8. மஹாஹத்தி²பதோ³பமஸுத்தவண்ணனா

300. ஏவம் மே ஸுதந்தி மஹாஹத்தி²பதோ³பமஸுத்தம். தத்த² ஜங்க³லானந்தி பத²வீதலசாரீனம். பாணானந்தி ஸபாத³கபாணானம். பத³ஜாதானீதி பதா³னி. ஸமோதா⁴னம் க³ச்ச²ந்தீதி ஓதா⁴னம் பக்கே²பம் க³ச்ச²ந்தி. அக்³க³மக்கா²யதீதி ஸேட்ட²ம் அக்கா²யதி. யதி³த³ம் மஹந்தத்தேனாதி மஹந்தபா⁴வேன அக்³க³ம் அக்கா²யதி, ந கு³ணவஸேனாதி அத்தோ². யே கேசி குஸலா த⁴ம்மாதி யே கேசி லோகியா வா லோகுத்தரா வா குஸலா த⁴ம்மா. ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²ந்தீதி ஏத்த² சதுப்³பி³தோ⁴ ஸங்க³ஹோ – ஸஜாதிஸங்க³ஹோ, ஸஞ்ஜாதிஸங்க³ஹோ, கிரியஸங்க³ஹோ, க³ணனஸங்க³ஹோதி. தத்த² ‘‘ஸப்³பே³ க²த்தியா ஆக³ச்ச²ந்து ஸப்³பே³ ப்³ராஹ்மணா’’தி ஏவம் ஸமானஜாதிவஸேன ஸங்க³ஹோ ஸஜாதிஸங்க³ஹோ நாம. ‘‘ஸப்³பே³ கோஸலகா ஸப்³பே³ மாக³த⁴கா’’தி ஏவம் ஸஞ்ஜாதிதே³ஸவஸேன ஸங்க³ஹோ ஸஞ்ஜாதிஸங்க³ஹோ நாம. ‘‘ஸப்³பே³ ரதி²கா ஸப்³பே³ த⁴னுக்³க³ஹா’’தி ஏவம் கிரியவஸேன ஸங்க³ஹோ கிரியஸங்க³ஹோ நாம. ‘‘சக்கா²யதனம் கதமக்க²ந்த⁴க³ணனம் க³ச்ச²தீதி? சக்கா²யதனம் ரூபக்க²ந்த⁴க³ணனம் க³ச்ச²தி. ஹஞ்சி சக்கா²யதனம் ரூபக்க²ந்த⁴க³ணனம் க³ச்ச²தி, தேன வத ரே வத்தப்³பே³ சக்கா²யதனம் ரூபக்க²ந்தே⁴ன ஸங்க³ஹித’’ந்தி (கதா². 471), அயம் க³ணனஸங்க³ஹோ நாம. இமஸ்மிம்பி டா²னே அயமேவ அதி⁴ப்பேதோ.

நனு ச ‘‘சதுன்னம் அரியஸச்சானம் கதி குஸலா கதி அகுஸலா கதி அப்³யாகதாதி பஞ்ஹஸ்ஸ விஸ்ஸஜ்ஜனே ஸமுத³யஸச்சம் அகுஸலம், மக்³க³ஸச்சம் குஸலம், நிரோத⁴ஸச்சம் அப்³யாகதம், து³க்க²ஸச்சம் ஸியா குஸலம், ஸியா அகுஸலம், ஸியா அப்³யாகத’’ந்தி (விப⁴. 216-217) ஆக³தத்தா சதுபூ⁴மகம்பி குஸலம் தி³யட்³ட⁴மேவ ஸச்சம் ப⁴ஜதி. அத² கஸ்மா மஹாதே²ரோ சதூஸு அரியஸச்சேஸு க³ணனம் க³ச்ச²தீதி ஆஹாதி? ஸச்சானம் அந்தோக³த⁴த்தா. யதா² ஹி ‘‘ஸாதி⁴கமித³ம், பி⁴க்க²வே, தி³யட்³ட⁴ஸிக்கா²பத³ஸதம் அன்வத்³த⁴மாஸம் உத்³தே³ஸம் ஆக³ச்ச²தி, யத்த² அத்தகாமா குலபுத்தா ஸிக்க²ந்தி. திஸ்ஸோ இமா, பி⁴க்க²வே, ஸிக்கா² அதி⁴ஸீலஸிக்கா² அதி⁴சித்தஸிக்கா² அதி⁴பஞ்ஞாஸிக்கா²’’தி (அ. நி. 3.88) ஏத்த² ஸாதி⁴கமித³ம் தி³யட்³ட⁴ஸிக்கா²பத³ஸதம் ஏகா அதி⁴ஸீலஸிக்கா²வ ஹோதி, தம் ஸிக்க²ந்தோபி திஸ்ஸோ ஸிக்கா² ஸிக்க²தீதி த³ஸ்ஸிதோ, ஸிக்கா²னம் அந்தோக³த⁴த்தா. யதா² ச ஏகஸ்ஸ ஹத்தி²பத³ஸ்ஸ சதூஸு கோட்டா²ஸேஸு ஏகஸ்மிம் கோட்டா²ஸே ஓதிண்ணானிபி த்³வீஸு தீஸு சதூஸு கோட்டா²ஸேஸு ஓதிண்ணானிபி ஸிங்கா³லஸஸமிகா³தீ³னம் பாதா³னி ஹத்தி²பதே³ ஸமோதா⁴னம் க³தானேவ ஹோந்தி. ஹத்தி²பத³தோ அமுச்சித்வா தஸ்ஸேவ அந்தோக³த⁴த்தா. ஏவமேவ ஏகஸ்மிம்பி த்³வீஸுபி தீஸுபி சதூஸுபி ஸச்சேஸு க³ணனம் க³தா த⁴ம்மா சதூஸு ஸச்சேஸு க³ணனம் க³தாவ ஹோந்தி; ஸச்சானம் அந்தோக³த⁴த்தாதி தி³யட்³ட⁴ஸச்சக³ணனம் க³தேபி குஸலத⁴ம்மே ‘‘ஸப்³பே³ தே சதூஸு அரியஸச்சேஸு ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²ந்தீ’’தி ஆஹ. ‘‘து³க்கே² அரியஸச்சே’’திஆதீ³ஸு உத்³தே³ஸபதே³ஸு சேவ ஜாதிபி து³க்கா²திஆதீ³ஸு நித்³தே³ஸபதே³ஸு ச யம் வத்தப்³ப³ம், தம் விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ வுத்தமேவ. கேவலம் பனேத்த² தே³ஸனானுக்கமோவ வேதி³தப்³போ³.

