பஹீனா ஹோந்தி, யே ஆஸவா அதி⁴வாஸனா பஹாதப்³பா³ தே அதி⁴வாஸனா பஹீனா ஹோந்தி, யே ஆஸவா பரிவஜ்ஜனா பஹாதப்³பா³ தே பரிவஜ்ஜனா பஹீனா ஹோந்தி, யே ஆஸவா வினோத³னா பஹாதப்³பா³ தே வினோத³னா பஹீனா ஹோந்தி, யே ஆஸவா பா⁴வனா பஹாதப்³பா³ தே பா⁴வனா பஹீனா ஹோந்தி; அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே – ‘பி⁴க்கு² ஸப்³பா³ஸவஸம்வரஸம்வுதோ விஹரதி, அச்சே²ச்சி² [அச்சே²ஜ்ஜி (க.)] தண்ஹம், விவத்தயி [வாவத்தயி (ஸீ. பீ.)] ஸம்யோஜனம், ஸம்மா மானாபி⁴ஸமயா அந்தமகாஸி து³க்க²ஸ்ஸா’’’தி.

இத³மவோச ப⁴க³வா. அத்தமனா தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்து³ந்தி.

ஸப்³பா³ஸவஸுத்தம் நிட்டி²தம் து³தியம்.

3. த⁴ம்மதா³யாத³ஸுத்தம்

29. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தத்ர கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘பி⁴க்க²வோ’’தி. ‘‘ப⁴த³ந்தே’’தி தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

‘‘த⁴ம்மதா³யாதா³ மே, பி⁴க்க²வே, ப⁴வத², மா ஆமிஸதா³யாதா³. அத்தி² மே தும்ஹேஸு அனுகம்பா – ‘கிந்தி மே ஸாவகா த⁴ம்மதா³யாதா³ ப⁴வேய்யும், நோ ஆமிஸதா³யாதா³’தி. தும்ஹே ச மே, பி⁴க்க²வே, ஆமிஸதா³யாதா³ ப⁴வேய்யாத² நோ த⁴ம்மதா³யாதா³, தும்ஹேபி தேன ஆதி³யா [ஆதி³ஸ்ஸா (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)] ப⁴வேய்யாத² – ‘ஆமிஸதா³யாதா³ ஸத்து²ஸாவகா விஹரந்தி, நோ த⁴ம்மதா³யாதா³’தி; அஹம்பி தேன ஆதி³யோ ப⁴வேய்யம் – ‘ஆமிஸதா³யாதா³ ஸத்து²ஸாவகா விஹரந்தி, நோ த⁴ம்மதா³யாதா³’தி. தும்ஹே ச மே, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மதா³யாதா³ ப⁴வேய்யாத², நோ ஆமிஸதா³யாதா³, தும்ஹேபி தேன ந ஆதி³யா ப⁴வேய்யாத² – ‘த⁴ம்மதா³யாதா³ ஸத்து²ஸாவகா விஹரந்தி, நோ ஆமிஸதா³யாதா³’தி; அஹம்பி தேன ந ஆதி³யோ ப⁴வேய்யம் – ‘த⁴ம்மதா³யாதா³ ஸத்து²ஸாவகா விஹரந்தி, நோ ஆமிஸதா³யாதா³’தி. தஸ்மாதிஹ மே, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மதா³யாதா³ ப⁴வத², மா ஆமிஸதா³யாதா³. அத்தி² மே தும்ஹேஸு அனுகம்பா – ‘கிந்தி மே ஸாவகா த⁴ம்மதா³யாதா³ ப⁴வேய்யும், நோ ஆமிஸதா³யாதா³’தி.

30. ‘‘இதா⁴ஹம், பி⁴க்க²வே, பு⁴த்தாவீ அஸ்ஸம் பவாரிதோ பரிபுண்ணோ பரியோஸிதோ ஸுஹிதோ யாவத³த்தோ²; ஸியா ச மே பிண்ட³பாதோ அதிரேகத⁴ம்மோ ச²ட்³ட³னீயத⁴ம்மோ [ச²ட்³டி³யத⁴ம்மோ (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)]. அத² த்³வே பி⁴க்கூ² ஆக³ச்சே²ய்யும் ஜிக⁴ச்சா²து³ப்³ப³ல்ய- [ஜிக⁴ச்சா²து³ப்³ப³ல்ல (ஸீ. பீ.)] பரேதா. த்யாஹம் ஏவம் வதே³ய்யம் – ‘அஹம் கோ²ம்ஹி, பி⁴க்க²வே, பு⁴த்தாவீ பவாரிதோ பரிபுண்ணோ பரியோஸிதோ ஸுஹிதோ யாவத³த்தோ²; அத்தி² ச மே அயம் பிண்ட³பாதோ அதிரேகத⁴ம்மோ ச²ட்³ட³னீயத⁴ம்மோ. ஸசே ஆகங்க²த², பு⁴ஞ்ஜத², நோ சே தும்ஹே பு⁴ஞ்ஜிஸ்ஸத² [ஸசே தும்ஹே ந பு⁴ஞ்ஜிஸ்ஸத² (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)], இதா³னாஹம் அப்பஹரிதே வா ச²ட்³டே³ஸ்ஸாமி, அப்பாணகே வா உத³கே ஓபிலாபேஸ்ஸாமீ’தி. தத்ரேகஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஏவமஸ்ஸ – ‘ப⁴க³வா கோ² பு⁴த்தாவீ பவாரிதோ பரிபுண்ணோ பரியோஸிதோ ஸுஹிதோ யாவத³த்தோ²; அத்தி² சாயம் ப⁴க³வதோ பிண்ட³பாதோ அதிரேகத⁴ம்மோ ச²ட்³ட³னீயத⁴ம்மோ. ஸசே மயம் ந பு⁴ஞ்ஜிஸ்ஸாம, இதா³னி ப⁴க³வா அப்பஹரிதே வா ச²ட்³டே³ஸ்ஸதி, அப்பாணகே வா உத³கே ஓபிலாபேஸ்ஸதி’. வுத்தம் கோ² பனேதம் ப⁴க³வதா – ‘த⁴ம்மதா³யாதா³ மே, பி⁴க்க²வே, ப⁴வத², மா ஆமிஸதா³யாதா³’தி. ஆமிஸஞ்ஞதரம் கோ² பனேதம், யதி³த³ம் பிண்ட³பாதோ. யம்னூனாஹம் இமம் பிண்ட³பாதம் அபு⁴ஞ்ஜித்வா இமினாவ ஜிக⁴ச்சா²து³ப்³ப³ல்யேன ஏவம் இமம் ரத்திந்தி³வம் [ரத்திதி³வம் (க.)] வீதினாமேய்ய’’ந்தி. ஸோ தம் பிண்ட³பாதம் அபு⁴ஞ்ஜித்வா தேனேவ ஜிக⁴ச்சா²து³ப்³ப³ல்யேன ஏவம் தம் ரத்திந்தி³வம் வீதினாமேய்ய. அத² து³தியஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஏவமஸ்ஸ – ‘ப⁴க³வா கோ² பு⁴த்தாவீ பவாரிதோ பரிபுண்ணோ பரியோஸிதோ ஸுஹிதோ யாவத³த்தோ²; அத்தி² சாயம் ப⁴க³வதோ பிண்ட³பாதோ அதிரேகத⁴ம்மோ ச²ட்³ட³னீயத⁴ம்மோ. ஸசே மயம் ந பு⁴ஞ்ஜிஸ்ஸாம, இதா³னி ப⁴க³வா அப்பஹரிதே வா ச²ட்³டே³ஸ்ஸதி, அப்பாணகே வா உத³கே ஓபிலாபேஸ்ஸதி. யம்னூனாஹம் இமம் பிண்ட³பாதம் பு⁴ஞ்ஜித்வா ஜிக⁴ச்சா²து³ப்³ப³ல்யம் படிவினோதே³த்வா [படிவினேத்வா (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)] ஏவம் இமம் ரத்திந்தி³வம் வீதினாமேய்ய’ந்தி. ஸோ தம் பிண்ட³பாதம் பு⁴ஞ்ஜித்வா ஜிக⁴ச்சா²து³ப்³ப³ல்யம் படிவினோதே³த்வா ஏவம் தம் ரத்திந்தி³வம் வீதினாமேய்ய. கிஞ்சாபி ஸோ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² தம் பிண்ட³பாதம் பு⁴ஞ்ஜித்வா ஜிக⁴ச்சா²து³ப்³ப³ல்யம் படிவினோதே³த்வா ஏவம் தம் ரத்திந்தி³வம் வீதினாமேய்ய, அத² கோ² அஸுயேவ மே புரிமோ பி⁴க்கு² புஜ்ஜதரோ ச பாஸம்ஸதரோ ச. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? தஞ்ஹி தஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ தீ³க⁴ரத்தம் அப்பிச்ச²தாய ஸந்துட்டி²யா ஸல்லேகா²ய ஸுப⁴ரதாய வீரியாரம்பா⁴ய ஸம்வத்திஸ்ஸதி. தஸ்மாதிஹ மே, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மதா³யாதா³ ப⁴வத², மா ஆமிஸதா³யாதா³. அத்தி² மே தும்ஹேஸு அனுகம்பா – ‘கிந்தி மே ஸாவகா த⁴ம்மதா³யாதா³ ப⁴வேய்யும், நோ ஆமிஸதா³யாதா³’’’தி.

இத³மவோச ப⁴க³வா. இத³ம் வத்வான [வத்வா (ஸீ. பீ.) ஏவமீதி³ஸேஸு டா²னேஸு] ஸுக³தோ உட்டா²யாஸனா விஹாரம் பாவிஸி.

