பாராஜிககண்ட³-அட்ட²கதா² (து³தியோ பா⁴கோ³)

3. ததியபாராஜிகம்

ததியம் தீஹி ஸுத்³தே⁴ன, யம் பு³த்³தே⁴ன விபா⁴விதம்;

பாராஜிகம் தஸ்ஸ தா³னி, பத்தோ ஸம்வண்ணனாக்கமோ.

யஸ்மா தஸ்மா ஸுவிஞ்ஞேய்யம், யம் புப்³பே³ ச பகாஸிதம்;

தம் வஜ்ஜயித்வா அஸ்ஸாபி, ஹோதி ஸம்வண்ணனா அயம்.

பட²மபஞ்ஞத்தினிதா³னவண்ணனா

162. தேன ஸமயேன பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா வேஸாலியம் விஹரதி மஹாவனே கூடாகா³ரஸாலாயந்தி ஏத்த² வேஸாலியந்தி ஏவம்னாமகே இத்தி²லிங்க³வஸேன பவத்தவோஹாரே நக³ரே. தஞ்ஹி நக³ரம் திக்க²த்தும் பாகாரபரிக்கே²பவட்³ட⁴னேன விஸாலீபூ⁴தத்தா ‘‘வேஸாலீ’’தி வுச்சதி. இத³ம்பி ச நக³ரம் ஸப்³ப³ஞ்ஞுதப்பத்தேயேவ ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ ஸப்³பா³காரேன வேபுல்லம் பத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். ஏவம் கோ³சரகா³மம் த³ஸ்ஸேத்வா நிவாஸட்டா²ன மாஹ – ‘‘மஹாவனே கூடாகா³ரஸாலாய’’ந்தி. தத்த² மஹாவனம் நாம ஸயம்ஜாதம் அரோபிமம் ஸபரிச்சே²த³ம் மஹந்தம் வனம். கபிலவத்து²ஸாமந்தா பன மஹாவனம் ஹிமவந்தேன ஸஹ ஏகாப³த்³த⁴ம் அபரிச்சே²த³ம் ஹுத்வா மஹாஸமுத்³த³ம் ஆஹச்ச டி²தம். இத³ம் தாதி³ஸம் ந ஹோதி, ஸபரிச்சே²த³ம் மஹந்தம் வனந்தி மஹாவனம். கூடாகா³ரஸாலா பன மஹாவனம் நிஸ்ஸாய கதே ஆராமே கூடாகா³ரம் அந்தோ கத்வா ஹம்ஸவட்டகச்ச²த³னேன கதா ஸப்³பா³காரஸம்பன்னா பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ க³ந்த⁴குடி வேதி³தப்³பா³.

அனேகபரியாயேன அஸுப⁴கத²ம் கதே²தீதி அனேகேஹி காரணேஹி அஸுபா⁴காரஸந்த³ஸ்ஸனப்பவத்தம் காயவிச்ச²ந்த³னியகத²ம் கதே²தி. ஸேய்யதி²த³ம் – ‘‘அத்தி² இமஸ்மிம் காயே கேஸா லோமா…பே. … முத்த’’ந்தி. கிம் வுத்தம் ஹோதி? பி⁴க்க²வே, இமஸ்மிம் ப்³யாமமத்தே களேவரே ஸப்³பா³காரேனபி விசினந்தோ ந கோசி கிஞ்சி முத்தம் வா மணிம் வா வேளுரியம் வா அக³ரும் வா சந்த³னம் வா குங்குமம் வா கப்பூரம் வா வாஸசுண்ணாதீ³னி வா அணுமத்தம்பி ஸுசிபா⁴வம் பஸ்ஸதி. அத² கோ² பரமது³க்³க³ந்த⁴ம் ஜேகு³ச்ச²ம் அஸ்ஸிரீகத³ஸ்ஸனம் கேஸலோமாதி³னானப்பகாரம் அஸுசிம்யேவ பஸ்ஸதி. தஸ்மா ந ஏத்த² ச²ந்தோ³ வா ராகோ³ வா கரணீயோ. யேபி ஹி உத்தமங்கே³ ஸிரஸ்மிம் ஜாதா கேஸா நாம, தேபி அஸுபா⁴ சேவ அஸுசினோ ச படிக்கூலா ச. ஸோ ச நேஸம் அஸுபா⁴ஸுசிபடிக்கூலபா⁴வோ வண்ணதோபி ஸண்டா²னதோபி க³ந்த⁴தோபி ஆஸயதோபி ஓகாஸதோபீதி பஞ்சஹி காரணேஹி வேதி³தப்³போ³. ஏவம் லோமாதீ³னந்தி. அயமேத்த² ஸங்கே²போ, வித்தா²ரோ பன விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ (விஸுத்³தி⁴. 1.182) வுத்தனயேன வேதி³தப்³போ³. இதி ப⁴க³வா ஏகமேகஸ்மிம் கோட்டா²ஸே பஞ்சபஞ்சப்பபே⁴தே³ன அனேகபரியாயேன அஸுப⁴கத²ம் கதே²தி.

அஸுபா⁴ய வண்ணம் பா⁴ஸதீதி உத்³து⁴மாதகாதி³வஸேன அஸுப⁴மாதிகம் நிக்கி²பித்வா பத³பா⁴ஜனீயேன தம் விப⁴ஜந்தோ வண்ணேந்தோ ஸம்வண்ணேந்தோ அஸுபா⁴ய வண்ணம் பா⁴ஸதி. அஸுப⁴பா⁴வனாய வண்ணம் பா⁴ஸதீதி யா அயம் கேஸாதீ³ஸு வா உத்³து⁴மாதகாதீ³ஸு வா அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴வத்தூ²ஸு அஸுபா⁴காரம் க³ஹேத்வா பவத்தஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ பா⁴வனா வட்³ட⁴னா பா²திகம்மம், தஸ்ஸா அஸுப⁴பா⁴வனாய ஆனிஸம்ஸம் த³ஸ்ஸேந்தோ வண்ணம் பா⁴ஸதி, கு³ணம் பரிகித்தேதி. ஸேய்யதி²த³ம் – ‘‘அஸுப⁴பா⁴வனாபி⁴யுத்தோ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² கேஸாதீ³ஸு வா வத்தூ²ஸு உத்³து⁴மாதகாதீ³ஸு வா பஞ்சங்க³விப்பஹீனம் பஞ்சங்க³ஸமன்னாக³தம் திவித⁴கல்யாணம் த³ஸலக்க²ணஸம்பன்னம் பட²மம் ஜா²னம் படிலப⁴தி. ஸோ தம் பட²மஜ்ஜா²னஸங்கா²தம் சித்தமஞ்ஜூஸம் நிஸ்ஸாய விபஸ்ஸனம் வட்³டே⁴த்வா உத்தமத்த²ம் அரஹத்தம் பாபுணாதீ’’தி.

தத்ரிமானி பட²மஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ த³ஸ லக்க²ணானி – பாரிபந்தி²கதோ சித்தவிஸுத்³தி⁴, மஜ்ஜி²மஸ்ஸ ஸமாதி⁴னிமித்தஸ்ஸ படிபத்தி, தத்த² சித்தபக்க²ந்த³னம், விஸுத்³த⁴ஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ அஜ்ஜு²பேக்க²னம், ஸமத²ப்படிபன்னஸ்ஸ அஜ்ஜு²பேக்க²னம், ஏகத்துபட்டா²னஸ்ஸ அஜ்ஜு²பேக்க²னம், தத்த² ஜாதானம் த⁴ம்மானம் அனதிவத்தனட்டே²ன ஸம்பஹம்ஸனா, இந்த்³ரியானம் ஏகரஸட்டே²ன தது³பக³வீரியவாஹனட்டே²ன ஆஸேவனட்டே²ன ஸம்பஹம்ஸனாதி.

தத்ராயம் பாளி – ‘‘பட²மஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ கோ ஆதி³, கிம் மஜ்ஜே², கிம் பரியோஸானம்? பட²மஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ படிபதா³விஸுத்³தி⁴ ஆதி³, உபேக்கா²னுப்³ரூஹனா மஜ்ஜே², ஸம்பஹம்ஸனா பரியோஸானம். பட²மஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ படிபதா³விஸுத்³தி⁴ ஆதி³, ஆதி³ஸ்ஸ கதி லக்க²ணானி? ஆதி³ஸ்ஸ தீணி லக்க²ணானி – யோ தஸ்ஸ பரிபந்தோ² ததோ சித்தம் விஸுஜ்ஜ²தி, விஸுத்³த⁴த்தா சித்தம் மஜ்ஜி²மம் ஸமத²னிமித்தம் படிபஜ்ஜதி, படிபன்னத்தா தத்த² சித்தம் பக்க²ந்த³தி. யஞ்ச பரிபந்த²தோ சித்தம் விஸுஜ்ஜ²தி, யஞ்ச விஸுத்³த⁴த்தா சித்தம் மஜ்ஜி²மம் ஸமத²னிமித்தம் படிபஜ்ஜதி, யஞ்ச படிபன்னத்தா தத்த² சித்தம் பக்க²ந்த³தி. பட²மஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ படிபதா³விஸுத்³தி⁴ ஆதி³, ஆதி³ஸ்ஸ இமானி தீணி லக்க²ணானி. தேன வுச்சதி – ‘பட²மம் ஜா²னம் ஆதி³கல்யாணஞ்சேவ ஹோதி திலக்க²ணஸம்பன்னஞ்ச’.

‘‘பட²மஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ உபேக்கா²னுப்³ரூஹனா மஜ்ஜே², மஜ்ஜ²ஸ்ஸ கதி லக்க²ணானி? மஜ்ஜ²ஸ்ஸ தீணி லக்க²ணானி – விஸுத்³த⁴ம் சித்தம் அஜ்ஜு²பேக்க²தி, ஸமத²ப்படிபன்னம் அஜ்ஜு²பேக்க²தி, ஏகத்துபட்டா²னம் அஜ்ஜு²பேக்க²தி. யஞ்ச விஸுத்³த⁴ம் சித்தம் அஜ்ஜு²பேக்க²தி, யஞ்ச ஸமத²ப்படிபன்னம் அஜ்ஜு²பேக்க²தி, யஞ்ச ஏகத்துபட்டா²னம் அஜ்ஜு²பேக்க²தி. பட²மஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ உபேக்கா²னுப்³ரூஹனா மஜ்ஜே², மஜ்ஜ²ஸ்ஸ இமானி தீணி லக்க²ணானி. தேன வுச்சதி – ‘பட²மம் ஜா²னம் மஜ்ஜே²கல்யாணஞ்சேவ ஹோதி திலக்க²ணஸம்பன்னஞ்ச’.

‘‘பட²மஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ ஸம்பஹம்ஸனா பரியோஸானம், பரியோஸானஸ்ஸ கதி லக்க²ணானி? பரியோஸானஸ்ஸ சத்தாரி லக்க²ணானி – தத்த² ஜாதானம் த⁴ம்மானம் அனதிவத்தனட்டே²ன ஸம்பஹம்ஸனா, இந்த்³ரியானம் ஏகரஸட்டே²ன ஸம்பஹம்ஸனா, தது³பக³வீரியவாஹனட்டே²ன ஸம்பஹம்ஸனா, ஆஸேவனட்டே²ன ஸம்பஹம்ஸனா. பட²மஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ ஸம்பஹம்ஸனா பரியோஸானம், பரியோஸானஸ்ஸ இமானி சத்தாரி லக்க²ணானி. தேன வுச்சதி – ‘பட²மம் ஜா²னம் பரியோஸானகல்யாணஞ்சேவ ஹோதி சதுலக்க²ணஸம்பன்னஞ்ச. ‘‘ஏவம் திவித⁴த்தக³தம் சித்தம் திவித⁴கல்யாணகம் த³ஸலக்க²ணஸம்பன்னம் விதக்கஸம்பன்னஞ்சேவ ஹோதி விசாரஸம்பன்னஞ்ச பீதிஸம்பன்னஞ்ச ஸுக²ஸம்பன்னஞ்ச சித்தஸ்ஸ அதி⁴ட்டா²னஸம்பன்னஞ்ச ஸத்³தா⁴ஸம்பன்னஞ்ச வீரியஸம்பன்னஞ்ச ஸதிஸம்பன்னஞ்ச ஸமாதி⁴ஸம்பன்னஞ்ச பஞ்ஞாஸம்பன்னஞ்சா’’தி (படி. ரோ. 1.158).

ஆதி³ஸ்ஸ ஆதி³ஸ்ஸ அஸுப⁴ஸமாபத்தியா வண்ணம் பா⁴ஸதீதி ‘‘ஏவம்பி இத்த²ம்பீ’’தி புனப்புனம் வவத்தா²னம் கத்வா ஆதி³ஸந்தோ அஸுப⁴ஸமாபத்தியா வண்ணம் பா⁴ஸதி, ஆனிஸம்ஸம் கதே²தி, கு³ணம் பரிகித்தேதி. ஸேய்யதி²த³ம் – ‘‘அஸுப⁴ஸஞ்ஞாபரிசிதேன, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ சேதஸா ப³ஹுலம் விஹரதோ மேது²னத⁴ம்மஸமாபத்தியா சித்தம் படிலீயதி படிகுடதி படிவட்டதி, ந ஸம்பஸாரீயதி, உபேக்கா² வா பாடிகுல்யதா வா ஸண்டா²தி. ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, குக்குடபத்தம் வா ந்ஹாருத³த்³து³லம் வா அக்³கி³ம்ஹி பக்கி²த்தம் படிலீயதி படிகுடதி படிவட்டதி, ந ஸம்பஸாரீயதி; ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, அஸுப⁴ஸஞ்ஞாபரிசிதேன பி⁴க்கு²னோ சேதஸா ப³ஹுலம் விஹரதோ மேது²னத⁴ம்மஸமாபத்தியா சித்தம் படிலீயதி படிகுடதி படிவட்டதி, ந ஸம்பஸாரீயதீ’’தி (அ. நி. 7.49).

இச்சா²மஹம், பி⁴க்க²வே, அத்³த⁴மாஸம் படிஸல்லீயிதுந்தி அஹம் பி⁴க்க²வே ஏகம் அத்³த⁴மாஸம் படிஸல்லீயிதும் நிலீயிதும் ஏகோவ ஹுத்வா விஹரிதும் இச்சா²மீதி அத்தோ². நம்ஹி கேனசி உபஸங்கமிதப்³போ³ அஞ்ஞத்ர ஏகேன பிண்ட³பாதனீஹாரகேனாதி யோ அத்தனா பயுத்தவாசம் அகத்வா மமத்தா²ய ஸத்³தே⁴ஸு குலேஸு படியத்தம் பிண்ட³பாதம் நீஹரித்வா மய்ஹம் உபனாமேதி, தம் பிண்ட³பாதனீஹாரகம் ஏகம் பி⁴க்கு²ம் ட²பேத்வா நம்ஹி அஞ்ஞேன கேனசி பி⁴க்கு²னா வா க³ஹட்டே²ன வா உபஸங்கமிதப்³போ³தி.

கஸ்மா பன ஏவமாஹாதி? அதீதே கிர பஞ்சஸதா மிக³லுத்³த³கா மஹதீஹி த³ண்ட³வாகு³ராஹி அரஞ்ஞம் பரிக்கி²பித்வா ஹட்ட²துட்டா² ஏகதோயேவ யாவஜீவம் மிக³பக்கி²கா⁴தகம்மேன ஜீவிகம் கப்பேத்வா நிரயே உபபன்னா; தே தத்த² பச்சித்வா புப்³பே³ கதேன கேனசிதே³வ குஸலகம்மேன மனுஸ்ஸேஸு உபபன்னா கல்யாணூபனிஸ்ஸயவஸேன ஸப்³பே³பி ப⁴க³வதோ ஸந்திகே பப்³ப³ஜ்ஜஞ்ச உபஸம்பத³ஞ்ச லபி⁴ம்ஸு; தேஸம் ததோ மூலாகுஸலகம்மதோ அவிபக்கவிபாகா அபராபரசேதனா தஸ்மிம் அத்³த⁴மாஸப்³ப⁴ந்தரே அத்தூபக்கமேன ச பரூபக்கமேன ச ஜீவதுபச்சே²தா³ய ஓகாஸமகாஸி, தம் ப⁴க³வா அத்³த³ஸ. கம்மவிபாகோ நாம ந ஸக்கா கேனசி படிபா³ஹிதும். தேஸு ச பி⁴க்கூ²ஸு புது²ஜ்ஜனாபி அத்தி² ஸோதாபன்னஸகதா³கா³மீஅனாகா³மீகீ²ணாஸவாபி. தத்த² கீ²ணாஸவா அப்படிஸந்தி⁴கா, இதரே அரியஸாவகா நியதக³திகா ஸுக³திபராயணா, புது²ஜ்ஜனானம் பன க³தி அனியதா. அத² ப⁴க³வா சிந்தேஸி – ‘‘இமே அத்தபா⁴வே ச²ந்த³ராகே³ன மரணப⁴யபீ⁴தா ந ஸக்கி²ஸ்ஸந்தி க³திம் விஸோதே⁴தும், ஹந்த³ நேஸம் ச²ந்த³ராக³ப்பஹானாய அஸுப⁴கத²ம் கதே²மி. தம் ஸுத்வா அத்தபா⁴வே விக³தச்ச²ந்த³ராக³தாய க³திவிஸோத⁴னம் கத்வா ஸக்³கே³ படிஸந்தி⁴ம் க³ண்ஹிஸ்ஸந்தி. ஏவம் நேஸம் மம ஸந்திகே பப்³ப³ஜ்ஜா ஸாத்தி²கா ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி.

ததோ தேஸம் அனுக்³க³ஹாய அஸுப⁴கத²ம் கதே²ஸி கம்மட்டா²னஸீஸேன, நோ மரணவண்ணஸம்வண்ணனாதி⁴ப்பாயேன. கதே²த்வா ச பனஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘ஸசே மம் இமம் அத்³த⁴மாஸம் பி⁴க்கூ² பஸ்ஸிஸ்ஸந்தி, ‘அஜ்ஜ ஏகோ பி⁴க்கு² மதோ, அஜ்ஜ த்³வே…பே… அஜ்ஜ த³ஸா’தி ஆக³ந்த்வா ஆக³ந்த்வா ஆரோசேஸ்ஸந்தி. அயஞ்ச கம்மவிபாகோ ந ஸக்கா மயா வா அஞ்ஞேன வா படிபா³ஹிதும். ஸ்வாஹம் தம் ஸுத்வாபி கிம் கரிஸ்ஸாமி? கிம் மே அனத்த²கேன அனயப்³யஸனேன ஸுதேன? ஹந்தா³ஹம் பி⁴க்கூ²னம் அத³ஸ்ஸனம் உபக³ச்சா²மீ’’தி. தஸ்மா ஏவமாஹ – ‘‘இச்சா²மஹம், பி⁴க்க²வே, அத்³த⁴மாஸம் பதிஸல்லீயிதும்; நம்ஹி கேனசி உபஸங்கமிதப்³போ³ அஞ்ஞத்ர ஏகேன பிண்ட³பாதனீஹாரகேனா’’தி.

