2. மஹாஸுஞ்ஞதஸுத்தவண்ணனா

185. ஏவம் மே ஸுதந்தி மஹாஸுஞ்ஞதஸுத்தம். தத்த² காளகே²மகஸ்ஸாதி ச²விவண்ணேன ஸோ காளோ, கே²மகோதி பனஸ்ஸ நாமம். விஹாரோதி தஸ்மிம்யேவ நிக்³ரோதா⁴ராமே ஏகஸ்மிம் பதே³ஸே பாகாரேன பரிக்கி²பித்வா த்³வாரகோட்ட²கம் மாபேத்வா ஹம்ஸவட்டகாதி³ஸேனாஸனானி சேவ மண்ட³லமாளபோ⁴ஜனஸாலாதீ³னி ச பதிட்ட²பேத்வா கதோ விஹாரோ. ஸம்ப³ஹுலானி ஸேனாஸனானீதி மஞ்சோ பீட²ம் பி⁴ஸிபி³ம்போ³ஹனம் தட்டிகா சம்மக²ண்டோ³ திணஸந்தா²ரோ பண்ணஸந்தா²ரோ பலாலஸந்தா²ரோதிஆதீ³னி பஞ்ஞத்தானி ஹோந்தி, மஞ்சேன மஞ்சம்…பே… பலாலஸந்தா²ரேனேவ பலாலஸந்தா²ரம் ஆஹச்ச ட²பிதானி, க³ணபி⁴க்கூ²னம் வஸனட்டா²னஸதி³ஸம் அஹோஸி.

ஸம்ப³ஹுலா நு கோ²தி ப⁴க³வதோ போ³தி⁴பல்லங்கேயேவ ஸப்³ப³கிலேஸானம் ஸமுக்³கா⁴டிதத்தா ஸம்ஸயோ நாம நத்தி², விதக்கபுப்³ப³பா⁴கா³ புச்சா², விதக்கபுப்³ப³பா⁴கே³ சாயம் நுகாரோ நிபாதமத்தோ. பாடிமத்த²கம் க³ச்ச²ந்தே அவினிச்சி²தோ நாம ந ஹோதி. இதோ கிர புப்³பே³ ப⁴க³வதா த³ஸ த்³வாத³ஸ பி⁴க்கூ² ஏகட்டா²னே வஸந்தா ந தி³ட்ட²புப்³பா³.

அத²ஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – க³ணவாஸோ நாமாயம் வட்டே ஆசிண்ணஸமாசிண்ணோ நதீ³ஓதிண்ணஉத³கஸதி³ஸோ, நிரயதிரச்சா²னயோனிபேத்திவிஸயாஸுரகாயேஸுபி, மனுஸ்ஸலோக-தே³வலோகப்³ரஹ்மலோகேஸுபி க³ணவாஸோவ ஆசிண்ணோ. த³ஸயோஜனஸஹஸ்ஸோ ஹி நிரயோ திபுசுண்ணப⁴ரிதா நாளி விய ஸத்தேஹி நிரந்தரோ, பஞ்சவித⁴ப³ந்த⁴னகம்மகாரணகரணட்டா²னே ஸத்தானம் பமாணம் வா பரிச்சே²தோ³ வா நத்தி², ததா² வாஸீஹி தச்ச²னாதி³டா²னேஸு, இதி க³ணபூ⁴தாவ பச்சந்தி. திரச்சா²னயோனியம் ஏகஸ்மிம் வம்மிகே உபஸிகானம் பமாணம் வா பரிச்சே²தோ³ வா நத்தி², ததா² ஏகேகபி³லாதீ³ஸுபி கிபில்லிகாதீ³னம். திரச்சா²னயோனியம்பி க³ணவாஸோவ. பேதனக³ரானி ச கா³வுதிகானி அட்³ட⁴யோஜனிகானிபி பேதப⁴ரிதானி ஹோந்தி. ஏவம் பேத்திவிஸயேபி க³ணவாஸோவ. அஸுரப⁴வனம் த³ஸயோஜனஸஹஸ்ஸம் கண்ணே பக்கி²த்தஸூசியா கண்ணபி³லம் விய ஹோதி. இதி அஸுரகாயேபி க³ணவாஸோவ. மனுஸ்ஸலோகே ஸாவத்தி²யம் ஸத்தபண்ணாஸ குலஸதஸஹஸ்ஸானி, ராஜக³ஹே அந்தோ ச ப³ஹி ச அட்டா²ரஸ மனுஸ்ஸகோடியோ வஸிம்ஸு. ஏவம் அஞ்ஞேஸுபி டா²னேஸூதி மனுஸ்ஸலோகேபி க³ணவாஸோவ. பு⁴ம்மதே³வதா ஆதி³ம் கத்வா தே³வலோகப்³ரஹ்மலோகேஸுபி க³ணவாஸோவ. ஏகேகஸ்ஸ ஹி தே³வபுத்தஸ்ஸ அட்³ட⁴தியா நாடககோடியோ ஹோந்தி, நவபி கோடியோ ஹோந்தி, ஏகட்டா²னே த³ஸஸஹஸ்ஸாபி ப்³ரஹ்மானோ வஸந்தி.