301. யதா² ஹி சே²கோ விலீவகாரோ ஸுஜாதம் வேளும் லபி⁴த்வா சதுதா⁴ சே²த்வா ததோ தயோ கோட்டா²ஸே ட²பேத்வா ஏகம் க³ண்ஹித்வா பஞ்சதா⁴ பி⁴ந்தே³ய்ய, ததோபி சத்தாரோ ட²பேத்வா ஏகம் க³ண்ஹித்வா பா²லேந்தோ பஞ்ச பேஸியோ கரேய்ய, ததோ சதஸ்ஸோ ட²பேத்வா ஏகம் க³ண்ஹித்வா குச்சி²பா⁴க³ம் பிட்டி²பா⁴க³ந்தி த்³விதா⁴ பா²லேத்வா பிட்டி²பா⁴க³ம் ட²பேத்வா குச்சி²பா⁴க³ம் ஆதா³ய ததோ ஸமுக்³க³பீ³ஜனிதாலவண்டாதி³னானப்பகாரம் வேளுவிகதிம் கரேய்ய, ஸோ பிட்டி²பா⁴க³ஞ்ச இதரா ச சதஸ்ஸோ பேஸியோ இதரே ச சத்தாரோ கோட்டா²ஸே இதரே ச தயோ கோட்டா²ஸே கம்மாய ந உபனேஸ்ஸதீதி ந வத்தப்³போ³. ஏகப்பஹாரேன பன உபனேதும் ந ஸக்கா, அனுபுப்³பே³ன உபனேஸ்ஸதி. ஏவமேவ அயம் மஹாதே²ரோபி விலீவகாரோ ஸுஜாதம் வேளும் லபி⁴த்வா சத்தாரோ கோட்டா²ஸே விய, இமம் மஹந்தம் ஸுத்தந்தம் ஆரபி⁴த்வா சதுஅரியஸச்சவஸேன மாதிகம் ட²பேஸி. விலீவகாரஸ்ஸ தயோ கோட்டா²ஸே ட²பேத்வா ஏகம் க³ஹேத்வா தஸ்ஸ பஞ்சதா⁴ கரணம் விய தே²ரஸ்ஸ தீணி அரியஸச்சானி ட²பேத்வா ஏகம் து³க்க²ஸச்சம் க³ஹேத்வா பா⁴ஜேந்தஸ்ஸ க²ந்த⁴வஸேன பஞ்சதா⁴ கரணம். ததோ யதா² ஸோ விலீவகாரோ சத்தாரோ கோட்டா²ஸே ட²பேத்வா ஏகம் பா⁴க³ம் க³ஹேத்வா பஞ்சதா⁴ பா²லேஸி, ஏவம் தே²ரோ சத்தாரோ அரூபக்க²ந்தே⁴ ட²பேத்வா ரூபக்க²ந்த⁴ம் விப⁴ஜந்தோ சத்தாரி ச மஹாபூ⁴தானி சதுன்னஞ்ச மஹாபூ⁴தானம் உபாதா³ய ரூபந்தி பஞ்சதா⁴ அகாஸி. ததோ யதா² ஸோ விலீவகாரோ சதஸ்ஸோ பேஸியோ ட²பேத்வா ஏகம் க³ஹேத்வா குச்சி²பா⁴க³ம் பிட்டி²பா⁴க³ந்தி த்³விதா⁴ பா²லேஸி, ஏவம் தே²ரோ உபாதா³ய ரூபஞ்ச திஸ்ஸோ ச தா⁴துயோ ட²பேத்வா ஏகம் பத²வீதா⁴தும் விப⁴ஜந்தோ அஜ்ஜ²த்திகபா³ஹிரவஸேன த்³விதா⁴ த³ஸ்ஸேஸி. யதா² ஸோ விலீவகாரோ பிட்டி²பா⁴க³ம் ட²பேத்வா குச்சி²பா⁴க³ம் ஆதா³ய நானப்பகாரம் விலீவவிகதிம் அகாஸி, ஏவம் தே²ரோ பா³ஹிரம் பத²வீதா⁴தும் ட²பேத்வா அஜ்ஜ²த்திகம் பத²வீதா⁴தும் வீஸதியா ஆகாரேஹி விப⁴ஜித்வா த³ஸ்ஸேதும் கதமா சாவுஸோ, அஜ்ஜ²த்திகா பத²வீதா⁴தூதிஆதி³மாஹ.

யதா² பன விலீவகாரோ பிட்டி²பா⁴க³ஞ்ச இதரா ச சத்தஸ்ஸோ பேஸியோ இதரே ச சத்தாரோ கோட்டா²ஸே இதரே ச தயோ கோட்டா²ஸே அனுபுப்³பே³ன கம்மாய உபனேஸ்ஸதி, ந ஹி ஸக்கா ஏகப்பஹாரேன உபனேதும், ஏவம் தே²ரோபி பா³ஹிரஞ்ச பத²வீதா⁴தும் இதரா ச திஸ்ஸோ தா⁴துயோ உபாதா³ரூபஞ்ச இதரே ச சத்தாரோ அரூபினோ க²ந்தே⁴ இதரானி ச தீணி அரியஸச்சானி அனுபுப்³பே³ன விப⁴ஜித்வா த³ஸ்ஸேஸ்ஸதி, ந ஹி ஸக்கா ஏகப்பஹாரேன த³ஸ்ஸேதும். அபிச ராஜபுத்தூபமாயபி அயம் கமோ விபா⁴வேதப்³போ³ –

ஏகோ கிர மஹாராஜா, தஸ்ஸ பரோஸஹஸ்ஸம் புத்தா. ஸோ தேஸம் பிளந்த⁴னபரிக்கா²ரம் சதூஸு பேளாஸு ட²பேத்வா ஜேட்ட²புத்தஸ்ஸ அப்பேஸி – ‘‘இத³ம் தே, தாத, பா⁴திகானம் பிளந்த⁴னப⁴ண்ட³ம் ததா²ரூபே ச²ணே ஸம்பத்தே பிளந்த⁴னம் நோ தே³ஹீதி யாசந்தானம் த³தே³ய்யாஸீ’’தி. ஸோ ‘‘ஸாது⁴ தே³வா’’தி ஸாரக³ப்³பே⁴ படிஸாமேஸி, ததா²ரூபே ச²ணதி³வஸே ராஜபுத்தா ரஞ்ஞோ ஸந்திகம் க³ந்த்வா ‘‘பிளந்த⁴னம் நோ, தாத, தே³த², நக்க²த்தம் கீளிஸ்ஸாமா’’தி ஆஹம்ஸு. தாதா, ஜேட்ட²பா⁴திகஸ்ஸ வோ ஹத்தே² மயா பிளந்த⁴னம் ட²பிதம், தம் ஆஹராபேத்வா பிளந்த⁴தா²தி. தே ஸாதூ⁴தி படிஸ்ஸுணித்வா தஸ்ஸ ஸந்திகம் க³ந்த்வா, ‘‘தும்ஹாகம் கிர நோ ஹத்தே² பிளந்த⁴னப⁴ண்ட³ம், தம் தே³தா²’’தி ஆஹம்ஸு. ஸோ ஏவம் கரிஸ்ஸாமீதி க³ப்³ப⁴ம் விவரித்வா, சதஸ்ஸோ பேளாயோ நீஹரித்வா திஸ்ஸோ ட²பேத்வா ஏகம் விவரித்வா, ததோ பஞ்ச ஸமுக்³கே³ நீஹரித்வா சத்தாரோ ட²பேத்வா ஏகம் விவரித்வா, ததோ பஞ்சஸு கரண்டே³ஸு நீஹரிதேஸு சத்தாரோ ட²பேத்வா ஏகம் விவரித்வா பிதா⁴னம் பஸ்ஸே ட²பேத்வா ததோ ஹத்தூ²பக³பாதூ³பகா³தீ³னி நானப்பகாரானி பிளந்த⁴னானி நீஹரித்வா அதா³ஸி. ஸோ கிஞ்சாபி இதரேஹி சதூஹி கரண்டே³ஹி இதரேஹி சதூஹி ஸமுக்³கே³ஹி இதராஹி தீஹி பேளாஹி ந தாவ பா⁴ஜேத்வா தே³தி, அனுபுப்³பே³ன பன த³ஸ்ஸதி, ந ஹி ஸக்கா ஏகப்பஹாரேன தா³தும்.