அபரே பனாஹு – ‘‘பரூபவாத³விவஜ்ஜனத்த²ம் ஏவம் வத்வா படிஸல்லீனோ’’தி. பரே கிர ப⁴க³வந்தம் உபவதி³ஸ்ஸந்தி – ‘‘அயம் ‘ஸப்³ப³ஞ்ஞூ, அஹம் ஸத்³த⁴ம்மவரசக்கவத்தீ’தி படிஜானமானோ அத்தனோபி ஸாவகே அஞ்ஞமஞ்ஞம் கா⁴தேந்தே நிவாரேதும் ந ஸக்கோதி. கிமஞ்ஞம் ஸக்கி²ஸ்ஸதீ’’தி? தத்த² பண்டி³தா வக்க²ந்தி – ‘‘ப⁴க³வா படிஸல்லானமனுயுத்தோ நயிமம் பவத்திம் ஜானாதி, கோசிஸ்ஸ ஆரோசயிதாபி நத்தி², ஸசே ஜானேய்ய அத்³தா⁴ நிவாரேய்யா’’தி. இத³ம் பன இச்சா²மத்தம், பட²மமேவேத்த² காரணம். நாஸ்ஸுதா⁴தி ஏத்த² ‘‘அஸ்ஸுதா⁴’’தி பத³பூரணமத்தே அவதா⁴ரணத்தே² வா நிபாதோ; நேவ கோசி ப⁴க³வந்தம் உபஸங்கமதீதி அத்தோ².

அனேகேஹி வண்ணஸண்டா²னாதீ³ஹி காரணேஹி வோகாரோ அஸ்ஸாதி அனேகாகாரவோகாரோ; அனேகாகாரவோகிண்ணோ அனேககாரணஸம்மிஸ்ஸோதி வுத்தம் ஹோதி. கோ ஸோ? அஸுப⁴பா⁴வனானுயோகோ³, தம் அனேகாகாரவோகாரம் அஸுப⁴பா⁴வனானுயோக³ம் அனுயுத்தா விஹரந்தீதி யுத்தபயுத்தா விஹரந்தி. அட்டீயந்தீதி ஸகேன காயேன அட்டா து³க்கி²தா ஹோந்தி. ஹராயந்தீதி லஜ்ஜந்தி. ஜிகு³ச்ச²ந்தீதி ஸஞ்ஜாதஜிகு³ச்சா² ஹோந்தி. த³ஹரோதி தருணோ. யுவாதி யோப்³ப³னேன ஸமன்னாக³தோ. மண்ட³னகஜாதிகோதி மண்ட³னகபகதிகோ. ஸீஸம்ன்ஹாதோதி ஸீஸேன ஸத்³தி⁴ம் ந்ஹாதோ. த³ஹரோ யுவாதி சேத்த² த³ஹரவசனேன பட²மயோப்³ப³னபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. பட²மயோப்³ப³னே ஹி ஸத்தா விஸேஸேன மண்ட³னகஜாதிகா ஹோந்தி. ஸீஸம்ன்ஹாதோதி இமினா மண்ட³னானுயோக³காலம். யுவாபி ஹி கிஞ்சி கம்மம் கத்வா ஸம்கிலிட்ட²ஸரீரோ ந மண்ட³னானுயுத்தோ ஹோதி; ஸீஸம்ன்ஹாதோ பன ஸோ மண்ட³னமேவானுயுஞ்ஜதி. அஹிகுணபாதீ³னி த³ட்டு²ம்பி ந இச்ச²தி. ஸோ தஸ்மிம் க²ணே அஹிகுணபேன வா குக்குரகுணபேன வா மனுஸ்ஸகுணபேன வா கண்டே² ஆஸத்தேன கேனசிதே³வ பச்சத்தி²கேன ஆனேத்வா கண்டே² ப³த்³தே⁴ன படிமுக்கேன யதா² அட்டீயேய்ய ஹராயேய்ய ஜிகு³ச்சே²ய்ய; ஏவமேவ தே பி⁴க்கூ² ஸகேன காயேன அட்டீயந்தா ஹராயந்தா ஜிகு³ச்ச²ந்தா ஸோ விய புரிஸோ தம் குணபம் விக³தச்ச²ந்த³ராக³தாய அத்தனோ காயம் பரிச்சஜிதுகாமா ஹுத்வா ஸத்த²ம் ஆதா³ய அத்தனாபி அத்தானம் ஜீவிதா வோரோபேந்தி. ‘‘த்வம் மம் ஜீவிதா வோரோபேஹி; அஹம் த’’ந்தி ஏவம் அஞ்ஞமஞ்ஞம்பி ஜீவிதா வோரோபேந்தி.

மிக³லண்டி³கம்பி ஸமணகுத்தகந்தி மிக³லண்டி³கோதி தஸ்ஸ நாமம்; ஸமணகுத்தகோதி ஸமணவேஸதா⁴ரகோ. ஸோ கிர ஸிகா²மத்தம் ட²பேத்வா ஸீஸம் முண்டே³த்வா ஏகம் காஸாவம் நிவாஸேத்வா ஏகம் அம்ஸே கத்வா விஹாரம்யேவ உபனிஸ்ஸாய விகா⁴ஸாத³பா⁴வேன ஜீவதி. தம்பி மிக³லண்டி³கம் ஸமணகுத்தகம் உபஸங்கமித்வா ஏவம் வத³ந்தி. ஸாதூ⁴தி ஆயாசனத்தே² நிபாதோ. நோதி உபயோக³ப³ஹுவசனம், ஸாது⁴ ஆவுஸோ அம்ஹே ஜீவிதா வோரோபேஹீதி வுத்தம் ஹோதி. ஏத்த² ச அரியா நேவ பாணாதிபாதம் கரிம்ஸு ந ஸமாத³பேஸும், ந ஸமனுஞ்ஞா அஹேஸும். புது²ஜ்ஜனா பன ஸப்³ப³மகம்ஸு. லோஹிதகந்தி லோஹிதமக்கி²தம். யேன வக்³கு³முதா³னதீ³தி வக்³கு³மதா லோகஸ்ஸ புஞ்ஞஸம்மதா நதீ³. ஸோபி கிர ‘‘தம் பாபம் தத்த² பவாஹேஸ்ஸாமீ’’தி ஸஞ்ஞாய க³தோ, நதி³யா ஆனுபா⁴வேன அப்பமத்தகம்பி பாபம் பஹீனம் நாம நத்தி².

163. அஹுதே³வ குக்குச்சந்தி தேஸு கிர பி⁴க்கூ²ஸு கேனசிபி காயவிகாரோ வா வசீவிகாரோ வா ந கதோ, ஸப்³பே³ ஸதா ஸம்பஜானா த³க்கி²ணேன பஸ்ஸேன நிபஜ்ஜிம்ஸு. தம் அனுஸ்ஸரதோ தஸ்ஸ குக்குச்சம் அஹோஸியேவ. அஹு விப்படிஸாரோதி தஸ்ஸேவ குக்குச்சஸ்ஸ ஸபா⁴வனியமனத்த²மேதம் வுத்தம். விப்படிஸாரகுக்குச்சம் அஹோஸி, ந வினயகுக்குச்சந்தி. அலாபா⁴ வத மேதிஆதி³ குக்குச்சஸ்ஸ பவத்திஆகாரத³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம். தத்த² அலாபா⁴ வத மேதி ஆயதிம் தா³னி மம ஹிதஸுக²லாபா⁴ நாம நத்தீ²தி அனுத்து²னாதி. ‘‘ந வத மே லாபா⁴’’திஇமினா பன தமேவத்த²ம் த³ள்ஹம் கரோதி. அயஞ்ஹேத்த² அதி⁴ப்பாயோ – ஸசேபி கோசி ‘‘லாபா⁴ தே’’தி வதே³ய்ய, தம் மிச்சா², ந வத மே லாபா⁴தி. து³ல்லத்³த⁴ம் வத மேதி குஸலானுபா⁴வேன லத்³த⁴ம்பி இத³ம் மனுஸ்ஸத்தம் து³ல்லத்³த⁴ம் வத மே. ந வத மே ஸுலத்³த⁴ந்திஇமினா பன தமேவத்த²ம் த³ள்ஹம் கரோதி. அயஞ்ஹேத்த² அதி⁴ப்பாயோ – ஸசேபி கோசி ‘‘ஸுலத்³த⁴ம் தே’’தி வதே³ய்ய, தம் மிச்சா²; ந வத மே ஸுலத்³த⁴ந்தி. அபுஞ்ஞம் பஸுதந்தி அபுஞ்ஞம் உபசிதம் ஜனிதம் வா. கஸ்மாதி சே? யோஹம் பி⁴க்கூ²…பே… வோரோபேஸிந்தி. தஸ்ஸத்தோ² – யோ அஹம் ஸீலவந்தே தாய ஏவ ஸீலவந்ததாய கல்யாணத⁴ம்மே உத்தமத⁴ம்மே ஸேட்ட²த⁴ம்மே பி⁴க்கூ² ஜீவிதா வோரோபேஸிந்தி.

அஞ்ஞதரா மாரகாயிகாதி நாமவஸேன அபாகடா ஏகா பு⁴ம்மதே³வதா மிச்சா²தி³ட்டி²கா மாரபக்கி²கா மாரஸ்ஸனுவத்திகா ‘‘ஏவமயம் மாரதே⁴ய்யம் மாரவிஸயம் நாதிக்கமிஸ்ஸதீ’’தி சிந்தேத்வா ஸப்³பா³ப⁴ரணவிபூ⁴ஸிதா ஹுத்வா அத்தனோ ஆனுபா⁴வம் த³ஸ்ஸயமானா அபி⁴ஜ்ஜமானே உத³கே பத²வீதலே சங்கமமானா விய ஆக³ந்த்வா மிக³லண்டி³கம் ஸமணகுத்தகம் ஏதத³வோச. ஸாது⁴ ஸாதூ⁴தி ஸம்பஹம்ஸனத்தே² நிபாதோ; தஸ்மா ஏவ த்³விவசனம் கதம். அதிண்ணே தாரேஸீதி ஸம்ஸாரதோ அதிண்ணே இமினா ஜீவிதாவோரோபனேன தாரேஸி பரிமோசேஸீதி. அயம் கிர ஏதிஸ்ஸா தே³வதாய பா³லாய து³ம்மேதா⁴ய லத்³தி⁴ ‘‘யே ந மதா, தே ஸம்ஸாரதோ ந முத்தா. யே மதா, தே முத்தா’’தி. தஸ்மா ஸம்ஸாரமோசகமிலக்கா² விய ஏவம்லத்³தி⁴கா ஹுத்வா தம்பி தத்த² நியோஜேந்தீ ஏவமாஹ. அத² கோ² மிக³லண்டி³கோ ஸமணகுத்தகோ தாவ பு⁴ஸம் உப்பன்னவிப்படிஸாரோபி தம் தே³வதாய ஆனுபா⁴வம் தி³ஸ்வா ‘‘அயம் தே³வதா ஏவமாஹ – அத்³தா⁴ இமினா அத்தே²ன ஏவமேவ ப⁴விதப்³ப³’’ந்தி நிட்ட²ம் க³ந்த்வா ‘‘லாபா⁴ கிர மே’’திஆதீ³னி பரிகித்தயந்தோ. விஹாரேன விஹாரம் பரிவேணேன பரிவேணம் உபஸங்கமித்வா ஏவம் வதே³தீதி தம் தம் விஹாரஞ்ச பரிவேணஞ்ச உபஸங்கமித்வா த்³வாரம் விவரித்வா அந்தோ பவிஸித்வா பி⁴க்கூ² ஏவம் வத³தி – ‘‘கோ அதிண்ணோ, கம் தாரேமீ’’தி?

ஹோதியேவ ப⁴யந்தி மரணம் படிச்ச சித்துத்ராஸோ ஹோதி. ஹோதி ச²ம்பி⁴தத்தந்தி ஹத³யமம்ஸம் ஆதி³ம் கத்வா தஸ்மா ஸரீரசலனம் ஹோதி; அதிப⁴யேன த²த்³த⁴ஸரீரத்தந்திபி ஏகே, த²ம்பி⁴தத்தஞ்ஹி ச²ம்பி⁴தத்தந்தி வுச்சதி. லோமஹம்ஸோதி உத்³த⁴ம்டி²தலோமதா, கீ²ணாஸவா பன ஸத்தஸுஞ்ஞதாய ஸுதி³ட்ட²த்தா மரணகஸத்தமேவ ந பஸ்ஸந்தி, தஸ்மா தேஸம் ஸப்³ப³ம்பேதம் நாஹோஸீதி வேதி³தப்³ப³ம். ஏகம்பி பி⁴க்கு²ம் த்³வேபி…பே… ஸட்டி²ம்பி பி⁴க்கூ² ஏகாஹேன ஜீவிதா வோரோபேஸீதி ஏவம் க³ணனவஸேன ஸப்³பா³னிபி தானி பஞ்ச பி⁴க்கு²ஸதானி ஜீவிதா வோரோபேஸி.

164. படிஸல்லானா வுட்டி²தோதி தேஸம் பஞ்சன்னம் பி⁴க்கு²ஸதானம் ஜீவிதக்க²யபத்தபா⁴வம் ஞத்வா ததோ ஏகீபா⁴வதோ வுட்டி²தோ ஜானந்தோபி அஜானந்தோ விய கதா²ஸமுட்டா²பனத்த²ம் ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஆமந்தேஸி. கிம் நு கோ² ஆனந்த³ தனுபூ⁴தோ விய பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴தி ஆனந்த³ இதோ புப்³பே³ ப³ஹூ பி⁴க்கூ² ஏகதோ உபட்டா²னம் ஆக³ச்ச²ந்தி, உத்³தே³ஸம் பரிபுச்ச²ம் க³ண்ஹந்தி ஸஜ்ஜா²யந்தி, ஏகபஜ்ஜோதோ விய ஆராமோ தி³ஸ்ஸதி, இதா³னி பன அத்³த⁴மாஸமத்தஸ்ஸ அச்சயேன தனுபூ⁴தோ விய தனுகோ மந்தோ³ அப்பகோ விரளவிரளோ விய ஜாதோ பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴. கின்னு கோ² காரணம், கிம் தி³ஸாஸு பக்கந்தா பி⁴க்கூ²தி?

அதா²யஸ்மா ஆனந்தோ³ கம்மவிபாகேன தேஸம் ஜீவிதக்க²யப்பத்திம் அஸல்லக்கே²ந்தோ அஸுப⁴கம்மட்டா²னானுயோக³பச்சயா பன ஸல்லக்கே²ந்தோ ‘‘ததா² ஹி பன ப⁴ந்தே ப⁴க³வா’’திஆதி³ம் வத்வா பி⁴க்கூ²னம் அரஹத்தப்பத்தியா அஞ்ஞம் கம்மட்டா²னம் யாசந்தோ ‘‘ஸாது⁴ ப⁴ந்தே ப⁴க³வா’’திஆதி³மாஹ. தஸ்ஸத்தோ² – ஸாது⁴ ப⁴ந்தே ப⁴க³வா அஞ்ஞம் காரணம் ஆசிக்க²து, யேன பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴ அரஹத்தே பதிட்ட²ஹேய்ய; மஹாஸமுத்³த³ம் ஓரோஹணதித்தா²னி விய ஹி அஞ்ஞானிபி த³ஸானுஸ்ஸதித³ஸகஸிணசதுதா⁴துவவத்தா²னப்³ரஹ்மவிஹாரானாபானஸதிப்பபே⁴தா³னி ப³ஹூனி நிப்³பா³னோரோஹணகம்மட்டா²னானி ஸந்தி. தேஸு ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஸமஸ்ஸாஸேத்வா அஞ்ஞதரம் கம்மட்டா²னம் ஆசிக்க²தூதி அதி⁴ப்பாயோ.

அத² ப⁴க³வா ததா² காதுகாமோ தே²ரம் உய்யோஜேந்தோ ‘‘தேனஹானந்தா³’’திஆதி³மாஹ. தத்த² வேஸாலிம் உபனிஸ்ஸாயாதி வேஸாலிம் உபனிஸ்ஸாய ஸமந்தா கா³வுதேபி அத்³த⁴யோஜனேபி யாவதிகா பி⁴க்கூ² விஹரந்தி, தே ஸப்³பே³ ஸன்னிபாதேஹீதி அத்தோ². தே ஸப்³பே³ உபட்டா²னஸாலாயம் ஸன்னிபாதேத்வாதி அத்தனா க³ந்தும் யுத்தட்டா²னம் ஸயம் க³ந்த்வா அஞ்ஞத்த² த³ஹரபி⁴க்கூ² பஹிணித்வா முஹுத்தேனேவ அனவஸேஸே பி⁴க்கூ² உபட்டா²னஸாலாயம் ஸமூஹம் கத்வா. யஸ்ஸ தா³னி ப⁴ந்தே ப⁴க³வா காலம் மஞ்ஞதீதி ஏத்த² அயமதி⁴ப்பாயோ – ப⁴க³வா பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴ ஸன்னிபதிதோ ஏஸ காலோ பி⁴க்கூ²னம் த⁴ம்மகத²ம் காதும், அனுஸாஸனிம் தா³தும், இதா³னி யஸ்ஸ தும்ஹே காலம் ஜானாத², தம் கத்தப்³ப³ந்தி.

ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴கதா²

165. அத² கோ² ப⁴க³வா…பே… பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – அயம்பி கோ² பி⁴க்க²வேதி ஆமந்தேத்வா ச பன பி⁴க்கூ²னம் அரஹத்தப்பத்தியா புப்³பே³ ஆசிக்கி²தஅஸுப⁴கம்மட்டா²னதோ அஞ்ஞம் பரியாயம் ஆசிக்க²ந்தோ ‘‘ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதீ⁴’’தி ஆஹ.

இதா³னி யஸ்மா ப⁴க³வதா பி⁴க்கூ²னம் ஸந்தபணீதகம்மட்டா²னத³ஸ்ஸனத்த²மேவ அயம் பாளி வுத்தா, தஸ்மா அபரிஹாபேத்வா அத்த²யோஜனாக்கமம் ஏத்த² வண்ணனம் கரிஸ்ஸாமி. தத்ர ‘‘அயம்பி கோ² பி⁴க்க²வே’’தி இமஸ்ஸ தாவ பத³ஸ்ஸ அயம் யோஜனா – பி⁴க்க²வே ந கேவலம் அஸுப⁴பா⁴வனாயேவ கிலேஸப்பஹானாய ஸம்வத்ததி, அபிச அயம்பி கோ² ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴…பே… வூபஸமேதீதி.

அயம் பனேத்த² அத்த²வண்ணனா – ஆனாபானஸ்ஸதீதி அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸபரிக்³கா³ஹிகா ஸதி. வுத்தஞ்ஹேதம் படிஸம்பி⁴தா³யம் –

‘‘ஆனந்தி அஸ்ஸாஸோ, நோ பஸ்ஸாஸோ. அபானந்தி பஸ்ஸாஸோ, நோ அஸ்ஸாஸோ. அஸ்ஸாஸவஸேன உபட்டா²னம் ஸதி, பஸ்ஸாஸவஸேன உபட்டா²னம் ஸதி. யோ அஸ்ஸஸதி தஸ்ஸுபட்டா²தி, யோ பஸ்ஸஸதி தஸ்ஸுபட்டா²தீ’’தி (படி. ம. 1.160).

