2. கோஸியவக்³கோ³
1. கோஸியஸிக்கா²பத³வண்ணனா
542. தேன ஸமயேனாதி கோஸியஸிக்கா²பத³ம். தத்த² ஸந்த²ரித்வா கதம் ஹோதீதி ஸமே பூ⁴மிபா⁴கே³ கோஸியம்ஸூனி உபரூபரி ஸந்த²ரித்வா கஞ்ஜிகாதீ³ஹி ஸிஞ்சித்வா கதம் ஹோதி. ஏகேனபி கோஸியம்ஸுனா மிஸ்ஸித்வாதி திட்ட²து அத்தனோ ருசிவஸேன மிஸ்ஸிதம், ஸசேபி தஸ்ஸ கரணட்டா²னே வாதோ ஏகம் கோஸியம்ஸும் ஆனேத்வா பாதேதி, ஏவம்பி மிஸ்ஸேத்வா கதமேவ ஹோதீதி. ஸேஸம் உத்தானத்த²மேவ.
ச²ஸமுட்டா²னம், கிரியம், நோஸஞ்ஞாவிமோக்க²ம், அசித்தகம் பண்ணத்திவஜ்ஜம், காயகம்மவசீகம்மம்,
திசித்தம், திவேத³னந்தி.
கோஸியஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.
2. ஸுத்³த⁴காளகஸிக்கா²பத³வண்ணனா
547. தேன ஸமயேனாதி ஸுத்³த⁴காளகஸிக்கா²பத³ம். தத்த² ஸுத்³த⁴காளகானந்தி ஸுத்³தா⁴னம் காளகானம், அஞ்ஞேஹி அமிஸ்ஸிதகாளகானந்தி அத்தோ². ஸேஸம் உத்தானத்த²மேவ. ஸமுட்டா²னாதீ³னிபி கோஸியஸிக்கா²பத³ஸதி³ஸானேவாதி.
ஸுத்³த⁴காளகஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.
3. த்³வேபா⁴க³ஸிக்கா²பத³வண்ணனா
552. தேன ஸமயேனாதி த்³வேபா⁴க³ஸிக்கா²பத³ம். தத்த² அந்தே ஆதி³யித்வாதி ஸந்த²தஸ்ஸ அந்தே அனுவாதம் விய த³ஸ்ஸேத்வா ஓதா³தம் அல்லியாபேத்வா.
த்³வே பா⁴கா³தி த்³வே கோட்டா²ஸா. ஆதா³தப்³பா³தி க³ஹேதப்³பா³. கோ³சரியானந்தி கபிலவண்ணானம். த்³வே துலா ஆதா³தப்³பா³தி சதூஹி துலாஹி காரேதுகாமம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். அத்த²தோ பன யத்தகேஹி ஏளகலோமேஹி காதுகாமோ ஹோதி, தேஸு த்³வே கோட்டா²ஸா காளகானம் ஏகோ ஓதா³தானம், ஏகோ கோ³சரியானந்தி இத³மேவ த³ஸ்ஸிதம் ஹோதீதி வேதி³தப்³ப³ம். ஸேஸம் உத்தானத்த²மேவ.
ஸமுட்டா²னாதீ³னிபி கோஸியஸிக்கா²பத³ஸதி³ஸானேவ. கேவலம் இத³ம் ஆதா³ய அனாதா³ய ச கரணதோ கிரியாகிரியம் வேதி³தப்³ப³ந்தி.
த்³வேபா⁴க³ஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.
4. ச²ப்³ப³ஸ்ஸஸிக்கா²பத³வண்ணனா
557. தேன ஸமயேனாதி ச²ப்³ப³ஸ்ஸஸிக்கா²பத³ம். தத்த² ஊஹத³ந்திபி உம்மிஹந்திபீதி ஸந்த²தானம் உபரி வச்சம்பி பஸ்ஸாவம்பி கரோந்தீதி வுத்தம் ஹோதி.
தி³ன்னா ஸங்கே⁴ன இத்த²ன்னாமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஸந்த²தஸம்முதீதி ஏவம் லத்³த⁴ஸம்முதிகோ பி⁴க்கு² யாவ ரோகோ³ ந வூபஸம்மதி, தாவ யம் யம் டா²னம் க³ச்ச²தி, தத்த² தத்த² ஸந்த²தம் காதும் லப⁴தி. ஸசே அரோகோ³ ஹுத்வா புன மூலப்³யாதி⁴னாவ கி³லானோ ஹோதி, ஸோயேவ பரிஹாரோ, நத்த²ஞ்ஞம் ஸம்முதிகிச்சந்தி பு²ஸ்ஸதே³வத்தே²ரோ ஆஹ. உபதிஸ்ஸத்தே²ரோ பன ‘‘ஸோ வா ப்³யாதி⁴ படிகுப்பது, அஞ்ஞோ வா, ‘ஸகிம் கி³லானோ’தி நாமம் லத்³த⁴ம் லத்³த⁴மேவ, புன ஸம்முதிகிச்சம் நத்தீ²’’தி ஆஹ.
ஓரேன சே ச²ன்னம் வஸ்ஸானந்தி ச²ன்னம் வஸ்ஸானம் ஓரிமபா⁴கே³, அந்தோதி அத்தோ². பத³பா⁴ஜனே பன ஸங்க்²யாமத்தத³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘ஊனகச²ப்³ப³ஸ்ஸானீ’’தி வுத்தம்.
அனாபத்தி ச²ப்³ப³ஸ்ஸானி கரோதீதி யதா³ ச²ப்³ப³ஸ்ஸானி பரிபுண்ணானி ஹோந்தி, ததா³ ஸந்த²தம் கரோதி. து³தியபதே³பி ‘‘யதா³ அதிரேகச²ப்³ப³ஸ்ஸானி ஹோந்தி, ததா³ கரோதீ’’தி ஏவமத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. ந ஹி ஸோ ச²ப்³ப³ஸ்ஸானி கரோதீதி. ஸேஸம் உத்தானத்த²மேவ.
ஸமுட்டா²னாதீ³னி கோஸியஸிக்கா²பத³ஸதி³ஸானேவாதி.
ச²ப்³ப³ஸ்ஸஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.
5. நிஸீத³னஸந்த²தஸிக்கா²பத³வண்ணனா
565. தேன ஸமயேனாதி நிஸீத³னஸந்த²தஸிக்கா²பத³ம். தத்த² இச்சா²மஹம் பி⁴க்க²வேதி ப⁴க³வா கிர தம் தேமாஸம் ந கிஞ்சி போ³த⁴னேய்யஸத்தம் அத்³த³ஸ, தஸ்மா ஏவமாஹ. ஏவம் ஸந்தேபி தந்திவஸேன த⁴ம்மதே³ஸனா கத்தப்³பா³ ஸியா. யஸ்மா பனஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘மயி ஓகாஸம் காரேத்வா படிஸல்லீனே பி⁴க்கூ² அத⁴ம்மிகம் கதிகவத்தம் கரிஸ்ஸந்தி, தம் உபஸேனோ பி⁴ந்தி³ஸ்ஸதி. அஹம் தஸ்ஸ பஸீதி³த்வா பி⁴க்கூ²னம் த³ஸ்ஸனம் அனுஜானிஸ்ஸாமி, ததோ மம் பஸ்ஸிதுகாமா ப³ஹூ பி⁴க்கூ² து⁴தங்கா³னி ஸமாதி³யிஸ்ஸந்தி, அஹஞ்ச தேஹி உஜ்ஜி²தஸந்த²தபச்சயா ஸிக்கா²பத³ம் பஞ்ஞபேஸ்ஸாமீ’’தி, தஸ்மா ஏவமாஹ. ஏவம் ப³ஹூனி ஹி ஏத்த² ஆனிஸம்ஸானீதி.
ஸபரிஸோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமீதி தே²ரோ கிர ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, ஊனத³ஸவஸ்ஸேன உபஸம்பாதே³தப்³போ³, யோ உபஸம்பாதே³ய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸா’’தி (மஹாவ. 75) இமஸ்மிம் க²ந்த⁴கஸிக்கா²பதே³ ‘‘கத²ஞ்ஹி நாம த்வம் மோக⁴புரிஸ அஞ்ஞேஹி ஓவதி³யோ அனுஸாஸியோ அஞ்ஞம் ஓவதி³தும் அனுஸாஸிதும் மஞ்ஞிஸ்ஸஸீ’’தி ஏவமாதி³னா நயேன க³ரஹம் லபி⁴த்வா ‘‘ஸத்தா² மய்ஹம் பரிஸம் நிஸ்ஸாய க³ரஹம் அதா³ஸி, ஸோ தா³னாஹம் ப⁴க³வந்தம் தேனேவ புண்ணசந்த³ஸஸ்ஸிரீகேன ஸப்³பா³காரபரிபுண்ணேன முகே²ன ப்³ரஹ்மகோ⁴ஸம் நிச்சா²ரேத்வா பரிஸம்யேவ நிஸ்ஸாய ஸாது⁴காரம் தா³பேஸ்ஸாமீ’’தி ஸுஹத³யோ குலபுத்தோ அதிரேகயோஜனஸதம் படிக்கமித்வா பரிஸம் சினித்வா பஞ்சமத்தேஹி பி⁴க்கு²ஸதேஹி பரிவுதோ புன ப⁴க³வந்தம் உபஸங்கமந்தோ. தேன வுத்தம் – ‘‘ஸபரிஸோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமீ’’தி. ந ஹி ஸக்கா பு³த்³தா⁴னம் அஞ்ஞதா² ஆராதே⁴தும் அஞ்ஞத்ர வத்தஸம்பத்தியா.
ப⁴க³வதோ அவிதூ³ரே நிஸின்னோதி வத்தஸம்பத்தியா பரிஸுத்³த⁴பா⁴வேன நிராஸங்கோ ஸீஹோ விய கஞ்சனபப்³ப³தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அவிதூ³ரே நிஸின்னோ. ஏதத³வோசாதி கதா²ஸமுட்டா²பனத்த²ம் ஏதம் அவோச. மனாபானி தே பி⁴க்கு² பம்ஸுகூலானீதி பி⁴க்கு² தவ இமானி பம்ஸுகூலானி மனாபானி, அத்தனோ ருசியா க²ந்தியா க³ஹிதானீதி அத்தோ². ந கோ² மே, ப⁴ந்தே, மனாபானீதி, ப⁴ந்தே ந மயா அத்தனோ ருசியா க³ஹிதானி, க³லக்³கா³ஹேன விய மத்த²கதாளனேன விய ச கா³ஹிதோம்ஹீதி த³ஸ்ஸேதி.