31. தத்ர கோ² ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ அசிரபக்கந்தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘ஆவுஸோ பி⁴க்க²வே’’தி. ‘‘ஆவுஸோ’’தி கோ² தே பி⁴க்கூ² ஆயஸ்மதோ ஸாரிபுத்தஸ்ஸ பச்சஸ்ஸோஸும். ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ ஏதத³வோச –

‘‘கித்தாவதா நு கோ², ஆவுஸோ, ஸத்து² பவிவித்தஸ்ஸ விஹரதோ ஸாவகா விவேகம் நானுஸிக்க²ந்தி, கித்தாவதா ச பன ஸத்து² பவிவித்தஸ்ஸ விஹரதோ ஸாவகா விவேகமனுஸிக்க²ந்தீ’’தி? ‘‘தூ³ரதோபி கோ² மயம், ஆவுஸோ, ஆக³ச்சா²ம ஆயஸ்மதோ ஸாரிபுத்தஸ்ஸ ஸந்திகே ஏதஸ்ஸ பா⁴ஸிதஸ்ஸ அத்த²மஞ்ஞாதும். ஸாது⁴ வதாயஸ்மந்தம்யேவ ஸாரிபுத்தம் படிபா⁴து ஏதஸ்ஸ பா⁴ஸிதஸ்ஸ அத்தோ²; ஆயஸ்மதோ ஸாரிபுத்தஸ்ஸ ஸுத்வா பி⁴க்கூ² தா⁴ரேஸ்ஸந்தீ’’தி. ‘‘தேன ஹாவுஸோ, ஸுணாத², ஸாது⁴கம் மனஸி கரோத², பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஏவமாவுஸோ’’தி கோ² தே பி⁴க்கூ² ஆயஸ்மதோ ஸாரிபுத்தஸ்ஸ பச்சஸ்ஸோஸும். ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ ஏதத³வோச –

‘‘கித்தாவதா நு கோ², ஆவுஸோ, ஸத்து² பவிவித்தஸ்ஸ விஹரதோ ஸாவகா விவேகம் நானுஸிக்க²ந்தி? இதா⁴வுஸோ, ஸத்து² பவிவித்தஸ்ஸ விஹரதோ ஸாவகா விவேகம் நானுஸிக்க²ந்தி, யேஸஞ்ச த⁴ம்மானம் ஸத்தா² பஹானமாஹ, தே ச த⁴ம்மே நப்பஜஹந்தி, பா³ஹுலிகா [பா³ஹுல்லிகா (ஸ்யா.)] ச ஹோந்தி, ஸாத²லிகா, ஓக்கமனே புப்³ப³ங்க³மா, பவிவேகே நிக்கி²த்தது⁴ரா. தத்ராவுஸோ, தே²ரா பி⁴க்கூ² தீஹி டா²னேஹி கா³ரய்ஹா ப⁴வந்தி. ‘ஸத்து² பவிவித்தஸ்ஸ விஹரதோ ஸாவகா விவேகம் நானுஸிக்க²ந்தீ’தி – இமினா பட²மேன டா²னேன தே²ரா பி⁴க்கூ² கா³ரய்ஹா ப⁴வந்தி. ‘யேஸஞ்ச த⁴ம்மானம் ஸத்தா² பஹானமாஹ தே ச த⁴ம்மே நப்பஜஹந்தீ’தி – இமினா து³தியேன டா²னேன தே²ரா பி⁴க்கூ² கா³ரய்ஹா ப⁴வந்தி. ‘பா³ஹுலிகா ச, ஸாத²லிகா, ஓக்கமனே புப்³ப³ங்க³மா, பவிவேகே நிக்கி²த்தது⁴ரா’தி – இமினா ததியேன டா²னேன தே²ரா பி⁴க்கூ² கா³ரய்ஹா ப⁴வந்தி. தே²ரா, ஆவுஸோ, பி⁴க்கூ² இமேஹி தீஹி டா²னேஹி கா³ரய்ஹா ப⁴வந்தி. தத்ராவுஸோ, மஜ்ஜி²மா பி⁴க்கூ²…பே… நவா பி⁴க்கூ² தீஹி டா²னேஹி கா³ரய்ஹா ப⁴வந்தி. ‘ஸத்து² பவிவித்தஸ்ஸ விஹரதோ ஸாவகா விவேகம் நானுஸிக்க²ந்தீ’தி – இமினா பட²மேன டா²னேன நவா பி⁴க்கூ² கா³ரய்ஹா ப⁴வந்தி. ‘யேஸஞ்ச த⁴ம்மானம் ஸத்தா² பஹானமாஹ தே ச த⁴ம்மே நப்பஜஹந்தீ’தி – இமினா து³தியேன டா²னேன நவா பி⁴க்கூ² கா³ரய்ஹா ப⁴வந்தி. ‘பா³ஹுலிகா ச ஹோந்தி, ஸாத²லிகா, ஓக்கமனே புப்³ப³ங்க³மா, பவிவேகே நிக்கி²த்தது⁴ரா’தி – இமினா ததியேன டா²னேன நவா பி⁴க்கூ² கா³ரய்ஹா ப⁴வந்தி. நவா, ஆவுஸோ, பி⁴க்கூ² இமேஹி தீஹி டா²னேஹி கா³ரய்ஹா ப⁴வந்தி. ஏத்தாவதா கோ², ஆவுஸோ, ஸத்து² பவிவித்தஸ்ஸ விஹரதோ ஸாவகா விவேகம் நானுஸிக்க²ந்தி.

32. ‘‘கித்தாவதா ச, பனாவுஸோ, ஸத்து² பவிவித்தஸ்ஸ விஹரதோ ஸாவகா விவேகமனுஸிக்க²ந்தி? இதா⁴வுஸோ, ஸத்து² பவிவித்தஸ்ஸ விஹரதோ ஸாவகா விவேகமனுஸிக்க²ந்தி – யேஸஞ்ச த⁴ம்மானம் ஸத்தா² பஹானமாஹ தே ச த⁴ம்மே பஜஹந்தி; ந ச பா³ஹுலிகா ஹோந்தி, ந ஸாத²லிகா ஓக்கமனே நிக்கி²த்தது⁴ரா பவிவேகே புப்³ப³ங்க³மா. தத்ராவுஸோ, தே²ரா பி⁴க்கூ² தீஹி டா²னேஹி பாஸம்ஸா ப⁴வந்தி. ‘ஸத்து² பவிவித்தஸ்ஸ விஹரதோ ஸாவகா விவேகமனுஸிக்க²ந்தீ’தி – இமினா பட²மேன டா²னேன தே²ரா பி⁴க்கூ² பாஸம்ஸா ப⁴வந்தி. ‘யேஸஞ்ச த⁴ம்மானம் ஸத்தா² பஹானமாஹ தே ச த⁴ம்மே பஜஹந்தீ’தி – இமினா து³தியேன டா²னேன தே²ரா பி⁴க்கூ² பாஸம்ஸா ப⁴வந்தி. ‘ந ச பா³ஹுலிகா, ந ஸாத²லிகா ஓக்கமனே நிக்கி²த்தது⁴ரா பவிவேகே புப்³ப³ங்க³மா’தி – இமினா ததியேன டா²னேன தே²ரா பி⁴க்கூ² பாஸம்ஸா ப⁴வந்தி. தே²ரா, ஆவுஸோ, பி⁴க்கூ² இமேஹி தீஹி டா²னேஹி பாஸம்ஸா ப⁴வந்தி. தத்ராவுஸோ, மஜ்ஜி²மா பி⁴க்கூ²…பே… நவா பி⁴க்கூ² தீஹி டா²னேஹி பாஸம்ஸா ப⁴வந்தி. ‘ஸத்து² பவிவித்தஸ்ஸ விஹரதோ ஸாவகா விவேகமனுஸிக்க²ந்தீ’தி – இமினா பட²மேன டா²னேன நவா பி⁴க்கூ² பாஸம்ஸா ப⁴வந்தி. ‘யேஸஞ்ச த⁴ம்மானம் ஸத்தா² பஹானமாஹ தே ச த⁴ம்மே பஜஹந்தீ’தி – இமினா து³தியேன டா²னேன நவா பி⁴க்கூ² பாஸம்ஸா ப⁴வந்தி. ‘ந ச பா³ஹுலிகா, ந ஸாத²லிகா ஓக்கமனே நிக்கி²த்தது⁴ரா பவிவேகே புப்³ப³ங்க³மா’தி – இமினா ததியேன டா²னேன நவா பி⁴க்கூ² பாஸம்ஸா ப⁴வந்தி. நவா, ஆவுஸோ, பி⁴க்கூ² இமேஹி தீஹி டா²னேஹி பாஸம்ஸா ப⁴வந்தி. ஏத்தாவதா கோ², ஆவுஸோ, ஸத்து² பவிவித்தஸ்ஸ விஹரதோ ஸாவகா விவேகமனுஸிக்க²ந்தி.

33. ‘‘தத்ராவுஸோ, லோபோ⁴ ச பாபகோ தோ³ஸோ ச பாபகோ. லோப⁴ஸ்ஸ ச பஹானாய தோ³ஸஸ்ஸ ச பஹானாய அத்தி² மஜ்ஜி²மா படிபதா³ சக்கு²கரணீ ஞாணகரணீ உபஸமாய அபி⁴ஞ்ஞாய ஸம்போ³தா⁴ய நிப்³பா³னாய ஸம்வத்ததி. கதமா ச ஸா, ஆவுஸோ, மஜ்ஜி²மா படிபதா³ சக்கு²கரணீ ஞாணகரணீ உபஸமாய அபி⁴ஞ்ஞாய ஸம்போ³தா⁴ய நிப்³பா³னாய ஸம்வத்ததி? அயமேவ அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³, ஸேய்யதி²த³ம் [ஸேய்யதீ²த³ம் (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)] – ஸம்மாதி³ட்டி² ஸம்மாஸங்கப்போ ஸம்மாவாசா ஸம்மாகம்மந்தோ ஸம்மாஆஜீவோ ஸம்மாவாயாமோ ஸம்மாஸதி ஸம்மாஸமாதி⁴. அயம் கோ² ஸா, ஆவுஸோ, மஜ்ஜி²மா படிபதா³ சக்கு²கரணீ ஞாணகரணீ உபஸமாய அபி⁴ஞ்ஞாய ஸம்போ³தா⁴ய நிப்³பா³னாய ஸம்வத்ததி.

‘‘தத்ராவுஸோ, கோதோ⁴ ச பாபகோ உபனாஹோ ச பாபகோ…பே… மக்கோ² ச பாபகோ பளாஸோ ச பாபகோ, இஸ்ஸா ச பாபிகா மச்சே²ரஞ்ச பாபகம், மாயா ச பாபிகா ஸாடே²ய்யஞ்ச பாபகம், த²ம்போ⁴ ச பாபகோ ஸாரம்போ⁴ ச பாபகோ, மானோ ச பாபகோ அதிமானோ ச பாபகோ, மதோ³ ச பாபகோ பமாதோ³ ச பாபகோ. மத³ஸ்ஸ ச பஹானாய பமாத³ஸ்ஸ ச பஹானாய அத்தி² மஜ்ஜி²மா படிபதா³ சக்கு²கரணீ ஞாணகரணீ உபஸமாய அபி⁴ஞ்ஞாய ஸம்போ³தா⁴ய நிப்³பா³னாய ஸம்வத்ததி. கதமா ச ஸா, ஆவுஸோ, மஜ்ஜி²மா படிபதா³ சக்கு²கரணீ ஞாணகரணீ உபஸமாய அபி⁴ஞ்ஞாய ஸம்போ³தா⁴ய நிப்³பா³னாய ஸம்வத்ததி? அயமேவ அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³, ஸேய்யதி²த³ம் – ஸம்மாதி³ட்டி² ஸம்மாஸங்கப்போ ஸம்மாவாசா ஸம்மாகம்மந்தோ ஸம்மாஆஜீவோ ஸம்மாவாயாமோ ஸம்மாஸதி ஸம்மாஸமாதி⁴. அயம் கோ² ஸா, ஆவுஸோ, மஜ்ஜி²மா படிபதா³ சக்கு²கரணீ ஞாணகரணீ உபஸமாய அபி⁴ஞ்ஞாய ஸம்போ³தா⁴ய நிப்³பா³னாய ஸம்வத்ததீ’’தி.

