1. ஆயுஸங்கா²ரோஸ்ஸஜ்ஜனஸுத்தவண்ணனா

51. ஜச்சந்த⁴வக்³க³ஸ்ஸ பட²மே வேஸாலியந்திஆதி³ ஹேட்டா² வுத்தத்த²மேவ. வேஸாலிம் பிண்டா³ய பாவிஸீதி கதா³ பாவிஸி? உக்காசேலதோ நிக்க²மித்வா வேஸாலிம் க³தகாலே. ப⁴க³வா ஹி வேளுவகா³மகே வஸ்ஸம் வஸித்வா ததோ நிக்க²மித்வா அனுபுப்³பே³ன ஸாவத்தி²ம் பத்வா ஜேதவனே விஹாஸி. தஸ்மிம் காலே த⁴ம்மஸேனாபதி அத்தனோ ஆயுஸங்கா²ரம் ஓலோகேத்வா ‘‘ஸத்தாஹமேவ பவத்திஸ்ஸதீ’’தி ஞத்வா ப⁴க³வந்தம் அனுஜானாபேத்வா நாளககா³மம் க³ந்த்வா தத்த² மாதரம் ஸோதாபத்திப²லே பதிட்டா²பேத்வா பரினிப்³பா³யி. ஸத்தா² சுந்தே³ன ஆப⁴தா தஸ்ஸ தா⁴துயோ க³ஹேத்வா தா⁴துசேதியம் காராபேத்வா மஹாபி⁴க்கு²ஸங்க⁴பரிவுதோ ராஜக³ஹம் அக³மாஸி. தத்த² க³தகாலே ஆயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ பரினிப்³பா³யி. ப⁴க³வா தஸ்ஸபி தா⁴துயோ க³ஹேத்வா சேதியம் காராபேத்வா ராஜக³ஹதோ நிக்க²மித்வா அனுபுப்³பே³ன உக்காசேலம் அக³மாஸி. தத்த² க³ங்கா³தீரே பி⁴க்கு²ஸங்க⁴பரிவுதோ நிஸீதி³த்வா அக்³க³ஸாவகானம் பரினிப்³பா³னப்படிஸம்யுத்தம் த⁴ம்மம் தே³ஸேத்வா உக்காசேலதோ நிக்க²மித்வா வேஸாலிம் அக³மாஸி. ஏவம் க³தோ ப⁴க³வா ‘‘புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய வேஸாலிம் பிண்டா³ய பாவிஸீ’’தி வுச்சதி. தேன வுத்தம் – ‘‘உக்காசேலதோ நிக்க²மித்வா வேஸாலிம் க³தகாலே’’தி.

நிஸீத³னந்தி இத⁴ சம்மக்க²ண்ட³ம் அதி⁴ப்பேதம். சாபாலம் சேதியந்தி புப்³பே³ சாபாலஸ்ஸ நாம யக்க²ஸ்ஸ வஸிதட்டா²னம் ‘‘சாபாலசேதிய’’ந்தி பஞ்ஞாயித்த². தத்த² ப⁴க³வதோ கதவிஹாரோபி தாய ருள்ஹியா ‘‘சாபாலசேதிய’’ந்தி வுச்சதி. உதே³னம் சேதியந்தி ஏவமாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஸத்தம்ப³ந்தி கிகிஸ்ஸ கிர காஸிரஞ்ஞோ தீ⁴தரோ ஸத்த குமாரியோ ஸம்வேக³ஜாதா ராஜகே³ஹதோ நிக்க²மித்வா யத்த² பதா⁴னம் பத³ஹிம்ஸு, தம் டா²னம் ‘‘ஸத்தம்ப³ம் சேதிய’’ந்தி வத³ந்தி. ப³ஹுபுத்தந்தி ப³ஹுபாரோஹோ ஏகோ நிக்³ரோத⁴ருக்கோ², தஸ்மிம் அதி⁴வத்த²ம் தே³வதம் ப³ஹூ மனுஸ்ஸா புத்தே பத்தே²ந்தி, தது³பாதா³ய தம் டா²னம் ‘‘ப³ஹுபுத்தம் சேதிய’’ந்தி பஞ்ஞாயித்த². ஸாரந்த³த³ந்தி ஸாரந்த³த³ஸ்ஸ நாம யக்க²ஸ்ஸ வஸிதட்டா²னம். இதி ஸப்³பா³னேவ தானி பு³த்³து⁴ப்பாத³தோ புப்³பே³ தே³வதாபரிக்³க³ஹிதத்தா சேதியவோஹாரேன வோஹரிதானி, ப⁴க³வதோ விஹாரே கதேபி ச ததே²வ பஞ்ஞாயந்தி. ரமணீயாதி ஏத்த² வேஸாலியா தாவ பூ⁴மிபா⁴க³ஸம்பத்தியா புக்³க³லஸம்பத்தியா ஸுலப⁴பச்சயதாய ச ரமணீயபா⁴வோ வேதி³தப்³போ³. விஹாரானம் பன நக³ரதோ நாதிதூ³ரதாய நாச்சாஸன்னதாய க³மனாக³மனஸம்பத்தியா அனாகிண்ணவிஹாரட்டா²னதாய சா²யூத³கஸம்பத்தியா பவிவேகபதிரூபதாய ச ரமணீயதா த³ட்ட²ப்³பா³. சத்தாரோ இத்³தி⁴பாதா³தி ஏத்த² இத்³தி⁴பாத³பத³ஸ்ஸ அத்தோ² ஹேட்டா² வுத்தோயேவ. பா⁴விதாதி வட்³டி⁴தா. ப³ஹுலீகதாதி புனப்புனம் கதா. யானீகதாதி யுத்தயானம் விய கதா. வத்து²கதாதி பதிட்ட²ட்டே²ன வத்து² விய கதா. அனுட்டி²தாதி அதி⁴ட்டி²தா. பரிசிதாதி ஸமந்ததோ சிதா ஸுவட்³டி⁴தா. ஸுஸமாரத்³தா⁴தி ஸுட்டு² ஸமாரத்³தா⁴, அதிவிய ஸம்மா நிப்பா²தி³தாதி.