பஞ்ஞாயிஸ்ஸதீதி பஞ்ஞாதோ அபி⁴ஞ்ஞாதோ ப⁴விஸ்ஸதி, தத்த² ஸந்தி³ஸ்ஸிஸ்ஸதீதி வுத்தம் ஹோதி. ந மயம் அபஞ்ஞத்தம் பஞ்ஞபேஸ்ஸாமாதி மயம் ஸாவகா நாம அபஞ்ஞத்தம் ந பஞ்ஞபேஸ்ஸாம, பு³த்³த⁴விஸயோ ஹி ஏஸோ யதி³த³ம் ‘‘பாசித்தியம் து³க்கட’’ந்திஆதி³னா நயேன அபஞ்ஞத்தஸிக்கா²பத³பஞ்ஞபனம் பஞ்ஞத்தஸமுச்சி²ந்த³னம் வா. ஸமாதா³யாதி தம் தம் ஸிக்கா²பத³ம் ஸமாதி³யித்வா, ‘‘ஸாது⁴ ஸுட்டூ²’’தி ஸம்படிச்சி²த்வா யதா²பஞ்ஞத்தேஸு ஸப்³ப³ஸிக்கா²பதே³ஸு ஸிக்கி²ஸ்ஸாமாதி த³ஸ்ஸேதி. தஸ்ஸ ஆரத்³த⁴சித்தோ புனபி ‘‘ஸாது⁴ ஸாதூ⁴’’தி ஸாது⁴காரமதா³ஸி.
566. அனுஞ்ஞாதாவுஸோதி அனுஞ்ஞாதம், ஆவுஸோ. பிஹேந்தாதி பிஹயந்தா. ஸந்த²தானி உஜ்ஜி²த்வாதி ஸந்த²தே சதுத்த²சீவரஸஞ்ஞிதாய ஸப்³ப³ஸந்த²தானி உஜ்ஜி²த்வா. த⁴ம்மிம் கத²ம் கத்வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸீதி ப⁴க³வா ஸந்த²தானி விப்பகிண்ணானி தி³ஸ்வா ‘‘ஸத்³தா⁴தே³ய்யவினிபாதனே காரணம் நத்தி², பரிபோ⁴கு³பாயம் நேஸம் த³ஸ்ஸேஸ்ஸாமீ’’தி த⁴ம்மிம் கத²ம் கத்வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி.
567. ஸகிம் நிவத்த²ம்பி ஸகிம் பாருதம்பீதி ஸகிம் நிஸின்னஞ்சேவ நிபன்னஞ்ச. ஸாமந்தாதி ஏகபஸ்ஸதோ வட்டம் வா சதுரஸ்ஸம் வா சி²ந்தி³த்வா க³ஹிதட்டா²னம் யதா² வித³த்தி²மத்தம் ஹோதி, ஏவம் க³ஹேதப்³ப³ம், ஸந்த²ரந்தேன பன பாளியம் வுத்தனயேனேவ ஏகதே³ஸே வா ஸந்த²ரிதப்³ப³ம், விஜடேத்வா வா மிஸ்ஸகம் கத்வா ஸந்த²ரிதப்³ப³ம், ஏவம் தி²ரதரம் ஹோதீதி. ஸேஸம் உத்தானத்த²மேவ.
ஸமுட்டா²னாதீ³னி கிரியாகிரியத்தா இமஸ்ஸ ஸிக்கா²பத³ஸ்ஸ த்³வேபா⁴க³ஸிக்கா²பத³ஸதி³ஸானீதி.
இமேஸு பன பஞ்சஸு ஸந்த²தேஸு புரிமானி தீணி வினயகம்மம் கத்வா படிலபி⁴த்வா பரிபு⁴ஞ்ஜிதும் ந வட்டந்தி, பச்சி²மானி த்³வே வட்டந்தீதி வேதி³தப்³பா³னீதி.
நிஸீத³னஸந்த²தஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.
6. ஏளகலோமஸிக்கா²பத³வண்ணனா
571. தேன ஸமயேனாதி ஏளகலோமஸிக்கா²பத³ம். தத்த² உப்பண்டே³ஸுந்தி ‘‘கித்தகேன, ப⁴ந்தே, கீதானீ’’திஆதீ³னி வத³ந்தா அவஹஸிம்ஸு. டி²தகோவ ஆஸும்பீ⁴தி யதா² மனுஸ்ஸா அரஞ்ஞதோ மஹந்தம் தா³ருபா⁴ரம் ஆனேத்வா கிலந்தா டி²தகாவ பாதேந்தி, ஏவம் பாதேஸீதி அத்தோ².
572. ஸஹத்தா²தி ஸஹத்தே²ன, அத்தனா ஹரிதப்³பா³னீதி வுத்தம் ஹோதி. ப³ஹிதியோஜனம் பாதேதீதி தியோஜனதோ ப³ஹி பாதேதி. அனந்தராயேன பதனகே ஹத்த²தோ முத்தமத்தே லோமக³ணனாய நிஸ்ஸக்³கி³யபாசித்தியானி. ஸசே ப³ஹிதியோஜனே ருக்கே² வா த²ம்பே⁴ வா படிஹஞ்ஞித்வா புன அந்தோ பதந்தி, அனாபத்தி. பூ⁴மியம் பதித்வா ட²த்வா ட²த்வா வட்டமானா ஏளகலோமப⁴ண்டி³கா புன அந்தோ பவிஸதி, ஆபத்தியேவ. அந்தோ ட²த்வா ஹத்தே²ன வா பாதே³ன வா யட்டி²யா வா வட்டேதி ட²த்வா வா அட²த்வா வா வட்டமானா ப⁴ண்டி³கா க³ச்ச²து, ஆபத்தியேவ. ‘‘அஞ்ஞோ ஹரிஸ்ஸதீ’’தி ட²பேதி, தேன ஹரிதேபி ஆபத்தியேவ. ஸுத்³த⁴சித்தேன ட²பிதம் வாதோ வா அஞ்ஞோ வா அத்தனோ த⁴ம்மதாய ப³ஹி பாதேதி, ஆபத்தியேவ. ஸஉஸ்ஸாஹத்தா அசித்தகத்தா ச ஸிக்கா²பத³ஸ்ஸ. குருந்தி³யாதீ³ஸு பன ‘‘ஏத்த² அனாபத்தீ’’தி வுத்தா, ஸா அனாபத்தி பாளியா ந ஸமேதி. உப⁴தோப⁴ண்டி³கம் ஏகாப³த்³த⁴ம் கத்வா ஏகம் ப⁴ண்டி³கம் அந்தோஸீமாய ஏகம் ப³ஹிஸீமாய கரோந்தோ ட²பேதி, ரக்க²தி தாவ. ஏகாப³த்³தே⁴ காஜேபி ஏஸேவ நயோ. யதி³ பன அப³ந்தி⁴த்வா காஜகோடியம் ட²பிதமத்தமேவ ஹோதி, ந ரக்க²தி. ஏகாப³த்³தே⁴பி பரிவத்தேத்வா ட²பிதே ஆபத்தியேவ.
அஞ்ஞஸ்ஸ யானே வாதி ஏத்த² க³ச்ச²ந்தே யானே வா ஹத்தி²பிட்டி²ஆதீ³ஸு வா ஸாமிகஸ்ஸ அஜானந்தஸ்ஸேவ ஹரிஸ்ஸதீதி ட²பேதி, தஸ்மிம் தியோஜனம் அதிக்கந்தே ஆபத்தி. அக³ச்ச²ந்தேபி ஏஸேவ நயோ. ஸசே பன அக³ச்ச²ந்தே யானே வா ஹத்தி²பிட்டி²யாதீ³ஸு வா ட²பேத்வா அபி⁴ருஹித்வா ஸாரேதி, ஹேட்டா² வா க³ச்ச²ந்தோ சோதே³தி, பக்கோஸந்தோ வா அனுப³ந்தா⁴பேதி, ‘‘அஞ்ஞம் ஹராபேதீ’’தி வசனதோ அனாபத்தி. குருந்தி³யாதீ³ஸு பன ‘‘ஆபத்தீ’’தி வுத்தம், தம் ‘‘அஞ்ஞம் ஹராபேதீ’’தி இமினா ந ஸமேதி. அதி³ன்னாதா³னே பன ஸுங்ககா⁴தே ஆபத்தி ஹோதி. யா ஹி தத்த² ஆபத்தி, ஸா இத⁴ அனாபத்தி. யா இத⁴ ஆபத்தி, ஸா தத்த² அனாபத்தி. தம் டா²னம் பத்வா அஞ்ஞவிஹிதோ வா சோராதீ³ஹி வா உபத்³து³தோ க³ச்ச²தி, ஆபத்தியேவ. ஸப்³ப³த்த² லோமக³ணனாய ஆபத்திபரிச்சே²தோ³ வேதி³தப்³போ³.
575. தியோஜனம் வாஸாதி⁴ப்பாயோ க³ந்த்வா ததோ பரம் ஹரதீதி யத்த² க³தோ, தத்த² உத்³தே³ஸபரிபுச்சா²தீ³னம் வா பச்சயாதீ³னம் வா அலாபே⁴ன ததோ பரம் அஞ்ஞத்த² க³ச்ச²தி, ததோபி அஞ்ஞத்தா²தி ஏவம் யோஜனஸதம்பி ஹரந்தஸ்ஸ அனாபத்தி. அச்சி²ன்னம் படிலபி⁴த்வாதி சோரா அச்சி²ந்தி³த்வா நிரத்த²கபா⁴வம் ஞத்வா படிதே³ந்தி, தம் ஹரந்தஸ்ஸ அனாபத்தி. நிஸ்ஸட்ட²ம் படிலபி⁴த்வாதி வினயகம்மகதம் படிலபி⁴த்வாதி அத்தோ².