இத³மவோசாயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ. அத்தமனா தே பி⁴க்கூ² ஆயஸ்மதோ ஸாரிபுத்தஸ்ஸ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்து³ந்தி.

த⁴ம்மதா³யாத³ஸுத்தம் நிட்டி²தம் ததியம்.

4. ப⁴யபே⁴ரவஸுத்தம்

34. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. அத² கோ² ஜாணுஸ்ஸோணி ப்³ராஹ்மணோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வதா ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³. ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் [ஸாராணீயம் (ஸீ. ஸ்யா. பீ.)] வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஜாணுஸ்ஸோணி ப்³ராஹ்மணோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘யேமே, போ⁴ கோ³தம, குலபுத்தா ப⁴வந்தம் கோ³தமம் உத்³தி³ஸ்ஸ ஸத்³தா⁴ அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதா, ப⁴வம் தேஸம் கோ³தமோ புப்³ப³ங்க³மோ, ப⁴வம் தேஸம் கோ³தமோ ப³ஹுகாரோ, ப⁴வம் தேஸம் கோ³தமோ ஸமாத³பேதா [ஸமாதா³பேதா (?)]; போ⁴தோ ச பன கோ³தமஸ்ஸ ஸா ஜனதா தி³ட்டா²னுக³திம் ஆபஜ்ஜதீ’’தி. ‘‘ஏவமேதம், ப்³ராஹ்மண, ஏவமேதம், ப்³ராஹ்மண! யே தே, ப்³ராஹ்மண, குலபுத்தா மமம் உத்³தி³ஸ்ஸ ஸத்³தா⁴ அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதா, அஹம் தேஸம் புப்³ப³ங்க³மோ, அஹம் தேஸம் ப³ஹுகாரோ, அஹம் தேஸம் ஸமாத³பேதா; மம ச பன ஸா ஜனதா தி³ட்டா²னுக³திம் ஆபஜ்ஜதீ’’தி. ‘‘து³ரபி⁴ஸம்ப⁴வானி ஹி கோ², போ⁴ கோ³தம, அரஞ்ஞவனபத்தா²னி பந்தானி ஸேனாஸனானி, து³க்கரம் பவிவேகம், து³ரபி⁴ரமம் ஏகத்தே, ஹரந்தி மஞ்ஞே மனோ வனானி ஸமாதி⁴ம் அலப⁴மானஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ’’தி. ‘‘ஏவமேதம், ப்³ராஹ்மண, ஏவமேதம், ப்³ராஹ்மண! து³ரபி⁴ஸம்ப⁴வானி ஹி கோ², ப்³ராஹ்மண, அரஞ்ஞவனபத்தா²னி பந்தானி ஸேனாஸனானி, து³க்கரம் பவிவேகம், து³ரபி⁴ரமம் ஏகத்தே, ஹரந்தி மஞ்ஞே மனோ வனானி ஸமாதி⁴ம் அலப⁴மானஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ’’தி.

35. ‘‘மய்ஹம்பி கோ², ப்³ராஹ்மண, புப்³பே³வ ஸம்போ³தா⁴ அனபி⁴ஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸேவ ஸதோ ஏதத³ஹோஸி – ‘து³ரபி⁴ஸம்ப⁴வானி ஹி கோ² அரஞ்ஞவனபத்தா²னி பந்தானி ஸேனாஸனானி, து³க்கரம் பவிவேகம், து³ரபி⁴ரமம் ஏகத்தே, ஹரந்தி மஞ்ஞே மனோ வனானி ஸமாதி⁴ம் அலப⁴மானஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ’தி. தஸ்ஸ மய்ஹம் ப்³ராஹ்மண, ஏதத³ஹோஸி – ‘யே கோ² கேசி ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா அபரிஸுத்³த⁴காயகம்மந்தா அரஞ்ஞவனபத்தா²னி பந்தானி ஸேனாஸனானி படிஸேவந்தி, அபரிஸுத்³த⁴காயகம்மந்தஸந்தோ³ஸஹேது ஹவே தே போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா அகுஸலம் ப⁴யபே⁴ரவம் அவ்ஹாயந்தி. ந கோ² பனாஹம் அபரிஸுத்³த⁴காயகம்மந்தோ அரஞ்ஞவனபத்தா²னி பந்தானி ஸேனாஸனானி படிஸேவாமி; பரிஸுத்³த⁴காயகம்மந்தோஹமஸ்மி. யே ஹி வோ அரியா பரிஸுத்³த⁴காயகம்மந்தா அரஞ்ஞவனபத்தா²னி பந்தானி ஸேனாஸனானி படிஸேவந்தி தேஸமஹம் அஞ்ஞதரோ’தி. ஏதமஹம், ப்³ராஹ்மண, பரிஸுத்³த⁴காயகம்மதம் அத்தனி ஸம்பஸ்ஸமானோ பி⁴ய்யோ பல்லோமமாபாதி³ம் அரஞ்ஞே விஹாராய.

36. ‘‘தஸ்ஸ மய்ஹம், ப்³ராஹ்மண, ஏதத³ஹோஸி – ‘யே கோ² கேசி ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா அபரிஸுத்³த⁴வசீகம்மந்தா…பே… அபரிஸுத்³த⁴மனோகம்மந்தா …பே… அபரிஸுத்³தா⁴ஜீவா அரஞ்ஞவனபத்தா²னி பந்தானி ஸேனாஸனானி படிஸேவந்தி, அபரிஸுத்³தா⁴ஜீவஸந்தோ³ஸஹேது ஹவே தே போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா அகுஸலம் ப⁴யபே⁴ரவம் அவ்ஹாயந்தி. ந கோ² பனாஹம் அபரிஸுத்³தா⁴ஜீவோ அரஞ்ஞவனபத்தா²னி பந்தானி ஸேனாஸனானி படிஸேவாமி; பரிஸுத்³தா⁴ஜீவோஹமஸ்மி. யே ஹி வோ அரியா பரிஸுத்³தா⁴ஜீவா அரஞ்ஞவனபத்தா²னி பந்தானி ஸேனாஸனானி படிஸேவந்தி தேஸமஹம் அஞ்ஞதரோ’தி. ஏதமஹம், ப்³ராஹ்மண, பரிஸுத்³தா⁴ஜீவதம் அத்தனி ஸம்பஸ்ஸமானோ பி⁴ய்யோ பல்லோமமாபாதி³ம் அரஞ்ஞே விஹாராய.

37. ‘‘தஸ்ஸ மய்ஹம், ப்³ராஹ்மண, ஏதத³ஹோஸி – ‘யே கோ² கேசி ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா அபி⁴ஜ்ஜா²லூ காமேஸு திப்³ப³ஸாராகா³ அரஞ்ஞவனபத்தா²னி பந்தானி ஸேனாஸனானி படிஸேவந்தி, அபி⁴ஜ்ஜா²லுகாமேஸுதிப்³ப³ஸாராக³ஸந்தோ³ஸஹேது ஹவே தே போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா அகுஸலம் ப⁴யபே⁴ரவம் அவ்ஹாயந்தி. ந கோ² பனாஹம் அபி⁴ஜ்ஜா²லு காமேஸு திப்³ப³ஸாராகோ³ அரஞ்ஞவனபத்தா²னி பந்தானி ஸேனாஸனானி படிஸேவாமி; அனபி⁴ஜ்ஜா²லூஹமஸ்மி. யே ஹி வோ அரியா அனபி⁴ஜ்ஜா²லூ அரஞ்ஞவனபத்தா²னி பந்தானி ஸேனாஸனானி படிஸேவந்தி, தேஸமஹம் அஞ்ஞதரோ’தி. ஏதமஹம், ப்³ராஹ்மண, அனபி⁴ஜ்ஜா²லுதம் அத்தனி ஸம்பஸ்ஸமானோ பி⁴ய்யோ பல்லோமமாபாதி³ம் அரஞ்ஞே விஹாராய.

38. ‘‘தஸ்ஸ மய்ஹம், ப்³ராஹ்மண, ஏதத³ஹோஸி – ‘யே கோ² கேசி ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா ப்³யாபன்னசித்தா பது³ட்ட²மனஸங்கப்பா அரஞ்ஞவனபத்தா²னி பந்தானி ஸேனாஸனானி படிஸேவந்தி, ப்³யாபன்னசித்தபது³ட்ட²மனஸங்கப்பஸந்தோ³ஸஹேது ஹவே தே போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா அகுஸலம் ப⁴யபே⁴ரவம் அவ்ஹாயந்தி. ந கோ² பனாஹம் ப்³யாபன்னசித்தோ பது³ட்ட²மனஸங்கப்போ அரஞ்ஞவனபத்தா²னி பந்தானி ஸேனாஸனானி படிஸேவாமி; மேத்தசித்தோஹமஸ்மி. யே ஹி வோ அரியா மேத்தசித்தா அரஞ்ஞவனபத்தா²னி பந்தானி ஸேனாஸனானி படிஸேவந்தி தேஸமஹம் அஞ்ஞதரோ’தி. ஏதமஹம், ப்³ராஹ்மண, மேத்தசித்ததம் அத்தனி ஸம்பஸ்ஸமானோ பி⁴ய்யோ பல்லோமமாபாதி³ம் அரஞ்ஞே விஹாராய.

39. ‘‘தஸ்ஸ மய்ஹம், ப்³ராஹ்மண, ஏதத³ஹோஸி – ‘யே கோ² கேசி ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா தீ²னமித்³த⁴பரியுட்டி²தா அரஞ்ஞவனபத்தா²னி பந்தானி ஸேனாஸனானி படிஸேவந்தி, தீ²னமித்³த⁴பரியுட்டா²னஸந்தோ³ஸஹேது ஹவே தே போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா அகுஸலம் ப⁴யபே⁴ரவம் அவ்ஹாயந்தி. ந கோ² பனாஹம் தீ²னமித்³த⁴பரியுட்டி²தோ அரஞ்ஞவனபத்தா²னி பந்தானி ஸேனாஸனானி படிஸேவாமி; விக³ததீ²னமித்³தோ⁴ஹமஸ்மி. யே ஹி வோ அரியா விக³ததீ²னமித்³தா⁴ அரஞ்ஞவனபத்தா²னி பந்தானி ஸேனாஸனானி படிஸேவந்தி தேஸமஹம் அஞ்ஞதரோ’தி. ஏதமஹம், ப்³ராஹ்மண, விக³ததீ²னமித்³த⁴தம் அத்தனி ஸம்பஸ்ஸமானோ பி⁴ய்யோ பல்லோமமாபாதி³ம் அரஞ்ஞே விஹாராய.