ததோ சிந்தேஸி – ‘‘மயா ஸதஸஹஸ்ஸகப்பாதி⁴கானி சத்தாரி அஸங்க்²யேய்யானி க³ணவாஸவித்³த⁴ம்ஸனத்த²ம் த³ஸ பாரமியோ பூரிதா, இமே ச பி⁴க்கூ² இதோ பட்டா²யேவ க³ணம் ப³ந்தி⁴த்வா க³ணாபி⁴ரதா ஜாதா அனனுச்ச²விகம் கரோந்தீ’’தி. ஸோ த⁴ம்மஸம்வேக³ம் உப்பாதே³த்வா புன சிந்தேஸி – ‘‘ஸசே ‘ஏகட்டா²னே த்³வீஹி பி⁴க்கூ²ஹி ந வஸிதப்³ப³’ந்தி ஸக்கா ப⁴வேய்ய ஸிக்கா²பத³ம் பஞ்ஞபேதும், ஸிக்கா²பத³ம் பஞ்ஞாபேய்யம், ந கோ² பனேதம் ஸக்கா. ஹந்தா³ஹம் மஹாஸுஞ்ஞதாபடிபத்திம் நாம ஸுத்தந்தம் தே³ஸேமி, யம் ஸிக்கா²காமானம் குலபுத்தானம் ஸிக்கா²பத³பஞ்ஞத்தி விய நக³ரத்³வாரே நிக்கி²த்தஸப்³ப³காயிகஆதா³ஸோ விய ச ப⁴விஸ்ஸதி. ததோ யதா² நாமேகஸ்மிம் ஆதா³ஸே க²த்தியாத³யோ அத்தனோ வஜ்ஜம் தி³ஸ்வா தம் பஹாய அனவஜ்ஜா ஹோந்தி, ஏவமேவம் மயி பரினிப்³பு³தேபி பஞ்சவஸ்ஸஸஹஸ்ஸானி இமம் ஸுத்தம் ஆவஜ்ஜித்வா க³ணம் வினோதே³த்வா ஏகீபா⁴வாபி⁴ரதா குலபுத்தா வட்டது³க்க²ஸ்ஸ அந்தம் கரிஸ்ஸந்தீ’’தி. ப⁴க³வதோ ச மனோரத²ம் பூரேந்தா விய இமம் ஸுத்தம் ஆவஜ்ஜித்வா க³ணம் வினோதே³த்வா வட்டது³க்க²ம் கே²பேத்வா பரினிப்³பு³தா குலபுத்தா க³ணனபத²ம் வீதிவத்தா. வாலிகபிட்டி²விஹாரேபி ஹி ஆபி⁴த⁴ம்மிகஅப⁴யத்தே²ரோ நாம வஸ்ஸூபனாயிகஸமயே ஸம்ப³ஹுலேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் இமம் ஸுத்தம் ஸஞ்ஜா²யித்வா ‘‘ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ ஏவம் காரேதி, மயம் கிம் கரோமா’’தி ஆஹ. தே ஸப்³பே³பி அந்தோவஸ்ஸே க³ணம் வினோதே³த்வா ஏகீபா⁴வாபி⁴ரதா அரஹத்தம் பாபுணிம்ஸு. க³ணபே⁴த³னம் நாம இத³ம் ஸுத்தந்தி.

186. க⁴டாயாதி ஏவம்னாமகஸ்ஸ ஸக்கஸ்ஸ. விஹாரேதி அயம்பி விஹாரோ நிக்³ரோதா⁴ராமஸ்ஸேவ ஏகதே³ஸே காளகே²மகஸ்ஸ விஹாரோ விய கதோதி வேதி³தப்³போ³. சீவரகம்மந்தி ஜிண்ணமலினானம் அக்³க³ளட்டா²னுப்பாத³னதோ⁴வனாதீ³ஹி கதபரிப⁴ண்ட³ம்பி, சீவரத்தா²ய உப்பன்னவத்தா²னம் விசாரணஸிப்³ப³னாதீ³ஹி அகதம் ஸம்விதா⁴னம்பி வட்டதி, இத⁴ பன அகதம் ஸம்விதா⁴னம் அதி⁴ப்பேதம். மனுஸ்ஸா ஹி ஆனந்த³த்தே²ரஸ்ஸ சீவரஸாடகே அத³ம்ஸு. தஸ்மா தே²ரோ ஸம்ப³ஹுலே பி⁴க்கூ² க³ஹேத்வா தத்த² சீவரகம்மம் அகாஸி. தேபி பி⁴க்கூ² பாதோவ ஸூசிபாஸகஸ்ஸ பஞ்ஞாயனகாலதோ பட்டா²ய நிஸின்னா அபஞ்ஞாயனகாலே உட்ட²ஹந்தி. ஸூசிகம்மே நிட்டி²தேயேவ ஸேனாஸனானி ஸம்வித³ஹிஸ்ஸாமாதி ந ஸம்வித³ஹிம்ஸு. சீவரகாரஸமயோ நோதி தே²ரோ கிர சிந்தேஸி – ‘‘அத்³தா⁴ ஏதேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ந படிஸாமிதானி ஸேனாஸனானி, ப⁴க³வதா ச தி³ட்டா²னி ப⁴விஸ்ஸந்தி. இதி அனத்தமனோ ஸத்தா² ஸுட்டு² நிக்³க³ஹேதுகாமோ, இமேஸம் பி⁴க்கூ²னம் உபத்த²ம்போ⁴ ப⁴விஸ்ஸாமீ’’தி; தஸ்மா ஏவமாஹ. அயம் பனேத்த² அதி⁴ப்பாயோ – ‘‘ந, ப⁴ந்தே, இமே பி⁴க்கூ² கம்மாராமா ஏவ, சீவரகிச்சவஸேன பன ஏவம் வஸந்தீ’’தி.

