10. பட²மஸங்க⁴பே⁴த³ஸிக்கா²பத³வண்ணனா

409. தேன ஸமயேன பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வாதி ஸங்க⁴பே⁴த³ஸிக்கா²பத³ம். தத்த² அத² கோ² தே³வத³த்தோதிஆதீ³ஸு யோ ச தே³வத³த்தோ, யதா² ச பப்³ப³ஜிதோ, யேன ச காரணேன கோகாலிகாத³யோ உபஸங்கமித்வா ‘‘ஏத² மயம் ஆவுஸோ ஸமணஸ்ஸ கோ³தமஸ்ஸ ஸங்க⁴பே⁴த³ம் கரிஸ்ஸாம சக்கபே⁴த³’’ந்தி ஆஹ. தம் ஸப்³ப³ம் ஸங்க⁴பே⁴த³க்க²ந்த⁴கே (சூளவ. 343) ஆக³தமேவ. பஞ்சவத்து²யாசனா பன கிஞ்சாபி தத்தே²வ ஆக³மிஸ்ஸதி. அத² கோ² இதா⁴பி ஆக³தத்தா யதே³த்த² வத்தப்³ப³ம், தம் வத்வாவ க³மிஸ்ஸாம.

ஸாது⁴ ப⁴ந்தேதி ஆயாசனா. பி⁴க்கூ² யாவஜீவம் ஆரஞ்ஞிகா அஸ்ஸூதி ஆரஞ்ஞிகது⁴தங்க³ம் ஸமாதா³ய ஸப்³பே³பி பி⁴க்கூ² யாவ ஜீவந்தி தாவ ஆரஞ்ஞிகா ஹோந்து, அரஞ்ஞேயேவ வஸந்து. யோ கா³மந்தம் ஓஸரேய்ய வஜ்ஜம் நம் பு²ஸேய்யாதி யோ ஏகபி⁴க்கு²பி அரஞ்ஞம் பஹாய நிவாஸத்தா²ய கா³மந்தம் ஓஸரேய்ய, வஜ்ஜம் தம் பு²ஸேய்ய நம் பி⁴க்கு²ம் தோ³ஸோ பு²ஸது, ஆபத்தியா நம் ப⁴க³வா காரேதூ’’தி அதி⁴ப்பாயேன வத³தி. ஏஸ நயோ ஸேஸவத்தூ²ஸுபி.

410. ஜனம் ஸஞ்ஞாபேஸ்ஸாமாதி ஜனம் அம்ஹாகம் அப்பிச்ச²தாதி³பா⁴வம் ஜானாபேஸ்ஸாம, அத² வா பரிதோஸேஸ்ஸாம பஸாதே³ஸ்ஸாமாதி வுத்தம் ஹோதி.

இமானி பன பஞ்ச வத்தூ²னி யாசதோ தே³வத³த்தஸ்ஸ வசனம் ஸுத்வாவ அஞ்ஞாஸி ப⁴க³வா ‘‘ஸங்க⁴பே⁴த³த்தி²கோ ஹுத்வா அயம் யாசதீ’’தி. யஸ்மா பன தானி அனுஜானியமானானி ப³ஹூனம் குலபுத்தானம் மக்³க³ந்தராயாய ஸம்வத்தந்தி, தஸ்மா ப⁴க³வா ‘‘அலம் தே³வத³த்தா’’தி படிக்கி²பித்வா ‘‘யோ இச்ச²தி ஆரஞ்ஞிகோ ஹோதூ’’திஆதி³மாஹ.

ஏத்த² பன ப⁴க³வதோ அதி⁴ப்பாயம் விதி³த்வா குலபுத்தேன அத்தனோ பதிரூபம் வேதி³தப்³ப³ம். அயஞ்ஹேத்த² ப⁴க³வதோ அதி⁴ப்பாயோ – ‘‘ஏகோ பி⁴க்கு² மஹஜ்ஜா²ஸயோ ஹோதி மஹுஸ்ஸாஹோ, ஸக்கோதி கா³மந்தஸேனாஸனம் படிக்கி²பித்வா அரஞ்ஞே விஹரந்தோ து³க்க²ஸ்ஸந்தம் காதும். ஏகோ து³ப்³ப³லோ ஹோதி அப்பதா²மோ அரஞ்ஞே ந ஸக்கோதி, கா³மந்தேயேவ ஸக்கோதி. ஏகோ மஹப்³ப³லோ ஸமப்பவத்ததா⁴துகோ அதி⁴வாஸனக²ந்திஸம்பன்னோ இட்டா²னிட்டே²ஸு ஸமசித்தோ அரஞ்ஞேபி கா³மந்தேபி ஸக்கோதியேவ. ஏகோ நேவ கா³மந்தே ந அரஞ்ஞே ஸக்கோதி பத³பரமோ ஹோதி.

தத்ர ய்வாயம் மஹஜ்ஜா²ஸயோ ஹோதி மஹுஸ்ஸாஹோ, ஸக்கோதி கா³மந்தஸேனாஸனம் படிக்கி²பித்வா அரஞ்ஞே விஹரந்தோ து³க்க²ஸ்ஸந்தம் காதும், ஸோ அரஞ்ஞேயேவ வஸது, இத³மஸ்ஸ பதிரூபம். ஸத்³தி⁴விஹாரிகாத³யோபி சஸ்ஸ அனுஸிக்க²மானா அரஞ்ஞே விஹாதப்³ப³மேவ மஞ்ஞிஸ்ஸந்தி.