ஏவம் அனியமேன கதே²த்வா புன நியமேத்வா த³ஸ்ஸேதும், ‘‘ததா²க³தஸ்ஸ கோ²’’திஆதி³மாஹ. ஏத்த² ச கப்பந்தி ஆயுகப்பம். திட்டே²ய்யாதி தஸ்மிம் தஸ்மிம் காலே யம் மனுஸ்ஸானம் ஆயுப்பமாணம், தம் பரிபுண்ணம் கத்வா திட்டே²ய்ய த⁴ரேய்ய. கப்பாவஸேஸம் வாதி ‘‘அப்பம் வா பி⁴ய்யோ வா’’தி (தீ³. நி. 2.7; அ. நி. 7.74) வுத்தம் வஸ்ஸஸததோ அதிரேகம் வா. மஹாஸீவத்தே²ரோ பனாஹ – ‘‘பு³த்³தா⁴னம் அட்டா²னே க³ஜ்ஜிதம் நாம நத்தி². யதே²வ ஹி வேளுவகா³மகே உப்பன்னம் மாரணந்திகம் வேத³னம் த³ஸ மாஸே விக்க²ம்பே⁴ஸி, ஏவம் புனப்புனம் தம் ஸமாபத்திம் ஸமாபஜ்ஜித்வா விக்க²ம்பே⁴ந்தோ இமம் ப⁴த்³த³கப்பமேவ திட்டே²ய்யா’’தி. கஸ்மா பன ந டி²தோதி? உபாதி³ன்னகஸரீரம் நாம க²ண்டி³ச்சாதீ³ஹி அபி⁴பு⁴ய்யதி, பு³த்³தா⁴ ச பன க²ண்டி³ச்சாதி³பா⁴வம் அப்பத்வா பஞ்சமே ஆயுகோட்டா²ஸே ப³ஹுஜனஸ்ஸ பியமனாபகாலேயேவ பரினிப்³பா³யந்தி. பு³த்³தா⁴னுபு³த்³தே⁴ஸு அக்³க³ஸாவகமஹாஸாவகேஸு பரினிப்³பு³தேஸு அபரிவாரேன ஏககேனேவ டா²தப்³ப³ம் ஹோதி, த³ஹரஸாமணேரபரிவாரேன வா. ததோ ‘‘அஹோ பு³த்³தா⁴னம் பரிஸா’’தி ஹீளேதப்³ப³தம் ஆபஜ்ஜேய்ய, தஸ்மா ந டி²தோதி. ஏவம் வுத்தேபி ஸோ பன ந ருச்சதி, ‘‘ஆயுகப்போ’’தி இத³மேவ அட்ட²கதா²ய நியமிதம்.

