நமோ தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ

கு²த்³த³கனிகாயே

ஸுத்தனிபாத-அட்ட²கதா²

(பட²மோ பா⁴கோ³)

க³ந்தா²ரம்ப⁴கதா²

உத்தமம் வந்த³னேய்யானம், வந்தி³த்வா ரதனத்தயம்;

யோ கு²த்³த³கனிகாயம்ஹி, கு²த்³தா³சாரப்பஹாயினா.

தே³ஸிதோ லோகனாதே²ன, லோகனிஸ்ஸரணேஸினா;

தஸ்ஸ ஸுத்தனிபாதஸ்ஸ, கரிஸ்ஸாமத்த²வண்ணனம்.

அயம் ஸுத்தனிபாதோ ச, கு²த்³த³கேஸ்வேவ ஓக³தோ⁴;

யஸ்மா தஸ்மா இமஸ்ஸாபி, கரிஸ்ஸாமத்த²வண்ணனம்.

கா³தா²ஸதஸமாகிண்ணோ, கே³ய்யப்³யாகரணங்கிதோ;

கஸ்மா ஸுத்தனிபாதோதி, ஸங்க²மேஸ க³தோதி சே.

ஸுவுத்ததோ ஸவனதோ, அத்தா²னம் ஸுட்டு² தாணதோ;

ஸூசனா ஸூத³னா சேவ, யஸ்மா ஸுத்தம் பவுச்சதி.

ததா²ரூபானி ஸுத்தானி, நிபாதேத்வா ததோ ததோ;

ஸமூஹதோ அயம் தஸ்மா, ஸங்க²மேவமுபாக³தோ.

ஸப்³பா³னி சாபி ஸுத்தானி, பமாணந்தேன தாதி³னோ;

வசனானி அயம் தேஸம், நிபாதோ ச யதோ ததோ.

அஞ்ஞஸங்கா²னிமித்தானம், விஸேஸானமபா⁴வதோ;

ஸங்க²ம் ஸுத்தனிபாதோதி, ஏவமேவ ஸமஜ்ஜ²கா³தி.

1. உரக³வக்³கோ³

1. உரக³ஸுத்தவண்ணனா

ஏவம் ஸமதி⁴க³தஸங்கோ² ச யஸ்மா ஏஸ வக்³க³தோ உரக³வக்³கோ³, சூளவக்³கோ³, மஹாவக்³கோ³, அட்ட²கவக்³கோ³, பாராயனவக்³கோ³தி பஞ்ச வக்³கா³ ஹோந்தி; தேஸு உரக³வக்³கோ³ ஆதி³. ஸுத்ததோ உரக³வக்³கே³ த்³வாத³ஸ ஸுத்தானி, சூளவக்³கே³ சுத்³த³ஸ, மஹாவக்³கே³ த்³வாத³ஸ, அட்ட²கவக்³கே³ ஸோளஸ, பாராயனவக்³கே³ ஸோளஸாதி ஸத்ததி ஸுத்தானி. தேஸம் உரக³ஸுத்தம் ஆதி³. பரியத்திபமாணதோ அட்ட² பா⁴ணவாரா. ஏவம் வக்³க³ஸுத்தபரியத்திபமாணவதோ பனஸ்ஸ –

‘‘யோ உப்பதிதம் வினேதி கோத⁴ம், விஸடம் ஸப்பவிஸம்வ ஓஸதே⁴ஹி;

ஸோ பி⁴க்கு² ஜஹாதி ஓரபாரம், உரகோ³ ஜிண்ணமிவ தசம் புராண’’ந்தி. –

அயம் கா³தா² ஆதி³. தஸ்மா அஸ்ஸா இதோ பபு⁴தி அத்த²வண்ணனம் காதும் இத³ம் வுச்சதி –

‘‘யேன யத்த² யதா³ யஸ்மா, வுத்தா கா³தா² அயம் இமம்;

விதி⁴ம் பகாஸயித்வாஸ்ஸா, கரிஸ்ஸாமத்த²வண்ணன’’ந்தி.

கேன பனாயம் கா³தா² வுத்தா, கத்த², கதா³, கஸ்மா ச வுத்தாதி? வுச்சதே – யோ ஸோ ப⁴க³வா சதுவீஸதிபு³த்³த⁴ஸந்திகே லத்³த⁴ப்³யாகரணோ யாவ வேஸ்ஸந்தரஜாதகம், தாவ பாரமியோ பூரேத்வா துஸிதப⁴வனே உப்பஜ்ஜி, ததோபி சவித்வா ஸக்யராஜகுலே உபபத்திம் க³ஹேத்வா, அனுபுப்³பே³ன கதமஹாபி⁴னிக்க²மனோ போ³தி⁴ருக்க²மூலே ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அபி⁴ஸம்பு³ஜ்ஜி²த்வா, த⁴ம்மசக்கம் பவத்தேத்வா தே³வ-மனுஸ்ஸானம் ஹிதாய த⁴ம்மம் தே³ஸேஸி, தேன ப⁴க³வதா ஸயம்பு⁴னா அனாசரியகேன ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன வுத்தா. ஸா ச பன ஆளவியம். யதா³ ச பூ⁴தகா³மஸிக்கா²பத³ம் பஞ்ஞத்தம், ததா³ தத்த² உபக³தானம் த⁴ம்மதே³ஸனத்த²ம் வுத்தாதி. அயமேத்த² ஸங்கே²பவிஸ்ஸஜ்ஜனா. வித்தா²ரதோ பன தூ³ரேனிதா³னஅவிதூ³ரேனிதா³னஸந்திகேனிதா³னவஸேன வேதி³தப்³பா³. தத்த² தூ³ரேனிதா³னம் நாம தீ³பங்கரதோ யாவ பச்சுப்பன்னவத்து²கதா², அவிதூ³ரேனிதா³னம் நாம துஸிதப⁴வனதோ யாவ பச்சுப்பன்னவத்து²கதா², ஸந்திகேனிதா³னம் நாம போ³தி⁴மண்ட³தோ யாவ பச்சுப்பன்னவத்து²கதா²தி.

தத்த² யஸ்மா அவிதூ³ரேனிதா³னம் ஸந்திகேனிதா³னஞ்ச தூ³ரேனிதா³னேயேவ ஸமோதா⁴னம் க³ச்ச²ந்தி, தஸ்மா தூ³ரேனிதா³னவஸேனேவேத்த² வித்தா²ரதோ விஸ்ஸஜ்ஜனா வேதி³தப்³பா³. ஸா பனேஸா ஜாதகட்ட²கதா²யம் வுத்தாதி இத⁴ ந வித்தா²ரிதா. ததோ தத்த² வித்தா²ரிதனயேனேவ வேதி³தப்³பா³. அயம் பன விஸேஸோ – தத்த² பட²மகா³தா²ய ஸாவத்தி²யம் வத்து² உப்பன்னம், இத⁴ ஆளவியம். யதா²ஹ –

‘‘தேன ஸமயேன பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா ஆளவியம் விஹரதி அக்³கா³ளவே சேதியே. தேன கோ² பன ஸமயேன ஆளவகா பி⁴க்கூ² நவகம்மம் கரோந்தா ருக்க²ம் சி²ந்த³ந்திபி சே²தா³பேந்திபி. அஞ்ஞதரோபி ஆளவகோ பி⁴க்கு² ருக்க²ம் சி²ந்த³தி. தஸ்மிம் ருக்கே² அதி⁴வத்தா² தே³வதா தம் பி⁴க்கு²ம் ஏதத³வோச – ‘மா, ப⁴ந்தே, அத்தனோ ப⁴வனம் கத்துகாமோ மய்ஹம் ப⁴வனம் சி²ந்தீ³’தி. ஸோ பி⁴க்கு² அனாதி³யந்தோ சி²ந்தி³யேவ. தஸ்ஸா ச தே³வதாய தா³ரகஸ்ஸ பா³ஹும் ஆகோடேஸி. அத² கோ² தஸ்ஸா தே³வதாய ஏதத³ஹோஸி – ‘யம்னூனாஹம் இமம் பி⁴க்கு²ம் இதே⁴வ ஜீவிதா வோரோபேய்ய’ந்தி. அத² கோ² தஸ்ஸா தே³வதாய ஏதத³ஹோஸி – ‘ந கோ² மேதம் பதிரூபம், யாஹம் இமம் பி⁴க்கு²ம் இதே⁴வ ஜீவிதா வோரோபேய்யம், யம்னூனாஹம் ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேய்ய’ந்தி. அத² கோ² ஸா தே³வதா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸி. ‘ஸாது⁴, ஸாது⁴ தே³வதே, ஸாது⁴ கோ² த்வம், தே³வதே, தம் பி⁴க்கு²ம் ஜீவிதா ந வோரோபேஸி. ஸசஜ்ஜ த்வம், தே³வதே, தம் பி⁴க்கு²ம் ஜீவிதா வோரோபேய்யாஸி, ப³ஹுஞ்ச த்வம், தே³வதே, அபுஞ்ஞம் பஸவேய்யாஸி. க³ச்ச² த்வம், தே³வதே, அமுகஸ்மிம் ஓகாஸே ருக்கோ² விவித்தோ, தஸ்மிம் உபக³ச்சா²’’’தி (பாசி. 89).