யோ பன து³ப்³ப³லோ ஹோதி அப்பதா²மோ கா³மந்தேயேவ ஸக்கோதி து³க்க²ஸ்ஸந்தம் காதும், ந அரஞ்ஞே ஸோ கா³மந்தேயேவ வஸது, ய்வாயம் மஹப்³ப³லோ ஸமப்பவத்ததா⁴துகோ அதி⁴வாஸனக²ந்திஸம்பன்னோ இட்டா²னிட்டே²ஸு ஸமசித்தோ அரஞ்ஞேபி கா³மந்தேபி ஸக்கோதியேவ, அயம்பி கா³மந்தஸேனாஸனம் பஹாய அரஞ்ஞே விஹரது, இத³மஸ்ஸ பதிரூபம் ஸத்³தி⁴விஹாரிகாபி ஹிஸ்ஸ அனுஸிக்க²மானா அரஞ்ஞே விஹாதப்³ப³ம் மஞ்ஞிஸ்ஸந்தி.

யோ பனாயம் நேவ கா³மந்தே ந அரஞ்ஞே ஸக்கோதி பத³பரமோ ஹோதி. அயம்பி அரஞ்ஞேயேவ வஸது. அயம் ஹிஸ்ஸ து⁴தங்க³ஸேவனா கம்மட்டா²னபா⁴வனா ச ஆயதிம் மக்³க³ப²லானம் உபனிஸ்ஸயோ ப⁴விஸ்ஸதி. ஸத்³தி⁴விஹாரிகாத³யோ சஸ்ஸ அனுஸிக்க²மானா அரஞ்ஞே விஹாதப்³ப³ம் மஞ்ஞிஸ்ஸந்தீதி.

ஏவம் ய்வாயம் து³ப்³ப³லோ ஹோதி அப்பதா²மோ கா³மந்தேயேவ விஹரந்தோ ஸக்கோதி து³க்க²ஸ்ஸந்தம் காதும் ந அரஞ்ஞே, இமம் புக்³க³லம் ஸந்தா⁴ய ப⁴க³வா ‘‘யோ இச்ச²தி கா³மந்தே விஹரதூ’’தி ஆஹ. இமினா ச புக்³க³லேன அஞ்ஞேஸம்பி த்³வாரம் தி³ன்னம்.

யதி³ பன ப⁴க³வா தே³வத³த்தஸ்ஸ வாத³ம் ஸம்படிச்சே²ய்ய, ய்வாயம் புக்³க³லோ பகதியா து³ப்³ப³லோ ஹோதி அப்பதா²மோ, யோபி த³ஹரகாலே அரஞ்ஞவாஸம் அபி⁴ஸம்பு⁴ணித்வா ஜிண்ணகாலே வா வாதபித்தாதீ³ஹி ஸமுப்பன்னதா⁴துக்கோ²ப⁴காலே வா நாபி⁴ஸம்பு⁴ணாதி, கா³மந்தேயேவ பன விஹரந்தோ ஸக்கோதி து³க்க²ஸ்ஸந்தம் காதும், தேஸம் அரியமக்³கு³பச்சே²தோ³ ப⁴வேய்ய, அரஹத்தப²லாதி⁴க³மோ ந ப⁴வேய்ய, உத்³த⁴ம்மம் உப்³பி³னயம் விலோமம் அனிய்யானிகம் ஸத்து² ஸாஸனம் ப⁴வேய்ய, ஸத்தா² ச தேஸம் அஸப்³ப³ஞ்ஞூ அஸ்ஸ ‘‘ஸகவாத³ம் ச²ட்³டே³த்வா தே³வத³த்தவாதே³ பதிட்டி²தோ’’தி கா³ரய்ஹோ ச ப⁴வேய்ய. தஸ்மா ப⁴க³வா ஏவரூபே புக்³க³லே ஸங்க³ண்ஹந்தோ தே³வத³த்தஸ்ஸ வாத³ம் படிக்கி²பி. ஏதேனேவூபாயேன பிண்ட³பாதிகவத்து²ஸ்மிம்பி பம்ஸுகூலிகவத்து²ஸ்மிம்பி அட்ட² மாஸே ருக்க²மூலிகவத்து²ஸ்மிம்பி வினிச்ச²யோ வேதி³தப்³போ³. சத்தாரோ பன மாஸே ருக்க²மூலஸேனாஸனம் படிக்கி²த்தமேவ.