ஓளாரிகே நிமித்தேதி தூ²லே ஸஞ்ஞுப்பாத³னே. தூ²லஸஞ்ஞுப்பாத³னஞ்ஹேதம், ‘‘திட்ட²து ப⁴க³வா கப்ப’’ந்தி ஸகலகப்பம் அவட்டா²னயாசனாய யதி³த³ம் ‘‘யஸ்ஸ கஸ்ஸசி, ஆனந்த³, சத்தாரோ இத்³தி⁴பாதா³ பா⁴விதா’’திஆதி³னா அஞ்ஞாபதே³ஸேன அத்தனோ சதுரித்³தி⁴பாத³பா⁴வனானுபா⁴வேன கப்பம் அவட்டா²னஸமத்த²தாவிபா⁴வனம். ஓபா⁴ஸேதி பாகடவசனே. பாகடஞ்சேதம் வசனம் பரியாயம் முஞ்சித்வா உஜுகமேவ அத்தனோ அதி⁴ப்பாயவிபா⁴வனம்.

ப³ஹுஜனஹிதாயாதி மஹாஜனஸ்ஸ ஹிதத்தா²ய. ப³ஹுஜனஸுகா²யாதி மஹாஜனஸ்ஸ ஸுக²த்தா²ய. லோகானுகம்பாயாதி ஸத்தலோகஸ்ஸ அனுகம்பம் படிச்ச. கதரஸ்ஸ ஸத்தலோகஸ்ஸ? யோ ப⁴க³வதோ த⁴ம்மதே³ஸனம் ஸுத்வா படிவிஜ்ஜ²தி, அமதபானம் பிவதி, தஸ்ஸ. ப⁴க³வதோ ஹி த⁴ம்மசக்கப்பவத்தனஸுத்ததே³ஸனாய அஞ்ஞாதகோண்ட³ஞ்ஞப்பமுகா² அட்டா²ரஸ ப்³ரஹ்மகோடியோ த⁴ம்மம் படிவிஜ்ஜி²ம்ஸு. ஏவம் யாவ ஸுப⁴த்³த³பரிப்³பா³ஜகவினயனா த⁴ம்மபடிவித்³த⁴ஸத்தானம் க³ணனா நத்தி², மஹாஸமயஸுத்தம் மங்க³லஸுத்தம் சூளராஹுலோவாத³ஸுத்தம் ஸமசித்தஸுத்தந்தி இமேஸம் சதுன்னம் ஸுத்தானம் தே³ஸனாகாலே அபி⁴ஸமயப்பத்தஸத்தானம் பரிச்சே²தோ³ நத்தி², ஏதஸ்ஸ அபரிமாணஸ்ஸ ஸத்தலோகஸ்ஸ அனுகம்பாய ப⁴க³வதோ டா²னம் ஜாதம். ஏவம் அனாக³தேபி ப⁴விஸ்ஸதீதி அதி⁴ப்பாயேன வத³தி. தே³வமனுஸ்ஸானந்தி ந கேவலம் தே³வமனுஸ்ஸானம்யேவ, அவஸேஸானம் நாக³ஸுபண்ணாதீ³னம்பி அத்தா²ய ஹிதாய ஸுகா²ய ப⁴க³வதோ டா²னம் ஹோதி. ஸஹேதுகபடிஸந்தி⁴கே பன மக்³க³ப²லஸச்சி²கிரியாய ப⁴ப்³ப³புக்³க³லே த³ஸ்ஸேதும் ஏவம் வுத்தம், தஸ்மா அஞ்ஞேஸம்பி அத்த²த்தா²ய ஹிதத்தா²ய ஸுக²த்தா²ய ப⁴க³வா திட்ட²தூதி அத்தோ². தத்த² அத்தா²யாதி இத⁴லோகஸம்பத்திஅத்தா²ய. ஹிதாயாதி பரலோகஸம்பத்திஹேதுபூ⁴தஹிதத்தா²ய. ஸுகா²யாதி நிப்³பா³னதா⁴துஸுக²த்தா²ய. புரிமம் பன ஹிதஸுக²க்³க³ஹணம் ஸப்³ப³ஸாதா⁴ரணவஸேன வேதி³தப்³ப³ம்.

