12. த்³வயதானுபஸ்ஸனாஸுத்தவண்ணனா

ஏவம் மே ஸுதந்தி த்³வயதானுபஸ்ஸனாஸுத்தம். கா உப்பத்தி? இமஸ்ஸ ஸுத்தஸ்ஸ அத்தஜ்ஜா²ஸயதோ உப்பத்தி. அத்தஜ்ஜா²ஸயேன ஹி ப⁴க³வா இமம் ஸுத்தம் தே³ஸேஸி. அயமேத்த² ஸங்கே²போ, வித்தா²ரோ பனஸ்ஸ அத்த²வண்ணனாயமேவ ஆவி ப⁴விஸ்ஸதி. தத்த² ஏவம் மே ஸுதந்திஆதீ³னி வுத்தனயானேவ. புப்³பா³ராமேதி ஸாவத்தி²னக³ரஸ்ஸ புரத்தி²மதி³ஸாயம் ஆராமே. மிகா³ரமாது பாஸாதே³தி ஏத்த² விஸாகா² உபாஸிகா அத்தனோ ஸஸுரேன மிகா³ரேன ஸேட்டி²னா மாதுட்டா²னே ட²பிதத்தா ‘‘மிகா³ரமாதா’’தி வுச்சதி. தாய மிகா³ரமாதுயா நவகோடிஅக்³க⁴னகம் மஹாலதாபிளந்த⁴னம் விஸ்ஸஜ்ஜேத்வா காராபிதோ பாஸாதோ³ ஹேட்டா² ச உபரி ச பஞ்ச பஞ்ச க³ப்³ப⁴ஸதானி கத்வா ஸஹஸ்ஸகூடாகா³ரக³ப்³போ⁴, ஸோ ‘‘மிகா³ரமாதுபாஸாதோ³’’தி வுச்சதி. தஸ்மிம் மிகா³ரமாது பாஸாதே³.

தேன கோ² பன ஸமயேன ப⁴க³வாதி யம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²ம் நிஸ்ஸாய புப்³பா³ராமே மிகா³ரமாது பாஸாதே³ விஹரதி, தேன ஸமயேன. தத³ஹுபோஸதே²தி தஸ்மிம் அஹு உபோஸதே², உபோஸத²தி³வஸேதி வுத்தம் ஹோதி. பன்னரஸேதி இத³ம் உபோஸத²க்³க³ஹணேன ஸம்பத்தாவஸேஸுபோஸத²படிக்கே²பவசனம். புண்ணாய புண்ணமாய ரத்தியாதி பன்னரஸதி³வஸத்தா தி³வஸக³ணனாய அப்³பா⁴தி³உபக்கிலேஸவிரஹத்தா ரத்திகு³ணஸம்பத்தியா ச புண்ணத்தா புண்ணாய, பரிபுண்ணசந்த³த்தா புண்ணமாய ச ரத்தியா. பி⁴க்கு²ஸங்க⁴பரிவுதோதி பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன பரிவுதோ. அப்³போ⁴காஸே நிஸின்னோ ஹோதீதி மிகா³ரமாது ரதனபாஸாத³பரிவேணே அப்³போ⁴காஸே உபரி அப்படிச்ச²ன்னே ஓகாஸே பஞ்ஞத்தவரபு³த்³தா⁴ஸனே நிஸின்னோ ஹோதி. துண்ஹீபூ⁴தம் துண்ஹீபூ⁴தந்தி அதீவ துண்ஹீபூ⁴தம், யதோ யதோ வா அனுவிலோகேதி, ததோ ததோ துண்ஹீபூ⁴தம், துண்ஹீபூ⁴தம் வாசாய, புன துண்ஹீபூ⁴தம் காயேன. பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் அனுவிலோகேத்வாதி தம் பரிவாரேத்வா நிஸின்னம் அனேகஸஹஸ்ஸபி⁴க்கு²பரிமாணம் துண்ஹீபூ⁴தம் துண்ஹீபூ⁴தம் பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் ‘‘ஏத்தகா ஏத்த² ஸோதாபன்னா, ஏத்தகா ஸகதா³கா³மினோ, ஏத்தகா அனாகா³மினோ ஏத்தகா ஆரத்³த⁴விபஸ்ஸகா கல்யாணபுது²ஜ்ஜனா, இமஸ்ஸ பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ கீதி³ஸீ த⁴ம்மதே³ஸனா ஸப்பாயா’’தி ஸப்பாயத⁴ம்மதே³ஸனாபரிச்சே²த³னத்த²ம் இதோ சிதோ ச விலோகேத்வா.