மச்ச²மம்ஸவத்து²ஸ்மிம் திகோடிபரிஸுத்³த⁴ந்தி தீஹி கோடீஹி பரிஸுத்³த⁴ம், தி³ட்டா²தீ³ஹி அபரிஸுத்³தீ⁴ஹி விரஹிதந்தி அத்தோ². தேனேவாஹ – ‘‘அதி³ட்ட²ம், அஸுதம், அபரிஸங்கித’’ந்தி. தத்த² ‘‘அதி³ட்ட²ம்’’ நாம பி⁴க்கூ²னம் அத்தா²ய மிக³மச்சே² வதி⁴த்வா க³ய்ஹமானம் அதி³ட்ட²ம். ‘‘அஸுதம்’’ நாம பி⁴க்கூ²னம் அத்தா²ய மிக³மச்சே² வதி⁴த்வா க³ஹிதந்தி அஸுதம். ‘‘அபரிஸங்கிதம்’’ பன தி³ட்ட²பரிஸங்கிதம் ஸுதபரிஸங்கிதம் தது³ப⁴யவிமுத்தபரிஸங்கிதஞ்ச ஞத்வா தப்³பி³பக்க²தோ ஜானிதப்³ப³ம். கத²ம்? இத⁴ பி⁴க்கூ² பஸ்ஸந்தி மனுஸ்ஸே ஜாலவாகு³ராதி³ஹத்தே² கா³மதோ வ நிக்க²மந்தே அரஞ்ஞே வா விசரந்தே, து³தியதி³வஸே ச நேஸம் தம் கா³மம் பிண்டா³ய பவிட்டா²னம் ஸமச்ச²மம்ஸம் பிண்ட³பாதம் அபி⁴ஹரந்தி. தே தேன தி³ட்டே²ன பரிஸங்கந்தி ‘‘பி⁴க்கூ²னம் நுகோ² அத்தா²ய கத’’ந்தி இத³ம் தி³ட்ட²பரிஸங்கிதம், நாம ஏதம் க³ஹேதும் ந வட்டதி. யம் ஏவம் அபரிஸங்கிதம் தம் வட்டதி. ஸசே பன தே மனுஸ்ஸா ‘‘கஸ்மா ப⁴ந்தே ந க³ண்ஹதா²’’தி புச்சி²த்வா தமத்த²ம் ஸுத்வா ‘‘நயித³ம் ப⁴ந்தே பி⁴க்கூ²னம் அத்தா²ய கதம், அம்ஹேஹி அத்தனோ அத்தா²ய வா ராஜயுத்தாதீ³னம் அத்தா²ய வா கத’’ந்தி வத³ந்தி கப்பதி.

நஹேவ கோ² பி⁴க்கூ² பஸ்ஸந்தி; அபிச ஸுணந்தி, மனுஸ்ஸா கிர ஜாலவாகு³ராதி³ஹத்தா² கா³மதோ வா நிக்க²மந்தி, அரஞ்ஞே வா விசரந்தீ’’தி. து³தியதி³வஸே ச நேஸம் தம் கா³மம் பிண்டா³ய பவிட்டா²னம் ‘‘பி⁴க்கூ²னம் நுகோ² அத்தா²ய கத’’ந்தி இத³ம் ‘‘ஸுதபரிஸங்கிதம்’’ நாம. ஏதம் க³ஹேதும் ந வட்டதி, யம் ஏவம் அபரிஸங்கிதம் தம் வட்டதி. ஸசே பன தே மனுஸ்ஸா ‘‘கஸ்மா, ப⁴ந்தே, ந க³ண்ஹதா²’’தி புச்சி²த்வா தமத்த²ம் ஸுத்வா ‘‘நயித³ம், ப⁴ந்தே, பி⁴க்கூ²னம் அத்தா²ய கதம், அம்ஹேஹி அத்தனோ அத்தா²ய வா ராஜயுத்தாதீ³னம் அத்தா²ய வா கத’’ந்தி வத³ந்தி கப்பதி.

நஹேவ கோ² பன பி⁴க்கூ² பஸ்ஸந்தி, ந ஸுணந்தி; அபிச கோ² தேஸம் கா³மம் பிண்டா³ய பவிட்டா²னம் பத்தம் க³ஹேத்வா ஸமச்ச²மம்ஸம் பிண்ட³பாதம் அபி⁴ஸங்க²ரித்வா அபி⁴ஹரந்தி, தே பரிஸங்கந்தி ‘‘பி⁴க்கூ²னம் நுகோ² அத்தா²ய கத’’ந்தி இத³ம் ‘‘தது³ப⁴யவிமுத்தபரிஸங்கிதம்’’ நாம. ஏதம் க³ஹேதும் ந வட்டதி. யம் ஏவம் அபரிஸங்கிதம் தம் வட்டதி. ஸசே பன தே மனுஸ்ஸா ‘‘கஸ்மா, ப⁴ந்தே, ந க³ண்ஹதா²’’தி புச்சி²த்வா தமத்த²ம் ஸுத்வா ‘‘நயித³ம், ப⁴ந்தே, பி⁴க்கூ²னம் அத்தா²ய கதம் அம்ஹேஹி அத்தனோ அத்தா²ய வா ராஜயுத்தாதீ³னம் அத்தா²ய வா கதம் பவத்தமம்ஸம் வா கப்பியமேவ லபி⁴த்வா பி⁴க்கூ²னம் அத்தா²ய ஸம்பாதி³த’’ந்தி வத³ந்தி கப்பதி. மதானம் பேதகிச்சத்தா²ய மங்க³லாதீ³னம் வா அத்தா²ய கதேபி ஏஸேவ நயோ. யம் யஞ்ஹி பி⁴க்கூ²னம்யேவ அத்தா²ய அகதம், யத்த² ச நிப்³பே³மதிகோ ஹோதி, தம் ஸப்³ப³ம் கப்பதி.