யதா² தம் மாரேன பரியுட்டி²தசித்தோதி ஏத்த² ந்தி நிபாதமத்தம், யதா² மாரேன பரியுட்டி²தசித்தோ அஜ்ஜோ²த்த²டசித்தோ அஞ்ஞோபி கோசி புது²ஜ்ஜனோ படிவிஜ்ஜி²தும் ந ஸக்குணேய்ய, ஏவமேவ நாஸக்கி² படிவிஜ்ஜி²துந்தி அத்தோ². மாரோ ஹி யஸ்ஸ கேசி விபல்லாஸா அப்பஹீனா, தஸ்ஸ சித்தம் பரியுட்டா²தி. யஸ்ஸ பன ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் த்³வாத³ஸ விபல்லாஸா அப்பஹீனா, தஸ்ஸ வத்தப்³ப³மேவ நத்தி², தே²ரஸ்ஸ ச சத்தாரோ விபல்லாஸா அப்பஹீனா, தேனஸ்ஸ சித்தம் பரியுட்டா²ஸி. ஸோ பன சித்தபரியுட்டா²னம் கரோந்தோ கிம் கரோதீதி? பே⁴ரவம் ரூபாரம்மணம் வா த³ஸ்ஸேதி, ஸத்³தா³ரம்மணம் வா ஸாவேதி, ததோ ஸத்தா தம் தி³ஸ்வா வா ஸுத்வா வா ஸதிம் விஸ்ஸஜ்ஜேத்வா விவடமுகா² ஹோந்தி. தேஸம் முகே²ன ஹத்த²ம் பவேஸேத்வா ஹத³யம் மத்³த³தி, ததோ விஸஞ்ஞினோ ஹுத்வா திட்ட²ந்தி. தே²ரஸ்ஸ பனேஸ முகே²ன ஹத்த²ம் பவேஸேதும் கிம் ஸக்கி²ஸ்ஸதி, பே⁴ரவாரம்மணம் பன த³ஸ்ஸேதி. தம் தி³ஸ்வா தே²ரோ நிமித்தோபா⁴ஸம் ந படிவிஜ்ஜி². ஜானந்தோயேவ ப⁴க³வா கிமத்த²ம் யாவததியம் ஆமந்தேஸி? பரதோ ‘‘திட்ட²து, ப⁴ந்தே ப⁴க³வா’’தி யாசிதே ‘‘துய்ஹேவேதம் து³க்கடம், துய்ஹேவேதம் அபரத்³த⁴’’ந்தி தோ³ஸாரோபனேன ஸோகதனுகரணத்த²ம். பஸ்ஸதி ஹி ப⁴க³வா ‘‘அயம் மயி அதிவிய ஸினித்³த⁴ஹத³யோ, ஸோ பரதோ பூ⁴மிசாலகாரணஞ்ச ஆயுஸங்கா²ரோஸ்ஸஜ்ஜனஞ்ச ஸுத்வா மம சிரட்டா²னம் யாசிஸ்ஸதி, அதா²ஹம் ‘கிஸ்ஸ த்வம் புரேதரம் ந யாசஸீ’தி தஸ்ஸேவ ஸீஸே தோ³ஸம் பாதேஸ்ஸாமி, ஸத்தா ச அத்தனோ அபராதே⁴ன ந ததா² விஹஞ்ஞந்தி, தேனஸ்ஸ ஸோகோ தனுகோ ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி.

க³ச்ச² த்வம், ஆனந்தா³தி யஸ்மா தி³வாவிஹாரத்தா²ய இதா⁴க³தோ, தஸ்மா, ஆனந்த³, க³ச்ச² த்வம் யதா²ருசிதம் டா²னம் தி³வாவிஹாராய. தேனேவாஹ – ‘‘யஸ்ஸ தா³னி காலம் மஞ்ஞஸீ’’தி.

மாரோ பாபிமாதி ஏத்த² ஸத்தே அனத்தே² நியோஜேந்தோ மாரேதீதி மாரோ. பாபிமாதி தஸ்ஸேவ வேவசனம். ஸோ ஹி பாபத⁴ம்மேன ஸமன்னாக³தத்தா ‘பாபிமா’தி வுச்சதி. பா⁴ஸிதா கோ² பனேஸாதி அயஞ்ஹி ப⁴க³வதி போ³தி⁴மண்டே³ ஸத்த ஸத்தாஹே அதிக்கமித்வா அஜபாலனிக்³ரோதே⁴ விஹரந்தே அத்தனோ தீ⁴தாஸு ஆக³ந்த்வா இச்சா²விகா⁴தம் பத்வா க³தாஸு அயம் ‘‘அத்தே²ஸோ உபாயோ’’தி சிந்தேந்தோ ஆக³ந்த்வா ‘‘ப⁴க³வா யத³த்த²ம் தும்ஹேஹி பாரமியோ பூரிதா, ஸோ வோ அத்தோ² அனுப்பத்தோ, படிவித்³த⁴ம் ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணம், கிம் தே லோகவிசரணேனா’’தி வத்வா யதா² அஜ்ஜ ஏவமேவ ‘‘பரினிப்³பா³து தா³னி, ப⁴ந்தே ப⁴க³வா’’தி யாசி. ப⁴க³வா சஸ்ஸ ‘‘ந தாவாஹ’’ந்திஆதீ³னி வத்வா படிக்கி²பி. தம் ஸந்தா⁴ய இதா³னி ‘‘பா⁴ஸிதா கோ² பனேஸா’’திஆதி³மாஹ.