கதப⁴ண்ட³ந்தி கதம்ப⁴ண்ட³ம் கம்ப³லகோஜவஸந்த²தாதி³ம் யம் கிஞ்சி அந்தமஸோ ஸுத்தகேன ப³த்³த⁴மத்தம்பி. யோ பன தனுகபத்தத்த²விகந்தரே வா ஆயோக³அம்ஸப³த்³த⁴ககாயப³ந்த⁴னாதீ³னம் அந்தரேஸு வா பிப்ப²லிகாதீ³னம் மலரக்க²ணத்த²ம் ஸிபாடிகாய வா அந்தமஸோ வாதாபா³தி⁴கோ கண்ணச்சி²த்³தே³பி லோமானி பக்கி²பித்வா க³ச்ச²தி, ஆபத்தியேவ. ஸுத்தகேன பன ப³ந்தி⁴த்வா பக்கி²த்தம் கதப⁴ண்ட³ட்டா²னே திட்ட²தி, வேணிம் கத்வா ஹரதி, இத³ம் நிதா⁴னமுக²ம் நாம, ஆபத்தியேவாதி. ஸேஸம் உத்தானத்த²மேவ.
ஸமுட்டா²னாதீ³ஸு இத³ம் ஏளகலோமஸமுட்டா²னம் நாம, காயதோ ச காயசித்ததோ ச ஸமுட்டா²தி, கிரியம், நோஸஞ்ஞாவிமோக்க²ம், அசித்தகம், பண்ணத்திவஜ்ஜம், காயகம்மம், திசித்தம், திவேத³னந்தி.
ஏளகலோமஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.
7. ஏளகலோமதோ⁴வாபனஸிக்கா²பத³வண்ணனா
576. தேன ஸமயேனாதி ஏளகலோமதோ⁴வாபனஸிக்கா²பத³ம். தத்த² ரிஞ்சந்தீதி உஜ்ஜ²ந்தி விஸ்ஸஜ்ஜேந்தி, ந ஸக்கோந்தி அனுயுஞ்ஜிதுந்தி வுத்தம் ஹோதி. ஸேஸமேத்த² புராணசீவரஸிக்கா²பதே³ வுத்தனயேனேவ ஸத்³தி⁴ம் ஸமுட்டா²னாதீ³ஹீதி.
ஏளகலோமதோ⁴வாபனஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.
8. ரூபியஸிக்கா²பத³வண்ணனா
582. தேன ஸமயேனாதி ரூபியஸிக்கா²பத³ம். தத்த² படிவிஸோதி கோட்டா²ஸோ.
583-4. ஜாதரூபரஜதந்தி ஏத்த² ஜாதரூபந்தி ஸுவண்ணஸ்ஸ நாமம். தம் பன யஸ்மா ததா²க³தஸ்ஸ வண்ணஸதி³ஸம் ஹோதி, தஸ்மா ‘‘ஸத்து²வண்ணோ வுச்சதீ’’தி பத³பா⁴ஜனே வுத்தம். தஸ்ஸத்தோ² – ‘‘யோ ஸத்து²வண்ணோ லோஹவிஸேஸோ, இத³ம் ஜாதரூபம் நாமா’’தி ரஜதம் பன ‘‘ஸங்கோ², ஸிலா, பவால, ரஜதம், ஜாதரூப’’ந்திஆதீ³ஸு (பாசி. 506) ரூபியம் வுத்தம். இத⁴ பன யம் கிஞ்சி வோஹாரக³மனீயம் கஹாபணாதி³ அதி⁴ப்பேதம். தேனேவஸ்ஸ பத³பா⁴ஜனே ‘‘கஹாபணோ லோஹமாஸகோ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² கஹாபணோதி ஸோவண்ணமயோ வா ரூபியமயோ வா பாகதிகோ வா. லோஹமாஸகோதி தம்ப³லோஹாதீ³ஹி கதமாஸகோ. தா³ருமாஸகோதி ஸாரதா³ருனா வா வேளுபேஸிகாய வா அந்தமஸோ தாலபண்ணேனாபி ரூபம் சி²ந்தி³த்வா கதமாஸகோ. ஜதுமாஸகோதி லாகா²ய வா நிய்யாஸேன வா ரூபம் ஸமுட்டா²பேத்வா கதமாஸகோ. ‘‘யே வோஹாரம் க³ச்ச²ந்தீ’’தி இமினா பன பதே³ன யோ யோ யத்த² யத்த² ஜனபதே³ யதா³ யதா³ வோஹாரம் க³ச்ச²தி, அந்தமஸோ அட்டி²மயோபி சம்மமயோபி ருக்க²ப²லபீ³ஜமயோபி ஸமுட்டா²பிதரூபோபி அஸமுட்டா²பிதரூபோபி ஸப்³போ³ ஸங்க³ஹிதோ.
இச்சேதம் ஸப்³ப³ம்பி ரஜதம் ஜாதரூபம் ஜாதரூபமாஸகோ, வுத்தப்பபே⁴தோ³ ஸப்³போ³பி ரஜதமாஸகோதி சதுப்³பி³த⁴ம் நிஸ்ஸக்³கி³யவத்து² ஹோதி. முத்தா, மணி, வேளுரியோ, ஸங்கோ², ஸிலா, பவால, லோஹிதங்கோ, மஸாரக³ல்லம், ஸத்த த⁴ஞ்ஞானி, தா³ஸிதா³ஸகே²த்தவத்து²புப்பா²ராமப²லாராமாத³யோதி இத³ம் து³க்கடவத்து². ஸுத்தம் பா²லோ படகோ கப்பாஸோ அனேகப்பகாரம் அபரண்ணம் ஸப்பினவனீததேலமது⁴பா²ணிதாதி³பே⁴ஸஜ்ஜஞ்ச இத³ம் கப்பியவத்து². தத்த² நிஸ்ஸக்³கி³யவத்து²ம் அத்தனோ வா ஸங்க⁴க³ணபுக்³க³லசேதியானம் வா அத்தா²ய ஸம்படிச்சி²தும் ந வட்டதி. அத்தனோ அத்தா²ய ஸம்படிச்ச²தோ நிஸ்ஸக்³கி³யம் பாசித்தியம் ஹோதி, ஸேஸானம் அத்தா²ய து³க்கடம். து³க்கடவத்து²ம் ஸப்³பே³ஸம்பி அத்தா²ய ஸம்படிச்ச²தோ து³க்கடமேவ. கப்பியவத்து²ம்ஹி அனாபத்தி. ஸப்³ப³ம்பி நிக்கி²பனத்தா²ய ப⁴ண்டா³கா³ரிகஸீஸேன ஸம்படிச்ச²தோ உபரி ரதனஸிக்கா²பதே³ ஆக³தவஸேன பாசித்தியம்.
உக்³க³ண்ஹேய்யாதி க³ண்ஹேய்ய. யஸ்மா பன க³ண்ஹந்தோ ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜதி, தேனஸ்ஸ பத³பா⁴ஜனே ‘‘ஸயம் க³ண்ஹாதி நிஸ்ஸக்³கி³யம் பாசித்திய’’ந்தி வுத்தம். ஏஸ நயோ ஸேஸபதே³ஸுபி.
தத்த² ஜாதரூபரஜதப⁴ண்டே³ஸு கஹாபணமாஸகேஸு ச ஏகம் க³ண்ஹதோ வா க³ண்ஹாபயதோ வா ஏகா ஆபத்தி. ஸஹஸ்ஸம் சேபி ஏகதோ க³ண்ஹாதி, க³ண்ஹாபேதி, வத்து²க³ணனாய ஆபத்தியோ. மஹாபச்சரியம் பன குருந்தி³யஞ்ச ஸிதி²லப³த்³தா⁴ய த²விகாய ஸிதி²லபூரிதே வா பா⁴ஜனே ரூபக³ணனாய ஆபத்தி. க⁴னப³த்³தே⁴ பன க⁴னபூரிதே வா ஏகாவ ஆபத்தீதி வுத்தம்.
உபனிக்கி²த்தஸாதி³யனே பன ‘‘இத³ம் அய்யஸ்ஸ ஹோதூ’’தி வுத்தே ஸசேபி சித்தேன ஸாதி³யதி, க³ண்ஹிதுகாமோ ஹோதி, காயேன வா வாசாய வா ‘‘நயித³ம் கப்பதீ’’தி படிக்கி²பதி, அனாபத்தி. காயவாசாஹி வா அப்படிக்கி²பித்வாபி ஸுத்³த⁴சித்தோ ஹுத்வா ‘‘நயித³ம் அம்ஹாகம் கப்பதீ’’தி ந ஸாதி³யதி, அனாபத்தியேவ. தீஸு த்³வாரேஸு ஹி யேன கேனசி படிக்கி²த்தம் படிக்கி²த்தமேவ ஹோதி. ஸசே பன காயவாசாஹி அப்படிக்கி²பித்வா சித்தேன அதி⁴வாஸேதி, காயவாசாஹி கத்தப்³ப³ஸ்ஸ படிக்கே²பஸ்ஸ அகரணதோ அகிரியஸமுட்டா²னம் காயத்³வாரே ச வசீத்³வாரே ச ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜதி, மனோத்³வாரே பன ஆபத்தி நாம நத்தி².