யே தே, பி⁴க்க²வே, குஸலா த⁴ம்மாதி யே தே ஆரோக்³யட்டே²ன அனவஜ்ஜட்டே²ன இட்ட²ப²லட்டே²ன கோஸல்லஸம்பூ⁴தட்டே²ன ச குஸலா ஸத்ததிம்ஸபோ³தி⁴பக்கி²யத⁴ம்மா, தஜ்ஜோதகா வா பரியத்தித⁴ம்மா. அரியா நிய்யானிகா ஸம்போ³த⁴கா³மினோதி உபக³ந்தப்³ப³ட்டே²ன அரியா, லோகதோ நிய்யானட்டே²ன நிய்யானிகா, ஸம்போ³த⁴ஸங்கா²தம் அரஹத்தம் க³மனட்டே²ன ஸம்போ³த⁴கா³மினோ. தேஸம் வோ பி⁴க்க²வே…பே… ஸவனாய, தேஸம் பி⁴க்க²வே குஸலானம்…பே… ஸம்போ³த⁴கா³மீனம் கா உபனிஸா, கிம் காரணம், கிம் பயோஜனம் தும்ஹாகம் ஸவனாய, கிமத்த²ம் தும்ஹே தே த⁴ம்மே ஸுணாதா²தி வுத்தம் ஹோதி. யாவதே³வ த்³வயதானம் த⁴ம்மானம் யதா²பூ⁴தம் ஞாணாயாதி ஏத்த² யாவதே³வாதி பரிச்சே²தா³வதா⁴ரணவசனம். த்³வே அவயவா ஏதேஸந்தி த்³வயா, த்³வயா ஏவ த்³வயதா, தேஸம் த்³வயதானம். ‘‘த்³வயான’’ந்திபி பாடோ². யதா²பூ⁴தம் ஞாணாயாதி அவிபரீதஞாணாய. கிம் வுத்தம் ஹோதி? யதே³தம் லோகியலோகுத்தராதி³பே⁴தே³ன த்³விதா⁴ வவத்தி²தானம் த⁴ம்மானம் விபஸ்ஸனாஸங்கா²தம் யதா²பூ⁴தஞாணம், ஏதத³த்தா²ய ந இதோ பி⁴ய்யோதி, ஸவனேன ஹி ஏத்தகம் ஹோதி, தது³த்தரி விஸேஸாதி⁴க³மோ பா⁴வனாயாதி. கிஞ்ச த்³வயதம் வதே³தா²தி ஏத்த² பன ஸசே, வோ பி⁴க்க²வே, ஸியா, கிஞ்ச தும்ஹே, ப⁴ந்தே, த்³வயதம் வதே³தா²தி அயமதி⁴ப்பாயோ. பத³த்தோ² பன ‘‘கிஞ்ச த்³வயதாபா⁴வம் வதே³தா²’’தி.

(1) ததோ ப⁴க³வா த்³வயதம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘இத³ம் து³க்க²’’ந்தி ஏவமாதி³மாஹ. தத்த² த்³வயதானம் சதுஸச்சத⁴ம்மானம் ‘‘இத³ம் து³க்க²ம், அயம் து³க்க²ஸமுத³யோ’’தி ஏவம் லோகியஸ்ஸ ஏகஸ்ஸ அவயவஸ்ஸ ஸஹேதுகஸ்ஸ வா து³க்க²ஸ்ஸ த³ஸ்ஸனேன அயம் ஏகானுபஸ்ஸனா, இதரா லோகுத்தரஸ்ஸ து³தியஸ்ஸ அவயவஸ்ஸ ஸஉபாயஸ்ஸ வா நிரோத⁴ஸ்ஸ த³ஸ்ஸனேன து³தியானுபஸ்ஸனா. பட²மா சேத்த² ததியசதுத்த²விஸுத்³தீ⁴ஹி ஹோதி, து³தியா பஞ்சமவிஸுத்³தி⁴யா. ஏவம் ஸம்மா த்³வயதானுபஸ்ஸினோதி இமினா வுத்தனயேன ஸம்மா த்³வயத⁴ம்மே அனுபஸ்ஸந்தஸ்ஸ ஸதியா அவிப்பவாஸேன அப்பமத்தஸ்ஸ, காயிகசேதஸிகவீரியாதாபேன ஆதாபினோ காயே ச ஜீவிதே ச நிரபேக்க²த்தா, பஹிதத்தஸ்ஸ. பாடிகங்க²ந்தி இச்சி²தப்³ப³ம். தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே அஞ்ஞாதி அஸ்மிம்யேவ அத்தபா⁴வே அரஹத்தம். ஸதி வா உபாதி³ஸேஸே அனாகா³மிதாதி ‘‘உபாதி³ஸேஸ’’ந்தி புனப்³ப⁴வவஸேன உபாதா³தப்³ப³க்க²ந்த⁴ஸேஸம் வுச்சதி, தஸ்மிம் வா ஸதி அனாகா³மிபா⁴வோ படிகங்கோ²தி த³ஸ்ஸேதி. தத்த² கிஞ்சாபி ஹேட்டி²மப²லானிபி ஏவம் த்³வயதானுபஸ்ஸினோவ ஹோந்தி, உபரிமப²லேஸு பன உஸ்ஸாஹம் ஜனேந்தோ ஏவமாஹ.