ஸசே பன ஏகஸ்மிம் விஹாரே பி⁴க்கூ² உத்³தி³ஸ்ஸ கதம் ஹோதி, தே ச அத்தனோ அத்தா²ய கதபா⁴வம் ந ஜானந்தி, அஞ்ஞே ஜானந்தி. யே ஜானந்தி, தேஸம் ந வட்டதி, இதரேஸம் வட்டதி. அஞ்ஞே ந ஜானந்தி, தேயேவ ஜானந்தி, தேஸம்யேவ ந வட்டதி, அஞ்ஞேஸம் வட்டதி. தேபி அம்ஹாகம் அத்தா²ய கதந்தி ஜானந்தி, அஞ்ஞேபி ஏதேஸம் அத்தா²ய கதந்தி ஜானந்தி, ஸப்³பே³ஸம்பி ந வட்டதி, ஸப்³பே³ ந ஜானந்தி, ஸப்³பே³ஸம்பி வட்டதி. பஞ்சஸு ஹி ஸஹத⁴ம்மிகேஸு யஸ்ஸ வா தஸ்ஸ வா அத்தா²ய உத்³தி³ஸ்ஸ கதம், ஸப்³பே³ஸம் ந கப்பதி.

ஸசே பன கோசி ஏகம் பி⁴க்கு²ம் உத்³தி³ஸ்ஸ பாணம் வதி⁴த்வா தஸ்ஸ பத்தம் பூரேத்வா தே³தி, ஸோ ச அத்தனோ அத்தா²ய கதபா⁴வம் ஜானம்யேவ க³ஹேத்வா அஞ்ஞஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ தே³தி, ஸோ தஸ்ஸ ஸத்³தா⁴ய பரிபு⁴ஞ்ஜதி, கஸ்ஸ ஆபத்தீதி? த்³வின்னம்பி அனாபத்தி. யஞ்ஹி உத்³தி³ஸ்ஸ கதம் தஸ்ஸ அபு⁴த்ததாய அனாபத்தி, இதரஸ்ஸ அஜானனதாய. கப்பியமம்ஸஸ்ஸ ஹி படிக்³க³ஹணே ஆபத்தி நத்தி². உத்³தி³ஸ்ஸ கதஞ்ச அஜானித்வா பு⁴த்தஸ்ஸ பச்சா² ஞத்வா ஆபத்திதே³ஸனாகிச்சம் நாம நத்தி², அகப்பியமம்ஸம் பன அஜானித்வா பு⁴த்தேன பச்சா² ஞத்வாபி ஆபத்தி தே³ஸேதப்³பா³, உத்³தி³ஸ்ஸ கதஞ்ஹி ஞத்வா பு⁴ஞ்ஜதோவ ஆபத்தி. அகப்பியமம்ஸம் அஜானித்வா பு⁴ஞ்ஜந்தஸ்ஸாபி ஆபத்தியேவ. தஸ்மா ஆபத்திபீ⁴ருகேன ரூபம் ஸல்லக்கே²ந்தேனபி புச்சி²த்வாவ மம்ஸம் படிக்³க³ஹேதப்³ப³ம். பரிபோ⁴க³காலே புச்சி²த்வா பரிபு⁴ஞ்ஜிஸ்ஸாமீதி வா க³ஹேத்வா புச்சி²த்வாவ பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ம். கஸ்மா? து³விஞ்ஞேய்யத்தா. அச்ச²மம்ஸம் ஹி ஸூகரமம்ஸஸதி³ஸம் ஹோதி, தீ³பிமம்ஸாதீ³னிபி மிக³மம்ஸாதி³ஸதி³ஸானி, தஸ்மா புச்சி²த்வா க³ஹணமேவ வத்தந்தி வத³ந்தி.

ஹட்டோ² உத³க்³கோ³தி துட்டோ² சேவ உன்னதகாயசித்தோ ச ஹுத்வா. ஸோ கிர ‘‘ந ப⁴க³வா இமானி பஞ்ச வத்தூ²னி அனுஜானாதி, இதா³னி ஸக்கி²ஸ்ஸாமி ஸங்க⁴பே⁴த³ம் காது’’ந்தி கோகாலிகஸ்ஸ இங்கி³தாகாரம் த³ஸ்ஸேத்வா யதா² விஸம் வா கா²தி³த்வா ரஜ்ஜுயா வா உப்³ப³ந்தி⁴த்வா ஸத்த²ம் வா ஆஹரித்வா மரிதுகாமோ புரிஸோ விஸாதீ³ஸு அஞ்ஞதரம் லபி⁴த்வா தப்பச்சயா ஆஸன்னம்பி மரணது³க்க²ம் அஜானந்தோ ஹட்டோ² உத³க்³கோ³ ஹோதி; ஏவமேவ ஸங்க⁴பே⁴த³பச்சயா ஆஸன்னம்பி அவீசிம்ஹி நிப்³ப³த்தித்வா படிஸம்வேத³னீயம் து³க்க²ம் அஜானந்தோ ‘‘லத்³தோ⁴ தா³னி மே ஸங்க⁴பே⁴த³ஸ்ஸ உபாயோ’’தி ஹட்டோ² உத³க்³கோ³ ஸபரிஸோ உட்டா²யாஸனா தேனேவ ஹட்ட²பா⁴வேன ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா பக்காமி.

