6. ஜச்சந்த⁴வக்³கோ³
1. ஆயுஸங்கா²ரோஸ்ஸஜ்ஜனஸுத்தவண்ணனா
51. ஜச்சந்த⁴வக்³க³ஸ்ஸ பட²மே வேஸாலியந்திஆதி³ ஹேட்டா² வுத்தத்த²மேவ. வேஸாலிம் பிண்டா³ய பாவிஸீதி கதா³ பாவிஸி? உக்காசேலதோ நிக்க²மித்வா வேஸாலிம் க³தகாலே. ப⁴க³வா ஹி வேளுவகா³மகே வஸ்ஸம் வஸித்வா ததோ நிக்க²மித்வா அனுபுப்³பே³ன ஸாவத்தி²ம் பத்வா ஜேதவனே விஹாஸி. தஸ்மிம் காலே த⁴ம்மஸேனாபதி அத்தனோ ஆயுஸங்கா²ரம் ஓலோகேத்வா ‘‘ஸத்தாஹமேவ பவத்திஸ்ஸதீ’’தி ஞத்வா ப⁴க³வந்தம் அனுஜானாபேத்வா நாளககா³மம் க³ந்த்வா தத்த² மாதரம் ஸோதாபத்திப²லே பதிட்டா²பேத்வா பரினிப்³பா³யி. ஸத்தா² சுந்தே³ன ஆப⁴தா தஸ்ஸ தா⁴துயோ க³ஹேத்வா தா⁴துசேதியம் காராபேத்வா மஹாபி⁴க்கு²ஸங்க⁴பரிவுதோ ராஜக³ஹம் அக³மாஸி. தத்த² க³தகாலே ஆயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ பரினிப்³பா³யி. ப⁴க³வா தஸ்ஸபி தா⁴துயோ க³ஹேத்வா சேதியம் காராபேத்வா ராஜக³ஹதோ நிக்க²மித்வா அனுபுப்³பே³ன உக்காசேலம் அக³மாஸி. தத்த² க³ங்கா³தீரே பி⁴க்கு²ஸங்க⁴பரிவுதோ நிஸீதி³த்வா அக்³க³ஸாவகானம் பரினிப்³பா³னப்படிஸம்யுத்தம் த⁴ம்மம் தே³ஸேத்வா உக்காசேலதோ நிக்க²மித்வா வேஸாலிம் அக³மாஸி. ஏவம் க³தோ ப⁴க³வா ‘‘புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய வேஸாலிம் பிண்டா³ய பாவிஸீ’’தி வுச்சதி. தேன வுத்தம் – ‘‘உக்காசேலதோ நிக்க²மித்வா வேஸாலிம் க³தகாலே’’தி.
நிஸீத³னந்தி இத⁴ சம்மக்க²ண்ட³ம் அதி⁴ப்பேதம். சாபாலம் சேதியந்தி புப்³பே³ சாபாலஸ்ஸ நாம யக்க²ஸ்ஸ வஸிதட்டா²னம் ‘‘சாபாலசேதிய’’ந்தி பஞ்ஞாயித்த². தத்த² ப⁴க³வதோ கதவிஹாரோபி தாய ருள்ஹியா ‘‘சாபாலசேதிய’’ந்தி வுச்சதி. உதே³னம் சேதியந்தி ஏவமாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஸத்தம்ப³ந்தி கிகிஸ்ஸ கிர காஸிரஞ்ஞோ தீ⁴தரோ ஸத்த குமாரியோ ஸம்வேக³ஜாதா ராஜகே³ஹதோ நிக்க²மித்வா யத்த² பதா⁴னம் பத³ஹிம்ஸு, தம் டா²னம் ‘‘ஸத்தம்ப³ம் சேதிய’’ந்தி வத³ந்தி. ப³ஹுபுத்தந்தி ப³ஹுபாரோஹோ ஏகோ நிக்³ரோத⁴ருக்கோ², தஸ்மிம் அதி⁴வத்த²ம் தே³வதம் ப³ஹூ மனுஸ்ஸா புத்தே பத்தே²ந்தி, தது³பாதா³ய தம் டா²னம் ‘‘ப³ஹுபுத்தம் சேதிய’’ந்தி பஞ்ஞாயித்த². ஸாரந்த³த³ந்தி ஸாரந்த³த³ஸ்ஸ நாம யக்க²ஸ்ஸ வஸிதட்டா²னம். இதி ஸப்³பா³னேவ தானி பு³த்³து⁴ப்பாத³தோ புப்³பே³ தே³வதாபரிக்³க³ஹிதத்தா சேதியவோஹாரேன வோஹரிதானி, ப⁴க³வதோ விஹாரே கதேபி ச ததே²வ பஞ்ஞாயந்தி. ரமணீயாதி ஏத்த² வேஸாலியா தாவ பூ⁴மிபா⁴க³ஸம்பத்தியா புக்³க³லஸம்பத்தியா ஸுலப⁴பச்சயதாய ச ரமணீயபா⁴வோ வேதி³தப்³போ³. விஹாரானம் பன நக³ரதோ நாதிதூ³ரதாய நாச்சாஸன்னதாய க³மனாக³மனஸம்பத்தியா அனாகிண்ணவிஹாரட்டா²னதாய சா²யூத³கஸம்பத்தியா பவிவேகபதிரூபதாய ச ரமணீயதா த³ட்ட²ப்³பா³. சத்தாரோ இத்³தி⁴பாதா³தி ஏத்த² இத்³தி⁴பாத³பத³ஸ்ஸ அத்தோ² ஹேட்டா² வுத்தோயேவ. பா⁴விதாதி வட்³டி⁴தா. ப³ஹுலீகதாதி புனப்புனம் கதா. யானீகதாதி யுத்தயானம் விய கதா. வத்து²கதாதி பதிட்ட²ட்டே²ன வத்து² விய கதா. அனுட்டி²தாதி அதி⁴ட்டி²தா. பரிசிதாதி ஸமந்ததோ சிதா ஸுவட்³டி⁴தா. ஸுஸமாரத்³தா⁴தி ஸுட்டு² ஸமாரத்³தா⁴, அதிவிய ஸம்மா நிப்பா²தி³தாதி.
ஏவம் அனியமேன கதே²த்வா புன நியமேத்வா த³ஸ்ஸேதும், ‘‘ததா²க³தஸ்ஸ கோ²’’திஆதி³மாஹ. ஏத்த² ச கப்பந்தி ஆயுகப்பம். திட்டே²ய்யாதி தஸ்மிம் தஸ்மிம் காலே யம் மனுஸ்ஸானம் ஆயுப்பமாணம், தம் பரிபுண்ணம் கத்வா திட்டே²ய்ய த⁴ரேய்ய. கப்பாவஸேஸம் வாதி ‘‘அப்பம் வா பி⁴ய்யோ வா’’தி (தீ³. நி. 2.7; அ. நி. 7.74) வுத்தம் வஸ்ஸஸததோ அதிரேகம் வா. மஹாஸீவத்தே²ரோ பனாஹ – ‘‘பு³த்³தா⁴னம் அட்டா²னே க³ஜ்ஜிதம் நாம நத்தி². யதே²வ ஹி வேளுவகா³மகே உப்பன்னம் மாரணந்திகம் வேத³னம் த³ஸ மாஸே விக்க²ம்பே⁴ஸி, ஏவம் புனப்புனம் தம் ஸமாபத்திம் ஸமாபஜ்ஜித்வா விக்க²ம்பே⁴ந்தோ இமம் ப⁴த்³த³கப்பமேவ திட்டே²ய்யா’’தி. கஸ்மா பன ந டி²தோதி? உபாதி³ன்னகஸரீரம் நாம க²ண்டி³ச்சாதீ³ஹி அபி⁴பு⁴ய்யதி, பு³த்³தா⁴ ச பன க²ண்டி³ச்சாதி³பா⁴வம் அப்பத்வா பஞ்சமே ஆயுகோட்டா²ஸே ப³ஹுஜனஸ்ஸ பியமனாபகாலேயேவ பரினிப்³பா³யந்தி. பு³த்³தா⁴னுபு³த்³தே⁴ஸு அக்³க³ஸாவகமஹாஸாவகேஸு பரினிப்³பு³தேஸு அபரிவாரேன ஏககேனேவ டா²தப்³ப³ம் ஹோதி, த³ஹரஸாமணேரபரிவாரேன வா. ததோ ‘‘அஹோ பு³த்³தா⁴னம் பரிஸா’’தி ஹீளேதப்³ப³தம் ஆபஜ்ஜேய்ய, தஸ்மா ந டி²தோதி. ஏவம் வுத்தேபி ஸோ பன ந ருச்சதி, ‘‘ஆயுகப்போ’’தி இத³மேவ அட்ட²கதா²ய நியமிதம்.
ஓளாரிகே நிமித்தேதி தூ²லே ஸஞ்ஞுப்பாத³னே. தூ²லஸஞ்ஞுப்பாத³னஞ்ஹேதம், ‘‘திட்ட²து ப⁴க³வா கப்ப’’ந்தி ஸகலகப்பம் அவட்டா²னயாசனாய யதி³த³ம் ‘‘யஸ்ஸ கஸ்ஸசி, ஆனந்த³, சத்தாரோ இத்³தி⁴பாதா³ பா⁴விதா’’திஆதி³னா அஞ்ஞாபதே³ஸேன அத்தனோ சதுரித்³தி⁴பாத³பா⁴வனானுபா⁴வேன கப்பம் அவட்டா²னஸமத்த²தாவிபா⁴வனம். ஓபா⁴ஸேதி பாகடவசனே. பாகடஞ்சேதம் வசனம் பரியாயம் முஞ்சித்வா உஜுகமேவ அத்தனோ அதி⁴ப்பாயவிபா⁴வனம்.
ப³ஹுஜனஹிதாயாதி மஹாஜனஸ்ஸ ஹிதத்தா²ய. ப³ஹுஜனஸுகா²யாதி மஹாஜனஸ்ஸ ஸுக²த்தா²ய. லோகானுகம்பாயாதி ஸத்தலோகஸ்ஸ அனுகம்பம் படிச்ச. கதரஸ்ஸ ஸத்தலோகஸ்ஸ? யோ ப⁴க³வதோ த⁴ம்மதே³ஸனம் ஸுத்வா படிவிஜ்ஜ²தி, அமதபானம் பிவதி, தஸ்ஸ. ப⁴க³வதோ ஹி த⁴ம்மசக்கப்பவத்தனஸுத்ததே³ஸனாய அஞ்ஞாதகோண்ட³ஞ்ஞப்பமுகா² அட்டா²ரஸ ப்³ரஹ்மகோடியோ த⁴ம்மம் படிவிஜ்ஜி²ம்ஸு. ஏவம் யாவ ஸுப⁴த்³த³பரிப்³பா³ஜகவினயனா த⁴ம்மபடிவித்³த⁴ஸத்தானம் க³ணனா நத்தி², மஹாஸமயஸுத்தம் மங்க³லஸுத்தம் சூளராஹுலோவாத³ஸுத்தம் ஸமசித்தஸுத்தந்தி இமேஸம் சதுன்னம் ஸுத்தானம் தே³ஸனாகாலே அபி⁴ஸமயப்பத்தஸத்தானம் பரிச்சே²தோ³ நத்தி², ஏதஸ்ஸ அபரிமாணஸ்ஸ ஸத்தலோகஸ்ஸ அனுகம்பாய ப⁴க³வதோ டா²னம் ஜாதம். ஏவம் அனாக³தேபி ப⁴விஸ்ஸதீதி அதி⁴ப்பாயேன வத³தி. தே³வமனுஸ்ஸானந்தி ந கேவலம் தே³வமனுஸ்ஸானம்யேவ, அவஸேஸானம் நாக³ஸுபண்ணாதீ³னம்பி அத்தா²ய ஹிதாய ஸுகா²ய ப⁴க³வதோ டா²னம் ஹோதி. ஸஹேதுகபடிஸந்தி⁴கே பன மக்³க³ப²லஸச்சி²கிரியாய ப⁴ப்³ப³புக்³க³லே த³ஸ்ஸேதும் ஏவம் வுத்தம், தஸ்மா அஞ்ஞேஸம்பி அத்த²த்தா²ய ஹிதத்தா²ய ஸுக²த்தா²ய ப⁴க³வா திட்ட²தூதி அத்தோ². தத்த² அத்தா²யாதி இத⁴லோகஸம்பத்திஅத்தா²ய. ஹிதாயாதி பரலோகஸம்பத்திஹேதுபூ⁴தஹிதத்தா²ய. ஸுகா²யாதி நிப்³பா³னதா⁴துஸுக²த்தா²ய. புரிமம் பன ஹிதஸுக²க்³க³ஹணம் ஸப்³ப³ஸாதா⁴ரணவஸேன வேதி³தப்³ப³ம்.
யதா² தம் மாரேன பரியுட்டி²தசித்தோதி ஏத்த² ந்தி நிபாதமத்தம், யதா² மாரேன பரியுட்டி²தசித்தோ அஜ்ஜோ²த்த²டசித்தோ அஞ்ஞோபி கோசி புது²ஜ்ஜனோ படிவிஜ்ஜி²தும் ந ஸக்குணேய்ய, ஏவமேவ நாஸக்கி² படிவிஜ்ஜி²துந்தி அத்தோ². மாரோ ஹி யஸ்ஸ கேசி விபல்லாஸா அப்பஹீனா, தஸ்ஸ சித்தம் பரியுட்டா²தி. யஸ்ஸ பன ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் த்³வாத³ஸ விபல்லாஸா அப்பஹீனா, தஸ்ஸ வத்தப்³ப³மேவ நத்தி², தே²ரஸ்ஸ ச சத்தாரோ விபல்லாஸா அப்பஹீனா, தேனஸ்ஸ சித்தம் பரியுட்டா²ஸி. ஸோ பன சித்தபரியுட்டா²னம் கரோந்தோ கிம் கரோதீதி? பே⁴ரவம் ரூபாரம்மணம் வா த³ஸ்ஸேதி, ஸத்³தா³ரம்மணம் வா ஸாவேதி, ததோ ஸத்தா தம் தி³ஸ்வா வா ஸுத்வா வா ஸதிம் விஸ்ஸஜ்ஜேத்வா விவடமுகா² ஹோந்தி. தேஸம் முகே²ன ஹத்த²ம் பவேஸேத்வா ஹத³யம் மத்³த³தி, ததோ விஸஞ்ஞினோ ஹுத்வா திட்ட²ந்தி. தே²ரஸ்ஸ பனேஸ முகே²ன ஹத்த²ம் பவேஸேதும் கிம் ஸக்கி²ஸ்ஸதி, பே⁴ரவாரம்மணம் பன த³ஸ்ஸேதி. தம் தி³ஸ்வா தே²ரோ நிமித்தோபா⁴ஸம் ந படிவிஜ்ஜி². ஜானந்தோயேவ ப⁴க³வா கிமத்த²ம் யாவததியம் ஆமந்தேஸி? பரதோ ‘‘திட்ட²து, ப⁴ந்தே ப⁴க³வா’’தி யாசிதே ‘‘துய்ஹேவேதம் து³க்கடம், துய்ஹேவேதம் அபரத்³த⁴’’ந்தி தோ³ஸாரோபனேன ஸோகதனுகரணத்த²ம். பஸ்ஸதி ஹி ப⁴க³வா ‘‘அயம் மயி அதிவிய ஸினித்³த⁴ஹத³யோ, ஸோ பரதோ பூ⁴மிசாலகாரணஞ்ச ஆயுஸங்கா²ரோஸ்ஸஜ்ஜனஞ்ச ஸுத்வா மம சிரட்டா²னம் யாசிஸ்ஸதி, அதா²ஹம் ‘கிஸ்ஸ த்வம் புரேதரம் ந யாசஸீ’தி தஸ்ஸேவ ஸீஸே தோ³ஸம் பாதேஸ்ஸாமி, ஸத்தா ச அத்தனோ அபராதே⁴ன ந ததா² விஹஞ்ஞந்தி, தேனஸ்ஸ ஸோகோ தனுகோ ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி.
க³ச்ச² த்வம், ஆனந்தா³தி யஸ்மா தி³வாவிஹாரத்தா²ய இதா⁴க³தோ, தஸ்மா, ஆனந்த³, க³ச்ச² த்வம் யதா²ருசிதம் டா²னம் தி³வாவிஹாராய. தேனேவாஹ – ‘‘யஸ்ஸ தா³னி காலம் மஞ்ஞஸீ’’தி.
மாரோ பாபிமாதி ஏத்த² ஸத்தே அனத்தே² நியோஜேந்தோ மாரேதீதி மாரோ. பாபிமாதி தஸ்ஸேவ வேவசனம். ஸோ ஹி பாபத⁴ம்மேன ஸமன்னாக³தத்தா ‘பாபிமா’தி வுச்சதி. பா⁴ஸிதா கோ² பனேஸாதி அயஞ்ஹி ப⁴க³வதி போ³தி⁴மண்டே³ ஸத்த ஸத்தாஹே அதிக்கமித்வா அஜபாலனிக்³ரோதே⁴ விஹரந்தே அத்தனோ தீ⁴தாஸு ஆக³ந்த்வா இச்சா²விகா⁴தம் பத்வா க³தாஸு அயம் ‘‘அத்தே²ஸோ உபாயோ’’தி சிந்தேந்தோ ஆக³ந்த்வா ‘‘ப⁴க³வா யத³த்த²ம் தும்ஹேஹி பாரமியோ பூரிதா, ஸோ வோ அத்தோ² அனுப்பத்தோ, படிவித்³த⁴ம் ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணம், கிம் தே லோகவிசரணேனா’’தி வத்வா யதா² அஜ்ஜ ஏவமேவ ‘‘பரினிப்³பா³து தா³னி, ப⁴ந்தே ப⁴க³வா’’தி யாசி. ப⁴க³வா சஸ்ஸ ‘‘ந தாவாஹ’’ந்திஆதீ³னி வத்வா படிக்கி²பி. தம் ஸந்தா⁴ய இதா³னி ‘‘பா⁴ஸிதா கோ² பனேஸா’’திஆதி³மாஹ.
தத்த² வியத்தாதி அரியமக்³கா³தி⁴க³மவஸேன ப்³யத்தா. வினீதாதி ததே²வ கிலேஸவினயனேன வினீதா. விஸாரதா³தி ஸாரஜ்ஜகரானம் தி³ட்டி²விசிகிச்சா²தீ³னம் பஹானேன விஸாரத³பா⁴வம் பத்தா. ப³ஹுஸ்ஸுதாதி தேபிடகவஸேன ப³ஹு ஸுதமேதேஸந்தி ப³ஹுஸ்ஸுதா. தமேவ த⁴ம்மம் தா⁴ரேந்தீதி த⁴ம்மத⁴ரா. அத² வா ப³ஹுஸ்ஸுதாதி பரியத்திப³ஹுஸ்ஸுதா சேவ படிவேத⁴ப³ஹுஸ்ஸுதா ச. த⁴ம்மத⁴ராதி பரியத்தித⁴ம்மானம் சேவ படிவேத⁴த⁴ம்மானஞ்ச தா⁴ரணதோ த⁴ம்மத⁴ராதி ஏவம்பேத்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபன்னாதி அரியத⁴ம்மஸ்ஸ அனுத⁴ம்மபூ⁴தம் விபஸ்ஸனாத⁴ம்மம் படிபன்னா. ஸாமீசிப்படிபன்னாதி ஞாணத³ஸ்ஸனவிஸுத்³தி⁴யா அனுச்ச²விகம் விஸுத்³தி⁴பரம்பராபடிபத³ம் படிபன்னா. அனுத⁴ம்மசாரினோதி ஸல்லேகி²கம் தஸ்ஸா படிபதா³ய அனுரூபம் அப்பிச்ச²தாதி³த⁴ம்மம் சரணஸீலா. ஸகம் ஆசரியகந்தி அத்தனோ ஆசரியவாத³ம். ஆசிக்கி²ஸ்ஸந்தீதி ஆதி³தோ கதே²ஸ்ஸந்தி, அத்தனா உக்³க³ஹிதனியாமேன பரே உக்³க³ண்ஹாபேஸ்ஸந்தீதி அத்தோ². தே³ஸேஸ்ஸந்தீதி வாசேஸ்ஸந்தி, பாளிம் ஸம்மா வாசேஸ்ஸந்தீதி அத்தோ². பஞ்ஞபேஸ்ஸந்தீதி பஜானாபேஸ்ஸந்தி, பகாஸேஸ்ஸந்தீதி அத்தோ². பட்ட²பேஸ்ஸந்தீதி பகாரேன ட²பேஸ்ஸந்தி. விவரிஸ்ஸந்தீதி விவடம் கரிஸ்ஸந்தி. விப⁴ஜிஸ்ஸந்தீதி விப⁴த்தம் கரிஸ்ஸந்தி. உத்தானீகரிஸ்ஸந்தீதி அனுத்தானம் க³ம்பீ⁴ரம் உத்தானம் பாகடம் கரிஸ்ஸந்தி. ஸஹத⁴ம்மேனாதி ஸஹேதுகேன ஸகாரணேன வசனேன. ஸப்பாடிஹாரியந்தி யாவனிய்யானிகம் கத்வா. த⁴ம்மம் தே³ஸேஸ்ஸந்தீதி நவவித⁴லோகுத்தரத⁴ம்மம் பபோ³தே⁴ஸ்ஸந்தி, பகாஸேஸ்ஸந்தீதி அத்தோ².