40. ‘‘தஸ்ஸ மய்ஹம், ப்³ராஹ்மண, ஏதத³ஹோஸி – ‘யே கோ² கேசி ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா உத்³த⁴தா அவூபஸந்தசித்தா அரஞ்ஞவனபத்தா²னி பந்தானி ஸேனாஸனானி படிஸேவந்தி, உத்³த⁴தஅவூபஸந்தசித்தஸந்தோ³ஸஹேது ஹவே தே போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா அகுஸலம் ப⁴யபே⁴ரவம் அவ்ஹாயந்தி. ந கோ² பனாஹம் உத்³த⁴தோ அவூபஸந்தசித்தோ அரஞ்ஞவனபத்தா²னி பந்தானி ஸேனாஸனானி படிஸேவாமி; வூபஸந்தசித்தோஹமஸ்மி. யே ஹி வோ அரியா வூபஸந்தசித்தா அரஞ்ஞவனபத்தா²னி பந்தானி ஸேனாஸனானி படிஸேவந்தி, தேஸமஹம் அஞ்ஞதரோ’தி. ஏதமஹம், ப்³ராஹ்மண, வூபஸந்தசித்ததம் அத்தனி ஸம்பஸ்ஸமானோ பி⁴ய்யோ பல்லோமமாபாதி³ம் அரஞ்ஞே விஹாராய.

41. ‘‘தஸ்ஸ மய்ஹம், ப்³ராஹ்மண, ஏதத³ஹோஸி – ‘யே கோ² கேசி ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா கங்கீ² விசிகிச்சீ² அரஞ்ஞவனபத்தா²னி பந்தானி ஸேனாஸனானி படிஸேவந்தி, கங்கி²விசிகிச்சி²ஸந்தோ³ஸஹேது ஹவே தே போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா அகுஸலம் ப⁴யபே⁴ரவம் அவ்ஹாயந்தி. ந கோ² பனாஹம் கங்கீ² விசிகிச்சீ² அரஞ்ஞவனபத்தா²னி பந்தானி ஸேனாஸனானி படிஸேவாமி; திண்ணவிசிகிச்சோ²ஹமஸ்மி. யே ஹி வோ அரியா திண்ணவிசிகிச்சா² அரஞ்ஞவனபத்தா²னி பந்தானி ஸேனாஸனானி படிஸேவந்தி தேஸமஹம் அஞ்ஞதரோ’தி. ஏதமஹம், ப்³ராஹ்மண, திண்ணவிசிகிச்ச²தம் அத்தனி ஸம்பஸ்ஸமானோ பி⁴ய்யோ பல்லோமமாபாதி³ம் அரஞ்ஞே விஹாராய.

42. ‘‘தஸ்ஸ மய்ஹம், ப்³ராஹ்மண, ஏதத³ஹோஸி – ‘யே கோ² கேசி ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா அத்துக்கம்ஸகா பரவம்பீ⁴ அரஞ்ஞவனபத்தா²னி பந்தானி ஸேனாஸனானி படிஸேவந்தி, அத்துக்கம்ஸனபரவம்ப⁴னஸந்தோ³ஸஹேது ஹவே தே போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா அகுஸலம் ப⁴யபே⁴ரவம் அவ்ஹாயந்தி. ந கோ² பனாஹம் அத்துக்கம்ஸகோ பரவம்பீ⁴ அரஞ்ஞவனபத்தா²னி பந்தானி ஸேனாஸனானி படிஸேவாமி; அனத்துக்கம்ஸகோ அபரவம்பீ⁴ஹமஸ்மி. யே ஹி வோ அரியா அனத்துக்கம்ஸகா அபரவம்பீ⁴ அரஞ்ஞவனபத்தா²னி பந்தானி ஸேனாஸனானி படிஸேவந்தி தேஸமஹம் அஞ்ஞதரோ’தி. ஏதமஹம், ப்³ராஹ்மண, அனத்துக்கம்ஸகதம் அபரவம்பி⁴தம் அத்தனி ஸம்பஸ்ஸமானோ பி⁴ய்யோ பல்லோமமாபாதி³ம் அரஞ்ஞே விஹாராய.

43. ‘‘தஸ்ஸ மய்ஹம், ப்³ராஹ்மண, ஏதத³ஹோஸி – ‘யே கோ² கேசி ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா ச²ம்பீ⁴ பீ⁴ருகஜாதிகா அரஞ்ஞவனபத்தா²னி பந்தானி ஸேனாஸனானி படிஸேவந்தி, ச²ம்பி⁴பீ⁴ருகஜாதிகஸந்தோ³ஸஹேது ஹவே தே போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா அகுஸலம் ப⁴யபே⁴ரவம் அவ்ஹாயந்தி. ந கோ² பனாஹம் ச²ம்பீ⁴ பீ⁴ருகஜாதிகோ அரஞ்ஞவனபத்தா²னி பந்தானி ஸேனாஸனானி படிஸேவாமி; விக³தலோமஹம்ஸோஹமஸ்மி. யே ஹி வோ அரியா விக³தலோமஹம்ஸா அரஞ்ஞவனபத்தா²னி பந்தானி ஸேனாஸனானி படிஸேவந்தி தேஸமஹம் அஞ்ஞதரோ’தி. ஏதமஹம், ப்³ராஹ்மண, விக³தலோமஹம்ஸதம் அத்தனி ஸம்பஸ்ஸமானோ பி⁴ய்யோ பல்லோமமாபாதி³ம் அரஞ்ஞே விஹாராய.

44. ‘‘தஸ்ஸ மய்ஹம், ப்³ராஹ்மண, ஏதத³ஹோஸி – ‘யே கோ² கேசி ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா லாப⁴ஸக்காரஸிலோகம் நிகாமயமானா அரஞ்ஞவனபத்தா²னி பந்தானி ஸேனாஸனானி படிஸேவந்தி, லாப⁴ஸக்காரஸிலோகனிகாமன [நிகாமயமான (ஸீ. ஸ்யா.)] ஸந்தோ³ஸஹேது ஹவே தே போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா அகுஸலம் ப⁴யபே⁴ரவம் அவ்ஹாயந்தி. ந கோ² பனாஹம் லாப⁴ஸக்காரஸிலோகம் நிகாமயமானோ அரஞ்ஞவனபத்தா²னி பந்தானி ஸேனாஸனானி படிஸேவாமி; அப்பிச்சோ²ஹமஸ்மி. யே ஹி வோ அரியா அப்பிச்சா² அரஞ்ஞவனபத்தா²னி பந்தானி ஸேனாஸனானி படிஸேவந்தி தேஸமஹம் அஞ்ஞதரோ’தி. ஏதமஹம், ப்³ராஹ்மண, அப்பிச்ச²தம் அத்தனி ஸம்பஸ்ஸமானோ பி⁴ய்யோ பல்லோமமாபாதி³ம் அரஞ்ஞே விஹாராய.

45. ‘‘தஸ்ஸ மய்ஹம், ப்³ராஹ்மண, ஏதத³ஹோஸி – ‘யே கோ² கேசி ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா குஸீதா ஹீனவீரியா அரஞ்ஞவனபத்தா²னி பந்தானி ஸேனாஸனானி படிஸேவந்தி, குஸீதஹீனவீரியஸந்தோ³ஸஹேது ஹவே தே போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா அகுஸலம் ப⁴யபே⁴ரவம் அவ்ஹாயந்தி. ந கோ² பனாஹம் குஸீதோ ஹீனவீரியோ அரஞ்ஞவனபத்தா²னி பந்தானி ஸேனாஸனானி படிஸேவாமி; ஆரத்³த⁴வீரியோஹமஸ்மி. யே ஹி வோ அரியா ஆரத்³த⁴வீரியா அரஞ்ஞவனபத்தா²னி பந்தானி ஸேனாஸனானி படிஸேவந்தி தேஸமஹம் அஞ்ஞதரோ’தி. ஏதமஹம், ப்³ராஹ்மண, ஆரத்³த⁴வீரியதம் அத்தனி ஸம்பஸ்ஸமானோ பி⁴ய்யோ பல்லோமமாபாதி³ம் அரஞ்ஞே விஹாராய.

46. ‘‘தஸ்ஸ மய்ஹம், ப்³ராஹ்மண, ஏதத³ஹோஸி – ‘யே கோ² கேசி ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா முட்ட²ஸ்ஸதீ அஸம்பஜானா அரஞ்ஞவனபத்தா²னி பந்தானி ஸேனாஸனானி படிஸேவந்தி, முட்ட²ஸ்ஸதிஅஸம்பஜானஸந்தோ³ஸஹேது ஹவே தே போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா அகுஸலம் ப⁴யபே⁴ரவம் அவ்ஹாயந்தி. ந கோ² பனாஹம் முட்ட²ஸ்ஸதி அஸம்பஜானோ அரஞ்ஞவனபத்தா²னி பந்தானி ஸேனாஸனானி படிஸேவாமி; உபட்டி²தஸ்ஸதிஹமஸ்மி. யே ஹி வோ அரியா உபட்டி²தஸ்ஸதீ அரஞ்ஞவனபத்தா²னி பந்தானி ஸேனாஸனானி படிஸேவந்தி தேஸமஹம் அஞ்ஞதரோ’தி. ஏதமஹம், ப்³ராஹ்மண, உபட்டி²தஸ்ஸதிதம் அத்தனி ஸம்பஸ்ஸமானோ பி⁴ய்யோ பல்லோமமாபாதி³ம் அரஞ்ஞே விஹாராய.