தத்த² மஹாராஜா விய ப⁴க³வா த³ட்ட²ப்³போ³. வுத்தம்பி சேதம் – ‘‘ராஜாஹமஸ்மி ஸேலாதி ப⁴க³வா, த⁴ம்மராஜா அனுத்தரோ’’தி (ஸு. நி. 559). ஜேட்ட²புத்தோ விய ஸாரிபுத்தத்தே²ரோ, வுத்தம்பி சேதம் – ‘‘யம் கோ² தம், பி⁴க்க²வே, ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய, ‘ப⁴க³வதோ புத்தோ ஓரஸோ முக²தோ ஜாதோ த⁴ம்மஜோ த⁴ம்மனிம்மிதோ த⁴ம்மதா³யாதோ³, நோ ஆமிஸதா³யாதோ³’தி ஸாரிபுத்தமேவ தம் ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய, ப⁴க³வதோ புத்தோ…பே… நோ ஆமிஸதா³யாதோ³’’தி (ம. நி. 3.97). பரோஸஹஸ்ஸராஜபுத்தா விய பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴ த³ட்ட²ப்³போ³. வுத்தம்பி சேதம் –

‘‘பரோஸஹஸ்ஸம் பி⁴க்கூ²னம், ஸுக³தம் பயிருபாஸதி;

தே³ஸேந்தம் விரஜம் த⁴ம்மம், நிப்³பா³னம் அகுதோப⁴ய’’ந்தி. (ஸம். நி. 1.216);

ரஞ்ஞோ தேஸம் புத்தானம் பிளந்த⁴னம் சதூஸு பேளாஸு பக்கி²பித்வா ஜேட்ட²புத்தஸ்ஸ ஹத்தே² ட²பிதகாலோ விய ப⁴க³வதோ த⁴ம்மஸேனாபதிஸ்ஸ ஹத்தே² சதுஸச்சப்பகாஸனாய ட²பிதகாலோ, தேனேவாஹ – ‘‘ஸாரிபுத்தோ, பி⁴க்க²வே, பஹோதி சத்தாரி அரியஸச்சானி வித்தா²ரேன ஆசிக்கி²தும் தே³ஸேதும் பஞ்ஞாபேதும் பட்ட²பேதும் விவரிதும் விப⁴ஜிதும் உத்தானீகாது’’ந்தி (ம. நி. 3.371). ததா²ரூபே க²ணே தேஸம் ராஜபுத்தானம் தம் ராஜானம் உபஸங்கமித்வா பிளந்த⁴னம் யாசனகாலோ விய பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ வஸ்ஸூபனாயிகஸமயே ஆக³ந்த்வா த⁴ம்மதே³ஸனாய யாசிதகாலோ. உபகட்டா²ய கிர வஸ்ஸூபனாயிகாய இத³ம் ஸுத்தம் தே³ஸிதம். ரஞ்ஞோ, ‘‘தாதா, ஜேட்ட²பா⁴திகஸ்ஸ வோ ஹத்தே² மயா பிளந்த⁴னம் ட²பிதம் தம் ஆஹராபேத்வா பிளந்த⁴தா²’’தி வுத்தகாலோ விய ஸம்பு³த்³தே⁴னாபி, ‘‘ஸேவேத², பி⁴க்க²வே, ஸாரிபுத்தமோக்³க³ல்லானே, ப⁴ஜத², பி⁴க்க²வே, ஸாரிபுத்தமோக்³க³ல்லானே. பண்டி³தா பி⁴க்கூ² அனுக்³கா³ஹகா ஸப்³ரஹ்மசாரீன’’ந்தி ஏவம் த⁴ம்மஸேனாபதினோ ஸந்திகே பி⁴க்கூ²னம் பேஸிதகாலோ.

ராஜபுத்தேஹி ரஞ்ஞோ கத²ம் ஸுத்வா ஜேட்ட²பா⁴திகஸ்ஸ ஸந்திகம் க³ந்த்வா பிளந்த⁴னம் யாசிதகாலோ விய பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்து²கத²ம் ஸுத்வா த⁴ம்மஸேனாபதிம் உபஸங்கம்ம த⁴ம்மதே³ஸனம் ஆயாசிதகாலோ. ஜேட்ட²பா⁴திகஸ்ஸ க³ப்³ப⁴ம் விவரித்வா சதஸ்ஸோ பேளாயோ நீஹரித்வா ட²பனம் விய த⁴ம்மஸேனாபதிஸ்ஸ இமம் ஸுத்தந்தம் ஆரபி⁴த்வா சதுன்னம் அரியஸச்சானம் வஸேன மாதிகாய ட²பனம். திஸ்ஸோ பேளாயோ ட²பேத்வா ஏகம் விவரித்வா ததோ பஞ்சஸமுக்³க³னீஹரணம் விய தீணி அரியஸச்சானி ட²பேத்வா து³க்க²ம் அரியஸச்சம் விப⁴ஜந்தஸ்ஸ பஞ்சக்க²ந்த⁴த³ஸ்ஸனம். சத்தாரோ ஸமுக்³கே³ ட²பேத்வா ஏகம் விவரித்வா ததோ பஞ்சகரண்ட³னீஹரணம் விய சத்தாரோ அரூபக்க²ந்தே⁴ ட²பேத்வா ஏகம் ரூபக்க²ந்த⁴ம் விப⁴ஜந்தஸ்ஸ சதுமஹாபூ⁴தஉபாதா³ரூபவஸேன பஞ்சகோட்டா²ஸத³ஸ்ஸனம்.

302. சத்தாரோ கரண்டே³ ட²பேத்வா ஏகம் விவரித்வா பிதா⁴னம் பஸ்ஸே ட²பேத்வா ஹத்தூ²பக³பாதூ³பகா³தி³பிளந்த⁴னதா³னம் விய தீணி மஹாபூ⁴தானி உபாதா³ரூபஞ்ச ட²பேத்வா ஏகம் பத²வீதா⁴தும் விப⁴ஜந்தஸ்ஸ பா³ஹிரம் தாவ பிதா⁴னம் விய ட²பேத்வா அஜ்ஜ²த்திகாய பத²வீதா⁴துயா நானாஸபா⁴வதோ வீஸதியா ஆகாரேஹி த³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘கதமா சாவுஸோ அஜ்ஜ²த்திகா பத²வீதா⁴தூ’’திஆதி³வசனம்.