ந கோ², ஆனந்தா³தி, ஆனந்த³, கம்மஸமயோ வா ஹோது அகம்மஸமயோ வா, சீவரகாரஸமயோ வா ஹோது அசீவரகாரஸமயோ வா, அத² கோ² ஸங்க³ணிகாராமோ பி⁴க்கு² ந ஸோப⁴தியேவ. மா த்வம் அனுபத்த²ம்ப⁴ட்டா²னே உபத்த²ம்போ⁴ அஹோஸீதி. தத்த² ஸங்க³ணிகாதி ஸகபரிஸஸமோதா⁴னம். க³ணோதி நானாஜனஸமோதா⁴னம். இதி ஸங்க³ணிகாராமோ வா ஹோது க³ணாராமோ வா, ஸப்³ப³தா²பி க³ணபா³ஹுல்லாபி⁴ரதோ க³ணப³ந்த⁴னப³த்³தோ⁴ பி⁴க்கு² ந ஸோப⁴தி. பச்சா²ப⁴த்தே பன தி³வாட்டா²னம் ஸம்மஜ்ஜித்வா ஸுதோ⁴தஹத்த²பாதோ³ மூலகம்மட்டா²னம் க³ஹேத்வா ஏகாராமதமனுயுத்தோ பி⁴க்கு² பு³த்³த⁴ஸாஸனே ஸோப⁴தி. நேக்க²ம்மஸுக²ந்தி காமதோ நிக்க²ந்தஸ்ஸ ஸுக²ம். பவிவேகஸுக²ம்பி காமபவிவேகஸுக²மேவ. ராகா³தீ³னம் பன வூபஸமத்தா²ய ஸம்வத்ததீதி உபஸமஸுக²ம். மக்³க³ஸம்போ³த⁴த்தா²ய ஸம்வத்ததீதி ஸம்போ³தி⁴ஸுக²ம். நிகாமலாபீ⁴தி காமலாபீ⁴ இச்சி²தலாபீ⁴. அகிச்ச²லாபீ⁴தி அது³க்க²லாபீ⁴. அகஸிரலாபீ⁴தி விபுலலாபீ⁴.

ஸாமாயிகந்தி அப்பிதப்பிதஸமயே கிலேஸேஹி விமுத்தம். கந்தந்தி மனாபம். சேதோவிமுத்திந்தி ரூபாரூபாவசரசித்தவிமுத்திம். வுத்தஞ்ஹேதம் – ‘‘சத்தாரி ச ஜா²னானி சதஸ்ஸோ ச அரூபஸமாபத்தியோ, அயம் ஸாமாயிகோ விமோக்கோ²’’தி (படி. ம. 1.213). அஸாமாயிகந்தி ந ஸமயவஸேன கிலேஸேஹி விமுத்தம், அத² கோ² அச்சந்தவிமுத்தம் லோகுத்தரம் வுத்தம். வுத்தஞ்ஹேதம் – ‘‘சத்தாரோ ச அரியமக்³கா³ சத்தாரி ச ஸாமஞ்ஞப²லானி, அயம் அஸாமாயிகோ விமோக்கோ²’’தி. அகுப்பந்தி கிலேஸேஹி அகோபேதப்³ப³ம்.

ஏத்தாவதா கிம் கதி²தம் ஹோதி? ஸங்க³ணிகாராமோ பி⁴க்கு² க³ணப³ந்த⁴னப³த்³தோ⁴ நேவ லோகியகு³ணம், ந ச லோகுத்தரகு³ணம் நிப்³ப³த்தேதும் ஸக்கோதி, க³ணம் வினோதே³த்வா பன ஏகாபி⁴ரதோ ஸக்கோதி. ததா² ஹி விபஸ்ஸீ போ³தி⁴ஸத்தோ சதுராஸீதியா பப்³ப³ஜிதஸஹஸ்ஸேஹி பரிவுதோ ஸத்த வஸ்ஸானி விசரந்தோ ஸப்³ப³ஞ்ஞுகு³ணம் நிப்³ப³த்தேதும் நாஸக்கி², க³ணம் வினோதே³த்வா ஸத்ததி³வஸே ஏகீபா⁴வாபி⁴ரதோ போ³தி⁴மண்ட³ம் ஆருய்ஹ ஸப்³ப³ஞ்ஞுகு³ணம் நிப்³ப³த்தேஸி. அம்ஹாகம் போ³தி⁴ஸத்தோ பஞ்சவக்³கி³யேஹி ஸத்³தி⁴ம் ச²ப்³ப³ஸ்ஸானி விசரந்தோ ஸப்³ப³ஞ்ஞுகு³ணம் நிப்³ப³த்தேதும் நாஸக்கி², தேஸு பக்கந்தேஸு ஏகீபா⁴வாபி⁴ரதோ போ³தி⁴மண்ட³ம் ஆருய்ஹ ஸப்³ப³ஞ்ஞுகு³ணம் நிப்³ப³த்தேஸி.