47. ‘‘தஸ்ஸ மய்ஹம், ப்³ராஹ்மண, ஏதத³ஹோஸி – ‘யே கோ² கேசி ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா அஸமாஹிதா விப்³ப⁴ந்தசித்தா அரஞ்ஞவனபத்தா²னி பந்தானி ஸேனாஸனானி படிஸேவந்தி, அஸமாஹிதவிப்³ப⁴ந்தசித்தஸந்தோ³ஸஹேது ஹவே தே போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா அகுஸலம் ப⁴யபே⁴ரவம் அவ்ஹாயந்தி. ந கோ² பனாஹம் அஸமாஹிதோ விப்³ப⁴ந்தசித்தோ அரஞ்ஞவனபத்தா²னி பந்தானி ஸேனாஸனானி படிஸேவாமி; ஸமாதி⁴ஸம்பன்னோஹமஸ்மி. யே ஹி வோ அரியா ஸமாதி⁴ஸம்பன்னா அரஞ்ஞவனபத்தா²னி பந்தானி ஸேனாஸனானி படிஸேவந்தி தேஸமஹம் அஞ்ஞதரோ’தி. ஏதமஹம், ப்³ராஹ்மண, ஸமாதி⁴ஸம்பத³ம் அத்தனி ஸம்பஸ்ஸமானோ பி⁴ய்யோ பல்லோமமாபாதி³ம் அரஞ்ஞே விஹாராய.

48. ‘‘தஸ்ஸ மய்ஹம், ப்³ராஹ்மண, ஏதத³ஹோஸி – ‘யே கோ² கேசி ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா து³ப்பஞ்ஞா ஏளமூகா³ அரஞ்ஞவனபத்தா²னி பந்தானி ஸேனாஸனானி படிஸேவந்தி, து³ப்பஞ்ஞஏளமூக³ஸந்தோ³ஸஹேது ஹவே தே போ⁴ந்தோ ஸமணப்³ராஹ்மணா அகுஸலம் ப⁴யபே⁴ரவம் அவ்ஹாயந்தி. ந கோ² பனாஹம் து³ப்பஞ்ஞோ ஏளமூகோ³ அரஞ்ஞவனபத்தா²னி பந்தானி ஸேனாஸனானி படிஸேவாமி; பஞ்ஞாஸம்பன்னோஹமஸ்மி. யே ஹி வோ அரியா பஞ்ஞாஸம்பன்னா அரஞ்ஞவனபத்தா²னி பந்தானி ஸேனாஸனானி படிஸேவந்தி தேஸமஹம் அஞ்ஞதரோ’தி. ஏதமஹம், ப்³ராஹ்மண, பஞ்ஞாஸம்பத³ம் அத்தனி ஸம்பஸ்ஸமானோ பி⁴ய்யோ பல்லோமமாபாதி³ம் அரஞ்ஞே விஹாராய.

ஸோளஸபரியாயம் நிட்டி²தம்.

49. ‘‘தஸ்ஸ மய்ஹம், ப்³ராஹ்மண, ஏதத³ஹோஸி – ‘யம்னூனாஹம் யா தா ரத்தியோ அபி⁴ஞ்ஞாதா அபி⁴லக்கி²தா – சாதுத்³த³ஸீ பஞ்சத³ஸீ அட்ட²மீ ச பக்க²ஸ்ஸ – ததா²ரூபாஸு ரத்தீஸு யானி தானி ஆராமசேதியானி வனசேதியானி ருக்க²சேதியானி பி⁴ம்ஸனகானி ஸலோமஹம்ஸானி ததா²ரூபேஸு ஸேனாஸனேஸு விஹரேய்யம் அப்பேவ நாமாஹம் ப⁴யபே⁴ரவம் பஸ்ஸேய்ய’ந்தி. ஸோ கோ² அஹம், ப்³ராஹ்மண, அபரேன ஸமயேன யா தா ரத்தியோ அபி⁴ஞ்ஞாதா அபி⁴லக்கி²தா – சாதுத்³த³ஸீ பஞ்சத³ஸீ அட்ட²மீ ச பக்க²ஸ்ஸ – ததா²ரூபாஸு ரத்தீஸு யானி தானி ஆராமசேதியானி வனசேதியானி ருக்க²சேதியானி பி⁴ம்ஸனகானி ஸலோமஹம்ஸானி ததா²ரூபேஸு ஸேனாஸனேஸு விஹராமி. தத்த² ச மே, ப்³ராஹ்மண, விஹரதோ மகோ³ வா ஆக³ச்ச²தி, மோரோ வா கட்ட²ம் பாதேதி, வாதோ வா பண்ணகஸடம் [பண்ணஸடம் (ஸீ. பீ.)] ஏரேதி; தஸ்ஸ மய்ஹம் ப்³ராஹ்மண ஏதத³ஹோஸி [தஸ்ஸ மய்ஹம் ஏவம் ஹோதி (ஸீ. ஸ்யா.)] – ‘ஏதம் நூன தம் ப⁴யபே⁴ரவம் ஆக³ச்ச²தீ’தி. தஸ்ஸ மய்ஹம், ப்³ராஹ்மண, ஏதத³ஹோஸி – ‘கிம் நு கோ² அஹம் அஞ்ஞத³த்து² ப⁴யபடிகங்கீ² [ப⁴யபாடிகங்கீ² (ஸீ.)] விஹராமி? யம்னூனாஹம் யதா²பூ⁴தம் யதா²பூ⁴தஸ்ஸ [யதா²பூ⁴தஸ்ஸ யதா²பூ⁴தஸ்ஸ (ஸீ. ஸ்யா.)] மே தம் ப⁴யபே⁴ரவம் ஆக³ச்ச²தி, ததா²பூ⁴தம் ததா²பூ⁴தோவ [யதா²பூ⁴தோ யதா²பூ⁴தோவ (ஸீ. ஸ்யா.)] தம் ப⁴யபே⁴ரவம் படிவினேய்ய’ந்தி. தஸ்ஸ மய்ஹம், ப்³ராஹ்மண, சங்கமந்தஸ்ஸ தம் ப⁴யபே⁴ரவம் ஆக³ச்ச²தி. ஸோ கோ² அஹம், ப்³ராஹ்மண, நேவ தாவ திட்டா²மி ந நிஸீதா³மி ந நிபஜ்ஜாமி, யாவ சங்கமந்தோவ தம் ப⁴யபே⁴ரவம் படிவினேமி. தஸ்ஸ மய்ஹம், ப்³ராஹ்மண, டி²தஸ்ஸ தம் ப⁴யபே⁴ரவம் ஆக³ச்ச²தி. ஸோ கோ² அஹம், ப்³ராஹ்மண, நேவ தாவ சங்கமாமி ந நிஸீதா³மி ந நிபஜ்ஜாமி. யாவ டி²தோவ தம் ப⁴யபே⁴ரவம் படிவினேமி. தஸ்ஸ மய்ஹம், ப்³ராஹ்மண, நிஸின்னஸ்ஸ தம் ப⁴யபே⁴ரவம் ஆக³ச்ச²தி. ஸோ கோ² அஹம், ப்³ராஹ்மண, நேவ தாவ நிபஜ்ஜாமி ந திட்டா²மி ந சங்கமாமி, யாவ நிஸின்னோவ தம் ப⁴யபே⁴ரவம் படிவினேமி. தஸ்ஸ மய்ஹம், ப்³ராஹ்மண, நிபன்னஸ்ஸ தம் ப⁴யபே⁴ரவம் ஆக³ச்ச²தி. ஸோ கோ² அஹம், ப்³ராஹ்மண, நேவ தாவ நிஸீதா³மி ந திட்டா²மி ந சங்கமாமி, யாவ நிபன்னோவ தம் ப⁴யபே⁴ரவம் படிவினேமி.

50. ‘‘ஸந்தி கோ² பன, ப்³ராஹ்மண, ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ரத்திம்யேவ ஸமானம் தி³வாதி ஸஞ்ஜானந்தி, தி³வாயேவ ஸமானம் ரத்தீதி ஸஞ்ஜானந்தி. இத³மஹம் தேஸம் ஸமணப்³ராஹ்மணானம் ஸம்மோஹவிஹாரஸ்மிம் வதா³மி. அஹம் கோ² பன, ப்³ராஹ்மண, ரத்திம்யேவ ஸமானம் ரத்தீதி ஸஞ்ஜானாமி, தி³வாயேவ ஸமானம் தி³வாதி ஸஞ்ஜானாமி. யம் கோ² தம், ப்³ராஹ்மண, ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய – ‘அஸம்மோஹத⁴ம்மோ ஸத்தோ லோகே உப்பன்னோ ப³ஹுஜனஹிதாய ப³ஹுஜனஸுகா²ய லோகானுகம்பாய அத்தா²ய ஹிதாய ஸுகா²ய தே³வமனுஸ்ஸான’ந்தி, மமேவ தம் ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய – ‘அஸம்மோஹத⁴ம்மோ ஸத்தோ லோகே உப்பன்னோ ப³ஹுஜனஹிதாய ப³ஹுஜனஸுகா²ய லோகானுகம்பாய அத்தா²ய ஹிதாய ஸுகா²ய தே³வமனுஸ்ஸான’ந்தி.

51. ‘‘ஆரத்³த⁴ம் கோ² பன மே, ப்³ராஹ்மண, வீரியம் அஹோஸி அஸல்லீனம், உபட்டி²தா ஸதி அஸம்முட்டா² [அப்பம்முட்டா² (ஸ்யா.)], பஸ்ஸத்³தோ⁴ காயோ அஸாரத்³தோ⁴, ஸமாஹிதம் சித்தம் ஏகக்³க³ம். ஸோ கோ² அஹம், ப்³ராஹ்மண, விவிச்சேவ காமேஹி விவிச்ச அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹி ஸவிதக்கம் ஸவிசாரம் விவேகஜம் பீதிஸுக²ம் பட²மம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹாஸிம். விதக்கவிசாரானம் வூபஸமா அஜ்ஜ²த்தம் ஸம்பஸாத³னம் சேதஸோ ஏகோதி³பா⁴வம் அவிதக்கம் அவிசாரம் ஸமாதி⁴ஜம் பீதிஸுக²ம் து³தியம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹாஸிம். பீதியா ச விராகா³ உபேக்க²கோ ச விஹாஸிம், ஸதோ ச ஸம்பஜானோ ஸுக²ஞ்ச காயேன படிஸம்வேதே³ஸிம்; யம் தம் அரியா ஆசிக்க²ந்தி – ‘உபேக்க²கோ ஸதிமா ஸுக²விஹாரீ’தி ததியம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹாஸிம். ஸுக²ஸ்ஸ ச பஹானா து³க்க²ஸ்ஸ ச பஹானா புப்³பே³வ ஸோமனஸ்ஸதோ³மனஸ்ஸானம் அத்த²ங்க³மா அது³க்க²மஸுக²ம் உபேக்கா²ஸதிபாரிஸுத்³தி⁴ம் சதுத்த²ம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹாஸிம்.