இத³மவோசாதிஆதி³ ஸங்கீ³திகாரானம் வசனம். தத்த² இத³ந்தி ‘‘யே தே, பி⁴க்க²வே’’திஆதி³வுத்தனித³ஸ்ஸனம். ஏதந்தி இதா³னி ‘‘யே து³க்க²’’ந்தி ஏவமாதி³வத்தப்³ப³கா³தா²ப³ந்த⁴னித³ஸ்ஸனம். இமா ச கா³தா² சதுஸச்சதீ³பகத்தா வுத்தத்த²தீ³பிகா ஏவ, ஏவம் ஸந்தேபி கா³தா²ருசிகானம் பச்சா² ஆக³தானம் புப்³பே³ வுத்தம் அஸமத்த²தாய அனுக்³க³ஹேத்வா ‘‘இதா³னி யதி³ வதே³ய்ய ஸுந்த³ர’’ந்தி ஆகங்க²ந்தானம் விக்கி²த்தசித்தானஞ்ச அத்தா²ய வுத்தா. விஸேஸத்த²தீ³பிகா வாதி அவிபஸ்ஸகே விபஸ்ஸகே ச த³ஸ்ஸேத்வா தேஸம் வட்டவிவட்டத³ஸ்ஸனதோ, தஸ்மா விஸேஸத்த²த³ஸ்ஸனத்த²மேவ வுத்தா. ஏஸ நயோ இதோ பரம்பி கா³தா²வசனேஸு.

730. தத்த² யத்த² சாதி நிப்³பா³னம் த³ஸ்ஸேதி. நிப்³பா³னே ஹி து³க்க²ம் ஸப்³ப³ஸோ உபருஜ்ஜ²தி, ஸப்³ப³ப்பகாரம் உபருஜ்ஜ²தி, ஸஹேதுகம் உபருஜ்ஜ²தி, அஸேஸஞ்ச உபருஜ்ஜ²தி. தஞ்ச மக்³க³ந்தி தஞ்ச அட்ட²ங்கி³கம் மக்³க³ம்.

731-3. சேதோவிமுத்திஹீனா தே, அதோ² பஞ்ஞாவிமுத்தியாதி ஏத்த² அரஹத்தப²லஸமாதி⁴ ராக³விராகா³ சேதோவிமுத்தி, அரஹத்தப²லபஞ்ஞா அவிஜ்ஜாவிராகா³ பஞ்ஞாவிமுத்தீதி வேதி³தப்³பா³. தண்ஹாசரிதேன வா அப்பனாஜா²னப³லேன கிலேஸே விக்க²ம்பே⁴த்வா அதி⁴க³தம் அரஹத்தப²லம் ராக³விராகா³ சேதோவிமுத்தி, தி³ட்டி²சரிதேன உபசாரஜ்ஜா²னமத்தம் நிப்³ப³த்தேத்வா விபஸ்ஸித்வா அதி⁴க³தம் அரஹத்தப²லம் அவிஜ்ஜாவிராகா³ பஞ்ஞாவிமுத்தி. அனாகா³மிப²லம் வா காமராக³ம் ஸந்தா⁴ய ராக³விராகா³ சேதோவிமுத்தி, அரஹத்தப²லம் ஸப்³ப³ப்பகாரதோ அவிஜ்ஜாவிராகா³ பஞ்ஞாவிமுத்தீதி. அந்தகிரியாயாதி வட்டது³க்க²ஸ்ஸ அந்தகரணத்தா²ய. ஜாதிஜரூபகா³தி ஜாதிஜரம் உபக³தா, ஜாதிஜராய வா உபக³தா, ந பரிமுச்சந்தி ஜாதிஜராயாதி ஏவம் வேதி³தப்³பா³. ஸேஸமேத்த² ஆதி³தோ பபு⁴தி பாகடமேவ. கா³தா²பரியோஸானே ச ஸட்டி²மத்தா பி⁴க்கூ² தம் தே³ஸனம் உக்³க³ஹேத்வா விபஸ்ஸித்வா தஸ்மிம்யேவ ஆஸனே அரஹத்தம் பாபுணிம்ஸு. யதா² சேத்த², ஏவம் ஸப்³ப³வாரேஸு.