ஏவம் ஸங்க³ணிகாராமஸ்ஸ கு³ணாதி⁴க³மாபா⁴வம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி தோ³ஸுப்பத்திம் த³ஸ்ஸேந்தோ நாஹம் ஆனந்தா³திஆதி³மாஹ. தத்த² ரூபந்தி ஸரீரம். யத்த² ரத்தஸ்ஸாதி யஸ்மிம் ரூபே ராக³வஸேன ரத்தஸ்ஸ. ந உப்பஜ்ஜேய்யுந்தி யஸ்மிம் ரூபே ரத்தஸ்ஸ ந உப்பஜ்ஜேய்யும், தம் ரூபம் ந ஸமனுபஸ்ஸாமி, அத² கோ² ஸாரிபுத்தமோக்³க³ல்லானானம் த³ஸப³லஸாவகத்துபக³மனஸங்கா²தேன அஞ்ஞதா²பா⁴வேன ஸஞ்சயஸ்ஸ விய, உபாலிக³ஹபதினோ அஞ்ஞதா²பா⁴வேன நாடபுத்தஸ்ஸ விய, பியஜாதிகஸுத்தே ஸேட்டி²ஆதீ³னம் விய ச உப்பஜ்ஜந்தியேவ.

187. அயம் கோ² பனானந்தா³தி கோ அனுஸந்தி⁴? ஸசே ஹி கோசி து³ப்³பு³த்³தீ⁴ நவபப்³ப³ஜிதோ வதே³ய்ய – ‘‘ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ கே²த்தம் பவிட்டா² கா³வியோ விய அம்ஹேயேவ க³ணதோ நீஹரதி, ஏகீபா⁴வே நியோஜேதி, ஸயம் பன ராஜராஜமஹாமத்தாதீ³ஹி பரிவுதோ விஹரதீ’’தி, தஸ்ஸ வசனோகாஸுபச்சே²த³னத்த²ம் – ‘‘சக்கவாளபரியந்தாய பரிஸாய மஜ்ஜே² நிஸின்னோபி ததா²க³தோ ஏககோவா’’தி த³ஸ்ஸேதும் இமம் தே³ஸனம் ஆரபி⁴. தத்த² ஸப்³ப³னிமித்தானந்தி ரூபாதீ³னம் ஸங்க²னிமித்தானம். அஜ்ஜ²த்தந்தி விஸயஜ்ஜ²த்தம். ஸுஞ்ஞதந்தி ஸுஞ்ஞதப²லஸமாபத்திம். தத்ர சேதி உபயோக³த்தே² பு⁴ம்மம், தம் சேதி வுத்தம் ஹோதி. புன தத்ராதி தஸ்மிம் பரிஸமஜ்ஜே² டி²தோ. விவேகனின்னேனாதி நிப்³பா³னனின்னேன. ப்³யந்தீபூ⁴தேனாதி ஆஸவட்டா²னீயத⁴ம்மேஹி விக³தந்தேன நிஸ்ஸடேன விஸம்யுத்தேன. உய்யோஜனிகபடிஸம்யுத்தந்தி க³ச்ச²த² தும்ஹேதி ஏவம் உய்யோஜனிகேன வசனேன படிஸம்யுத்தம்.

காய பன வேலாய ப⁴க³வா ஏவம் கதே²தி? பச்சா²ப⁴த்தகிச்சவேலாய, வா புரிமயாமகிச்சவேலாய வா. ப⁴க³வா ஹி பச்சா²ப⁴த்தே க³ந்த⁴குடியம் ஸீஹஸேய்யம் கப்பேத்வா வுட்டா²ய ப²லஸமாபத்திம் அப்பேத்வா நிஸீத³தி. தஸ்மிம் ஸமயே த⁴ம்மஸ்ஸவனத்தா²ய பரிஸா ஸன்னிபதந்தி. அத² ப⁴க³வா காலம் விதி³த்வா க³ந்த⁴குடிதோ நிக்க²மித்வா பு³த்³தா⁴ஸனவரக³தோ த⁴ம்மம் தே³ஸேத்வா பே⁴ஸஜ்ஜதேலபாகம் க³ண்ஹந்தோ விய காலம் அனதிக்கமித்வா விவேகனின்னேன சித்தேன பரிஸம் உய்யோஜேதி. புரிமயாமேபி ‘‘அபி⁴க்கந்தா கோ² வாஸேட்டா² ரத்தி, யஸ்ஸ தா³னி காலம் மஞ்ஞதா²’’தி (தீ³. நி. 3.299) ஏவம் உய்யோஜேதி. பு³த்³தா⁴னஞ்ஹி போ³தி⁴பத்திதோ பட்டா²ய த்³வே பஞ்சவிஞ்ஞாணானிபி நிப்³பா³னனின்னானேவ. தஸ்மாதிஹானந்தா³தி யஸ்மா ஸுஞ்ஞதாவிஹாரோ ஸந்தோ பணீதோ, தஸ்மா.