தே மயம் இமேஹி பஞ்சஹி வத்தூ²ஹி ஸமாதா³ய வத்தாமாதி ஏத்த² பன ‘‘இமானி பஞ்ச வத்தூ²னீ’’தி வத்தப்³பே³பி தே மயம் இமேஹி பஞ்சஹி வத்தூ²ஹி ஜனம் ஸஞ்ஞாபேஸ்ஸாமாதி அபி⁴ண்ஹம் பரிவிதக்கவஸேன விப⁴த்திவிபல்லாஸம் அஸல்லக்கே²த்வா அபி⁴ண்ஹம் பரிவிதக்கானுரூபமேவ ‘‘தே மயம் இமேஹி பஞ்சஹி வத்தூ²ஹீ’’தி ஆஹ, யதா² தம் விக்கி²த்தசித்தோ.

து⁴தா ஸல்லேக²வுத்தினோதி யா படிபதா³ கிலேஸே து⁴னாதி, தாய ஸமன்னாக³தத்தா து⁴தா. யா ச கிலேஸே ஸல்லிக²தி, ஸா ஏதேஸம் வுத்தீதி ஸல்லேக²வுத்தினோ.

பா³ஹுலிகோதி சீவராதீ³னம் பச்சயானம் ப³ஹுலபா⁴வோ பா³ஹுல்லம், தம் பா³ஹுல்லமஸ்ஸ அத்தி², தஸ்மிம் வா பா³ஹுல்லே நியுத்தோ டி²தோதி பா³ஹுலிகோ. பா³ஹுல்லாய சேதேதீதி பா³ஹுலத்தாய சேதேதி கப்பேதி பகப்பேதி. கத²ஞ்ஹி நாம மய்ஹஞ்ச ஸாவகானஞ்ச சீவராதீ³னம் பச்சயானம் ப³ஹுலபா⁴வோ ப⁴வேய்யாதி ஏவம் உஸ்ஸுக்கமாபன்னோதி அதி⁴ப்பாயோ. சக்கபே⁴தா³யாதி ஆணாபே⁴தா³ய.

த⁴ம்மிம் கத²ம் கத்வாதி க²ந்த⁴கே வுத்தனயேன ‘‘அலம், தே³வத³த்த, மா தே ருச்சி ஸங்க⁴பே⁴தோ³. க³ருகோ கோ², தே³வத³த்த, ஸங்க⁴பே⁴தோ³. யோ கோ², தே³வத³த்த, ஸமக்³க³ம் ஸங்க⁴ம் பி⁴ந்த³தி, கப்பட்டி²கம் கிப்³பி³ஸம் பஸவதி, கப்பம் நிரயம்ஹி பச்சதி, யோ ச கோ², தே³வத³த்த, பி⁴ன்னம் ஸங்க⁴ம் ஸமக்³க³ம் கரோதி, ப்³ரஹ்மம் புஞ்ஞம் பஸவதி, கப்பம் ஸக்³க³ம்ஹி மோத³தீ’’தி (சூளவ. 343) ஏவமாதி³கம் அனேகப்பகாரம் தே³வத³த்தஸ்ஸ ச பி⁴க்கூ²னஞ்ச தத³னுச்ச²விகம் தத³னுலோமிகம் த⁴ம்மிம் கத²ம் கத்வா.

411. ஸமக்³க³ஸ்ஸாதி ஸஹிதஸ்ஸ சித்தேன ச ஸரீரேன ச அவியுத்தஸ்ஸாதி அத்தோ². பத³பா⁴ஜனேபி ஹி அயமேவ அத்தோ² த³ஸ்ஸிதோ. ஸமானஸம்வாஸகோதி ஹி வத³தா சித்தேன அவியோகோ³ த³ஸ்ஸிதோ ஹோதி. ஸமானஸீமாயம் டி²தோதி வத³தா ஸரீரேன. கத²ம்? ஸமானஸம்வாஸகோ ஹி லத்³தி⁴னானாஸம்வாஸகேன வா கம்மனானாஸம்வாஸகேன வா விரஹிதோ ஸமசித்ததாய சித்தேன அவியுத்தோ ஹோதி. ஸமானஸீமாயம் டி²தோ காயஸாமக்³கி³தா³னதோ ஸரீரேன அவியுத்தோ.