ஏகோ ஸதம் வா ஸஹஸ்ஸம் வா பாத³மூலே ட²பேதி ‘‘துய்ஹித³ம் ஹோதூ’’தி, பி⁴க்கூ² ‘‘நயித³ம் கப்பதீ’’தி படிக்கி²பதி, உபாஸகோ பரிச்சத்தம் மயா தும்ஹாகந்தி க³தோ, அஞ்ஞோ தத்த² ஆக³ந்த்வா புச்ச²தி – ‘‘கிம், ப⁴ந்தே, இத³’’ந்தி? யம் தேன அத்தனா ச வுத்தம், தம் ஆசிக்கி²தப்³ப³ம். ஸோ சே வத³தி – ‘‘கோ³பயிஸ்ஸாமி, ப⁴ந்தே, கு³த்தட்டா²னம் த³ஸ்ஸேதா²’’தி, ஸத்தபூ⁴மிகம்பி பாஸாத³ம் அபி⁴ருஹித்வா ‘‘இத³ம் கு³த்தட்டா²ன’’ந்தி ஆசிக்கி²தப்³ப³ம், ‘‘இத⁴ நிக்கி²பாஹீ’’தி ந வத்தப்³ப³ம். ஏத்தாவதா கப்பியஞ்ச அகப்பியஞ்ச நிஸ்ஸாய டி²தம் ஹோதி. த்³வாரம் பித³ஹித்வா ரக்க²ந்தேன வஸிதப்³ப³ம். ஸசே கிஞ்சி விக்காயிகப⁴ண்ட³ம் பத்தம் வா சீவரம் வா ஆக³ச்ச²தி, ‘‘இத³ம் க³ஹேஸ்ஸத² ப⁴ந்தே’’தி வுத்தே ‘‘உபாஸக அத்தி² அம்ஹாகம் இமினா அத்தோ², வத்து² ச ஏவரூபம் நாம ஸம்விஜ்ஜதி, கப்பியகாரகோ நத்தீ²’’தி வத்தப்³ப³ம். ஸசே ஸோ வத³தி, ‘‘அஹம் கப்பியகாரகோ ப⁴விஸ்ஸாமி, த்³வாரம் விவரித்வா தே³தா²’’தி, த்³வாரம் விவரித்வா ‘‘இமஸ்மிம் ஓகாஸே ட²பித’’ந்தி வத்தப்³ப³ம், ‘‘இத³ம் க³ண்ஹா’’தி ந வத்தப்³ப³ம். ஏவம்பி கப்பியஞ்ச அகப்பியஞ்ச நிஸ்ஸாய டி²தமேவ ஹோதி, ஸோ சே தம் க³ஹேத்வா தஸ்ஸ கப்பியப⁴ண்ட³ம் தே³தி, வட்டதி. ஸசே அதி⁴கம் க³ண்ஹாதி, ‘‘ந மயம் தவ ப⁴ண்ட³ம் க³ண்ஹாம, ‘‘நிக்க²மாஹீ’’தி வத்தப்³போ³.
ஸங்க⁴மஜ்ஜே² நிஸ்ஸஜ்ஜிதப்³ப³ந்தி ஏத்த² யஸ்மா ரூபியம் நாம அகப்பியம், ‘‘தஸ்மா நிஸ்ஸஜ்ஜிதப்³ப³ம் ஸங்க⁴ஸ்ஸ வா க³ணஸ்ஸ வா புக்³க³லஸ்ஸ வா’’தி ந வுத்தம். யஸ்மா பன தம் படிக்³க³ஹிதமத்தமேவ ந தேன கிஞ்சி கப்பியப⁴ண்ட³ம் சேதாபிதம், தஸ்மா உபாயேன பரிபோ⁴க³த³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘ஸங்க⁴மஜ்ஜே² நிஸ்ஸஜ்ஜிதப்³ப³’’ந்தி வுத்தம். கப்பியம் ஆசிக்கி²தப்³ப³ம் ஸப்பி வாதி ‘‘பப்³ப³ஜிதானம் ஸப்பி வா தேலம் வா வட்டதி உபாஸகா’’தி ஏவம் ஆசிக்கி²தப்³ப³ம்.
ரூபியபடிக்³கா³ஹகம் ட²பேத்வா ஸப்³பே³ஹேவ பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ந்தி ஸப்³பே³ஹி பா⁴ஜேத்வா பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ம். ரூபியபடிக்³கா³ஹகேன பா⁴கோ³ ந க³ஹேதப்³போ³. அஞ்ஞேஸம் பி⁴க்கூ²னம் வா ஆராமிகானம் வா பத்தபா⁴க³ம்பி லபி⁴த்வா பரிபு⁴ஞ்ஜிதும் ந வட்டதி, அந்தமஸோ மக்கடாதீ³ஹி ததோ ஹரித்வா அரஞ்ஞே ட²பிதம் வா தேஸம் ஹத்த²தோ க³ளிதம் வா திரச்சா²னக³தபரிக்³க³ஹிதம்பி பம்ஸுகூலம்பி ந வட்டதியேவ, ததோ ஆஹடேன பா²ணிதேன ஸேனாஸனதூ⁴பனம்பி ந வட்டதி. ஸப்பினா வா தேலேன வா பதீ³பம் கத்வா தீ³பாலோகே நிபஜ்ஜிதும் கஸிணபரிகம்மம்பி காதும், போத்த²கம்பி வாசேதும் ந வட்டதி. தேலமது⁴பா²ணிதேஹி பன ஸரீரே வணம் மக்கே²தும் ந வட்டதியேவ. தேன வத்து²னா மஞ்சபீடா²தீ³னி வா க³ண்ஹந்தி, உபோஸதா²கா³ரம் வா போ⁴ஜனஸாலம் வா கரோந்தி, பரிபு⁴ஞ்ஜிதும் ந வட்டதி. சா²யாபி கே³ஹபரிச்சே²தே³ன டி²தா ந வட்டதி, பரிச்சே²தா³திக்கந்தா ஆக³ந்துகத்தா வட்டதி. தம் வத்து²ம் விஸ்ஸஜ்ஜேத்வா கதேன மக்³கே³னபி ஸேதுனாபி நாவாயபி உளும்பேனபி க³ந்தும் ந வட்டதி, தேன வத்து²னா க²னாபிதாய போக்க²ரணியா உப்³பி⁴தோ³த³கம் பாதும் வா பரிபு⁴ஞ்ஜிதும் வா ந வட்டதி. அந்தோ உத³கே பன அஸதி அஞ்ஞம் ஆக³ந்துகம் உத³கம் வா வஸ்ஸோத³கம் வா பவிட்ட²ம் வட்டதி. கீதாய யேன உத³கேன ஸத்³தி⁴ம் கீதா தம் ஆக³ந்துகம்பி ந வட்டதி, தம் வத்து²ம் உபனிக்கே²பம் ட²பேத்வா ஸங்கோ⁴ பச்சயே பரிபு⁴ஞ்ஜதி, தேபி பச்சயா தஸ்ஸ ந வட்டந்தி. ஆராமோ க³ஹிதோ ஹோதி, ஸோபி பரிபு⁴ஞ்ஜிதும் ந வட்டதி. யதி³ பூ⁴மிபி பீ³ஜம்பி அகப்பியம் நேவ பூ⁴மிம் ந ப²லம் பரிபு⁴ஞ்ஜிதும் வட்டதி. ஸசே பூ⁴மிம்யேவ கிணித்வா அஞ்ஞானி பீ³ஜானி ரோபிதானி ப²லம் வட்டதி, அத² பீ³ஜானி கிணித்வா கப்பியபூ⁴மியம் ரோபிதானி, ப²லம் ந வட்டதி, பூ⁴மியம் நிஸீதி³தும் வா நிபஜ்ஜிதும் வா வட்டதி.
ஸசே ஸோ ச²ட்³டே³தீதி யத்த² கத்த²சி கி²பதி, அதா²பி ந ச²ட்³டே³தி, ஸயம் க³ஹேத்வா க³ச்ச²தி, ந வாரேதப்³போ³. நோ சே ச²ட்³டே³தீதி அத² நேவ க³ஹேத்வா க³ச்ச²தி, ந ச²ட்³டே³தி, கிம் மய்ஹம் இமினா ப்³யாபாரேனாதி யேன காமம் பக்கமதி, ததோ யதா²வுத்தலக்க²ணோ ரூபியச²ட்³ட³கோ ஸம்மன்னிதப்³போ³.
யோ ந ச²ந்தா³க³திந்திஆதீ³ஸு லோப⁴வஸேன தம் வத்து²ம் அத்தனோ வா கரோந்தோ அத்தானம் வா உக்கம்ஸேந்தோ ச²ந்தா³க³திம் நாம க³ச்ச²தி. தோ³ஸவஸேன ‘‘நேவாயம் மாதிகம் ஜானாதி, ந வினய’’ந்தி பரம் அபஸாதே³ந்தோ தோ³ஸாக³திம் நாம க³ச்ச²தி. மோஹவஸேன முட்ட²பமுட்ட²ஸ்ஸதிபா⁴வம் ஆபஜ்ஜந்தோ மோஹாக³திம் நாம க³ச்ச²தி. ரூபியபடிக்³கா³ஹகஸ்ஸ ப⁴யேன ச²ட்³டே³தும் அவிஸஹந்தோ ப⁴யாக³திம் நாம க³ச்ச²தி. ஏவம் அகரோந்தோ ந ச²ந்தா³க³திம் க³ச்ச²தி, ந தோ³ஸாக³திம் க³ச்ச²தி, ந மோஹாக³திம் க³ச்ச²தி, ந ப⁴யாக³திம் க³ச்ச²தீதி வேதி³தப்³போ³.
585. அனிமித்தம் கத்வாதி நிமித்தம் அகத்வா, அக்கீ²னி நிம்மீலேத்வா நதி³யா வா பபாதே வா வனக³ஹனே வா கூ³த²ம் விய அனபேக்கே²ன பதிதோகாஸம் அஸமன்னாஹரந்தேன பாதேதப்³ப³ந்தி அத்தோ². ஏவம் ஜிகு³ச்சி²தப்³பே³பி ரூபியே ப⁴க³வா பரியாயேன பி⁴க்கூ²னம் பரிபோ⁴க³ம் ஆசிக்கி². ரூபியபடிக்³கா³ஹகஸ்ஸ பன கேனசி பரியாயேன ததோ உப்பன்னபச்சயபரிபோ⁴கோ³ ந வட்டதி. யதா² சாயம் ஏதஸ்ஸ ந வட்டதி, ஏவம் அஸந்தஸம்பா⁴வனாய வா குலதூ³ஸககம்மேன வா குஹனாதீ³ஹி வா உப்பன்னபச்சயா நேவ தஸ்ஸ ந அஞ்ஞஸ்ஸ வட்டந்தி, த⁴ம்மேன ஸமேன உப்பன்னாபி அப்பச்சவேக்கி²த்வா பரிபு⁴ஞ்ஜிதும் ந வட்டந்தி.