ஏத்த² ச ‘‘பஞ்ஞபேஸ்ஸந்தீ’’திஆதீ³ஹி ச²ஹி பதே³ஹி ச² அத்த²பதா³னி த³ஸ்ஸிதானி, ஆதி³தோ பன த்³வீஹி பதே³ஹி ச² ப்³யஞ்ஜனபதா³னீதி. ஏத்தாவதா தேபிடகம் பு³த்³த⁴வசனம் ஸம்வண்ணனானயேன ஸங்க³ஹேத்வா த³ஸ்ஸிதம் ஹோதி. வுத்தஞ்ஹேதம் நேத்தியம் ‘‘த்³வாத³ஸபதா³னி ஸுத்தம், தம் ஸப்³ப³ம் ப்³யஞ்ஜனஞ்ச அத்தோ² சா’’தி (நேத்தி. ஸங்க³ஹவார).
ப்³ரஹ்மசரியந்தி ஸிக்க²த்தயஸங்க³ஹிதம் ஸகலம் ஸாஸனப்³ரஹ்மசரியம். இத்³த⁴ந்தி ஸமித்³த⁴ம் ஜா²னுப்பாத³வஸேன. பீ²தந்தி வுத்³தி⁴ப்பத்தம் ஸப்³ப³பா²லிபு²ல்லம் அபி⁴ஞ்ஞாஸம்பத்திவஸேன. வித்தா²ரிகந்தி வித்த²தம் தஸ்மிம் தஸ்மிம் தி³ஸாபா⁴கே³ பதிட்ட²ஹனவஸேன. பா³ஹுஜஞ்ஞந்தி ப³ஹூஹி ஞாதம் படிவித்³த⁴ம் ப³ஹுஜனாபி⁴ஸமயவஸேன. புது²பூ⁴தந்தி ஸப்³பா³காரவஸேன புது²லபா⁴வப்பத்தம். கத²ம்? யாவ தே³வமனுஸ்ஸேஹி ஸுப்பகாஸிதந்தி யத்தகா விஞ்ஞுஜாதிகா தே³வா மனுஸ்ஸா ச அத்தி², தேஹி ஸப்³பே³ஹி ஸுட்டு² பகாஸிதந்தி அத்தோ².
அப்போஸ்ஸுக்கோதி நிருஸ்ஸுக்கோ லீனவீரியோ. ‘‘த்வஞ்ஹி, பாபிம, ஸத்தஸத்தாஹாதிக்கமனதோ பட்டா²ய ‘பரினிப்³பா³து தா³னி, ப⁴ந்தே ப⁴க³வா, பரினிப்³பா³து ஸுக³தோ’தி விரவந்தோ ஆஹிண்டி³த்த², அஜ்ஜ தா³னி பட்டா²ய விக³துஸ்ஸாஹோ ஹோஹி, மா மய்ஹம் பரினிப்³பா³னத்தா²ய வாயாமம் கரோஹீ’’தி வத³தி. ஸதோ ஸம்பஜானோ ஆயுஸங்கா²ரம் ஓஸ்ஸஜீதி ஸதிம் ஸூபட்டி²தம் கத்வா ஞாணேன பரிச்சி²ந்தி³த்வா ஆயுஸங்கா²ரம் விஸ்ஸஜி பஜஹி. தத்த² ந ப⁴க³வா ஹத்தே²ன லேட்³டு³ம் விய ஆயுஸங்கா²ரம் ஓஸ்ஸஜி, தேமாஸமத்தமேவ பன ஸமாபத்திம் ஸமாபஜ்ஜித்வா ததோ பரம் ந ஸமாபஜ்ஜிஸ்ஸாமீதி சித்தம் உப்பாதே³ஸி. தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் – ‘‘ஓஸ்ஸஜீ’’தி, ‘‘வோஸ்ஸஜ்ஜீ’’திபி பாடோ².
கஸ்மா பன ப⁴க³வா கப்பம் வா கப்பாவஸேஸம் வா டா²தும் ஸமத்தோ² தத்தகம் காலம் அட்ட²த்வா பரினிப்³பா³யிதும் மாரஸ்ஸ யாசனாய ஆயுஸங்கா²ரம் ஓஸ்ஸஜி? ந ப⁴க³வா மாரஸ்ஸ யாசனாய ஆயுஸங்கா²ரம் ஓஸ்ஸஜி, நாபி தே²ரஸ்ஸ ஆயாசனாய ந ஓஸ்ஸஜிஸ்ஸதி, தேமாஸதோ பன பரம் பு³த்³த⁴வேனேய்யானம் அபா⁴வதோ ஆயுஸங்கா²ரம் ஓஸ்ஸஜி. டா²னஞ்ஹி நாம பு³த்³தா⁴னம் ப⁴க³வந்தானம் யாவதே³வ வேனேய்யவினயனத்த²ம், தே அஸதி வினேய்யஜனே கேன நாம காரணேன ட²ஸ்ஸந்தி. யதி³ ச மாரஸ்ஸ யாசனாய பரினிப்³பா³யேய்ய, புரேதரம்யேவ பரினிப்³பா³யேய்ய. போ³தி⁴மண்டே³பி ஹி மாரேன யாசிதம், நிமித்தோபா⁴ஸகரணம்பி தே²ரஸ்ஸ ஸோகதனுகரணத்த²ந்தி வுத்தோவாயமத்தோ². அபிச பு³த்³த⁴ப³லதீ³பனத்த²ம் நிமித்தோபா⁴ஸகரணம். ஏவம் மஹானுபா⁴வா பு³த்³தா⁴ ப⁴க³வந்தோயேவ திட்ட²ந்தாபி அத்தனோ ருசியாவ திட்ட²ந்தி, பரினிப்³பா³யந்தாபி அத்தனோ ருசியாவ பரினிப்³பா³யந்தீதி.
மஹாபூ⁴மிசாலோதி மஹந்தோ பத²வீகம்போ. ததா³ கிர த³ஸஸஹஸ்ஸிலோகதா⁴து அகம்பித்த². பி⁴ம்ஸனகோதி ப⁴யஜனகோ. தே³வது³ந்து³பி⁴யோ ச ப²லிம்ஸூதி தே³வபே⁴ரியோ நதி³ம்ஸு, தே³வோ ஸுக்க²க³ஜ்ஜிதம் க³ஜ்ஜி, அகாலவிஜ்ஜுலதா நிச்ச²ரிம்ஸு, க²ணிகவஸ்ஸம் வஸ்ஸீதி வுத்தம் ஹோதி.
ஏதமத்த²ம் விதி³த்வாதி ஏதம் ஸங்கா²ரவிஸங்கா²ரானம் விஸேஸஸங்கா²தம் அத்த²ம் ஸப்³பா³காரதோ விதி³த்வா. இமம் உதா³னந்தி அனவஸேஸஸங்கா²ரே விஸ்ஸஜ்ஜேத்வா அத்தனோ விஸங்கா²ரக³மனதீ³பகம் உதா³னம் உதா³னேஸி. கஸ்மா உதா³னேஸி? கோசி நாம வதே³ய்ய ‘‘மாரேன பச்ச²தோ பச்ச²தோ அனுப³ந்தி⁴த்வா ‘பரினிப்³பா³து, ப⁴ந்தே’தி உபத்³து³தோ ப⁴யேன ப⁴க³வா ஆயுஸங்கா²ரம் ஓஸ்ஸஜீ’’தி. ‘‘தஸ்ஸோகாஸோ மா ஹோது, பீ⁴தஸ்ஸ உதா³னம் நாம நத்தீ²’’தி ஏதஸ்ஸ தீ³பனத்த²ம் பீதிவேக³விஸ்ஸட்ட²ம் உதா³னம் உதா³னேஸீதி அட்ட²கதா²ஸு வுத்தம். ததோ தேமாஸமத்தேனேவ ச பன பு³த்³த⁴கிச்சஸ்ஸ நிப்ப²ஜ்ஜனதோ ஏவம் தீ³க⁴ரத்தம் மயா பரிஹடோயம் து³க்க²பா⁴ரோ ந சிரஸ்ஸேவ நிக்கி²பியதீதி பஸ்ஸதோ பரினிப்³பா³னகு³ணபச்சவேக்க²ணே தஸ்ஸ உளாரம் பீதிஸோமனஸ்ஸம் உப்பஜ்ஜி, தேன பீதிவேகே³ன உதா³னேஸீதி யுத்தம் விய. ஏகந்தேன ஹி விஸங்கா²ரனின்னோ நிப்³பா³னஜ்ஜா²ஸயோ ஸத்தா² மஹாகருணாய ப³லக்காரேன விய ஸத்தஹிதத்த²ம் லோகே ஸுசிரம் டி²தோ. ததா² ஹி தே³வஸிகம் சதுவீஸதிகோடிஸதஸஹஸ்ஸஸங்கா² ஸமாபத்தியோ வளஞ்ஜேதி, ஸோதா³னி மஹாகருணாதி⁴காரஸ்ஸ நிப்ப²ன்னத்தா நிப்³பா³னாபி⁴முகோ² அனப்பகம் பீதிஸோமனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³ஸி. தேனேவ ஹி ப⁴க³வதோ கிலேஸபரினிப்³பா³னதி³வஸே விய க²ந்த⁴பரினிப்³பா³னதி³வஸேபி ஸரீராபா⁴ விஸேஸதோ விப்பஸன்னா பரிஸுத்³தா⁴ பப⁴ஸ்ஸரா அஹோஸீதி.
கா³தா²ய ஸோணஸிங்கா³லாதீ³னம்பி பச்சக்க²பா⁴வதோ துலிதம் பரிச்சி²ன்னந்தி துலம், காமாவசரகம்மம். ந துலம் அதுலம், துலம் வா ஸதி³ஸமஸ்ஸ அஞ்ஞம் லோகியகம்மம் நத்தீ²தி அதுலம், மஹக்³க³தகம்மம். காமாவசரம் ரூபாவசரம் வா துலம், அரூபாவசரம் அதுலம். அப்பவிபாகம் வா துலம், ப³ஹுவிபாகம் அதுலம். ஸம்ப⁴வந்தி ஸம்ப⁴வஸ்ஸ ஹேதுபூ⁴தம், உபபத்திஜனகந்தி அத்தோ². ப⁴வஸங்கா²ரந்தி புனப்³ப⁴வஸங்கா²ரணகம். அவஸ்ஸஜீதி விஸ்ஸஜ்ஜேஸி. முனீதி பு³த்³த⁴முனி. அஜ்ஜ²த்தரதோதி நியகஜ்ஜ²த்தரதோ. ஸமாஹிதோதி உபசாரப்பனாஸமாதி⁴வஸேன ஸமாஹிதோ. அபி⁴ந்தி³ கவசமிவாதி கவசம் விய அபி⁴ந்தி³. அத்தஸம்ப⁴வந்தி அத்தனி ஸஞ்ஜாதம் கிலேஸம். இத³ம் வுத்தம் ஹோதி ‘‘ஸவிபாகட்டே²ன ஸம்ப⁴வம், ப⁴வாப⁴வாபி⁴ஸங்க²ரணட்டே²ன ப⁴வஸங்கா²ரந்தி ச லத்³த⁴னாமம் துலாதுலஸங்கா²தம் லோகியகம்மஞ்ச ஓஸ்ஸஜி, ஸங்கா³மஸீஸே மஹாயோதோ⁴ கவசம் விய அத்தஸம்ப⁴வம் கிலேஸஞ்ச அஜ்ஜ²த்தரதோ ஸமாஹிதோ ஹுத்வா அபி⁴ந்தீ³’’தி.
அத² வா துலந்தி துலேந்தோ தீரேந்தோ. அதுலஞ்ச ஸம்ப⁴வந்தி நிப்³பா³னஞ்சேவ ப⁴வஞ்ச. ப⁴வஸங்கா²ரந்தி ப⁴வகா³மிகம் கம்மம். அவஸ்ஸஜி முனீதி ‘‘பஞ்சக்க²ந்தா⁴ அனிச்சா, பஞ்சன்னம் க²ந்தா⁴னம் நிரோதோ⁴ நிப்³பா³னம் நிச்ச’’ந்திஆதி³னா நயேன துலேந்தோ பு³த்³த⁴முனி ப⁴வே ஆதீ³னவம், நிப்³பா³னே ச ஆனிஸம்ஸம் தி³ஸ்வா தம் க²ந்தா⁴னம் மூலபூ⁴தம் ப⁴வஸங்கா²ரகம்மம் ‘‘கம்மக்க²யாய ஸம்வத்ததீ’’தி (ம. நி. 2.81; அ. நி. 4.233) ஏவம் வுத்தேன கம்மக்க²யகரேன அரியமக்³கே³ன அவஸ்ஸஜி. கத²ம் அஜ்ஜ²த்தரதோ ஸமாஹிதோ, அபி⁴ந்தி³ கவசமிவத்தஸம்ப⁴வம். ஸோ ஹி விபஸ்ஸனாவஸேன அஜ்ஜ²த்தரதோ, ஸமத²வஸேன ஸமாஹிதோதி ஏவம் புப்³ப³பா⁴க³தோ பட்டா²ய ஸமத²விபஸ்ஸனாப³லேன கவசம் விய அத்தபா⁴வம் பரியோனந்தி⁴த்வா டி²தம், அத்தனி ஸம்ப⁴வத்தா ‘‘அத்தஸம்ப⁴வ’’ந்தி லத்³த⁴னாமம் ஸப்³ப³ம் கிலேஸஜாலம் அபி⁴ந்தி³, கிலேஸாபா⁴வேனேவ கம்மம் அப்படிஸந்தி⁴கத்தா அவஸ்ஸட்ட²ம் நாம ஹோதீதி ஏவம் கிலேஸப்பஹானேன கம்மம் பஜஹி. இதி போ³தி⁴மூலேயேவ அவஸ்ஸட்ட²ப⁴வஸங்கா²ரோ ப⁴க³வா வேக²மிஸ்ஸகேன விய ஜரஸகடம் ஸமாபத்திவேக²மிஸ்ஸகேன அத்தபா⁴வம் யாபேந்தோபி ‘‘இதோ தேமாஸதோ உத்³த⁴ம் ஸமாபத்திவேக²மஸ்ஸ ந த³ஸ்ஸாமீ’’தி சித்துப்பாத³னேன ஆயுஸங்கா²ரம் ஓஸ்ஸஜீதி.
பட²மஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.
2. ஸத்தஜடிலஸுத்தவண்ணனா
52. து³தியே ப³ஹித்³வாரகோட்ட²கேதி பாஸாத³த்³வாரகோட்ட²கஸ்ஸ ப³ஹி, ந விஹாரத்³வாரகோட்ட²கஸ்ஸ. ஸோ கிர பாஸாதோ³ லோஹபாஸாதோ³ விய ஸமந்தா சதுத்³வாரகோட்ட²கபரிவுதோ பாகாரபரிக்கி²த்தோ. தேஸு பாசீனத்³வாரகோட்ட²கஸ்ஸ ப³ஹி பாஸாத³ச்சா²யாயம் பாசீனலோகதா⁴தும் ஓலோகேந்தோ பஞ்ஞத்தவரபு³த்³தா⁴ஸனே நிஸின்னோ ஹோதி. ஜடிலாதி ஜடாவந்தோ தாபஸவேஸதா⁴ரினோ. நிக³ண்டா²தி ஸேதபடனிக³ண்ட²ரூபதா⁴ரினோ. ஏகஸாடகாதி ஏகஸாடகனிக³ண்டா² விய ஏகம் பிலோதிகக²ண்ட³ம் ஹத்தே² ப³ந்தி⁴த்வா தேனாபி ஸரீரஸ்ஸ புரிமபா⁴க³ம் படிச்சா²தே³த்வா விசரணகா. பரூள்ஹகச்ச²னக²லோமாதி பரூள்ஹகச்ச²லோமா பரூள்ஹனகா² பரூள்ஹஅவஸேஸலோமா ச, கச்சா²தீ³ஸு தீ³க⁴லோமா தீ³க⁴னகா² சாதி அத்தோ². கா²ரிவிவித⁴மாதா³யாதி விவித⁴ம் கா²ராதி³னானப்பகாரம் பப்³ப³ஜிதபரிக்கா²ரப⁴ண்டி³கம் க³ஹேத்வா. அவிதூ³ரே அதிக்கமந்தீதி விஹாரஸ்ஸ அவிதூ³ரமக்³கே³ன நக³ரம் பவிஸந்தி.
ராஜாஹம், ப⁴ந்தே, பஸேனதி³ கோஸலோதி அஹம், ப⁴ந்தே, ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ, மய்ஹம் நாமம் தும்ஹே ஜானாதா²தி. கஸ்மா பன ராஜா லோகே அக்³க³புக்³க³லஸ்ஸ ஸந்திகே நிஸின்னோ ஏவரூபானம் நக்³க³னிஸ்ஸிரீகானம் அஞ்ஜலிம் பக்³க³ண்ஹாதீதி? ஸங்க³ண்ஹனத்தா²ய. ஏவஞ்ஹிஸ்ஸ அஹோஸி ‘‘ஸசாஹம் ஏத்தகம்பி ஏதேஸம் ந கரிஸ்ஸாமி, மயம் புத்ததா³ரம் பஹாய ஏதஸ்ஸத்தா²ய து³ப்³போ⁴ஜனது³க்க²ஸேய்யாதீ³னி அனுபோ⁴ம, அயம் அம்ஹாகம் நிபச்சகாரமத்தம்பி ந கரோதி. தஸ்மிஞ்ஹி கதே அம்ஹே ‘ஓசரகா’தி ஜனோ அக்³க³ஹேத்வா ‘பப்³ப³ஜிதா’இச்சேவ ஸஞ்ஜானிஸ்ஸதி, கிம் இமஸ்ஸ பூ⁴தத்த²கத²னேனாதி அத்தனா தி³ட்ட²ம் ஸுதம் படிச்சா²தே³த்வா ந கதே²ய்யும், ஏவம் கதே பன அனிகூ³ஹித்வா கதே²ஸ்ஸந்தீ’’தி. அபிச ஸத்து² அஜ்ஜா²ஸயஜானனத்த²ம்பி ஏவமகாஸீதி. ராஜா கிர ப⁴க³வந்தம் உபஸங்கமந்தோபி கதிபயகாலம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் ந ஸத்³த³ஹி. தேனஸ்ஸ ஏவம் அஹோஸி ‘‘யதி³ ப⁴க³வா ஸப்³ப³ம் ஜானாதி, மயா இமேஸம் நிபச்சகாரம் கத்வா ‘இமே அரஹந்தோ’தி வுத்தே நானுஜானேய்ய, அத² மம் அனுவத்தந்தோ அனுஜானேய்ய, குதோ தஸ்ஸ ஸப்³ப³ஞ்ஞுதா’’தி. ஏவம் ஸோ ஸத்து² அஜ்ஜா²ஸயஜானனத்த²ம் ததா² அகாஸி. ப⁴க³வா பன ‘‘உஜுகமேவ ‘ந இமே ஸமணா ஓசரகா’தி வுத்தே யதி³பி ராஜா ஸத்³த³ஹதி, மஹாஜனோ பன தமத்த²ம் அஜானந்தோ ந ஸத்³த³ஹேய்ய, ஸமணோ கோ³தமோ ‘ராஜா அத்தனோ கத²ம் ஸுணாதீ’தி யம் கிஞ்சி முகா²ருள்ஹம் கதே²தீ’தி வதே³ய்ய, தத³ஸ்ஸ தீ³க⁴ரத்தம் அஹிதாய து³க்கா²ய ஸம்வத்தேய்ய, அஞ்ஞோ ச கு³ள்ஹகம்மம் விவடம் கதம் ப⁴வேய்ய, ஸயமேவ ராஜா தேஸம் ஓசரகபா⁴வம் கதே²ஸ்ஸதீ’’தி ஞத்வா ‘‘து³ஜ்ஜானம் கோ² ஏத’’ந்திஆதி³மாஹ.