(2) அதோ ஏவ ப⁴க³வா ‘‘ஸியா அஞ்ஞேனபி பரியாயேனா’’திஆதி³னா நயேன நானப்பகாரதோ த்³வயதானுபஸ்ஸனம் ஆஹ. தத்த² து³தியவாரே உபதி⁴பச்சயாதி ஸாஸவகம்மபச்சயா. ஸாஸவகம்மஞ்ஹி இத⁴ ‘‘உபதீ⁴’’தி அதி⁴ப்பேதம். அஸேஸவிராக³னிரோதா⁴தி அஸேஸம் விராகே³ன நிரோதா⁴, அஸேஸவிராக³ஸங்கா²தா வா நிரோதா⁴.

734. உபதி⁴னிதா³னாதி கம்மபச்சயா. து³க்க²ஸ்ஸ ஜாதிப்பப⁴வானுபஸ்ஸீதி வட்டது³க்க²ஸ்ஸ ஜாதிகாரணம் ‘‘உபதீ⁴’’தி அனுபஸ்ஸந்தோ. ஸேஸமேத்த² பாகடமேவ. ஏவம் அயம்பி வாரோ சத்தாரி ஸச்சானி தீ³பேத்வா அரஹத்தனிகூடேனேவ வுத்தோ. யதா² சாயம், ஏவம் ஸப்³ப³வாரா.

(3) தத்த² ததியவாரே அவிஜ்ஜாபச்சயாதி ப⁴வகா³மிகம்மஸம்பா⁴ரஅவிஜ்ஜாபச்சயா. து³க்க²ம் பன ஸப்³ப³த்த² வட்டது³க்க²மேவ.

735. ஜாதிமரணஸம்ஸாரந்தி க²ந்த⁴னிப்³ப³த்திம் ஜாதிம் க²ந்த⁴பே⁴த³ம் மரணம் க²ந்த⁴படிபாடிம் ஸம்ஸாரஞ்ச. வஜந்தீதி க³ச்ச²ந்தி உபேந்தி. இத்த²பா⁴வஞ்ஞதா²பா⁴வந்தி இமம் மனுஸ்ஸபா⁴வம் இதோ அவஸேஸஅஞ்ஞனிகாயபா⁴வஞ்ச. க³தீதி பச்சயபா⁴வோ.

736. அவிஜ்ஜா ஹாயந்தி அவிஜ்ஜா ஹி அயம். விஜ்ஜாக³தா ச யே ஸத்தாதி யே ச அரஹத்தமக்³க³விஜ்ஜாய கிலேஸே விஜ்ஜி²த்வா க³தா கீ²ணாஸவஸத்தா. ஸேஸமுத்தானத்த²மேவ.

(4) சதுத்த²வாரே ஸங்கா²ரபச்சயாதி புஞ்ஞாபுஞ்ஞானேஞ்ஜாபி⁴ஸங்கா²ரபச்சயா.

738-9. ஏதமாதீ³னவம் ஞத்வாதி யதி³த³ம் து³க்க²ம் ஸங்கா²ரபச்சயா, ஏதம் ஆதீ³னவந்தி ஞத்வா. ஸப்³ப³ஸங்கா²ரஸமதா²தி ஸப்³பே³ஸம் வுத்தப்பகாரானம் ஸங்கா²ரானம் மக்³க³ஞாணேன ஸமதா², உபஹததாய ப²லஸமத்த²தாயாதி வுத்தம் ஹோதி. ஸஞ்ஞானந்தி காமஸஞ்ஞாதீ³னம் மக்³கே³னேவ உபரோத⁴னா. ஏதம் ஞத்வா யதா²தத²ந்தி ஏதம் து³க்க²க்க²யம் அவிபரீதம் ஞத்வா. ஸம்மத்³த³ஸாதி ஸம்மாத³ஸ்ஸனா. ஸம்மத³ஞ்ஞாயாதி ஸங்க²தம் அனிச்சாதி³தோ, அஸங்க²தஞ்ச நிச்சாதி³தோ ஞத்வா. மாரஸம்யோக³ந்தி தேபூ⁴மகவட்டம். ஸேஸமுத்தானத்த²மேவ.

(5) பஞ்சமவாரே விஞ்ஞாணபச்சயாதி கம்மஸஹஜாதஅபி⁴ஸங்கா²ரவிஞ்ஞாணபச்சயா.

741. நிச்சா²தோதி நித்தண்ஹோ. பரினிப்³பு³தோதி கிலேஸபரினிப்³பா³னேன பரினிப்³பு³தோ ஹோதி. ஸேஸம் பாகடமேவ.