பே⁴த³னஸம்வத்தனிகம் வா அதி⁴கரணந்தி பே⁴த³னஸ்ஸ ஸங்க⁴பே⁴த³ஸ்ஸ அத்தா²ய ஸம்வத்தனிகம் காரணம். இமஸ்மிஞ்ஹி ஓகாஸே ‘‘காமஹேது காமனிதா³னம் காமாதி⁴கரண’’ந்திஆதீ³ஸு (ம. நி. 1.168) விய காரணம் அதி⁴கரணந்தி அதி⁴ப்பேதம். தஞ்ச யஸ்மா அட்டா²ரஸவித⁴ம் ஹோதி, தஸ்மா பத³பா⁴ஜனே ‘‘அட்டா²ரஸ பே⁴த³கரவத்தூ²னீ’’தி வுத்தம். தானி பன ‘‘இதூ⁴பாலி, பி⁴க்கு² அத⁴ம்மம் த⁴ம்மோதி தீ³பேதீ’’திஆதி³னா (சூளவ. 352) நயேன க²ந்த⁴கே ஆக³தானி, தஸ்மா தத்ரேவ நேஸம் அத்த²ம் வண்ணயிஸ்ஸாம. யோபி சாயம் இமானி வத்தூ²னி நிஸ்ஸாய அபரேஹிபி கம்மேன, உத்³தே³ஸேன, வோஹாரேன, அனுஸாவனாய, ஸலாகக்³கா³ஹேனாதி பஞ்சஹி காரணேஹி ஸங்க⁴பே⁴தோ³ ஹோதி, தம்பி ஆக³தட்டா²னேயேவ பகாஸயிஸ்ஸாம. ஸங்கே²பதோ பன பே⁴த³னஸம்வத்தனிகம் வா அதி⁴கரணம் ஸமாதா³யாதி ஏத்த² ஸங்க⁴பே⁴த³ஸ்ஸ அத்தா²ய ஸம்வத்தனிகம் ஸங்க⁴பே⁴த³னிப்ப²த்திஸமத்த²ம் காரணம் க³ஹேத்வாதி ஏவமத்தோ² வேதி³தப்³போ³. பக்³க³ய்ஹாதி பக்³க³ஹிதம் அப்³பு⁴ஸ்ஸிதம் பாகடம் கத்வா. திட்டே²ய்யாதி யதா²ஸமாதி³ன்னம் யதா²பக்³க³ஹிதமேவ ச கத்வா அச்சே²ய்ய. யஸ்மா பன ஏவம் பக்³க³ண்ஹதா திட்ட²தா ச தம் தீ³பிதஞ்சேவ அப்படினிஸ்ஸட்ட²ஞ்ச ஹோதி, தஸ்மா பத³பா⁴ஜனே ‘‘தீ³பேய்யா’’தி ச ‘‘நப்படினிஸ்ஸஜ்ஜேய்யா’’தி ச வுத்தம்.

பி⁴க்கூ²ஹி ஏவமஸ்ஸ வசனீயோதி அஞ்ஞேஹி லஜ்ஜீஹி பி⁴க்கூ²ஹி ஏவம் வத்தப்³போ³ ப⁴வேய்ய. பத³பா⁴ஜனே சஸ்ஸ யே பஸ்ஸந்தீதி யே ஸம்முகா² பக்³க³ய்ஹ திட்ட²ந்தம் பஸ்ஸந்தி. யே ஸுணந்தீதி யேபி ‘‘அஸுகஸ்மிம் நாம விஹாரே பி⁴க்கூ² பே⁴த³னஸம்வத்தனிகம் அதி⁴கரணம் ஸமாதா³ய பக்³க³ய்ஹ திட்ட²ந்தீ’’தி ஸுணந்தி.

ஸமேதாயஸ்மா ஸங்கே⁴னாதி ஆயஸ்மா ஸங்கே⁴ன ஸத்³தி⁴ம் ஸமேது ஸமாக³ச்ச²து ஏகலத்³தி⁴கோ ஹோதூதி அத்தோ². கிம் காரணா? ஸமக்³கோ³ ஹி ஸங்கோ⁴ ஸம்மோத³மானோ அவிவத³மானோ ஏகுத்³தே³ஸோ பா²ஸு விஹரதீதி.

தத்த² ஸம்மோத³மானோதி அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸம்பத்தியா ஸட்டு² மோத³மானோ. அவிவத³மானோதி ‘‘அயம் த⁴ம்மோ, நாயம் த⁴ம்மோ’’தி ஏவம் ந விவத³மானோ. ஏகோ உத்³தே³ஸோ அஸ்ஸாதி ஏகுத்³தே³ஸோ, ஏகதோ பவத்தபாதிமோக்கு²த்³தே³ஸோ, ந விஸுந்தி அத்தோ². பா²ஸு விஹரதீதி ஸுக²ம் விஹரதி.

இச்சேதம் குஸலந்தி ஏதம் படினிஸ்ஸஜ்ஜனம் குஸலம் கே²மம் ஸோத்தி²பா⁴வோ தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ. நோ சே படினிஸ்ஸஜ்ஜதி ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸாதி திக்க²த்தும் வுத்தஸ்ஸ அப்படினிஸ்ஸஜ்ஜதோ து³க்கடம். ஸுத்வா ந வத³ந்தி ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸாதி யே ஸுத்வா ந வத³ந்தி, தேஸம்பி து³க்கடம். கீவதூ³ரே ஸுத்வா அவத³ந்தானம் து³க்கடம்? ஏகவிஹாரே தாவ வத்தப்³ப³ம் நத்தி². அட்ட²கதா²யம் பன வுத்தம் ‘‘ஸமந்தா அத்³த⁴யோஜனே பி⁴க்கூ²னம் பா⁴ரோ. தூ³தம் வா பண்ணம் வா பேஸேத்வா வத³தோபி ஆபத்திமோக்கோ² நத்தி². ஸயமேவ க³ந்த்வா ‘க³ருகோ கோ², ஆவுஸோ, ஸங்க⁴பே⁴தோ³, மா ஸங்க⁴பே⁴தா³ய, பரக்கமீ’தி நிவாரேதப்³போ³’’தி. பஹோந்தேன பன தூ³ரம்பி க³ந்தப்³ப³ம் அகி³லானானஞ்ஹி தூ³ரேபி பா⁴ரோயேவ.