ஸமாதீ⁴தி தாய ஆனாபானபரிக்³கா³ஹிகாய ஸதியா ஸத்³தி⁴ம் உப்பன்னா சித்தேகக்³க³தா; ஸமாதி⁴ஸீஸேன சாயம் தே³ஸனா, ந ஸதிஸீஸேன. தஸ்மா ஆனாபானஸ்ஸதியா யுத்தோ ஸமாதி⁴ ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴, ஆனாபானஸ்ஸதியம் வா ஸமாதி⁴ ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதீ⁴தி ஏவமேத்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. பா⁴விதோதி உப்பாதி³தோ வட்³டி⁴தோ ச. ப³ஹுலீகதோதி புனப்புனம் கதோ. ஸந்தோ சேவ பணீதோ சாதி ஸந்தோ சேவ பணீதோ சேவ, உப⁴யத்த² ஏவஸத்³தே³ன நியமோ வேதி³தப்³போ³. கிம் வுத்தம் ஹோதி? அயஞ்ஹி யதா² அஸுப⁴கம்மட்டா²னம் கேவலம் படிவேத⁴வஸேன ஸந்தஞ்ச பணீதஞ்ச ஓளாரிகாரம்மணத்தா பன படிகூலாரம்மணத்தா ச ஆரம்மணவஸேன நேவ ஸந்தம் ந பணீதம், ந ஏவம் கேனசி பரியாயேன அஸந்தோ வா அப்பணீதோ வா, அபிச கோ² ஆரம்மணஸந்ததாயபி ஸந்தோ வூபஸந்தோ நிப்³பு³தோ படிவேத⁴ஸங்கா²தஅங்க³ஸந்ததாயபி ஆரம்மணப்பணீததாயபி பணீதோ அதித்திகரோ அங்க³ப்பணீததாயபீதி. தேன வுத்தம் – ‘‘ஸந்தோ சேவ பணீதோ சா’’தி.

அஸேசனகோ ச ஸுகோ² ச விஹாரோதி ஏத்த² பன நாஸ்ஸ ஸேசனந்தி அஸேசனகோ அனாஸித்தகோ அப்³போ³கிண்ணோ பாடேக்கோ ஆவேணிகோ, நத்தே²த்த² பரிகம்மேன வா உபசாரேன வா ஸந்ததா ஆதி³மனஸிகாரதோ பபு⁴தி அத்தனோ ஸபா⁴வேனேவ ஸந்தோ ச பணீதோ சாதி அத்தோ². கேசி பன அஸேசனகோதி அனாஸித்தகோ ஓஜவந்தோ ஸபா⁴வேனேவ மது⁴ரோதி வத³ந்தி. ஏவமயம் அஸேசனகோ ச அப்பிதப்பிதக்க²ணே காயிகசேதஸிகஸுக²ப்படிலாபா⁴ய ஸம்வத்தனதோ ஸுகோ² ச விஹாரோதி வேதி³தப்³போ³.

உப்பன்னுப்பன்னேதி அவிக்க²ம்பி⁴தே அவிக்க²ம்பி⁴தே. பாபகேதி லாமகே. அகுஸலே த⁴ம்மேதி அகோஸல்லஸம்பூ⁴தே த⁴ம்மே. டா²னஸோ அந்தரதா⁴பேதீதி க²ணேனேவ அந்தரதா⁴பேதி விக்க²ம்பே⁴தி. வூபஸமேதீதி ஸுட்டு² உபஸமேதி, நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யத்தா வா அனுபுப்³பே³ன அரியமக்³க³வுட்³டி⁴ப்பதோ ஸமுச்சி²ந்த³தி படிப்பஸ்ஸம்பே⁴தீதிபி அத்தோ².

ஸேய்யதா²பீதி ஓபம்மனித³ஸ்ஸனமேதம். கி³ம்ஹானம் பச்சி²மே மாஸேதி ஆஸாள்ஹமாஸே. ஊஹதம் ரஜோஜல்லந்தி அத்³த⁴மாஸே வாதாதபஸுக்கா²ய கோ³மஹிம்ஸாதி³பாத³ப்பஹாரஸம்பி⁴ன்னாய பத²வியா உத்³த⁴ம் ஹதம் ஊஹதம் ஆகாஸே ஸமுட்டி²தம் ரஜஞ்ச ரேணுஞ்ச. மஹா அகாலமேகோ⁴தி ஸப்³ப³ம் நப⁴ம் அஜ்ஜோ²த்த²ரித்வா உட்டி²தோ ஆஸாள்ஹஜுண்ஹபக்கே² ஸகலம் அத்³த⁴மாஸம் வஸ்ஸனகமேகோ⁴. ஸோ ஹி அஸம்பத்தே வஸ்ஸகாலே உப்பன்னத்தா அகாலமேகோ⁴தி இதா⁴தி⁴ப்பேதோ. டா²னஸோ அந்தரதா⁴பேதி வூபஸமேதீதி க²ணேனேவ அத³ஸ்ஸனம் நேதி, பத²வியம் ஸன்னிஸீதா³பேதி. ஏவமேவ கோ²தி ஓபம்மஸம்படிபாத³னமேதம். ததோ பரம் வுத்தனயமேவ.

இதா³னி கத²ம் பா⁴விதோ ச பி⁴க்க²வே ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதீ⁴தி ஏத்த² கத²ந்தி ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴பா⁴வனம் நானப்பகாரதோ வித்தா²ரேதுகம்யதாபுச்சா². பா⁴விதோ ச பி⁴க்க²வே ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதீ⁴தி நானப்பகாரதோ வித்தா²ரேதுகம்யதாய புட்ட²த⁴ம்மனித³ஸ்ஸனம். ஏஸ நயோ து³தியபதே³பி. அயம் பனேத்த² ஸங்கே²பத்தோ² – பி⁴க்க²வே கேனபகாரேன கேனாகாரேன கேன விதி⁴னா பா⁴விதோ ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴ கேனபகாரேன ப³ஹுலீகதோ ஸந்தோ சேவ…பே… வூபஸமேதீதி.

இதா³னி தமத்த²ம் வித்தா²ரேந்தோ ‘‘இத⁴ பி⁴க்க²வே’’திஆதி³மாஹ. தத்த² இத⁴ பி⁴க்க²வே பி⁴க்கூ²தி பி⁴க்க²வே இமஸ்மிம் ஸாஸனே பி⁴க்கு². அயஞ்ஹேத்த² இத⁴ஸத்³தோ³ ஸப்³ப³ப்பகாரஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴னிப்³ப³த்தகஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ ஸன்னிஸ்ஸயபூ⁴தஸாஸனபரிதீ³பனோ அஞ்ஞஸாஸனஸ்ஸ ததா²பா⁴வபடிஸேத⁴னோ ச. வுத்தஞ்ஹேதம் – ‘‘இதே⁴வ, பி⁴க்க²வே, ஸமணோ…பே… ஸுஞ்ஞா பரப்பவாதா³ ஸமணேபி⁴ அஞ்ஞேஹீ’’தி (ம. நி. 1.139). தேன வுத்தம் – ‘‘இமஸ்மிம் ஸாஸனே பி⁴க்கூ²’’தி.

அரஞ்ஞக³தோ வா…பே… ஸுஞ்ஞாகா³ரக³தோ வாதி இத³மஸ்ஸ ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴பா⁴வனானுரூபஸேனாஸனபரிக்³க³ஹபரிதீ³பனம். இமஸ்ஸ ஹி பி⁴க்கு²னோ தீ³க⁴ரத்தம் ரூபாதீ³ஸு ஆரம்மணேஸு அனுவிஸடம் சித்தம் ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴ஆரம்மணம் அபி⁴ருஹிதும் ந இச்ச²தி. கூடகோ³ணயுத்தரதோ² விய உப்பத²மேவ தா⁴வதி. தஸ்மா ஸேய்யதா²பி நாம கோ³போ கூடதே⁴னுயா ஸப்³ப³ம் கீ²ரம் பிவித்வா வட்³டி⁴தம் கூடவச்ச²ம் த³மேதுகாமோ தே⁴னுதோ அபனேத்வா ஏகமந்தே மஹந்தம் த²ம்ப⁴ம் நிக²ணித்வா தத்த² யோத்தேன ப³ந்தே⁴ய்ய. அத²ஸ்ஸ ஸோ வச்சோ² இதோ சிதோ ச விப்ப²ந்தி³த்வா பலாயிதும் அஸக்கோந்தோ தமேவ த²ம்ப⁴ம் உபனிஸீதே³ய்ய வா உபனிபஜ்ஜேய்ய வா; ஏவமேவ இமினாபி பி⁴க்கு²னா தீ³க⁴ரத்தம் ரூபாரம்மணாதி³ரஸபானவட்³டி⁴தம் து³ட்ட²சித்தம் த³மேதுகாமேன ரூபாதி³ஆரம்மணதோ அபனேத்வா அரஞ்ஞம் வா…பே… ஸுஞ்ஞாகா³ரம் வா பவேஸேத்வா தத்த² அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸத²ம்பே⁴ ஸதியோத்தேன ப³ந்தி⁴தப்³ப³ம். ஏவமஸ்ஸ தம் சித்தம் இதோ சிதோ ச விப்ப²ந்தி³த்வாபி புப்³பே³ ஆசிண்ணாரம்மணம் அலப⁴மானம் ஸதியோத்தம் சி²ந்தி³த்வா பலாயிதும் அஸக்கோந்தம் தமேவாரம்மணம் உபசாரப்பனாவஸேன உபனிஸீத³தி சேவ உபனிபஜ்ஜதி ச. தேனாஹு போராணா –

‘‘யதா² த²ம்பே⁴ நிப³ந்தே⁴ய்ய, வச்ச²ம் த³ம்மம் நரோ இத⁴;

ப³ந்தே⁴ய்யேவம் ஸகம் சித்தம், ஸதியாரம்மணே த³ள்ஹ’’ந்தி. (விஸுத்³தி⁴. 1.217; தீ³. நி. அட்ட². 2.374; ம. நி. அட்ட². 1.107; படி. ம. அட்ட². 2.1.163);

ஏவமஸ்ஸேதம் ஸேனாஸனம் பா⁴வனானுரூபம் ஹோதி. தேன வுத்தம் – ‘‘இத³மஸ்ஸ ஆனாபானஸ்ஸதிஸமஆதி⁴பா⁴வனானுரூபஸேனாஸனபரிக்³க³ஹபரிதீ³பன’’ந்தி.

அத² வா யஸ்மா இத³ம் கம்மட்டா²னப்பபே⁴தே³ முத்³த⁴பூ⁴தம் ஸப்³ப³ஞ்ஞுபு³த்³த⁴பச்சேகபு³த்³த⁴பு³த்³த⁴ஸாவகானம் விஸேஸாதி⁴க³மதி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரபத³ட்டா²னம் ஆனாபானஸ்ஸதிகம்மட்டா²னம் இத்தி²புரிஸஹத்தி²அஸ்ஸாதி³ஸத்³த³ஸமாகுலம் கா³மந்தம் அபரிச்சஜித்வா ந ஸுகரம் ஸம்பாதே³தும், ஸத்³த³கண்டகத்தா ஜா²னஸ்ஸ. அகா³மகே பன அரஞ்ஞே ஸுகரம் யோகா³வசரேன இத³ம் கம்மட்டா²னம் பரிக்³க³ஹேத்வா ஆனாபானசதுத்த²ஜ்ஜா²னம் நிப்³ப³த்தேத்வா ததே³வ ச பாத³கம் கத்வா ஸங்கா²ரே ஸம்மஸித்வா அக்³க³ப²லம் அரஹத்தம் ஸம்பாபுணிதும், தஸ்மாஸ்ஸ அனுரூபம்ஸேனாஸனம் த³ஸ்ஸேந்தோ ப⁴க³வா ‘‘அரஞ்ஞக³தோ வா’’திஆதி³மாஹ.

வத்து²விஜ்ஜாசரியோ விய ஹி ப⁴க³வா, ஸோ யதா² வத்து²விஜ்ஜாசரியோ நக³ரபூ⁴மிம் பஸ்ஸித்வா ஸுட்டு² உபபரிக்கி²த்வா ‘‘ஏத்த² நக³ரம் மாபேதா²’’தி உபதி³ஸதி, ஸோத்தி²னா ச நக³ரே நிட்டி²தே ராஜகுலதோ மஹாஸக்காரம் லப⁴தி; ஏவமேவ யோகா³வசரஸ்ஸ அனுரூபஸேனாஸனம் உபபரிக்கி²த்வா ஏத்த² கம்மட்டா²னம் அனுயுஞ்ஜிதப்³ப³ந்தி உபதி³ஸதி. ததோ தத்த² கம்மட்டா²னம் அனுயுத்தேன யோகி³னா கமேன அரஹத்தே பத்தே ‘‘ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ வத ஸோ ப⁴க³வா’’தி மஹந்தம் ஸக்காரம் லப⁴தி. அயம் பன பி⁴க்கு² ‘‘தீ³பிஸதி³ஸோ’’தி வுச்சதி. யதா² ஹி மஹாதீ³பிராஜா அரஞ்ஞே திணக³ஹனம் வா வனக³ஹனம் வா பப்³ப³தக³ஹனம் வா நிஸ்ஸாய நிலீயித்வா வனமஹிம்ஸகோ³கண்ணஸூகராத³யோ மிகே³ க³ண்ஹாதி; ஏவமேவாயம் அரஞ்ஞாதீ³ஸு கம்மட்டா²னம் அனுயுஞ்ஜந்தோ பி⁴க்கு² யதா²க்கமேன ஸோதாபத்திஸகதா³கா³மிஅனாகா³மிஅரஹத்தமக்³கே³ சேவ அரியப²லஞ்ச க³ண்ஹாதீதி வேதி³தப்³போ³. தேனாஹு போராணா –

‘‘யதா²பி தீ³பிகோ நாம, நிலீயித்வா க³ண்ஹதீ மிகே³;

ததே²வாயம் பு³த்³த⁴புத்தோ, யுத்தயோகோ³ விபஸ்ஸகோ;

அரஞ்ஞம் பவிஸித்வான, க³ண்ஹாதி ப²லமுத்தம’’ந்தி. (மி. ப. 6.1.5);

தேனஸ்ஸ பரக்கமஜவயோக்³க³பூ⁴மிம் அரஞ்ஞஸேனாஸனம் த³ஸ்ஸேந்தோ ப⁴க³வா ‘‘அரஞ்ஞக³தோ வா’’திஆதி³மாஹ.

தத்த² அரஞ்ஞக³தோ வாதி அரஞ்ஞந்தி ‘‘நிக்க²மித்வா ப³ஹி இந்த³கீ²லா ஸப்³ப³மேதம் அரஞ்ஞ’’ந்தி (விப⁴. 529) ச ‘‘ஆரஞ்ஞகம் நாம ஸேனாஸனம் பஞ்சத⁴னுஸதிகம் பச்சி²ம’’ந்தி (பாரா. 653) ச ஏவம் வுத்தலக்க²ணேஸு அரஞ்ஞேஸு அனுரூபம் யம்கிஞ்சி பவிவேகஸுக²ம் அரஞ்ஞம் க³தோ. ருக்க²மூலக³தோ வாதி ருக்க²ஸமீபம் க³தோ. ஸுஞ்ஞாகா³ரக³தோ வாதி ஸுஞ்ஞம் விவித்தோகாஸம் க³தோ. ஏத்த² ச ட²பேத்வா அரஞ்ஞஞ்ச ருக்க²மூலஞ்ச அவஸேஸஸத்தவித⁴ஸேனாஸனக³தோபி ஸுஞ்ஞாகா³ரக³தோதி வத்தும் வட்டதி. ஏவமஸ்ஸ உதுத்தயானுகூலம் தா⁴துசரியானுகூலஞ்ச ஆனாபானஸ்ஸதிபா⁴வனானுரூபம் ஸேனாஸனம் உபதி³ஸித்வா அலீனானுத்³த⁴ச்சபக்கி²கம் ஸந்தமிரியாபத²ம் உபதி³ஸந்தோ ‘‘நிஸீத³தீ’’தி ஆஹ. அத²ஸ்ஸ நிஸஜ்ஜாய த³ள்ஹபா⁴வம் அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸானம் பவத்தனஸுக²தம் ஆரம்மணபரிக்³க³ஹூபாயஞ்ச த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘பல்லங்கம் ஆபு⁴ஜித்வா’’திஆதி³மாஹ.

தத்த² பல்லங்கந்தி ஸமந்ததோ ஊருப³த்³தா⁴ஸனம். ஆபு⁴ஜித்வாதி ஆப³ந்தி⁴த்வா. உஜும் காயம் பணிதா⁴யாதி உபரிமம் ஸரீரம் உஜுகம் ட²பேத்வா, அட்டா²ரஸ பிட்டி²கண்டகே கோடியா கோடிம் படிபாதே³த்வா. ஏவஞ்ஹி நிஸின்னஸ்ஸ சம்மமம்ஸன்ஹாரூனி ந பணமந்தி. அத²ஸ்ஸ யா தேஸம் பணமனப்பச்சயா க²ணே க²ணே வேத³னா உப்பஜ்ஜேய்யும், தா ந உப்பஜ்ஜந்தி. தாஸு அனுப்பஜ்ஜமானாஸு சித்தம் ஏகக்³க³ம் ஹோதி. கம்மட்டா²னம் ந பரிபததி. வுட்³டி⁴ம் பா²திம் உபக³ச்ச²தி.

பரிமுக²ம் ஸதிம் உபட்ட²பேத்வாதி கம்மட்டா²னாபி⁴முக²ம் ஸதிம் ட²பயித்வா. அத² வா ‘‘பரீ’’தி பரிக்³க³ஹட்டோ²; ‘‘முக²’’ந்தி நிய்யானட்டோ²; ‘‘ஸதீ’’தி உபட்டா²னட்டோ²; தேன வுச்சதி – ‘‘பரிமுக²ம் ஸதிம் உபட்ட²பேத்வா’’தி. ஏவம் படிஸம்பி⁴தா³யம் (படி. ம. 1.164-165) வுத்தனயேனபேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. தத்ராயம் ஸங்கே²போ – ‘‘பரிக்³க³ஹிதனிய்யானம் ஸதிம் கத்வா’’தி. ஸோ ஸதோவ அஸ்ஸஸதீதி ஸோ பி⁴க்கு² ஏவம் நிஸீதி³த்வா ஏவஞ்ச ஸதிம் உபட்ட²பேத்வா தம் ஸதிம் அவிஜஹந்தோ ஸதோஏவ அஸ்ஸஸதி, ஸதோ பஸ்ஸஸதி, ஸதோகாரீ ஹோதீதி வுத்தம் ஹோதி.

இதா³னி யேஹாகாரேஹி ஸதோகாரீ ஹோதி, தே த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘தீ³க⁴ம் வா அஸ்ஸஸந்தோ’’திஆதி³மாஹ. வுத்தஞ்ஹேதம் படிஸம்பி⁴தா³யம் – ‘‘ஸோ ஸதோவ அஸ்ஸஸதி, ஸதோ பஸ்ஸஸதீ’’தி ஏதஸ்ஸேவ விப⁴ங்கே³ –

‘‘பா³த்திம்ஸாய ஆகாரேஹி ஸதோகாரீ ஹோதி. தீ³க⁴ம் அஸ்ஸாஸவஸேன சித்தஸ்ஸ ஏகக்³க³தம் அவிக்கே²பம் பஜானதோ ஸதி உபட்டி²தா ஹோதி. தாய ஸதியா தேன ஞாணேன ஸதோகாரீ ஹோதி. தீ³க⁴ம் பஸ்ஸாஸவஸேன…பே… படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸீ அஸ்ஸாஸவஸேன படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸீ பஸ்ஸாஸவஸேன சித்தஸ்ஸ ஏகக்³க³தம் அவிக்கே²பம் பஜானதோ ஸதி உபட்டி²தா ஹோதி. தாய ஸதியா தேன ஞாணேன ஸதோகாரீ ஹோதீ’’தி (படி. ம. 1.165).

தத்த² தீ³க⁴ம் வா அஸ்ஸஸந்தோதி தீ³க⁴ம் வா அஸ்ஸாஸம் பவத்தேந்தோ. ‘‘அஸ்ஸாஸோ’’தி ப³ஹி நிக்க²மனவாதோ. ‘‘பஸ்ஸாஸோ’’தி அந்தோ பவிஸனவாதோ. ஸுத்தந்தட்ட²கதா²ஸு பன உப்படிபாடியா ஆக³தம்.