(6) ச²ட்ட²வாரே ப²ஸ்ஸபச்சயாதி அபி⁴ஸங்கா²ரவிஞ்ஞாணஸம்பயுத்தப²ஸ்ஸபச்சயாதி அத்தோ². ஏவம் ஏத்த² பத³படிபாடியா வத்தப்³பா³னி நாமரூபஸளாயதனானி அவத்வா ப²ஸ்ஸோ வுத்தோ. தானி ஹி ரூபமிஸ்ஸகத்தா கம்மஸம்பயுத்தானேவ ந ஹோந்தி, இத³ஞ்ச வட்டது³க்க²ம் கம்மதோ வா ஸம்ப⁴வேய்ய கம்மஸம்பயுத்தத⁴ம்மதோ வாதி.

742-3. ப⁴வஸோதானுஸாரினந்தி தண்ஹானுஸாரினம். பரிஞ்ஞாயாதி தீஹி பரிஞ்ஞாஹி பரிஜானித்வா. அஞ்ஞாயாதி அரஹத்தமக்³க³பஞ்ஞாய ஞத்வா. உபஸமே ரதாதி ப²லஸமாபத்திவஸேன நிப்³பா³னே ரதா. ப²ஸ்ஸாபி⁴ஸமயாதி ப²ஸ்ஸனிரோதா⁴. ஸேஸம் பாகடமேவ.

(7) ஸத்தமவாரே வேத³னாபச்சயாதி கம்மஸம்பயுத்தவேத³னாபச்சயா.

744-5. அது³க்க²மஸுக²ம் ஸஹாதி அது³க்க²மஸுகே²ன ஸஹ. ஏதம் து³க்க²ந்தி ஞத்வானாதி ஏதம் ஸப்³ப³ம் வேத³யிதம் ‘‘து³க்க²காரண’’ந்தி ஞத்வா, விபரிணாமட்டி²திஅஞ்ஞாணது³க்க²தாஹி வா து³க்க²ம் ஞத்வா. மோஸத⁴ம்மந்தி நஸ்ஸனத⁴ம்மம். பலோகினந்தி ஜராமரணேஹி பலுஜ்ஜனத⁴ம்மம். பு²ஸ்ஸ பு²ஸ்ஸாதி உத³யப்³ப³யஞாணேன பு²ஸித்வா பு²ஸித்வா. வயம் பஸ்ஸந்தி அந்தே ப⁴ங்க³மேவ பஸ்ஸந்தோ. ஏவம் தத்த² விஜானதீதி ஏவம் தா வேத³னா விஜானாதி, தத்த² வா து³க்க²பா⁴வம் விஜானாதி. வேத³னானம் க²யாதி ததோ பரம் மக்³க³ஞாணேன கம்மஸம்பயுத்தானம் வேத³னானம் க²யா. ஸேஸமுத்தானமேவ.

(8) அட்ட²மவாரே தண்ஹாபச்சயாதி கம்மஸம்பா⁴ரதண்ஹாபச்சயா.

747. ஏதமாதீ³னவம் ஞத்வா, தண்ஹம் து³க்க²ஸ்ஸ ஸம்ப⁴வந்தி ஏதம் து³க்க²ஸ்ஸ ஸம்ப⁴வம் தண்ஹாய ஆதீ³னவம் ஞத்வா. ஸேஸமுத்தானமேவ.

(9) நவமவாரே உபாதா³னபச்சயாதி கம்மஸம்பா⁴ரஉபாதா³னபச்சயா.

748-9. ப⁴வோதி விபாகப⁴வோ க²ந்த⁴பாதுபா⁴வோ. பூ⁴தோ து³க்க²ந்தி பூ⁴தோ ஸம்பூ⁴தோ வட்டது³க்க²ம் நிக³ச்ச²தி. ஜாதஸ்ஸ மரணந்தி யத்ராபி ‘‘பூ⁴தோ ஸுக²ம் நிக³ச்ச²தீ’’தி பா³லா மஞ்ஞந்தி, தத்ராபி து³க்க²மேவ த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ – ‘‘ஜாதஸ்ஸ மரணம் ஹோதீ’’தி. து³தியகா³தா²ய யோஜனா – அனிச்சாதீ³ஹி ஸம்மத³ஞ்ஞாய பண்டி³தா உபாதா³னக்க²யா ஜாதிக்க²யம் நிப்³பா³னம் அபி⁴ஞ்ஞாய ந க³ச்ச²ந்தி புனப்³ப⁴வந்தி.

(10) த³ஸமவாரே ஆரம்ப⁴பச்சயாதி கம்மஸம்பயுத்தவீரியபச்சயா.

751. அனாரம்பே⁴ விமுத்தினோதி அனாரம்பே⁴ நிப்³பா³னே விமுத்தஸ்ஸ. ஸேஸமுத்தானமேவ.