52. ‘‘ஸோ ஏவம் ஸமாஹிதே சித்தே பரிஸுத்³தே⁴ பரியோதா³தே அனங்க³ணே விக³தூபக்கிலேஸே முது³பூ⁴தே கம்மனியே டி²தே ஆனேஞ்ஜப்பத்தே புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிஞாணாய சித்தம் அபி⁴னின்னாமேஸிம். ஸோ அனேகவிஹிதம் புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸராமி, ஸேய்யதி²த³ம் – ஏகம்பி ஜாதிம் த்³வேபி ஜாதியோ திஸ்ஸோபி ஜாதியோ சதஸ்ஸோபி ஜாதியோ பஞ்சபி ஜாதியோ த³ஸபி ஜாதியோ வீஸம்பி ஜாதியோ திம்ஸம்பி ஜாதியோ சத்தாலீஸம்பி ஜாதியோ பஞ்ஞாஸம்பி ஜாதியோ ஜாதிஸதம்பி ஜாதிஸஹஸ்ஸம்பி ஜாதிஸதஸஹஸ்ஸம்பி அனேகேபி ஸம்வட்டகப்பே அனேகேபி விவட்டகப்பே அனேகேபி ஸம்வட்டவிவட்டகப்பே – ‘அமுத்ராஸிம் ஏவம்னாமோ ஏவம்கோ³த்தோ ஏவம்வண்ணோ ஏவமாஹாரோ ஏவம்ஸுக²து³க்க²ப்படிஸம்வேதீ³ ஏவமாயுபரியந்தோ, ஸோ ததோ சுதோ அமுத்ர உத³பாதி³ம்; தத்ராபாஸிம் ஏவம்னாமோ ஏவம்கோ³த்தோ ஏவம்வண்ணோ ஏவமாஹாரோ ஏவம்ஸுக²து³க்க²ப்படிஸம்வேதீ³ ஏவமாயுபரியந்தோ, ஸோ ததோ சுதோ இதூ⁴பபன்னோ’தி. இதி ஸாகாரம் ஸஉத்³தே³ஸம் அனேகவிஹிதம் புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸராமி. அயம் கோ² மே, ப்³ராஹ்மண, ரத்தியா பட²மே யாமே பட²மா விஜ்ஜா அதி⁴க³தா, அவிஜ்ஜா விஹதா விஜ்ஜா உப்பன்னா, தமோ விஹதோ ஆலோகோ உப்பன்னோ, யதா² தம் அப்பமத்தஸ்ஸ ஆதாபினோ பஹிதத்தஸ்ஸ விஹரதோ.

53. ‘‘ஸோ ஏவம் ஸமாஹிதே சித்தே பரிஸுத்³தே⁴ பரியோதா³தே அனங்க³ணே விக³தூபக்கிலேஸே முது³பூ⁴தே கம்மனியே டி²தே ஆனேஞ்ஜப்பத்தே ஸத்தானம் சுதூபபாதஞாணாய சித்தம் அபி⁴னின்னாமேஸிம். ஸோ தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன அதிக்கந்தமானுஸகேன ஸத்தே பஸ்ஸாமி சவமானே உபபஜ்ஜமானே ஹீனே பணீதே ஸுவண்ணே து³ப்³ப³ண்ணே ஸுக³தே து³க்³க³தே யதா²கம்மூபகே³ ஸத்தே பஜானாமி – ‘இமே வத போ⁴ந்தோ ஸத்தா காயது³ச்சரிதேன ஸமன்னாக³தா வசீது³ச்சரிதேன ஸமன்னாக³தா மனோது³ச்சரிதேன ஸமன்னாக³தா அரியானம் உபவாத³கா மிச்சா²தி³ட்டி²கா மிச்சா²தி³ட்டி²கம்மஸமாதா³னா; தே காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபன்னா. இமே வா பன போ⁴ந்தோ ஸத்தா காயஸுசரிதேன ஸமன்னாக³தா வசீஸுசரிதேன ஸமன்னாக³தா மனோஸுசரிதேன ஸமன்னாக³தா அரியானம் அனுபவாத³கா ஸம்மாதி³ட்டி²கா ஸம்மாதி³ட்டி²கம்மஸமாதா³னா; தே காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபன்னா’தி. இதி தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன அதிக்கந்தமானுஸகேன ஸத்தே பஸ்ஸாமி சவமானே உபபஜ்ஜமானே ஹீனே பணீதே ஸுவண்ணே து³ப்³ப³ண்ணே ஸுக³தே து³க்³க³தே யதா²கம்மூபகே³ ஸத்தே பஜானாமி. அயம் கோ² மே, ப்³ராஹ்மண, ரத்தியா மஜ்ஜி²மே யாமே து³தியா விஜ்ஜா அதி⁴க³தா, அவிஜ்ஜா விஹதா விஜ்ஜா உப்பன்னா, தமோ விஹதோ ஆலோகோ உப்பன்னோ, யதா² தம் அப்பமத்தஸ்ஸ ஆதாபினோ பஹிதத்தஸ்ஸ விஹரதோ.

54. ‘‘ஸோ ஏவம் ஸமாஹிதே சித்தே பரிஸுத்³தே⁴ பரியோதா³தே அனங்க³ணே விக³தூபக்கிலேஸே முது³பூ⁴தே கம்மனியே டி²தே ஆனேஞ்ஜப்பத்தே ஆஸவானம் க²யஞாணாய சித்தம் அபி⁴னின்னாமேஸிம். ஸோ ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யதா²பூ⁴தம் அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸிம், ‘அயம் து³க்க²ஸமுத³யோ’தி யதா²பூ⁴தம் அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸிம், ‘அயம் து³க்க²னிரோதோ⁴’தி யதா²பூ⁴தம் அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸிம், ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யதா²பூ⁴தம் அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸிம். ‘இமே ஆஸவா’தி யதா²பூ⁴தம் அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸிம், ‘அயம் ஆஸவஸமுத³யோ’தி யதா²பூ⁴தம் அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸிம், ‘அயம் ஆஸவனிரோதோ⁴’தி யதா²பூ⁴தம் அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸிம், ‘அயம் ஆஸவனிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யதா²பூ⁴தம் அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸிம். தஸ்ஸ மே ஏவம் ஜானதோ ஏவம் பஸ்ஸதோ காமாஸவாபி சித்தம் விமுச்சித்த², ப⁴வாஸவாபி சித்தம் விமுச்சித்த², அவிஜ்ஜாஸவாபி சித்தம் விமுச்சித்த². விமுத்தஸ்மிம் விமுத்தமிதி ஞாணம் அஹோஸி. ‘கீ²ணா ஜாதி, வுஸிதம் ப்³ரஹ்மசரியம், கதம் கரணீயம், நாபரம் இத்த²த்தாயா’தி அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸிம். அயம் கோ² மே, ப்³ராஹ்மண, ரத்தியா பச்சி²மே யாமே ததியா விஜ்ஜா அதி⁴க³தா, அவிஜ்ஜா விஹதா விஜ்ஜா உப்பன்னா, தமோ விஹதோ ஆலோகோ உப்பன்னோ, யதா² தம் அப்பமத்தஸ்ஸ ஆதாபினோ பஹிதத்தஸ்ஸ விஹரதோ.

55. ‘‘ஸியா கோ² பன தே, ப்³ராஹ்மண, ஏவமஸ்ஸ – ‘அஜ்ஜாபி நூன ஸமணோ கோ³தமோ அவீதராகோ³ அவீததோ³ஸோ அவீதமோஹோ, தஸ்மா அரஞ்ஞவனபத்தா²னி பந்தானி ஸேனாஸனானி படிஸேவதீ’தி. ந கோ² பனேதம், ப்³ராஹ்மண, ஏவம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். த்³வே கோ² அஹம், ப்³ராஹ்மண, அத்த²வஸே ஸம்பஸ்ஸமானோ அரஞ்ஞவனபத்தா²னி பந்தானி ஸேனாஸனானி படிஸேவாமி – அத்தனோ ச தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரம் ஸம்பஸ்ஸமானோ, பச்சி²மஞ்ச ஜனதம் அனுகம்பமானோ’’தி.

56. ‘‘அனுகம்பிதரூபா வதாயம் போ⁴தா கோ³தமேன பச்சி²மா ஜனதா, யதா² தம் அரஹதா ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன. அபி⁴க்கந்தம், போ⁴ கோ³தம! அபி⁴க்கந்தம், போ⁴ கோ³தம! ஸேய்யதா²பி, போ⁴ கோ³தம, நிக்குஜ்ஜிதம் வா உக்குஜ்ஜேய்ய, படிச்ச²ன்னம் வா விவரேய்ய, மூள்ஹஸ்ஸ வா மக்³க³ம் ஆசிக்கே²ய்ய, அந்த⁴காரே வா தேலபஜ்ஜோதம் தா⁴ரேய்ய – ‘சக்கு²மந்தோ ரூபானி த³க்க²ந்தீ’தி; ஏவமேவம் போ⁴தா கோ³தமேன அனேகபரியாயேன த⁴ம்மோ பகாஸிதோ. ஏஸாஹம் ப⁴வந்தம் கோ³தமம் ஸரணம் க³ச்சா²மி த⁴ம்மஞ்ச பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஞ்ச. உபாஸகம் மம் ப⁴வம் கோ³தமோ தா⁴ரேது அஜ்ஜதக்³கே³ பாணுபேதம் ஸரணம் க³த’’ந்தி.

ப⁴யபே⁴ரவஸுத்தம் நிட்டி²தம் சதுத்த²ம்.