தஸ்ஸ பன ராஜபுத்தஸ்ஸ தேஹி சதூஹி கரண்டே³ஹி சதூஹி ஸமுக்³கே³ஹி தீஹி ச பேளாஹி பச்சா² அனுபுப்³பே³ன நீஹரித்வா பிளந்த⁴னதா³னம் விய தே²ரஸ்ஸாபி இதரேஸஞ்ச திண்ணம் மஹாபூ⁴தானம் உபாதா³ரூபானஞ்ச சதுன்னம் அரூபக்க²ந்தா⁴னஞ்ச திண்ணம் அரியஸச்சானஞ்ச பச்சா² அனுபுப்³பே³ன பா⁴ஜேத்வா த³ஸ்ஸனம் வேதி³தப்³ப³ம். யம் பனேதம் ‘‘கதமா சாவுஸோ, அஜ்ஜ²த்திகா பத²வீதா⁴தூ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² அஜ்ஜ²த்தம் பச்சத்தந்தி உப⁴யம்பேதம் நியகாதி⁴வசனமேவ. கக்க²ளந்தி த²த்³த⁴ம். க²ரிக³தந்தி ப²ருஸம். உபாதி³ன்னந்தி ந கம்மஸமுட்டா²னமேவ, அவிஸேஸேன பன ஸரீரட்ட²கஸ்ஸேதம் க³ஹணம். ஸரீரட்ட²கஞ்ஹி உபாதி³ன்னம் வா ஹோது, அனுபாதி³ன்னம் வா, ஆதி³ன்னக³ஹிதபராமட்ட²வஸேன ஸப்³ப³ம் உபாதி³ன்னமேவ நாம. ஸேய்யதி²த³ம் – கேஸா லோமா…பே… உத³ரியம் கரீஸந்தி இத³ம் தா⁴துகம்மட்டா²னிகஸ்ஸ குலபுத்தஸ்ஸ அஜ்ஜ²த்திகபத²வீதா⁴துவஸேன தாவ கம்மட்டா²னம் விப⁴த்தம். ஏத்த² பன மனஸிகாரம் ஆரபி⁴த்வா விபஸ்ஸனம் வட்³டே⁴த்வா அரஹத்தம் க³ஹேதுகாமேன யம் காதப்³ப³ம், தம் ஸப்³ப³ம் விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ வித்தா²ரிதமேவ. மத்த²லுங்க³ம் பன ந இத⁴ பாளிஆருள்ஹம். தம்பி ஆஹரித்வா, விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ வுத்தனயேனேவ வண்ணஸண்டா²னாதி³வஸேன வவத்த²பேத்வா, ‘‘அயம்பி அசேதனா அப்³யாகதா ஸுஞ்ஞா த²த்³தா⁴ பத²வீதா⁴து ஏவா’’தி மனஸி காதப்³ப³ம். யம் வா பனஞ்ஞம்பீதி இத³ம் இதரேஸு தீஸு கோட்டா²ஸேஸு அனுக³தாய பத²வீதா⁴துயா க³ஹணத்த²ம் வுத்தம். யா சேவ கோ² பன அஜ்ஜ²த்திகா பத²வீதா⁴தூதி யா ச அயம் வுத்தப்பகாரா அஜ்ஜ²த்திகா பத²வீதா⁴து. யா ச பா³ஹிராதி யா ச விப⁴ங்கே³, ‘‘அயோ லோஹம் திபு ஸீஸ’’ந்திஆதி³னா (விப⁴. 173) நயேன ஆக³தா பா³ஹிரா பத²வீதா⁴து.

ஏத்தாவதா தே²ரேன அஜ்ஜ²த்திகா பத²வீதா⁴து நானாஸபா⁴வதோ வீஸதியா ஆகாரேஹி வித்தா²ரேன த³ஸ்ஸிதா, பா³ஹிரா ஸங்கே²பேன. கஸ்மா? யஸ்மிஞ்ஹி டா²னே ஸத்தானம் ஆலயோ நிகந்தி பத்த²னா பரியுட்டா²னம் க³ஹணம் பராமாஸோ ப³லவா ஹோதி, தத்த² தேஸம் ஆலயாதீ³னம் உத்³த⁴ரணத்த²ம் பு³த்³தா⁴ வா பு³த்³த⁴ஸாவகா வா வித்தா²ரகத²ம் கதே²ந்தி. யத்த² பன ந ப³லவா, தத்த² கத்தப்³ப³கிச்சாபா⁴வதோ ஸங்கே²பேன கதே²ந்தி. யதா² ஹி கஸ்ஸகோ கே²த்தம் கஸமானோ யத்த² மூலஸந்தானகானம் ப³லவதாய நங்க³லம் லக்³க³தி, தத்த² கோ³ணே ட²பேத்வா பம்ஸும் வியூஹித்வா மூலஸந்தானகானி சே²த்வா சே²த்வா உத்³த⁴ரந்தோ ப³ஹும் வாயாமம் கரோதி. யத்த² தானி நத்தி², தத்த² ப³லவம் பயோக³ம் கத்வா கோ³ணே பிட்டி²யம் பஹரமானோ கஸதியேவ, ஏவம்ஸம்பத³மித³ம் வேதி³தப்³ப³ம்.

பத²வீதா⁴துரேவேஸாதி து³விதா⁴பேஸா த²த்³த⁴ட்டே²ன கக்க²ளட்டே²ன ப²ருஸட்டே²ன ஏகலக்க²ணா பத²வீதா⁴துயேவ, ஆவுஸோதி அஜ்ஜ²த்திகம் பா³ஹிராய ஸத்³தி⁴ம் யோஜேத்வா த³ஸ்ஸேதி. யஸ்மா பா³ஹிராய பத²வீதா⁴துயா அசேதனாபா⁴வோ பாகடோ, ந அஜ்ஜ²த்திகாய, தஸ்மா ஸா பா³ஹிராய ஸத்³தி⁴ம் ஏகஸதி³ஸா அசேதனாயேவாதி க³ண்ஹந்தஸ்ஸ ஸுக²பரிக்³க³ஹோ ஹோதி. யதா² கிம்? யதா² த³ந்தேன கோ³ணேன ஸத்³தி⁴ம் யோஜிதோ அத³ந்தோ கதிபாஹமேவ விஸூகாயதி விப்ப²ந்த³தி, அத² ந சிரஸ்ஸேவ த³மத²ம் உபேதி. ஏவம் அஜ்ஜ²த்திகாபி பா³ஹிராய ஸத்³தி⁴ம் ஏகஸதி³ஸாதி க³ண்ஹந்தஸ்ஸ கதிபாஹமேவ அசேதனாபா⁴வோ ந உபட்டா²தி, அத² ந சிரேனேவஸ்ஸா அசேதனாபா⁴வோ பாகடோ ஹோதி. தம் நேதம் மமாதி தம் உப⁴யம்பி ந ஏதம் மம, ந ஏஸோஹமஸ்மி, ந ஏஸோ மே அத்தாதி ஏவம் யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய த³ட்ட²ப்³ப³ம். யதா²பூ⁴தந்தி யதா²ஸபா⁴வம், தஞ்ஹி அனிச்சாதி³ஸபா⁴வம், தஸ்மா அனிச்சம் து³க்க²மனத்தாதி ஏவம் த³ட்ட²ப்³ப³ந்தி அத்தோ².

ஹோதி கோ² ஸோ, ஆவுஸோதி கஸ்மா ஆரபி⁴? பா³ஹிரஆபோதா⁴துவஸேன பா³ஹிராய பத²வீதா⁴துயா வினாஸம் த³ஸ்ஸேத்வா ததோ விஸேஸதரேன உபாதி³ன்னாய ஸரீரட்ட²கபத²வீதா⁴துயா வினாஸத³ஸ்ஸனத்த²ம். பகுப்பதீதி ஆபோஸம்வட்டவஸேன வட்³ட⁴மானா குப்பதி. அந்தரஹிதா தஸ்மிம் ஸமயே பா³ஹிரா பத²வீதா⁴து ஹோதீதி தஸ்மிம் ஸமயே கோடிஸதஸஹஸ்ஸசக்கவாளே கா²ரோத³கேன விலீயமானா உத³கானுக³தா ஹுத்வா ஸப்³பா³ பப்³ப³தாதி³வஸேன ஸண்டி²தா பத²வீதா⁴து அந்தரஹிதா ஹோதி. விலீயித்வா உத³கமேவ ஹோதி. தாவ மஹல்லிகாயாதி தாவ மஹந்தாய.