தத்த² காமபோ⁴கி³னாதி இமினா பன ராகா³பி⁴ப⁴வம், உப⁴யேனாபி விக்கி²த்தசித்ததம் த³ஸ்ஸேதி. புத்தஸம்பா³த⁴ஸயனந்தி புத்தேஹி ஸம்பா³த⁴ஸயனம். ஏத்த² ச புத்தஸீஸேன தா³ரபரிக்³க³ஹம், புத்ததா³ரேஸு உப்பிலாவிதேன தேஸம் க⁴ராவாஸாதி³ஹேது ஸோகாபி⁴ப⁴வேன சித்தஸ்ஸ ஸம்கிலிட்ட²தம் த³ஸ்ஸேதி. காஸிகசந்த³னந்தி ஸண்ஹசந்த³னம், காஸிகவத்த²ஞ்ச சந்த³னஞ்சாதி வா அத்தோ². மாலாக³ந்த⁴விலேபனந்தி வண்ணக³ந்த⁴த்தா²ய மாலா, ஸுக³ந்த⁴பா⁴வத்தா²ய க³ந்த⁴ம், ச²விராக³கரணத்தா²ய விலேபனம் தா⁴ரேந்தேன. ஜாதரூபரஜதந்தி ஸுவண்ணஞ்சேவ அவஸிட்ட²த⁴னஞ்ச. ஸாதி³யந்தேனாதி படிக்³க³ண்ஹந்தேன. ஸப்³பே³னபி காமேஸு அபி⁴கி³த்³த⁴பா⁴வமேவ பகாஸேதி.
ஸம்வாஸேனாதி ஸஹவாஸேன. ஸீலம் வேதி³தப்³ப³ந்தி ‘‘அயம் பேஸலோ வா து³ஸ்ஸீலோ வா’’தி ஸம்வஸந்தேன ஏகஸ்மிம் டா²னே ஸஹ வஸந்தேன ஜானிதப்³போ³. தஞ்ச கோ² தீ³கே⁴ன அத்³து⁴னா ந இத்தரந்தி தஞ்ச ஸீலம் தீ³கே⁴ன காலேன வேதி³தப்³ப³ம், ந இத்தரேன. கதிபயதி³வஸே ஹி ஸஞ்ஞதாகாரோ ஸம்வுதிந்த்³ரியாகாரோ ச ஹுத்வா ஸக்கா த³ஸ்ஸேதும். மனஸி கரோதா நோ அமனஸி கரோதாதி தம்பி ‘‘ஸீலமஸ்ஸ பரிக்³க³ண்ஹிஸ்ஸாமீ’’தி மனஸி கரோந்தேன பச்சவேக்க²ந்தேன ஸக்கா ஜானிதும், ந இதரேன. பஞ்ஞவதாதி தம்பி ஸப்பஞ்ஞேனேவ பண்டி³தேன. பா³லோ ஹி மனஸி கரோந்தோபி ஜானிதும் ந ஸக்கோதி. ஸம்வோஹாரேனாதி கத²னேன.
‘‘யோ ஹி கோசி மனுஸ்ஸேஸு, வோஹாரம் உபஜீவதி;
ஏவம் வாஸேட்ட² ஜானாஹி, வாணிஜோ ஸோ ந ப்³ராஹ்மணோ’’தி. (ஸு. நி. 619) –
ஏத்த² ஹி வாணிஜ்ஜம் வோஹாரோ நாம. ‘‘சத்தாரோ அரியவோஹாரா’’தி (தீ³. நி. 3.313) ஏத்த² சேதனா. ‘‘ஸங்கா² ஸமஞ்ஞா பஞ்ஞத்தி வோஹாரோ’’தி (த⁴. ஸ. 1313-1315) ஏத்த² பஞ்ஞத்தி. ‘‘வோஹாரமத்தேன ஸோ வோஹரேய்யா’’தி (ஸம். நி. 1.25) ஏத்த² கதா² வோஹாரோ. இதா⁴பி ஸோ ஏவ அதி⁴ப்பேதோ. ஏகச்சஸ்ஸ ஹி ஸம்முகா²கதா² பரம்முகா²கதா²ய ந ஸமேதி, பரம்முகா²கதா² ஸம்முகா²கதா²ய, ததா² புரிமகதா² பச்சி²மகதா²ய, பச்சி²மகதா² ச புரிமகதா²ய. ஸோ கதே²ந்தோயேவ ஸக்கா ஜானிதும் ‘‘அஸுசி ஏஸோ புக்³க³லோ’’தி. ஸுசிஸீலஸ்ஸ பன புரிமம் பச்சி²மேன, பச்சி²மஞ்ச புரிமேன, ஸம்முகா² கதி²தஞ்ச பரம்முகா² கதி²தேன, பரம்முகா² கதி²தஞ்ச ஸம்முகா² கதி²தேன ஸமேதி, தஸ்மா கதே²ந்தேன ஸக்கா ஸுசிபா⁴வோ ஜானிதுந்தி பகாஸேந்தோ ஆஹ – ‘‘ஸம்வோஹாரேன ஸோசேய்யம் வேதி³தப்³ப³’’ந்தி.
தா²மோதி ஞாணதா²மோ. யஸ்ஸ ஹி ஞாணதா²மோ நத்தி², ஸோ உப்பன்னேஸு உபத்³த³வேஸு க³ஹேதப்³ப³க³ஹணம் கத்தப்³ப³கரணம் அபஸ்ஸந்தோ அத்³வாரிகம் க⁴ரம் பவிட்டோ² விய சரதி. தேனாஹ – ‘‘ஆபதா³ஸு கோ², மஹாராஜ,தா²மோ வேதி³தப்³போ³’’தி. ஸாகச்சா²யாதி ஸஹகதா²ய. து³ப்பஞ்ஞஸ்ஸ ஹி கதா² உத³கே கே³ண்டு³ விய உப்லவதி, பஞ்ஞவதோ கதே²ந்தஸ்ஸ படிபா⁴னம் அனந்தம் ஹோதி. உத³கவிப்ப²ந்த³னேனேவ ஹி மச்சோ² கு²த்³த³கோ மஹந்தோ வாதி பஞ்ஞாயதி.
இதி ப⁴க³வா ரஞ்ஞோ உஜுகமேவ தே ‘‘இமே நாமா’’தி அவத்வா அரஹந்தானம் அனரஹந்தானஞ்ச ஜானனூபாயம் பகாஸேஸி. ராஜா தம் ஸுத்வா ப⁴க³வதோ ஸப்³ப³ஞ்ஞுதாய தே³ஸனாவிலாஸேன ச அபி⁴ப்பஸன்னோ ‘‘அச்ச²ரியம், ப⁴ந்தே’’திஆதி³னா அத்தனோ பஸாத³ம் பகாஸேத்வா இதா³னி தே யாதா²வதோ ப⁴க³வதோ ஆரோசேந்தோ ‘‘ஏதே, ப⁴ந்தே, மம புரிஸா சரா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² சராதி அபப்³ப³ஜிதா ஏவ பப்³ப³ஜிதரூபேன ரட்ட²பிண்ட³ம் பு⁴ஞ்ஜந்தா படிச்ச²ன்னகம்மந்தத்தா. ஓசரகாதி ஹேட்டா² சரகா. சரா ஹி பப்³ப³தமத்த²கேன சரந்தாபி ஹேட்டா² சரகாவ நிஹீனகம்மத்தா. அத² வா ஓசரகாதி சரபுரிஸா. ஓசரித்வாதி அவசரித்வா வீமம்ஸித்வா, தஸ்மிம் தஸ்மிம் தே³ஸே தம் தம் பவத்திம் ஞத்வாதி அத்தோ². ஓஸாரிஸ்ஸாமீதி படிபஜ்ஜிஸ்ஸாமி, கரிஸ்ஸாமீதி அத்தோ². ரஜோஜல்லந்தி ரஜஞ்ச மலஞ்ச. பவாஹேத்வாதி ஸுட்டு² விக்கா²லனவஸேன அபனேத்வா. கப்பிதகேஸமஸ்ஸூதி அலங்காரஸத்தே² வுத்தவிதி⁴னா கப்பகேஹி சி²ன்னகேஸமஸ்ஸூ. காமகு³ணேஹீதி காமகோட்டா²ஸேஹி, காமப³ந்த⁴னேஹி வா ஸமப்பிதாதி ஸுட்டு² அப்பிதா அல்லீனா. ஸமங்கி³பூ⁴தாதி ஸஹபூ⁴தா. பரிசாரேஸ்ஸந்தீதி இந்த்³ரியானி ஸமந்ததோ சாரேஸ்ஸந்தி கீளாபேஸ்ஸந்தி வா.
ஏதமத்த²ம் விதி³த்வாதி ஏதம் தேஸம் ராஜபுரிஸானம் அத்தனோ உத³ரஸ்ஸ காரணா பப்³ப³ஜிதவேஸேன லோகவஞ்சனஸங்கா²தம் அத்த²ம் விதி³த்வா. இமம் உதா³னந்தி இமம் பராதீ⁴னதாபரவஞ்சனதாபடிக்கே²பவிபா⁴வனம் உதா³னம் உதா³னேஸி.
தத்த² ந வாயமேய்ய ஸப்³ப³த்தா²தி தூ³தேய்யஓசரககம்மாதி³கே ஸப்³ப³ஸ்மிம் பாபத⁴ம்மே இமே ராஜபுரிஸா விய பப்³ப³ஜிதோ ந வாயமேய்ய, வாயாமம் உஸ்ஸாஹம் ந கரேய்ய, ஸப்³ப³த்த² யத்த² கத்த²சி வாயாமம் அகத்வா அப்பமத்தகேபி புஞ்ஞஸ்மிம்யேவ வாயமேய்யாதி அதி⁴ப்பாயோ. நாஞ்ஞஸ்ஸ புரிஸோ ஸியாதி பப்³ப³ஜிதரூபேன அஞ்ஞஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ ஸேவகபுரிஸோ ந ஸியா. கஸ்மா? ஏவரூபஸ்ஸபி ஓசரகாதி³பாபகம்மஸ்ஸ கத்தப்³ப³த்தா. நாஞ்ஞம் நிஸ்ஸாய ஜீவேய்யாதி அஞ்ஞம் பரம் இஸ்ஸராதி³ம் நிஸ்ஸாய ‘‘தப்படிப³த்³த⁴ம் மே ஸுக²து³க்க²’’ந்தி ஏவம்சித்தோ ஹுத்வா ந ஜீவிகம் பவத்தேய்ய, அத்ததீ³போ அத்தஸரணோ அனஞ்ஞஸரணோ ஏவ ப⁴வேய்ய. அத² வா அனத்தா²வஹதோ ‘‘ஓசரண’’ந்தி லத்³த⁴னாமகத்தா அஞ்ஞம் அகுஸலகம்மம் நிஸ்ஸாய ந ஜீவேய்ய. த⁴ம்மேன ந வணிம் சரேதி த⁴னாதி³அத்தா²ய த⁴ம்மம் ந கதே²ய்ய. யோ ஹி த⁴னாதி³ஹேது பரேஸம் த⁴ம்மம் தே³ஸேதி, ஸோ த⁴ம்மேன வாணிஜ்ஜம் கரோதி நாம, ஏவம் த⁴ம்மேன தம் ந சரேய்ய. அத² வா த⁴னாதீ³னம் அத்தா²ய கோஸலரஞ்ஞோ புரிஸோ விய ஓசரகாதி³கம்மம் கரோந்தோ பரேஹி அனாஸங்கனீயதாய பப்³ப³ஜ்ஜாலிங்க³ஸமாதா³னாதீ³னி அனுதிட்ட²ந்தோ த⁴ம்மேன வாணிஜ்ஜம் கரோதி நாம. யோபி இத⁴ பரிஸுத்³த⁴ம் ப்³ரஹ்மசரியம் சரந்தோபி அஞ்ஞதரம் தே³வனிகாயம் பணிதா⁴ய ப்³ரஹ்மசரியம் சரதி, ஸோபி த⁴ம்மேன வாணிஜ்ஜம் கரோதி நாம, ஏவம் த⁴ம்மேன வாணிஜ்ஜம் ந சரே, ந கரேய்யாதி அத்தோ².
து³தியஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.
3. பச்சவேக்க²ணஸுத்தவண்ணனா
53. ததியே அத்தனோ அனேகே பாபகே அகுஸலே த⁴ம்மே பஹீனேதி லோப⁴தோ³ஸமோஹவிபரீதமனஸிகாரஅஹிரிகானோத்தப்பகோதூ⁴பனாஹமக்க²பலாஸஇஸ்ஸாமச்ச²ரியமாயா- ஸாடே²ய்யத²ம்ப⁴ஸாரம்ப⁴மானாதிமானமத³பமாத³தண்ஹாஅவிஜ்ஜாதிவிதா⁴குஸலமூலது³ச்சரிதஸம்கிலேஸவிஸம- ஸஞ்ஞாவிதக்கபபஞ்சசதுப்³பி³த⁴விபல்லாஸஆஸவஓக⁴யோக³க³ந்தா²க³திக³மனதண்ஹுபாதா³னபஞ்சவித⁴- சேதோகி²லபஞ்சசேதோவினிப³ந்த⁴னீவரணாபி⁴னந்த³னச²விவாத³- மூலதண்ஹாகாயஸத்தானுஸயஅட்ட²மிச்ச²த்தனவ- தண்ஹாமூலகத³ஸாகுஸலகம்மபத²த்³வாஸட்டி²தி³ட்டி²க³தஅட்ட²ஸததண்ஹாவிசரிதாதி³ப்பபே⁴தே³ அத்தனோ ஸந்தானே அனாதி³காலபவத்தே தி³யட்³ட⁴ஸஹஸ்ஸகிலேஸே தம்ஸஹக³தே சாபி அனேகே பாபகே லாமகே அகோஸல்லஸம்பூ⁴தட்டே²ன அகுஸலே த⁴ம்மே அனவஸேஸம் ஸஹ வாஸனாய போ³தி⁴மூலேயேவ பஹீனே அரியமக்³கே³ன ஸமுச்சி²ன்னே பச்சவேக்க²மானோ ‘‘அயம்பி மே கிலேஸோ பஹீனோ, அயம்பி மே கிலேஸோ பஹீனோ’’தி அனுபத³பச்சவேக்க²ணாய பச்சவேக்க²மானோ ப⁴க³வா நிஸின்னோ ஹோதி.
அனேகே ச குஸலே த⁴ம்மேதி ஸீலஸமாதி⁴பஞ்ஞாவிமுத்திவிமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனம் சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா, சத்தாரோ ஸம்மப்பதா⁴னா, சத்தாரோ இத்³தி⁴பாதா³, சத்தாரோ அரியமக்³கா³, சத்தாரி ப²லானி, சதஸ்ஸோ படிஸம்பி⁴தா³, சதுயோனிபரிச்சே²த³கஞாணம், சத்தாரோ அரியவம்ஸா, சத்தாரி வேஸாரஜ்ஜஞாணானி, பஞ்ச பதா⁴னியங்கா³னி, பஞ்சங்கி³கோ ஸம்மாஸமாதி⁴, பஞ்சஞாணிகோ ஸம்மாஸமாதி⁴, பஞ்சிந்த்³ரியானி, பஞ்ச ப³லானி, பஞ்ச நிஸ்ஸாரணீயா தா⁴துயோ, பஞ்ச விமுத்தாயதனஞாணானி, பஞ்ச விமுத்திபரிபாசனீயா ஸஞ்ஞா, ச² அனுஸ்ஸதிட்டா²னானி, ச² கா³ரவா, ச² நிஸ்ஸாரணீயா தா⁴துயோ, ச² ஸததவிஹாரா, ச² அனுத்தரியானி, ச² நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யா பஞ்ஞா, ச² அபி⁴ஞ்ஞா, ச² அஸாதா⁴ரணஞாணானி, ஸத்த அபரிஹானியா த⁴ம்மா, ஸத்த அரியத⁴னானி, ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கா³, ஸத்த ஸப்புரிஸத⁴ம்மா, ஸத்த நிஜ்ஜரவத்தூ²னி, ஸத்த ஸஞ்ஞா, ஸத்த த³க்கி²ணேய்யபுக்³க³லதே³ஸனா, ஸத்த கீ²ணாஸவப³லதே³ஸனா, அட்ட² பஞ்ஞாபடிலாப⁴ஹேதுதே³ஸனா, அட்ட² ஸம்மத்தானி, அட்ட² லோகத⁴ம்மாதிக்கமா, அட்ட² ஆரம்ப⁴வத்தூ²னி, அட்ட² அக்க²ணதே³ஸனா, அட்ட² மஹாபுரிஸவிதக்கா, அட்ட² அபி⁴பா⁴யதனதே³ஸனா, அட்ட² விமோக்கா², நவ யோனிஸோமனஸிகாரமூலகா த⁴ம்மா, நவ பாரிஸுத்³தி⁴பதா⁴னியங்கா³னி, நவ ஸத்தாவாஸதே³ஸனா, நவ ஆகா⁴தப்படிவினயா, நவ ஸஞ்ஞா, நவ நானத்தானி, நவ அனுபுப்³ப³விஹாரா, த³ஸ நாத²கரணா த⁴ம்மா, த³ஸ கஸிணாயதனானி, த³ஸ குஸலகம்மபதா², த³ஸ ஸம்மத்தானி, த³ஸ அரியவாஸா, த³ஸ அஸேக்கா² த⁴ம்மா, த³ஸ ததா²க³தப³லானி, ஏகாத³ஸ மேத்தானிஸம்ஸா, த்³வாத³ஸ த⁴ம்மசக்காகாரா, தேரஸ து⁴தங்க³கு³ணா, சுத்³த³ஸ பு³த்³த⁴ஞாணானி, பன்னரஸ விமுத்திபரிபாசனீயா த⁴ம்மா, ஸோளஸவிதா⁴ ஆனாபானஸ்ஸதி, ஸோளஸ அபரந்தபனீயா த⁴ம்மா, அட்டா²ரஸ மஹாவிபஸ்ஸனா, அட்டா²ரஸ பு³த்³த⁴த⁴ம்மா, ஏகூனவீஸதி பச்சவேக்க²ணஞாணானி, சதுசத்தாலீஸ ஞாணவத்தூ²னி, பஞ்ஞாஸ உத³யப்³ப³யஞாணானி, பரோபஞ்ஞாஸ குஸலா த⁴ம்மா, ஸத்தஸத்ததி ஞாணவத்தூ²னி, சதுவீஸதிகோடிஸதஸஹஸ்ஸஸமாபத்திஸஞ்சாரிமஹாவஜிரஞாணம், அனந்தனயஸமந்தபட்டா²னபவிசயபச்சவேக்க²ணதே³ஸனாஞாணானி, ததா² அனந்தாஸு லோகதா⁴தூஸு அனந்தானம் ஸத்தானம் ஆஸயாதி³விபா⁴வனஞாணானி சாதி ஏவமாதி³கே அனேகே அத்தனோ குஸலே அனவஜ்ஜத⁴ம்மே அனந்தகாலம் பாரமிபரிபா⁴வனாய மக்³க³பா⁴வனாய ச பாரிபூரிம் வுத்³தி⁴ம் க³தே ‘‘இமேபி அனவஜ்ஜத⁴ம்மா மயி ஸம்விஜ்ஜந்தி, இமேபி அனவஜ்ஜத⁴ம்மா மயி ஸம்விஜ்ஜந்தீ’’தி ருசிவஸேன மனஸிகாராபி⁴முகே² பு³த்³த⁴கு³ணே வக்³க³வக்³கே³ புஞ்ஜபுஞ்ஜே கத்வா பச்சவேக்க²மானோ நிஸின்னோ ஹோதி. தே ச கோ² ஸபதே³ஸதோ ஏவ, ந நிப்பதே³ஸதோ. ஸப்³பே³ பு³த்³த⁴கு³ணே ப⁴க³வதாபி அனுபத³ம் அனவஸேஸதோ மனஸி காதும் ந ஸக்கா அனந்தாபரிமேய்யபா⁴வதோ.