5. அனங்க³ணஸுத்தம்

57. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தத்ர கோ² ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘ஆவுஸோ, பி⁴க்க²வே’’தி. ‘‘ஆவுஸோ’’தி கோ² தே பி⁴க்கூ² ஆயஸ்மதோ ஸாரிபுத்தஸ்ஸ பச்சஸ்ஸோஸும். ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ ஏதத³வோச –

‘‘சத்தாரோமே, ஆவுஸோ, புக்³க³லா ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானா லோகஸ்மிம். கதமே சத்தாரோ? இதா⁴வுஸோ, ஏகச்சோ புக்³க³லோ ஸாங்க³ணோவ ஸமானோ ‘அத்தி² மே அஜ்ஜ²த்தம் அங்க³ண’ந்தி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி. இத⁴ பனாவுஸோ, ஏகச்சோ புக்³க³லோ ஸாங்க³ணோவ ஸமானோ ‘அத்தி² மே அஜ்ஜ²த்தம் அங்க³ண’ந்தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி. இதா⁴வுஸோ, ஏகச்சோ புக்³க³லோ அனங்க³ணோவ ஸமானோ ‘நத்தி² மே அஜ்ஜ²த்தம் அங்க³ண’ந்தி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி. இத⁴ பனாவுஸோ, ஏகச்சோ புக்³க³லோ அனங்க³ணோவ ஸமானோ ‘நத்தி² மே அஜ்ஜ²த்தம் அங்க³ண’ந்தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி. தத்ராவுஸோ, ய்வாயம் புக்³க³லோ ஸாங்க³ணோவ ஸமானோ ‘அத்தி² மே அஜ்ஜ²த்தம் அங்க³ண’ந்தி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி, அயம் இமேஸம் த்³வின்னம் புக்³க³லானம் ஸாங்க³ணானம்யேவ ஸதம் ஹீனபுரிஸோ அக்கா²யதி. தத்ராவுஸோ, ய்வாயம் புக்³க³லோ ஸாங்க³ணோவ ஸமானோ ‘அத்தி² மே அஜ்ஜ²த்தம் அங்க³ண’ந்தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, அயம் இமேஸம் த்³வின்னம் புக்³க³லானம் ஸாங்க³ணானம்யேவ ஸதம் ஸேட்ட²புரிஸோ அக்கா²யதி. தத்ராவுஸோ, ய்வாயம் புக்³க³லோ அனங்க³ணோவ ஸமானோ ‘நத்தி² மே அஜ்ஜ²த்தம் அங்க³ண’ந்தி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி, அயம் இமேஸம் த்³வின்னம் புக்³க³லானம் அனங்க³ணானம்யேவ ஸதம் ஹீனபுரிஸோ அக்கா²யதி. தத்ராவுஸோ, ய்வாயம் புக்³க³லோ அனங்க³ணோவ ஸமானோ ‘நத்தி² மே அஜ்ஜ²த்தம் அங்க³ண’ந்தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, அயம் இமேஸம் த்³வின்னம் புக்³க³லானம் அனங்க³ணானம்யேவ ஸதம் ஸேட்ட²புரிஸோ அக்கா²யதீ’’தி.

58. ஏவம் வுத்தே, ஆயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ ஆயஸ்மந்தம் ஸாரிபுத்தம் ஏதத³வோச –

‘‘கோ நு கோ², ஆவுஸோ ஸாரிபுத்த, ஹேது கோ பச்சயோ யேனிமேஸம் த்³வின்னம் புக்³க³லானம் ஸாங்க³ணானம்யேவ ஸதம் ஏகோ ஹீனபுரிஸோ அக்கா²யதி, ஏகோ ஸேட்ட²புரிஸோ அக்கா²யதி? கோ பனாவுஸோ ஸாரிபுத்த, ஹேது கோ பச்சயோ யேனிமேஸம் த்³வின்னம் புக்³க³லானம் அனங்க³ணானம்யேவ ஸதம் ஏகோ ஹீனபுரிஸோ அக்கா²யதி, ஏகோ ஸேட்ட²புரிஸோ அக்கா²யதீ’’தி?

59. ‘‘தத்ராவுஸோ, ய்வாயம் புக்³க³லோ ஸாங்க³ணோவ ஸமானோ ‘அத்தி² மே அஜ்ஜ²த்தம் அங்க³ண’ந்தி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி, தஸ்ஸேதம் பாடிகங்க²ம் – ந ச²ந்த³ம் ஜனேஸ்ஸதி ந வாயமிஸ்ஸதி ந வீரியம் ஆரபி⁴ஸ்ஸதி தஸ்ஸங்க³ணஸ்ஸ பஹானாய; ஸோ ஸராகோ³ ஸதோ³ஸோ ஸமோஹோ ஸாங்க³ணோ ஸம்கிலிட்ட²சித்தோ காலம் கரிஸ்ஸதி. ஸேய்யதா²பி, ஆவுஸோ, கம்ஸபாதி ஆப⁴தா ஆபணா வா கம்மாரகுலா வா ரஜேன ச மலேன ச பரியோனத்³தா⁴. தமேனம் ஸாமிகா ந சேவ பரிபு⁴ஞ்ஜேய்யும் ந ச பரியோத³பேய்யும் [பரியோதா³பேய்யும் (?)], ரஜாபதே² ச நம் நிக்கி²பேய்யும். ஏவஞ்ஹி ஸா, ஆவுஸோ, கம்ஸபாதி அபரேன ஸமயேன ஸம்கிலிட்ட²தரா அஸ்ஸ மலக்³க³ஹிதா’’தி? ‘‘ஏவமாவுஸோ’’தி. ‘‘ஏவமேவ கோ², ஆவுஸோ, ய்வாயம் புக்³க³லோ ஸாங்க³ணோவ ஸமானோ ‘அத்தி² மே அஜ்ஜ²த்தம் அங்க³ண’ந்தி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி, தஸ்ஸேதம் பாடிகங்க²ம் – ந ச²ந்த³ம் ஜனேஸ்ஸதி ந வாயமிஸ்ஸதி ந வீரியம் ஆரபி⁴ஸ்ஸதி தஸ்ஸங்க³ணஸ்ஸ பஹானாய; ஸோ ஸராகோ³ ஸதோ³ஸோ ஸமோஹோ ஸாங்க³ணோ ஸம்கிலிட்ட²சித்தோ காலம் கரிஸ்ஸதி.

‘‘தத்ராவுஸோ, ய்வாயம் புக்³க³லோ ஸாங்க³ணோவ ஸமானோ ‘அத்தி² மே அஜ்ஜ²த்தம் அங்க³ண’ந்தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, தஸ்ஸேதம் பாடிகங்க²ம் – ச²ந்த³ம் ஜனேஸ்ஸதி வாயமிஸ்ஸதி வீரியம் ஆரபி⁴ஸ்ஸதி தஸ்ஸங்க³ணஸ்ஸ பஹானாய; ஸோ அராகோ³ அதோ³ஸோ அமோஹோ அனங்க³ணோ அஸம்கிலிட்ட²சித்தோ காலம் கரிஸ்ஸதி. ஸேய்யதா²பி, ஆவுஸோ, கம்ஸபாதி ஆப⁴தா ஆபணா வா கம்மாரகுலா வா ரஜேன ச மலேன ச பரியோனத்³தா⁴. தமேனம் ஸாமிகா பரிபு⁴ஞ்ஜேய்யுஞ்சேவ பரியோத³பேய்யுஞ்ச, ந ச நம் ரஜாபதே² நிக்கி²பேய்யும். ஏவஞ்ஹி ஸா, ஆவுஸோ, கம்ஸபாதி அபரேன ஸமயேன பரிஸுத்³த⁴தரா அஸ்ஸ பரியோதா³தா’’தி? ‘‘ஏவமாவுஸோ’’தி. ‘‘ஏவமேவ கோ², ஆவுஸோ, ய்வாயம் புக்³க³லோ ஸாங்க³ணோவ ஸமானோ ‘அத்தி² மே அஜ்ஜ²த்தம் அங்க³ண’ந்தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, தஸ்ஸேதம் பாடிகங்க²ம் – ச²ந்த³ம் ஜனேஸ்ஸதி வாயமிஸ்ஸதி வீரியம் ஆரபி⁴ஸ்ஸதி தஸ்ஸங்க³ணஸ்ஸ பஹானாய; ஸோ அராகோ³ அதோ³ஸோ அமோஹோ அனங்க³ணோ அஸம்கிலிட்ட²சித்தோ காலம் கரிஸ்ஸதி.

‘‘தத்ராவுஸோ, ய்வாயம் புக்³க³லோ அனங்க³ணோவ ஸமானோ ‘நத்தி² மே அஜ்ஜ²த்தம் அங்க³ண’ந்தி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி, தஸ்ஸேதம் பாடிகங்க²ம் – ஸுப⁴னிமித்தம் மனஸி கரிஸ்ஸதி, தஸ்ஸ ஸுப⁴னிமித்தஸ்ஸ மனஸிகாரா ராகோ³ சித்தம் அனுத்³த⁴ம்ஸேஸ்ஸதி; ஸோ ஸராகோ³ ஸதோ³ஸோ ஸமோஹோ ஸாங்க³ணோ ஸம்கிலிட்ட²சித்தோ காலம் கரிஸ்ஸதி. ஸேய்யதா²பி, ஆவுஸோ, கம்ஸபாதி ஆப⁴தா ஆபணா வா கம்மாரகுலா வா பரிஸுத்³தா⁴ பரியோதா³தா. தமேனம் ஸாமிகா ந சேவ பரிபு⁴ஞ்ஜேய்யும் ந ச பரியோத³பேய்யும், ரஜாபதே² ச நம் நிக்கி²பேய்யும். ஏவஞ்ஹி ஸா, ஆவுஸோ, கம்ஸபாதி அபரேன ஸமயேன ஸம்கிலிட்ட²தரா அஸ்ஸ மலக்³க³ஹிதா’’தி? ‘‘ஏவமாவுஸோ’’தி. ‘‘ஏவமேவ கோ², ஆவுஸோ, ய்வாயம் புக்³க³லோ அனங்க³ணோவ ஸமானோ ‘நத்தி² மே அஜ்ஜ²த்தம் அங்க³ண’ந்தி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி, தஸ்ஸேதம் பாடிகங்க²ம் – ஸுப⁴னிமித்தம் மனஸி கரிஸ்ஸதி, தஸ்ஸ ஸுப⁴னிமித்தஸ்ஸ மனஸிகாரா ராகோ³ சித்தம் அனுத்³த⁴ம்ஸேஸ்ஸதி;ஸோ ஸராகோ³ ஸதோ³ஸோ ஸமோஹோ ஸாங்க³ணோ ஸம்கிலிட்ட²சித்தோகாலம்கரிஸ்ஸதி.

‘‘தத்ராவுஸோ, ய்வாயம் புக்³க³லோ அனங்க³ணோவ ஸமானோ ‘நத்தி² மே அஜ்ஜ²த்தம் அங்க³ண’ந்தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, தஸ்ஸேதம் பாடிகங்க²ம் – ஸுப⁴னிமித்தம் ந மனஸி கரிஸ்ஸதி, தஸ்ஸ ஸுப⁴னிமித்தஸ்ஸ அமனஸிகாரா ராகோ³ சித்தம் நானுத்³த⁴ம்ஸேஸ்ஸதி; ஸோ அராகோ³ அதோ³ஸோ அமோஹோ அனங்க³ணோ அஸம்கிலிட்ட²சித்தோ காலம் கரிஸ்ஸதி. ஸேய்யதா²பி, ஆவுஸோ, கம்ஸபாதி ஆப⁴தா ஆபணா வா கம்மாரகுலா வா பரிஸுத்³தா⁴ பரியோதா³தா. தமேனம் ஸாமிகா பரிபு⁴ஞ்ஜேய்யுஞ்சேவ பரியோத³பேய்யுஞ்ச, ந ச நம் ரஜாபதே² நிக்கி²பேய்யும். ஏவஞ்ஹி ஸா, ஆவுஸோ, கம்ஸபாதி அபரேன ஸமயேன பரிஸுத்³த⁴தரா அஸ்ஸ பரியோதா³தா’’தி? ‘‘ஏவமாவுஸோ’’தி. ‘‘ஏவமேவ கோ², ஆவுஸோ, ய்வாயம் புக்³க³லோ அனங்க³ணோவ ஸமானோ ‘நத்தி² மே அஜ்ஜ²த்தம் அங்க³ண’ந்தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, தஸ்ஸேதம் பாடிகங்க²ம் – ஸுப⁴னிமித்தம் ந மனஸி கரிஸ்ஸதி, தஸ்ஸ ஸுப⁴னிமித்தஸ்ஸ அமனஸிகாரா ராகோ³ சித்தம் நானுத்³த⁴ம்ஸேஸ்ஸதி; ஸோ அராகோ³ அதோ³ஸோ அமோஹோ அனங்க³ணோ அஸம்கிலிட்ட²சித்தோ காலம் கரிஸ்ஸதி.