இதா³னி ‘‘ஏவஞ்ச ஸோ பி⁴க்கு² பி⁴க்கூ²ஹி வுச்சமானோ’’திஆதீ³ஸு அத்த²மத்தமேவ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸோ பி⁴க்கு² ஸங்க⁴மஜ்ஜ²ம்பி ஆகட்³டி⁴த்வா வத்தப்³போ³’’திஆதி³மாஹ. தத்த² ஸங்க⁴மஜ்ஜ²ம்பி ஆகட்³டி⁴த்வாதி ஸசே புரிமனயேன வுச்சமானோ ந படினிஸ்ஸஜ்ஜதி ஹத்தே²ஸு ச பாதே³ஸு ச க³ஹேத்வாபி ஸங்க⁴மஜ்ஜ²ம் ஆகட்³டி⁴த்வா புனபி ‘‘மா ஆயஸ்மா’’திஆதி³னா நயேன திக்க²த்தும் வத்தப்³போ³.

யாவததியம் ஸமனுபா⁴ஸிதப்³போ³தி யாவ ததியம் ஸமனுபா⁴ஸனம் தாவ ஸமனுபா⁴ஸிதப்³போ³. தீஹி ஸமனுபா⁴ஸனகம்மவாசாஹி கம்மம் காதப்³ப³ந்தி வுத்தம் ஹோதி. பத³பா⁴ஜனே பனஸ்ஸ அத்த²மேவ க³ஹேத்வா ஸமனுபா⁴ஸனவிதி⁴ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸோ பி⁴க்கு² ஸமனுபா⁴ஸிதப்³போ³. ஏவஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, ஸமனுபா⁴ஸிதப்³போ³’’திஆதி³ வுத்தம்.

414. தத்த² ஞத்தியா து³க்கடம் த்³வீஹி கம்மவாசாஹி து²ல்லச்சயா படிப்பஸ்ஸம்ப⁴ந்தீதி யஞ்ச ஞத்திபரியோஸானே து³க்கடம் ஆபன்னோ, யே ச த்³வீஹி கம்மவாசாஹி து²ல்லச்சயே, தா திஸ்ஸோபி ஆபத்தியோ ‘‘யஸ்ஸ நக்க²மதி ஸோ பா⁴ஸேய்யா’’தி ஏவம் ய்ய-காரப்பத்தமத்தாய ததியகம்மவாசாய படிப்பஸ்ஸம்ப⁴ந்தி ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோயேவ திட்ட²தி. கிம் பன ஆபன்னாபத்தியோ படிப்பஸ்ஸம்ப⁴ந்தி அனாபன்னாதி? மஹாஸுமத்தே²ரோ தாவ வத³தி ‘‘யோ அவஸானே படினிஸ்ஸஜ்ஜிஸ்ஸதி, ஸோ தா ஆபத்தியோ ந ஆபஜ்ஜதி, தஸ்மா அனாபன்னா படிப்பஸ்ஸம்ப⁴ந்தீ’’தி. மஹாபது³மத்தே²ரோ பன லிங்க³பரிவத்தேன அஸாதா⁴ரணாபத்தியோ விய ஆபன்னா படிப்பஸ்ஸம்ப⁴ந்தி, அனாபன்னானம் கிம் படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴யா’’தி ஆஹ.

415. த⁴ம்மகம்மே த⁴ம்மகம்மஸஞ்ஞீதி தஞ்சே ஸமனுபா⁴ஸனகம்மம் த⁴ம்மகம்மம் ஹோதி, தஸ்மிம் த⁴ம்மகம்மஸஞ்ஞீதி அத்தோ². ஏஸ நயோ ஸப்³ப³த்த². இத⁴ ஸஞ்ஞா ந ரக்க²தி, கம்மஸ்ஸ த⁴ம்மிகத்தா ஏவ அப்படினிஸ்ஸஜ்ஜந்தோ ஆபஜ்ஜதி.

416. அஸமனுபா⁴ஸந்தஸ்ஸாதி அஸமனுபா⁴ஸியமானஸ்ஸ அப்படினிஸ்ஸஜ்ஜந்தஸ்ஸாபி ஸங்கா⁴தி³ஸேஸேன அனாபத்தி.

படினிஸ்ஸஜ்ஜந்தஸ்ஸாதி ஞத்திதோ புப்³பே³ வா ஞத்திக்க²ணே வா ஞத்திபரியோஸானே வா பட²மாய வா அனுஸாவனாய து³தியாய வா ததியாய வா யாவ ய்ய-காரம் ந ஸம்பாபுணாதி, தாவ படினிஸ்ஸஜ்ஜந்தஸ்ஸ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸேன அனாபத்தி.