ஏவஞ்ச பன வத்வா புன ப⁴க³வா தஸ்ஸா தே³வதாய உப்பன்னகோத⁴வினயனத்த²ம் –

‘‘யோ வே உப்பதிதம் கோத⁴ம், ரத²ம் ப⁴ந்தம்வ வாரயே’’தி. (த⁴. ப. 222) –

இமம் கா³த²ம் அபா⁴ஸி. ததோ ‘‘கத²ஞ்ஹி நாம ஸமணா ஸக்யபுத்தியா ருக்க²ம் சி²ந்தி³ஸ்ஸந்திபி, சே²தா³பேஸ்ஸந்திபி, ஏகிந்த்³ரியம் ஸமணா ஸக்யபுத்தியா ஜீவம் விஹேடே²ந்தீ’’தி ஏவம் மனுஸ்ஸானம் உஜ்ஜா²யிதம் ஸுத்வா பி⁴க்கூ²ஹி ஆரோசிதோ ப⁴க³வா – ‘‘பூ⁴தகா³மபாதப்³யதாய பாசித்திய’’ந்தி (பாசி. 90) இமம் ஸிக்கா²பத³ம் பஞ்ஞாபேத்வா தத்த² உபக³தானம் த⁴ம்மதே³ஸனத்த²ம் –

‘‘யோ உப்பதிதம் வினேதி கோத⁴ம்,

விஸடம் ஸப்பவிஸம்வ ஓஸதே⁴ஹீ’’தி. –

இமம் கா³த²ம் அபா⁴ஸி. ஏவமித³ம் ஏகம்யேவ வத்து² தீஸு டா²னேஸு ஸங்க³ஹம் க³தம் – வினயே, த⁴ம்மபதே³, ஸுத்தனிபாதேதி. ஏத்தாவதா ச யா ஸா மாதிகா ட²பிதா –

‘‘யேன யத்த² யதா³ யஸ்மா, வுத்தா கா³தா² அயம் இமம்;

விதி⁴ பகாஸயித்வாஸ்ஸா, கரிஸ்ஸாமத்த²வண்ணன’’ந்தி. –

ஸா ஸங்கே²பதோ வித்தா²ரதோ ச பகாஸிதா ஹோதி ட²பேத்வா அத்த²வண்ணனம்.

1. அயம் பனேத்த² அத்த²வண்ணனா. யோதி யோ யாதி³ஸோ க²த்தியகுலா வா பப்³ப³ஜிதோ, ப்³ராஹ்மணகுலா வா பப்³ப³ஜிதோ, நவோ வா மஜ்ஜி²மோ வா தே²ரோ வா. உப்பதிதந்தி உத்³த⁴முத்³த⁴ம் பதிதம் க³தம், பவத்தந்தி அத்தோ², உப்பன்னந்தி வுத்தம் ஹோதி. உப்பன்னஞ்ச நாமேதம் வத்தமானபு⁴த்வாபக³தோகாஸகதபூ⁴மிலத்³த⁴வஸேன அனேகப்பபே⁴த³ம். தத்த² ஸப்³ப³ம்பி ஸங்க²தம் உப்பாதா³தி³ஸமங்கி³ வத்தமானுப்பன்னம் நாம, யம் ஸந்தா⁴ய ‘‘உப்பன்னா த⁴ம்மா, அனுப்பன்னா த⁴ம்மா, உப்பாதி³னோ த⁴ம்மா’’தி (த⁴. ஸ. திகமாதிகா 17) வுத்தம். ஆரம்மணரஸமனுப⁴வித்வா நிருத்³த⁴ம் அனுபு⁴த்வாபக³தஸங்கா²தம் குஸலாகுஸலம், உப்பாதா³தி³த்தயமனுப்பத்வா நிருத்³த⁴ம் பு⁴த்வாபக³தஸங்கா²தம் ஸேஸஸங்க²தஞ்ச பு⁴த்வாபக³துப்பன்னம் நாம. ததே³தம் ‘‘ஏவரூபம் பாபகம் தி³ட்டி²க³தம் உப்பன்னம் ஹோதீ’’தி (ம. நி. 1.234; பாசி. 417) ச, ‘‘யதா² ச உப்பன்னஸ்ஸ ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ பா⁴வனாபாரிபூரீ ஹோதீ’’தி ச ஏவமாதீ³ஸு ஸுத்தந்தேஸு த³ட்ட²ப்³ப³ம். ‘‘யானிஸ்ஸ தானி புப்³பே³ கதானி கம்மானீ’’தி ஏவமாதி³னா (ம. நி. 3.248; நேத்தி. 120) நயேன வுத்தம் கம்மம் அதீதம்பி ஸமானம் அஞ்ஞஸ்ஸ விபாகம் படிபா³ஹித்வா அத்தனோ விபாகஸ்ஸோகாஸம் கத்வா டி²தத்தா, ததா² கதோகாஸஞ்ச விபாகம் அனுப்பன்னம்பி ஏவம் கதே ஓகாஸே அவஸ்ஸமுப்பத்திதோ ஓகாஸகதுப்பன்னம் நாம. தாஸு தாஸு பூ⁴மீஸு அஸமூஹதமகுஸலம் பூ⁴மிலத்³து⁴ப்பன்னம் நாம.

ஏத்த² ச பூ⁴மியா பூ⁴மிலத்³த⁴ஸ்ஸ ச நானத்தம் வேதி³தப்³ப³ம். ஸேய்யதி²த³ம் – பூ⁴மி நாம விபஸ்ஸனாய ஆரம்மணபூ⁴தா தேபூ⁴மகா பஞ்சக்க²ந்தா⁴. பூ⁴மிலத்³த⁴ம் நாம தேஸு உப்பத்தாரஹம் கிலேஸஜாதம். தேன ஹி ஸா பூ⁴மிலத்³தா⁴ நாம ஹோதீதி. தஸ்மா ‘‘பூ⁴மிலத்³த⁴’’ந்தி வுச்சதி. தஞ்ச பன ந ஆரம்மணவஸேன. ஆரம்மணவஸேன ஹி ஸப்³பே³பி அதீதாதி³பே⁴தே³ பரிஞ்ஞாதேபி ச கீ²ணாஸவானம் க²ந்தே⁴ ஆரப்³ப⁴ கிலேஸா உப்பஜ்ஜந்தி மஹாகச்சாயனஉப்பலவண்ணாதீ³னம் க²ந்தே⁴ ஆரப்³ப⁴ ஸோரேய்யஸேட்டி²புத்தனந்த³மாணவகாதீ³னம் விய. யதி³ சேதம் பூ⁴மிலத்³த⁴ம் நாம ஸியா, தஸ்ஸ அப்பஹேய்யதோ ந கோசி ப⁴வமூலம் ஜஹேய்ய. வத்து²வஸேன பன பூ⁴மிலத்³த⁴ம் நாம வேதி³தப்³ப³ம். யத்த² யத்த² ஹி விபஸ்ஸனாய அபரிஞ்ஞாதா க²ந்தா⁴ உப்பஜ்ஜந்தி, தத்த² தத்த² உப்பாத³தோ பபு⁴தி தேஸு வட்டமூலம் கிலேஸஜாதம் அனுஸேதி. தம் அப்பஹீனட்டே²ன பூ⁴மிலத்³து⁴ப்பன்னம் நாமாதி வேதி³தப்³ப³ம். தத்த² ச யஸ்ஸ க²ந்தே⁴ஸு அப்பஹீனானுஸயிதா கிலேஸா, தஸ்ஸ தே ஏவ க²ந்தா⁴ தேஸம் கிலேஸானம் வத்து², ந இதரே க²ந்தா⁴. அதீதக்க²ந்தே⁴ஸு சஸ்ஸ அப்பஹீனானுஸயிதானம் கிலேஸானம் அதீதக்க²ந்தா⁴ ஏவ வத்து², ந இதரே. ஏஸேவ நயோ அனாக³தாதீ³ஸு. ததா² காமாவசரக்க²ந்தே⁴ஸு அப்பஹீனானுஸயிதானம் கிலேஸானம் காமாவசரக்க²ந்தா⁴ ஏவ வத்து², ந இதரே. ஏஸ நயோ ரூபாரூபாவசரேஸு.