வுத்தஞ்ஹேதம் –
‘‘பு³த்³தோ⁴பி பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴ணேய்ய வண்ணம்,
கப்பம்பி சே அஞ்ஞமபா⁴ஸமானோ;
கீ²யேத² கப்போ சிரதீ³க⁴மந்தரே,
வண்ணோ ந கீ²யேத² ததா²க³தஸ்ஸா’’தி.
அபரம்பி வுத்தம் –
‘‘அஸங்க்²யேய்யானி நாமானி, ஸகு³ணேன மஹேஸினோ;
கு³ணேன நாமமுத்³தே⁴ய்யம், அபி நாம ஸஹஸ்ஸதோ’’தி.
ததா³ ஹி ப⁴க³வா பச்சா²ப⁴த்தம் பிண்ட³பாதப்படிக்கந்தோ விஹாரம் பவிஸித்வா க³ந்த⁴குடிப்பமுகே² ட²த்வா பி⁴க்கூ²ஸு வத்தம் த³ஸ்ஸேத்வா க³தேஸு மஹாக³ந்த⁴குடிம் பவிஸித்வா பஞ்ஞத்தவரபு³த்³தா⁴ஸனே நிஸின்னோ அத்தனோ அதீதஜாதிவிஸயம் ஞாணம் பேஸேஸி. அத²ஸ்ஸ தானி நிரந்தரம் போங்கா²னுபோங்க²ம் அனந்தாபரிமாணப்பபே⁴தா³ உபட்ட²ஹிம்ஸு. ஸோ ‘‘ஏவம் மஹந்தஸ்ஸ நாம து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ மூலபூ⁴தா இமே கிலேஸா’’தி கிலேஸவிஸயம் ஞாணாசாரம் பேஸேத்வா தே பஹானமுகே²ன அனுபத³ம் பச்சவேக்கி²த்வா ‘‘இமே வத கிலேஸா அனவஸேஸதோ மய்ஹம் ஸுட்டு² பஹீனா’’தி புன தேஸம் பஹானகரம் ஸாகாரம் ஸபரிவாரம் ஸஉத்³தே³ஸம் அரியமக்³க³ம் பச்சவேக்க²ந்தோ அனந்தாபரிமாணபே⁴தே³ அத்தனோ ஸீலாதி³அனவஜ்ஜத⁴ம்மே மனஸாகாஸி. தேன வுத்தம் –
‘‘தேன கோ² பன ஸமயேன ப⁴க³வா அத்தனோ அனேகே பாபகே அகுஸலே த⁴ம்மே பஹீனே பச்சவேக்க²மானோ நிஸின்னோ ஹோதி, அனேகே ச குஸலே த⁴ம்மே பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³தே’’தி.
ஏவம் பச்சவேக்கி²த்வா உப்பன்னபீதிஸோமனஸ்ஸுத்³தே³ஸபூ⁴தம் இமம் உதா³னம் உதா³னேஸி.
தத்த² அஹு புப்³பே³தி அரஹத்தமக்³க³ஞாணுப்பத்திதோ புப்³பே³ ஸப்³போ³பி சாயம் ராகா³தி³கோ கிலேஸக³ணோ மய்ஹம் ஸந்தானே அஹு ஆஸி, ந இமஸ்மிம் கிலேஸக³ணே கோசிபி கிலேஸோ நாஹோஸி. ததா³ நாஹூதி ததா³ தஸ்மிம் காலே அரியமக்³க³க்க²ணே ஸோ கிலேஸக³ணோ ந அஹு ந ஆஸி, தத்த² அணுமத்தோபி கிலேஸோ அக்³க³மக்³க³க்க²ணே அப்பஹீனோ நாம நத்தி². ‘‘ததோ நாஹூ’’திபி பட²ந்தி, ததோ அரஹத்தமக்³க³க்க²ணதோ பரம் நாஸீதி அத்தோ². நாஹு புப்³பே³தி யோ சாயம் மம அபரிமாணோ அனவஜ்ஜத⁴ம்மோ ஏதரஹி பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³தோ உபலப்³ப⁴தி, ஸோபி அரியமக்³க³க்க²ணதோ புப்³பே³ ந அஹு ந ஆஸி. ததா³ அஹூதி யதா³ பன மே அக்³க³மக்³க³ஞாணம் உப்பன்னம், ததா³ ஸப்³போ³பி மே அனவஜ்ஜத⁴ம்மோ ஆஸி. அக்³க³மக்³கா³தி⁴க³மேன ஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸப்³பே³பி ஸப்³ப³ஞ்ஞுகு³ணா பு³த்³தா⁴னம் ஹத்த²க³தா ஏவ ஹோந்தி.
ந சாஹு ந ச ப⁴விஸ்ஸதி, ந சேதரஹி விஜ்ஜதீதி யோ பன ஸோ அனவஜ்ஜத⁴ம்மோ அரியமக்³கோ³ மய்ஹம் போ³தி⁴மண்டே³ உப்பன்னோ, யேன ஸப்³போ³ கிலேஸக³ணோ அனவஸேஸம் பஹீனோ, ஸோ யதா² மய்ஹம் மக்³க³க்க²ணதோ புப்³பே³ ந சாஹு ந ச அஹோஸி, ஏவம் அத்தனா பஹாதப்³ப³கிலேஸாபா⁴வதோ தே கிலேஸா விய அயம்பி ந ச ப⁴விஸ்ஸதி அனாக³தே ந உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதி, ஏதரஹி பச்சுப்பன்னகாலேபி ந விஜ்ஜதி ந உபலப்³ப⁴தி அத்தனா கத்தப்³ப³கிச்சாபா⁴வதோ. ந ஹி அரியமக்³கோ³ அனேகவாரம் பவத்ததி. தேனேவாஹ – ‘‘ந பாரம் தி³கு³ணம் யந்தீ’’தி.
இதி ப⁴க³வா அரியமக்³கே³ன அத்தனோ ஸந்தானே அனவஸேஸம் பஹீனே அகுஸலே த⁴ம்மே பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³தே அபரிமாணே அனவஜ்ஜத⁴ம்மே ச பச்சவேக்க²மானோ அத்துபனாயிகபீதிவேக³விஸ்ஸட்ட²ம் உதா³னம் உதா³னேஸி. புரிமாய கதா²ய புரிமவேஸாரஜ்ஜத்³வயமேவ கதி²தம், பச்சி²மத்³வயம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴யா பகாஸிதத்தா பகாஸிதமேவ ஹோதீதி.
ததியஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.
4. பட²மனானாதித்தி²யஸுத்தவண்ணனா
54. சதுத்தே² நானாதித்தி²யஸமணப்³ராஹ்மணபரிப்³பா³ஜகாதி ஏத்த² தரந்தி ஏதேன ஸம்ஸாரோக⁴ந்தி தித்த²ம், நிப்³பா³னமக்³கோ³. இத⁴ பன விபரீதவிபல்லாஸவஸேன தி³ட்டி²க³திகேஹி ததா² க³ஹிததி³ட்டி²த³ஸ்ஸனம் ‘‘தித்த²’’ந்தி அதி⁴ப்பேதம். தஸ்மிம் ஸஸ்ஸதாதி³னானாகாரே தித்தே² நியுத்தாதி நானாதித்தி²யா, நக்³க³னிக³ண்டா²தி³ஸமணா சேவ கட²கலாபாதி³ப்³ராஹ்மணா ச போக்க²ரஸாதாதி³பரிப்³பா³ஜகா ச ஸமணப்³ராஹ்மணபரிப்³பா³ஜகா. நானாதித்தி²யா ச தே ஸமணப்³ராஹ்மணபரிப்³பா³ஜகா சாதி நானாதித்தி²யஸமணப்³ராஹ்மணபரிப்³பா³ஜகா.
‘‘ஸஸ்ஸதோ அத்தா ச லோகோ சா’’திஆதி³னா பஸ்ஸந்தி ஏதாய, ஸயம் வா பஸ்ஸதி, ததா² த³ஸ்ஸனமத்தமேவ வாதி தி³ட்டி², மிச்சா²பி⁴னிவேஸஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். ஸஸ்ஸதாதி³வஸேன நானா அனேகவிதா⁴ தி³ட்டி²யோ ஏதேஸந்தி நானாதி³ட்டி²கா. ஸஸ்ஸதாதி³வஸேனேவ க²மனம் க²ந்தி, ரோசனம் ருசி, அத்த²தோ ‘‘ஸஸ்ஸதோ அத்தா ச லோகோ சா’’திஆதி³னா (உதா³. 55) பவத்தோ சித்தவிபல்லாஸோ ஸஞ்ஞாவிபல்லாஸோ ச. ததா² நானா க²ந்தியோ ஏதேஸந்தி நானாக²ந்திகா, நானா ருசியோ ஏதேஸந்தி நானாருசிகா. தி³ட்டி²க³திகா ஹி புப்³ப³பா⁴கே³ ததா² ததா² சித்தம் ரோசேத்வா க²மாபேத்வா ச பச்சா² ‘‘இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’’ந்தி அபி⁴னிவிஸந்தி. அத² வா ‘‘அனிச்சம் நிச்ச’’ந்திஆதி³னா ததா² ததா² த³ஸ்ஸனவஸேன தி³ட்டி², க²மனவஸேன க²ந்தி, ருச்சனவஸேன ருசீதி ஏவம் தீஹிபி பதே³ஹி தி³ட்டி² ஏவ வுத்தாதி வேதி³தப்³பா³. நானாதி³ட்டி²னிஸ்ஸயனிஸ்ஸிதாதி ஸஸ்ஸதாதி³பரிகப்பவஸேன நானாவித⁴ம் தி³ட்டி²யா நிஸ்ஸயம் வத்து²ம் காரணம், தி³ட்டி²ஸங்கா²தமேவ வா நிஸ்ஸயம் நிஸ்ஸிதா அல்லீனா உபக³தா, தம் அனிஸ்ஸஜ்ஜித்வா டி²தாதி அத்தோ². தி³ட்டி²யோபி ஹி தி³ட்டி²க³திகானம் அபி⁴னிவேஸாகாரானம் நிஸ்ஸயா ஹோந்தி.
ஸந்தீதி அத்தி² ஸம்விஜ்ஜந்தி உபலப்³ப⁴ந்தி. ஏகேதி ஏகச்சே. ஸமணப்³ராஹ்மணாதி பப்³ப³ஜ்ஜூபக³மேன ஸமணா, ஜாதியா ப்³ராஹ்மணா, லோகேன வா ஸமணாதி ச ப்³ராஹ்மணாதி ச ஏவம் க³ஹிதா. ஏவம்வாதி³னோதி ஏவம் இதா³னி வத்தப்³பா³காரேன வத³ந்தீதி ஏவம்வாதி³னோ. ஏவம் இதா³னி வத்தப்³பா³காரேன பவத்தா தி³ட்டி² ஏதேஸந்தி ஏவம்தி³ட்டி²னோ. தத்த² து³தியேன தி³ட்டி²க³திகானம் மிச்சா²பி⁴னிவேஸோ த³ஸ்ஸிதோ, பட²மேன தேஸம் யதா²பி⁴னிவேஸம் பரேஸம் தத்த² பதிட்டா²பனவஸேன வோஹாரோ.
ஸஸ்ஸதோ லோகோ, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞந்தி ஏத்த² லோகோதி அத்தா. ஸோ ஹி தி³ட்டி²க³திகேஹி லோகியந்தி ஏத்த² புஞ்ஞம் பாபம் தப்³பி³பாகா, ஸயம் வா காரகாதி³பா⁴வேன அபி⁴யுத்தேஹி லோகியதீதி லோகோதி அதி⁴ப்பேதோ. ஸ்வாயம் ஸஸ்ஸதோ அமரோ நிச்சோ து⁴வோதி யதி³த³ம் அம்ஹாகம் த³ஸ்ஸனம் இத³மேவ ஸச்சம் அவிபரீதம், அஞ்ஞம் பன அஸஸ்ஸதோதிஆதி³ பரேஸம் த³ஸ்ஸனம் மோக⁴ம் மிச்சா²தி அத்தோ². ஏதேன சத்தாரோபி ஸஸ்ஸதவாதா³ த³ஸ்ஸிதா ஹோந்தி. அஸஸ்ஸதோதி ந ஸஸ்ஸதோ, அனிச்சோ அது⁴வோ சவனத⁴ம்மோதி அத்தோ². ‘‘அஸஸ்ஸதோ’’தி ஸஸ்ஸதபா⁴வப்படிக்கே²பேனேவ உச்சே²தோ³ தீ³பிதோதி ஸத்தபி உச்சே²த³வாதா³ தீ³பிதா ஹோந்தி.
அந்தவாதி ஸபரியந்தோ பரிவடுமோ பரிச்சி²ன்னப்பமாணோ, ந ஸப்³ப³க³தோதி அத்தோ². ஏதேன ஸரீரபரிமாணோ அங்கு³ட்ட²பரிமாணோ அவயவபரிமாணோ பரமாணுபரிமாணோ அத்தாதி ஏவமாதி³வாதா³ த³ஸ்ஸிதா ஹோந்தி. அனந்தவாதி அபரியந்தோ, ஸப்³ப³க³தோதி அத்தோ². ஏதேன கபிலகணாதா³தி³வாதா³ தீ³பிதா ஹோந்தி.
தம் ஜீவம் தம் ஸரீரந்தி யம் ஸரீரம், ததே³வ ஜீவஸங்கா²தம் வத்து², யஞ்ச ஜீவஸங்கா²தம் வத்து², ததே³வ ஸரீரந்தி ஜீவஞ்ச ஸரீரஞ்ச அத்³வயம் ஸமனுபஸ்ஸதி. ஏதேன ஆஜீவகானம் விய ‘‘ரூபீ அத்தா’’தி அயம் வாதோ³ த³ஸ்ஸிதோ ஹோதி. அஞ்ஞம் ஜீவம் அஞ்ஞம் ஸரீரந்தி இமினா பன ‘‘அரூபீ அத்தா’’தி அயம் வாதோ³ த³ஸ்ஸிதோ.
ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணாதி ஏத்த² ததா²க³தோதி ஸத்தோ. தஞ்ஹி தி³ட்டி²க³திகோ காரகவேத³காதி³ஸங்கா²தம், நிச்சது⁴வாதி³ஸங்கா²தம் வா ததா²பா⁴வம் க³தோதி ததா²க³தோதி வோஹரதி, ஸோ மரணதோ இத⁴காயஸ்ஸ பே⁴த³தோ பரம் உத்³த⁴ம் ஹோதி, அத்தி² ஸம்விஜ்ஜதீதி அத்தோ². ஏதேன ஸஸ்ஸதக்³கா³ஹமுகே²ன ஸோளஸ ஸஞ்ஞீவாதா³ அட்ட² அஸஞ்ஞீவாதா³ அட்ட² ச நேவஸஞ்ஞீனாஸஞ்ஞீவாதா³ த³ஸ்ஸிதா ஹோந்தி. ந ஹோதீதி நத்தி² ந உபலப்³ப⁴தி. ஏதேன உச்சே²த³வாதோ³ த³ஸ்ஸிதோ. ஹோதி ச ந ச ஹோதீதி அத்தி² ச நத்தி² சாதி. ஏதேன ஏகச்சஸஸ்ஸதவாதா³ ஸத்த ஸஞ்ஞீவாதா³ ச த³ஸ்ஸிதா. நேவ ஹோதி ந ந ஹோதீதி இமினா பன அமராவிக்கே²பவாதோ³ த³ஸ்ஸிதோதி வேதி³தப்³ப³ம்.
இமே கிர தி³ட்டி²க³திகா நானாதே³ஸதோ ஆக³ந்த்வா ஸாவத்தி²யம் படிவஸந்தா ஏகதா³ ஸமயப்பவாத³கே ஸன்னிபதித்வா அத்தனோ அத்தனோ வாத³ம் பக்³க³ய்ஹ அஞ்ஞவாதே³ கு²ம்ஸேந்தா விவாதா³பன்னா அஹேஸும். தேன வுத்தம் ‘‘தே ப⁴ண்ட³னஜாதா’’திஆதி³.
தத்த² ப⁴ண்ட³னம் நாம கலஹஸ்ஸ புப்³ப³பா⁴கோ³. ப⁴ண்ட³னஜாதாதி ஜாதப⁴ண்ட³னா. கலஹோதி கலஹோ ஏவ, கலஸ்ஸ வா ஹனனதோ கலஹோ த³ட்ட²ப்³போ³. அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ விருத்³த⁴வாத³ம் ஆபன்னாதி விவாதா³பன்னா. மம்மக⁴ட்டனதோ முக²மேவ ஸத்தீதி முக²ஸத்தி, ப²ருஸவாசா. ப²லூபசாரேன விய ஹி காரணம் காரணூபசாரேன ப²லம்பி வோஹரியதி யதா² தம் ‘‘ஸுகோ² பு³த்³து⁴ப்பாதோ³, பாபகம்மம் பச்சனுபோ⁴தீ’’தி ச. தாஹி முக²ஸத்தீஹி விதுத³ந்தா விஜ்ஜ²ந்தா விஹரந்தி. ஏதி³ஸோ த⁴ம்மோதி த⁴ம்மோ அவிபரீதஸபா⁴வோ ஏதி³ஸோ ஏவரூபோ, யதா² மயா வுத்தம் ‘‘ஸஸ்ஸதோ லோகோ’’தி. நேதி³ஸோ த⁴ம்மோதி ந ஏதி³ஸோ த⁴ம்மோ, யதா² தயா வுத்தம் ‘‘அஸஸ்ஸதோ லோகோ’’தி, ஏவம் ஸேஸபதே³ஹிபி யோஜேதப்³ப³ம். ஸோ ச தித்தி²யானம் விவாதோ³ ஸகலனக³ரே பாகடோ ஜாதோ. அத² பி⁴க்கூ² ஸாவத்தி²ம் பிண்டா³ய பவிட்டா² தம் ஸுத்வா ‘‘அத்தி² நோ இத³ம் கதா²பாப⁴தம், யம் நூன மயம் இமம் பவத்திம் ப⁴க³வதோ ஆரோசேய்யாம, அப்பேவ நாம தம் நிஸ்ஸாய ஸத்து² ஸண்ஹஸுகு²மம் த⁴ம்மதே³ஸனம் லபே⁴ய்யாமா’’தி தே பச்சா²ப⁴த்தம் த⁴ம்மதே³ஸனாகாலே ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். தேன வுத்தம் – ‘‘அத² கோ² ஸம்ப³ஹுலா பி⁴க்கூ²’’திஆதி³.