தத்த² வியத்தாதி அரியமக்³கா³தி⁴க³மவஸேன ப்³யத்தா. வினீதாதி ததே²வ கிலேஸவினயனேன வினீதா. விஸாரதா³தி ஸாரஜ்ஜகரானம் தி³ட்டி²விசிகிச்சா²தீ³னம் பஹானேன விஸாரத³பா⁴வம் பத்தா. ப³ஹுஸ்ஸுதாதி தேபிடகவஸேன ப³ஹு ஸுதமேதேஸந்தி ப³ஹுஸ்ஸுதா. தமேவ த⁴ம்மம் தா⁴ரேந்தீதி த⁴ம்மத⁴ரா. அத² வா ப³ஹுஸ்ஸுதாதி பரியத்திப³ஹுஸ்ஸுதா சேவ படிவேத⁴ப³ஹுஸ்ஸுதா ச. த⁴ம்மத⁴ராதி பரியத்தித⁴ம்மானம் சேவ படிவேத⁴த⁴ம்மானஞ்ச தா⁴ரணதோ த⁴ம்மத⁴ராதி ஏவம்பேத்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபன்னாதி அரியத⁴ம்மஸ்ஸ அனுத⁴ம்மபூ⁴தம் விபஸ்ஸனாத⁴ம்மம் படிபன்னா. ஸாமீசிப்படிபன்னாதி ஞாணத³ஸ்ஸனவிஸுத்³தி⁴யா அனுச்ச²விகம் விஸுத்³தி⁴பரம்பராபடிபத³ம் படிபன்னா. அனுத⁴ம்மசாரினோதி ஸல்லேகி²கம் தஸ்ஸா படிபதா³ய அனுரூபம் அப்பிச்ச²தாதி³த⁴ம்மம் சரணஸீலா. ஸகம் ஆசரியகந்தி அத்தனோ ஆசரியவாத³ம். ஆசிக்கி²ஸ்ஸந்தீதி ஆதி³தோ கதே²ஸ்ஸந்தி, அத்தனா உக்³க³ஹிதனியாமேன பரே உக்³க³ண்ஹாபேஸ்ஸந்தீதி அத்தோ². தே³ஸேஸ்ஸந்தீதி வாசேஸ்ஸந்தி, பாளிம் ஸம்மா வாசேஸ்ஸந்தீதி அத்தோ². பஞ்ஞபேஸ்ஸந்தீதி பஜானாபேஸ்ஸந்தி, பகாஸேஸ்ஸந்தீதி அத்தோ². பட்ட²பேஸ்ஸந்தீதி பகாரேன ட²பேஸ்ஸந்தி. விவரிஸ்ஸந்தீதி விவடம் கரிஸ்ஸந்தி. விப⁴ஜிஸ்ஸந்தீதி விப⁴த்தம் கரிஸ்ஸந்தி. உத்தானீகரிஸ்ஸந்தீதி அனுத்தானம் க³ம்பீ⁴ரம் உத்தானம் பாகடம் கரிஸ்ஸந்தி. ஸஹத⁴ம்மேனாதி ஸஹேதுகேன ஸகாரணேன வசனேன. ஸப்பாடிஹாரியந்தி யாவனிய்யானிகம் கத்வா. த⁴ம்மம் தே³ஸேஸ்ஸந்தீதி நவவித⁴லோகுத்தரத⁴ம்மம் பபோ³தே⁴ஸ்ஸந்தி, பகாஸேஸ்ஸந்தீதி அத்தோ².

ஏத்த² ச ‘‘பஞ்ஞபேஸ்ஸந்தீ’’திஆதீ³ஹி ச²ஹி பதே³ஹி ச² அத்த²பதா³னி த³ஸ்ஸிதானி, ஆதி³தோ பன த்³வீஹி பதே³ஹி ச² ப்³யஞ்ஜனபதா³னீதி. ஏத்தாவதா தேபிடகம் பு³த்³த⁴வசனம் ஸம்வண்ணனானயேன ஸங்க³ஹேத்வா த³ஸ்ஸிதம் ஹோதி. வுத்தஞ்ஹேதம் நேத்தியம் ‘‘த்³வாத³ஸபதா³னி ஸுத்தம், தம் ஸப்³ப³ம் ப்³யஞ்ஜனஞ்ச அத்தோ² சா’’தி (நேத்தி. ஸங்க³ஹவார).