தத்த² ஸப்³பே³ஸம்பி க³ப்³ப⁴ஸேய்யகானம் மாதுகுச்சி²தோ நிக்க²மனகாலே பட²மம் அப்³ப⁴ந்தரவாதோ ப³ஹி நிக்க²மதி. பச்சா² பா³ஹிரவாதோ ஸுகு²மம் ரஜம் க³ஹேத்வா அப்³ப⁴ந்தரம் பவிஸந்தோ தாலும் ஆஹச்ச நிப்³பா³யதி. ஏவம் தாவ அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸா வேதி³தப்³பா³. யா பன தேஸம் தீ³க⁴ரஸ்ஸதா, ஸா அத்³தா⁴னவஸேன வேதி³தப்³பா³. யதா² ஹி ஓகாஸத்³தா⁴னம் ப²ரித்வா டி²தம் உத³கம் வா வாலிகா வா ‘‘தீ³க⁴முத³கம் தீ³கா⁴ வாலிகா, ரஸ்ஸமுத³கம் ரஸ்ஸா வாலிகா’’தி வுச்சதி. ஏவம் சுண்ணவிசுண்ணாபி அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸா ஹத்தி²ஸரீரே அஹிஸரீரே ச தேஸம் அத்தபா⁴வஸங்கா²தம் தீ³க⁴ம் அத்³தா⁴னம் ஸணிகம் பூரேத்வா ஸணிகமேவ நிக்க²மந்தி, தஸ்மா ‘‘தீ³கா⁴’’தி வுச்சந்தி. ஸுனக²ஸஸாதீ³னம் அத்தபா⁴வஸங்கா²தம் ரஸ்ஸம் அத்³தா⁴னம் ஸீக⁴ம் பூரேத்வா ஸீக⁴மேவ நிக்க²மந்தி, தஸ்மா ‘‘ரஸ்ஸா’’தி வுச்சந்தி. மனுஸ்ஸேஸு பன கேசி ஹத்தி²அஹிஆத³யோ விய காலத்³தா⁴னவஸேன தீ³க⁴ம் அஸ்ஸஸந்தி ச பஸ்ஸஸந்தி ச. கேசி ஸுனக²ஸஸாத³யோ விய ரஸ்ஸம். தஸ்மா தேஸம் காலவஸேன தீ³க⁴மத்³தா⁴னம் நிக்க²மந்தா ச பவிஸந்தா ச தே தீ³கா⁴. இத்தரமத்³தா⁴னம் நிக்க²மந்தா ச பவிஸந்தா ச ‘‘ரஸ்ஸா’’தி வேதி³தப்³பா³. தத்ராயம் பி⁴க்கு² நவஹாகாரேஹி தீ³க⁴ம் அஸ்ஸஸந்தோ ச பஸ்ஸஸந்தோ ச ‘‘தீ³க⁴ம் அஸ்ஸஸாமி பஸ்ஸஸாமீ’’தி பஜானாதி. ஏவம் பஜானதோ சஸ்ஸ ஏகேனாகாரேன காயானுபஸ்ஸனாஸதிபட்டா²னபா⁴வனா ஸம்பஜ்ஜதீதி வேதி³தப்³பா³. யதா²ஹ படிஸம்பி⁴தா³யம் –

‘‘கத²ம் தீ³க⁴ம் அஸ்ஸஸந்தோ ‘தீ³க⁴ம் அஸ்ஸஸாமீ’தி பஜானாதி, தீ³க⁴ம் பஸ்ஸஸந்தோ ‘தீ³க⁴ம் பஸ்ஸஸாமீ’தி பஜானாதி? தீ³க⁴ம் அஸ்ஸாஸம் அத்³தா⁴னஸங்கா²தே அஸ்ஸஸதி, தீ³க⁴ம் பஸ்ஸாஸம் அத்³தா⁴னஸங்கா²தே பஸ்ஸஸதி, தீ³க⁴ம் அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸம் அத்³தா⁴னஸங்கா²தே அஸ்ஸஸதிபி பஸ்ஸஸதிபி. தீ³க⁴ம் அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸம் அத்³தா⁴னஸங்கா²தே அஸ்ஸஸதோபி பஸ்ஸஸதோபி ச²ந்தோ³ உப்பஜ்ஜதி; ச²ந்த³வஸேன ததோ ஸுகு²மதரம் தீ³க⁴ம் அஸ்ஸாஸம் அத்³தா⁴னஸங்கா²தே அஸ்ஸஸதி, ச²ந்த³வஸேன ததோ ஸுகு²மதரம் தீ³க⁴ம் பஸ்ஸாஸம் அத்³தா⁴னஸங்கா²தே பஸ்ஸஸதி, ச²ந்த³வஸேன ததோ ஸுகு²மதரம் தீ³க⁴ம் அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸம் அத்³தா⁴னஸங்கா²தே அஸ்ஸஸதிபி பஸ்ஸஸதிபி. ச²ந்த³வஸேன ததோ ஸுகு²மதரம் தீ³க⁴ம் அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸம் அத்³தா⁴னஸங்கா²தே அஸ்ஸஸதோபி பஸ்ஸஸதோபி பாமோஜ்ஜம் உப்பஜ்ஜதி; பாமோஜ்ஜவஸேன ததோ ஸுகு²மதரம் தீ³க⁴ம் அஸ்ஸாஸம் அத்³தா⁴னஸங்கா²தே அஸ்ஸஸதி, பாமோஜ்ஜவஸேன ததோ ஸுகு²மதரம் தீ³க⁴ம் பஸ்ஸாஸம்…பே… தீ³க⁴ம் அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸம் அத்³தா⁴னஸங்கா²தே அஸ்ஸஸதிபி பஸ்ஸஸதிபி. பாமோஜ்ஜவஸேன ததோ ஸுகு²மதரம் தீ³க⁴ம் அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸம் அத்³தா⁴னஸங்கா²தே அஸ்ஸஸதோபி பஸ்ஸஸதோபி தீ³க⁴ம் அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸா சித்தம் விவத்ததி, உபேக்கா² ஸண்டா²தி. இமேஹி நவஹி ஆகாரேஹி தீ³க⁴ம் அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸா காயோ; உபட்டா²னம் ஸதி; அனுபஸ்ஸனா ஞாணம்; காயோ உபட்டா²னம், நோ ஸதி; ஸதி உபட்டா²னஞ்சேவ ஸதி ச. தாய ஸதியா தேன ஞாணேன தம் காயம் அனுபஸ்ஸதி. தேன வுச்சதி – ‘‘காயே காயானுபஸ்ஸனாஸதிபட்டா²னபா⁴வனா’’தி (படி. ம. 1.166).

ஏஸேவ நயோ ரஸ்ஸபதே³பி. அயம் பன விஸேஸோ – ‘‘யதா² ஏத்த² ‘தீ³க⁴ம் அஸ்ஸாஸம் அத்³தா⁴னஸங்கா²தே’தி வுத்தம்; ஏவமித⁴ ‘ரஸ்ஸம் அஸ்ஸாஸம் இத்தரஸங்கா²தே அஸ்ஸஸதீ’’தி ஆக³தம். தஸ்மா தஸ்ஸ வஸேன யாவ ‘‘தேன வுச்சதி காயே காயானுபஸ்ஸனாஸதிபட்டா²னபா⁴வனா’’தி தாவ யோஜேதப்³ப³ம். ஏவமயம் அத்³தா⁴னவஸேன இத்தரவஸேன ச இமேஹாகாரேஹி அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸே பஜானந்தோ தீ³க⁴ம் வா அஸ்ஸஸந்தோ ‘‘தீ³க⁴ம் அஸ்ஸஸாமீ’’தி பஜானாதி…பே… ரஸ்ஸம் வா பஸ்ஸஸந்தோ ‘‘ரஸ்ஸம் பஸ்ஸஸாமீ’’தி பஜானாதீதி வேதி³தப்³போ³.

ஏவம் பஜானதோ சஸ்ஸ –

‘‘தீ³கோ⁴ ரஸ்ஸோ ச அஸ்ஸாஸோ;

பஸ்ஸாஸோபி ச தாதி³ஸோ;

சத்தாரோ வண்ணா வத்தந்தி;

நாஸிகக்³கே³வ பி⁴க்கு²னோ’’தி. (விஸுத்³தி⁴. 1.219; படி. ம. அட்ட². 2.1.163);

ஸப்³ப³காயப்படிஸம்வேதீ³ அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமி…பே… பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீதி ஸிக்க²தீதி ஸகலஸ்ஸ அஸ்ஸாஸகாயஸ்ஸ ஆதி³மஜ்ஜ²பரியோஸானம் விதி³தம் கரோந்தோ பாகடம் கரோந்தோ ‘‘அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’’தி ஸிக்க²தி. ஸகலஸ்ஸ பஸ்ஸாஸகாயஸ்ஸ ஆதி³மஜ்ஜ²பரியோஸானம் விதி³தம் கரோந்தோ பாகடம் கரோந்தோ ‘‘பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’’தி ஸிக்க²தி. ஏவம் விதி³தம் கரோந்தோ பாகடம் கரோந்தோ ஞாணஸம்பயுத்தசித்தேன அஸ்ஸஸதி சேவ பஸ்ஸஸதி ச; தஸ்மா ‘‘அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமி பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’’தி ஸிக்க²தீதி வுச்சதி. ஏகஸ்ஸ ஹி பி⁴க்கு²னோ சுண்ணவிசுண்ணவிஸடே அஸ்ஸாஸகாயே பஸ்ஸாஸகாயே வா ஆதி³ பாகடோ ஹோதி, ந மஜ்ஜ²பரியோஸானம். ஸோ ஆதி³மேவ பரிக்³க³ஹேதும் ஸக்கோதி, மஜ்ஜ²பரியோஸானே கிலமதி. ஏகஸ்ஸ மஜ்ஜ²ம் பாகடம் ஹோதி, ந ஆதி³பரியோஸானம். ஸோ மஜ்ஜ²மேவ பரிக்³க³ஹேதும் ஸக்கோதி, ஆதி³பரியோஸானே கிலமதி. ஏகஸ்ஸ பரியோஸானம் பாகடம் ஹோதி, ந ஆதி³மஜ்ஜ²ம். ஸோ பரியோஸானம்யேவ பரிக்³க³ஹேதும் ஸக்கோதி, ஆதி³மஜ்ஜே² கிலமதி. ஏகஸ்ஸ ஸப்³ப³ம்பி பாகடம் ஹோதி, ஸோ ஸப்³ப³ம்பி பரிக்³க³ஹேதும் ஸக்கோதி, ந கத்த²சி கிலமதி. தாதி³ஸேன ப⁴விதப்³ப³ந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ – ‘‘ஸப்³ப³காயப்படிஸம்வேதீ³ அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமி…பே… பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீதி ஸிக்க²தீ’’தி.

தத்த² ஸிக்க²தீதி ஏவம் க⁴டதி வாயமதி. யோ வா ததா²பூ⁴தஸ்ஸ ஸம்வரோ; அயமேத்த² அதி⁴ஸீலஸிக்கா². யோ ததா²பூ⁴தஸ்ஸ ஸமாதி⁴; அயம் அதி⁴சித்தஸிக்கா². யா ததா²பூ⁴தஸ்ஸ பஞ்ஞா; அயம் அதி⁴பஞ்ஞாஸிக்கா²தி. இமா திஸ்ஸோ ஸிக்கா²யோ தஸ்மிம் ஆரம்மணே தாய ஸதியா தேன மனஸிகாரேன ஸிக்க²தி ஆஸேவதி பா⁴வேதி ப³ஹுலீகரோதீதி ஏவமேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. தத்த² யஸ்மா புரிமனயே கேவலம் அஸ்ஸஸிதப்³ப³ம் பஸ்ஸஸிதப்³ப³மேவ ச, ந அஞ்ஞம் கிஞ்சி காதப்³ப³ம்; இதோ பட்டா²ய பன ஞாணுப்பாத³னாதீ³ஸு யோகோ³ கரணீயோ. தஸ்மா தத்த² ‘‘அஸ்ஸஸாமீதி பஜானாதி பஸ்ஸஸாமீதி பஜானாதி’’ச்சேவ வத்தமானகாலவஸேன பாளிம் வத்வா இதோ பட்டா²ய கத்தப்³ப³ஸ்ஸ ஞாணுப்பாத³னாதி³னோ ஆகாரஸ்ஸ த³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘ஸப்³ப³காயப்படிஸம்வேதீ³ அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’’திஆதி³னா நயேன அனாக³தவசனவஸேன பாளி ஆரோபிதாதி வேதி³தப்³பா³.

பஸ்ஸம்ப⁴யம் காயஸங்கா²ரம் அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமி…பே… பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீதி ஸிக்க²தீதி ஓளாரிகம் காயஸங்கா²ரம் பஸ்ஸம்பே⁴ந்தோ படிப்பஸ்ஸம்பே⁴ந்தோ நிரோதே⁴ந்தோ வூபஸமேந்தோ அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமி பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீதி ஸிக்க²தி.

தத்ரேவம் ஓளாரிகஸுகு²மதா ச பஸ்ஸத்³தி⁴ ச வேதி³தப்³பா³. இமஸ்ஸ ஹி பி⁴க்கு²னோ புப்³பே³ அபரிக்³க³ஹிதகாலே காயோ ச சித்தஞ்ச ஸத³ரதா² ஹோந்தி. ஓளாரிகானம் காயசித்தானம் ஓளாரிகத்தே அவூபஸந்தே அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸாபி ஓளாரிகா ஹோந்தி, ப³லவதரா ஹுத்வா பவத்தந்தி, நாஸிகா நப்பஹோதி, முகே²ன அஸ்ஸஸந்தோபி பஸ்ஸஸந்தோபி திட்ட²தி. யதா³ பனஸ்ஸ காயோபி சித்தம்பி பரிக்³க³ஹிதா ஹோந்தி, ததா³ தே ஸந்தா ஹோந்தி வூபஸந்தா. தேஸு வூபஸந்தேஸு அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸா ஸுகு²மா ஹுத்வா பவத்தந்தி, ‘‘அத்தி² நு கோ² நத்தீ²’’தி விசேதப்³பா³காரப்பத்தா ஹோந்தி. ஸேய்யதா²பி புரிஸஸ்ஸ தா⁴வித்வா பப்³ப³தா வா ஓரோஹித்வா மஹாபா⁴ரம் வா ஸீஸதோ ஓரோபேத்வா டி²தஸ்ஸ ஓளாரிகா அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸா ஹோந்தி, நாஸிகா நப்பஹோதி, முகே²ன அஸ்ஸஸந்தோபி பஸ்ஸஸந்தோபி திட்ட²தி. யதா³ பனேஸ தம் பரிஸ்ஸமம் வினோதே³த்வா ந்ஹத்வா ச பிவித்வா ச அல்லஸாடகம் ஹத³யே கத்வா ஸீதாய சா²யாய நிபன்னோ ஹோதி, அத²ஸ்ஸ தே அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸா ஸுகு²மா ஹோந்தி, ‘‘அத்தி² நு கோ² நத்தீ²’’தி விசேதப்³பா³காரப்பத்தா. ஏவமேவ இமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ புப்³பே³ அபரிக்³க³ஹிதகாலே காயோ ச…பே… விசேதப்³பா³காரப்பத்தா ஹோந்தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ததா² ஹிஸ்ஸ புப்³பே³ அபரிக்³க³ஹிதகாலே ‘‘ஓளாரிகோளாரிகே காயஸங்கா²ரே பஸ்ஸம்பே⁴மீ’’தி ஆபோ⁴க³ஸமன்னாஹாரமனஸிகாரபச்சவேக்க²ணா நத்தி², பரிக்³க³ஹிதகாலே பன அத்தி². தேனஸ்ஸ அபரிக்³க³ஹிதகாலதோ பரிக்³க³ஹிதகாலே காயஸங்கா²ரோ ஸுகு²மோ ஹோதி. தேனாஹு போராணா –

‘‘ஸாரத்³தே⁴ காயே சித்தே ச, அதி⁴மத்தம் பவத்ததி;

அஸாரத்³த⁴ம்ஹி காயம்ஹி, ஸுகு²மம் ஸம்பவத்ததீ’’தி. (விஸுத்³தி⁴. 1.220; படி. ம. அட்ட². 2.1.163);

பரிக்³க³ஹேபி ஓளாரிகோ, பட²மஜ்ஜா²னூபசாரே ஸுகு²மோ; தஸ்மிம்பி ஓளாரிகோ பட²மஜ்ஜா²னே ஸுகு²மோ. பட²மஜ்ஜா²னே ச து³தியஜ்ஜா²னூபசாரே ச ஓளாரிகோ, து³தியஜ்ஜா²னே ஸுகு²மோ. து³தியஜ்ஜா²னே ச ததியஜ்ஜா²னூபசாரே ச ஓளாரிகோ, ததியஜ்ஜா²னே ஸுகு²மோ. ததியஜ்ஜா²னே ச சதுத்த²ஜ்ஜா²னூபசாரே ச ஓளாரிகோ, சதுத்த²ஜ்ஜா²னே அதிஸுகு²மோ அப்பவத்திமேவ பாபுணாதி. இத³ம் தாவ தீ³க⁴பா⁴ணகஸம்யுத்தபா⁴ணகானம் மதம்.

மஜ்ஜி²மபா⁴ணகா பன ‘‘பட²மஜ்ஜா²னே ஓளாரிகோ, து³தியஜ்ஜா²னூபசாரே ஸுகு²மோ’’தி ஏவம் ஹேட்டி²மஹேட்டி²மஜ்ஜா²னதோ உபரூபரிஜ்ஜா²னூபசாரேபி ஸுகு²மதரம் இச்ச²ந்தி. ஸப்³பே³ஸம்யேவ பன மதேன அபரிக்³க³ஹிதகாலே பவத்தகாயஸங்கா²ரோ பரிக்³க³ஹிதகாலே படிப்பஸ்ஸம்ப⁴தி, பரிக்³க³ஹிதகாலே பவத்தகாயஸங்கா²ரோ பட²மஜ்ஜா²னூபசாரே…பே… சதுத்த²ஜ்ஜா²னூபசாரே பவத்தகாயஸங்கா²ரோ சதுத்த²ஜ்ஜா²னே படிப்பஸ்ஸம்ப⁴தி. அயம் தாவ ஸமதே² நயோ.

விபஸ்ஸனாயம் பன அபரிக்³க³ஹே பவத்தோ காயஸங்கா²ரோ ஓளாரிகோ, மஹாபூ⁴தபரிக்³க³ஹே ஸுகு²மோ. ஸோபி ஓளாரிகோ, உபாதா³ரூபபரிக்³க³ஹே ஸுகு²மோ. ஸோபி ஓளாரிகோ, ஸகலரூபபரிக்³க³ஹே ஸுகு²மோ. ஸோபி ஓளாரிகோ, அரூபபரிக்³க³ஹே ஸுகு²மோ. ஸோபி ஓளாரிகோ, ரூபாரூபபரிக்³க³ஹே ஸுகு²மோ. ஸோபி ஓளாரிகோ, பச்சயபரிக்³க³ஹே ஸுகு²மோ. ஸோபி ஓளாரிகோ, ஸப்பச்சயனாமரூபபரிக்³க³ஹே ஸுகு²மோ. ஸோபி ஓளாரிகோ, லக்க²ணாரம்மணிகவிபஸ்ஸனாய ஸுகு²மோ. ஸோபி து³ப்³ப³லவிபஸ்ஸனாய ஓளாரிகோ, ப³லவவிபஸ்ஸனாய ஸுகு²மோ. தத்த² புப்³பே³ வுத்தனயேனேவ புரிமஸ்ஸ புரிமஸ்ஸ பச்சி²மேன பச்சி²மேன பஸ்ஸத்³தி⁴ வேதி³தப்³பா³. ஏவமேத்த² ஓளாரிகஸுகு²மதா ச பஸ்ஸத்³தி⁴ ச வேதி³தப்³பா³.