தம் ஸுத்வா ப⁴க³வா அஞ்ஞதித்தி²யானம் த⁴ம்மஸ்ஸ அயதா²பூ⁴தபஜானனம் பகாஸேந்தோ ‘‘அஞ்ஞதித்தி²யா, பி⁴க்க²வே’’திஆதி³மாஹ. தத்த² அந்தா⁴தி பஞ்ஞாசக்கு²விரஹேன அந்தா⁴. தேனாஹ ‘‘அசக்கு²கா’’தி. பஞ்ஞா ஹி இத⁴ ‘‘சக்கூ²’’தி அதி⁴ப்பேதா. ததா² ஹி வுத்தம் ‘‘அத்த²ம் ந ஜானந்தீ’’திஆதி³. தத்த² அத்த²ம் ந ஜானந்தீதி இத⁴லோகத்த²ம் பரலோகத்த²ம் ந ஜானந்தி, இத⁴லோகபரலோகேஸு வுத்³தி⁴ம் அப்³பு⁴த³யம் நாவபு³ஜ்ஜ²ந்தி, பரமத்தே² பன நிப்³பா³னே கதா²வகா. யே ஹி நாம பவத்திமத்தேபி ஸம்மூள்ஹா, தே கத²ம் நிவத்திம் ஜானிஸ்ஸந்தீதி. அனத்த²ம் ந ஜானந்தீதி யத³க்³கே³ன தே அத்த²ம் ந ஜானந்தி, தத³க்³கே³ன அனத்த²ம்பி ந ஜானந்தி. யஸ்மா த⁴ம்மம் ந ஜானந்தி, தஸ்மா அத⁴ம்மம்பி ந ஜானந்தி. தே ஹி விபரியேஸக்³கா³ஹிதாய த⁴ம்மம் குஸலம்பி அகுஸலம் கரோந்தி, அத⁴ம்மம்பி அகுஸலம் குஸலம் கரோந்தி. ந கேவலஞ்ச த⁴ம்மாத⁴ம்மேஸு ஏவ, அத² கோ² தஸ்ஸ விபாகேஸுபி ஸம்மூள்ஹா. ததா² ஹி தே கம்மம்பி விபாகம் கத்வா வோஹரந்தி, விபாகம்பி கம்மம் கத்வா. ததா² த⁴ம்மம் ஸபா⁴வத⁴ம்மம்பி ந ஜானந்தி, அத⁴ம்மம் அஸபா⁴வத⁴ம்மம்பி ந ஜானந்தி. ஏவம்பூ⁴தா ச ஸபா⁴வத⁴ம்மம் அஸபா⁴வத⁴ம்மஞ்ச, அஸபா⁴வத⁴ம்மம் ஸபா⁴வத⁴ம்மஞ்ச கத்வா பவேதே³ந்தி.
இதி ப⁴க³வா தித்தி²யானம் மோஹதி³ட்டி²படிலாப⁴பா⁴வேன பஞ்ஞாசக்கு²வேகல்லதோ அந்த⁴பா⁴வம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி தமத்த²ம் ஜச்சந்தூ⁴பமாய பகாஸேதும் ‘‘பூ⁴தபுப்³ப³ம், பி⁴க்க²வே’’திஆதி³மாஹ. தத்த² பூ⁴தபுப்³ப³ந்தி புப்³பே³ பூ⁴தம், அதீதகாலே நிப்³ப³த்தம். அஞ்ஞதரோ ராஜா அஹோஸீதி புராதனோ நாமகோ³த்தேஹி லோகே அபாகடோ ஏகோ ராஜா அஹோஸி. ஸோ ராஜா அஞ்ஞதரம் புரிஸம் ஆமந்தேஸீதி தஸ்ஸ கிர ரஞ்ஞோ ஸோப⁴க்³க³ப்பத்தம் ஸப்³ப³ங்க³ஸம்பன்னம் அத்தனோ ஓபவய்ஹம் ஹத்தி²ம் உபட்டா²னம் ஆக³தம் தி³ஸ்வா ஏதத³ஹோஸி – ‘‘ப⁴த்³த³கம் வத, போ⁴, ஹத்தி²யானம் த³ஸ்ஸனீய’’ந்தி. தேன ச ஸமயேன ஏகோ ஜச்சந்தோ⁴ ராஜங்க³ணேன க³ச்ச²தி. தம் தி³ஸ்வா ராஜா சிந்தேஸி – ‘‘மஹாஜானியா கோ² இமே அந்தா⁴ யே ஏவரூபம் த³ஸ்ஸனீயம் ந லப⁴ந்தி த³ட்டு²ம். யம்னூனாஹம் இமிஸ்ஸா ஸாவத்தி²யா யத்தகா ஜச்சந்தா⁴ ஸப்³பே³ தே ஸன்னிபாதாபேத்வா ஏகதே³ஸம் ஏகதே³ஸம் ஹத்தே²ன பு²ஸாபேத்வா தேஸம் வசனம் ஸுணேய்ய’’ந்தி. கேளிஸீலோ ராஜா ஏகேன புரிஸேன ஸாவத்தி²யா ஸப்³பே³ ஜச்சந்தே⁴ ஸன்னிபாதாபேத்வா தஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ ஸஞ்ஞம் அதா³ஸி ‘‘யதா² ஏகேகோ ஜச்சந்தோ⁴ ஸீஸாதி³கம் ஏகேகம்யேவ ஹத்தி²ஸ்ஸ அங்க³ம் பு²ஸித்வா ‘ஹத்தீ² மயா தி³ட்டோ²’தி ஸஞ்ஞம் உப்பாதே³ஸி, ததா² கரோஹீ’’தி. ஸோ புரிஸோ ததா² அகாஸி. அத² ராஜா தே ஜச்சந்தே⁴ பச்சேகம் புச்சி² ‘‘கீதி³ஸோ, ப⁴ணே, ஹத்தீ²’’தி. தே அத்தனா தி³ட்ட²தி³ட்டா²வயவமேவ ஹத்தி²ம் கத்வா வத³ந்தா ‘‘ஏதி³ஸோ ஹத்தீ², நேதி³ஸோ ஹத்தீ²’’தி அஞ்ஞமஞ்ஞம் கலஹம் கரோந்தா ஹத்தா²தீ³ஹி உபக்கமித்வா ராஜங்க³ணே மஹந்தம் கோலாஹலம் அகம்ஸு. ராஜா ஸபரிஜனோ தேஸம் தம் விப்பகாரம் தி³ஸ்வா பா²ஸுகேஹி பி⁴ஜ்ஜமானேஹி ஹத³யேன உக்³க³தேன மஹாஹஸிதம் ஹஸி. தேன வுத்தம் – ‘‘அத² கோ², பி⁴க்க²வே, ஸோ ராஜா…பே… அத்தமனோ அஹோஸீ’’தி.
தத்த² அம்போ⁴தி ஆலபனம். யாவதகாதி யத்தகா. ஜச்சந்தா⁴தி ஜாதியா அந்தா⁴, ஜாதிதோ பட்டா²ய அசக்கு²கா. ஏகஜ்ஜ²ந்தி ஏகதோ. ப⁴ணேதி அப³ஹுமானாலாபோ. ஹத்தி²ம் த³ஸ்ஸேஹீதி யதா²வுத்தம் ஹத்தி²ம் ஸயாபேத்வா த³ஸ்ஸேஹி. ஸோ ச ஸுஸிக்கி²தத்தா அபரிப்ப²ந்த³ந்தோ நிபஜ்ஜி. தி³ட்டோ² நோ ஹத்தீ²தி ஹத்தே²ன பராமஸனம் த³ஸ்ஸனம் கத்வா ஆஹம்ஸு. தேன புரிஸேன ஸீஸம் பராமஸாபேத்வா ‘‘ஏதி³ஸோ ஹத்தீ²’’தி ஸஞ்ஞாபிதத்தா தாதி³ஸம்யேவ நம் ஹத்தி²ம் ஸஞ்ஜானந்தா ஜச்சந்தா⁴ ‘‘ஏதி³ஸோ தே³வ ஹத்தீ² ஸேய்யதா²பி கும்போ⁴’’தி வதி³ம்ஸு. கும்போ⁴தி ச க⁴டோதி அத்தோ². கீ²லோதி நாக³த³ந்தகீ²லோ. ஸோண்டோ³தி ஹத்தோ². நங்க³லீஸாதி நங்க³லஸ்ஸ ஸிரஸ்ஸ ஈஸா. காயோதி ஸரீரம். கோட்டோ²தி குஸூலோ. பாதோ³தி ஜங்கோ⁴. தூ²ணோதி த²ம்போ⁴. நங்கு³ட்ட²ந்தி வாளஸ்ஸ உரிமப்பதே³ஸோ. வாலதீ⁴தி வாலஸ்ஸ அக்³க³ப்பதே³ஸோ. முட்டீ²ஹி ஸம்ஸும்பி⁴ம்ஸூதி முட்டி²யோ ப³ந்தி⁴த்வா பஹரிம்ஸு, முட்டி²கா⁴தம் அகம்ஸு. அத்தமனோ அஹோஸீதி கேளிஸீலத்தா ஸோ ராஜா தேன ஜச்சந்தா⁴னம் கலஹேன அத்தமனோ பஹாஸேன க³ஹிதமனோ அஹோஸி.
ஏவமேவ கோ²தி உபமாஸம்ஸந்த³னம். தஸ்ஸத்தோ² – பி⁴க்க²வே, யதா² தே ஜச்சந்தா⁴ அசக்கு²கா ஏகங்க³த³ஸ்ஸினோ அனவஸேஸதோ ஹத்தி²ம் அபஸ்ஸித்வா அத்தனா தி³ட்டா²வயவமத்தம் ஹத்தி²ஸஞ்ஞாய இதரேஹி தி³ட்ட²ம் அனனுஜானந்தா அஞ்ஞமஞ்ஞம் விவாத³ம் ஆபன்னா கலஹம் அகம்ஸு, ஏவமேவ இமே அஞ்ஞதித்தி²யா ஸக்காயஸ்ஸ ஏகதே³ஸம் ரூபவேத³னாதி³ம் அத்தனோ தி³ட்டி²த³ஸ்ஸனேன யதா²தி³ட்ட²ம் ‘‘அத்தா’’தி மஞ்ஞமானா தஸ்ஸ ஸஸ்ஸதாதி³பா⁴வம் ஆரோபேத்வா ‘‘இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’’ந்தி அபி⁴னிவிஸித்வா அஞ்ஞமஞ்ஞம் விவத³ந்தி, யதா²பூ⁴தம் பன அத்தா²னத்த²ம் த⁴ம்மாத⁴ம்மஞ்ச ந ஜானந்தி. தஸ்மா அந்தா⁴ அசக்கு²கா ஜச்சந்த⁴படிபா⁴கா³தி.
ஏதமத்த²ம் விதி³த்வாதி ஏதம் தித்தி²யானம் த⁴ம்மஸபா⁴வம் யதா²பூ⁴தம் அஜானந்தானம் அபஸ்ஸந்தானம் ஜச்சந்தா⁴னம் விய ஹத்தி²ம்ஹி யதா²த³ஸ்ஸனம் மிச்சா²பி⁴னிவேஸம், தத்த² ச விவாதா³பத்திம் ஸப்³பா³காரதோ விதி³த்வா தத³த்த²தீ³பகம் இமம் உதா³னம் உதா³னேஸி.
தத்த² இமேஸு கிர ஸஜ்ஜந்தி, ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணாதி இதே⁴கச்சே பப்³ப³ஜ்ஜூபக³மனேன ஸமணா, ஜாதிமத்தேன ப்³ராஹ்மணா ‘‘ஸஸ்ஸதோ லோகோ’’திஆதி³னயப்பவத்தேஸு இமேஸு ஏவ அஸாரேஸு தி³ட்டி²க³தேஸு தி³ட்டா²பி⁴னந்த³னவஸேன, இமேஸு வா ரூபாதீ³ஸு உபாதா³னக்க²ந்தே⁴ஸு ஏவம் அனிச்சேஸு து³க்கே²ஸு விபரிணாமத⁴ம்மேஸு தண்ஹாபி⁴னந்த³னதி³ட்டா²பி⁴னந்த³னானம் வஸேன ‘‘ஏதம் மமா’’திஆதி³னா ஸஜ்ஜந்தி கிர. அஹோ நேஸம் ஸம்மோஹோதி த³ஸ்ஸேதி. கிரஸத்³தோ³ சேத்த² அருசிஸூசனத்தோ². தேன தத்த² ஸங்க³காரணாபா⁴வமேவ தீ³பேதி. ந கேவலம் ஸஜ்ஜந்தி ஏவ, அத² கோ² விக்³க³ய்ஹ நம் விவத³ந்தி ‘‘ந த்வம் இமம் த⁴ம்மவினயம் ஆஜானாஸி, அஹம் இமம் த⁴ம்மவினயம் ஆஜானாமீ’’திஆதி³னா விக்³கா³ஹிககதா²னுயோக³வஸேன விக்³க³ய்ஹ விவத³ந்தி விவாத³ம் ஆபஜ்ஜந்தி. நந்தி சேத்த² நிபாதமத்தம். அத² வா விக்³க³ய்ஹ நந்தி நம் தி³ட்டி²னிஸ்ஸயம் ஸக்காயதி³ட்டி²மேவ வா விபரீதத³ஸ்ஸனத்தா ஸஸ்ஸதாதி³வஸேன அஞ்ஞமஞ்ஞம் விருத்³த⁴ம் க³ஹேத்வா விவத³ந்தி விஸேஸதோ வத³ந்தி, அத்தனோ ஏவ வாத³ம் விஸிட்ட²ம் அவிபரீதம் கத்வா அபி⁴னிவிஸ்ஸ வோஹரந்தி. யதா² கிம்? ஜனா ஏகங்க³த³ஸ்ஸினோ யதே²வ ஜச்சந்த⁴ஜனா ஹத்தி²ஸ்ஸ ஏகேகங்க³த³ஸ்ஸினோ ‘‘யம் யம் அத்தனா பு²ஸித்வா ஞாதம், தம் ததே³வ ஹத்தீ²’’தி க³ஹேத்வா அஞ்ஞமஞ்ஞம் விக்³க³ய்ஹ விவதி³ம்ஸு, ஏவம்ஸம்பத³மித³ந்தி அத்தோ². இவஸத்³தோ³ சேத்த² லுத்தனித்³தி³ட்டோ²தி வேதி³தப்³போ³.
சதுத்த²ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.
5. து³தியனானாதித்தி²யஸுத்தவண்ணனா
55. பஞ்சமே ஸஸ்ஸதோ அத்தா ச லோகோ சாதி ரூபாதீ³ஸு அஞ்ஞதரம் அத்தாதி ச லோகோதி ச க³ஹேத்வா தம் ஸஸ்ஸதம் நிச்சந்தி அஞ்ஞேபி ச ததா² கா³ஹேந்தா வோஹரந்தி. யதா²ஹ –
‘‘ரூபம் அத்தா சேவ லோகோ ச ஸஸ்ஸதோ சாதி அத்தானஞ்ச லோகஞ்ச பஞ்ஞபேந்தி. வேத³னம்… ஸஞ்ஞம்… ஸங்கா²ரே… விஞ்ஞாணம் அத்தா ச லோகோ ச ஸஸ்ஸதோ சாதி அத்தானஞ்ச லோகஞ்ச பஞ்ஞபேந்தீ’’தி.
அத² வா அத்தாதி அஹங்காரவத்து², லோகோதி மமங்காரவத்து², யம் ‘‘அத்தனிய’’ந்தி வுச்சதி. அத்தாதி வா ஸயம், லோகோதி பரோ. அத்தாதி வா பஞ்சஸு உபாதா³னக்க²ந்தே⁴ஸு ஏகோ க²ந்தோ⁴, இதரோ லோகோ. அத்தாதி வா ஸவிஞ்ஞாணகோ க²ந்த⁴ஸந்தானோ, அவிஞ்ஞாணகோ லோகோ. ஏவம் தம் தம் அத்தாதி ச லோகோதி ச யதா²த³ஸ்ஸனம் த்³விதா⁴ க³ஹேத்வா தது³ப⁴யம் ‘‘நிச்சோ து⁴வோ ஸஸ்ஸதோ’’தி அபி⁴னிவிஸ்ஸ வோஹரந்தி. ஏதேன சத்தாரோ ஸஸ்ஸதவாதா³ த³ஸ்ஸிதா. அஸஸ்ஸதோதி ஸத்தபி உச்சே²த³வாதா³ த³ஸ்ஸிதா. ஸஸ்ஸதோ ச அஸஸ்ஸதோ சாதி ஏகச்சோ அத்தா ச லோகோ ச ஸஸ்ஸதோ, ஏகச்சோ அஸஸ்ஸதோதி ஏவம் ஸஸ்ஸதோ ச அஸஸ்ஸதோ சாதி அத்தோ². அத² வா ஸ்வேவ அத்தா ச லோகோ ச அத்தக³திதி³ட்டி²கானம் விய ஸஸ்ஸதோ ச அஸஸ்ஸதோ ச, ஸியா ஸஸ்ஸதோதி ஏவமேத்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. ஸப்³ப³தா²பி இமினா ஏகச்சஸஸ்ஸதவாதோ³ த³ஸ்ஸிதோ. நேவ ஸஸ்ஸதோ நாஸஸ்ஸதோதி இமினா அமராவிக்கே²பவாதோ³ த³ஸ்ஸிதோ. தே ஹி ஸஸ்ஸதவாதே³ அஸஸ்ஸதவாதே³ ச தோ³ஸம் தி³ஸ்வா ‘‘நேவ ஸஸ்ஸதோ நாஸஸ்ஸதோ அத்தா ச லோகோ சா’’தி விக்கே²பம் கரோந்தா விவத³ந்தி.
ஸயம்கதோதி அத்தனா கதோ. யதா² ஹி தேஸம் தேஸம் ஸத்தானம் அத்தா ச அத்தனோ த⁴ம்மானுத⁴ம்மம் கத்வா ஸுக²து³க்கா²னி படிஸம்வேதே³தி, ஏவம் அத்தாவ அத்தானம் தஸ்ஸ ச உபபோ⁴க³பூ⁴தம் கிஞ்சனம் பலிபோ³த⁴ஸங்கா²தம் லோகஞ்ச கரோதி, அபி⁴னிம்மினாதீதி அத்தலத்³தி⁴ விய அயம்பி தேஸம் லத்³தி⁴. பரம்கதோதி பரேன கதோ, அத்ததோ பரேன இஸ்ஸரேன வா புரிஸேன வா பஜாபதினா வா காலேன வா பகதியா வா அத்தா ச லோகோ ச கதோ, நிம்மிதோதி அத்தோ². ஸயம்கதோ ச பரம்கதோ சாதி யஸ்மா அத்தானஞ்ச லோகஞ்ச நிம்மினந்தா இஸ்ஸராத³யோ ந கேவலம் ஸயமேவ நிம்மினந்தி, அத² கோ² தேஸம் தேஸம் ஸத்தானம் த⁴ம்மாத⁴ம்மானம் ஸஹகாரீகாரணம் லபி⁴த்வாவ, தஸ்மா ஸயம்கதோ ச பரம்கதோ ச அத்தா ச லோகோ சாதி ஏகச்சானம் லத்³தி⁴. அஸயம்காரோ அபரம்காரோதி நத்தி² ஏதஸ்ஸ ஸயம்காரோதி அஸயம்காரோ, நத்தி² ஏதஸ்ஸ பரகாரோதி அபரகாரோ. அனுனாஸிகாக³மம் கத்வா வுத்தம் ‘‘அபரம்காரோ’’தி. அயம் உப⁴யத்த² தோ³ஸம் தி³ஸ்வா உப⁴யம் படிக்கி²பதி. அத² கத²ம் உப்பன்னோதி ஆஹ – அதி⁴ச்சஸமுப்பன்னோதி யதி³ச்சா²ய ஸமுப்பன்னோ கேனசி காரணேன வினா உப்பன்னோதி அதி⁴ச்சஸமுப்பன்னவாதோ³ த³ஸ்ஸிதோ. தேன ச அஹேதுகவாதோ³பி ஸங்க³ஹிதோ ஹோதி.