து³வே ஸதஸஹஸ்ஸானி, சத்தாரி நஹுதானி ச;

ஏத்தகம் ப³ஹலத்தேன, ஸங்கா²தாயம் வஸுந்த⁴ராதி. –

ஏவம் ப³ஹலத்தேனேவ மஹந்தாய, வித்தா²ரதோ பன கோடிஸதஸஹஸ்ஸசக்கவாளப்பமாணாய. அனிச்சதாதி ஹுத்வா அபா⁴வதா. க²யத⁴ம்மதாதி க²யம் க³மனஸபா⁴வதா. வயத⁴ம்மதாதி வயம் க³மனஸபா⁴வதா. விபரிணாமத⁴ம்மதாதி பகதிவிஜஹனஸபா⁴வதா, இதி ஸப்³பே³ஹிபி இமேஹி பதே³ஹி அனிச்சலக்க²ணமேவ வுத்தம். யம் பன அனிச்சம், தம் து³க்க²ம். யம் து³க்க²ம், தம் அனத்தாதி தீணிபி லக்க²ணானி ஆக³தானேவ ஹோந்தி. மத்தட்ட²கஸ்ஸாதி பரித்தட்டி²திகஸ்ஸ, தத்த² த்³வீஹாகாரேஹி இமஸ்ஸ காயஸ்ஸ பரித்தட்டி²திதா வேதி³தப்³பா³ டி²திபரித்ததாய ச ஸரஸபரித்ததாய ச. அயஞ்ஹி அதீதே சித்தக்க²ணே ஜீவித்த², ந ஜீவதி, ந ஜீவிஸ்ஸதி. அனாக³தே சித்தக்க²ணே ஜீவிஸ்ஸதி, ந ஜீவதி, ந ஜீவித்த². பச்சுப்பன்னே சித்தக்க²ணே ஜீவதி, ந ஜீவித்த², ந ஜீவிஸ்ஸதீதி வுச்சதி.

‘‘ஜீவிதம் அத்தபா⁴வோ ச, ஸுக²து³க்கா² ச கேவலா;

ஏகசித்தஸமாயுத்தா, லஹு ஸோ வத்ததே க²ணோ’’தி. –

இத³ம் ஏதஸ்ஸேவ பரித்தட்டி²தித³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம். ஏவம் டி²திபரித்ததாய பரித்தட்டி²திதா வேதி³தப்³பா³.

அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸூபனிப³த்³தா⁴தி³பா⁴வேன பனஸ்ஸ ஸரஸபரித்ததா வேதி³தப்³பா³. ஸத்தானஞ்ஹி அஸ்ஸாஸூபனிப³த்³த⁴ம் ஜீவிதம், பஸ்ஸாஸூபனிப³த்³த⁴ம் ஜீவிதம், அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸூபனிப³த்³த⁴ம் ஜீவிதம், மஹாபூ⁴தூபனிப³த்³த⁴ம் ஜீவிதம், கப³ளீகாராஹாரூபனிப³த்³த⁴ம் ஜீவிதம், விஞ்ஞாணூபனிப³த்³த⁴ம் ஜீவிதந்தி விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ வித்தா²ரிதம்.

தண்ஹுபாதி³ன்னஸ்ஸாதி தண்ஹாய ஆதி³ன்னக³ஹிதபராமட்ட²ஸ்ஸ அஹந்தி வா மமந்தி வா அஸ்மீதி வா. அத² க்²வாஸ்ஸ நோதேவேத்த² ஹோதீதி அத² கோ² அஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஏவம் தீணி லக்க²ணானி ஆரோபேத்வா பஸ்ஸந்தஸ்ஸ ஏத்த² அஜ்ஜ²த்திகாய பத²வீதா⁴துயா அஹந்தி வாதிஆதி³ திவிதோ⁴ தண்ஹாமானதி³ட்டி²க்³கா³ஹோ நோதேவ ஹோதி, ந ஹோதியேவாதி அத்தோ². யதா² ச ஆபோதா⁴துவஸேன, ஏவம் தேஜோதா⁴துவாயோதா⁴துவஸேனபி பா³ஹிராய பத²வீதா⁴துயா அந்தரதா⁴னம் ஹோதி. இத⁴ பன ஏகம்யேவ ஆக³தம். இதரானிபி அத்த²தோ வேதி³தப்³பா³னி.

தஞ்சே, ஆவுஸோதி இத⁴ தஸ்ஸ தா⁴துகம்மட்டா²னிகஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஸோதத்³வாரே பரிக்³க³ஹம் பட்ட²பேந்தோ ப³லம் த³ஸ்ஸேதி. அக்கோஸந்தீதி த³ஸஹி அக்கோஸவத்தூ²ஹி அக்கோஸந்தி. பரிபா⁴ஸந்தீதி தயா இத³ஞ்சித³ஞ்ச கதம், ஏவஞ்ச ஏவஞ்ச தம் கரிஸ்ஸாமாதி வாசாய பரிபா⁴ஸந்தி. ரோஸேந்தீதி க⁴ட்டேந்தி. விஹேஸேந்தீதி து³க்கா²பேந்தி, ஸப்³ப³ம் வாசாய க⁴ட்டனமேவ வுத்தம். ஸோ ஏவந்தி ஸோ தா⁴துகம்மட்டா²னிகோ ஏவம் ஸம்பஜானாதி. உப்பன்னா கோ² மே அயந்தி ஸம்பதிவத்தமானுப்பன்னபா⁴வேன ச ஸமுதா³சாருப்பன்னபா⁴வேன ச உப்பன்னா. ஸோதஸம்ப²ஸ்ஸஜாதி உபனிஸ்ஸயவஸேன ஸோதஸம்ப²ஸ்ஸதோ ஜாதா ஸோதத்³வாரஜவனவேத³னா, ப²ஸ்ஸோ அனிச்சோதி ஸோதஸம்ப²ஸ்ஸோ ஹுத்வா அபா⁴வட்டே²ன அனிச்சோதி பஸ்ஸதி. வேத³னாத³யோபி ஸோதஸம்ப²ஸ்ஸஸம்பயுத்தாவ வேதி³தப்³பா³. தா⁴தாரம்மணமேவாதி தா⁴துஸங்கா²தமேவ ஆரம்மணம். பக்க²ந்த³தீதி ஓதரதி. பஸீத³தீதி தஸ்மிம் ஆரம்மணே பஸீத³தி, பு⁴ம்மவசனமேவ வா ஏதம். ப்³யஞ்ஜனஸந்தி⁴வஸேன ‘‘தா⁴தாரம்மணமேவா’’தி வுத்தம், தா⁴தாரம்மணேயேவாதி அயமேத்த² அத்தோ². அதி⁴முச்சதீதி தா⁴துவஸேன ஏவந்தி அதி⁴மோக்க²ம் லப⁴தி, ந ரஜ்ஜதி, ந து³ஸ்ஸதி. அயஞ்ஹி ஸோதத்³வாரம்ஹி ஆரம்மணே ஆபாத²க³தே மூலபரிஞ்ஞாஆக³ந்துகதாவகாலிகவஸேன பரிக்³க³ஹம் கரோதி, தஸ்ஸ வித்தா²ரகதா² ஸதிபட்டா²னே ஸதிஸம்பஜஞ்ஞபப்³பே³ வுத்தா. ஸா பன தத்த² சக்கு²த்³வாரவஸேன வுத்தா, இத⁴ ஸோதத்³வாரவஸேன வேதி³தப்³பா³.