படிஸம்பி⁴தா³யம் பனஸ்ஸ ஸத்³தி⁴ம் சோத³னாஸோத⁴னாஹி ஏவமத்தோ² வுத்தோ – ‘‘கத²ம் பஸ்ஸம்ப⁴யம் காயஸங்கா²ரம் அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமி…பே… பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீ’’தி ஸிக்க²தி? கதமே காயஸங்கா²ரா? தீ³க⁴ம் அஸ்ஸாஸா காயிகா ஏதே த⁴ம்மா காயப்படிப³த்³தா⁴ காயஸங்கா²ரா, தே காயஸங்கா²ரே பஸ்ஸம்பே⁴ந்தோ நிரோதே⁴ந்தோ வூபஸமேந்தோ ஸிக்க²தி. தீ³க⁴ம் பஸ்ஸாஸா காயிகா ஏதே த⁴ம்மா…பே… ரஸ்ஸம் அஸ்ஸாஸா…பே… ரஸ்ஸம் பஸ்ஸாஸா… ஸப்³ப³காயப்படிஸம்வேதீ³ அஸ்ஸாஸா… ஸப்³ப³காயப்படிஸம்வேதீ³ பஸ்ஸாஸா காயிகா ஏதே த⁴ம்மா காயப்படிப³த்³தா⁴ காயஸங்கா²ரா, தே காயஸங்கா²ரே பஸ்ஸம்பே⁴ந்தோ நிரோதே⁴ந்தோ வூபஸமேந்தோ ஸிக்க²தி.

யதா²ரூபேஹி காயஸங்கா²ரேஹி யா காயஸ்ஸ ஆனமனா வினமனா ஸன்னமனா பணமனா இஞ்ஜனா ப²ந்த³னா சலனா கம்பனா பஸ்ஸம்ப⁴யம் காயஸங்கா²ரம் அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீதி ஸிக்க²தி, பஸ்ஸம்ப⁴யம் காயஸங்கா²ரம் பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீதி ஸிக்க²தி.

யதா²ரூபேஹி காயஸங்கா²ரேஹி யா காயஸ்ஸ ந ஆனமனா ந வினமனா ந ஸன்னமனா ந பணமனா அனிஞ்ஜனா அப²ந்த³னா அசலனா அகம்பனா, ஸந்தம் ஸுகு²மம் பஸ்ஸம்ப⁴யம் காயஸங்கா²ரம் அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீதி ஸிக்க²தி, பஸ்ஸம்ப⁴யம் காயஸங்கா²ரம் பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீதி ஸிக்க²தி.

இதி கிர பஸ்ஸம்ப⁴யம் காயஸங்கா²ரம் அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீதி ஸிக்க²தி, பஸ்ஸம்ப⁴யம் காயஸங்கா²ரம் பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீதி ஸிக்க²தி. ஏவம் ஸந்தே வாதூபலத்³தி⁴யா ச பபா⁴வனா ந ஹோதி, அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸானஞ்ச பபா⁴வனா ந ஹோதி, ஆனாபானஸ்ஸதியா ச பபா⁴வனா ந ஹோதி, ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴ஸ்ஸ ச பபா⁴வனா ந ந ஹோதி, ந ச நம் தம் ஸமாபத்திம் பண்டி³தா ஸமாபஜ்ஜந்திபி வுட்ட²ஹந்திபி.

இதி கிர பஸ்ஸம்ப⁴யம் காயஸங்கா²ரம் அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமி…பே… பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீதி ஸிக்க²தி. ஏவம் ஸந்தே வாதூபலத்³தி⁴யா ச பபா⁴வனா ஹோதி, அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸானஞ்ச பபா⁴வனா ஹோதி, ஆனாபானஸ்ஸதியா ச பபா⁴வனா ஹோதி, ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴ஸ்ஸ ச பபா⁴வனா ஹோதி, தஞ்ச நம் ஸமாபத்திம் பண்டி³தா ஸமாபஜ்ஜந்திபி வுட்ட²ஹந்திபி.

யதா² கத²ம் விய? ஸேய்யதா²பி கம்ஸே ஆகோடிதே பட²மம் ஓளாரிகா ஸத்³தா³ பவத்தந்தி, ஓளாரிகானம் ஸத்³தா³னம் நிமித்தம் ஸுக்³க³ஹிதத்தா ஸுமனஸிகதத்தா ஸூபதா⁴ரிதத்தா நிருத்³தே⁴பி ஓளாரிகே ஸத்³தே³ அத² பச்சா² ஸுகு²மகா ஸத்³தா³ பவத்தந்தி, ஸுகு²மகானம் ஸத்³தா³னம் நிமித்தம் ஸுக்³க³ஹிதத்தா ஸுமனஸிகதத்தா ஸூபதா⁴ரிதத்தா நிருத்³தே⁴பி ஸுகு²மகே ஸத்³தே³ அத² பச்சா² ஸுகு²மஸத்³த³னிமித்தாரம்மணதாபி சித்தம் பவத்ததி; ஏவமேவ பட²மம் ஓளாரிகா அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸா பவத்தந்தி, ஓளாரிகானம் அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸானம் நிமித்தம் ஸுக்³க³ஹிதத்தா ஸுமனஸிகதத்தா ஸூபதா⁴ரிதத்தா நிருத்³தே⁴பி ஓளாரிகே அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸே அத² பச்சா² ஸுகு²மகா அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸா பவத்தந்தி, ஸுகு²மகானம் அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸானம் நிமித்தம் ஸுக்³க³ஹிதத்தா ஸுமனஸிகதத்தா ஸூபதா⁴ரிதத்தா நிருத்³தே⁴பி ஸுகு²மகே அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸே அத² பச்சா² ஸுகு²மஅஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸனிமித்தாரம்மணதாபி சித்தம் ந விக்கே²பம் க³ச்ச²தி.

ஏவம் ஸந்தே வாதூபலத்³தி⁴யா ச பபா⁴வனா ஹோதி, அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸானஞ்ச பபா⁴வனா ஹோதி, ஆனாபானஸ்ஸதியா ச பபா⁴வனா ஹோதி, ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴ஸ்ஸ ச பபா⁴வனா ஹோதி, தஞ்ச நம் ஸமாபத்திம் பண்டி³தா ஸமாபஜ்ஜந்திபி வுட்ட²ஹந்திபி.

பஸ்ஸம்ப⁴யம் காயஸங்கா²ரந்தி அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸா காயோ, உபட்டா²னம் ஸதி, அனுபஸ்ஸனா ஞாணம். காயோ உபட்டா²னம் நோ ஸதி, ஸதி உபட்டா²னஞ்சேவ ஸதி ச, தாய ஸதியா தேன ஞாணேன தம் காயம் அனுபஸ்ஸதி. தேன வுச்சதி – ‘‘காயே காயானுபஸ்ஸனா ஸதிபட்டா²னபா⁴வனாதி (படி. ம. 1.171).

அயம் தாவேத்த² காயானுபஸ்ஸனாவஸேன வுத்தஸ்ஸ பட²மசதுக்கஸ்ஸ அனுபுப்³ப³பத³வண்ணனா.

யஸ்மா பனேத்த² இத³மேவ சதுக்கம் ஆதி³கம்மிகஸ்ஸ கம்மட்டா²னவஸேன வுத்தம், இதரானி பன தீணி சதுக்கானி ஏத்த² பத்தஜ்ஜா²னஸ்ஸ வேத³னாசித்தத⁴ம்மானுபஸ்ஸனாவஸேன வுத்தானி, தஸ்மா இத³ம் கம்மட்டா²னம் பா⁴வேத்வா ஆனாபானஸ்ஸதிசதுத்த²ஜ்ஜா²னபத³ட்டா²னாய விபஸ்ஸனாய ஸஹ படிஸம்பி⁴தா³ஹி அரஹத்தம் பாபுணிதுகாமேன பு³த்³த⁴புத்தேன யம் காதப்³ப³ம் தம் ஸப்³ப³ம் இதே⁴வ தாவ ஆதி³கம்மிகஸ்ஸ குலபுத்தஸ்ஸ வஸேன ஆதி³தோ பபு⁴தி ஏவம் வேதி³தப்³ப³ம். சதுப்³பி³த⁴ம் தாவ ஸீலம் விஸோதே⁴தப்³ப³ம். தத்த² திவிதா⁴ விஸோத⁴னா – அனாபஜ்ஜனம், ஆபன்னவுட்டா²னம், கிலேஸேஹி ச அப்பதிபீளனம். ஏவம் விஸுத்³த⁴ஸீலஸ்ஸ ஹி பா⁴வனா ஸம்பஜ்ஜதி. யம்பித³ம் சேதியங்க³ணவத்தம் போ³தி⁴யங்க³ணவத்தம் உபஜ்ஜா²யவத்தம் ஆசரியவத்தம் ஜந்தாக⁴ரவத்தம் உபோஸதா²கா³ரவத்தம் த்³வேஅஸீதி க²ந்த⁴கவத்தானி சுத்³த³ஸவித⁴ம் மஹாவத்தந்தி இமேஸம் வஸேன ஆபி⁴ஸமாசாரிகஸீலம் வுச்சதி, தம்பி ஸாது⁴கம் பரிபூரேதப்³ப³ம். யோ ஹி ‘‘அஹம் ஸீலம் ரக்கா²மி, கிம் ஆபி⁴ஸமாசாரிகேன கம்ம’’ந்தி வதே³ய்ய, தஸ்ஸ ஸீலம் பரிபூரேஸ்ஸதீதி நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி. ஆபி⁴ஸமாசாரிகவத்தே பன பரிபூரே ஸீலம் பரிபூரதி, ஸீலே பரிபூரே ஸமாதி⁴ க³ப்³ப⁴ம் க³ண்ஹாதி. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா – ‘‘ஸோ வத, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஆபி⁴ஸமாசாரிகம் த⁴ம்மம் அபரிபூரேத்வா ‘ஸீலானி பரிபூரேஸ்ஸதீ’தி நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதீ’’தி (அ. நி. 5.21) வித்தா²ரேதப்³ப³ம். தஸ்மா தேன யம்பித³ம் சேதியங்க³ணவத்தாதி³ ஆபி⁴ஸமாசாரிகஸீலம் வுச்சதி, தம்பி ஸாது⁴கம் பரிபூரேதப்³ப³ம். ததோ –

‘‘ஆவாஸோ ச குலம் லாபோ⁴, க³ணோ கம்மஞ்ச பஞ்சமம்;

அத்³தா⁴னம் ஞாதி ஆபா³தோ⁴, க³ந்தோ² இத்³தீ⁴தி தே த³ஸா’’தி.

ஏவம் வுத்தேஸு த³ஸஸு பலிபோ³தே⁴ஸு யோ பலிபோ³தோ⁴ அத்தி², ஸோ உபச்சி²ந்தி³தப்³போ³.

ஏவம் உபச்சி²ன்னபலிபோ³தே⁴ன கம்மட்டா²னம் உக்³க³ஹேதப்³ப³ம். தம்பி து³வித⁴ம் ஹோதி – ஸப்³ப³த்த²ககம்மட்டா²னஞ்ச பாரிஹாரியகம்மட்டா²னஞ்ச. தத்த² ஸப்³ப³த்த²ககம்மட்டா²னம் நாம பி⁴க்கு²ஸங்கா⁴தீ³ஸு மேத்தா மரணஸ்ஸதி ச அஸுப⁴ஸஞ்ஞாதிபி ஏகே. கம்மட்டா²னிகேன ஹி பி⁴க்கு²னா பட²மம் தாவ பரிச்சி²ந்தி³த்வா ஸீமட்ட²கபி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ மேத்தா பா⁴வேதப்³பா³; ததோ ஸீமட்ட²கதே³வதாஸு, ததோ கோ³சரகா³மே இஸ்ஸரஜனே, ததோ தத்த² மனுஸ்ஸே உபாதா³ய ஸப்³ப³ஸத்தேஸு. ஸோ ஹி பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ மேத்தாய ஸஹவாஸீனம் முது³சித்ததம் ஜனேதி, அத²ஸ்ஸ ஸுக²ஸம்வாஸதா ஹோதி. ஸீமட்ட²கதே³வதாஸு மேத்தாய முது³கதசித்தாஹி தே³வதாஹி த⁴ம்மிகாய ரக்கா²ய ஸுஸம்விஹிதாரக்கோ² ஹோதி. கோ³சரகா³மே இஸ்ஸரஜனே மேத்தாய முது³கதசித்தஸந்தானேஹி இஸ்ஸரேஹி த⁴ம்மிகாய ரக்கா²ய ஸுரக்கி²தபரிக்கா²ரோ ஹோதி. தத்த² மனுஸ்ஸேஸு மேத்தாய பஸாதி³தசித்தேஹி தேஹி அபரிபூ⁴தோ ஹுத்வா விசரதி. ஸப்³ப³ஸத்தேஸு மேத்தாய ஸப்³ப³த்த² அப்படிஹதசாரோ ஹோதி.

மரணஸ்ஸதியா பன ‘‘அவஸ்ஸம் மரிதப்³ப³’’ந்தி சிந்தேந்தோ அனேஸனம் பஹாய உபரூபரிவட்³ட⁴மானஸம்வேகோ³ அனோலீனவுத்திகோ ஹோதி. அஸுப⁴ஸஞ்ஞாய தி³ப்³பே³ஸுபி ஆரம்மணேஸு தண்ஹா நுப்பஜ்ஜதி. தேனஸ்ஸேதம் தயம் ஏவம் ப³ஹூபகாரத்தா ‘‘ஸப்³ப³த்த² அத்த²யிதப்³ப³ம் இச்சி²தப்³ப³’’ந்தி கத்வா அதி⁴ப்பேதஸ்ஸ ச யோகா³னுயோக³கம்மஸ்ஸ பத³ட்டா²னத்தா ‘‘ஸப்³ப³த்த²ககம்மட்டா²ன’’ந்தி வுச்சதி.

அட்ட²திம்ஸாரம்மணேஸு பன யம் யஸ்ஸ சரிதானுகூலம், தம் தஸ்ஸ நிச்சம் பரிஹரிதப்³ப³த்தா யதா²வுத்தேனேவ நயேன ‘‘பாரிஹாரியகம்மட்டா²ன’’ந்திபி வுச்சதி. இத⁴ பன இத³மேவ ஆனாபானஸ்ஸதிகம்மட்டா²னம் ‘‘பாரிஹாரியகம்மட்டா²ன’’ந்தி வுச்சதி. அயமேத்த² ஸங்கே²போ. வித்தா²ரோ பன ஸீலவிஸோத⁴னகத²ம் பலிபோ³து⁴பச்சே²த³கத²ஞ்ச இச்ச²ந்தேன விஸுத்³தி⁴மக்³க³தோ க³ஹேதப்³போ³.

ஏவம் விஸுத்³த⁴ஸீலேன பன உபச்சி²ன்னபலிபோ³தே⁴ன ச இத³ம் கம்மட்டா²னம் உக்³க³ண்ஹந்தேன இமினாவ கம்மட்டா²னேன சதுத்த²ஜ்ஜா²னம் நிப்³ப³த்தேத்வா விபஸ்ஸனம் வட்³டே⁴த்வா அரஹத்தம் பத்தஸ்ஸ பு³த்³த⁴புத்தஸ்ஸ ஸந்திகே உக்³க³ஹேதப்³ப³ம். தம் அலப⁴ந்தேன அனாகா³மிஸ்ஸ, தம்பி அலப⁴ந்தேன ஸகதா³கா³மிஸ்ஸ, தம்பி அலப⁴ந்தேன ஸோதாபன்னஸ்ஸ, தம்பி அலப⁴ந்தேன ஆனாபானசதுத்த²ஜ்ஜா²னலாபி⁴ஸ்ஸ, தம்பி அலப⁴ந்தேன பாளியா அட்ட²கதா²ய ச அஸம்மூள்ஹஸ்ஸ வினிச்ச²யாசரியஸ்ஸ ஸந்திகே உக்³க³ஹேதப்³ப³ம். அரஹந்தாத³யோ ஹி அத்தனா அதி⁴க³தமக்³க³மேவ ஆசிக்க²ந்தி. அயம் பன க³ஹனபதே³ஸே மஹாஹத்தி²பத²ம் நீஹரந்தோ விய ஸப்³ப³த்த² அஸம்மூள்ஹோ ஸப்பாயாஸப்பாயம் பரிச்சி²ந்தி³த்வா கதே²தி.

தத்ராயம் அனுபுப்³பி³கதா² – தேன பி⁴க்கு²னா ஸல்லஹுகவுத்தினா வினயாசாரஸம்பன்னேன வுத்தப்பகாரமாசரியம் உபஸங்கமித்வா வத்தபடிபத்தியா ஆராதி⁴தசித்தஸ்ஸ தஸ்ஸ ஸந்திகே பஞ்சஸந்தி⁴கம் கம்மட்டா²னம் உக்³க³ஹேதப்³ப³ம். தத்ரிமே பஞ்ச ஸந்த⁴யோ – உக்³க³ஹோ, பரிபுச்சா², உபட்டா²னம், அப்பனா, லக்க²ணந்தி. தத்த² ‘‘உக்³க³ஹோ’’ நாம கம்மட்டா²னஸ்ஸ உக்³க³ண்ஹனம், ‘‘பரிபுச்சா²’’ நாம கம்மட்டா²னஸ்ஸ பரிபுச்ச²னா, ‘‘உபட்டா²னம்’’ நாம கம்மட்டா²னஸ்ஸ உபட்டா²னம், ‘‘அப்பனா’’ நாம கம்மட்டா²னப்பனா, ‘‘லக்க²ணம்’’ நாம கம்மட்டா²னஸ்ஸ லக்க²ணம். ‘‘ஏவம்லக்க²ணமித³ம் கம்மட்டா²ன’’ந்தி கம்மட்டா²னஸபா⁴வூபதா⁴ரணந்தி வுத்தம் ஹோதி.

ஏவம் பஞ்சஸந்தி⁴கம் கம்மட்டா²னம் உக்³க³ண்ஹந்தோ அத்தனாபி ந கிலமதி, ஆசரியம்பி ந விஹேடே²தி; தஸ்மா தோ²கம் உத்³தி³ஸாபேத்வா ப³ஹுகாலம் ஸஜ்ஜா²யித்வா ஏவம் பஞ்சஸந்தி⁴கம் கம்மட்டா²னம் உக்³க³ஹேத்வா ஸசே தத்த² ஸப்பாயம் ஹோதி, தத்தே²வ வஸிதப்³ப³ம். நோ சே தத்த² ஸப்பாயம் ஹோதி, ஆசரியம் ஆபுச்சி²த்வா ஸசே மந்த³பஞ்ஞோ யோஜனபரமம் க³ந்த்வா, ஸசே திக்க²பஞ்ஞோ தூ³ரம்பி க³ந்த்வா அட்டா²ரஸஸேனாஸனதோ³ஸவிவஜ்ஜிதம், பஞ்சஸேனாஸனங்க³ஸமன்னாக³தம் ஸேனாஸனம் உபக³ம்ம தத்த² வஸந்தேன உபச்சி²ன்னகு²த்³த³கபலிபோ³தே⁴ன கதப⁴த்தகிச்சேன ப⁴த்தஸம்மத³ம் படிவினோதே³த்வா ரதனத்தயகு³ணானுஸ்ஸரணேன சித்தம் ஸம்பஹம்ஸேத்வா ஆசரியுக்³க³ஹதோ ஏகபத³ம்பி அஸம்முஸ்ஸந்தேன இத³ம் ஆனாபானஸ்ஸதிகம்மட்டா²னம் மனஸிகாதப்³ப³ம். அயமேத்த² ஸங்கே²போ. வித்தா²ரோ பன இமம் கதா²மக்³க³ம் இச்ச²ந்தேன விஸுத்³தி⁴மக்³க³தோ (விஸுத்³தி⁴. 1.55) க³ஹேதப்³போ³.