சத்தாரோ ஹி பரிபோ⁴கா³ – தே²ய்யபரிபோ⁴கோ³, இணபரிபோ⁴கோ³, தா³யஜ்ஜபரிபோ⁴கோ³, ஸாமிபரிபோ⁴கோ³தி. தத்த² ஸங்க⁴மஜ்ஜே²பி நிஸீதி³த்வா பரிபு⁴ஞ்ஜந்தஸ்ஸ து³ஸ்ஸீலஸ்ஸ பரிபோ⁴கோ³ ‘‘தே²ய்யபரிபோ⁴கோ³’’ நாம. ஸீலவதோ அப்பச்சவேக்கி²தபரிபோ⁴கோ³ ‘‘இணபரிபோ⁴கோ³’’ நாம. தஸ்மா சீவரம் பரிபோ⁴கே³ பரிபோ⁴கே³ பச்சவேக்கி²தப்³ப³ம், பிண்ட³பாதோ ஆலோபே ஆலோபே. ததா² அஸக்கோந்தேன புரேப⁴த்தபச்சா²ப⁴த்தபுரிமயாமபச்சி²மயாமேஸு. ஸசஸ்ஸ அப்பச்சவேக்க²தோவ அருணோ உக்³க³ச்ச²தி, இணபரிபோ⁴க³ட்டா²னே திட்ட²தி. ஸேனாஸனம்பி பரிபோ⁴கே³ பரிபோ⁴கே³ பச்சவேக்கி²தப்³ப³ம், பே⁴ஸஜ்ஜஸ்ஸ படிக்³க³ஹணேபி பரிபோ⁴கே³பி ஸதிபச்சயதா வட்டதி, ஏவம் ஸந்தேபி படிக்³க³ஹணே ஸதிம் கத்வா பரிபோ⁴கே³ அகரோந்தஸ்ஸேவ ஆபத்தி, படிக்³க³ஹணே பன ஸதிம் அகத்வா பரிபோ⁴கே³ கரோந்தஸ்ஸ அனாபத்தி.
சதுப்³பி³தா⁴ ஹி ஸுத்³தி⁴ – தே³ஸனாஸுத்³தி⁴, ஸம்வரஸுத்³தி⁴, பரியேட்டி²ஸுத்³தி⁴, பச்சவேக்க²ணஸுத்³தீ⁴தி. தத்த² தே³ஸனாஸுத்³தி⁴ நாம பாதிமோக்க²ஸம்வரஸீலம், தஞ்ஹி தே³ஸனாய ஸுஜ்ஜ²னதோ ‘‘தே³ஸனாஸுத்³தீ⁴’’தி வுச்சதி. ஸம்வரஸுத்³தி⁴ நாம இந்த்³ரியஸம்வரஸீலம், தஞ்ஹி ந புன ஏவம் கரிஸ்ஸாமீதி சித்தாதி⁴ட்டா²னஸம்வரேனேவ ஸுஜ்ஜ²னதோ ‘‘ஸம்வரஸுத்³தீ⁴’’தி வுச்சதி. பரியேட்டி²ஸுத்³தி⁴ நாம ஆஜீவபாரிஸுத்³தி⁴ஸீலம், தஞ்ஹி அனேஸனம் பஹாய த⁴ம்மேன ஸமேன பச்சயே உப்பாதே³ந்தஸ்ஸ பரியேஸனாய ஸுத்³த⁴த்தா ‘‘பரியேட்டி²ஸுத்³தீ⁴’’தி வுச்சதி. பச்சவேக்க²ணஸுத்³தி⁴ நாம பச்சயபரிபோ⁴க³ஸன்னிஸ்ஸிதஸீலம், தஞ்ஹி ‘‘படிஸங்கா² யோனிஸோ சீவரம் படிஸேவதீ’’திஆதி³னா (ம. நி. 1.23; அ. நி. 6.58) நயேன வுத்தேன பச்சவேக்க²ணேன ஸுஜ்ஜ²னதோ ‘‘பச்சவேக்க²ணஸுத்³தீ⁴’’தி வுச்சதி. தேன வுத்தம் – ‘‘படிக்³க³ஹணே பன ஸதிம் அகத்வா பரிபோ⁴கே³ கரோந்தஸ்ஸ அனாபத்தீ’’தி.
ஸத்தன்னம் ஸேக்கா²னம் பச்சயபரிபோ⁴கோ³ தா³யஜ்ஜபரிபோ⁴கோ³ நாம, தே ஹி ப⁴க³வதோ புத்தா, தஸ்மா பிதுஸந்தகானம் பச்சயானம் தா³யாதா³ ஹுத்வா தே பச்சயே பரிபு⁴ஞ்ஜந்தி. கிம் பன தே ப⁴க³வதோ பச்சயே பரிபு⁴ஞ்ஜந்தி, கி³ஹீனம் பச்சயே பரிபு⁴ஞ்ஜந்தீதி? கி³ஹீஹி தி³ன்னாபி ப⁴க³வதா அனுஞ்ஞாதத்தா ப⁴க³வதோ ஸந்தகா ஹோந்தி, தஸ்மா தே ப⁴க³வதோ பச்சயே பரிபு⁴ஞ்ஜந்தீதி (ம. நி. 1.29) வேதி³தப்³ப³ம், த⁴ம்மதா³யாத³ஸுத்தஞ்சேத்த² ஸாத⁴கம்.
கீ²ணாஸவானம் பரிபோ⁴கோ³ ஸாமிபரிபோ⁴கோ³ நாம, தே ஹி தண்ஹாய தா³ஸப்³யம் அதீதத்தா ஸாமினோ ஹுத்வா பரிபு⁴ஞ்ஜந்தீதி. இமேஸு பரிபோ⁴கே³ஸு ஸாமிபரிபோ⁴கோ³ ச தா³யஜ்ஜபரிபோ⁴கோ³ ச ஸப்³பே³ஸம்பி வட்டதி. இணபரிபோ⁴கோ³ ந வட்டதி, தே²ய்யபரிபோ⁴கே³ கதா²யேவ நத்தி².
அபரேபி சத்தாரோ பரிபோ⁴கா³ – லஜ்ஜிபரிபோ⁴கோ³, அலஜ்ஜிபரிபோ⁴கோ³, த⁴ம்மியபரிபோ⁴கோ³, அத⁴ம்மியபரிபோ⁴கோ³தி.
தத்த² அலஜ்ஜினோ லஜ்ஜினா ஸத்³தி⁴ம் பரிபோ⁴கோ³ வட்டதி, ஆபத்தியா ந காரேதப்³போ³. லஜ்ஜினோ அலஜ்ஜினா ஸத்³தி⁴ம் யாவ ந ஜானாதி, தாவ வட்டதி. ஆதி³தோ பட்டா²ய ஹி அலஜ்ஜீ நாம நத்தி², தஸ்மா யதா³ஸ்ஸ அலஜ்ஜீபா⁴வம் ஜானாதி ததா³ வத்தப்³போ³ ‘‘தும்ஹே காயத்³வாரே ச வசீத்³வாரே ச வீதிக்கமம் கரோத², தம் அப்பதிரூபம் மா ஏவமகத்தா²’’தி. ஸசே அனாதி³யித்வா கரோதியேவ, யதி³ தேன ஸத்³தி⁴ம் பரிபோ⁴க³ம் கரோதி, ஸோபி அலஜ்ஜீயேவ ஹோதி. யோபி அத்தனோ பா⁴ரபூ⁴தேன அலஜ்ஜினா ஸத்³தி⁴ம் பரிபோ⁴க³ம் கரோதி, ஸோபி நிவாரேதப்³போ³. ஸசே ந ஓரமதி, அயம்பி அலஜ்ஜீயேவ ஹோதி. ஏவம் ஏகோ அலஜ்ஜீ அலஜ்ஜீஸதம்பி கரோதி. அலஜ்ஜினோ பன அலஜ்ஜினாவ ஸத்³தி⁴ம் பரிபோ⁴கே³ ஆபத்தி நாம நத்தி². லஜ்ஜினோ லஜ்ஜினா ஸத்³தி⁴ம் பரிபோ⁴கோ³ த்³வின்னம் க²த்தியகுமாரானம் ஸுவண்ணபாதியம் போ⁴ஜனஸதி³ஸோதி.
த⁴ம்மியாத⁴ம்மியபரிபோ⁴கோ³ பச்சயவஸேன வேதி³தப்³போ³. தத்த² ஸசே புக்³க³லோபி அலஜ்ஜீ பிண்ட³பாதோபி அத⁴ம்மியோ, உபோ⁴ ஜேகு³ச்சா². புக்³க³லோ அலஜ்ஜீ பிண்ட³பாதோ த⁴ம்மியோ, புக்³க³லம் ஜிகு³ச்சி²த்வா பிண்ட³பாதோ ந க³ஹேதப்³போ³. மஹாபச்சரியம் பன து³ஸ்ஸீலோ ஸங்க⁴தோ உத்³தே³ஸப⁴த்தாதீ³னி லபி⁴த்வா ஸங்க⁴ஸ்ஸேவ தே³தி, ஏதானி யதா²தா³னமேவ க³தத்தா வட்டந்தீதி வுத்தம். புக்³க³லோ லஜ்ஜீ பிண்ட³பாதோ அத⁴ம்மியோ, பிண்ட³பாதோ ஜேகு³ச்சோ² ந க³ஹேதப்³போ³. புக்³க³லோ லஜ்ஜீ, பிண்ட³பாதோபி த⁴ம்மியோ, வட்டதி.
அபரே த்³வே பக்³க³ஹா; த்³வே ச பரிபோ⁴கா³ – லஜ்ஜிபக்³க³ஹோ, அலஜ்ஜிபக்³க³ஹோ; த⁴ம்மபரிபோ⁴கோ³ ஆமிஸபரிபோ⁴கோ³தி.
தத்த² அலஜ்ஜினோ லஜ்ஜிம் பக்³க³ஹேதும் வட்டதி, ந ஸோ ஆபத்தியா காரேதப்³போ³. ஸசே பன லஜ்ஜீ அலஜ்ஜிம் பக்³க³ண்ஹாதி, அனுமோத³னாய அஜ்ஜே²ஸதி, த⁴ம்மகதா²ய அஜ்ஜே²ஸதி, குலேஸு உபத்த²ம்பே⁴தி. இதரோபி ‘‘அம்ஹாகம் ஆசரியோ ஈதி³ஸோ ச ஈதி³ஸோ சா’’தி தஸ்ஸ பரிஸதி வண்ணம் பா⁴ஸதி, அயம் ஸாஸனம் ஓஸக்காபேதி அந்தரதா⁴பேதீதி வேதி³தப்³போ³.
த⁴ம்மபரிபோ⁴க³-ஆமிஸபரிபோ⁴கே³ஸு பன யத்த² ஆமிஸபரிபோ⁴கோ³ வட்டதி, தத்த² த⁴ம்மபரிபோ⁴கோ³பி வட்டதி. யோ பன கோடியம் டி²தோ க³ந்தோ² தஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ அச்சயேன நஸ்ஸிஸ்ஸதி, தம் த⁴ம்மானுக்³க³ஹேன உக்³க³ண்ஹிதும் வட்டதீதி வுத்தம்.