ப்³ரஹ்மசரியந்தி ஸிக்க²த்தயஸங்க³ஹிதம் ஸகலம் ஸாஸனப்³ரஹ்மசரியம். இத்³த⁴ந்தி ஸமித்³த⁴ம் ஜா²னுப்பாத³வஸேன. பீ²தந்தி வுத்³தி⁴ப்பத்தம் ஸப்³ப³பா²லிபு²ல்லம் அபி⁴ஞ்ஞாஸம்பத்திவஸேன. வித்தா²ரிகந்தி வித்த²தம் தஸ்மிம் தஸ்மிம் தி³ஸாபா⁴கே³ பதிட்ட²ஹனவஸேன. பா³ஹுஜஞ்ஞந்தி ப³ஹூஹி ஞாதம் படிவித்³த⁴ம் ப³ஹுஜனாபி⁴ஸமயவஸேன. புது²பூ⁴தந்தி ஸப்³பா³காரவஸேன புது²லபா⁴வப்பத்தம். கத²ம்? யாவ தே³வமனுஸ்ஸேஹி ஸுப்பகாஸிதந்தி யத்தகா விஞ்ஞுஜாதிகா தே³வா மனுஸ்ஸா ச அத்தி², தேஹி ஸப்³பே³ஹி ஸுட்டு² பகாஸிதந்தி அத்தோ².

அப்போஸ்ஸுக்கோதி நிருஸ்ஸுக்கோ லீனவீரியோ. ‘‘த்வஞ்ஹி, பாபிம, ஸத்தஸத்தாஹாதிக்கமனதோ பட்டா²ய ‘பரினிப்³பா³து தா³னி, ப⁴ந்தே ப⁴க³வா, பரினிப்³பா³து ஸுக³தோ’தி விரவந்தோ ஆஹிண்டி³த்த², அஜ்ஜ தா³னி பட்டா²ய விக³துஸ்ஸாஹோ ஹோஹி, மா மய்ஹம் பரினிப்³பா³னத்தா²ய வாயாமம் கரோஹீ’’தி வத³தி. ஸதோ ஸம்பஜானோ ஆயுஸங்கா²ரம் ஓஸ்ஸஜீதி ஸதிம் ஸூபட்டி²தம் கத்வா ஞாணேன பரிச்சி²ந்தி³த்வா ஆயுஸங்கா²ரம் விஸ்ஸஜி பஜஹி. தத்த² ந ப⁴க³வா ஹத்தே²ன லேட்³டு³ம் விய ஆயுஸங்கா²ரம் ஓஸ்ஸஜி, தேமாஸமத்தமேவ பன ஸமாபத்திம் ஸமாபஜ்ஜித்வா ததோ பரம் ந ஸமாபஜ்ஜிஸ்ஸாமீதி சித்தம் உப்பாதே³ஸி. தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் – ‘‘ஓஸ்ஸஜீ’’தி, ‘‘வோஸ்ஸஜ்ஜீ’’திபி பாடோ².

கஸ்மா பன ப⁴க³வா கப்பம் வா கப்பாவஸேஸம் வா டா²தும் ஸமத்தோ² தத்தகம் காலம் அட்ட²த்வா பரினிப்³பா³யிதும் மாரஸ்ஸ யாசனாய ஆயுஸங்கா²ரம் ஓஸ்ஸஜி? ந ப⁴க³வா மாரஸ்ஸ யாசனாய ஆயுஸங்கா²ரம் ஓஸ்ஸஜி, நாபி தே²ரஸ்ஸ ஆயாசனாய ந ஓஸ்ஸஜிஸ்ஸதி, தேமாஸதோ பன பரம் பு³த்³த⁴வேனேய்யானம் அபா⁴வதோ ஆயுஸங்கா²ரம் ஓஸ்ஸஜி. டா²னஞ்ஹி நாம பு³த்³தா⁴னம் ப⁴க³வந்தானம் யாவதே³வ வேனேய்யவினயனத்த²ம், தே அஸதி வினேய்யஜனே கேன நாம காரணேன ட²ஸ்ஸந்தி. யதி³ ச மாரஸ்ஸ யாசனாய பரினிப்³பா³யேய்ய, புரேதரம்யேவ பரினிப்³பா³யேய்ய. போ³தி⁴மண்டே³பி ஹி மாரேன யாசிதம், நிமித்தோபா⁴ஸகரணம்பி தே²ரஸ்ஸ ஸோகதனுகரணத்த²ந்தி வுத்தோவாயமத்தோ². அபிச பு³த்³த⁴ப³லதீ³பனத்த²ம் நிமித்தோபா⁴ஸகரணம். ஏவம் மஹானுபா⁴வா பு³த்³தா⁴ ப⁴க³வந்தோயேவ திட்ட²ந்தாபி அத்தனோ ருசியாவ திட்ட²ந்தி, பரினிப்³பா³யந்தாபி அத்தனோ ருசியாவ பரினிப்³பா³யந்தீதி.