யம் பன வுத்தம் ‘‘இத³ம் ஆனாபானஸ்ஸதிகம்மட்டா²னம் மனஸிகாதப்³ப³’’ந்தி தத்ராயம் மனஸிகாரவிதி⁴ –

‘‘க³ணனா அனுப³ந்த⁴னா, பு²ஸனா ட²பனா ஸல்லக்க²ணா;

விவட்டனா பாரிஸுத்³தி⁴, தேஸஞ்ச படிபஸ்ஸனா’’தி. (விஸுத்³தி⁴. 1.223; படி. ம. அட்ட². 2.1.163);

‘‘க³ணனா’’தி க³ணனாயேவ. ‘‘அனுப³ந்த⁴னா’’தி அனுவஹனா. ‘‘பு²ஸனா’’தி பு²ட்ட²ட்டா²னம். ‘‘ட²பனா’’தி அப்பனா. ‘‘ஸல்லக்க²ணா’’தி விபஸ்ஸனா. ‘‘விவட்டனா’’தி மக்³கோ³. ‘‘பாரிஸுத்³தீ⁴’’தி ப²லம். ‘‘தேஸஞ்ச படிபஸ்ஸனா’’தி பச்சவேக்க²ணா. தத்த² இமினா ஆதி³கம்மிககுலபுத்தேன பட²மம் க³ணனாய இத³ம் கமட்டா²னம் மனஸிகாதப்³ப³ம். க³ணேந்தேன ச பஞ்சன்னம் ஹேட்டா² ந ட²பேதப்³ப³ம், த³ஸன்னம் உபரி ந நேதப்³ப³ம், அந்தரே க²ண்ட³ம் ந த³ஸ்ஸேதப்³ப³ம். பஞ்சன்னம் ஹேட்டா² ட²பேந்தஸ்ஸ ஹி ஸம்பா³தே⁴ ஓகாஸே சித்துப்பாதோ³ விப்ப²ந்த³தி, ஸம்பா³தே⁴ வஜே ஸன்னிருத்³த⁴கோ³க³ணோ விய. த³ஸன்னம் உபரி நேந்தஸ்ஸ க³ணனானிஸ்ஸிதோவ சித்துப்பாதோ³ ஹோதி. அந்தரா க²ண்ட³ம் த³ஸ்ஸேந்தஸ்ஸ ‘‘ஸிகா²ப்பத்தம் நு கோ² மே கம்மட்டா²னம், நோ’’தி சித்தம் விகம்பதி. தஸ்மா ஏதே தோ³ஸே வஜ்ஜேத்வா க³ணேதப்³ப³ம்.

க³ணேந்தேன ச பட²மம் த³ந்த⁴க³ணனாய த⁴ஞ்ஞமாபகக³ணனாய க³ணேதப்³ப³ம். த⁴ஞ்ஞமாபகோ ஹி நாளிம் பூரேத்வா ‘‘ஏக’’ந்தி வத்வா ஓகிரதி. புன பூரேந்தோ கிஞ்சி கசவரம் தி³ஸ்வா தம் ச²ட்³டே³ந்தோ ‘‘ஏகம் ஏக’’ந்தி வத³தி. ஏஸ நயோ ‘‘த்³வே த்³வே’’திஆதீ³ஸு. ஏவமேவ இமினாபி அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸேஸு யோ உபட்டா²தி தம் க³ஹேத்வா ‘‘ஏகம் ஏக’’ந்தி ஆதி³ம்கத்வா யாவ ‘‘த³ஸ த³ஸா’’தி பவத்தமானம் பவத்தமானம் உபலக்கே²த்வாவ க³ணேதப்³ப³ம். தஸ்ஸேவம் க³ணயதோ நிக்க²மந்தா ச பவிஸந்தா ச அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸா பாகடா ஹோந்தி.

அதா²னேன தம் த³ந்த⁴க³ணனம் த⁴ஞ்ஞமாபகக³ணனம் பஹாய ஸீக⁴க³ணனாய கோ³பாலகக³ணனாய க³ணேதப்³ப³ம். சே²கோ ஹி கோ³பாலகோ ஸக்க²ராயோ உச்ச²ங்கே³ன க³ஹேத்வா ரஜ்ஜுத³ண்ட³ஹத்தோ² பாதோவ வஜம் க³ந்த்வா கா³வோ பிட்டி²யம் பஹரித்வா பலிக⁴த்த²ம்ப⁴மத்த²கே நிஸின்னோ த்³வாரம் பத்தம் பத்தம்யேவ கா³வம் ‘‘ஏகோ த்³வே’’தி ஸக்க²ரம் கி²பித்வா கி²பித்வா க³ணேதி. தியாமரத்திம் ஸம்பா³தே⁴ ஓகாஸே து³க்க²ம் வுத்த²கோ³க³ணோ நிக்க²மந்தோ அஞ்ஞமஞ்ஞம் உபனிக⁴ம்ஸந்தோ வேகே³ன வேகே³ன புஞ்ஜோ புஞ்ஜோ ஹுத்வா நிக்க²மதி. ஸோ வேகே³ன வேகே³ன ‘‘தீணி சத்தாரி பஞ்ச த³ஸா’’தி க³ணேதியேவ. ஏவமிமஸ்ஸாபி புரிமனயேன க³ணயதோ அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸா பாகடா ஹுத்வா ஸீக⁴ம் ஸீக⁴ம் புனப்புனம் ஸஞ்சரந்தி. ததோ தேன ‘‘புனப்புனம் ஸஞ்சரந்தீ’’தி ஞத்வா அந்தோ ச ப³ஹி ச அக்³க³ஹேத்வா த்³வாரப்பத்தம் த்³வாரப்பத்தம்யேவ க³ஹேத்வா ‘‘ஏகோ த்³வே தீணி சத்தாரி பஞ்ச, ஏகோ த்³வே தீணி சத்தாரி பஞ்ச ச², ஏகோ த்³வே தீணி சத்தாரி பஞ்ச ச² ஸத்த…பே… அட்ட²… நவ… த³ஸா’’தி ஸீக⁴ம் ஸீக⁴ம் க³ணேதப்³ப³மேவ. க³ணனாபடிப³த்³தே⁴ ஹி கம்மட்டா²னே க³ணனாப³லேனேவ சித்தம் ஏகக்³க³ம் ஹோதி அரித்தூபத்த²ம்ப⁴னவஸேன சண்ட³ஸோதே நாவாட²பனமிவ.

தஸ்ஸேவம் ஸீக⁴ம் ஸீக⁴ம் க³ணயதோ கம்மட்டா²னம் நிரந்தரப்பவத்தம் விய ஹுத்வா உபட்டா²தி. அத² ‘‘நிரந்தரம் பவத்ததீ’’தி ஞத்வா அந்தோ ச ப³ஹி ச வாதம் அபரிக்³க³ஹேத்வா புரிமனயேனேவ வேகே³ன வேகே³ன க³ணேதப்³ப³ம். அந்தோபவிஸனவாதேன ஹி ஸத்³தி⁴ம் சித்தம் பவேஸயதோ அப்³ப⁴ந்தரம் வாதப்³பா⁴ஹதம் மேத³பூரிதம் விய ஹோதி, ப³ஹினிக்க²மனவாதேன ஸத்³தி⁴ம் சித்தம் நீஹரதோ ப³ஹித்³தா⁴ புது²த்தாரம்மணே சித்தம் விக்கி²பதி. பு²ட்டோ²காஸே பன ஸதிம் ட²பேத்வா பா⁴வேந்தஸ்ஸேவ பா⁴வனா ஸம்பஜ்ஜதி. தேன வுத்தம் – ‘‘அந்தோ ச ப³ஹி ச வாதம் அபரிக்³க³ஹேத்வா புரிமனயேனேவ வேகே³ன வேகே³ன க³ணேதப்³ப³’’ந்தி.

கீவ சிரம் பனேதம் க³ணேதப்³ப³ந்தி? யாவ வினா க³ணனாய அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸாரம்மணே ஸதி ஸந்திட்ட²தி. ப³ஹி விஸடவிதக்கவிச்சே²த³ம் கத்வா அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸாரம்மணே ஸதி ஸண்ட²பனத்த²ம்யேவ ஹி க³ணனாதி.

ஏவம் க³ணனாய மனஸிகத்வா அனுப³ந்த⁴னாய மனஸிகாதப்³ப³ம். அனுப³ந்த⁴னா நாம க³ணனம் படிஸம்ஹரித்வா ஸதியா நிரந்தரம் அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸானம் அனுக³மனம்; தஞ்ச கோ² ந ஆதி³மஜ்ஜ²பரியோஸானானுக³மனவஸேன. ப³ஹினிக்க²மனவாதஸ்ஸ ஹி நாபி⁴ ஆதி³, ஹத³யம் மஜ்ஜ²ம், நாஸிகக்³க³ம் பரியோஸானம். அப்³ப⁴ந்தரபவிஸனவாதஸ்ஸ நாஸிகக்³க³ம் ஆதி³, ஹத³யம் மஜ்ஜ²ம், நாபி⁴ பரியோஸானம். தஞ்சஸ்ஸ அனுக³ச்ச²தோ விக்கே²பக³தம் சித்தம் ஸாரத்³தா⁴ய சேவ ஹோதி இஞ்ஜனாய ச. யதா²ஹ –

‘‘அஸ்ஸாஸாதி³மஜ்ஜ²பரியோஸானம் ஸதியா அனுக³ச்ச²தோ அஜ்ஜ²த்தம் விக்கே²பக³தேன சித்தேன காயோபி சித்தம்பி ஸாரத்³தா⁴ ச ஹோந்தி இஞ்ஜிதா ச ப²ந்தி³தா ச. பஸ்ஸாஸாதி³மஜ்ஜ²பரியோஸானம் ஸதியா அனுக³ச்ச²தோ ப³ஹித்³தா⁴ விக்கே²பக³தேன சித்தேன காயோபி சித்தம்பி ஸாரத்³தா⁴ ச ஹோந்தி இஞ்ஜிதா ச ப²ந்தி³தா சா’’தி (படி. ம. 1.157).

தஸ்மா அனுப³ந்த⁴னாய மனஸிகரோந்தேன ந ஆதி³மஜ்ஜ²பரியோஸானவஸேன மனஸிகாதப்³ப³ம். அபிச கோ² பு²ஸனாவஸேன ச ட²பனாவஸேன ச மனஸிகாதப்³ப³ம். க³ணனானுப³ந்த⁴னாவஸேன விய ஹி பு²ஸனாட²பனாவஸேன விஸும் மனஸிகாரோ நத்தி². பு²ட்ட²பு²ட்ட²ட்டா²னேயேவ பன க³ணேந்தோ க³ணனாய ச பு²ஸனாய ச மனஸி கரோதி. தத்தே²வ க³ணனம் படிஸம்ஹரித்வா தே ஸதியா அனுப³ந்த⁴ந்தோ அப்பனாவஸேன ச சித்தம் ட²பேந்தோ ‘‘அனுப³ந்த⁴னாய ச பு²ஸனாய ச ட²பனாய ச மனஸி கரோதீ’’தி வுச்சதி. ஸ்வாயமத்தோ² அட்ட²கதா²யம் வுத்தபங்கு³ளதோ³வாரிகோபமாஹி படிஸம்பி⁴தா³யம் வுத்தககசோபமாய ச வேதி³தப்³போ³.

தத்ராயம் பங்கு³ளோபமா – ‘‘ஸேய்யதா²பி பங்கு³ளோ தோ³லாய கீளதம் மாதாபுத்தானம் தோ³லம் கி²பித்வா தத்தே²வ தோ³லத்த²ம்ப⁴மூலே நிஸின்னோ கமேன ஆக³ச்ச²ந்தஸ்ஸ ச க³ச்ச²ந்தஸ்ஸ ச தோ³லாப²லகஸ்ஸ உபோ⁴ கோடியோ மஜ்ஜ²ஞ்ச பஸ்ஸதி, ந ச உபோ⁴கோடிமஜ்ஜா²னம் த³ஸ்ஸனத்த²ம் ப்³யாவடோ ஹோதி. ஏவமேவாயம் பி⁴க்கு² ஸதிவஸேன உபனிப³ந்த⁴னத்த²ம்ப⁴மூலே ட²த்வா அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸதோ³லம் கி²பித்வா தத்தே²வ நிமித்தே ஸதியா நிஸின்னோ கமேன ஆக³ச்ச²ந்தானஞ்ச க³ச்ச²ந்தானஞ்ச பு²ட்ட²ட்டா²னே அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸானம் ஆதி³மஜ்ஜ²பரியோஸானம் ஸதியா அனுக³ச்ச²ந்தோ தத்த² ச சித்தம் ட²பேந்தோ பஸ்ஸதி, ந ச தேஸம் த³ஸ்ஸனத்த²ம் ப்³யாவடோ ஹோதி. அயம் பங்கு³ளோபமா.

அயம் பன தோ³வாரிகோபமா – ‘‘ஸேய்யதா²பி தோ³வாரிகோ நக³ரஸ்ஸ அந்தோ ச ப³ஹி ச புரிஸே ‘கோ த்வம், குதோ வா ஆக³தோ, குஹிம் வா க³ச்ச²ஸி, கிம் வா தே ஹத்தே²’தி ந வீமம்ஸதி, ந ஹி தஸ்ஸ தே பா⁴ரா. த்³வாரப்பத்தம் த்³வாரப்பத்தம்யேவ பன வீமம்ஸதி; ஏவமேவ இமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அந்தோ பவிட்ட²வாதா ச ப³ஹி நிக்க²ந்தவாதா ச ந பா⁴ரா ஹோந்தி, த்³வாரப்பத்தா த்³வாரப்பத்தாயேவ பா⁴ராதி. அயம் தோ³வாரிகோபமா.

ககசோபமா பன ஆதி³தோபபு⁴தி ஏவம் வேதி³தப்³பா³. வுத்தஞ்ஹேதம் –

‘‘நிமித்தம் அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸா, அனாரம்மணமேகசித்தஸ்ஸ;

அஜானதோ ச தயோ த⁴ம்மே, பா⁴வனானுபலப்³ப⁴தி.

‘‘நிமித்தம் அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸா, அனாரம்மணமேகசித்தஸ்ஸ;

ஜானதோ ச தயோ த⁴ம்மே, பா⁴வனா உபலப்³ப⁴தீ’’தி. (படி. ம. 1.159);

கத²ம் இமே தயோ த⁴ம்மா ஏகசித்தஸ்ஸ ஆரம்மணம் ந ஹோந்தி, ந சிமே தயோ த⁴ம்மா அவிதி³தா ஹோந்தி, ந ச சித்தம் விக்கே²பம் க³ச்ச²தி, பதா⁴னஞ்ச பஞ்ஞாயதி, பயோக³ஞ்ச ஸாதே⁴தி, விஸேஸமதி⁴க³ச்ச²தி? ஸேய்யதா²பி ருக்கோ² ஸமே பூ⁴மிபா⁴கே³ நிக்கி²த்தோ, தமேனம் புரிஸோ ககசேன சி²ந்தே³ய்ய, ருக்கே² பு²ட்ட²ககசத³ந்தானம் வஸேன புரிஸஸ்ஸ ஸதி உபட்டி²தா ஹோதி, ந ஆக³தே வா க³தே வா ககசத³ந்தே மனஸி கரோதி, ந ஆக³தா வா க³தா வா ககசத³ந்தா அவிதி³தா ஹோந்தி, பதா⁴னஞ்ச பஞ்ஞாயதி, பயோக³ஞ்ச ஸாதே⁴தி.

யதா² ருக்கோ² ஸமே பூ⁴மிபா⁴கே³ நிக்கி²த்தோ; ஏவம் உபனிப³ந்த⁴னனிமித்தம். யதா² ககசத³ந்தா; ஏவம் அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸா. யதா² ருக்கே² பு²ட்ட²ககசத³ந்தானம் வஸேன புரிஸஸ்ஸ ஸதி உபட்டி²தா ஹோதி, ந ஆக³தே வா க³தே வா ககசத³ந்தே மனஸி கரோதி, ந ஆக³தா வா க³தா வா ககசத³ந்தா அவிதி³தா ஹோந்தி, பதா⁴னஞ்ச பஞ்ஞாயதி, பயோக³ஞ்ச ஸாதே⁴தி, ஏவமேவ பி⁴க்கு² நாஸிகக்³கே³ வா முக²னிமித்தே வா ஸதிம் உபட்ட²பேத்வா நிஸின்னோ ஹோதி, ந ஆக³தே வா க³தே வா அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸே மனஸி கரோதி, ந ஆக³தா வா க³தா வா அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸா அவிதி³தா ஹோந்தி, பதா⁴னஞ்ச பஞ்ஞாயதி, பயோக³ஞ்ச ஸாதே⁴தி, விஸேஸமதி⁴க³ச்ச²தி.

பதா⁴னந்தி கதமம் பதா⁴னம்? ஆரத்³த⁴வீரியஸ்ஸ காயோபி சித்தம்பி கம்மனியம் ஹோதி – இத³ம் பதா⁴னம். கதமோ பயோகோ³? ஆரத்³த⁴வீரியஸ்ஸ உபக்கிலேஸா பஹீயந்தி, விதக்கா வூபஸம்மந்தி – அயம் பயோகோ³. கதமோ விஸேஸோ? ஆரத்³த⁴வீரியஸ்ஸ ஸம்யோஜனா பஹீயந்தி, அனுஸயா ப்³யந்தீ ஹோந்தி – அயம் விஸேஸோ. ஏவம் இமே தயோ த⁴ம்மா ஏகசித்தஸ்ஸ ஆரம்மணா ந ஹோந்தி, ந சிமே தயோ த⁴ம்மா அவிதி³தா ஹோந்தி, ந ச சித்தம் விக்கே²பம் க³ச்ச²தி, பதா⁴னஞ்ச பஞ்ஞாயதி, பயோக³ஞ்ச ஸாதே⁴தி, விஸேஸமதி⁴க³ச்ச²தி.