தத்ரித³ம் வத்து² – மஹாப⁴யே கிர ஏகஸ்ஸேவ பி⁴க்கு²னோ மஹானித்³தே³ஸோ பகு³ணோ அஹோஸி. அத² சதுனிகாயிகதிஸ்ஸத்தே²ரஸ்ஸ உபஜ்ஜா²யோ மஹாதிபிடகத்தே²ரோ நாம மஹாரக்கி²தத்தே²ரம் ஆஹ – ‘‘ஆவுஸோ மஹாரக்கி²த, ஏதஸ்ஸ ஸந்திகே மஹானித்³தே³ஸம் க³ண்ஹாஹீ’’தி. ‘‘பாபோ கிராயம், ப⁴ந்தே, ந க³ண்ஹாமீ’’தி. ‘‘க³ண்ஹாவுஸோ, அஹம் தே ஸந்திகே நிஸீதி³ஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஸாது⁴, ப⁴ந்தே, தும்ஹேஸு நிஸின்னேஸு க³ண்ஹிஸ்ஸாமீ’’தி பட்ட²பேத்வா ரத்திந்தி³வம் நிரந்தரம் பரியாபுணந்தோ ஓஸானதி³வஸே ஹேட்டா²மஞ்சே இத்தி²ம் தி³ஸ்வா ‘‘ப⁴ந்தே, ஸுதம்யேவ மே புப்³பே³, ஸசாஹம் ஏவம் ஜானேய்யம், ந ஈதி³ஸஸ்ஸ ஸந்திகே த⁴ம்மம் பரியாபுணேய்ய’’ந்தி ஆஹ. தஸ்ஸ பன ஸந்திகே ப³ஹூ மஹாதே²ரா உக்³க³ண்ஹித்வா மஹானித்³தே³ஸம் பதிட்டா²பேஸும்.
586. ரூபியே ரூபியஸஞ்ஞீதி ஏத்த² ஸப்³ப³ம்பி ஜாதரூபரஜதம் ரூபியஸங்க³ஹமேவ க³தந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.
ரூபியே வேமதிகோதி ‘‘ஸுவண்ணம் நு கோ², க²ரபத்தம் நு கோ²’’திஆதி³னா நயேன ஸம்ஸயஜாதோ.
ரூபியே அரூபியஸஞ்ஞீதி ஸுவண்ணாதீ³ஸு க²ரபத்தாதி³ஸஞ்ஞீ. அபிச புஞ்ஞகாமா ராஜோரோதா⁴த³யோ ப⁴த்தக²ஜ்ஜகக³ந்த⁴பிண்டா³தீ³ஸு பக்கி²பித்வா ஹிரஞ்ஞஸுவண்ணம் தே³ந்தி, சோளபி⁴க்கா²ய சரந்தானம் த³ஸ்ஸந்தே ப³த்³த⁴கஹாபணாதீ³ஹியேவ ஸத்³தி⁴ம் சோளகானி தே³ந்தி, பி⁴க்கூ² ப⁴த்தாதி³ஸஞ்ஞாய வா சோளகஸஞ்ஞாய வா படிக்³க³ண்ஹந்தி, ஏவம்பி ரூபியே அரூபியஸஞ்ஞீ ரூபியம் க³ண்ஹாதீதி வேதி³தப்³போ³. படிக்³க³ண்ஹந்தேன பன ‘‘இமஸ்மிம் கே³ஹே இத³ம் லத்³த⁴’’ந்தி ஸல்லக்கே²தப்³ப³ம். யேன ஹி அஸ்ஸதியா தி³ன்னம் ஹோதி, ஸோ ஸதிம் படிலபி⁴த்வா புன ஆக³ச்ச²தி, அத²ஸ்ஸ வத்தப்³ப³ம் – ‘‘தவ சோளகம் பஸ்ஸாஹீ’’தி. ஸேஸமேத்த² உத்தானத்த²மேவ.
ஸமுட்டா²னாதீ³ஸு ச²ஸமுட்டா²னம், ஸியா கிரியம் க³ஹணேன ஆபஜ்ஜனதோ, ஸியா அகிரியம் படிக்கே²பஸ்ஸ அகரணதோ ரூபியஅஞ்ஞவாத³கஉபஸ்ஸுதிஸிக்கா²பதா³னி ஹி தீணி ஏகபரிச்சே²தா³னி, நோஸஞ்ஞாவிமோக்க²ம், அசித்தகம், பண்ணத்திவஜ்ஜம், காயகம்மவசீகம்மம், திசித்தம், திவேத³னந்தி.
ரூபியஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.
9. ரூபியஸம்வோஹாரஸிக்கா²பத³வண்ணனா
587. தேன ஸமயேனாதி ரூபியஸம்வோஹாரஸிக்கா²பத³ம். தத்த² நானப்பகாரகந்தி கதாகதாதி³வஸேன அனேகவித⁴ம். ரூபியஸம்வோஹாரந்தி ஜாதரூபரஜதபரிவத்தனம். ஸமாபஜ்ஜந்தீதி படிக்³க³ஹணஸ்ஸேவ படிக்கி²தத்தா படிக்³க³ஹிதபரிவத்தனே தோ³ஸம் அபஸ்ஸந்தா கரோந்தி.
589. ஸீஸூபக³ந்திஆதீ³ஸு ஸீஸம் உபக³ச்ச²தீதி ஸீஸூபக³ம், போத்த²கேஸு பன ‘‘ஸீஸூபக’’ந்தி லிகி²தம், யஸ்ஸ கஸ்ஸசி ஸீஸாலங்காரஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். ஏஸ நயோ ஸப்³ப³த்த². கதேன கதந்திஆதீ³ஸு ஸுத்³தோ⁴ ரூபியஸம்வோஹாரோயேவ.
ரூபியே ரூபியஸஞ்ஞீதிஆதி³ம்ஹி புரிமஸிக்கா²பதே³ வுத்தவத்தூ²ஸு நிஸ்ஸக்³கி³யவத்து²னா நிஸ்ஸக்³கி³யவத்து²ம் சேதாபேந்தஸ்ஸ மூலக்³க³ஹணே புரிமஸிக்கா²பதே³ன நிஸ்ஸக்³கி³யம் பாசித்தியம், அபராபரபரிவத்தனே இமினா நிஸ்ஸக்³கி³யபாசித்தியமேவ. நிஸ்ஸக்³கி³யவத்து²னா து³க்கடவத்து²ம் வா கப்பியவத்து²ம் வா சேதாபேந்தஸ்ஸபி ஏஸேவ நயோ. யோ ஹி அயம் அரூபியே ரூபியஸஞ்ஞீ ரூபியம் சேதாபேதீதிஆதி³ து³தியோ திகோ வுத்தோ, தஸ்ஸானுலோமத்தா அவுத்தோபி அயமபரோபி ரூபியே ரூபியஸஞ்ஞீ அரூபியம் சேதாபேதீதிஆதி³ திகோ வேதி³தப்³போ³. அத்தனோ வா ஹி அரூபியேன பரஸ்ஸ ரூபியம் சேதாபேய்ய அத்தனோ வா ரூபியேன பரஸ்ஸ அரூபியம், உப⁴யதா²பி ரூபியஸம்வோஹாரோ கதோயேவ ஹோதி, தஸ்மா பாளியம் ஏகந்தேன ரூபியபக்கே² ஏகோயேவ திகோ வுத்தோதி.
து³க்கடவத்து²னா பன நிஸ்ஸக்³கி³யவத்து²ம் சேதாபேந்தஸ்ஸ மூலக்³க³ஹணே புரிமஸிக்கா²பதே³ன து³க்கடம், பச்சா² பரிவத்தனே இமினா நிஸ்ஸக்³கி³யம் பாசித்தியம், க³ருகஸ்ஸ சேதாபிதத்தா. து³க்கடவத்து²னா து³க்கடவத்து²மேவ, கப்பியவத்து²ம் வா சேதாபேந்தஸ்ஸ மூலக்³க³ஹணே புரிமஸிக்கா²பதே³ன து³க்கடம், பச்சா² பரிவத்தனேபி இமினா து³க்கடமேவ. கஸ்மா? அகப்பியவத்து²னா சேதாபிதத்தா. அந்த⁴கட்ட²கதா²யம் பன ‘‘ஸசே கயவிக்கயம் ஸமாபஜ்ஜேய்ய, நிஸ்ஸக்³கி³யம் பாசித்திய’’ந்தி பா⁴ஸிதம், தம் து³ப்³பா⁴ஸிதம். கஸ்மா? ந ஹி தா³னக்³க³ஹணதோ அஞ்ஞோ கயவிக்கயோ நாம அத்தி², கயவிக்கயஸிக்கா²பத³ஞ்ச கப்பியவத்து²னா கப்பியவத்து²பரிவத்தனமேவ ஸந்தா⁴ய வுத்தம், தஞ்ச கோ² அஞ்ஞத்ர ஸஹத⁴ம்மிகேஹி. இத³ம் ஸிக்கா²பத³ம் ரூபியேன ச ரூபியாரூபியசேதாபனம் அரூபியேன ச ரூபியசேதாபனம். து³க்கடவத்து²னா பன து³க்கடவத்து²னோ சேதாபனம் நேவ இத⁴ ந தத்த² பாளியம் வுத்தம், ந சேத்த² அனாபத்தி ப⁴விதும் அரஹதி. தஸ்மா யதே²வ து³க்கடவத்து²னோ படிக்³க³ஹணே து³க்கடம், ததே²வ தஸ்ஸ வா தேன வா சேதாபனேபி து³க்கடம் யுத்தந்தி ப⁴க³வதோ அதி⁴ப்பாயஞ்ஞூஹி வுத்தம்.