188. அஜ்ஜ²த்தமேவாதி கோ³சரஜ்ஜ²த்தமேவ. அஜ்ஜ²த்தம் ஸுஞ்ஞதந்தி இத⁴ நியகஜ்ஜ²த்தம், அத்தனோ பஞ்சஸு க²ந்தே⁴ஸு நிஸ்ஸிதந்தி அத்தோ². ஸம்பஜானோ ஹோதீதி கம்மட்டா²னஸ்ஸ அஸம்பஜ்ஜனபா⁴வஜானனேன ஸம்பஜானோ. ப³ஹித்³தா⁴தி பரஸ்ஸ பஞ்சஸு க²ந்தே⁴ஸு. அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴தி காலேன அஜ்ஜ²த்தம் காலேன ப³ஹித்³தா⁴. ஆனேஞ்ஜந்தி உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தோ ப⁴விஸ்ஸாமாதி ஆனேஞ்ஜம் அரூபஸமாபத்திம் மனஸி கரோதி.

தஸ்மிம்யேவ புரிமஸ்மிந்தி பாத³கஜ்ஜா²னம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். அபகு³ணபாத³கஜ்ஜா²னதோ வுட்டி²தஸ்ஸ ஹி அஜ்ஜ²த்தம் ஸுஞ்ஞதம் மனஸிகரோதோ தத்த² சித்தம் ந பக்க²ந்த³தி. ததோ ‘‘பரஸ்ஸ ஸந்தானே நு கோ² கத²’’ந்தி ப³ஹித்³தா⁴ மனஸி கரோதி, தத்த²பி ந பக்க²ந்த³தி. ததோ – ‘‘காலேன அத்தனோ ஸந்தானே, காலேன பரஸ்ஸ ஸந்தானே நு கோ² கத²’’ந்தி அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴ மனஸி கரோதி, தத்த²பி ந பக்க²ந்த³தி. ததோ உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தோ ஹோதுகாமோ ‘‘அரூபஸமாபத்தியம் நு கோ² கத²’’ந்தி ஆனேஞ்ஜம் மனஸி கரோதி, தத்த²பி ந பக்க²ந்த³தி. இதா³னி – ‘‘ந மே சித்தம் பக்க²ந்த³தீதி விஸ்ஸட்ட²வீரியேன உபட்டா²காதீ³னம் பச்ச²தோ ந சரிதப்³ப³ம், பாத³கஜ்ஜா²னமேவ பன ஸாது⁴கம் புனப்புனம் மனஸிகாதப்³ப³ம். ஏவமஸ்ஸ ருக்கே² சி²ந்த³தோ ப²ரஸும்ஹி அவஹந்தே புன நிஸிதம் காரேத்வா சி²ந்த³ந்தஸ்ஸ சி²ஜ்ஜேஸு ப²ரஸு விய கம்மட்டா²னே மனஸிகாரோ வஹதீ’’தி த³ஸ்ஸேதும் தஸ்மிம்யேவாதிஆதி³மாஹ. இதா³னிஸ்ஸ ஏவம் படிபன்னஸ்ஸ யம் யம் மனஸி கரோதி, தத்த² தத்த² மனஸிகாரோ ஸம்பஜ்ஜதீதி த³ஸ்ஸேந்தோ பக்க²ந்த³தீதி ஆஹ.

189. இமினா விஹாரேனாதி இமினா ஸமத²விபஸ்ஸனாவிஹாரேன. இதிஹ தத்த² ஸம்பஜானோதி இதி சங்கமந்தோபி தஸ்மிம் கம்மட்டா²னே ஸம்பஜ்ஜமானே ‘‘ஸம்பஜ்ஜதி மே கம்மட்டா²ன’’ந்தி ஜானனேன ஸம்பஜானோ ஹோதி. ஸயதீதி நிபஜ்ஜதி. ஏத்த² கஞ்சி காலம் சங்கமித்வா – ‘‘இதா³னி ஏத்தகம் காலம் சங்கமிதும் ஸக்கி²ஸ்ஸாமீ’’தி ஞத்வா இரியாபத²ம் அஹாபேத்வா டா²தப்³ப³ம். ஏஸ நயோ ஸப்³ப³வாரேஸு. ந கதே²ஸ்ஸாமீதி, இதிஹ தத்தா²தி ஏவம் ந கதே²ஸ்ஸாமீதி ஜானனேன தத்த² ஸம்பஜானகாரீ ஹோதி.