ஆதி³கம்மிகஸ்ஸாதி. ஏத்த² பன ‘‘தே³வத³த்தோ ஸமக்³க³ஸ்ஸ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பே⁴தா³ய பரக்கமி, தஸ்மிம் வத்து²ஸ்மி’’ந்தி பரிவாரே (பரி. 17) ஆக³தத்தா தே³வத³த்தோ ஆதி³கம்மிகோ. ஸோ ச கோ² ஸங்க⁴பே⁴தா³ய பரக்கமனஸ்ஸேவ, ந அப்படினிஸ்ஸஜ்ஜனஸ்ஸ. ந ஹி தஸ்ஸ தம் கம்மம் கதம். கத²மித³ம் ஜானிதப்³ப³ந்தி சே? ஸுத்ததோ. யதா² ஹி ‘‘அரிட்டோ² பி⁴க்கு² க³த்³த⁴பா³தி⁴புப்³போ³ யாவததியம் ஸமனுபா⁴ஸனாய ந படினிஸ்ஸஜ்ஜி, தஸ்மிம் வத்து²ஸ்மி’’ந்தி பரிவாரே (பரி. 121) ஆக³தத்தா அரிட்ட²ஸ்ஸ கம்மம் கதந்தி பஞ்ஞாயதி, ந ததா² தே³வத³த்தஸ்ஸ. அதா²பிஸ்ஸ கதேன ப⁴விதப்³ப³ந்தி கோசி அத்தனோ ருசிமத்தேன வதே³ய்ய, ததா²பி அப்படினிஸ்ஸஜ்ஜனே ஆதி³கம்மிகஸ்ஸ அனாபத்தி நாம நத்தி². ந ஹி பஞ்ஞத்தம் ஸிக்கா²பத³ம் வீதிக்கமந்தஸ்ஸ அஞ்ஞத்ர உத்³தி³ஸ்ஸ அனுஞ்ஞாததோ அனாபத்தி நாம தி³ஸ்ஸதி. யம்பி அரிட்ட²ஸிக்கா²பத³ஸ்ஸ அனாபத்தியம் ‘‘ஆதி³கம்மிகஸ்ஸா’’தி போத்த²கேஸு லிகி²தம், தம் பமாத³லிகி²தம். பமாத³லிகி²தபா⁴வோ சஸ்ஸ ‘‘பட²மம் அரிட்டோ² பி⁴க்கு² சோதே³தப்³போ³, சோதே³த்வா ஸாரேதப்³போ³, ஸாரேத்வா ஆபத்திம் ரோபேதப்³போ³’’தி (சூளவ. 65) ஏவம் கம்மக்க²ந்த⁴கே ஆபத்திரோபனவசனதோ வேதி³தப்³போ³.

இதி பே⁴தா³ய பரக்கமனே ஆதி³கம்மிகஸ்ஸ தே³வத³த்தஸ்ஸ யஸ்மா தம் கம்மம் ந கதம், தஸ்மாஸ்ஸ ஆபத்தியேவ ந ஜாதா. ஸிக்கா²பத³ம் பன தம் ஆரப்³ப⁴ பஞ்ஞத்தந்தி கத்வா ‘‘ஆதி³கம்மிகோ’’தி வுத்தோ. இதி ஆபத்தியா அபா⁴வதோயேவஸ்ஸ அனாபத்தி வுத்தா. ஸா பனேஸா கிஞ்சாபி அஸமனுபா⁴ஸந்தஸ்ஸாதி இமினாவ ஸித்³தா⁴, யஸ்மா பன அஸமனுபா⁴ஸந்தோ நாம யஸ்ஸ கேவலம் ஸமனுபா⁴ஸனம் ந கரோந்தி, ஸோ வுச்சதி, ந ஆதி³கம்மிகோ. அயஞ்ச தே³வத³த்தோ ஆதி³கம்மிகோயேவ, தஸ்மா ‘‘ஆதி³கம்மிகஸ்ஸா’’தி வுத்தம். ஏதேனுபாயேன ட²பேத்வா அரிட்ட²ஸிக்கா²பத³ம் ஸப்³ப³ஸமனுபா⁴ஸனாஸு வினிச்ச²யோ வேதி³தப்³போ³. ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² உத்தானமேவ.

ஸமுட்டா²னாதீ³ஸு திவங்கி³கம் ஏகஸமுட்டா²னம், ஸமனுபா⁴ஸனஸமுட்டா²னம் நாமமேதம், காயவாசாசித்ததோ ஸமுட்டா²தி. படினிஸ்ஸஜ்ஜாமீதி காயவிகாரம் வா வசீபே⁴த³ம் வா அகரோந்தஸ்ஸேவ பன ஆபஜ்ஜனதோ அகிரியம், ஸஞ்ஞாவிமோக்க²ம், ஸசித்தகம், லோகவஜ்ஜம், காயகம்மம், வசீகம்மம், அகுஸலசித்தம், து³க்க²வேத³னந்தி.

பட²மஸங்க⁴பே⁴த³ஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.