ஏவம் கதபரிக்³க³ஹஸ்ஸ ஹி தா⁴துகம்மட்டா²னிகஸ்ஸ ப³லவவிபஸ்ஸகஸ்ஸ ஸசேபி சக்கு²த்³வாராதீ³ஸு ஆரம்மணே ஆபாத²க³தே அயோனிஸோ ஆவஜ்ஜனம் உப்பஜ்ஜதி, வோட்ட²ப்³ப³னம் பத்வா ஏகம் த்³வே வாரே ஆஸேவனம் லபி⁴த்வா சித்தம் ப⁴வங்க³மேவ ஓதரதி, ந ராகா³தி³வஸேன உப்பஜ்ஜதி, அயம் கோடிப்பத்தோ திக்க²விபஸ்ஸகோ. அபரஸ்ஸ ராகா³தி³வஸேன ஏகம் வாரம் ஜவனம் ஜவதி, ஜவனபரியோஸானே பன ராகா³தி³வஸேன ஏவம் மே ஜவனம் ஜவிதந்தி ஆவஜ்ஜதோ ஆரம்மணம் பரிக்³க³ஹிதமேவ ஹோதி, புன வாரம் ததா² ந ஜவதி. அபரஸ்ஸ ஏகவாரம் ஏவம் ஆவஜ்ஜதோ புன து³தியவாரம் ராகா³தி³வஸேன ஜவனம் ஜவதியேவ, து³தியவாராவஸானே பன ஏவம் மே ஜவனம் ஜவிதந்தி ஆவஜ்ஜதோ ஆரம்மணம் பரிக்³க³ஹிதமேவ ஹோதி, ததியவாரே ததா² ந உப்பஜ்ஜதி. ஏத்த² பன பட²மோ அதிதிக்கோ², ததியோ அதிமந்தோ³, து³தியஸ்ஸ பன வஸேன இமஸ்மிம் ஸுத்தே, லடுகிகோபமே, இந்த்³ரியபா⁴வனே ச அயமத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

ஏவம் ஸோதத்³வாரே பரிக்³க³ஹிதவஸேன தா⁴துகம்மட்டா²னிகஸ்ஸ ப³லம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி காயத்³வாரே தீ³பேந்தோ தஞ்சே, ஆவுஸோதிஆதி³மாஹ. அனிட்டா²ரம்மணஞ்ஹி பத்வா த்³வீஸு வாரேஸு கிலமதி ஸோதத்³வாரே ச காயத்³வாரே ச. தஸ்மா யதா² நாம கே²த்தஸ்ஸாமீ புரிஸோ குதா³லம் க³ஹேத்வா கே²த்தம் அனுஸஞ்சரந்தோ யத்த² வா தத்த² வா மத்திகபிண்ட³ம் அத³த்வா து³ப்³ப³லட்டா²னேஸுயேவ குதா³லேன பூ⁴மிம் பி⁴ந்தி³த்வா ஸதிணமத்திகபிண்ட³ம் தே³தி. ஏவமேவ மஹாதே²ரோ அனாக³தே ஸிக்கா²காமா பதா⁴னகம்மிகா குலபுத்தா இமேஸு த்³வாரேஸு ஸம்வரம் பட்ட²பேத்வா கி²ப்பமேவ ஜாதிஜராமரணஸ்ஸ அந்தம் கரிஸ்ஸந்தீதி இமேஸுயேவ த்³வீஸு த்³வாரேஸு கா³ள்ஹம் கத்வா ஸம்வரம் தே³ஸேந்தோ இமம் தே³ஸனம் ஆரபி⁴.

தத்த² ஸமுதா³சரந்தீதி உபக்கமந்தி. பாணிஸம்ப²ஸ்ஸேனாதி பாணிப்பஹாரேன, இதரேஸுபி ஏஸேவ நயோ. ததா²பூ⁴தோதி ததா²ஸபா⁴வோ. யதா²பூ⁴தஸ்மிந்தி யதா²ஸபா⁴வே. கமந்தீதி பவத்தந்தி. ஏவம் பு³த்³த⁴ம் அனுஸ்ஸரதோதிஆதீ³ஸு இதிபி ஸோ ப⁴க³வாதிஆதி³னா நயேன அனுஸ்ஸரந்தோபி பு³த்³த⁴ம் அனுஸ்ஸரதி, வுத்தம் கோ² பனேதம் ப⁴க³வதாதி அனுஸ்ஸரந்தோபி அனுஸ்ஸரதியேவ. ஸ்வாக்கா²தோ ப⁴க³வதா த⁴ம்மோதிஆதி³னா நயேன அனுஸ்ஸரந்தோபி த⁴ம்மம் அனுஸ்ஸரதி, ககசூபமோவாத³ம் அனுஸ்ஸரந்தோபி அனுஸ்ஸரதியேவ. ஸுப்படிபன்னோதிஆதி³னா நயேன அனுஸ்ஸரந்தோபி ஸங்க⁴ம் அனுஸ்ஸரதி, ககசோகந்தனம் அதி⁴வாஸயமானஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ கு³ணம் அனுஸ்ஸரமானோபி அனுஸ்ஸரதியேவ.

உபேக்கா² குஸலனிஸ்ஸிதா ந ஸண்டா²தீதி இத⁴ விபஸ்ஸனுபேக்கா² அதி⁴ப்பேதா. உபேக்கா² குஸலனிஸ்ஸிதா ஸண்டா²தீதி இத⁴ ச²ளங்கு³பேக்கா², ஸா பனேஸா கிஞ்சாபி கீ²ணாஸவஸ்ஸ இட்டா²னிட்டே²ஸு ஆரம்மணேஸு அரஜ்ஜனாதி³வஸேன பவத்ததி, அயம் பன பி⁴க்கு² வீரியப³லேன பா⁴வனாஸித்³தி⁴யா அத்தனோ விபஸ்ஸனம் கீ²ணாஸவஸ்ஸ ச²ளங்கு³பேக்கா²டா²னே ட²பேதீதி விபஸ்ஸனாவ ச²ளங்கு³பேக்கா² நாம ஜாதா.

303. ஆபோதா⁴துனித்³தே³ஸே ஆபோக³தந்தி ஸப்³ப³ஆபேஸு க³தம் அல்லயூஸபா⁴வலக்க²ணம். பித்தம் ஸேம்ஹந்திஆதீ³ஸு பன யம் வத்தப்³ப³ம், தம் ஸப்³ப³ம் ஸத்³தி⁴ம் பா⁴வனானயேன விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ வுத்தம். பகுப்பதீதி ஓக⁴வஸேன வட்³ட⁴தி, ஸமுத்³த³தோ வா உத³கம் உத்தரதி, அயமஸ்ஸ பாகதிகோ பகோபோ, ஆபோஸம்வட்டகாலே பன கோடிஸதஸஹஸ்ஸசக்கவாளம் உத³கபூரமேவ ஹோதி. ஓக³ச்ச²ந்தீதி ஹேட்டா² க³ச்ச²ந்தி, உத்³த⁴னே ஆரோபிதஉத³கம் விய க²யம் வினாஸம் பாபுணந்தி. ஸேஸம் புரிமனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம்.