புன து³தியவாரே ஏவரூபிம் கத²ம் கதே²ஸ்ஸாமீதி ஜானனேன ஸம்பஜானகாரீ ஹோதி, இமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஸமத²விபஸ்ஸனா தருணாவ, தாஸம் அனுரக்க²ணத்த²ம் –

‘‘ஆவாஸோ கோ³சரோ ப⁴ஸ்ஸம், புக்³க³லோ அத² போ⁴ஜனம்;

உது இரியாபதோ² சேவ, ஸப்பாயோ ஸேவிதப்³ப³கோ’’தி.

ஸத்த ஸப்பாயானி இச்சி²தப்³பா³னி. தேஸம் த³ஸ்ஸனத்த²மித³ம் வுத்தம். விதக்கவாரேஸு அவிதக்கனஸ்ஸ ச விதக்கனஸ்ஸ ச ஜானனேன ஸம்பஜானதா வேதி³தப்³பா³.

190. இதி விதக்கபஹானேன த்³வே மக்³கே³ கதே²த்வா இதா³னி ததியமக்³க³ஸ்ஸ விபஸ்ஸனம் ஆசிக்க²ந்தோ பஞ்ச கோ² இமே, ஆனந்த³, காமகு³ணாதிஆதி³மாஹ. ஆயதனேதி தேஸுயேவ காமகு³ணேஸு கிஸ்மிஞ்சிதே³வ கிலேஸுப்பத்திகாரணே. ஸமுதா³சாரோதி ஸமுதா³சரணதோ அப்பஹீனகிலேஸோ. ஏவம் ஸந்தந்தி ஏவம் விஜ்ஜமானமேவ. ஸம்பஜானோதி கம்மட்டா²னஸ்ஸ அஸம்பத்திஜானனேன ஸம்பஜானோ. து³தியவாரே ஏவம் ஸந்தமேதந்தி ஏவம் ஸந்தே ஏதம். ஸம்பஜானோதி கம்மட்டா²னஸம்பத்திஜானனேன ஸம்பஜானோ. அயஞ்ஹி ‘‘பஹீனோ நு கோ² மே பஞ்சஸு காமகு³ணேஸு ச²ந்த³ராகோ³ நோ’’தி பச்சவேக்க²மானோ அபஹீனபா⁴வம் ஞத்வா வீரியம் பக்³க³ஹேத்வா தம் அனாகா³மிமக்³கே³ன ஸமுக்³கா⁴டேதி, ததோ மக்³கா³னந்தரம் ப²லம், ப²லதோ வுட்டா²ய பச்சவேக்க²மானோ பஹீனபா⁴வம் ஜானாதி, தஸ்ஸ ஜானனேன ‘‘ஸம்பஜானோ ஹோதீ’’தி வுத்தம்.

191. இதா³னி அரஹத்தமக்³க³ஸ்ஸ விபஸ்ஸனம் ஆசிக்க²ந்தோ பஞ்ச கோ² இமே, ஆனந்த³, உபாதா³னக்க²ந்தா⁴திஆதி³மாஹ. தத்த² ஸோ பஹீயதீதி ரூபே அஸ்மீதி மானோ அஸ்மீதி ச²ந்தோ³ அஸ்மீதி அனுஸயோ பஹீயதி. ததா² வேத³னாதீ³ஸு ஸம்பஜானதா வுத்தனாயேனேவ வேதி³தப்³பா³.

இமே கோ² தே, ஆனந்த³, த⁴ம்மாதி ஹேட்டா² கதி²தே ஸமத²விபஸ்ஸனாமக்³க³ப²லத⁴ம்மே ஸந்தா⁴யாஹ. குஸலாயதிகாதி குஸலதோ ஆக³தா. குஸலா ஹி குஸலாபி ஹோந்தி குஸலாயதிகாபி, ஸேய்யதி²த³ம், பட²மஜ்ஜா²னம் குஸலம், து³தியஜ்ஜா²னம் குஸலஞ்சேவ குஸலாயதிகஞ்ச…பே… ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம் குஸலம், நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம் குஸலஞ்சேவ குஸலாயதிகஞ்ச, நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம் குஸலம், ஸோதாபத்திமக்³கோ³ குஸலோ சேவ குஸலாயதிகோ ச…பே… அனாகா³மிமக்³கோ³ குஸலோ, அரஹத்தமக்³கோ³ குஸலோ சேவ குஸலாயதிகோ ச. ததா² பட²மஜ்ஜா²னம் குஸலம், தம்ஸம்பயுத்தகா த⁴ம்மா குஸலா சேவ குஸலாயதிகா ச…பே… அரஹத்தமக்³கோ³ குஸலோ, தம்ஸம்பயுத்தகா த⁴ம்மா குஸலா சேவ குஸலாயதிகா ச.