இதா³னி யே தி³ட்டி²க³திகா அத்தானம் விய ஸுக²து³க்க²ம்பி தஸ்ஸ கு³ணபூ⁴தம் கிஞ்சனபூ⁴தம் வா ஸஸ்ஸதாதி³வஸேன அபி⁴னிவிஸ்ஸ வோஹரந்தி, தேஸம் தம் வாத³ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸந்தேகே ஸமணப்³ராஹ்மணா’’திஆதி³ வுத்தம். தம் வுத்தனயமேவ.
ஏதமத்த²ம் விதி³த்வாதி ஏத்த² பன இத⁴ ஜச்சந்தூ⁴பமாய அனாக³தத்தா தம் ஹித்வா ஹேட்டா² வுத்தனயேனேவ அத்தோ² யோஜேதப்³போ³, ததா² கா³தா²ய.
தத்த² அந்தராவ விஸீத³ந்தி, அபத்வாவ தமோக³த⁴ந்தி அயம் விஸேஸோ. தஸ்ஸத்தோ² – ஏவம் தி³ட்டி²க³தேஸு தி³ட்டி²னிஸ்ஸயேஸு ஆஸஜ்ஜமானா தி³ட்டி²க³திகா காமோகா⁴தீ³னம் சதுன்னம் ஓகா⁴னம், ஸம்ஸாரமஹோக⁴ஸ்ஸேவ வா அந்தராவ வேமஜ்ஜே² ஏவ யம் தேஸம் பாரபா⁴வேன பதிட்ட²ட்டே²ன வா ஓக³த⁴ஸங்கா²தம் நிப்³பா³னம் தத³தி⁴க³மூபாயோ வா அரியமக்³கோ³ தம் அப்பத்வாவ அனதி⁴க³ந்த்வாவ விஸீத³ந்தி ஸம்ஸீத³ந்தி. ஓகா³த⁴ந்தி பதிட்ட²ஹந்தி ஏதேன, ஏத்த² வாதி ஓகா³தோ⁴, அரியமக்³கோ³ நிப்³பா³னஞ்ச. ஓகா³த⁴மேவேத்த² ரஸ்ஸத்தம் கத்வா ஓக³த⁴ந்தி வுத்தம். தம் ஓக³த⁴ம் தமோக³த⁴ந்தி பத³விபா⁴கோ³.
பஞ்சமஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.
6. ததியனானாதித்தி²யஸுத்தவண்ணனா
56. ச²ட்டே² ஸப்³ப³ம் ஹேட்டா² வுத்தனயமேவ. இமம் உதா³னந்தி ஏத்த² பன தி³ட்டி²தண்ஹாமானேஸு தோ³ஸம் தி³ஸ்வா தே தூ³ரதோ வஜ்ஜேத்வா ஸங்கா²ரே யதா²பூ⁴தம் பஸ்ஸதோ ச தத்த² அனாதீ³னவத³ஸ்ஸிதாய மிச்சா²பி⁴னிவிட்ட²ஸ்ஸ யதா²பூ⁴தம் அபஸ்ஸதோ ச யதா²க்கமம் ஸம்ஸாரதோ அதிவத்தனானதிவத்தனதீ³பகம் இமம் உதா³னம் உதா³னேஸீதி அத்தோ² யோஜேதப்³போ³.
தத்த² அஹங்காரபஸுதாயம் பஜாதி ‘‘ஸயம்கதோ அத்தா ச லோகோ சா’’தி ஏவம் வுத்தஸயம்காரஸங்கா²தம் அஹங்காரம் ததா²பவத்தம் தி³ட்டி²ம் பஸுதா அனுயுத்தா அயம் பஜா மிச்சா²பி⁴னிவிட்டோ² ஸத்தகாயோ. பரம்காரூபஸம்ஹிதாதி பரோ அஞ்ஞோ இஸ்ஸராதி³கோ ஸப்³ப³ம் கரோதீதி ஏவம் பவத்தபரம்காரதி³ட்டி²ஸன்னிஸ்ஸிதா தாய உபஸம்ஹிதாதி பரம்காரூபஸம்ஹிதா. ஏததே³கே நாப்³ப⁴ஞ்ஞம்ஸூதி ஏதம் தி³ட்டி²த்³வயம் ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா தத்த² தோ³ஸத³ஸ்ஸினோ ஹுத்வா நானுஜானிம்ஸு. கத²ம்? ஸதி ஹி ஸயம்காரே காமகாரதோ ஸத்தானம் இட்டே²னேவ ப⁴விதப்³ப³ம், ந அனிட்டே²ன. ந ஹி கோசி அத்தனோ து³க்க²ம் இச்ச²தி, ப⁴வதி ச அனிட்ட²ம், தஸ்மா ந ஸயம்காரோ. பரம்காரோபி யதி³ இஸ்ஸரஹேதுகோ, ஸ்வாயம் இஸ்ஸரோ அத்தத்த²ம் வா கரேய்ய பரத்த²ம் வா. தத்த² யதி³ அத்தத்த²ம், அத்தனா அகதகிச்சோ ஸியா அஸித்³த⁴ஸ்ஸ ஸாத⁴னதோ. அத² வா பரத்த²ம் ஸப்³பே³ஸம் ஹிதஸுக²மேவ நிப்ப²ஜ்ஜேய்ய, ந அஹிதம் து³க்க²ம் நிப்ப²ஜ்ஜதி, தஸ்மா இஸ்ஸரவஸேன ந பரம்காரோ ஸிஜ்ஜ²தி. யதி³ ச இஸ்ஸரஸங்கா²தம் அஞ்ஞனிரபேக்க²ம் நிச்சமேககாரணம் பவத்தியா ஸியா, கம்மேன உப்பத்தி ந ஸியா, ஸப்³பே³ஹேவ ஏகஜ்ஜ²ம் உப்பஜ்ஜிதப்³ப³ம் காரணஸ்ஸ ஸன்னிஹிதத்தா. அத²ஸ்ஸ அஞ்ஞம்பி ஸஹகாரீகாரணம் இச்சி²தம், தஞ்ஞேவ ஹேது, கிம் இஸ்ஸரேன அபரினிட்டி²தஸாமத்தி²யேன பரிகப்பிதேன. யதா² ச இஸ்ஸரஹேதுகோ பரம்காரோ ந ஸிஜ்ஜ²தி, ஏவம் பஜாபதிபுரிஸபகதிப்³ரஹ்மகாலாதி³ஹேதுதோபி ந ஸிஜ்ஜ²தேவ தேஸம்பி அஸித்³த⁴த்தா வுத்ததோ³ஸானதிவத்தனதோ ச. தேன வுத்தம் ‘‘ஏததே³கே நாப்³ப⁴ஞ்ஞம்ஸூ’’தி. யே பன யதா²வுத்தே ஸயம்காரபரம்காரே நானுஜானந்தாபி அதி⁴ச்சஸமுப்பன்னம் அத்தானஞ்ச லோகஞ்ச பஞ்ஞபேந்தி, தேபி ந நம் ஸல்லந்தி அத்³த³ஸும் அதி⁴ச்சஸமுப்பன்னந்திவாதி³னோபி மிச்சா²பி⁴னிவேஸம் அனதிக்கமனதோ யதா²பூ⁴தம் அஜானந்தானம் தி³ட்டி²க³தம் தத்த² தத்த² து³க்கு²ப்பாத³னதோ விஜ்ஜ²னட்டே²ன ‘‘ஸல்ல’’ந்தி ந பஸ்ஸிம்ஸு.
ஏதஞ்ச ஸல்லம் படிகச்ச பஸ்ஸதோதி யோ பன ஆரத்³த⁴விபஸ்ஸகோ பஞ்சபி உபாதா³னக்க²ந்தே⁴ அனிச்சதோ து³க்க²தோ அனத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதி, ஸோ ஏதஞ்ச திவித⁴ம் விபரீதத³ஸ்ஸனம் அஞ்ஞஞ்ச ஸகலம் மிச்சா²பி⁴னிவேஸம் தேஸஞ்ச நிஸ்ஸயபூ⁴தே பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தே⁴பி துஜ்ஜனதோ து³ருத்³தா⁴ரதோ ச ‘‘ஸல்ல’’ந்தி படிகச்ச புப்³பே³யேவ விபஸ்ஸனாபஞ்ஞாய பஸ்ஸதி. ஏவம் பஸ்ஸதோ அரியமக்³க³க்க²ணே ஏகந்தேனேவ அஹம் கரோமீதி ந தஸ்ஸ ஹோதி. யதா² ச அத்தனோ காரகபா⁴வோ தஸ்ஸ ந உபட்டா²தி, ஏவம் பரோ கரோதீதி ந தஸ்ஸ ஹோதி, கேவலம் பன அனிச்சஸங்கா²தம் படிச்சஸமுப்பன்னத⁴ம்மமத்தமேவ ஹோதி. ஏத்தாவதா ஸம்மாபடிபன்னஸ்ஸ ஸப்³ப³தா²பி தி³ட்டி²மானாபா⁴வோவ த³ஸ்ஸிதோ. தேன ச அரஹத்தப்பத்தியா ஸம்ஸாரஸமதிக்கமோ பகாஸிதோ ஹோதி.
இதா³னி யோ தி³ட்டி²க³தே அல்லீனோ, ந ஸோ ஸம்ஸாரதோ ஸீஸம் உக்கி²பிதும் ஸக்கோதி, தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘மானுபேதா’’தி கா³த²மாஹ. தத்த² மானுபேதா அயம் பஜாதி அயம் ஸப்³பா³பி தி³ட்டி²க³திகஸங்கா²தா பஜா ஸத்தகாயோ ‘‘மய்ஹம் தி³ட்டி² ஸுந்த³ரா, மய்ஹம் ஆதா³னோ ஸுந்த³ரோ’’தி அத்தனோ கா³ஹஸ்ஸ ஸம்பக்³க³ஹலக்க²ணேன மானேன உபேதா ஸமன்னாக³தா. மானக³ந்தா² மானவினிப³த்³தா⁴தி ததோ ஏவ தேன அபராபரம் உப்பஜ்ஜமானேன யதா² தம் தி³ட்டி²ம் ந படினிஸ்ஸஜ்ஜதி, ஏவம் அத்தனோ ஸந்தானஸ்ஸ க³ந்தி²தத்தா வினிப³த்³த⁴த்தா ச மானக³ந்தா² மானவினிப³த்³தா⁴. தி³ட்டீ²ஸு ஸாரம்ப⁴கதா², ஸம்ஸாரம் நாதிவத்ததீதி ‘‘இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’’ந்தி அத்துக்கம்ஸனபரவம்ப⁴னவஸேன அத்தனோ தி³ட்டா²பி⁴னிவேஸேன பரேஸம் தி³ட்டீ²ஸு ஸாரம்ப⁴கதா² விரோத⁴கதா² ஸம்ஸாரனாயிகானம் அவிஜ்ஜாதண்ஹானம் அப்பஹானதோ ஸம்ஸாரம் நாதிவத்ததி, ந அதிக்கமதீதி அத்தோ².
ச²ட்ட²ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.
7. ஸுபூ⁴திஸுத்தவண்ணனா
57. ஸத்தமே ஸுபூ⁴தீதி தஸ்ஸ தே²ரஸ்ஸ நாமம். ஸோ ஹி ஆயஸ்மா பது³முத்தரஸ்ஸ ப⁴க³வதோ பாத³மூலே கதாபி⁴னீஹாரோ கப்பஸதஸஹஸ்ஸம் உபசிதபுஞ்ஞஸம்பா⁴ரோ இமஸ்மிம் பு³த்³து⁴ப்பாதே³ உளாரவிப⁴வே க³ஹபதிகுலே உப்பன்னோ ப⁴க³வதோ த⁴ம்மதே³ஸனம் ஸுத்வா ஸம்வேக³ஜாதோ க⁴ரா நிக்க²ம்ம பப்³ப³ஜித்வா கதாதி⁴காரத்தா க⁴டேந்தோ வாயமந்தோ ந சிரஸ்ஸேவ ச²ளபி⁴ஞ்ஞோ ஜாதோ, ப்³ரஹ்மவிஹாரபா⁴வனாய பன உக்கம்ஸபாரமிப்பத்தியா ‘‘ஏதத³க்³க³ம், பி⁴க்க²வே, மம ஸாவகானம் பி⁴க்கூ²னம் அரணவிஹாரீனம் யதி³த³ம் ஸுபூ⁴தீ’’தி (அ. நி. 1.201) அரணவிஹாரே ப⁴க³வதா ஏதத³க்³கே³ ட²பிதோ. ஸோ ஏகதி³வஸம் ஸாயன்ஹஸமயம் தி³வாட்டா²னதோ விஹாரங்க³ணம் ஓதிண்ணோ சதுபரிஸமஜ்ஜே² ப⁴க³வந்தம் த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தம் தி³ஸ்வா ‘‘தே³ஸனாபரியோஸானே வுட்ட²ஹித்வா வந்தி³ஸ்ஸாமீ’’தி காலபரிச்சே²த³ம் கத்வா ப⁴க³வதோ அவிதூ³ரே அஞ்ஞதரஸ்மிம் ருக்க²மூலே நிஸின்னோ ப²லஸமாபத்திம் ஸமாபஜ்ஜி. தேன வுத்தம் – ‘‘தேன கோ² பன ஸமயேன ஆயஸ்மா ஸுபூ⁴தி…பே… ஸமாபஜ்ஜித்வா’’தி.
தத்த² து³தியஜ்ஜா²னதோ பட்டா²ய ரூபாவசரஸமாதி⁴ ஸப்³போ³பி அரூபாவசரஸமாதி⁴ அவிதக்கஸமாதி⁴ ஏவ. இத⁴ பன சதுத்த²ஜ்ஜா²னபாத³கோ அரஹத்தப²லஸமாதி⁴ ‘‘அவிதக்கஸமாதீ⁴’’தி அதி⁴ப்பேதோ. து³தியஜ்ஜா²னாதீ³ஹி பஹீனா மிச்சா²விதக்கா ந தாவ ஸுப்பஹீனா அச்சந்தபஹானாபா⁴வதோ, அரியமக்³கே³ன பன பஹீனா ஏவ புன பஹானகிச்சாபா⁴வதோ. தஸ்மா அக்³க³மக்³க³பரியோஸானபூ⁴தோ அரஹத்தப²லஸமாதி⁴ ஸப்³பே³ஸம் மிச்சா²விதக்கானம் பஹானந்தே உப்பன்னத்தா விஸேஸதோ ‘‘அவிதக்கஸமாதீ⁴’’தி வத்தப்³ப³தம் அரஹதி, பகே³வ சதுத்த²ஜ்ஜா²னபாத³கோ. தேன வுத்தம் – ‘‘இத⁴ பன சதுத்த²ஜ்ஜா²னபாத³கோ அரஹத்தப²லஸமாதி⁴ ‘அவிதக்கஸமாதீ⁴’தி அதி⁴ப்பேதோ’’தி.
ஏதமத்த²ம் விதி³த்வாதி ஏதம் ஆயஸ்மதோ ஸுபூ⁴திஸ்ஸ ஸப்³ப³மிச்சா²விதக்கஸப்³ப³ஸம்கிலேஸபஹானஸங்கா²தம் அத்த²ம் ஸப்³பா³காரதோ ஜானித்வா தத³த்த²தீ³பகம் இமம் உதா³னம் உதா³னேஸி.
தத்த² யஸ்ஸ விதக்கா விதூ⁴பிதாதி யேன அரியபுக்³க³லேன, யஸ்ஸ வா அரியபுக்³க³லஸ்ஸ காமவிதக்காத³யோ ஸப்³பே³பி மிச்சா²விதக்கா விதூ⁴பிதா அரியமக்³க³ஞாணேன ஸந்தாபிதா ஸமுச்சி²ன்னா. அஜ்ஜ²த்தம் ஸுவிகப்பிதா அஸேஸாதி நியகஜ்ஜ²த்தஸங்கா²தே அத்தனோ ஸந்தானே உப்பஜ்ஜனாரஹா ஸுவிகப்பிதா ஸுட்டு² விகப்பிதா அஸேஸதோ, கிஞ்சிபி அஸேஸேத்வா ஸுஸமுச்சி²ன்னாதி அத்தோ². தம் ஸங்க³மதிச்ச அரூபஸஞ்ஞீதி ஏத்த² ந்தி நிபாதமத்தம். அத² வா ஹேதுஅத்தோ² தம்ஸத்³தோ³. யஸ்மா அனவஸேஸேன மிச்சா²விதக்கா ஸமுச்சி²ன்னா, தஸ்மா ராக³ஸங்கா³தி³கம் பஞ்சவித⁴ம் ஸங்க³ம், ஸப்³ப³ம்பி வா கிலேஸஸங்க³ம் அதிச்ச அதிக்கமித்வா அதிக்கமனஹேது ரூபஸபா⁴வாபா⁴வதோ ருப்பனஸங்கா²தஸ்ஸ ச விகாரஸ்ஸ தத்த² அபா⁴வதோ நிப்³பி³காரஹேதுபா⁴வதோ வா ‘‘அரூப’’ந்தி லத்³த⁴னாமம் நிப்³பா³னம் ஆரம்மணம் கத்வா பவத்தாஹி மக்³க³ப²லஸஞ்ஞாஹி அரூபஸஞ்ஞீ. சதுயோகா³திக³தோதி காமயோகோ³ ப⁴வயோகோ³ தி³ட்டி²யோகோ³ அவிஜ்ஜாயோகோ³தி சத்தாரோ யோகே³ யதா²ரஹம் சதூஹிபி மக்³கே³ஹி அதிக்கமித்வா க³தோ. ந ஜாது மேதீதி மகாரோ பத³ஸந்தி⁴கரோ, ஜாது ஏகம்ஸேனேவ புனப்³ப⁴வாய ந ஏதி, ஆயதிம் புனப்³ப⁴வாபி⁴னிப்³ப³த்தி தஸ்ஸ நத்தீ²தி அத்தோ². ‘‘ந ஜாதி மேதீ’’திபி பட²ந்தி, ஸோ ஏவத்தோ². இதி ப⁴க³வா ஆயஸ்மதோ ஸுபூ⁴திஸ்ஸ அரஹத்தப²லஸமாபத்திவிஹாரம் அனுபாதி³ஸேஸனிப்³பா³னஞ்ச ஆரப்³ப⁴ பீதிவேக³விஸ்ஸட்ட²ம் உதா³னம் உதா³னேஸி.
ஸத்தமஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.