304. தேஜோதா⁴துனித்³தே³ஸே தேஜோக³தந்தி ஸப்³ப³தேஜேஸு க³தம் உண்ஹத்தலக்க²ணம். தேஜோ ஏவ வா தேஜோபா⁴வம் க³தந்தி தேஜோக³தம். புரிமே ஆபோக³தேபி பச்சி²மே வாயோக³தேபி ஏஸேவ நயோ. யேன சாதி யேன தேஜோக³தேன. தஸ்மிம் குப்பிதே அயம் காயோ ஸந்தப்பதி, ஏகாஹிகஜராதி³பா⁴வேன உஸுமஜாதோ ஹோதி. யேன ச ஜீரீயதீதி யேன அயம் காயோ ஜீரதி, இந்த்³ரியவேகல்லத்தம் ப³லபரிக்க²யம் வலிபலிதாதி³பா⁴வஞ்ச பாபுணாதி. யேன ச பரிட³ய்ஹதீதி யேன குப்பிதேன அயம் காயோ த³ய்ஹதி, ஸோ ச புக்³க³லோ த³ய்ஹாமி த³ய்ஹாமீதி கந்த³ந்தோ ஸததோ⁴தஸப்பிகோ³ஸீதசந்த³னாதி³லேபஞ்ச தாலவண்டவாதஞ்ச பச்சாஸீஸதி. யேன ச அஸிதபீதகா²யிதஸாயிதம் ஸம்மா பரிணாமம் க³ச்ச²தீதி யேன தம் அஸிதம் வா ஓத³னாதி³, பீதம் வா பானகாதி³, கா²யிதம் வா பிட்ட²க²ஜ்ஜகாதி³, ஸாயிதம் வா அம்ப³பக்கமது⁴பா²ணிதாதி³ ஸம்மா பரிபாகம் க³ச்ச²தி, ரஸாதி³பா⁴வேன விவேகம் க³ச்ச²தீதி அத்தோ². அயமேத்த² ஸங்கே²போ. வித்தா²ரதோ பன யம் வத்தப்³ப³ம் ஸியா, தம் ஸப்³ப³ம் ஸத்³தி⁴ம் பா⁴வனானயேன விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ வுத்தம்.

ஹரிதந்தந்தி ஹரிதமேவ. அல்லதிணாதி³ம் ஆக³ம்ம நிப்³பா³யதீதி அத்தோ². பந்த²ந்தந்தி மஹாமக்³க³மேவ. ஸேலந்தந்தி பப்³ப³தம். உத³கந்தந்தி உத³கம். ரமணீயம் வா பூ⁴மிபா⁴க³ந்தி திணகு³ம்பா³தி³ரஹிதம், விவித்தம் அப்³போ⁴காஸம் பூ⁴மிபா⁴க³ம். அனாஹாராதி நிராஹாரா நிருபாதா³னா, அயம்பி பகதியாவ தேஜோவிகாரோ வுத்தோ, தேஜோஸம்வட்டகாலே பன கோடிஸதஸஹஸ்ஸசக்கவாளம் ஜா²பேத்வா சா²ரிகாமத்தம்பி ந திட்ட²தி. ந்ஹாருத³த்³து³லேனாதி சம்மனில்லேக²னேன. அக்³கி³ம் க³வேஸந்தீதி ஏவரூபம் ஸுகு²மம் உபாதா³னம் க³ஹேத்வா அக்³கி³ம் பரியேஸந்தி, யம் அப்பமத்தகம்பி உஸுமம் லபி⁴த்வா பஜ்ஜலதி, ஸேஸமிதா⁴பி புரிமனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம்.

305. வாயோதா⁴துனித்³தே³ஸே உத்³த⁴ங்க³மா வாதாதி உக்³கா³ரஹிக்காராதி³பவத்தகா உத்³த⁴ம் ஆரோஹனவாதா. அதோ⁴க³மா வாதாதி உச்சாரபஸ்ஸாவாதி³னீஹரணகா அதோ⁴ ஓரோஹனவாதா. குச்சி²ஸயா வாதாதி அந்தானம் ப³ஹிவாதா. கோட்டா²ஸயா வாதாதி அந்தானம் அந்தோவாதா. அங்க³மங்கா³னுஸாரினோதி த⁴மனீஜாலானுஸாரேன ஸகலஸரீரே அங்க³மங்கா³னி அனுஸடா ஸமிஞ்ஜனபஸாரணாதி³னிப்³ப³த்தகவாதா. அஸ்ஸாஸோதி அந்தோபவிஸனனாஸிகவாதோ. பஸ்ஸாஸோதி ப³ஹினிக்க²மனனாஸிகவாதோ. அயமேத்த² ஸங்கே²போ. வித்தா²ரதோ பன யம் வத்தப்³ப³ம் ஸியா, தம் ஸப்³ப³ம் ஸத்³தி⁴ம் பா⁴வனானயேன விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ வுத்தம்.

கா³மம்பி வஹதீதி ஸகலகா³மம்பி சுண்ணவிசுண்ணம் குருமானா ஆதா³ய க³ச்ச²தி, நிக³மாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. இத⁴ வாயோஸம்வட்டகாலே கோடிஸதஸஹஸ்ஸசக்கவாளவித்³த⁴ம்ஸனவஸேன வாயோதா⁴துவிகாரோ த³ஸ்ஸிதோ. விதூ⁴பனேனாதி அக்³கி³பீ³ஜனகேன. ஓஸ்ஸவனேதி ச²த³னக்³கே³, தேன ஹி உத³கம் ஸவதி, தஸ்மா தம் ‘‘ஓஸ்ஸவன’’ந்தி வுச்சதி. ஸேஸமிதா⁴பி புரிமனயேனேவ யோஜேதப்³ப³ம்.

306. ஸேய்யதா²பி, ஆவுஸோதி இத⁴ கிம் த³ஸ்ஸேதி? ஹேட்டா² கதி²தானம் மஹாபூ⁴தானம் நிஸ்ஸத்தபா⁴வம். கட்ட²ந்தி த³ப்³ப³ஸம்பா⁴ரம். வல்லிந்தி ஆப³ந்த⁴னவல்லிம். திணந்தி ச²த³னதிணம். மத்திகந்தி அனுலேபமத்திகம். ஆகாஸோ பரிவாரிதோதி ஏதானி கட்டா²தீ³னி அந்தோ ச ப³ஹி ச பரிவாரேத்வா ஆகாஸோ டி²தோதி அத்தோ². அகா³ரம்த்வேவ ஸங்க²ம் க³ச்ச²தீதி அகா³ரந்தி பண்ணத்திமத்தம் ஹோதி. கட்டா²தீ³ஸு பன விஸும் விஸும் ராஸிகதேஸு கட்ட²ராஸிவல்லிராஸீத்வேவ வுச்சதி. ஏவமேவ கோ²தி ஏவமேவ அட்டி²ஆதீ³னி அந்தோ ச ப³ஹி ச பரிவாரேத்வா டி²தோ ஆகாஸோ, தானேவ அட்டி²ஆதீ³னி படிச்ச ரூபம்த்வேவ ஸங்க²ம் க³ச்ச²தி, ஸரீரந்தி வோஹாரம் க³ச்ச²தி. யதா² கட்டா²தீ³னி படிச்ச கே³ஹந்தி ஸங்க²ம் க³தம் அகா³ரம் க²த்தியகே³ஹம் ப்³ராஹ்மணகே³ஹந்தி வுச்சதி, ஏவமித³ம்பி க²த்தியஸரீரம் ப்³ராஹ்மணஸரீரந்தி வுச்சதி, ந ஹேத்த² கோசி ஸத்தோ வா ஜீவோ வா விஜ்ஜதி.