அரியாதி நிக்கிலேஸா விஸுத்³தா⁴. லோகுத்தராதி லோகே உத்தரா விஸிட்டா². அனவக்கந்தா பாபிமதாதி பாபிமந்தேன மாரேன அனோக்கந்தா. விபஸ்ஸனாபாத³கா அட்ட² ஸமாபத்தியோ அப்பேத்வா நிஸின்னஸ்ஸ ஹி பி⁴க்கு²னோ சித்தம் மாரோ ந பஸ்ஸதி, ‘‘இத³ம் நாம ஆரம்மணம் நிஸ்ஸாய ஸம்வத்ததீ’’தி ஜாதிதும் ந ஸக்கோதி. தஸ்மா ‘‘அனவக்கந்தா’’தி வுத்தம்.

தம் கிம் மஞ்ஞஸீதி இத³ம் கஸ்மா ஆஹ? க³ணேபி ஏகோ ஆனிஸம்ஸோ அத்தி², தம் த³ஸ்ஸேதும் இத³மாஹ. அனுப³ந்தி⁴துந்தி அனுக³ச்சி²தும் பரிசரிதும்.

ந கோ², ஆனந்தா³தி ஏத்த² கிஞ்சாபி ப⁴க³வதா – ‘‘ஸுதாவுதோ⁴, பி⁴க்க²வே, அரியஸாவகோ அகுஸலம் பஜஹதி, குஸலம் பா⁴வேதி, ஸாவஜ்ஜம் பஜஹதி, அனவஜ்ஜம் பா⁴வேதி, ஸுத்³த⁴ம் அத்தானம் பரிஹரதீ’’தி (அ. நி. 7.67) ப³ஹுஸ்ஸுதோ பஞ்சாவுத⁴ஸம்பன்னோ யோதோ⁴ விய கதோ. யஸ்மா பன ஸோ ஸுதபரியத்திம் உக்³க³ஹேத்வாபி தத³னுச்ச²விகம் அனுலோமபடிபத³ம் ந படிபஜ்ஜதி, ந தஸ்ஸ தம் ஆவுத⁴ம் ஹோதி. யோ படிபஜ்ஜதி, தஸ்ஸேவ ஹோதி. தஸ்மா ஏதத³த்த²ம் அனுப³ந்தி⁴தும் நாரஹதீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ந கோ², ஆனந்தா³தி ஆஹ.

இதா³னி யத³த்த²ம் அனுப³ந்தி⁴தப்³போ³, தம் த³ஸ்ஸேதும் யா ச கோ²திஆதி³மாஹ. இதி இமஸ்மிம் ஸுத்தே தீஸு டா²னேஸு த³ஸ கதா²வத்தூ²னி ஆக³தானி. ‘‘இதி ஏவரூபம் கத²ம் கதே²ஸ்ஸாமீ’’தி ஸப்பாயாஸப்பாயவஸேன ஆக³தானி, ‘‘யதி³த³ம் ஸுத்தம் கே³ய்ய’’ந்தி ஏத்த² ஸுதபரியத்திவஸேன ஆக³தானி, இமஸ்மிம் டா²னே பரிபூரணவஸேன ஆக³தானி. தஸ்மா இமஸ்மிம் ஸுத்தே த³ஸ கதா²வத்தூ²னி கதே²ந்தேன இமஸ்மிம் டா²னே ட²த்வா கதே²தப்³பா³னி.

இதா³னி யஸ்மா ஏகச்சஸ்ஸ ஏககஸ்ஸ விஹரதோபி அத்தோ² ந ஸம்பஜ்ஜதி, தஸ்மா தம் ஸந்தா⁴ய ஏகீபா⁴வே ஆதீ³னவம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஏவம் ஸந்தே கோ², ஆனந்தா³திஆதி³மாஹ. தத்த² ஏவம் ஸந்தேதி ஏவம் ஏகீபா⁴வே ஸந்தே.

193. ஸத்தா²தி பா³ஹிரகோ தித்த²கரஸத்தா². அன்வாவத்தந்தீதி அனுஆவத்தந்தி உபஸங்கமந்தி. முச்ச²ம் காமயதீதி முச்ச²னதண்ஹம் பத்தே²தி, பவத்தேதீதி அத்தோ². ஆசரியூபத்³த³வேனாதி அப்³ப⁴ந்தரே உப்பன்னேன கிலேஸூபத்³த³வேன ஆசரியஸ்ஸுபத்³த³வோ. ஸேஸுபத்³த³வேஸுபி ஏஸேவ நயோ. அவதி⁴ம்ஸு நந்தி மாரயிம்ஸு நம். ஏதேன ஹி கு³ணமரணம் கதி²தம்.