(11) ஏகாத³ஸமவாரே ஆஹாரபச்சயாதி கம்மஸம்பயுத்தாஹாரபச்சயா. அபரோ நயோ – சதுப்³பி³தா⁴ ஸத்தா ரூபூபகா³, வேத³னூபகா³, ஸஞ்ஞூபகா³, ஸங்கா²ரூபகா³தி. தத்த² ஏகாத³ஸவிதா⁴ய காமதா⁴துயா ஸத்தா ரூபூபகா³ கப³ளீகாராஹாரஸேவனதோ. ரூபதா⁴துயா ஸத்தா அஞ்ஞத்ர அஸஞ்ஞேஹி வேத³னூபகா³ ப²ஸ்ஸாஹாரஸேவனதோ. ஹேட்டா² திவிதா⁴ய அரூபதா⁴துயா ஸத்தா ஸஞ்ஞூபகா³ ஸஞ்ஞாபி⁴னிப்³ப³த்தமனோஸஞ்சேதனாஹாரஸேவனதோ. ப⁴வக்³கே³ ஸத்தா ஸங்கா²ரூபகா³ ஸங்கா²ராபி⁴னிப்³ப³த்தவிஞ்ஞாணாஹாரஸேவனதோதி. ஏவம்பி யம் கிஞ்சி து³க்க²ம் ஸம்போ⁴தி, ஸப்³ப³ம் ஆஹாரபச்சயாதி வேதி³தப்³ப³ம்.

755. ஆரோக்³யந்தி நிப்³பா³னம். ஸங்கா²ய ஸேவீதி சத்தாரோ பச்சயே பச்சவேக்கி²த்வா ஸேவமானோ, ‘‘பஞ்சக்க²ந்தா⁴ த்³வாத³ஸாயதனானி அட்டா²ரஸதா⁴துயோ’’தி ஏவம் வா லோகம் ஸங்கா²ய ‘‘அனிச்சம் து³க்க²ம் அனத்தா’’தி ஞாணேன ஸேவமானோ. த⁴ம்மட்டோ²தி சதுஸச்சத⁴ம்மே டி²தோ. ஸங்க்²யம் நோபேதீதி ‘‘தே³வோ’’தி வா ‘‘மனுஸ்ஸோ’’தி வா ஆதி³கம் ஸங்க்²யம் ந க³ச்ச²தி. ஸேஸமுத்தானமேவ.

(12) த்³வாத³ஸமவாரே இஞ்ஜிதபச்சயாதி தண்ஹாமானதி³ட்டி²கம்மகிலேஸஇஞ்ஜிதேஸு யதோ குதோசி கம்மஸம்பா⁴ரிஞ்ஜிதபச்சயா.

757. ஏஜம் வோஸ்ஸஜ்ஜாதி தண்ஹம் சஜித்வா. ஸங்கா²ரே உபருந்தி⁴யாதி கம்மம் கம்மஸம்பயுத்தே ச ஸங்கா²ரே நிரோதே⁴த்வா. ஸேஸமுத்தானமேவ.

(13) தேரஸமவாரே நிஸ்ஸிதஸ்ஸ சலிதந்தி தண்ஹாய தண்ஹாதி³ட்டி²மானேஹி வா க²ந்தே⁴ நிஸ்ஸிதஸ்ஸ ஸீஹஸுத்தே (ஸம். நி. 3.78) தே³வானம் விய ப⁴யசலனம் ஹோதி. ஸேஸமுத்தானமேவ.

(14) சுத்³த³ஸமவாரே ரூபேஹீதி ரூபப⁴வேஹி ரூபஸமாபத்தீஹி வா. அரூபாதி அரூபப⁴வா அரூபஸமாபத்தியோ வா. நிரோதோ⁴தி நிப்³பா³னம்.

761. மச்சுஹாயினோதி மரணமச்சு கிலேஸமச்சு தே³வபுத்தமச்சுஹாயினோ, திவித⁴ம்பி தம் மச்சும் ஹித்வா கா³மினோதி வுத்தம் ஹோதி. ஸேஸமுத்தானமேவ.

(15) பன்னரஸமவாரே யந்தி நாமரூபம் ஸந்தா⁴யாஹ. தஞ்ஹி லோகேன து⁴வஸுப⁴ஸுக²த்தவஸேன ‘‘இத³ம் ஸச்ச’’ந்தி உபனிஜ்ஜா²யிதம் தி³ட்ட²மாலோகிதம். தத³மரியானந்தி இத³ம் அரியானம், அனுனாஸிகஇகாரலோபம் கத்வா வுத்தம். ஏதம் முஸாதி ஏதம் து⁴வாதி³வஸேன க³ஹிதம்பி முஸா, ந தாதி³ஸம் ஹோதீதி. புன யந்தி நிப்³பா³னம் ஸந்தா⁴யாஹ. தஞ்ஹி லோகேன ரூபவேத³னாதீ³னமபா⁴வதோ ‘‘இத³ம் முஸா நத்தி² கிஞ்சீ’’தி உபனிஜ்ஜா²யிதம். தத³மரியானம் ஏதம் ஸச்சந்தி தம் இத³ம் அரியானம் ஏதம் நிக்கிலேஸஸங்கா²தா ஸுப⁴பா⁴வா, பவத்திது³க்க²படிபக்க²ஸங்கா²தா ஸுக²பா⁴வா, அச்சந்தஸந்திஸங்கா²தா நிச்சபா⁴வா ச அனபக³மனேன பரமத்த²தோ ‘‘ஸச்ச’’ந்தி யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய ஸுதி³ட்ட²ம்.