‘‘ஆனாபானஸ்ஸதீ யஸ்ஸ, பரிபுண்ணா ஸுபா⁴விதா;

அனுபுப்³ப³ம் பரிசிதா, யதா² பு³த்³தே⁴ன தே³ஸிதா;

ஸோ இமம் லோகம் பபா⁴ஸேதி, அப்³பா⁴ முத்தோவ சந்தி³மா’’தி. (படி. ம. 1.160);

அயம் ககசோபமா. இத⁴ பனஸ்ஸ ஆக³தாக³தவஸேன அமனஸிகாரமத்தமேவ பயோஜனந்தி வேதி³தப்³ப³ம். இத³ம் கம்மட்டா²னம் மனஸிகரோதோ கஸ்ஸசி நசிரேனேவ நிமித்தஞ்ச உப்பஜ்ஜதி, அவஸேஸஜ்ஜா²னங்க³படிமண்டி³தா அப்பனாஸங்கா²தா ட²பனா ச ஸம்பஜ்ஜதி. கஸ்ஸசி பன க³ணனாவஸேனேவ மனஸிகாரகாலதோபபு⁴தி அனுக்கமதோ ஓளாரிகஅஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸனிரோத⁴வஸேன காயத³ரதே² வூபஸந்தே காயோபி சித்தம்பி லஹுகம் ஹோதி, ஸரீரம் ஆகாஸே லங்க⁴னாகாரப்பத்தம் விய ஹோதி. யதா² ஸாரத்³த⁴காயஸ்ஸ மஞ்சே வா பீடே² வா நிஸீத³தோ மஞ்சபீட²ம் ஓனமதி, விகூஜதி, பச்சத்த²ரணம் வலிம் க³ண்ஹாதி. அஸாரத்³த⁴காயஸ்ஸ பன நிஸீத³தோ நேவ மஞ்சபீட²ம் ஓனமதி, ந விகூஜதி, ந பச்சத்த²ரணம் வலிம் க³ண்ஹாதி, தூலபிசுபூரிதம் விய மஞ்சபீட²ம் ஹோதி. கஸ்மா? யஸ்மா அஸாரத்³தோ⁴ காயோ லஹுகோ ஹோதி; ஏவமேவ க³ணனாவஸேன மனஸிகாரகாலதோபபு⁴தி அனுக்கமதோ ஓளாரிகஅஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸனிரோத⁴வஸேன காயத³ரதே² வூபஸந்தே காயோபி சித்தம்பி லஹுகம் ஹோதி, ஸரீரம் ஆகாஸே லங்க⁴னாகாரப்பத்தம் விய ஹோதி.

தஸ்ஸ ஓளாரிகே அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸே நிருத்³தே⁴ ஸுகு²மஅஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸனிமித்தாரம்மணம் சித்தம் பவத்ததி, தஸ்மிம்பி நிருத்³தே⁴ அபராபரம் ததோ ஸுகு²மதரஸுகு²மதமனிமித்தாரம்மணம் பவத்ததியேவ. கத²ம்? யதா² புரிஸோ மஹதியா லோஹஸலாகாய கம்ஸதாளம் ஆகோடேய்ய, ஏகப்பஹாரேன மஹாஸத்³தோ³ உப்பஜ்ஜேய்ய, தஸ்ஸ ஓளாரிகஸத்³தா³ரம்மணம் சித்தம் பவத்தேய்ய, நிருத்³தே⁴ ஓளாரிகே ஸத்³தே³ அத² பச்சா² ஸுகு²மஸத்³த³னிமித்தாரம்மணம், தஸ்மிம்பி நிருத்³தே⁴ அபராபரம் ததோ ஸுகு²மதரஸுகு²மதமஸத்³த³னிமித்தாரம்மணம் சித்தம் பவத்ததேவ; ஏவந்தி வேதி³தப்³ப³ம். வுத்தம்பி சேதம் – ‘‘ஸேய்யதா²பி கம்ஸே ஆகோடிதே’’தி (படி. ம. 1.171) வித்தா²ரோ.

யதா² ஹி அஞ்ஞானி கம்மட்டா²னானி உபரூபரி விபூ⁴தானி ஹோந்தி, ந ததா² இத³ம். இத³ம் பன உபரூபரி பா⁴வேந்தஸ்ஸ பா⁴வேந்தஸ்ஸ ஸுகு²மத்தம் க³ச்ச²தி, உபட்டா²னம்பி ந உபக³ச்ச²தி. ஏவம் அனுபட்ட²ஹந்தே பன தஸ்மிம் ந தேன பி⁴க்கு²னா உட்டா²யாஸனா சம்மக²ண்ட³ம் பப்போ²டேத்வா க³ந்தப்³ப³ம். கிம் காதப்³ப³ம்? ‘‘ஆசரியம் புச்சி²ஸ்ஸாமீ’’தி வா ‘‘நட்ட²ம் தா³னி மே கம்மட்டா²ன’’ந்தி வா ந வுட்டா²தப்³ப³ம், இரியாபத²ம் விகோபேத்வா க³ச்ச²தோ ஹி கம்மட்டா²னம் நவனவமேவ ஹோதி. தஸ்மா யதா²னிஸின்னேனேவ தே³ஸதோ ஆஹரிதப்³ப³ம்.

தத்ராயம் ஆஹரணூபாயோ. தேன ஹி பி⁴க்கு²னா கம்மட்டா²னஸ்ஸ அனுபட்ட²ஹனபா⁴வம் ஞத்வா இதி படிஸஞ்சிக்கி²தப்³ப³ம் – ‘‘இமே அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸா நாம கத்த² அத்தி², கத்த² நத்தி², கஸ்ஸ வா அத்தி², கஸ்ஸ வா நத்தீ²’’தி. அதே²வம் படிஸஞ்சிக்க²தா ‘‘இமே அந்தோமாதுகுச்சி²யம் நத்தி², உத³கே நிமுக்³கா³னம் நத்தி², ததா² அஸஞ்ஞீபூ⁴தானம் மதானம் சதுத்த²ஜ்ஜா²னஸமாபன்னானம் ரூபாரூபப⁴வஸமங்கீ³னம் நிரோத⁴ஸமாபன்னான’’ந்தி ஞத்வா ஏவம் அத்தனாவ அத்தா படிசோதே³தப்³போ³ – ‘‘நனு த்வம், பண்டி³த, நேவ மாதுகுச்சி²க³தோ, ந உத³கே நிமுக்³கோ³, ந அஸஞ்ஞீபூ⁴தோ, ந மதோ, ந சதுத்த²ஜ்ஜா²னஸமஆபன்னோ, ந ரூபாரூபப⁴வஸமங்கீ³, ந நிரோத⁴ஸமாபன்னோ, அத்தி²யேவ தே அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸா, மந்த³பஞ்ஞதாய பன பரிக்³க³ஹேதும் ந ஸக்கோஸீ’’தி. அதா²னேன பகதிபு²ட்ட²வஸேனேவ சித்தம் ட²பேத்வா மனஸிகாரோ பவத்தேதப்³போ³. இமே ஹி தீ³க⁴னாஸிகஸ்ஸ நாஸா புடம் க⁴ட்டேந்தா பவத்தந்தி, ரஸ்ஸனாஸிகஸ்ஸ உத்தரோட்ட²ம். தஸ்மானேன இமம் நாம டா²னம் க⁴ட்டேந்தீதி நிமித்தம் பட்ட²பேதப்³ப³ம். இமமேவ ஹி அத்த²வஸம் படிச்ச வுத்தம் ப⁴க³வதா – ‘‘நாஹம், பி⁴க்க²வே, முட்ட²ஸ்ஸதிஸ்ஸ அஸம்பஜானஸ்ஸ ஆனாபானஸ்ஸதிபா⁴வனம் வதா³மீ’’தி (ம. நி. 3.149; ஸம். நி. 5.992). கிஞ்சாபி ஹி யம்கிஞ்சி கம்மட்டா²னம் ஸதஸ்ஸ ஸம்பஜானஸ்ஸேவ ஸம்பஜ்ஜதி, இதோ அஞ்ஞம் பன மனஸிகரோந்தஸ்ஸ பாகடம் ஹோதி. இத³ம் பன ஆனாபானஸ்ஸதிகம்மட்டா²னம் க³ருகம் க³ருகபா⁴வனம் பு³த்³த⁴பச்சேகபு³த்³த⁴பு³த்³த⁴புத்தானம் மஹாபுரிஸானமேவ மனஸிகாரபூ⁴மிபூ⁴தம், ந சேவ இத்தரம், ந ச இத்தரஸத்தஸமாஸேவிதம். யதா² யதா² மனஸி கரீயதி, ததா² ததா² ஸந்தஞ்சேவ ஹோதி ஸுகு²மஞ்ச. தஸ்மா ஏத்த² ப³லவதீ ஸதி ச பஞ்ஞா ச இச்சி²தப்³பா³.

யதா² ஹி மட்ட²ஸாடகஸ்ஸ துன்னகரணகாலே ஸூசிபி ஸுகு²மா இச்சி²தப்³பா³, ஸூசிபாஸவேத⁴னம்பி ததோ ஸுகு²மதரம்; ஏவமேவ மட்ட²ஸாடகஸதி³ஸஸ்ஸ இமஸ்ஸ கம்மட்டா²னஸ்ஸ பா⁴வனாகாலே ஸூசிபடிபா⁴கா³ ஸதிபி ஸூசிபாஸவேத⁴னபடிபா⁴கா³ தம்ஸம்பயுத்தா பஞ்ஞாபி ப³லவதீ இச்சி²தப்³பா³. தாஹி ச பன ஸதிபஞ்ஞாஹி ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா ந தே அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸா அஞ்ஞத்ர பகதிபு²ட்டோ²காஸா பரியேஸிதப்³பா³.

யதா² பன கஸ்ஸகோ கஸிம் கஸித்வா ப³லிப³த்³தே³ முஞ்சித்வா கோ³சராபி⁴முகே² கத்வா சா²யாய நிஸின்னோ விஸ்ஸமேய்ய, அத²ஸ்ஸ தே ப³லிப³த்³தா³ வேகே³ன அடவிம் பவிஸேய்யும். யோ ஹோதி சே²கோ கஸ்ஸகோ ஸோ புன தே க³ஹேத்வா யோஜேதுகாமோ ந தேஸம் அனுபத³ம் க³ந்த்வா அடவிம் ஆஹிண்ட³தி. அத² கோ² ரஸ்மிஞ்ச பதோத³ஞ்ச க³ஹேத்வா உஜுகமேவ தேஸம் நிபாததித்த²ம் க³ந்த்வா நிஸீத³தி வா நிபஜ்ஜதி வா. அத² தே கோ³ணே தி³வஸபா⁴க³ம் சரித்வா நிபாததித்த²ம் ஓதரித்வா ந்ஹத்வா ச பிவித்வா ச பச்சுத்தரித்வா டி²தே தி³ஸ்வா ரஸ்மியா ப³ந்தி⁴த்வா பதோதே³ன விஜ்ஜ²ந்தோ ஆனேத்வா யோஜேத்வா புன கம்மம் கரோதி; ஏவமேவ தேன பி⁴க்கு²னா ந தே அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸா அஞ்ஞத்ர பகதிபு²ட்டோ²காஸா பரியேஸிதப்³பா³. ஸதிரஸ்மிம் பன பஞ்ஞாபதோத³ஞ்ச க³ஹேத்வா பகதிபு²ட்டோ²காஸே சித்தம் ட²பேத்வா மனஸிகாரோ பவத்தேதப்³போ³. ஏவஞ்ஹிஸ்ஸ மனஸிகரோதோ நசிரஸ்ஸேவ தே உபட்ட²ஹந்தி, நிபாததித்தே² விய கோ³ணா. ததோ தேன ஸதிரஸ்மியா ப³ந்தி⁴த்வா தஸ்மிம்யேவ டா²னே யோஜேத்வா பஞ்ஞாபதோதே³ன விஜ்ஜ²ந்தேன புன கம்மட்டா²னம் அனுயுஞ்ஜிதப்³ப³ம்; தஸ்ஸேவமனுயுஞ்ஜதோ நசிரஸ்ஸேவ நிமித்தம் உபட்டா²தி. தம் பனேதம் ந ஸப்³பே³ஸம் ஏகஸதி³ஸம் ஹோதி; அபிச கோ² கஸ்ஸசி ஸுக²ஸம்ப²ஸ்ஸம் உப்பாத³யமானோ தூலபிசு விய, கப்பாஸபிசு விய, வாததா⁴ரா விய ச உபட்டா²தீதி ஏகச்சே ஆஹு.

அயம் பன அட்ட²கதா²வினிச்ச²யோ – இத³ஞ்ஹி கஸ்ஸசி தாரகரூபம் விய, மணிகு³ளிகா விய, முத்தாகு³ளிகா விய ச கஸ்ஸசி க²ரஸம்ப²ஸ்ஸம் ஹுத்வா கப்பாஸட்டி² விய, ஸாரதா³ருஸூசி விய ச கஸ்ஸசி தீ³க⁴பாமங்க³ஸுத்தம் விய, குஸுமதா³மம் விய, தூ⁴மஸிகா² விய ச கஸ்ஸசி வித்த²த மக்கடகஸுத்தம் விய, வலாஹகபடலம் விய, பது³மபுப்ப²ம் விய, ரத²சக்கம் விய, சந்த³மண்ட³லம் விய, ஸூரியமண்ட³லம் விய ச உபட்டா²தி. தஞ்ச பனேதம் யதா² ஸம்ப³ஹுலேஸு பி⁴க்கூ²ஸு ஸுத்தந்தம் ஸஜ்ஜா²யித்வா நிஸின்னேஸு ஏகேன பி⁴க்கு²னா ‘‘தும்ஹாகம் கீதி³ஸம் ஹுத்வா இத³ம் ஸுத்தம் உபட்டா²தீ’’தி வுத்தே ஏகோ ‘‘மய்ஹம் மஹதீ பப்³ப³தேய்யா நதீ³ விய ஹுத்வா உபட்டா²தீ’’தி ஆஹ. அபரோ ‘‘மய்ஹம் ஏகா வனராஜி விய’’. அஞ்ஞோ ‘‘மய்ஹம் ஸீதச்சா²யோ ஸாகா²ஸம்பன்னோ ப²லபா⁴ரப⁴ரிதருக்கோ² வியா’’தி. தேஸஞ்ஹி தம் ஏகமேவ ஸுத்தம் ஸஞ்ஞானானதாய நானதோ உபட்டா²தி. ஏவம் ஏகமேவ கம்மட்டா²னம் ஸஞ்ஞானானதாய நானதோ உபட்டா²தி. ஸஞ்ஞஜஞ்ஹி ஏதம் ஸஞ்ஞானிதா³னம் ஸஞ்ஞாப்பப⁴வம் தஸ்மா ஸஞ்ஞானானதாய நானதோ உபட்டா²தீதி வேதி³தப்³ப³ம்.

ஏத்த² ச அஞ்ஞமேவ அஸ்ஸாஸாரம்மணம் சித்தம், அஞ்ஞம் பஸ்ஸாஸாரம்மணம், அஞ்ஞம் நிமித்தாரம்மணம் யஸ்ஸ ஹி இமே தயோ த⁴ம்மா நத்தி², தஸ்ஸ கம்மட்டா²னம் நேவ அப்பனம் ந உபசாரம் பாபுணாதி. யஸ்ஸ பனிமே தயோ த⁴ம்மா அத்தி², தஸ்ஸேவ கம்மட்டா²னம் அப்பனஞ்ச உபசாரஞ்ச பாபுணாதி. வுத்தஞ்ஹேதம் –

‘‘நிமித்தம் அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸா, அனாரம்மணமேகசித்தஸ்ஸ;

அஜானதோ ச தயோ த⁴ம்மே, பா⁴வனானுபலப்³ப⁴தி.

‘‘நிமித்தம் அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸா, அனாரம்மணமேகசித்தஸ்ஸ;

ஜானதோ ச தயோ த⁴ம்மே, பா⁴வனா உபலப்³ப⁴தீ’’தி. (விஸுத்³தி⁴. 1.231);

ஏவம் உபட்டி²தே பன நிமித்தே தேன பி⁴க்கு²னா ஆசரியஸந்திகம் க³ந்த்வா ஆரோசேதப்³ப³ம் – ‘‘மய்ஹம், ப⁴ந்தே, ஏவரூபம் நாம உபட்டா²தீ’’தி. ஆசரியேன பன ‘‘ஏதம் நிமித்த’’ந்தி வா ‘‘ந நிமித்த’’ந்தி வா ந வத்தப்³ப³ம். ‘‘ஏவம் ஹோதி, ஆவுஸோ’’தி வத்வா பன ‘‘புனப்புனம் மனஸி கரோஹீ’’தி வத்தப்³போ³. ‘‘நிமித்த’’ந்தி ஹி வுத்தே வோஸானம் ஆபஜ்ஜேய்ய; ‘‘ந நிமித்த’’ந்தி வுத்தே நிராஸோ விஸீதே³ய்ய. தஸ்மா தது³ப⁴யம்பி அவத்வா மனஸிகாரேயேவ நியோஜேதப்³போ³தி. ஏவம் தாவ தீ³க⁴பா⁴ணகா. மஜ்ஜி²மபா⁴ணகா பனாஹு – ‘‘நிமித்தமித³ம், ஆவுஸோ, கம்மட்டா²னம் புனப்புனம் மனஸி கரோஹி ஸப்புரிஸாதி வத்தப்³போ³’’தி. அதா²னேன நிமித்தேயேவ சித்தம் ட²பேதப்³ப³ம். ஏவமஸ்ஸாயம் இதோ பபு⁴தி ட²பனாவஸேன பா⁴வனா ஹோதி. வுத்தஞ்ஹேதம் போராணேஹி –

‘‘நிமித்தே ட²பயம் சித்தம், நானாகாரம் விபா⁴வயம்;

தீ⁴ரோ அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸே, ஸகம் சித்தம் நிப³ந்த⁴தீ’’தி. (விஸுத்³தி⁴. 1.232; படி. ம. அட்ட². 2.1.163);

தஸ்ஸேவம் நிமித்துபட்டா²னதோ பபு⁴தி நீவரணானி விக்க²ம்பி⁴தானேவ ஹோந்தி கிலேஸா ஸன்னிஸின்னாவ ஸதி உபட்டி²தாயேவ, சித்தம் ஸமாஹிதமேவ. இத³ஞ்ஹி த்³வீஹாகாரேஹி சித்தம் ஸமாஹிதம் நாம ஹோஹி – உபசாரபூ⁴மியம் வா நீவரணப்பஹானேன, படிலாப⁴பூ⁴மியம் வா அங்க³பாதுபா⁴வேன. தத்த² ‘‘உபசாரபூ⁴மீ’’தி உபசாரஸமாதி⁴; ‘‘படிலாப⁴பூ⁴மீ’’தி அப்பனாஸமாதி⁴. தேஸம் கிம் நானாகரணம்? உபசாரஸமாதி⁴ குஸலவீதி²யம் ஜவித்வா ப⁴வங்க³ம் ஓதரதி, அப்பனாஸமாதி⁴ தி³வஸபா⁴கே³ அப்பேத்வா நிஸின்னஸ்ஸ தி³வஸபா⁴க³ம்பி குஸலவீதி²யம் ஜவதி, ந ப⁴வங்க³ம் ஓதரதி. இமேஸு த்³வீஸு ஸமாதீ⁴ஸு நிமித்தபாதுபா⁴வேன உபசாரஸமாதி⁴னா ஸமாஹிதம் சித்தம் ஹோதி. அதா²னேன தம் நிமித்தம் நேவ வண்ணதோ மனஸிகாதப்³ப³ம், ந லக்க²ணதோ பச்சவேக்கி²தப்³ப³ம். அபிச கோ² க²த்தியமஹேஸியா சக்கவத்திக³ப்³போ⁴ விய கஸ்ஸகேன ஸாலியவக³ப்³போ⁴ விய ச அப்பமத்தேன ரக்கி²தப்³ப³ம்; ரக்கி²தம் ஹிஸ்ஸ ப²லத³ம் ஹோதி.

‘‘நிமித்தம் ரக்க²தோ லத்³த⁴, பரிஹானி ந விஜ்ஜதி;

ஆரக்க²ம்ஹி அஸந்தம்ஹி, லத்³த⁴ம் லத்³த⁴ம் வினஸ்ஸதீ’’தி.