ஸோதாபன்னாதீ³னம் பன யஸ்ஸ யஸ்ஸ அரியபுக்³க³லஸ்ஸ க²ந்தே⁴ஸு தம் தம் வட்டமூலம் கிலேஸஜாதம் தேன தேன மக்³கே³ன பஹீனம், தஸ்ஸ தஸ்ஸ தே தே க²ந்தா⁴ பஹீனானம் தேஸம் தேஸம் வட்டமூலகிலேஸானம் அவத்து²தோ பூ⁴மீதி ஸங்க²ம் ந லப⁴ந்தி. புது²ஜ்ஜனஸ்ஸ பன ஸப்³ப³ஸோ வட்டமூலானம் கிலேஸானம் அப்பஹீனத்தா யம் கிஞ்சி கரியமானம் கம்மம் குஸலம் வா அகுஸலம் வா ஹோதி, இச்சஸ்ஸ கிலேஸப்பச்சயா வட்டம் வட்³ட⁴தி. தஸ்ஸேதம் வட்டமூலம் ரூபக்க²ந்தே⁴ ஏவ, ந வேத³னாக்க²ந்தா⁴தீ³ஸு…பே… விஞ்ஞாணக்க²ந்தே⁴ ஏவ வா, ந ரூபக்க²ந்தா⁴தீ³ஸூதி ந வத்தப்³ப³ம். கஸ்மா? அவிஸேஸேன பஞ்சஸு க²ந்தே⁴ஸு அனுஸயிதத்தா. கத²ம்? பத²வீரஸாதி³மிவ ருக்கே². யதா² ஹி மஹாருக்கே² பத²வீதலம் அதி⁴ட்டா²ய பத²வீரஸஞ்ச ஆபோரஸஞ்ச நிஸ்ஸாய தப்பச்சயா மூலக²ந்த⁴ஸாக²பஸாக²பத்தபல்லவபலாஸபுப்ப²ப²லேஹி வட்³டி⁴த்வா நப⁴ம் பூரேத்வா யாவகப்பாவஸானம் பீ³ஜபரம்பராய ருக்க²பவேணீஸந்தானே டி²தே ‘‘தம் பத²வீரஸாதி³ மூலே ஏவ, ந க²ந்தா⁴தீ³ஸு, ப²லே ஏவ வா, ந மூலாதீ³ஸூ’’தி ந வத்தப்³ப³ம். கஸ்மா? அவிஸேஸேன ஸப்³பே³ஸ்வேவ மூலாதீ³ஸு அனுக³தத்தா, ஏவம். யதா² பன தஸ்ஸேவ ருக்க²ஸ்ஸ புப்ப²ப²லாதீ³ஸு நிப்³பி³ன்னோ கோசி புரிஸோ சதூஸு தி³ஸாஸு மண்டூ³ககண்டகம் நாம ருக்கே² விஸம் பயோஜேய்ய, அத² ஸோ ருக்கோ² தேன விஸஸம்ப²ஸ்ஸேன பு²ட்டோ² பத²வீரஸஆபோரஸபரியாதி³ன்னேன அப்பஸவனத⁴ம்மதம் ஆக³ம்ம புன ஸந்தானம் நிப்³ப³த்தேதும் ஸமத்தோ² ந ப⁴வேய்ய, ஏவமேவம் க²ந்த⁴ப்பவத்தியம் நிப்³பி³ன்னோ குலபுத்தோ தஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ சதூஸு தி³ஸாஸு ருக்கே² விஸப்பயோஜனம் விய அத்தனோ ஸந்தானே சதுமக்³க³பா⁴வனம் ஆரப⁴தி. அத²ஸ்ஸ ஸோ க²ந்த⁴ஸந்தானோ தேன சதுமக்³க³விஸஸம்ப²ஸ்ஸேன ஸப்³ப³ஸோ வட்டமூலகிலேஸானம் பரியாதி³ன்னத்தா கிரியபா⁴வமத்தமுபக³தகாயகம்மாதி³ ஸப்³ப³கம்மப்பபே⁴தோ³ ஆயதிம் புனப்³ப⁴வாபி⁴னிப்³ப³த்தத⁴ம்மதமாக³ம்ம ப⁴வந்தரஸந்தானம் நிப்³ப³த்தேதும் ஸமத்தோ² ந ஹோதி. கேவலம் பன சரிமவிஞ்ஞாணனிரோதே⁴ன நிரிந்த⁴னோ விய ஜாதவேதோ³ அனுபாதா³னோ பரினிப்³பா³தி. ஏவம் பூ⁴மியா பூ⁴மிலத்³த⁴ஸ்ஸ ச நானத்தம் வேதி³தப்³ப³ம்.

அபிச அபரம்பி ஸமுதா³சாராரம்மணாதி⁴க்³க³ஹிதாவிக்க²ம்பி⁴தாஸமூஹதவஸேன சதுப்³பி³த⁴முப்பன்னம். தத்த² வத்தமானுப்பன்னமேவ ஸமுதா³சாருப்பன்னம். சக்கா²தீ³னம் பன ஆபாத²க³தே ஆரம்மணே புப்³ப³பா⁴கே³ அனுப்பஜ்ஜமானம்பி கிலேஸஜாதம் ஆரம்மணஸ்ஸ அதி⁴க்³க³ஹிதத்தா ஏவ அபரபா⁴கே³ அவஸ்ஸமுப்பத்திதோ ஆரம்மணாதி⁴க்³க³ஹிதுப்பன்னந்தி வுச்சதி. கல்யாணிகா³மே பிண்டா³ய சரதோ மஹாதிஸ்ஸத்தே²ரஸ்ஸ விஸபா⁴க³ரூபத³ஸ்ஸனேன உப்பன்னகிலேஸஜாதஞ்சேத்த² நித³ஸ்ஸனம். தஸ்ஸ ‘‘உப்பன்னம் காமவிதக்க’’ந்திஆதீ³ஸு (ம. நி. 1.26; அ. நி. 6.58) பயோகோ³ த³ட்ட²ப்³போ³. ஸமத²விபஸ்ஸனானம் அஞ்ஞதரவஸேன அவிக்க²ம்பி⁴தகிலேஸஜாதம் சித்தஸந்ததிமனாரூள்ஹம் உப்பத்தினிவாரகஸ்ஸ ஹேதுனோ அபா⁴வா அவிக்க²ம்பி⁴துப்பன்னம் நாம. தம் ‘‘அயம்பி கோ², பி⁴க்க²வே, ஆனாபானஸ்ஸதிஸமாதி⁴ பா⁴விதோ ப³ஹுலீகதோ ஸந்தோ சேவ பணீதோ ச அஸேசனகோ ச ஸுகோ² ச விஹாரோ உப்பன்னுப்பன்னே பாபகே அகுஸலே த⁴ம்மே டா²னஸோ அந்தரதா⁴பேதீ’’திஆதீ³ஸு (பாரா. 165) த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஸமத²விபஸ்ஸனாவஸேன விக்க²ம்பி⁴தம்பி கிலேஸஜாதம் அரியமக்³கே³ன அஸமூஹதத்தா உப்பத்தித⁴ம்மதம் அனதீதந்தி கத்வா அஸமூஹதுப்பன்னந்தி வுச்சதி. ஆகாஸேன க³ச்ச²ந்தஸ்ஸ அட்ட²ஸமாபத்திலாபி⁴னோ தே²ரஸ்ஸ குஸுமிதருக்கே² உபவனே புப்பா²னி ஓசினந்தஸ்ஸ மது⁴ரஸ்ஸரேன கா³யதோ மாதுகா³மஸ்ஸ கீ³தஸ்ஸரம் ஸுதவதோ உப்பன்னகிலேஸஜாதஞ்சேத்த² நித³ஸ்ஸனம். தஸ்ஸ ‘‘அரியம் அட்ட²ங்கி³கம் மக்³க³ம் ப³ஹுலீகரோந்தோ உப்பன்னுப்பன்னே பாபகே அகுஸலே த⁴ம்மே அந்தராயேவ அந்தரதா⁴பேதீ’’திஆதீ³ஸு (ஸம். நி. 5.157) பயோகோ³ த³ட்ட²ப்³போ³. திவித⁴ம்பி சேதம் ஆரம்மணாதி⁴க்³க³ஹிதாவிக்க²ம்பி⁴தாஸமூஹதுப்பன்னம் பூ⁴மிலத்³தே⁴னேவ ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²தீதி வேதி³தப்³ப³ம்.