762-3. அனத்தனி அத்தமானிந்தி அனத்தனி நாமரூபே அத்தமானிம். இத³ம் ஸச்சந்தி மஞ்ஞதீதி இத³ம் நாமரூபம் து⁴வாதி³வஸேன ‘‘ஸச்ச’’ந்தி மஞ்ஞதி. யேன யேன ஹீதி யேன யேன ரூபே வா வேத³னாய வா ‘‘மம ரூபம், மம வேத³னா’’திஆதி³னா நயேன மஞ்ஞந்தி. ததோ தந்தி ததோ மஞ்ஞிதாகாரா தம் நாமரூபம் ஹோதி அஞ்ஞதா². கிம் காரணம்? தஞ்ஹி தஸ்ஸ முஸா ஹோதி, யஸ்மா தம் யதா²மஞ்ஞிதாகாரா முஸா ஹோதி, தஸ்மா அஞ்ஞதா² ஹோதீதி அத்தோ². கஸ்மா பன முஸா ஹோதீதி? மோஸத⁴ம்மஞ்ஹி இத்தரம், யஸ்மா யம் இத்தரம் பரித்தபச்சுபட்டா²னம், தம் மோஸத⁴ம்மம் நஸ்ஸனத⁴ம்மம் ஹோதி, ததா²ரூபஞ்ச நாமரூபந்தி. ஸச்சாபி⁴ஸமயாதி ஸச்சாவபோ³தா⁴. ஸேஸமுத்தானமேவ.

(16) ஸோளஸமவாரே யந்தி ச²ப்³பி³த⁴மிட்டா²ரம்மணம் ஸந்தா⁴யாஹ. தஞ்ஹி லோகேன ஸலப⁴மச்ச²மக்கடாதீ³ஹி பதீ³பப³ளிஸலேபாத³யோ விய ‘‘இத³ம் ஸுக²’’ந்தி உபனிஜ்ஜா²யிதம். தத³மரியானம் ஏதம் து³க்க²ந்தி தம் இத³ம் அரியானம் ‘‘காமா ஹி சித்ரா மது⁴ரா மனோரமா, விரூபரூபேன மதே²ந்தி சித்த’’ந்திஆதி³னா (ஸு. நி. 50; சூளனி. க²க்³க³விஸாணஸுத்தனித்³தே³ஸ 136) நயேன ‘‘ஏதம் து³க்க²’’ந்தி யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய ஸுதி³ட்ட²ம். புன யந்தி நிப்³பா³னமேவ ஸந்தா⁴யாஹ. தஞ்ஹி லோகேன காமகு³ணாபா⁴வா ‘‘து³க்க²’’ந்தி உபனிஜ்ஜா²யிதம். தத³மரியானந்தி தம் இத³ம் அரியானம் பரமத்த²ஸுக²தோ ‘‘ஏதம் ஸுக²’’ந்தி யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய ஸுதி³ட்ட²ம்.

765-6. கேவலாதி அனவஸேஸா. இட்டா²தி இச்சி²தா பத்தி²தா. கந்தாதி பியா. மனாபாதி மனவுட்³டி⁴கரா. யாவதத்தீ²தி வுச்சதீதி யாவதா ஏதே ச² ஆரம்மணா அத்தீ²தி வுச்சந்தி. வசனப்³யத்தயோ வேதி³தப்³போ³. ஏதே வோதி ஏத்த² வோதி நிபாதமத்தம்.

767-8. ஸுக²ந்தி தி³ட்ட²மரியேஹி, ஸக்காயஸ்ஸுபரோத⁴னந்தி ‘‘ஸுக²’’மிதி அரியேஹி பஞ்சக்க²ந்த⁴னிரோதோ⁴ தி³ட்டோ², நிப்³பா³னந்தி வுத்தம் ஹோதி. பச்சனீகமித³ம் ஹோதீதி படிலோமமித³ம் த³ஸ்ஸனம் ஹோதி. பஸ்ஸதந்தி பஸ்ஸந்தானம், பண்டி³தானந்தி வுத்தம் ஹோதி. யம் பரேதி ஏத்த² யந்தி வத்து²காமே ஸந்தா⁴யாஹ. புன யம் பரேதி ஏத்த² நிப்³பா³னம்.