8. க³ணிகாஸுத்தவண்ணனா
58. அட்ட²மே த்³வே பூகா³தி த்³வே க³ணா. அஞ்ஞதரிஸ்ஸா க³ணிகாயாதி அஞ்ஞதராய நக³ரஸோபி⁴னியா. ஸாரத்தாதி ஸுட்டு² ரத்தா. படிப³த்³த⁴சித்தாதி கிலேஸவஸேன ப³த்³த⁴சித்தா. ராஜக³ஹே கிர ஏகஸ்மிம் ச²ணதி³வஸே ப³ஹூ து⁴த்தபுரிஸா க³ணப³ந்த⁴னேன விசரந்தா ஏகமேகஸ்ஸ ஏகமேகம் வேஸிம் ஆனேத்வா உய்யானம் பவிஸித்வா ச²ணகீளம் கீளிம்ஸு. ததோ பரம்பி த்³வே தயோ ச²ணதி³வஸே தம் தம்யேவ வேஸிம் ஆனேத்வா ச²ணகீளம் கீளிம்ஸு. அதா²பரஸ்மிம் ச²ணதி³வஸே அஞ்ஞேபி து⁴த்தா ததே²வ ச²ணகீளம் கீளிதுகாமா வேஸியோ ஆனேந்தா புரிமது⁴த்தேஹி புப்³பே³ ஆனீதம் ஏகம் வேஸிம் ஆனேந்தி. இதரே தம் தி³ஸ்வா ‘‘அயம் அம்ஹாகம் பரிக்³க³ஹோ’’தி ஆஹம்ஸு. தேபி ததே²வ ஆஹம்ஸு. ‘‘ஏவம் அம்ஹாகம் பரிக்³க³ஹோ, அம்ஹாகம் பரிக்³க³ஹோ’’தி கலஹம் வட்³டே⁴த்வா பாணிப்பஹாராதீ³னி அகம்ஸு. தேன வுத்தம் – ‘‘தேன கோ² பன ஸமயேன ராஜக³ஹே த்³வே பூகா³’’திஆதி³. தத்த² உபக்கமந்தீதி பஹரந்தி. மரணம்பி நிக³ச்ச²ந்தீதி ப³லவூபக்கமேஹி மரணம் உபக³ச்ச²ந்தி, இதரேபி மரணமத்தம் மரணப்பமாணது³க்க²ம் பாபுணந்தி.
ஏதமத்த²ம் விதி³த்வாதி ஏதம் காமேஸு கே³த⁴ம் விவாத³மூலம் ஸப்³பா³னத்த²மூலந்தி ஸப்³பா³காரதோ விதி³த்வா. இமம் உதா³னந்தி அந்தத்³வயே ச மஜ்ஜி²மாய படிபத்தியா ஆதீ³னவானிஸம்ஸவிபா⁴வனம் இமம் உதா³னம் உதா³னேஸி.
தத்த² யஞ்ச பத்தந்தி யம் ரூபாதி³பஞ்சகாமகு³ணஜாதம் பத்தம் ‘‘நத்தி² காமேஸு தோ³ஸோ’’தி தி³ட்டி²ம் புரக்க²த்வா வா அபுரக்க²த்வா வா ஏதரஹி லத்³த⁴ம் அனுபு⁴ய்யமானம். யஞ்ச பத்தப்³ப³ந்தி யஞ்ச காமகு³ணஜாதமேவ ‘‘பு⁴ஞ்ஜிதப்³பா³ காமா, பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³பா³ காமா, ஆஸேவிதப்³பா³ காமா, படிஸேவிதப்³பா³ காமா, யோ காமே பரிபு⁴ஞ்ஜதி, ஸோ லோகம் வட்³டே⁴தி, யோ லோகம் வட்³டே⁴தி, ஸோ ப³ஹும் புஞ்ஞம் பஸவதீ’’தி தி³ட்டி²ம் உபனிஸ்ஸாய தம் அனிஸ்ஸஜ்ஜித்வா கதேன கம்முனா அனாக³தே பத்தப்³ப³ம் அனுப⁴விதப்³ப³ஞ்ச. உப⁴யமேதம் ரஜானுகிண்ணந்தி ஏதம் உப⁴யம் பத்தம் பத்தப்³ப³ஞ்ச ராக³ரஜாதீ³ஹி அனுகிண்ணம். ஸம்பத்தே ஹி வத்து²காமே அனுப⁴வந்தோ ராக³ரஜேன வோகிண்ணோ ஹோதி, தத்த² பன ஸம்கிலிட்ட²சித்தஸ்ஸ ப²லே ஆயதிம் ஆபன்னே தோ³மனஸ்ஸுப்பத்தியா தோ³ஸரஜேன வோகிண்ணோ ஹோதி, உப⁴யத்தா²பி மோஹரஜேன வோகிண்ணோ ஹோதி. கஸ்ஸ பனேதம் ரஜானுகிண்ணந்தி ஆஹ – ‘‘ஆதுரஸ்ஸானுஸிக்க²தோ’’தி காமபத்த²னாவஸேன கிலேஸாதுரஸ்ஸ, தஸ்ஸ ச ப²லேன து³க்கா²துரஸ்ஸ ச உப⁴யத்தா²பி படிகாராபி⁴லாஸாய கிலேஸப²லே அனுஸிக்க²தோ.
ததா² யஞ்ச பத்தந்தி யம் அசேலகவதாதி³வஸேன பத்தம் அத்தபரிதாபனம். யஞ்ச பத்தப்³ப³ந்தி யம் மிச்சா²தி³ட்டி²கம்மஸமாதா³னஹேது அபாயேஸு பத்தப்³ப³ம் ப²லம். உப⁴யமேதம் ரஜானுகிண்ணந்தி தது³ப⁴யம் து³க்க²ரஜானுகிண்ணம். ஆதுரஸ்ஸாதி காயகிலமதே²ன து³க்கா²துரஸ்ஸ. அனுஸிக்க²தோதி மிச்சா²தி³ட்டி²ம், தஸ்ஸா ஸமாதா³யகே புக்³க³லே ச அனுஸிக்க²தோ.
யே ச ஸிக்கா²ஸாராதி யேஹி யதா²ஸமாதி³ன்னம் ஸீலப்³ப³தாதி³ஸங்கா²தம் ஸிக்க²ம் ஸாரதோ க³ஹேத்வா ‘‘இமினா ஸம்ஸாரஸுத்³தீ⁴’’தி கதி²தா. தேனாஹ – ஸீலப்³ப³தம் ஜீவிதம் ப்³ரஹ்மசரியம் உபட்டா²னஸாராதி. தத்த² யம் ‘‘ந கரோமீ’’தி ஓரமதி, தம் ஸீலம், விஸபோ⁴ஜனகிச்சா²சரணாதி³கம் வதம், ஸாகப⁴க்க²தாதி³ஜீவிகா ஜீவிதம், மேது²னவிரதி ப்³ரஹ்மசரியம், ஏதேஸம் அனுதிட்ட²னம் உபட்டா²னம், பூ⁴தபிண்ட³கபரிப⁴ண்டா³தி³வஸேன க²ந்த⁴தே³வஸிவாதி³பரிசரணம் வா உபட்டா²னம், ஏவமேதேஹி யதா²வுத்தேஹி ஸீலாதீ³ஹி ஸம்ஸாரஸுத்³தி⁴ ஹோதீதி தானி ஸாரதோ க³ஹேத்வா டி²தா ஸமணப்³ராஹ்மணா ஸிக்கா²ஸாரா ஸீலப்³ப³தம் ஜீவிதம் ப்³ரஹ்மசரியம் ‘‘உபட்டா²னஸாரா’’தி வேதி³தப்³பா³. அயமேகோ அந்தோதி அயம் ஸீலப்³ப³தபராமாஸவஸேன அத்தகிலமதா²னுயோக³ஸங்கா²தோ மஜ்ஜி²மாய படிபத்தியா உப்பத²பூ⁴தோ லாமகட்டே²ன ச ஏகோ அந்தோ. அயம் து³தியோ அந்தோதி அயம் காமஸுக²ல்லிகானுயோகோ³ காமேஸு பாதப்³யதாபத்திஸங்கா²தோ து³தியோ வுத்தனயேன அந்தோ.
இச்சேதே உபோ⁴ அந்தாதி காமஸுக²ல்லிகானுயோகோ³ அத்தகிலமதா²னுயோகோ³ ச இதி ஏதே உபோ⁴ அந்தா. தே ச கோ² ஏதரஹி பத்தே, ஆயதிம் பத்தப்³பே³ ச கிலேஸது³க்க²ரஜானுகிண்ணே காமகு³ணே அத்தபரிதாபனே ச அல்லீனேஹி கிலேஸது³க்கா²துரானம் அனுஸிக்க²ந்தேஹி, ஸயஞ்ச கிலேஸது³க்கா²துரேஹி படிபஜ்ஜிதப்³ப³த்தா லாமகா உப்பத²பூ⁴தா சாதி அந்தா. கடஸிவட்³ட⁴னாதி அந்த⁴புது²ஜ்ஜனேஹி அபி⁴கங்கி²தப்³ப³ட்டே²ன கடஸிஸங்கா²தானம் தண்ஹாஅவிஜ்ஜானம் அபி⁴வட்³ட⁴னா. கடஸியோ தி³ட்டி²ம் வட்³டே⁴ந்தீதி தா பன கடஸியோ நானப்பகாரதி³ட்டி²ம் வட்³டே⁴ந்தி. வத்து²காமேஸு அஸ்ஸாதா³னுபஸ்ஸினோ ஹி தே பஜஹிதும் அஸக்கோந்தஸ்ஸ தண்ஹாஅவிஜ்ஜாஸஹகாரீகாரணம் லபி⁴த்வா ‘‘நத்தி² தி³ன்ன’’ந்திஆதி³னா (த⁴. ஸ. 1221; விப⁴. 938) நத்தி²கதி³ட்டி²ம் அகிரியதி³ட்டி²ம் அஹேதுகதி³ட்டி²ஞ்ச க³ண்ஹாபேந்தி, அத்தபரிதாபனம் அனுயுத்தஸ்ஸ பன அவிஜ்ஜாதண்ஹாஸஹகாரீகாரணம் லபி⁴த்வா ‘‘ஸீலேன ஸுத்³தி⁴ வதேன ஸுத்³தீ⁴’’திஆதி³னா அத்தஸுத்³தி⁴அபி⁴லாஸேன ஸீலப்³ப³தபராமாஸதி³ட்டி²ம் க³ண்ஹாபேந்தி. ஸக்காயதி³ட்டி²யா பன தேஸம் பச்சயபா⁴வோ பாகடோயேவ. ஏவம் அந்தத்³வயூபனிஸ்ஸயேன தண்ஹாஅவிஜ்ஜானம் தி³ட்டி²வட்³ட⁴கதா வேதி³தப்³பா³. கேசி பன ‘‘கடஸீதி பஞ்சன்னம் க²ந்தா⁴னம் அதி⁴வசன’’ந்தி வத³ந்தி. தேஸம் யத³க்³கே³ன ததோ அந்தத்³வயதோ ஸம்ஸாரஸுத்³தி⁴ ந ஹோதி, தத³க்³கே³ன தே உபாதா³னக்க²ந்தே⁴ அபி⁴வட்³டே⁴தீதி அதி⁴ப்பாயோ. அபரே பன ‘‘கடஸிவட்³ட⁴னா’’தி பத³ஸ்ஸ ‘‘அபராபரம் ஜராமரணேஹி ஸிவதி²கவட்³ட⁴னா’’தி அத்த²ம் வத³ந்தி. தேஹிபி அந்தத்³வயஸ்ஸ ஸம்ஸாரஸுத்³தி⁴ஹேதுபா⁴வாபா⁴வோயேவ வுத்தோ, கடஸியா பன தி³ட்டி²வட்³ட⁴னகாரணபா⁴வோ வத்தப்³போ³.
ஏதே தே உபோ⁴ அந்தே அனபி⁴ஞ்ஞாயாதி தே ஏதே யதா²வுத்தே உபோ⁴பி அந்தே அஜானித்வா ‘‘இமே அந்தா தே ச ஏவம்க³ஹிதா ஏவம்அனுட்டி²தா ஏவம்க³திகா ஏவம்அபி⁴ஸம்பராயா’’தி ஏவம் அஜானனஹேது அஜானனகாரணா. ‘‘பஞ்ஞாய சஸ்ஸ தி³ஸ்வா ஆஸவா பரிக்கீ²ணா’’திஆதீ³ஸு (பு. ப. 208; அ. நி. 9.43) வியஸ்ஸ ஹேதுஅத்த²தா த³ட்ட²ப்³பா³. ஓலீயந்தி ஏகேதி ஏகே காமஸுகா²னுயோக³வஸேன ஸங்கோசம் ஆபஜ்ஜந்தி. அதிதா⁴வந்தி ஏகேதி ஏகே அத்தகிலமதா²னுயோக³வஸேன அதிக்கமந்தி. காமஸுக²மனுயுத்தா ஹி வீரியஸ்ஸ அகரணதோ கோஸஜ்ஜவஸேன ஸம்மாபடிபத்திதோ ஸங்கோசமாபன்னதா ஓலீயந்தி நாம, அத்தபரிதாபனமனுயுத்தா பன கோஸஜ்ஜம் பஹாய அனுபாயேன வீரியாரம்ப⁴ம் கரோந்தா ஸம்மாபடிபத்தியா அதிக்கமனதோ அதிதா⁴வந்தி நாம, தது³ப⁴யம் பன தத்த² ஆதீ³னவாத³ஸ்ஸனதோ. தேன வுத்தம் – ‘‘உபோ⁴ அந்தே அனபி⁴ஞ்ஞாய ஓலீயந்தி ஏகே அதிதா⁴வந்தி ஏகே’’தி. தத்த² தண்ஹாபி⁴னந்த³னவஸேன ஓலீயந்தி, தி³ட்டா²பி⁴னந்த³னவஸேன அதிதா⁴வந்தீதி வேதி³தப்³ப³ம்.
அத² வா ஸஸ்ஸதாபி⁴னிவேஸவஸேன ஓலீயந்தி ஏகே, உச்சே²தா³பி⁴னிவேஸவஸேன அதிதா⁴வந்தி ஏகே. கோ³ஸீலாதி³வஸேன ஹி அத்தபரிதாபனமனுயுத்தா ஏகச்சே ‘‘இமினாஹம் ஸீலேன வா வதேன வா தபேன வா ப்³ரஹ்மசரியேன வா தே³வோ வா ப⁴விஸ்ஸாமி தே³வஞ்ஞதரோ வா, தத்த² நிச்சோ து⁴வோ ஸஸ்ஸதோ அவிபரிணாமத⁴ம்மோ ஸஸ்ஸதிஸமம் ததே²வ ட²ஸ்ஸாமீ’’தி ஸஸ்ஸதத³ஸ்ஸனம் அபி⁴னிவிஸந்தா ஸம்ஸாரே ஓலீயந்தி நாம, காமஸுக²மனுயுத்தா பன ஏகச்சே யம்கிஞ்சி கத்வா இந்த்³ரியானி ஸந்தப்பேதுகாமா லோகாயதிகா விய தத³னுகு³ணம் உச்சே²த³த³ஸ்ஸனம் அபி⁴னிவிஸந்தா அனுபாயேன வட்டுபச்சே²த³ஸ்ஸ பரியேஸனதோ அதிதா⁴வந்தி நாம. ஏவம் ஸஸ்ஸதுச்சே²த³வஸேனபி ஓலீயனாதிதா⁴வனானி வேதி³தப்³பா³னி.
யே ச கோ² தே அபி⁴ஞ்ஞாயாதி யே ச கோ² பன அரியபுக்³க³லா தே யதா²வுத்தே உபோ⁴ அந்தே ‘‘இமே அந்தா ஏவம்க³ஹிதா ஏவம்அனுட்டி²தா ஏவம்க³திகா ஏவம்அபி⁴ஸம்பராயா’’தி அபி⁴விஸிட்டே²ன ஞாணேன விபஸ்ஸனாஸஹிதாய மக்³க³பஞ்ஞாய ஜானித்வா மஜ்ஜி²மபடிபத³ம் ஸம்மாபடிபன்னா, தாய ஸம்மாபடிபத்தியா. தத்ர ச நாஹேஸுந்தி தத்ர தஸ்மிம் அந்தத்³வயே பதிதா ந அஹேஸும், தம் அந்தத்³வயம் பஜஹிம்ஸூதி அத்தோ². தேன ச நாமஞ்ஞிம்ஸூதி தேன அந்தத்³வயபஹானேன ‘‘மம இத³ம் அந்தத்³வயபஹானம், அஹம் அந்தத்³வயம் பஹாஸிம், இமினா அந்தத்³வயபஹானேன ஸேய்யோ’’திஆதி³னா தண்ஹாதி³ட்டி²மானமஞ்ஞனாவஸேன ந அமஞ்ஞிம்ஸு ஸப்³ப³மஞ்ஞனானம் ஸம்மதே³வ பஹீனத்தா. ஏத்த² ச அக்³க³ப²லே டி²தே அரியபுக்³க³லே ஸந்தா⁴ய ‘‘தத்ர ச நாஹேஸும், தேன ச நாமஞ்ஞிம்ஸூ’’தி அதீதகாலவஸேன அயம் தே³ஸனா பவத்தா, மக்³க³க்க²ணே பன அதி⁴ப்பேதே வத்தமானகாலவஸேனேவ வத்தப்³ப³ம் ஸியா. வட்டம் தேஸம் நத்தி² பஞ்ஞாபனாயாதி யே ஏவம் பஹீனஸப்³ப³மஞ்ஞனா உத்தமபுரிஸா, தேஸம் அனுபாதா³பரினிப்³பு³தானம் கம்மவிபாககிலேஸவஸேன திவித⁴ம்பி வட்டம் நத்தி² பஞ்ஞாபனாய, வத்தமானக்க²ந்த⁴பே⁴த³தோ உத்³த⁴ம் அனுபாதா³னோ விய ஜாதவேதோ³ அபஞ்ஞத்திகபா⁴வமேவ க³ச்ச²தீதி அத்தோ².
அட்ட²மஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.
9. உபாதிதா⁴வந்திஸுத்தவண்ணனா
59. நவமே ரத்தந்த⁴காரதிமிஸாயந்தி ரத்தியம் அந்த⁴காரே மஹாதிமிஸாயம். ரத்தீபி ஹி அந்த⁴காரவிரஹிதா ஹோதி, யா புண்ணமாய ரத்தி ஜுண்ஹோபா⁴ஸிதா. அந்த⁴காரோபி ‘‘திமிஸா’’தி ந வத்தப்³போ³ ஹோதி அப்³ப⁴மஹிகாதி³உபக்கிலேஸவிரஹிதே தே³வே. மஹந்த⁴காரோ ஹி ‘‘திமிஸா’’தி வுச்சதி. அயம் பன அமாவஸீ ரத்தி தே³வோ ச மேக⁴படலஸஞ்ச²ன்னோ. தேன வுத்தம் – ‘‘ரத்தந்த⁴காரதிமிஸாயந்தி ரத்தியா அந்த⁴காரே மஹாதிமிஸாய’’ந்தி. அப்³போ⁴காஸேதி அப்படிச்ச²ன்னே ஓகாஸே விஹாரங்க³ணே. தேலப்பதீ³பேஸு ஜா²யமானேஸூதி தேலபஜ்ஜோதேஸு ஜலமானேஸு.