ஏவமேதஸ்மிம் யதா²வுத்தப்பபே⁴தே³ உப்பன்னே பூ⁴மிலத்³தா⁴ரம்மணாதி⁴க்³க³ஹிதாவிக்க²ம்பி⁴தாஸமூஹதுப்பன்னவஸேனாயம் கோதோ⁴ உப்பன்னோதி வேதி³தப்³போ³. கஸ்மா? ஏவம்வித⁴ஸ்ஸ வினேதப்³ப³தோ. ஏவம்வித⁴மேவ ஹி உப்பன்னம் யேன கேனசி வினயேன வினேதும் ஸக்கா ஹோதி. யம் பனேதம் வத்தமானபு⁴த்வாபக³தோகாஸகதஸமுதா³சாரஸங்கா²தம் உப்பன்னம், ஏத்த² அப²லோ ச அஸக்யோ ச வாயாமோ. அப²லோ ஹி பு⁴த்வாபக³தே வாயாமோ வாயாமந்தரேனாபி தஸ்ஸ நிருத்³த⁴த்தா. ததா² ஓகாஸகதே. அஸக்யோ ச வத்தமானஸமுதா³சாருப்பன்னே கிலேஸவோதா³னானம் ஏகஜ்ஜ²மனுப்பத்திதோதி.

வினேதீதி ஏத்த² பன –

‘‘து³விதோ⁴ வினயோ நாம, ஏகமேகேத்த² பஞ்சதா⁴;

தேஸு அட்ட²விதே⁴னேஸ, வினேதீதி பவுச்சதி’’.

அயஞ்ஹி ஸம்வரவினயோ, பஹானவினயோதி து³விதோ⁴ வினயோ. ஏத்த² ச து³விதே⁴ வினயே ஏகமேகோ வினயோ பஞ்சதா⁴ பி⁴ஜ்ஜதி. ஸம்வரவினயோபி ஹி ஸீலஸம்வரோ, ஸதிஸம்வரோ, ஞாணஸம்வரோ, க²ந்திஸம்வரோ, வீரியஸம்வரோதி பஞ்சவிதோ⁴. பஹானவினயோபி தத³ங்க³ப்பஹானம், விக்க²ம்ப⁴னப்பஹானம், ஸமுச்சே²த³ப்பஹானம், படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴ப்பஹானம், நிஸ்ஸரணப்பஹானந்தி பஞ்சவிதோ⁴.

தத்த² ‘‘இமினா பாதிமோக்க²ஸம்வரேன உபேதோ ஹோதி ஸமுபேதோ’’திஆதீ³ஸு (விப⁴. 511) ஸீலஸம்வரோ, ‘‘ரக்க²தி சக்கு²ந்த்³ரியம், சக்கு²ந்த்³ரியே ஸம்வரம் ஆபஜ்ஜதீ’’திஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 1.213; ம. நி. 1.295; ஸம். நி. 4.239; அ. நி. 3.16) ஸதிஸம்வரோ.

‘‘யானி ஸோதானி லோகஸ்மிம், (அஜிதாதி ப⁴க³வா)

ஸதி தேஸம் நிவாரணம்;

ஸோதானம் ஸம்வரம் ப்³ரூமி,

பஞ்ஞாயேதே பிதீ⁴யரே’’தி. (ஸு. நி. 1041) –

ஆதீ³ஸு ஞாணஸம்வரோ, ‘‘க²மோ ஹோதி ஸீதஸ்ஸ உண்ஹஸ்ஸா’’திஆதீ³ஸு (ம. நி. 1.24; அ. நி. 4.114) க²ந்திஸம்வரோ, ‘‘உப்பன்னம் காமவிதக்கம் நாதி⁴வாஸேதி, பஜஹதி, வினோதே³தீ’’திஆதீ³ஸு (ம. நி. 1.26; அ. நி. 4.114) வீரியஸம்வரோ வேதி³தப்³போ³. ஸப்³போ³பி சாயம் ஸம்வரோ யதா²ஸகம் ஸம்வரிதப்³பா³னம் வினேதப்³பா³னஞ்ச காயவசீது³ச்சரிதாதீ³னம் ஸம்வரணதோ ஸம்வரோ, வினயனதோ வினயோதி வுச்சதி. ஏவம் தாவ ஸம்வரவினயோ பஞ்சதா⁴ பி⁴ஜ்ஜதீதி வேதி³தப்³போ³.

ததா² யம் நாமரூபபரிச்சே²தா³தீ³ஸு விபஸ்ஸனங்கே³ஸு யாவ அத்தனோ அபரிஹானவஸேன பவத்தி, தாவ தேன தேன ஞாணேன தஸ்ஸ தஸ்ஸ அனத்த²ஸந்தானஸ்ஸ பஹானம். ஸேய்யதி²த³ம் – நாமரூபவவத்தா²னேன ஸக்காயதி³ட்டி²யா, பச்சயபரிக்³க³ஹேன அஹேதுவிஸமஹேதுதி³ட்டீ²னம், தஸ்ஸேவ அபரபா⁴கே³ன கங்கா²விதரணேன கத²ம்கதீ²பா⁴வஸ்ஸ, கலாபஸம்மஸனேன ‘‘அஹம் மமா’’தி கா³ஹஸ்ஸ, மக்³கா³மக்³க³வவத்தா²னேன அமக்³கே³ மக்³க³ஸஞ்ஞாய, உத³யத³ஸ்ஸனேன உச்சே²த³தி³ட்டி²யா, வயத³ஸ்ஸனேன ஸஸ்ஸததி³ட்டி²யா, ப⁴யத³ஸ்ஸனேன ஸப⁴யேஸு அப⁴யஸஞ்ஞாய, ஆதீ³னவத³ஸ்ஸனேன அஸ்ஸாத³ஸஞ்ஞாய, நிப்³பி³தா³னுபஸ்ஸனேன அபி⁴ரதிஸஞ்ஞாய, முச்சிதுகம்யதாஞாணேன அமுச்சிதுகம்யதாய, உபேக்கா²ஞாணேன அனுபேக்கா²ய, அனுலோமேன த⁴ம்மட்டி²தியம் நிப்³பா³னே ச படிலோமபா⁴வஸ்ஸ, கோ³த்ரபு⁴னா ஸங்கா²ரனிமித்தக்³கா³ஹஸ்ஸ பஹானம், ஏதம் தத³ங்க³ப்பஹானம் நாம. யம் பன உபசாரப்பனாபே⁴த³ஸ்ஸ ஸமாதி⁴னோ யாவ அத்தனோ அபரிஹானிபவத்தி, தாவ தேனாபி⁴ஹதானம் நீவரணானம் யதா²ஸகம் விதக்காதி³பச்சனீகத⁴ம்மானஞ்ச அனுப்பத்திஸங்கா²தம் பஹானம், ஏதம் விக்க²ம்ப⁴னப்பஹானம் நாம. யம் பன சதுன்னம் அரியமக்³கா³னம் பா⁴விதத்தா தம்தம்மக்³க³வதோ அத்தனோ ஸந்தானே யதா²ஸகம் ‘‘தி³ட்டி²க³தானம் பஹானாயா’’திஆதி³னா (த⁴. ஸ. 277) நயேன வுத்தஸ்ஸ ஸமுத³யபக்கி²கஸ்ஸ கிலேஸக³ஹனஸ்ஸ புன அச்சந்தஅப்பவத்திபா⁴வேன ஸமுச்சே²த³ஸங்கா²தம் பஹானம், இத³ம் ஸமுச்சே²த³ப்பஹானம் நாம. யம் பன ப²லக்க²ணே படிப்பஸ்ஸத்³த⁴த்தம் கிலேஸானம் பஹானம், இத³ம் படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴ப்பஹானம் நாம. யம் பன ஸப்³ப³ஸங்க²தனிஸ்ஸரணத்தா பஹீனஸப்³ப³ஸங்க²தம் நிப்³பா³னம், ஏதம் நிஸ்ஸரணப்பஹானம் நாம. ஸப்³ப³ம்பி சேதம் பஹானம் யஸ்மா சாக³ட்டே²ன பஹானம், வினயனட்டே²ன வினயோ, தஸ்மா ‘‘பஹானவினயோ’’தி வுச்சதி, தம்தம்பஹானவதோ வா தஸ்ஸ தஸ்ஸ வினயஸ்ஸ ஸம்ப⁴வதோபேதம் ‘‘பஹானவினயோ’’தி வுச்சதி. ஏவம் பஹானவினயோபி பஞ்சதா⁴ பி⁴ஜ்ஜதீதி வேதி³தப்³போ³. ஏவமேகேகஸ்ஸ பஞ்சதா⁴ பி⁴ன்னத்தா த³ஸேதே வினயா ஹோந்தி.