அஜ்ஜ²த்திகஞ்சேவ, ஆவுஸோ, சக்கூ²தி இத³ம் கஸ்மா ஆரத்³த⁴ம்? ஹேட்டா² உபாதா³ரூபம் சத்தாரோ ச அரூபினோ க²ந்தா⁴ தீணி ச அரியஸச்சானி ந கதி²தானி, இதா³னி தானி கதே²தும் அயம் தே³ஸனா ஆரத்³தா⁴தி. தத்த² சக்கு²ம் அபரிபி⁴ன்னந்தி சக்கு²பஸாதே³ நிருத்³தே⁴பி உபஹதேபி பித்தஸேம்ஹலோஹிதேஹி பலிபு³த்³தே⁴பி சக்கு² சக்கு²விஞ்ஞாணஸ்ஸ பச்சயோ ப⁴விதும் ந ஸக்கோதி, பரிபி⁴ன்னமேவ ஹோதி, சக்கு²விஞ்ஞாணஸ்ஸ பன பச்சயோ ப⁴விதும் ஸமத்த²ம் அபரிபி⁴ன்னம் நாம. பா³ஹிரா ச ரூபாதி பா³ஹிரா சதுஸமுட்டா²னிகரூபா. தஜ்ஜோ ஸமன்னாஹாரோதி தம் சக்கு²ஞ்ச ரூபே ச படிச்ச ப⁴வங்க³ம் ஆவட்டேத்வா உப்பஜ்ஜனமனஸிகாரோ, ப⁴வங்கா³வட்டனஸமத்த²ம் சக்கு²த்³வாரே கிரியமனோதா⁴துசித்தந்தி அத்தோ². தம் ரூபானம் அனாபாத²க³தத்தாபி அஞ்ஞாவிஹிதஸ்ஸபி ந ஹோதி, தஜ்ஜஸ்ஸாதி தத³னுரூபஸ்ஸ. விஞ்ஞாணபா⁴க³ஸ்ஸாதி விஞ்ஞாணகோட்டா²ஸஸ்ஸ.

யம் ததா²பூ⁴தஸ்ஸாதிஆதீ³ஸு த்³வாரவஸேன சத்தாரி ஸச்சானி த³ஸ்ஸேதி. தத்த² ததா²பூ⁴தஸ்ஸாதி சக்கு²விஞ்ஞாணேன ஸஹபூ⁴தஸ்ஸ, சக்கு²விஞ்ஞாணஸமங்கி³னோதி அத்தோ². ரூபந்தி சக்கு²விஞ்ஞாணஸ்ஸ ந ரூபஜனகத்தா சக்கு²விஞ்ஞாணக்க²ணே திஸமுட்டா²னரூபம், தத³னந்தரசித்தக்க²ணே சதுஸமுட்டா²னம்பி லப்³ப⁴தி. ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²தீதி க³ணனம் க³ச்ச²தி. வேத³னாத³யோ சக்கு²விஞ்ஞாணஸம்பயுத்தாவ. விஞ்ஞாணம்பி சக்கு²விஞ்ஞாணமேவ. ஏத்த² ச ஸங்கா²ராதி சேதனாவ வுத்தா. ஸங்க³ஹோதி ஏகதோ ஸங்க³ஹோ. ஸன்னிபாதோதி ஸமாக³மோ. ஸமவாயோதி ராஸி. யோ படிச்சஸமுப்பாத³ம் பஸ்ஸதீதி யோ பச்சயே பஸ்ஸதி. ஸோ த⁴ம்மம் பஸ்ஸதீதி ஸோ படிச்சஸமுப்பன்னத⁴ம்மே பஸ்ஸதி, ச²ந்தோ³திஆதி³ ஸப்³ப³ம் தண்ஹாவேவசனமேவ, தண்ஹா ஹி ச²ந்த³கரணவஸேன ச²ந்தோ³. ஆலயகரணவஸேன ஆலயோ. அனுனயகரணவஸேன அனுனயோ. அஜ்ஜோ²கா³ஹித்வா கி³லித்வா க³ஹனவஸேன அஜ்ஜோ²ஸானந்தி வுச்சதி. ச²ந்த³ராக³வினயோ ச²ந்த³ராக³ப்பஹானந்தி நிப்³பா³னஸ்ஸேவ வேவசனம், இதி தீணி ஸச்சானி பாளியம் ஆக³தானேவ மக்³க³ஸச்சம் ஆஹரித்வா க³ஹேதப்³ப³ம், யா இமேஸு தீஸு டா²னேஸு தி³ட்டி² ஸங்கப்போ வாசா கம்மந்தோ ஆஜீவோ வாயாமோ ஸதி ஸமாதி⁴ பா⁴வனாபடிவேதோ⁴, அயம் மக்³கோ³தி. ப³ஹுகதம் ஹோதீதி ஏத்தாவதாபி ப³ஹும் ப⁴க³வதோ ஸாஸனம் கதம் ஹோதி, அஜ்ஜ²த்திகஞ்சேவ, ஆவுஸோ, ஸோதந்திஆதி³வாரேஸுபி ஏஸேவ நயோ.

மனோத்³வாரே பன அஜ்ஜ²த்திகோ மனோ நாம ப⁴வங்க³சித்தம். தம் நிருத்³த⁴ம்பி ஆவஜ்ஜனசித்தஸ்ஸ பச்சயோ ப⁴விதும் அஸமத்த²ம் மந்த³தா²மக³தமேவ பவத்தமானம்பி பரிபி⁴ன்னம் நாம ஹோதி. ஆவஜ்ஜனஸ்ஸ பன பச்சயோ ப⁴விதும் ஸமத்த²ம் அபரிபி⁴ன்னம் நாம. பா³ஹிரா ச த⁴ம்மாதி த⁴ம்மாரம்மணம். நேவ தாவ தஜ்ஜஸ்ஸாதி இத³ம் ப⁴வங்க³ஸமயேனேவ கதி²தம். து³தியவாரோ பகு³ணஜ்ஜா²னபச்சவேக்க²ணேன வா, பகு³ணகம்மட்டா²னமனஸிகாரேன வா, பகு³ணபு³த்³த⁴வசனஸஜ்ஜா²யகரணாதி³னா வா, அஞ்ஞவிஹிதகம் ஸந்தா⁴ய வுத்தோ. இமஸ்மிம் வாரே ரூபந்தி சதுஸமுட்டா²னம்பி லப்³ப⁴தி. மனோவிஞ்ஞாணஞ்ஹி ரூபம் ஸமுட்டா²பேதி, வேத³னாத³யோ மனோவிஞ்ஞாணஸம்பயுத்தா, விஞ்ஞாணம் மனோவிஞ்ஞாணமேவ. ஸங்கா²ரா பனேத்த² ப²ஸ்ஸசேதனாவஸேனேவ க³ஹிதா. ஸேஸம் வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். இதி மஹாதே²ரோ ஹேட்டா² ஏகதே³ஸமேவ ஸம்மஸந்தோ ஆக³ந்த்வா இமஸ்மிம் டா²னே ட²த்வா ஹேட்டா² பரிஹீனதே³ஸனம் ஸப்³ப³ம் தம்தம்த்³வாரவஸேன பா⁴ஜேத்வா த³ஸ்ஸேந்தோ யதா²னுஸந்தி⁴னாவ ஸுத்தந்தம் நிட்ட²பேஸீதி.

பபஞ்சஸூத³னியா மஜ்ஜி²மனிகாயட்ட²கதா²ய

மஹாஹத்தி²பதோ³பமஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.