கப்பியவத்து²னா பன நிஸ்ஸக்³கி³யவத்து²ம் சேதாபேந்தஸ்ஸ மூலக்³க³ஹணே புரிமஸிக்கா²பதே³ன அனாபத்தி, பச்சா² பரிவத்தனே இமினா நிஸ்ஸக்³கி³யம் பாசித்தியம். வுத்தஞ்ஹேதம் – ‘‘அரூபியே அரூபியஸஞ்ஞீ ரூபியம் சேதாபேதி நிஸ்ஸக்³கி³யம் பாசித்திய’’ந்தி. தேனேவ கப்பியவத்து²னா து³க்கடவத்து²ம் சேதாபேந்தஸ்ஸ மூலபடிக்³க³ஹணே ததே²வ அனாபத்தி, பச்சா² பரிவத்தனே இமினா து³க்கடம். கஸ்மா? அகப்பியஸ்ஸ சேதாபிதத்தா. கப்பியவத்து²னா பன கப்பியவத்து²ம் அஞ்ஞத்ர ஸஹத⁴ம்மிகேஹி சேதாபேந்தஸ்ஸ மூலக்³க³ஹணே புரிமஸிக்கா²பதே³ன அனாபத்தி, பச்சா² பரிவத்தனே உபரி கயவிக்கயஸிக்கா²பதே³ன நிஸ்ஸக்³கி³யம் பாசித்தியம். கயவிக்கயம் மோசேத்வா க³ண்ஹந்தஸ்ஸ உபரிஸிக்கா²பதே³னபி அனாபத்தி, வட்³டி⁴ம் பயோஜேந்தஸ்ஸ து³க்கடம்.
இமஸ்ஸ ச ரூபியஸம்வோஹாரஸ்ஸ க³ருகபா⁴வதீ³பகம் இத³ம் பத்தசதுக்கம் வேதி³தப்³ப³ம். யோ ஹி ரூபியம் உக்³க³ண்ஹித்வா தேன அயபீ³ஜம் ஸமுட்டா²பேதி, தம் கோட்டாபேத்வா தேன லோஹேன பத்தம் காரேதி, அயம் பத்தோ மஹாஅகப்பியோ நாம, ந ஸக்கா கேனசி உபாயேன கப்பியோ காதும். ஸசே ஹி தம் வினாஸேத்வா தா²லகம் காரேதி, தம்பி அகப்பியம். வாஸிம் காரேதி, தாய சி²ன்னம் த³ந்தகட்ட²ம்பி அகப்பியம். ப³ளிஸம் காரோதி, தேன மாரிதா மச்சா²பி அகப்பியா. வாஸிப²லம் தாபேத்வா உத³கம் வா கீ²ரம் வா உண்ஹாபேதி, தம்பி அகப்பியமேவ.
யோ பன ரூபியம் உக்³க³ண்ஹித்வா தேன பத்தம் கிணாதி, அயம்பி பத்தோ அகப்பியோ. ‘‘பஞ்சன்னம்பி ஸஹத⁴ம்மிகானம் ந கப்பதீ’’தி மஹாபச்சரியம் வுத்தம். ஸக்கா பன கப்பியோ காதும், ஸோ ஹி மூலே மூலஸாமிகானம் பத்தே ச பத்தஸாமிகானம் தி³ன்னே கப்பியோ ஹோதி. கப்பியப⁴ண்ட³ம் த³த்வா க³ஹேத்வா பரிபு⁴ஞ்ஜிதும் வட்டதி.
யோபி ரூபியம் உக்³க³ண்ஹாபேத்வா கப்பியகாரகேன ஸத்³தி⁴ம் கம்மாரகுலம் க³ந்த்வா பத்தம் தி³ஸ்வா ‘‘அயம் மய்ஹம் ருச்சதீ’’தி வத³தி. கப்பியகாரகோ ச தம் ரூபியம் த³த்வா கம்மாரம் ஸஞ்ஞாபேதி, அயம்பி பத்தோ கப்பியவோஹாரேன க³ஹிதோபி து³தியபத்தஸதி³ஸோயேவ, மூலஸ்ஸ ஸம்படிச்சி²தத்தா அகப்பியோ. கஸ்மா ஸேஸானம் ந கப்பதீதி? மூலஸ்ஸ அனிஸ்ஸட்ட²த்தா.
யோ பன ரூபியம் அஸம்படிச்சி²த்வா ‘‘தே²ரஸ்ஸ பத்தம் கிணித்வா தே³ஹீ’’தி பஹிதகப்பியகாரகேன ஸத்³தி⁴ம் கம்மாரகுலம் க³ந்த்வா பத்தம் தி³ஸ்வா ‘‘இமே கஹாபணே க³ஹேத்வா இமம் தே³ஹீ’’தி கஹாபணே தா³பேத்வா க³ஹிதோ, அயம் பத்தோ ஏதஸ்ஸேவ பி⁴க்கு²னோ ந வட்டதி து³ப்³பி³சாரிதத்தா, அஞ்ஞேஸம் பன வட்டதி, மூலஸ்ஸ அஸம்படிச்சி²தத்தா.
மஹாஸுமத்தே²ரஸ்ஸ கிர உபஜ்ஜா²யோ அனுருத்³த⁴த்தே²ரோ நாம அஹோஸி. ஸோ அத்தனோ ஏவரூபம் பத்தம் ஸப்பிஸ்ஸ பூரேத்வா ஸங்க⁴ஸ்ஸ நிஸ்ஸஜ்ஜி. திபிடகசூளனாக³த்தே²ரஸ்ஸபி ஸத்³தி⁴விஹாரிகானம் ஏவரூபோ பத்தோ அஹோஸி. தம் தே²ரோபி ஸப்பிஸ்ஸ பூராபேத்வா ஸங்க⁴ஸ்ஸ நிஸ்ஸஜ்ஜாபேஸீதி. இத³ம் அகப்பியபத்தசதுக்கம்.
ஸசே பன ரூபியம் அஸம்படிச்சி²த்வா ‘‘தே²ரஸ்ஸ பத்தம் கிணித்வா தே³ஹீ’’தி பஹிதகப்பியகாரகேன ஸத்³தி⁴ம் கம்மாரகுலம் க³ந்த்வா பத்தம் தி³ஸ்வா ‘‘அயம் மய்ஹம் ருச்சதீ’’தி வா ‘‘இமாஹம் க³ஹேஸ்ஸாமீ’’தி வா வத³தி, கப்பியகாரகோ ச தம் ரூபியம் த³த்வா கம்மாரம் ஸஞ்ஞாபேதி, அயம் பத்தோ ஸப்³ப³கப்பியோ பு³த்³தா⁴னம்பி பரிபோ⁴கா³ரஹோதி.
591. அரூபியே ரூபியஸஞ்ஞீதி க²ரபத்தாதீ³ஸு ஸுவண்ணாதி³ஸஞ்ஞீ. ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸாதி ஸசே தேன அரூபியம் சேதாபேதி து³க்கடாபத்தி ஹோதி. ஏஸ நயோ வேமதிகே. அரூபியஸஞ்ஞிஸ்ஸ பன பஞ்சஹி ஸஹத⁴ம்மிகேஹி ஸத்³தி⁴ ‘‘இத³ம் க³ஹேத்வா இத³ம் தே³தா²’’தி கயவிக்கயம் கரோந்தஸ்ஸாபி அனாபத்தி. ஸேஸம் உத்தானமேவ.
ச²ஸமுட்டா²னம், கிரியம், நோஸஞ்ஞாவிமோக்க²ம், அசித்தகம், பண்ணத்திவஜ்ஜம், காயகம்மவசீகம்மம், திசித்தம், திவேத³னந்தி.
ரூபியஸம்வோஹாரஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.
10. கயவிக்கயஸிக்கா²பத³வண்ணனா
593. தேன ஸமயேனாதி கயவிக்கயஸிக்கா²பத³ம். தத்த² கதி ஹிபி த்யாயந்தி கதி தே அயம், ஹிகாரோ பனேத்த² பத³பூரணோ, பிகாரோ க³ரஹாயம், அயம் து³ப்³ப³லஸங்கா⁴டி தவ கதி தி³வஸானி ப⁴விஸ்ஸதீதி அத்தோ². அத² வா கதிஹம்பி த்யாயந்திபி பாடோ². தத்த² கதிஹந்தி கதி அஹானி, கதி தி³வஸானீதி வுத்தம் ஹோதி. ஸேஸம் வுத்தனயமேவ. கதிஹிபி ம்யாயந்தி இத³ம்பி ஏதேனேவ நயேன வேதி³தப்³ப³ம். கி³ஹீபி நம் கி³ஹிஸ்ஸாதி ஏத்த² நந்தி நாமத்தே² நிபாதோ, கி³ஹீ நாம கி³ஹிஸ்ஸாதி வுத்தம் ஹோதி.
594. நானப்பகாரகந்தி சீவராதீ³னம் கப்பியப⁴ண்டா³னம் வஸேன அனேகவித⁴ம். தேனேவஸ்ஸ பத³பா⁴ஜனே சீவரம் ஆதி³ம் கத்வா த³ஸிகஸுத்தபரியோஸானம் கப்பியப⁴ண்ட³மேவ த³ஸ்ஸிதம். அகப்பியப⁴ண்ட³பரிவத்தனஞ்ஹி கயவிக்கயஸங்க³ஹம் ந க³ச்ச²தி. கயவிக்கயந்தி கயஞ்சேவ விக்கயஞ்ச. ‘‘இமினா இமம் தே³ஹீ’’திஆதி³னா ஹி நயேன பரஸ்ஸ கப்பியப⁴ண்ட³ம் க³ண்ஹந்தோ கயம் ஸமாபஜ்ஜதி, அத்தனோ கப்பியப⁴ண்ட³ம் தே³ந்தோ விக்கயம்.
595. அஜ்ஜா²சரதீதி அபி⁴ப⁴வித்வா சரதி, வீதிக்கமவாசம் பா⁴ஸதீதி அத்தோ². யதோ கயிதஞ்ச ஹோதி விக்கயிதஞ்சாதி யதா³ கயிதஞ்ச ஹோதி பரப⁴ண்ட³ம் அத்தனோ ஹத்த²க³தம் கரோந்தேன, விக்கீதஞ்ச அத்தனோ ப⁴ண்ட³ம் பரஹத்த²க³தம் கரோந்தேன. ‘‘இமினா இம’’ந்திஆதி³வசனானுரூபதோ பன பாடே² பட²மம் அத்தனோ ப⁴ண்ட³ம் த³ஸ்ஸிதம்.
நிஸ்ஸஜ்ஜிதப்³ப³ந்தி ஏவம் பரஸ்ஸ ஹத்த²தோ கயவஸேன க³ஹிதகப்பியப⁴ண்ட³ம் நிஸ்ஸஜ்ஜிதப்³ப³ம். அயஞ்ஹி கயவிக்கயோ ட²பேத்வா பஞ்ச ஸஹத⁴ம்மிகே அவஸேஸேஹி கி³ஹிபப்³ப³ஜிதேஹி அந்தமஸோ மாதாபிதூஹிபி ஸத்³தி⁴ம் ந வட்டதி.