தேஸு படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴வினயம் நிஸ்ஸரணவினயஞ்ச ட²பேத்வா அவஸேஸேன அட்ட²விதே⁴ன வினயேனேஸ தேன தேன பரியாயேன வினேதீதி பவுச்சதி. கத²ம்? ஸீலஸம்வரேன காயவசீது³ச்சரிதானி வினேந்தோபி ஹி தம்ஸம்பயுத்தம் கோத⁴ம் வினேதி, ஸதிபஞ்ஞாஸம்வரேஹி அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸாதீ³னி வினேந்தோபி தோ³மனஸ்ஸஸம்பயுத்தம் கோத⁴ம் வினேதி, க²ந்திஸம்வரேன ஸீதாதீ³னி க²மந்தோபி தம்தம்ஆகா⁴தவத்து²ஸம்ப⁴வம் கோத⁴ம் வினேதி, வீரியஸம்வரேன ப்³யாபாத³விதக்கம் வினேந்தோபி தம்ஸம்பயுத்தம் கோத⁴ம் வினேதி. யேஹி த⁴ம்மேஹி தத³ங்க³விக்க²ம்ப⁴னஸமுச்சே²த³ப்பஹானானி ஹோந்தி, தேஸம் த⁴ம்மானம் அத்தனி நிப்³ப³த்தனேன தே தே த⁴ம்மே பஜஹந்தோபி தத³ங்க³ப்பஹாதப்³ப³ம் விக்க²ம்பே⁴தப்³ப³ம் ஸமுச்சி²ந்தி³தப்³ப³ஞ்ச கோத⁴ம் வினேதி. காமஞ்சேத்த² பஹானவினயேன வினயோ ந ஸம்ப⁴வதி. யேஹி பன த⁴ம்மேஹி பஹானம் ஹோதி, தேஹி வினேந்தோபி பரியாயதோ ‘‘பஹானவினயேன வினேதீ’’தி வுச்சதி. படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴ப்பஹானகாலே பன வினேதப்³பா³பா⁴வதோ நிஸ்ஸரணப்பஹானஸ்ஸ ச அனுப்பாதே³தப்³ப³தோ ந தேஹி கிஞ்சி வினேதீதி வுச்சதி. ஏவம் தேஸு படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴வினயம் நிஸ்ஸரணவினயஞ்ச ட²பேத்வா அவஸேஸேன அட்ட²விதே⁴ன வினயேனேஸ தேன தேன பரியாயேன வினேதீதி பவுச்சதீதி. யே வா –

‘‘பஞ்சிமே, பி⁴க்க²வே, ஆகா⁴தபடிவினயா, யத்த² பி⁴க்கு²னோ உப்பன்னோ ஆகா⁴தோ ஸப்³ப³ஸோ படிவினேதப்³போ³. கதமே பஞ்ச? யஸ்மிம், பி⁴க்க²வே, புக்³க³லே ஆகா⁴தோ ஜாயேத², மேத்தா தஸ்மிம் புக்³க³லே பா⁴வேதப்³பா³…பே… கருணா… உபேக்கா²… அஸதி-அமனஸிகாரோ தஸ்மிம் புக்³க³லே ஆபஜ்ஜிதப்³போ³, ஏவம் தஸ்மிம் புக்³க³லே ஆகா⁴தோ படிவினேதப்³போ³. கம்மஸ்ஸகதா ஏவ வா தஸ்மிம் புக்³க³லே அதி⁴ட்டா²தப்³பா³ கம்மஸ்ஸகோ அயமாயஸ்மா…பே… தா³யாதோ³ ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி (அ. நி. 5.161) –

ஏவம் பஞ்ச ஆகா⁴தபடிவினயா வுத்தா. யே ச –

‘‘பஞ்சிமே, ஆவுஸோ, ஆகா⁴தபடிவினயா, யத்த² பி⁴க்கு²னோ உப்பன்னோ ஆகா⁴தோ ஸப்³ப³ஸோ படிவினேதப்³போ³. கதமே பஞ்ச? இதா⁴வுஸோ, ஏகச்சோ புக்³க³லோ அபரிஸுத்³த⁴காயஸமாசாரோ ஹோதி, பரிஸுத்³த⁴வசீஸமாசாரோ, ஏவரூபேபி, ஆவுஸோ, புக்³க³லே ஆகா⁴தோ படிவினேதப்³போ³’’தி (அ. நி. 5.162) –

ஏவமாதி³னாபி நயேன பஞ்ச ஆகா⁴தபடிவினயா வுத்தா. தேஸு யேன கேனசி ஆகா⁴தபடிவினயேன வினேந்தோபேஸ வினேதீதி பவுச்சதி. அபிச யஸ்மா –

‘‘உப⁴தோத³ண்ட³கேன சேபி, பி⁴க்க²வே, ககசேன சோரா ஓசரகா அங்க³மங்கா³னி ஓக்கந்தேய்யும், தத்ராபி யோ மனோ பதோ³ஸேய்ய, ந மே ஸோ தேன ஸாஸனகரோ’’தி (ம. நி. 1.232) –-

ஏவம் ஸத்து² ஓவாத³ம்,

‘‘தஸ்ஸேவ தேன பாபியோ, யோ குத்³த⁴ம் படிகுஜ்ஜ²தி;

குத்³த⁴ம் அப்படிகுஜ்ஜ²ந்தோ, ஸங்கா³மம் ஜேதி து³ஜ்ஜயம்.

‘‘உபி⁴ன்னமத்த²ம் சரதி, அத்தனோ ச பரஸ்ஸ ச;

பரம் ஸங்குபிதம் ஞத்வா, யோ ஸதோ உபஸம்மதி’’. (ஸம். நி. 1.188);

‘‘ஸத்திமே, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மா ஸபத்தகந்தா ஸபத்தகரணா கோத⁴னம் ஆக³ச்ச²ந்தி இத்தி²ம் வா புரிஸம் வா. கதமே ஸத்த? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஸபத்தோ ஸபத்தஸ்ஸ ஏவம் இச்ச²தி – ‘அஹோ, வதாயம் து³ப்³ப³ண்ணோ அஸ்ஸா’தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ந, பி⁴க்க²வே, ஸபத்தோ ஸபத்தஸ்ஸ வண்ணவதாய நந்த³தி. கோத⁴னாயம், பி⁴க்க²வே, புரிஸபுக்³க³லோ கோதா⁴பி⁴பூ⁴தோ கோத⁴பரேதோ கிஞ்சாபி ஸோ ஹோதி ஸுன்ஹாதோ ஸுவிலித்தோ கப்பிதகேஸமஸ்ஸு ஓதா³தவத்த²வஸனோ, அத² கோ² ஸோ து³ப்³ப³ண்ணோவ ஹோதி கோதா⁴பி⁴பூ⁴தோ. அயம், பி⁴க்க²வே, பட²மோ த⁴ம்மோ ஸபத்தகந்தோ ஸபத்தகரணோ கோத⁴னம் ஆக³ச்ச²தி இத்தி²ம் வா புரிஸம் வா (அ. நி. 7.64).

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, ஸபத்தோ ஸபத்தஸ்ஸ ஏவம் இச்ச²தி – ‘அஹோ, வதாயம் து³க்க²ம் ஸயேய்யா’தி…பே… ‘ந பசுரத்தோ² அஸ்ஸா’தி…பே… ‘ந போ⁴க³வா அஸ்ஸா’தி…பே… ‘ந யஸவா அஸ்ஸா’தி…பே… ‘ந மித்தவா அஸ்ஸா’தி…பே… ‘காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபஜ்ஜேய்யா’தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ந, பி⁴க்க²வே, ஸபத்தோ ஸபத்தஸ்ஸ ஸுக³திக³மனேன நந்த³தி. கோத⁴னாயம், பி⁴க்க²வே, புரிஸபுக்³க³லோ கோதா⁴பி⁴பூ⁴தோ கோத⁴பரேதோ காயேன து³ச்சரிதம் சரதி, வாசாய… மனஸா து³ச்சரிதம் சரதி. ஸோ காயேன து³ச்சரிதம் சரித்வா…பே… வாசாய…பே… மனஸா து³ச்சரிதம் சரித்வா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா…பே… நிரயம் உபபஜ்ஜதி கோதா⁴பி⁴பூ⁴தோ’’தி (அ. நி. 7.64).