‘‘அயம் கோ², ஆவுஸோ மோக்³க³ல்லான, ஹேது அயம் பச்சயோ யேனிமேஸம் த்³வின்னம் புக்³க³லானம் ஸாங்க³ணானம்யேவ ஸதம் ஏகோ ஹீனபுரிஸோ அக்கா²யதி, ஏகோ ஸேட்ட²புரிஸோ அக்கா²யதி. அயம் பனாவுஸோ மோக்³க³ல்லான, ஹேது அயம் பச்சயோ யேனிமேஸம் த்³வின்னம் புக்³க³லானம் அனங்க³ணானம்யேவ ஸதம் ஏகோ ஹீனபுரிஸோ அக்கா²யதி, ஏகோ ஸேட்ட²புரிஸோ அக்கா²யதீ’’தி.

60. ‘‘அங்க³ணம் அங்க³ணந்தி, ஆவுஸோ, வுச்சதி. கிஸ்ஸ நு கோ² ஏதம், ஆவுஸோ, அதி⁴வசனம் யதி³த³ம் அங்க³ண’’ந்தி? ‘‘பாபகானம் கோ² ஏதம், ஆவுஸோ, அகுஸலானம் இச்சா²வசரானம் அதி⁴வசனம், யதி³த³ம் அங்க³ண’’ந்தி.

‘‘டா²னம் கோ² பனேதம், ஆவுஸோ, விஜ்ஜதி யம் இதே⁴கச்சஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஏவம் இச்சா² உப்பஜ்ஜேய்ய – ‘ஆபத்திஞ்ச வத ஆபன்னோ அஸ்ஸம், ந ச மம் பி⁴க்கூ² ஜானேய்யும் ஆபத்திம் ஆபன்னோ’தி. டா²னம் கோ² பனேதம், ஆவுஸோ, விஜ்ஜதி யம் தம் பி⁴க்கு²ம் பி⁴க்கூ² ஜானேய்யும் – ‘ஆபத்திம் ஆபன்னோ’தி. ‘ஜானந்தி மம் பி⁴க்கூ² ஆபத்திம் ஆபன்னோ’தி – இதி ஸோ குபிதோ ஹோதி அப்பதீதோ. யோ சேவ கோ², ஆவுஸோ, கோபோ யோ ச அப்பச்சயோ – உப⁴யமேதம் அங்க³ணம்.

‘‘டா²னம் கோ² பனேதம், ஆவுஸோ, விஜ்ஜதி யம் இதே⁴கச்சஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஏவம் இச்சா² உப்பஜ்ஜேய்ய – ‘ஆபத்திஞ்ச வத ஆபன்னோ அஸ்ஸம், அனுரஹோ மம் பி⁴க்கூ² சோதே³ய்யும், நோ ஸங்க⁴மஜ்ஜே²’தி. டா²னம் கோ² பனேதம், ஆவுஸோ, விஜ்ஜதி யம் தம் பி⁴க்கு²ம் பி⁴க்கூ² ஸங்க⁴மஜ்ஜே² சோதே³ய்யும், நோ அனுரஹோ. ‘ஸங்க⁴மஜ்ஜே² மம் பி⁴க்கூ² சோதே³ந்தி, நோ அனுரஹோ’தி – இதி ஸோ குபிதோ ஹோதி அப்பதீதோ. யோ சேவ கோ², ஆவுஸோ, கோபோ யோ ச அப்பச்சயோ – உப⁴யமேதம் அங்க³ணம்.

‘‘டா²னம் கோ² பனேதம், ஆவுஸோ, விஜ்ஜதி யம் இதே⁴கச்சஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஏவம் இச்சா² உப்பஜ்ஜேய்ய – ‘ஆபத்திஞ்ச வத ஆபன்னோ அஸ்ஸம், ஸப்படிபுக்³க³லோ மம் சோதே³ய்ய, நோ அப்படிபுக்³க³லோ’தி. டா²னம் கோ² பனேதம், ஆவுஸோ, விஜ்ஜதி யம் தம் பி⁴க்கு²ம் அப்படிபுக்³க³லோ சோதே³ய்ய, நோ ஸப்படிபுக்³க³லோ. ‘அப்படிபுக்³க³லோ மம் சோதே³தி, நோ ஸப்படிபுக்³க³லோ’தி – இதி ஸோ குபிதோ ஹோதி அப்பதீதோ. யோ சேவ கோ², ஆவுஸோ, கோபோ யோ ச அப்பச்சயோ – உப⁴யமேதம் அங்க³ணம்.

‘‘டா²னம் கோ² பனேதம், ஆவுஸோ, விஜ்ஜதி யம் இதே⁴கச்சஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஏவம் இச்சா² உப்பஜ்ஜேய்ய – ‘அஹோ வத மமேவ ஸத்தா² படிபுச்சி²த்வா படிபுச்சி²த்வா பி⁴க்கூ²னம் த⁴ம்மம் தே³ஸேய்ய, ந அஞ்ஞம் பி⁴க்கு²ம் ஸத்தா² படிபுச்சி²த்வா படிபுச்சி²த்வா பி⁴க்கூ²னம் த⁴ம்மம் தே³ஸேய்யா’தி. டா²னம் கோ² பனேதம், ஆவுஸோ, விஜ்ஜதி யம் அஞ்ஞம் பி⁴க்கு²ம் ஸத்தா² படிபுச்சி²த்வா படிபுச்சி²த்வா பி⁴க்கூ²னம் த⁴ம்மம் தே³ஸேய்ய, ந தம் பி⁴க்கு²ம் ஸத்தா² படிபுச்சி²த்வா படிபுச்சி²த்வா பி⁴க்கூ²னம் த⁴ம்மம் தே³ஸேய்ய. ‘அஞ்ஞம் பி⁴க்கு²ம் ஸத்தா² படிபுச்சி²த்வா படிபுச்சி²த்வா பி⁴க்கூ²னம் த⁴ம்மம் தே³ஸேதி, ந மம் ஸத்தா² படிபுச்சி²த்வா படிபுச்சி²த்வா பி⁴க்கூ²னம் த⁴ம்மம் தே³ஸேதீ’தி – இதி ஸோ குபிதோ ஹோதி அப்பதீதோ. யோ சேவ கோ², ஆவுஸோ, கோபோ யோ ச அப்பச்சயோ – உப⁴யமேதம் அங்க³ணம்.

‘‘டா²னம் கோ² பனேதம், ஆவுஸோ, விஜ்ஜதி யம் இதே⁴கச்சஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஏவம் இச்சா² உப்பஜ்ஜேய்ய – ‘அஹோ வத மமேவ பி⁴க்கூ² புரக்க²த்வா புரக்க²த்வா கா³மம் ப⁴த்தாய பவிஸேய்யும், ந அஞ்ஞம் பி⁴க்கு²ம் பி⁴க்கூ² புரக்க²த்வா புரக்க²த்வா கா³மம் ப⁴த்தாய பவிஸேய்யு’ந்தி. டா²னம் கோ² பனேதம், ஆவுஸோ, விஜ்ஜதி யம் அஞ்ஞம் பி⁴க்கு²ம் பி⁴க்கூ² புரக்க²த்வா புரக்க²த்வா கா³மம் ப⁴த்தாய பவிஸேய்யும், ந தம் பி⁴க்கு²ம் பி⁴க்கூ² புரக்க²த்வா புரக்க²த்வா கா³மம் ப⁴த்தாய பவிஸேய்யும். ‘அஞ்ஞம் பி⁴க்கு²ம் பி⁴க்கூ² புரக்க²த்வா புரக்க²த்வா கா³மம் ப⁴த்தாய பவிஸந்தி, ந மம் பி⁴க்கூ² புரக்க²த்வா புரக்க²த்வா கா³மம் ப⁴த்தாய பவிஸந்தீ’தி – இதி ஸோ குபிதோ ஹோதி அப்பதீதோ. யோ சேவ கோ², ஆவுஸோ, கோபோ யோ ச அப்பச்சயோ – உப⁴யமேதம் அங்க³ணம்.

‘‘டா²னம் கோ² பனேதம், ஆவுஸோ, விஜ்ஜதி யம் இதே⁴கச்சஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஏவம் இச்சா² உப்பஜ்ஜேய்ய – ‘அஹோ வத அஹமேவ லபே⁴ய்யம் ப⁴த்தக்³கே³ அக்³கா³ஸனம் அக்³கோ³த³கம் அக்³க³பிண்ட³ம், ந அஞ்ஞோ பி⁴க்கு² லபே⁴ய்ய ப⁴த்தக்³கே³ அக்³கா³ஸனம் அக்³கோ³த³கம் அக்³க³பிண்ட³’ந்தி. டா²னம் கோ² பனேதம், ஆவுஸோ, விஜ்ஜதி யம் அஞ்ஞோ பி⁴க்கு² லபே⁴ய்ய ப⁴த்தக்³கே³ அக்³கா³ஸனம் அக்³கோ³த³கம் அக்³க³பிண்ட³ம், ந ஸோ பி⁴க்கு² லபே⁴ய்ய ப⁴த்தக்³கே³ அக்³கா³ஸனம் அக்³கோ³த³கம் அக்³க³பிண்ட³ம். ‘அஞ்ஞோ பி⁴க்கு² லப⁴தி ப⁴த்தக்³கே³ அக்³கா³ஸனம் அக்³கோ³த³கம் அக்³க³பிண்ட³ம், நாஹம் லபா⁴மி ப⁴த்தக்³கே³ அக்³கா³ஸனம் அக்³கோ³த³கம் அக்³க³பிண்ட³’ந்தி – இதி ஸோ குபிதோ ஹோதி அப்பதீதோ. யோ சேவ கோ², ஆவுஸோ, கோபோ யோ ச அப்பச்சயோ – உப⁴யமேதம் அங்க³ணம்.