தத்ராயம் ரக்க²ணூபாயோ – தேன பி⁴க்கு²னா ஆவாஸோ, கோ³சரோ, ப⁴ஸ்ஸம், புக்³க³லோ, போ⁴ஜனம், உது, இரியாபதோ²தி இமானி ஸத்த அஸப்பாயானி வஜ்ஜேத்வா தானேவ ஸத்த ஸப்பாயானி ஸேவந்தேன புனப்புனம் தம் நிமித்தம் மனஸிகாதப்³ப³ம்.

ஏவம் ஸப்பாயஸேவனேன நிமித்தம் தி²ரம் கத்வா வுட்³டி⁴ம் விரூள்ஹிம் க³மயித்வா வத்து²விஸத³கிரியா, இந்த்³ரியஸமத்தபடிபாத³னதா, நிமித்தகுஸலதா, யஸ்மிம் ஸமயே சித்தம் ஸபக்³க³ஹேதப்³ப³ தஸ்மிம் ஸமயே சித்தபக்³க³ண்ஹனா, யஸ்மிம் ஸமயே சித்தம் நிக்³க³ஹேதப்³ப³ம் தஸ்மிம் ஸமயே சித்தனிக்³க³ண்ஹனா, யஸ்மிம் ஸமயே சித்தம் ஸம்பஹம்ஸேதப்³ப³ம் தஸ்மிம் ஸமயே ஸம்பஹம்ஸேதப்³ப³ம் தஸ்மிம் ஸமயே சித்தஸம்பஹம்ஸனா, யஸ்மிம் ஸமயே சித்தம் அஜ்ஜு²பேக்கி²தப்³ப³ம் தஸ்மிம் ஸமயே சித்தஅஜ்ஜு²பேக்க²னா, அஸமாஹிதபுக்³க³லபரிவஜ்ஜனா, ஸமாஹிதபுக்³க³லஸேவனா, தத³தி⁴முத்ததாதி இமானி த³ஸ அப்பனாகோஸல்லானி அவிஜஹந்தேன யோகோ³ கரணீயோ.

தஸ்ஸேவம் அனுயுத்தஸ்ஸ விஹரதோ இதா³னி அப்பனா உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதீதி ப⁴வங்க³ம் விச்சி²ந்தி³த்வா நிமித்தாரம்மணம் மனோத்³வாராவஜ்ஜனம் உப்பஜ்ஜதி. தஸ்மிஞ்ச நிருத்³தே⁴ ததே³வாரம்மணம் க³ஹேத்வா சத்தாரி பஞ்ச வா ஜவனானி, யேஸம் பட²மம் பரிகம்மம், து³தியம் உபசாரம், ததியம் அனுலோமம், சதுத்த²ம் கோ³த்ரபு⁴, பஞ்சமம் அப்பனாசித்தம். பட²மம் வா பரிகம்மஞ்சேவ உபசாரஞ்ச, து³தியம் அனுலோமம், ததியம் கோ³த்ரபு⁴, சதுத்த²ம் அப்பனாசித்தந்தி வுச்சதி. சதுத்த²மேவ ஹி பஞ்சமம் வா அப்பேதி, ந ச²ட்ட²ம் ஸத்தமம் வா ஆஸன்னப⁴வங்க³பாதத்தா.

ஆபி⁴த⁴ம்மிககோ³த³த்தத்தே²ரோ பனாஹ – ‘‘ஆஸேவனபச்சயேன குஸலா த⁴ம்மா ப³லவந்தோ ஹோந்தி; தஸ்மா ச²ட்ட²ம் ஸத்தமம் வா அப்பேதீ’’தி. தம் அட்ட²கதா²ஸு படிக்கி²த்தம். தத்த² புப்³ப³பா⁴க³சித்தானி காமாவசரானி ஹோந்தி, அப்பனாசித்தம் பன ரூபாவசரம். ஏவமனேன பஞ்சங்க³விப்பஹீனம், பஞ்சங்க³ஸமன்னாக³தம், த³ஸலக்க²ணஸம்பன்னம், திவித⁴கல்யாணம், பட²மஜ்ஜா²னம் அதி⁴க³தம் ஹோதி. ஸோ தஸ்மிம்யேவாரம்மணே விதக்காத³யோ வூபஸமேத்வா து³தியததியசதுத்த²ஜ்ஜா²னானி பாபுணாதி. ஏத்தாவதா ச ட²பனாவஸேன பா⁴வனாய பரியோஸானப்பத்தோ ஹோதி. அயமேத்த² ஸங்கே²பகதா². வித்தா²ரோ பன இச்ச²ந்தேன விஸுத்³தி⁴மக்³க³தோ க³ஹேதப்³போ³.

ஏவம் பத்தசதுத்த²ஜ்ஜா²னோ பனேத்த² பி⁴க்கு² ஸல்லக்க²ணாவிவட்டனாவஸேன கம்மட்டா²னம் வட்³டே⁴த்வா பாரிஸுத்³தி⁴ம் பத்துகாமோ ததே³வ ஜா²னம் ஆவஜ்ஜனஸமாபஜ்ஜனஅதி⁴ட்டா²னவுட்டா²னபச்சவேக்க²ணஸங்கா²தேஹி பஞ்சஹாகாரேஹி வஸிப்பத்தம் பகு³ணம் கத்வா அரூபபுப்³ப³ங்க³மம் வா ரூபம், ரூபபுப்³ப³ங்க³மம் வா அரூபந்தி ரூபாரூபம் பரிக்³க³ஹேத்வா விபஸ்ஸனம் பட்ட²பேதி. கத²ம்? ஸோ ஹி ஜா²னா வுட்ட²ஹித்வா ஜா²னங்கா³னி பரிக்³க³ஹேத்வா தேஸம் நிஸ்ஸயம் ஹத³யவத்து²ம் தம் நிஸ்ஸயானி ச பூ⁴தானி தேஸஞ்ச நிஸ்ஸயம் ஸகலம்பி கரஜகாயம் பஸ்ஸதி. ததோ ‘‘ஜா²னங்கா³னி அரூபம், வத்தா²தீ³னி ரூப’’ந்தி ரூபாரூபம் வவத்த²பேதி.

அத² வா ஸமாபத்திதோ வுட்ட²ஹித்வா கேஸாதீ³ஸு கோட்டா²ஸேஸு பத²வீதா⁴துஆதி³வஸேன சத்தாரி பூ⁴தானி தம்னிஸ்ஸிதரூபானி ச பரிக்³க³ஹேத்வா யதா²பரிக்³க³ஹிதரூபாரம்மணம் யதா²பரிக்³க³ஹிதரூபவத்து²த்³வாராரம்மணம் வா ஸஸம்பயுத்தத⁴ம்மம் விஞ்ஞாணஞ்ச பஸ்ஸதி. ததோ ‘‘பூ⁴தாதீ³னி ரூபம் ஸஸம்பயுத்தத⁴ம்மம் விஞ்ஞாணம் அரூப’’ந்தி வவத்த²பேதி.

அத² வா ஸமாபத்திதோ வுட்ட²ஹித்வா அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸானம் ஸமுத³யோ கரஜகாயோ ச சித்தஞ்சாதி பஸ்ஸதி. யதா² ஹி கம்மாரக³க்³க³ரியா த⁴மமானாய ப⁴ஸ்தஞ்ச புரிஸஸ்ஸ ச தஜ்ஜம் வாயாமம் படிச்ச வாதோ ஸஞ்சரதி; ஏவமேவ காயஞ்ச சித்தஞ்ச படிச்ச அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸாதி. ததோ அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸே ச காயஞ்ச ரூபம், சித்தஞ்ச தம்ஸம்பயுத்தத⁴ம்மே ச அரூபந்தி வவத்த²பேதி.

ஏவம் நாமரூபம் வவத்த²பேத்வா தஸ்ஸ பச்சயம் பரியேஸதி, பரியேஸந்தோ ச தம் தி³ஸ்வா தீஸுபி அத்³தா⁴ஸு நாமரூபஸ்ஸ பவத்திம் ஆரப்³ப⁴ கங்க²ம் விதரதி. விதிண்ணகங்கோ² கலாபஸம்மஸனவஸேன திலக்க²ணம் ஆரோபேத்வா உத³யப்³ப³யானுபஸ்ஸனாய புப்³ப³பா⁴கே³ உப்பன்னே ஓபா⁴ஸாத³யோ த³ஸ விபஸ்ஸனுபக்கிலேஸே பஹாய உபக்கிலேஸவிமுத்தம் படிபதா³ஞாணம் ‘‘மக்³கோ³’’தி வவத்த²பேத்வா உத³யம் பஹாய ப⁴ங்கா³னுபஸ்ஸனம் பத்வா நிரந்தரம் ப⁴ங்கா³னுபஸ்ஸனேன ப⁴யதோ உபட்டி²தேஸு ஸப்³ப³ஸங்கா²ரேஸு நிப்³பி³ந்த³ந்தோ விரஜ்ஜந்தோ விமுச்சந்தோ யதா²க்கமம் சத்தாரோ அரியமக்³கே³ பாபுணித்வா அரஹத்தப²லே பதிட்டா²ய ஏகூனவீஸதிபே⁴த³ஸ்ஸ பச்சவேக்க²ணஞாணஸ்ஸ பரியந்தப்பத்தோ ஸதே³வகஸ்ஸ லோகஸ்ஸ அக்³க³த³க்கி²ணேய்யோ ஹோதி. ஏத்தாவதா சஸ்ஸ க³ணனம் ஆதி³ம் கத்வா விபஸ்ஸனாபரியோஸானா ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴பா⁴வனா ச ஸமத்தா ஹோதீதி.

அயம் ஸப்³பா³காரதோ பட²மசதுக்கவண்ணனா.

இதரேஸு பன தீஸு சதுக்கேஸு யஸ்மா விஸும் கம்மட்டா²னபா⁴வனானயோ நாம நத்தி²; தஸ்மா அனுபத³வண்ணனானயேனேவ நேஸம் அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. பீதிப்படிஸம்வேதீ³தி பீதிம் படிஸம்விதி³தம் கரோந்தோ பாகடம் கரோந்தோ அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமி பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீதி ஸிக்க²தி. தத்த² த்³வீஹாகாரேஹி பீதி படிஸம்விதி³தா ஹோதி – ஆரம்மணதோ ச அஸம்மோஹதோ ச.

கத²ம் ஆரம்மணதோ பீதி படிஸம்விதி³தா ஹோதி? ஸப்பீதிகே த்³வே ஜா²னே ஸமாபஜ்ஜதி, தஸ்ஸ ஸமாபத்திக்க²ணே ஜா²னபடிலாபே⁴ன ஆரம்மணதோ பீதி படிஸம்விதி³தா ஹோதி ஆரம்மணஸ்ஸ படிஸம்விதி³தத்தா.

கத²ம் அஸம்மோஹதோ? ஸப்பீதிகே த்³வே ஜா²னே ஸமாபஜ்ஜித்வா வுட்டா²ய ஜா²னஸம்பயுத்தகபீதிம் க²யதோ வயதோ ஸம்மஸதி, தஸ்ஸ விபஸ்ஸனாக்க²ணே லக்க²ணபடிவேதே⁴ன அஸம்மோஹதோ பீதி படிஸம்விதி³தா ஹோதி. வுத்தஞ்ஹேதம் படிஸம்பி⁴தா³யம் –

‘‘தீ³க⁴ம் அஸ்ஸாஸவஸேன சித்தஸ்ஸ ஏகக்³க³தம் அவிக்கே²பம் பஜானதோ ஸதி உபட்டி²தா ஹோதி. தாய ஸதியா தேன ஞாணேன ஸா பீதி படிஸம்விதி³தா ஹோதி. தீ³க⁴ம் பஸ்ஸாஸவஸேன…பே… ரஸ்ஸம் அஸ்ஸாஸவஸேன… ரஸ்ஸம் பஸ்ஸாஸவஸேன… ஸப்³ப³காயப்படிஸம்வேதீ³ அஸ்ஸாஸவஸேன… ஸப்³ப³காயப்படிஸம்வேதீ³ பஸ்ஸாஸவஸேன… பஸ்ஸம்ப⁴யம் காயஸங்கா²ரம் அஸ்ஸாஸவஸேன… பஸ்ஸம்ப⁴யம் காயஸங்கா²ரம் பஸ்ஸாஸவஸேன சித்தஸ்ஸ ஏகக்³க³தம் அவிக்கே²பம் பஜானதோ ஸதி உபட்டி²தா ஹோதி, தாய ஸதியா தேன ஞாணேன ஸா பீதி படிஸம்விதி³தா ஹோதி. ஆவஜ்ஜதோ ஸா பீதி படிஸம்விதி³தா ஹோதி ஜானதோ… பஸ்ஸதோ… பச்சவேக்க²தோ… சித்தம் அதி⁴ட்ட²ஹதோ… ஸத்³தா⁴ய அதி⁴முச்சதோ… வீரியம் பக்³க³ண்ஹதோ… ஸதிம் உபட்டா²பயதோ… சித்தம் ஸமாத³ஹதோ… பஞ்ஞாய பஜானதோ… அபி⁴ஞ்ஞேய்யம் அபி⁴ஜானதோ… பரிஞ்ஞேய்யம் பரிஜானதோ… பஹாதப்³ப³ம் பஜஹதோ… பா⁴வேதப்³ப³ம் பா⁴வயதோ… ஸச்சி²காதப்³ப³ம் ஸச்சி²கரோதோ ஸா பீதி படிஸம்விதி³தா ஹோதி. ஏவம் ஸா பீதி படிஸம்விதி³தா ஹோதீ’’தி (படி. ம. 1.172).

ஏதேனேவ நயேன அவஸேஸபதா³னிபி அத்த²தோ வேதி³தப்³பா³னி. இத³ம் பனேத்த² விஸேஸமத்தம். திண்ணம் ஜா²னானம் வஸேன ஸுக²படிஸம்வேதி³தா சதுன்னம்பி வஸேன சித்தஸங்கா²ரபடிஸம்வேதி³தா வேதி³தப்³பா³. ‘‘சித்தஸங்கா²ரோ’’தி வேத³னாத³யோ த்³வே க²ந்தா⁴. ஸுக²ப்படிஸம்வேதி³பதே³ சேத்த² விபஸ்ஸனாபூ⁴மித³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘ஸுக²ந்தி த்³வே ஸுகா²னி – காயிகஞ்ச ஸுக²ம் சேதஸிகஞ்சா’’தி படிஸம்பி⁴தா³யம் வுத்தம். பஸ்ஸம்ப⁴யம் சித்தஸங்கா²ரந்தி ஓளாரிகம் ஓளாரிகம் சித்தஸங்கா²ரம் பஸ்ஸம்பே⁴ந்தோ, நிரோதே⁴ந்தோதி அத்தோ². ஸோ வித்தா²ரதோ காயஸங்கா²ரே வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³போ³. அபிசேத்த² பீதிபதே³ பீதிஸீஸேன வேத³னா வுத்தா. ஸுக²பதே³ ஸரூபேனேவ வேத³னா. த்³வீஸு சித்தஸங்கா²ரபதே³ஸு ‘‘ஸஞ்ஞா ச வேத³னா ச சேதஸிகா ஏதே த⁴ம்மா சித்தபடிப³த்³தா⁴ சித்தஸங்கா²ரா’’தி (படி. ம. 1.174; ம. நி. 1.463) வசனதோ ஸஞ்ஞாஸம்பயுத்தா வேத³னாதி. ஏவம் வேத³னானுபஸ்ஸனானயேன இத³ம் சதுக்கம் பா⁴ஸிதந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

ததியசதுக்கேபி சதுன்னம் ஜா²னானம் வஸேன சித்தபடிஸம்வேதி³தா வேதி³தப்³பா³. அபி⁴ப்பமோத³யம் சித்தந்தி சித்தம் மோதே³ந்தோ பமோதே³ந்தோ ஹாஸேந்தோ பஹாஸேந்தோ அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமி பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீதி ஸிக்க²தி. தத்த² த்³வீஹாகாரேஹி அபி⁴ப்பமோதோ³ ஹோதி – ஸமாதி⁴வஸேன ச விபஸ்ஸனாவஸேன ச.

கத²ம் ஸமாதி⁴வஸேன? ஸப்பீதிகே த்³வே ஜா²னே ஸமாபஜ்ஜதி, ஸோ ஸமாபத்திக்க²ணே ஸம்பயுத்தாய பீதியா சித்தம் ஆமோதே³தி பமோதே³தி. கத²ம் விபஸ்ஸனாவஸேன? ஸப்பீதிகே த்³வே ஜா²னே ஸமாபஜ்ஜித்வா வுட்டா²ய ஜா²னஸம்பயுத்தகபீதிம் க²யதோ வயதோ ஸம்மஸதி; ஏவம் விபஸ்ஸனாக்க²ணே ஜா²னஸம்பயுத்தகபீதிம் ஆரம்மணம் கத்வா சித்தம் ஆமோதே³தி பமோதே³தி. ஏவம் படிபன்னோ ‘‘அபி⁴ப்பமோத³யம் சித்தம் அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமி பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீதி ஸிக்க²தீ’’தி வுச்சதி.

ஸமாத³ஹம் சித்தந்தி பட²மஜ்ஜா²னாதி³வஸேன ஆரம்மணே சித்தம் ஸமம் ஆத³ஹந்தோ ஸமம் ட²பேந்தோ தானி வா பன ஜா²னானி ஸமாபஜ்ஜித்வா வுட்டா²ய ஜா²னஸம்பயுத்தகசித்தம் க²யதோ வயதோ ஸம்மஸதோ விபஸ்ஸனாக்க²ணே லக்க²ணபடிவேதே⁴ன உப்பஜ்ஜதி க²ணிகசித்தேகக்³க³தா; ஏவம் உப்பன்னாய க²ணிகசித்தேகக்³க³தாய வஸேனபி ஆரம்மணே சித்தம் ஸமம் ஆத³ஹந்தோ ஸமம் ட²பேந்தோ ‘‘ஸமாத³ஹம் சித்தம் அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமி பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீதி ஸிக்க²தீ’’தி வுச்சதி.

விமோசயம் சித்தந்தி பட²மஜ்ஜா²னேன நீவரணேஹி சித்தம் மோசேந்தோ விமோசேந்தோ, து³தியேன விதக்கவிசாரேஹி, ததியேன பீதியா, சதுத்தே²ன ஸுக²து³க்கே²ஹி சித்தம் மோசேந்தோ விமோசேந்தோ. தானி வா பன ஜா²னானி ஸமாபஜ்ஜித்வா வுட்டா²ய ஜா²னஸம்பயுத்தகசித்தம் க²யதோ வயதோ ஸம்மஸதி. ஸோ விபஸ்ஸனாக்க²ணே அனிச்சானுபஸ்ஸனாய நிச்சஸஞ்ஞாதோ சித்தம் மோசேந்தோ விமோசேந்தோ, து³க்கா²னுபஸ்ஸனாய ஸுக²ஸஞ்ஞாதோ, அனத்தானுபஸ்ஸனாய அத்தஸஞ்ஞாதோ, நிப்³பி³தா³னுபஸ்ஸனாய நந்தி³தோ, விராகா³னுபஸ்ஸனாய ராக³தோ, நிரோதா⁴னுபஸ்ஸனாய ஸமுத³யதோ, படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸனாய ஆதா³னதோ சித்தம் மோசேந்தோ விமோசேந்தோ அஸ்ஸஸதி சேவ பஸ்ஸஸதி ச. தேன வுத்தம் – ‘‘விமோசயம் சித்தம் அஸ்ஸஸிஸ்ஸாமி பஸ்ஸஸிஸ்ஸாமீதி ஸிக்க²தீ’’தி. ஏவம் சித்தானுபஸ்ஸனாவஸேன இத³ம் சதுக்கம் பா⁴ஸிதந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.