‘‘குத்³தோ⁴ அத்த²ம் ந ஜானாதி, குத்³தோ⁴ த⁴ம்மம் ந பஸ்ஸதி…பே…. (அ. நி. 7.64; மஹானி. 5);

‘‘யேன கோதே⁴ன குத்³தா⁴ஸே, ஸத்தா க³ச்ச²ந்தி து³க்³க³திம்;

தம் கோத⁴ம் ஸம்மத³ஞ்ஞாய, பஜஹந்தி விபஸ்ஸினோ. (இதிவு. 4);

‘‘கோத⁴ம் ஜஹே விப்பஜஹேய்ய மானம், ஸம்யோஜனம் ஸப்³ப³மதிக்கமேய்ய. (த⁴. ப. 221);

‘‘அனத்த²ஜனனோ கோதோ⁴, கோதோ⁴ சித்தப்பகோபனோ. (அ. நி. 7.64; இதிவு. 88);

‘‘ஏகாபராத⁴ம் க²ம பூ⁴ரிபஞ்ஞ, ந பண்டி³தா கோத⁴ப³லா ப⁴வந்தீ’’தி. (ஜா. 1.15.19) –

ஏவமாதி³னா நயேன கோதே⁴ ஆதீ³னவஞ்ச பச்சவேக்க²தோபி கோதோ⁴ வினயம் உபேதி. தஸ்மா ஏவம் பச்சவேக்கி²த்வா கோத⁴ம் வினேந்தோபி ஏஸ வினேதீதி வுச்சதி.

கோத⁴ந்தி ‘‘அனத்த²ம் மே அசரீதி ஆகா⁴தோ ஜாயதீ’’திஆதி³னா (தீ³. நி. 3.340; அ. நி. 9.29) நயேன ஸுத்தே வுத்தானம் நவன்னம், ‘‘அத்த²ம் மே ந சரீ’’தி ஆதீ³னஞ்ச தப்படிபக்க²தோ ஸித்³தா⁴னம் நவன்னமேவாதி அட்டா²ரஸன்னம், கா²ணுகண்டகாதி³னா அட்டா²னேன ஸத்³தி⁴ம் ஏகூனவீஸதியா ஆகா⁴தவத்தூ²னம் அஞ்ஞதராகா⁴தவத்து²ஸம்ப⁴வம் ஆகா⁴தம். விஸடந்தி வித்த²தம். ஸப்பவிஸந்தி ஸப்பஸ்ஸ விஸம். இவாதி ஓபம்மவசனம், இ-கார லோபம் கத்வா வ-இச்சேவ வுத்தம். ஓஸதே⁴ஹீதி அக³தே³ஹி. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – யதா² விஸதிகிச்ச²கோ வேஜ்ஜோ ஸப்பேன த³ட்ட²ம் ஸப்³ப³ம் காயம் ப²ரித்வா டி²தம் விஸடம் ஸப்பவிஸம் மூலக²ந்த⁴தசபத்தபுப்பா²தீ³னம் அஞ்ஞதரேஹி நானாபே⁴ஸஜ்ஜேஹி பயோஜேத்வா கதேஹி வா ஓஸதே⁴ஹி கி²ப்பமேவ வினேய்ய, ஏவமேவம் யோ யதா²வுத்தேனத்தே²ன உப்பதிதம் சித்தஸந்தானம் ப்³யாபேத்வா டி²தம் கோத⁴ம் யதா²வுத்தேஸு வினயனூபாயேஸு யேன கேனசி உபாயேன வினேதி நாதி⁴வாஸேதி பஜஹதி வினோதே³தி ப்³யந்தீகரோதீதி.

ஸோ பி⁴க்கு² ஜஹாதி ஓரபாரந்தி ஸோ ஏவம் கோத⁴ம் வினேந்தோ பி⁴க்கு² யஸ்மா கோதோ⁴ ததியமக்³கே³ன ஸப்³ப³ஸோ பஹீயதி, தஸ்மா ஓரபாரஸஞ்ஞிதானி பஞ்சோரம்பா⁴கி³யஸம்யோஜனானி ஜஹாதீதி வேதி³தப்³போ³. அவிஸேஸேன ஹி பாரந்தி தீரஸ்ஸ நாமம், தஸ்மா ஓரானி ச தானி ஸம்ஸாரஸாக³ரஸ்ஸ பாரபூ⁴தானி சாதி கத்வா ‘‘ஓரபார’’ந்தி வுச்சதி. அத² வா ‘‘யோ உப்பதிதம் வினேதி கோத⁴ம் விஸடம் ஸப்பவிஸம்வ ஓஸதே⁴ஹி’’, ஸோ ததியமக்³கே³ன ஸப்³ப³ஸோ கோத⁴ம் வினேத்வா அனாகா³மிப²லே டி²தோ பி⁴க்கு² ஜஹாதி ஓரபாரம். தத்த² ஓரந்தி ஸகத்தபா⁴வோ, பாரந்தி பரத்தபா⁴வோ. ஓரம் வா ச² அஜ்ஜ²த்திகானி ஆயதனானி, பாரம் ச² பா³ஹிராயதனானி. ததா² ஓரம் மனுஸ்ஸலோகோ, பாரம் தே³வலோகோ. ஓரம் காமதா⁴து, பாரம் ரூபாரூபதா⁴து. ஓரம் காமரூபப⁴வோ, பாரம் அரூபப⁴வோ. ஓரம் அத்தபா⁴வோ, பாரம் அத்தபா⁴வஸுகூ²பகரணானி. ஏவமேதஸ்மிம் ஓரபாரே சதுத்த²மக்³கே³ன ச²ந்த³ராக³ம் பஜஹந்தோ ‘‘ஜஹாதி ஓரபார’’ந்தி வுச்சதி. ஏத்த² ச கிஞ்சாபி அனாகா³மினோ காமராக³ஸ்ஸ பஹீனத்தா இத⁴த்தபா⁴வாதீ³ஸு ச²ந்த³ராகோ³ ஏவ நத்தி²; அபிச கோ² பனஸ்ஸ ததியமக்³கா³தீ³னம் விய வண்ணப்பகாஸனத்த²ம் ஸப்³ப³மேதம் ஓரபாரபே⁴த³ம் ஸங்க³ஹேத்வா தத்த² ச²ந்த³ராக³ப்பஹானேன ‘‘ஜஹாதி ஓரபார’’ந்தி வுத்தம்.