வினிபாதாயாதி ஸுட்டு² நிபதனாய. கஸ்மா பன ப்³ரஹ்மசாருபத்³த³வோவ – ‘‘து³க்க²விபாகதரோ ச கடுகவிபாகதரோ ச வினிபாதாய ச ஸம்வத்ததீ’’தி வுத்தோதி. பா³ஹிரபப்³ப³ஜ்ஜா ஹி அப்பலாபா⁴, தத்த² மஹந்தோ நிப்³ப³த்தேதப்³ப³கு³ணோ நத்தி², அட்ட²ஸமாபத்திபஞ்சாபி⁴ஞ்ஞாமத்தகமேவ ஹோதி. இதி யதா² க³த்³ரப⁴பிட்டி²தோ பதிதஸ்ஸ மஹந்தம் து³க்க²ம் ந ஹோதி, ஸரீரஸ்ஸ பம்ஸுமக்க²னமத்தமேவ ஹோதி, ஏவம் பா³ஹிரஸமயே லோகியகு³ணமத்ததோவ பரிஹாயதி, தேன புரிமம் உபத்³த³வத்³வயம் ந ஏவம் வுத்தம். ஸாஸனே பன பப்³ப³ஜ்ஜா மஹாலாபா⁴, தத்த² சத்தாரோ மக்³கா³ சத்தாரி ப²லானி நிப்³பா³னந்தி மஹந்தா அதி⁴க³ந்தப்³ப³கு³ணா. இதி யதா² உப⁴தோ ஸுஜாதோ க²த்தியகுமாரோ ஹத்தி²க்க²ந்த⁴வரக³தோ நக³ரம் அனுஸஞ்சரந்தோ ஹத்தி²க்க²ந்த⁴தோ பதிதோ மஹாது³க்க²ம் நிக³ச்ச²தி, ஏவம் ஸாஸனதோ பரிஹாயமானோ நவஹி லோகுத்தரகு³ணேஹி பரிஹாயதி. தேனாயம் ப்³ரஹ்மசாருபத்³த³வோ ஏவம் வுத்தோ.

196. தஸ்மாதி யஸ்மா ஸேஸுபத்³த³வேஹி ப்³ரஹ்மசாருபத்³த³வோ து³க்க²விபாகதரோ, யஸ்மா வா ஸபத்தபடிபத்திம் வீதிக்கமந்தோ தீ³க⁴ரத்தம் அஹிதாய து³க்கா²ய ஸம்வத்ததி, மித்தபடிபத்தி ஹிதாய, தஸ்மா. ஏவம் உபரிமேனபி ஹேட்டி²மேனபி அத்தே²ன யோஜேதப்³ப³ம். மித்தவதாயாதி மித்தபடிபத்தியா. ஸபத்தவதாயாதி வேரபடிபத்தியா.

வோக்கம்ம ச ஸத்து²ஸாஸனாதி து³க்கடது³ப்³பா⁴ஸிதமத்தம்பி ஹி ஸஞ்சிச்ச வீதிக்கமந்தோ வோக்கம்ம வத்ததி நாம. ததே³வ அவீதிக்கமந்தோ ந வோக்கம்ம வத்ததி நாம.

ந வோ அஹம், ஆனந்த³, ததா² பரக்கமிஸ்ஸாமீதி அஹம் தும்ஹேஸு ததா² ந படிபஜ்ஜிஸ்ஸாமி. ஆமகேதி அபக்கே. ஆமகமத்தேதி ஆமகே நாதிஸுக்கே² பா⁴ஜனே. கும்ப⁴காரோ ஹி ஆமகம் நாதிஸுக்க²ம் அபக்கம் உபோ⁴ஹி ஹத்தே²ஹி ஸண்ஹிகம் க³ண்ஹாதி ‘‘மா பி⁴ஜ்ஜதூ’’தி. இதி யதா² கும்ப⁴காரோ தத்த² படிபஜ்ஜதி, நாஹம் தும்ஹேஸு ததா² படிபஜ்ஜிஸ்ஸாமி. நிக்³க³ய்ஹ நிக்³க³ய்ஹாதி ஸகிம் ஓவதி³த்வா துண்ஹீ ந ப⁴விஸ்ஸாமி, நிக்³க³ண்ஹித்வா நிக்³க³ண்ஹித்வா புனப்புனம் ஓவதி³ஸ்ஸாமி அனுஸாஸிஸ்ஸாமி. பவய்ஹ பவய்ஹாதி தோ³ஸே பவாஹேத்வா பவாஹேத்வா. யதா² பக்கபா⁴ஜனேஸு கும்ப⁴காரோ பி⁴ன்னசி²ன்னஜஜ்ஜரானி பவாஹேத்வா ஏகதோ கத்வா ஸுபக்கானேவ ஆகோடேத்வா ஆகோடேத்வா க³ண்ஹாதி, ஏவமேவ அஹம்பி பவாஹேத்வா பவாஹேத்வா புனப்புனம் ஓவதி³ஸ்ஸாமி அனுஸாஸிஸ்ஸாமி. யோ ஸாரோ ஸோ ட²ஸ்ஸதீதி ஏவம் வோ மயா ஓவதி³யமானானம் யோ மக்³க³ப²லஸாரோ, ஸோ ட²ஸ்ஸதி. அபிச லோகியகு³ணாபி இத⁴ ஸாரோத்வேவ அதி⁴ப்பேதா. ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² உத்தானமேவாதி.

பபஞ்சஸூத³னியா மஜ்ஜி²மனிகாயட்ட²கதா²ய

மஹாஸுஞ்ஞதஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.