மஹாபூ⁴மிசாலோதி மஹந்தோ பத²வீகம்போ. ததா³ கிர த³ஸஸஹஸ்ஸிலோகதா⁴து அகம்பித்த². பி⁴ம்ஸனகோதி ப⁴யஜனகோ. தே³வது³ந்து³பி⁴யோ ச ப²லிம்ஸூதி தே³வபே⁴ரியோ நதி³ம்ஸு, தே³வோ ஸுக்க²க³ஜ்ஜிதம் க³ஜ்ஜி, அகாலவிஜ்ஜுலதா நிச்ச²ரிம்ஸு, க²ணிகவஸ்ஸம் வஸ்ஸீதி வுத்தம் ஹோதி.

ஏதமத்த²ம் விதி³த்வாதி ஏதம் ஸங்கா²ரவிஸங்கா²ரானம் விஸேஸஸங்கா²தம் அத்த²ம் ஸப்³பா³காரதோ விதி³த்வா. இமம் உதா³னந்தி அனவஸேஸஸங்கா²ரே விஸ்ஸஜ்ஜேத்வா அத்தனோ விஸங்கா²ரக³மனதீ³பகம் உதா³னம் உதா³னேஸி. கஸ்மா உதா³னேஸி? கோசி நாம வதே³ய்ய ‘‘மாரேன பச்ச²தோ பச்ச²தோ அனுப³ந்தி⁴த்வா ‘பரினிப்³பா³து, ப⁴ந்தே’தி உபத்³து³தோ ப⁴யேன ப⁴க³வா ஆயுஸங்கா²ரம் ஓஸ்ஸஜீ’’தி. ‘‘தஸ்ஸோகாஸோ மா ஹோது, பீ⁴தஸ்ஸ உதா³னம் நாம நத்தீ²’’தி ஏதஸ்ஸ தீ³பனத்த²ம் பீதிவேக³விஸ்ஸட்ட²ம் உதா³னம் உதா³னேஸீதி அட்ட²கதா²ஸு வுத்தம். ததோ தேமாஸமத்தேனேவ ச பன பு³த்³த⁴கிச்சஸ்ஸ நிப்ப²ஜ்ஜனதோ ஏவம் தீ³க⁴ரத்தம் மயா பரிஹடோயம் து³க்க²பா⁴ரோ ந சிரஸ்ஸேவ நிக்கி²பியதீதி பஸ்ஸதோ பரினிப்³பா³னகு³ணபச்சவேக்க²ணே தஸ்ஸ உளாரம் பீதிஸோமனஸ்ஸம் உப்பஜ்ஜி, தேன பீதிவேகே³ன உதா³னேஸீதி யுத்தம் விய. ஏகந்தேன ஹி விஸங்கா²ரனின்னோ நிப்³பா³னஜ்ஜா²ஸயோ ஸத்தா² மஹாகருணாய ப³லக்காரேன விய ஸத்தஹிதத்த²ம் லோகே ஸுசிரம் டி²தோ. ததா² ஹி தே³வஸிகம் சதுவீஸதிகோடிஸதஸஹஸ்ஸஸங்கா² ஸமாபத்தியோ வளஞ்ஜேதி, ஸோதா³னி மஹாகருணாதி⁴காரஸ்ஸ நிப்ப²ன்னத்தா நிப்³பா³னாபி⁴முகோ² அனப்பகம் பீதிஸோமனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³ஸி. தேனேவ ஹி ப⁴க³வதோ கிலேஸபரினிப்³பா³னதி³வஸே விய க²ந்த⁴பரினிப்³பா³னதி³வஸேபி ஸரீராபா⁴ விஸேஸதோ விப்பஸன்னா பரிஸுத்³தா⁴ பப⁴ஸ்ஸரா அஹோஸீதி.