இதா³னி தஸ்ஸத்த²ஸ்ஸ விபா⁴வனத்தா²ய உபமம் ஆஹ ‘‘உரகோ³ ஜிண்ணமிவ தசம் புராண’’ந்தி. தத்த² உரேன க³ச்ச²தீதி உரகோ³, ஸப்பஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். ஸோ து³விதோ⁴ – காமரூபீ ச அகாமரூபீ ச. காமரூபீபி து³விதோ⁴ – ஜலஜோ த²லஜோ ச. ஜலஜோ ஜலே ஏவ காமரூபம் லப⁴தி, ந த²லே, ஸங்க²பாலஜாதகே ஸங்க²பாலனாக³ராஜா விய. த²லஜோ த²லே ஏவ, ந ஜலே. ஸோ ஜஜ்ஜரபா⁴வேன ஜிண்ணம், சிரகாலதாய புராணஞ்சாதி ஸங்க²ம் க³தம். தசம் ஜஹந்தோ சதுப்³பி³தே⁴ன ஜஹாதி – ஸஜாதியம் டி²தோ, ஜிகு³ச்ச²ந்தோ, நிஸ்ஸாய, தா²மேனாதி. ஸஜாதி நாம ஸப்பஜாதி தீ³க⁴த்தபா⁴வோ. உரகா³ ஹி பஞ்சஸு டா²னேஸு ஸஜாதிம் நாதிவத்தந்தி – உபபத்தியம், சுதியம், விஸ்ஸட்ட²னித்³தோ³க்கமனே, ஸமானஜாதியா மேது²னபடிஸேவனே, ஜிண்ணதசாபனயனே சாதி. ஸப்போ ஹி யதா³ தசம் ஜஹாதி, ததா³ ஸஜாதியம்யேவ ட²த்வா ஜஹாதி. ஸஜாதியம் டி²தோபி ச ஜிகு³ச்ச²ந்தோ ஜஹாதி. ஜிகு³ச்ச²ந்தோ நாம யதா³ உபட்³ட⁴ட்டா²னே முத்தோ ஹோதி, உபட்³ட⁴ட்டா²னே அமுத்தோ ஓலம்ப³தி, ததா³ நம் அட்டீயந்தோ ஜஹாதி. ஏவம் ஜிகு³ச்ச²ந்தோபி ச த³ண்ட³ந்தரம் வா மூலந்தரம் வா பாஸாணந்தரம் வா நிஸ்ஸாய ஜஹாதி. நிஸ்ஸாய ஜஹந்தோபி ச தா²மம் ஜனேத்வா, உஸ்ஸாஹம் கத்வா, வீரியேன வங்கம் நங்கு³ட்ட²ம் கத்வா, பஸ்ஸஸந்தோவ ப²ணம் கரித்வா ஜஹாதி. ஏவம் ஜஹித்வா யேனகாமம் பக்கமதி. ஏவமேவம் அயம்பி பி⁴க்கு² ஓரபாரம் ஜஹிதுகாமோ சதுப்³பி³தே⁴ன ஜஹாதி – ஸஜாதியம் டி²தோ, ஜிகு³ச்ச²ந்தோ, நிஸ்ஸாய, தா²மேனாதி. ஸஜாதி நாம பி⁴க்கு²னோ ‘‘அரியாய ஜாதியா ஜாதோ’’தி (ம. நி. 2.351) வசனதோ ஸீலம். தேனேவாஹ ‘‘ஸீலே பதிட்டா²ய நரோ ஸப்பஞ்ஞோ’’தி (ஸம். நி. 1.23; பேடகோ. 22). ஏவமேதிஸ்ஸம் ஸஜாதியம் டி²தோ பி⁴க்கு² தம் ஸகத்தபா⁴வாதி³பே⁴த³ம் ஓரபாரம் ஜிண்ணபுராணதசமிவ து³க்க²ம் ஜனேந்தம் தத்த² தத்த² ஆதீ³னவத³ஸ்ஸனேன ஜிகு³ச்ச²ந்தோ கல்யாணமித்தே நிஸ்ஸாய அதி⁴மத்தவாயாமஸங்கா²தம் தா²மம் ஜனேத்வா ‘‘தி³வஸம் சங்கமேன நிஸஜ்ஜாய ஆவரணீயேஹி த⁴ம்மேஹி சித்தம் பரிஸோதே⁴தீ’’தி (அ. நி. 3.16; விப⁴. 519) வுத்தனயேன ரத்திந்தி³வம் ச²தா⁴ விப⁴ஜித்வா க⁴டேந்தோ வாயமந்தோ உரகோ³ விய, வங்கம் நங்கு³ட்ட²ம் பல்லங்கம் ஆபு⁴ஜித்வா உரகோ³ விய பஸ்ஸஸந்தோ, அயம்பி அஸிதி²லபரக்கமதாய வாயமந்தோ உரகோ³ விய ப²ணம் கரித்வா, அயம்பி ஞாணவிப்பா²ரம் ஜனேத்வா உரகோ³வ தசம் ஓரபாரம் ஜஹாதி. ஜஹித்வா ச உரகோ³ விய ஓஹிததசோ யேனகாமம் அயம்பி ஓஹிதபா⁴ரோ அனுபாதி³ஸேஸனிப்³பா³னதா⁴துதி³ஸம் பக்கமதீதி. தேனாஹ ப⁴க³வா –

‘‘யோ உப்பதிதம் வினேதி கோத⁴ம், விஸடம் ஸப்பவிஸம்வ ஓஸதே⁴ஹி;

ஸோ பி⁴க்கு² ஜஹாதி ஓரபாரம், உரகோ³ ஜிண்ணமிவ தசம் புராண’’ந்தி.

ஏவமேஸா ப⁴க³வதா அரஹத்தனிகூடேன பட²மகா³தா² தே³ஸிதாதி.

2. இதா³னி து³தியகா³தா²ய அத்த²வண்ணனாக்கமோ அனுப்பத்தோ. தத்ராபி –

‘‘யேன யத்த² யதா³ யஸ்மா, வுத்தா கா³தா² அயம் இமம்;

விதி⁴ம் பகாஸயித்வாஸ்ஸா, கரிஸ்ஸாமத்த²வண்ணன’’ந்தி. –

அயமேவ மாதிகா. ததோ பரஞ்ச ஸப்³ப³கா³தா²ஸு. அதிவித்தா²ரப⁴யேன பன இதோ பபு⁴தி மாதிகம் அனிக்கி²பித்வா உப்பத்தித³ஸ்ஸனனயேனேவ தஸ்ஸா தஸ்ஸா அத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ அத்த²வண்ணனம் கரிஸ்ஸாமி. ஸேய்யதி²த³ம் யோ ராக³முத³ச்சி²தா³ அஸேஸந்தி அயம் து³தியகா³தா².

தஸ்ஸுப்பத்தி – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன ஆயஸ்மதோ ஸாரிபுத்தத்தே²ரஸ்ஸ உபட்டா²கோ அஞ்ஞதரோ ஸுவண்ணகாரபுத்தோ தே²ரஸ்ஸ ஸந்திகே பப்³ப³ஜிதோ. தே²ரோ தஸ்ஸ ‘‘த³ஹரானம் அஸுப⁴ம் ஸப்பாய’’ந்தி மந்த்வா ராக³விகா⁴தத்த²ம் அஸுப⁴கம்மட்டா²னம் அதா³ஸி. தஸ்ஸ தஸ்மிம் ஆஸேவனமத்தம்பி சித்தம் ந லப⁴தி. ஸோ ‘‘அனுபகாரம் மமேத’’ந்தி தே²ரஸ்ஸ ஆரோசேஸி. தே²ரோ ‘‘த³ஹரானமேதம் ஸப்பாய’’ந்தி மந்த்வா புனபி ததே³வாசிக்கி². ஏவம் சத்தாரோ மாஸா அதீதா, ஸோ கிஞ்சிமத்தம்பி விஸேஸம் ந லப⁴தி. ததோ நம் தே²ரோ ப⁴க³வதோ ஸந்திகம் நேஸி. ப⁴க³வா ‘‘அவிஸயோ, ஸாரிபுத்த, துய்ஹேதஸ்ஸ ஸப்பாயம் ஜானிதும், பு³த்³த⁴வேனேய்யோ ஏஸோ’’தி வத்வா பப⁴ஸ்ஸரவண்ணம் பது³மம் இத்³தி⁴யா நிம்மினித்வா தஸ்ஸ ஹத்தே² பாதா³ஸி – ‘‘ஹந்த³, பி⁴க்கு², இமம் விஹாரபச்சா²யாயம் வாலிகாதலே நாளேன விஜ்ஜி²த்வா ட²பேஹி, அபி⁴முக²ஞ்சஸ்ஸ பல்லங்கேன நிஸீத³ ‘லோஹிதம் லோஹித’ந்தி ஆவஜ்ஜேந்தோ’’தி. அயம் கிர பஞ்ச ஜாதிஸதானி ஸுவண்ணகாரோவ அஹோஸி. தேனஸ்ஸ ‘‘லோஹிதகனிமித்தம் ஸப்பாய’’ந்தி ஞத்வா ப⁴க³வா லோஹிதககம்மட்டா²னம் அதா³ஸி. ஸோ ததா² கத்வா முஹுத்தேனேவ யதா²க்கமம் தத்த² சத்தாரிபி ஜா²னானி அதி⁴க³ந்த்வா அனுலோமபடிலோமாதி³னா நயேன ஜா²னகீளம் ஆரபி⁴. அத² ப⁴க³வா ‘தம் பது³மம் மிலாயதூ’தி அதி⁴ட்டா²ஸி. ஸோ ஜா²னா வுட்டி²தோ தம் மிலாதம் காளவண்ணம் தி³ஸ்வா ‘‘பப⁴ஸ்ஸரரூபம் ஜராய பரிமத்³தி³த’’ந்தி அனிச்சஸஞ்ஞம் படிலபி⁴. ததோ நம் அஜ்ஜ²த்தம்பி உபஸம்ஹரி. ததோ ‘‘யத³னிச்சம் தம் து³க்க²ம், யம் து³க்க²ம் தத³னத்தா’’தி தயோபி ப⁴வே ஆதி³த்தே விய பஸ்ஸி. ஏவம் பஸ்ஸதோ சஸ்ஸாவிதூ³ரே பது³மஸ்ஸரோ அத்தி². தத்த² தா³ரகா ஓரோஹித்வா பது³மானி ப⁴ஞ்ஜித்வா ப⁴ஞ்ஜித்வா ராஸிம் கரோந்தி. தஸ்ஸ தானி உத³கே பது³மானி நளவனே அக்³கி³ஜாலா விய கா²யிம்ஸு, பத்தானி பதந்தானி பபாதம் பவிஸந்தானி விய கா²யிம்ஸு, த²லே நிக்கி²த்தபது³மானம் அக்³கா³னி மிலாதானி அக்³கி³ட³ட்³டா⁴னி விய கா²யிம்ஸு. அத²ஸ்ஸ தத³னுஸாரேன ஸப்³ப³த⁴ம்மே உபனிஜ்ஜா²யதோ பி⁴ய்யோஸோமத்தாய தயோ ப⁴வா ஆதி³த்தமிவ அகா³ரம் அப்படிஸரணா ஹுத்வா உபட்ட²ஹிம்ஸு. ததோ ப⁴க³வா க³ந்த⁴குடியம் நிஸின்னோவ தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ உபரி ஸரீராப⁴ம் முஞ்சி. ஸா சஸ்ஸ முக²ம்யேவ அஜ்ஜோ²த்த²ரி. ததோ ஸோ ‘‘கிமேத’’ந்தி ஆவஜ்ஜேந்தோ ப⁴க³வந்தம் ஆக³ந்த்வா ஸமீபே டி²தமிவ தி³ஸ்வா உட்டா²யாஸனா அஞ்ஜலிம் பணாமேஸி. அத²ஸ்ஸ ப⁴க³வா ஸப்பாயம் விதி³த்வா த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தோ இமம் ஓபா⁴ஸகா³த²ம் அபா⁴ஸி ‘‘யோ ராக³முத³ச்சி²தா³ அஸேஸ’’ந்தி.