நனு ச ப⁴க³வதோ ப்³யாமப்பபா⁴ பகதியா ப்³யாமமத்தப்பதே³ஸம் அபி⁴ப்³யாபேத்வா சந்தி³மஸூரியாலோகம் அபி⁴ப⁴வித்வா க⁴னப³ஹலம் பு³த்³தா⁴லோகம் விஸ்ஸஜ்ஜேந்தீ அந்த⁴காரம் வித⁴மித்வா திட்ட²தி, காயப்பபா⁴பி நீலபீதாதி³வஸேன ச²ப்³ப³ண்ணக⁴னபு³த்³த⁴ரஸ்மியோ விஸ்ஸஜ்ஜேத்வா பகதியாவ ஸமந்ததோ அஸீதிஹத்த²ப்பதே³ஸம் ஓபா⁴ஸேந்தீ திட்ட²தி, ஏவம் பு³த்³தா⁴லோகேனேவ ஏகோபா⁴ஸபூ⁴தே ப⁴க³வதோ நிஸின்னோகாஸே பதீ³பகரணே கிச்சம் நத்தீ²தி? ஸச்சம் நத்தி², ததா²பி புஞ்ஞத்தி²கா உபாஸகா ப⁴க³வதோ பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ ச பூஜாகரணத்த²ம் தே³வஸிகம் தேலப்பதீ³பம் உபட்ட²பேந்தி. ததா² ஹி வுத்தம் – ஸாமஞ்ஞப²லேபி ‘‘ஏதே மண்ட³லமாலே தீ³பா ஜா²யந்தீ’’தி (தீ³. நி. 1.159). ‘‘ரத்தந்த⁴காரதிமிஸாய’’ந்தி இத³ம்பி தஸ்ஸா ரத்தியா ஸபா⁴வகித்தனத்த²ம் வுத்தம், ந பன ப⁴க³வதோ நிஸின்னோகாஸஸ்ஸ அந்த⁴காரபா⁴வதோ. பூஜாகரணத்த²மேவ ஹி ததா³பி உபாஸகேஹி பதீ³பா காரிதா.
தஸ்மிஞ்ஹி தி³வஸே ஸாவத்தி²வாஸினோ ப³ஹூ உபாஸகா பாதோவ ஸரீரபடிஜக்³க³னம் கத்வா விஹாரம் க³ந்த்வா உபோஸத²ங்கா³னி ஸமாதி³யித்வா பு³த்³த⁴ப்பமுக²ம் பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் நிமந்தேத்வா நக³ரம் பவிஸித்வா மஹாதா³னானி பவத்தேத்வா ப⁴க³வந்தம் பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஞ்ச அனுக³ந்த்வா நிவத்தித்வா அத்தனோ அத்தனோ கே³ஹானி க³ந்த்வா ஸயம்பி பரிபு⁴ஞ்ஜித்வா ஸுத்³த⁴வத்த²னிவத்தா² ஸுத்³து⁴த்தராஸங்கா³ க³ந்த⁴மாலாதி³ஹத்தா² விஹாரம் க³ந்த்வா ப⁴க³வந்தம் பூஜேத்வா கேசி மனோபா⁴வனீயே பி⁴க்கூ² பயிருபாஸந்தா கேசி யோனிஸோமனஸிகரோந்தா தி³வஸபா⁴க³ம் வீதினாமேஸும். தே ஸாயன்ஹஸமயே ப⁴க³வதோ ஸந்திகே த⁴ம்மம் ஸுத்வா ஸத்த²ரி த⁴ம்மஸபா⁴மண்ட³பதோ பட்டா²ய க³ந்த⁴குடிஸமீபே அஜ்ஜோ²காஸே பஞ்ஞத்தவரபு³த்³தா⁴ஸனே நிஸின்னே, பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ ச ப⁴க³வந்தம் உபஸங்கமித்வா பயிருபாஸந்தே உபோஸத²விஸோத⁴னத்த²ஞ்சேவ யோனிஸோமனஸிகாரபரிப்³ரூஹனத்த²ஞ்ச நக³ரம் அக³ந்த்வா விஹாரேயேவ வஸிதுகாமா ஓஹீயிம்ஸு. அத² தே ப⁴க³வதோ பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ ச பூஜாகரணத்த²ம் ப³ஹூ தேலப்பதீ³பே ஆரோபேத்வா ஸத்தா²ரம் உபஸங்கமித்வா வந்தி³த்வா பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ ச அஞ்ஜலிம் கத்வா பி⁴க்கூ²னம் பரியந்தே நிஸின்னா கத²ம் ஸமுட்டா²பேஸும், ‘‘ப⁴ந்தே, இமே தித்தி²யா நானாவிதா⁴னி தி³ட்டி²க³தானி அபி⁴னிவிஸ்ஸ வோஹரந்தி, ததா² வோஹரந்தா ச கதா³சி ஸஸ்ஸதம், கதா³சி அஸஸ்ஸதம், உச்சே²தா³தீ³ஸு அஞ்ஞதரந்தி ஏகஸ்மிம்யேவ அட்ட²த்வா நவனவானி தி³ட்டி²க³தானி ‘இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’ந்தி பக்³க³ய்ஹ திட்ட²ந்தி உம்மத்தகஸதி³ஸா, தேஸம் ததா² அபி⁴னிவிட்டா²னம் கா க³தி, கோ அபி⁴ஸம்பராயோ’’தி. தேன ச ஸமயேன ப³ஹூ படங்க³பாணகா பதந்தா பதந்தா தேஸு தேலப்பதீ³பேஸு நிபதந்தி. தேன வுத்தம் – ‘‘தேன கோ² பன ஸமயேன ஸம்ப³ஹுலா அதி⁴பாதகா’’திஆதி³.
தத்த² அதி⁴பாதகாதி படங்க³பாணகா, யே ‘‘ஸலபா⁴’’திபி வுச்சந்தி. தே ஹி தீ³பஸிக²ம் அதி⁴பதனதோ ‘‘அதி⁴பாதகா’’தி அதி⁴ப்பேதா. ஆபாதபரிபாதந்தி ஆபாதம் பரிபாதம், ஆபதித்வா ஆபதித்வா பரிபதித்வா பரிபதித்வா, அபி⁴முக²பாதஞ்சேவ பரிப்³ப⁴மித்வா பாதஞ்ச கத்வாதி அத்தோ². ‘‘ஆபாதே² பரிபாத’’ந்தி கேசி பட²ந்தி, ஆபாதே² பதீ³பஸ்ஸ அத்தனோ ஆபாத²க³மனே ஸதி பரிபதித்வா பரிபதித்வாதி அத்தோ². அனயந்தி அவட்³டி⁴ம் து³க்க²ம். ப்³யஸனந்தி வினாஸம். புரிமபதே³ன ஹி மரணமத்தம் து³க்க²ம், பச்சி²மபதே³ன மரணம் தேஸம் தீ³பேதி. தத்த² கேசி பாணகா ஸஹ பதனேன மரிம்ஸு, கேசி மரணமத்தம் து³க்க²ம் ஆபஜ்ஜிம்ஸு.
ஏதமத்த²ம் விதி³த்வாதி ஏதம் அதி⁴பாதகபாணகானம் அத்தஹிதம் அஜானந்தானம் அத்துபக்கமவஸேன நிரத்த²கப்³யஸனாபத்திம் விதி³த்வா தேஸம் விய தி³ட்டி²க³திகானம் தி³ட்டா²பி⁴னிவேஸேன அனயப்³யஸனாபத்திதீ³பகம் இமம் உதா³னம் உதா³னேஸி.
தத்த² உபாதிதா⁴வந்தி ந ஸாரமேந்தீதி ஸீலஸமாதி⁴பஞ்ஞாவிமுத்திஆதி³பே⁴த³ம் ஸாரம் ந ஏந்தி, சதுஸச்சாபி⁴ஸமயவஸேன ந அதி⁴க³ச்ச²ந்தி. தஸ்மிம் பன ஸஉபாயே ஸாரே திட்ட²ந்தேயேவ விமுத்தாபி⁴லாஸாய தம் உபேந்தா விய ஹுத்வாபி தி³ட்டி²விபல்லாஸேன அதிதா⁴வந்தி அதிக்கமித்வா க³ச்ச²ந்தி, பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தே⁴ ‘‘நிச்சம் ஸுப⁴ம் ஸுக²ம் அத்தா’’தி அபி⁴னிவிஸித்வா க³ண்ஹந்தாதி அத்தோ². நவம் நவம் ப³ந்த⁴னம் ப்³ரூஹயந்தீதி ததா² க³ண்ஹந்தா ச தண்ஹாதி³ட்டி²ஸங்கா²தம் நவம் நவம் ப³ந்த⁴னம் ப்³ரூஹயந்தி வட்³ட⁴யந்தி. பதந்தி பஜ்ஜோதமிவாதி⁴பாதகா, தி³ட்டே² ஸுதே இதிஹேகே நிவிட்டா²தி ஏவம் தண்ஹாதி³ட்டி²ப³ந்த⁴னேஹி ப³த்³த⁴த்தா ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா தி³ட்டே² அத்தனா சக்கு²விஞ்ஞாணேன தி³ட்டி²த³ஸ்ஸனேனேவ வா தி³ட்டே² அனுஸ்ஸவூபலப்³ப⁴மத்தேனேவ ச ஸுதே ‘‘இதிஹ ஏகந்ததோ ஏவமேத’’ந்தி நிவிட்டா² தி³ட்டா²பி⁴னிவேஸேன ‘‘ஸஸ்ஸத’’ந்திஆதி³னா அபி⁴னிவிட்டா², ஏகந்தஹிதம் வா நிஸ்ஸரணம் அஜானந்தா ராகா³தீ³ஹி ஏகாத³ஸஹி அக்³கீ³ஹி ஆதி³த்தம் ப⁴வத்தயஸங்கா²தம் அங்கா³ரகாஸும்யேவ இமே விய அதி⁴பாதகா இமம் பஜ்ஜோதம் பதந்தி, ந ததோ ஸீஸம் உக்கி²பிதும் ஸக்கோந்தீதி அத்தோ².
நவமஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.
10. உப்பஜ்ஜந்திஸுத்தவண்ணனா
60. த³ஸமே யாவகீவந்தி யத்தகம் காலம். யதோதி யதா³, யதோ பட்டா²ய, யஸ்மிம் காலேதி வா அத்தோ². ஏவமேதம், ஆனந்தா³தி, ஆனந்த³, ததா²க³தே உப்பன்னே ததா²க³தஸ்ஸ ததா²க³தஸாவகானம்யேவ ச லாப⁴ஸக்காரோ அபி⁴வட்³ட⁴தி, தித்தி²யா பன நித்தேஜா விஹதப்பபா⁴ பஹீனலாப⁴ஸக்காரா ஹோந்தீதி யம் தயா வுத்தம், ஏதம் ஏவம், ந ஏதஸ்ஸ அஞ்ஞதா²பா⁴வோ. சக்கவத்தினோ ஹி சக்கரதனஸ்ஸ பாதுபா⁴வேன லோகோ சக்கரதனம் முஞ்சித்வா அஞ்ஞத்த² பூஜாஸக்காரஸம்மானம் ந பவத்தேதி, சக்கரதனமேவ பன ஸப்³போ³ லோகோ ஸப்³ப³பா⁴வேஹி ஸக்கரோதி க³ரும் கரோதி மானேதி பூஜேதி. இதி வட்டானுஸாரிபுஞ்ஞமத்தனிஸ்ஸந்த³ஸ்ஸபி தாவ மஹந்தோ ஆனுபா⁴வோ, கிமங்க³ம் பன விவட்டானுஸாரிபுஞ்ஞப²லூபத்த²ம்ப⁴ஸ்ஸ அனந்தாபரிமேய்யகு³ணக³ணாதா⁴ரஸ்ஸ பு³த்³த⁴ரதனஸ்ஸ த⁴ம்மரதனஸ்ஸ ஸங்க⁴ரதனஸ்ஸ சாதி த³ஸ்ஸேதி.
ப⁴க³வா ஹி ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் பத்வா பவத்தவரத⁴ம்மசக்கோ அனுக்கமேன லோகே ஏகஸட்டி²யா அரஹந்தேஸு ஜாதேஸு ஸட்டி² அரஹந்தே ஜனபத³சாரிகாய விஸ்ஸஜ்ஜேத்வா உருவேலம் பத்வா உருவேலகஸ்ஸபப்பமுகே² ஸஹஸ்ஸஜடிலே அரஹத்தே பதிட்டா²பேத்வா தேஹி பரிவுதோ லட்டி²வனுய்யானே நிஸீதி³த்வா பி³ம்பி³ஸாரப்பமுகா²னம் அங்க³மக³த⁴வாஸீனம் த்³வாத³ஸ நஹுதானி ஸாஸனே ஓதாரேத்வா யதா³ ராஜக³ஹே விஹாஸி, ததோ பட்டா²ய ப⁴க³வதோ பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ ச யதா² யதா² உபரூபரி உளாரலாப⁴ஸக்காரோ அபி⁴வட்³ட⁴தி, ததா² ததா² ஸப்³ப³தித்தி²யானம் லாப⁴ஸக்காரோ பரிஹாயி ஏவ.
அதே²கதி³வஸம் ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ தி³வாட்டா²னே நிஸின்னோ ப⁴க³வதோ ச அரியஸங்க⁴ஸ்ஸ ச ஸம்மாபடிபத்திம் பச்சவேக்கி²த்வா பீதிஸோமனஸ்ஸஜாதோ ‘‘கத²ம் நு கோ² தித்தி²யான’’ந்தி தேஸம் படிபத்திம் ஆவஜ்ஜேஸி. அத²ஸ்ஸ நேஸம் ஸப்³ப³தா²பி து³ப்படிபத்தியேவ உபட்டா²ஸி. ஸோ ‘‘ஏவம்மஹானுபா⁴வே நாம புஞ்ஞூபனிஸ்ஸயஸ்ஸ த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபத்தியா ச உக்கம்ஸபாரமிப்பத்தே ப⁴க³வதி, அரியஸங்கே⁴ ச த⁴ரந்தே கத²ம் இமே அஞ்ஞதித்தி²யா ஏவம் து³ப்படிபன்னா அகதபுஞ்ஞா வராகா லாபி⁴னோ ஸக்கதா ப⁴விஸ்ஸந்தீ’’தி தித்தி²யானம் லாப⁴ஸக்காரஹானிம் நிஸ்ஸாய காருஞ்ஞம் உப்பாதே³த்வா அத² அத்தனோ பரிவிதக்கம் ‘‘யாவகீவஞ்ச, ப⁴ந்தே’’திஆதி³னா ப⁴க³வதோ ஆரோசேஸி. ப⁴க³வா ச தம், ‘‘ஆனந்த³, தயா மிச்சா² பரிவிதக்கித’’ந்தி அவத்வா ஸுவண்ணாலிங்க³ஸதி³ஸம் கீ³வம் உன்னாமேத்வா ஸுபுப்பி²தஸதபத்தஸஸ்ஸிரிகம் மஹாமுக²ம் அபி⁴ப்பஸன்னதரம் கத்வா ‘‘ஏவமேதம், ஆனந்தா³’’தி ஸம்பஹம்ஸித்வா ‘‘யாவகீவஞ்சா’’திஆதி³னா தஸ்ஸ வசனம் பச்சனுமோதி³. தேன வுத்தம் – ‘‘அத² கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³…பே… பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴ சா’’தி. அத² ப⁴க³வா தஸ்ஸம் அட்டு²ப்பத்தியம் அதீதேபி மயி அனுப்பன்னே ஏகச்சே நீசஜனா ஸம்மானம் லபி⁴த்வா மம உப்பாத³தோ பட்டா²ய ஹதலாப⁴ஸக்காரா அஹேஸுந்தி பா³வேருஜாதகம் (ஜா. 1.4.153 ஆத³யோ) கதே²ஸி.
ஏதமத்த²ம் விதி³த்வாதி தி³ட்டி²க³திகானம் தாவ ஸக்காரஸம்மானோ யாவ ந ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴ லோகே உப்பஜ்ஜந்தி, தேஸம் பன உப்பாத³தோ பட்டா²ய தே ஹதலாப⁴ஸக்காரா நிப்பபா⁴ நித்தேஜாவ ஹோந்தி, து³ப்படிபத்தியா து³க்க²தோ ச ந முச்சந்தீதி ஏதமத்த²ம் ஸப்³பா³காரதோ விதி³த்வா தத³த்த²தீ³பனம் இமம் உதா³னம் உதா³னேஸி.
தத்த² ஓபா⁴ஸதி தாவ ஸோ கிமீதி ஸோ க²ஜ்ஜூபனககிமி தாவதே³வ ஓபா⁴ஸதி ஜோததி தி³ப்³ப³தி. யாவ ந உன்னமதே பப⁴ங்கரோதி தீஸுபி மஹாதீ³பேஸு ஏகக்க²ணே ஆலோககரணேன ‘‘பப⁴ங்கரோ’’தி லத்³த⁴னாமோ ஸூரியோ யாவ ந உக்³க³மதி ந உதே³தி. அனுக்³க³தே ஹி ஸூரியே லத்³தோ⁴காஸா க²ஜ்ஜூபனகா விபரிவத்தமானாபி கண்டகப²லஸதி³ஸா தமஸி விஜ்ஜோதந்தி. ஸ வேரோசனம்ஹி உக்³க³தே, ஹதப்பபோ⁴ ஹோதி ந சாபி பா⁴ஸதீதி ஸமந்ததோ அந்த⁴காரம் வித⁴மித்வா கிரணஸஹஸ்ஸேன விரோசனஸபா⁴வதாய வேரோசனனாமகே ஆதி³ச்சே உட்டி²தே ஸோ க²ஜ்ஜூபனகோ ஹதப்பபோ⁴ நித்தேஜோ காளகோ ஹோதி, ரத்தந்த⁴காரே விய ந பா⁴ஸதி ந தி³ப்³ப³தி.
ஏவம் ஓபா⁴ஸிதமேவ தக்கிகானந்தி யதா² தேன க²ஜ்ஜூபனகேன ஸூரியுக்³க³மனதோ புரேயேவ ஓபா⁴ஸிதம் ஹோதி, ஏவம் தக்கேத்வா விதக்கேத்வா பரிகப்பனமத்தேன தி³ட்டீ²னம் க³ஹணதோ ‘‘தக்கிகா’’தி லத்³த⁴னாமேஹி தித்தி²யேஹி ஓபா⁴ஸிதம் அத்தனோ ஸமயதேஜேன தீ³பேத்வா அதி⁴ட்டி²தம் தாவ, யாவ ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴ லோகே நுப்பஜ்ஜந்தி. ந தக்கிகா ஸுஜ்ஜ²ந்தி ந சாபி ஸாவகாதி யதா³ பன ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴ லோகே உப்பஜ்ஜந்தி, ததா³ தி³ட்டி²க³திகா ந ஸுஜ்ஜ²ந்தி ந ஸோப⁴ந்தி, ந சாபி தேஸம் ஸாவகா ஸோப⁴ந்தி, அஞ்ஞத³த்து² விஹதஸோபா⁴ ரத்திகி²த்தா விய ஸரா ந பஞ்ஞாயந்தேவ. அத² வா யாவ ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴ லோகே நுப்பஜ்ஜந்தி, தாவதே³வ தக்கிகானம் ஓபா⁴ஸிதம் அத்தனோ ஸமயேன ஜோதனம் பா³லலாபனம், ந ததோ பரம். கஸ்மா? யஸ்மா ந தக்கிகா ஸுஜ்ஜ²ந்தி, ந சாபி ஸாவகா. தே ஹி து³ரக்கா²தத⁴ம்மவினயா ஸம்மாபடிபத்திரஹிதா ந ஸம்ஸாரதோ ஸுஜ்ஜ²ந்தி அனிய்யானிகஸாஸனத்தா. தேனாஹ ‘‘து³த்³தி³ட்டீ² ந து³க்கா² பமுச்சரே’’தி. தக்கிகா ஹி அயாதா²வலத்³தி⁴கதாய து³த்³தி³ட்டி²னோ மிச்சா²பி⁴னிவிட்ட²தி³ட்டி²கா விபரீதத³ஸ்ஸனா தம் தி³ட்டி²ம் அனிஸ்ஸஜ்ஜித்வா ஸம்ஸாரது³க்க²தோ ந கதா³சிபி முச்சந்தீதி.
த³ஸமஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.
நிட்டி²தா ச ஜச்சந்த⁴வக்³க³வண்ணனா.