769-71. பஸ்ஸாதி ஸோதாரம் ஆலபதி. த⁴ம்மந்தி நிப்³பா³னத⁴ம்மம். ஸம்பமூள்ஹேத்த²வித்³த³ஸூதி ஸம்பமூள்ஹா ஏத்த² அவித்³த³ஸூ பா³லா. கிம்காரணம் ஸம்பமூள்ஹா? நிவுதானம் தமோ ஹோதி , அந்த⁴காரோ அபஸ்ஸதம், பா³லானம் அவிஜ்ஜாய நிவுதானம் ஓத்த²டானம் அந்த⁴பா⁴வகரணோ தமோ ஹோதி, யேன நிப்³பா³னத⁴ம்மம் த³ட்டு²ம் ந ஸக்கோந்தி. ஸதஞ்ச விவடம் ஹோதி, ஆலோகோ பஸ்ஸதாமிவாதி ஸதஞ்ச ஸப்புரிஸானம் பஞ்ஞாத³ஸ்ஸனேன பஸ்ஸதம் ஆலோகோவ விவடம் ஹோதி நிப்³பா³னம். ஸந்திகே ந விஜானந்தி, மகா³ த⁴ம்மஸ்ஸகோவிதா³தி யம் அத்தனோ ஸரீரே தசபஞ்சகமத்தம் பரிச்சி²ந்தி³த்வா அனந்தரமேவ அதி⁴க³ந்தப்³ப³தோ, அத்தனோ க²ந்தா⁴னம் வா நிரோத⁴மத்ததோ ஸந்திகே நிப்³பா³னம், தம் ஏவம் ஸந்திகே ஸந்தம்பி ந விஜானந்தி மக³பூ⁴தா ஜனா மக்³கா³மக்³க³த⁴ம்மஸ்ஸ ஸச்சத⁴ம்மஸ்ஸ வா அகோவிதா³, ஸப்³ப³தா² ப⁴வராக³…பே… ஸுஸம்பு³தோ⁴. தத்த² மாரதே⁴ய்யானுபன்னேஹீதி தேபூ⁴மகவட்டம் அனுபன்னேஹி.

772. பச்சி²மகா³தா²ய ஸம்ப³ந்தோ⁴ ‘‘ஏவம் அஸுஸம்பு³த⁴ம் கோ நு அஞ்ஞத்ர மரியேஹீ’’தி. தஸ்ஸத்தோ² – ட²பேத்வா அரியே கோ நு அஞ்ஞோ நிப்³பா³னபத³ம் ஜானிதும் அரஹதி, யம் பத³ம் சதுத்தே²ன அரியமக்³கே³ன ஸம்மத³ஞ்ஞாய அனந்தரமேவ அனாஸவா ஹுத்வா கிலேஸபரினிப்³பா³னேன பரினிப்³ப³ந்தி, ஸம்மத³ஞ்ஞாய வா அனாஸவா ஹுத்வா அந்தே அனுபாதி³ஸேஸாய நிப்³பா³னதா⁴துயா பரினிப்³ப³ந்தீதி அரஹத்தனிகூடேன தே³ஸனம் நிட்டா²பேஸி.

அத்தமனாதி துட்ட²மனா. அபி⁴னந்து³ந்தி அபி⁴னந்தி³ம்ஸு. இமஸ்மிஞ்ச பன வேய்யாகரணஸ்மிந்தி இமஸ்மிம் ஸோளஸமே வேய்யாகரணே. ப⁴ஞ்ஞமானேதி ப⁴ணியமானே. ஸேஸம் பாகடமேவ.

ஏவம் ஸப்³பே³ஸுபி ஸோளஸஸு வேய்யாகரணேஸு ஸட்டி²மத்தே ஸட்டி²மத்தே கத்வா ஸட்டி²அதி⁴கானம் நவன்னம் பி⁴க்கு²ஸதானம் அனுபாதா³ய ஆஸவேஹி சித்தானி விமுச்சிம்ஸு, ஸோளஸக்க²த்தும் சத்தாரி சத்தாரி கத்வா சதுஸட்டி² ஸச்சானேத்த² வேனேய்யவஸேன நானப்பகாரதோ தே³ஸிதானீதி.

பரமத்த²ஜோதிகாய கு²த்³த³க-அட்ட²கதா²ய

ஸுத்தனிபாத-அட்ட²கதா²ய த்³வயதானுபஸ்ஸனாஸுத்தவண்ணனா

நிட்டி²த்தா.

நிட்டி²தோ ச ததியோ வக்³கோ³ அத்த²வண்ணனானயதோ, நாமேன

மஹாவக்³கோ³தி.