கா³தா²ய ஸோணஸிங்கா³லாதீ³னம்பி பச்சக்க²பா⁴வதோ துலிதம் பரிச்சி²ன்னந்தி துலம், காமாவசரகம்மம். ந துலம் அதுலம், துலம் வா ஸதி³ஸமஸ்ஸ அஞ்ஞம் லோகியகம்மம் நத்தீ²தி அதுலம், மஹக்³க³தகம்மம். காமாவசரம் ரூபாவசரம் வா துலம், அரூபாவசரம் அதுலம். அப்பவிபாகம் வா துலம், ப³ஹுவிபாகம் அதுலம். ஸம்ப⁴வந்தி ஸம்ப⁴வஸ்ஸ ஹேதுபூ⁴தம், உபபத்திஜனகந்தி அத்தோ². ப⁴வஸங்கா²ரந்தி புனப்³ப⁴வஸங்கா²ரணகம். அவஸ்ஸஜீதி விஸ்ஸஜ்ஜேஸி. முனீதி பு³த்³த⁴முனி. அஜ்ஜ²த்தரதோதி நியகஜ்ஜ²த்தரதோ. ஸமாஹிதோதி உபசாரப்பனாஸமாதி⁴வஸேன ஸமாஹிதோ. அபி⁴ந்தி³ கவசமிவாதி கவசம் விய அபி⁴ந்தி³. அத்தஸம்ப⁴வந்தி அத்தனி ஸஞ்ஜாதம் கிலேஸம். இத³ம் வுத்தம் ஹோதி ‘‘ஸவிபாகட்டே²ன ஸம்ப⁴வம், ப⁴வாப⁴வாபி⁴ஸங்க²ரணட்டே²ன ப⁴வஸங்கா²ரந்தி ச லத்³த⁴னாமம் துலாதுலஸங்கா²தம் லோகியகம்மஞ்ச ஓஸ்ஸஜி, ஸங்கா³மஸீஸே மஹாயோதோ⁴ கவசம் விய அத்தஸம்ப⁴வம் கிலேஸஞ்ச அஜ்ஜ²த்தரதோ ஸமாஹிதோ ஹுத்வா அபி⁴ந்தீ³’’தி.

அத² வா துலந்தி துலேந்தோ தீரேந்தோ. அதுலஞ்ச ஸம்ப⁴வந்தி நிப்³பா³னஞ்சேவ ப⁴வஞ்ச. ப⁴வஸங்கா²ரந்தி ப⁴வகா³மிகம் கம்மம். அவஸ்ஸஜி முனீதி ‘‘பஞ்சக்க²ந்தா⁴ அனிச்சா, பஞ்சன்னம் க²ந்தா⁴னம் நிரோதோ⁴ நிப்³பா³னம் நிச்ச’’ந்திஆதி³னா நயேன துலேந்தோ பு³த்³த⁴முனி ப⁴வே ஆதீ³னவம், நிப்³பா³னே ச ஆனிஸம்ஸம் தி³ஸ்வா தம் க²ந்தா⁴னம் மூலபூ⁴தம் ப⁴வஸங்கா²ரகம்மம் ‘‘கம்மக்க²யாய ஸம்வத்ததீ’’தி (ம. நி. 2.81; அ. நி. 4.233) ஏவம் வுத்தேன கம்மக்க²யகரேன அரியமக்³கே³ன அவஸ்ஸஜி. கத²ம் அஜ்ஜ²த்தரதோ ஸமாஹிதோ, அபி⁴ந்தி³ கவசமிவத்தஸம்ப⁴வம். ஸோ ஹி விபஸ்ஸனாவஸேன அஜ்ஜ²த்தரதோ, ஸமத²வஸேன ஸமாஹிதோதி ஏவம் புப்³ப³பா⁴க³தோ பட்டா²ய ஸமத²விபஸ்ஸனாப³லேன கவசம் விய அத்தபா⁴வம் பரியோனந்தி⁴த்வா டி²தம், அத்தனி ஸம்ப⁴வத்தா ‘‘அத்தஸம்ப⁴வ’’ந்தி லத்³த⁴னாமம் ஸப்³ப³ம் கிலேஸஜாலம் அபி⁴ந்தி³, கிலேஸாபா⁴வேனேவ கம்மம் அப்படிஸந்தி⁴கத்தா அவஸ்ஸட்ட²ம் நாம ஹோதீதி ஏவம் கிலேஸப்பஹானேன கம்மம் பஜஹி. இதி போ³தி⁴மூலேயேவ அவஸ்ஸட்ட²ப⁴வஸங்கா²ரோ ப⁴க³வா வேக²மிஸ்ஸகேன விய ஜரஸகடம் ஸமாபத்திவேக²மிஸ்ஸகேன அத்தபா⁴வம் யாபேந்தோபி ‘‘இதோ தேமாஸதோ உத்³த⁴ம் ஸமாபத்திவேக²மஸ்ஸ ந த³ஸ்ஸாமீ’’தி சித்துப்பாத³னேன ஆயுஸங்கா²ரம் ஓஸ்ஸஜீதி.

பட²மஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.