தத்ராயம் வினிச்ச²யோ – வத்தே²ன வா வத்த²ம் ஹோது ப⁴த்தேன வா ப⁴த்தம், யம் கிஞ்சி கப்பியம் ‘‘இமினா இமம் தே³ஹீ’’தி வத³தி, து³க்கடம். ஏவம் வத்வா மாதுயாபி அத்தனோ ப⁴ண்ட³ம் தே³தி, து³க்கடம். ‘‘இமினா இமம் தே³ஹீ’’தி வுத்தோ வா ‘‘இமம் தே³ஹி, இமம் தே த³ஸ்ஸாமீ’’தி வத்வா வா மாதுயாபி ப⁴ண்ட³ம் அத்தனா க³ண்ஹாதி, து³க்கடம். அத்தனோ ப⁴ண்டே³ பரஹத்த²ம் பரப⁴ண்டே³ ச அத்தனோ ஹத்த²ம் ஸம்பத்தே நிஸ்ஸக்³கி³யம். மாதரம் பன பிதரம் வா ‘‘இமம் தே³ஹீ’’தி வத³தோ விஞ்ஞத்தி ந ஹோதி. ‘‘இமம் க³ண்ஹாஹீ’’தி வத³தோ ஸத்³தா⁴தே³ய்யவினிபாதனம் ந ஹோதி. அஞ்ஞாதகம் ‘‘இமம் தே³ஹீ’’தி வத³தோ விஞ்ஞத்தி ஹோதி. ‘‘இமம் க³ண்ஹாஹீ’’தி வத³தோ ஸத்³தா⁴தே³ய்யவினிபாதனம் ஹோதி. ‘‘இமினா இமம் தே³ஹீ’’தி கயவிக்கயம் ஆபஜ்ஜதோ நிஸ்ஸக்³கி³யம். தஸ்மா கப்பியப⁴ண்ட³ம் பரிவத்தேந்தேன மாதாபிதூஹிபி ஸத்³தி⁴ம் கயவிக்கயம் அஞ்ஞாதகேஹி ஸத்³தி⁴ம் திஸ்ஸோ ஆபத்தியோ மோசேந்தேன பரிவத்தேதப்³ப³ம்.
தத்ராயம் பரிவத்தனவிதி⁴ – பி⁴க்கு²ஸ்ஸ பாதே²ய்யதண்டு³லா ஹோந்தி, ஸோ அந்தராமக்³கே³ ப⁴த்தஹத்த²ம் புரிஸம் தி³ஸ்வா ‘‘அம்ஹாகம் தண்டு³லா அத்தி², ந ச நோ இமேஹி அத்தோ², ப⁴த்தேன பன அத்தோ²’’தி வத³தி. புரிஸோ தண்டு³லே க³ஹேத்வா ப⁴த்தம் தே³தி, வட்டதி. திஸ்ஸோபி ஆபத்தியோ ந ஹோந்தி. அந்தமஸோ நிமித்தகம்மமத்தம்பி ந ஹோதி. கஸ்மா? மூலஸ்ஸ அத்தி²தாய. பரதோ ச வுத்தமேவ ‘‘இத³ம் அம்ஹாகம் அத்தி², அம்ஹாகஞ்ச இமினா ச இமினா ச அத்தோ²தி ப⁴ணதீ’’தி. யோ பன ஏவம் அகத்வா ‘‘இமினா இமம் தே³ஹீ’’தி பரிவத்தேதி; யதா²வத்து²கமேவ. விகா⁴ஸாத³ம் தி³ஸ்வா ‘‘இமம் ஓத³னம் பு⁴ஞ்ஜித்வா, ரஜனம் வா தா³ரூனி வா ஆஹரா’’தி வத³தி, ரஜனச²ல்லிக³ணனாய தா³ருக³ணனாய ச நிஸ்ஸக்³கி³யானி ஹோந்தி. ‘‘இமம் ஓத³னம் பு⁴ஞ்ஜித்வா இத³ம் நாம கரோதா²’’தி த³ந்தகாராதீ³ஹி ஸிப்பிகேஹி த⁴மகரணாதீ³ஸு தம் தம் பரிக்கா²ரம் காரேதி, ரஜகேஹி வா வத்த²ம் தோ⁴வாபேதி; யதா²வத்து²கமேவ. ந்ஹாபிதேன கேஸே சி²ந்தா³பேதி, கம்மகாரேஹி நவகம்மம் காரேதி; யதா²வத்து²கமேவ. ஸசே பன ‘‘இத³ம் ப⁴த்தம் பு⁴ஞ்ஜித்வா இத³ம் கரோதா²’’தி ந வத³தி ‘‘இத³ம் ப⁴த்தம் பு⁴ஞ்ஜ பு⁴த்தோஸி பு⁴ஞ்ஜிஸ்ஸஸி, இத³ம் நாம கரோஹீ’’தி வத³தி, வட்டதி. ஏத்த² ச கிஞ்சாபி வத்த²தோ⁴வனே வா கேஸச்சே²த³னே வா பூ⁴மிஸோத⁴னாதி³னவகம்மே வா பரப⁴ண்ட³ம் அத்தனோ ஹத்த²க³தம் நிஸ்ஸஜ்ஜிதப்³ப³ம் நாம நத்தி². மஹாஅட்ட²கதா²யம் பன த³ள்ஹம் கத்வா வுத்தத்தா ந ஸக்கா ஏதம் படிக்கி²பிதும், தஸ்மா யதா² நிஸ்ஸக்³கி³யவத்து²ம்ஹி பரிபு⁴த்தே வா நட்டே² வா பாசித்தியம் தே³ஸேதி, ஏவமிதா⁴பி தே³ஸேதப்³ப³ம்.
596. கயவிக்கயே கயவிக்கயஸஞ்ஞீதிஆதி³ம்ஹி யோ கயவிக்கயம் ஸமாபஜ்ஜதி, ஸோ தஸ்மிம் கயவிக்கயஸஞ்ஞீ வா ப⁴வது வேமதிகோ வா, ந கயவிக்கயஸஞ்ஞீ வா நிஸ்ஸக்³கி³யபாசித்தியமேவ. சூளத்திகே த்³வீஸு பதே³ஸு து³க்கடமேவாதி ஏவமத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³.
597. அக்³க⁴ம் புச்ச²தீதி ‘‘அயம் தவ பத்தோ கிம் அக்³க⁴தீ’’தி புச்ச²தி. ‘‘இத³ம் நாமா’’தி வுத்தே பன ஸசே தஸ்ஸ கப்பியப⁴ண்ட³ம் மஹக்³க⁴ம் ஹோதி, ஏவஞ்ச நம் படிவத³தி ‘‘உபாஸக, மம இத³ம் வத்து² மஹக்³க⁴ம், தவ பத்தம் அஞ்ஞஸ்ஸ தே³ஹீ’’தி. தம் ஸுத்வா இதரோ ‘‘அஞ்ஞம் தா²லகம்பி த³ஸ்ஸாமீ’’தி வத³தி க³ண்ஹிதும் வட்டதி, ‘‘இத³ம் அம்ஹாகம் அத்தீ²’’தி வுத்தலக்க²ணே பததி. ஸசே ஸோ பத்தோ மஹக்³கோ⁴, பி⁴க்கு²னோ வத்து² அப்பக்³க⁴ம், பத்தஸாமிகோ சஸ்ஸ அப்பக்³க⁴பா⁴வம் ந ஜானாதி, பத்தோ ந க³ஹேதப்³போ³, ‘‘மம வத்து² அப்பக்³க⁴’’ந்தி ஆசிக்கி²தப்³ப³ம். மஹக்³க⁴பா⁴வம் ஞத்வா வஞ்சேத்வா க³ண்ஹந்தோ ஹி க³ஹிதப⁴ண்ட³ம் அக்³கா⁴பேத்வா காரேதப்³ப³தம் ஆபஜ்ஜதி. ஸசே பத்தஸாமிகோ ‘‘ஹோது, ப⁴ந்தே, ஸேஸம் மம புஞ்ஞம் ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி தே³தி, வட்டதி.
கப்பியகாரகஸ்ஸ ஆசிக்க²தீதி யஸ்ஸ ஹத்த²தோ ப⁴ண்ட³ம் க³ண்ஹாதி, தம் ட²பேத்வா அஞ்ஞம் அந்தமஸோ தஸ்ஸ புத்தபா⁴திகம்பி கப்பியகாரகம் கத்வா ‘‘இமினா இமம் நாம க³ஹேத்வா தே³ஹீ’’தி ஆசிக்க²தி. ஸோ சே சே²கோ ஹோதி, புனப்புனம் அபனேத்வா விவதி³த்வா க³ண்ஹாதி, துண்ஹீபூ⁴தேன டா²தப்³ப³ம். நோ சே சே²கோ ஹோதி, ந ஜானாதி க³ஹேதும், வாணிஜகோ தம் வஞ்சேதி, ‘‘மா க³ண்ஹா’’தி வத்தப்³போ³.
இத³ம் அம்ஹாகந்திஆதி³ம்ஹி ‘‘இத³ம் படிக்³க³ஹிதம் தேலம் வா ஸப்பி வா அம்ஹாகம் அத்தி², அம்ஹாகஞ்ச அஞ்ஞேன அப்படிக்³க³ஹிதகேன அத்தோ²’’தி ப⁴ணதி. ஸசே ஸோ தம் க³ஹேத்வா அஞ்ஞம் தே³தி, பட²மம் அத்தனோ தேலம் ந மினாபேதப்³ப³ம். கஸ்மா? நாளியஞ்ஹி அவஸிட்ட²தேலம் ஹோதி, தம் பச்சா² மினந்தஸ்ஸ அப்படிக்³க³ஹிதகம் தூ³ஸேய்யாதி. ஸேஸம் உத்தானமேவ.
ச²ஸமுட்டா²னம், கிரியம், நோஸஞ்ஞாவிமோக்க²ம், அசித்தகம், பண்ணத்திவஜ்ஜம், காயகம்மவசீகம்மம், திசித்தம், திவேத³னந்தி.
கயவிக்கயஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.
நிட்டி²தோ கோஸியவக்³கோ³ து³தியோ.