தத்த² ரஞ்ஜனவஸேன ராகோ³, பஞ்சகாமகு³ணராக³ஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். உத³ச்சி²தா³தி உச்சி²ந்த³தி, ப⁴ஞ்ஜதி, வினாஸேதி. அதீதகாலிகானம்பி ஹி ச²ந்த³ஸி வத்தமானவசனம் அக்க²ரசிந்தகா இச்ச²ந்தி. அஸேஸந்தி ஸானுஸயம். பி⁴ஸபுப்ப²ம்வ ஸரோருஹந்தி ஸரே விரூள்ஹம் பது³மபுப்ப²ம் விய. விக³ய்ஹாதி ஓக³ய்ஹ, பவிஸித்வாதி அத்தோ². ஸேஸம் புப்³ப³ஸதி³ஸமேவ. கிம் வுத்தம் ஹோதி? யதா² நாம ஏதே தா³ரகா ஸரம் ஓருய்ஹ பி⁴ஸபுப்ப²ம் ஸரோருஹம் சி²ந்த³ந்தி, ஏவமேவம் யோ பி⁴க்கு² இமம் தேதா⁴துகலோகஸன்னிவாஸம் ஓக³ய்ஹ –

‘‘நத்தி² ராக³ஸமோ அக்³கி³’’; (த⁴. ப. 202);

‘‘காமராகே³ன த³ய்ஹாமி, சித்தம் மே பரித³ய்ஹதி’’; (ஸம். நி. 1.212);

‘‘யே ராக³ரத்தானுபதந்தி ஸோதம், ஸயம் கதம் மக்கடகோவ ஜாலம்’’. (த⁴. ப. 347);

‘‘ரத்தோ கோ², ஆவுஸோ, ராகே³ன அபி⁴பூ⁴தோ பரியாதி³ன்னசித்தோ பாணம்பி ஹனதீ’’தி (அ. நி. 3.56, 72) –

ஏவமாதி³னயமனுக³ந்த்வா ராகா³தீ³னவபச்சவேக்க²ணேன யதா²வுத்தப்பகாரேஹி ஸீலஸம்வராதீ³ஹி ஸம்வரேஹி ஸவிஞ்ஞாணகாவிஞ்ஞாணகேஸு வத்தூ²ஸு அஸுப⁴ஸஞ்ஞாய ச தோ²கம் தோ²கம் ராக³ம் ஸமுச்சி²ந்த³ந்தோ அனாகா³மிமக்³கே³ன அவஸேஸம் அரஹத்தமக்³கே³ன ச ததோ அனவஸேஸம்பி உச்சி²ந்த³தி புப்³பே³ வுத்தப்பகாரேனேவ ஸோ பி⁴க்கு² ஜஹாதி ஓரபாரம் உரகோ³ ஜிண்ணமிவ தசம் புராணந்தி. ஏவமேஸா ப⁴க³வதா அரஹத்தனிகூடேன கா³தா² தே³ஸிதா. தே³ஸனாபரியோஸானே ச ஸோ பி⁴க்கு² அரஹத்தே பதிட்டி²தோதி.

3. யோ தண்ஹமுத³ச்சி²தா³தி கா உப்பத்தி? ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி. அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² க³க்³க³ராய போக்க²ரணியா தீரே விஹரந்தோ தண்ஹாவஸேன அகுஸலவிதக்கம் விதக்கேதி. ப⁴க³வா தஸ்ஸஜ்ஜா²ஸயம் விதி³த்வா இமம் ஓபா⁴ஸகா³த²மபா⁴ஸி.

தத்த² தஸ்ஸதீதி தண்ஹா. விஸயேஹி தித்திம் ந உபேதீதி அத்தோ². காமப⁴வவிப⁴வதண்ஹானமேதம் அதி⁴வசனம். ஸரிதந்தி க³தம் பவத்தம், யாவ ப⁴வக்³கா³ அஜ்ஜோ²த்த²ரித்வா டி²தந்தி வுத்தம் ஹோதி. ஸீக⁴ஸரந்தி ஸீக⁴கா³மினிம், ஸந்தி³ட்டி²கஸம்பராயிகம் ஆதீ³னவம் அக³ணேத்வா முஹுத்தேனேவ பரசக்கவாளம்பி ப⁴வக்³க³ம்பி ஸம்பாபுணிதும் ஸமத்த²ந்தி வுத்தம் ஹோதி. ஏவமேதம் ஸரிதம் ஸீக⁴ஸரம் ஸப்³ப³ப்பகாரம்பி தண்ஹம் –

‘‘உபரிவிஸாலா து³ப்பூரா, இச்சா² விஸடகா³மினீ;

யே ச தம் அனுகி³ஜ்ஜ²ந்தி, தே ஹோந்தி சக்கதா⁴ரினோ’’தி.

‘‘தண்ஹாது³தியோ புரிஸோ, தீ³க⁴மத்³தா⁴னஸம்ஸரம்;

இத்த²பா⁴வஞ்ஞதா²பா⁴வம், ஸம்ஸாரம் நாதிவத்ததீ’’தி. (இதிவு. 15, 105; மஹானி. 191; சூளனி. பாராயனானுகீ³திகா³தா²னித்³தே³ஸ 107);

‘‘ஊனோ லோகோ அதித்தோ தண்ஹாதா³ஸோதி கோ², மஹாராஜா’’தி (ம. நி. 2.305) ச –

ஏவமாதீ³னவபச்சவேக்க²ணேன வுத்தப்பகாரேஹி ஸீலஸம்வராதீ³ஹி ச யோ தோ²கம் தோ²கம் விஸோஸயித்வா அரஹத்தமக்³கே³ன அஸேஸம் உச்சி²ஜ்ஜதி, ஸோ பி⁴க்கு² தஸ்மிம்யேவ க²ணே ஸப்³ப³ப்பகாரம்பி ஜஹாதி ஓரபாரந்தி. தே³ஸனாபரியோஸானே ஸோ பி⁴க்கு² அரஹத்தே பதிட்டி²தோதி.

4. யோ மானமுத³ப்³ப³தீ⁴தி கா உப்பத்தி? ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி. அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² க³ங்கா³ய தீரே விஹரந்தோ கி³ம்ஹகாலே அப்போத³கே ஸோதே கதம் நளஸேதும் பச்சா² ஆக³தேன மஹோகே⁴ன வுய்ஹமானம் தி³ஸ்வா ‘‘அனிச்சா ஸங்கா²ரா’’தி ஸம்விக்³கோ³ அட்டா²ஸி. தஸ்ஸஜ்ஜா²ஸயம் விதி³த்வா ப⁴க³வா இமம் ஓபா⁴ஸகா³த²ம் அபா⁴ஸி.

தத்த² மானோதி ஜாதிஆதி³வத்து²கோ சேதஸோ உண்ணாமோ. ஸோ ‘‘ஸேய்யோஹமஸ்மீ’’தி மானோ, ‘‘ஸதி³ஸோஹமஸ்மீ’’தி மானோ, ‘‘ஹீனோஹமஸ்மீ’’தி மானோதி ஏவம் திவிதோ⁴ ஹோதி. புன ‘‘ஸேய்யஸ்ஸ ஸேய்யோஹமஸ்மீதி, ஸேய்யஸ்ஸ ஸதி³ஸோ, ஸேய்யஸ்ஸ ஹீனோ, ஸதி³ஸஸ்ஸ ஸேய்யோ, ஸதி³ஸஸ்ஸ ஸதி³ஸோ, ஸதி³ஸஸ்ஸ ஹீனோ, ஹீனஸ்ஸ ஸேய்யோ, ஹீனஸ்ஸ ஸதி³ஸோ, ஹீனஸ்ஸ ஹீனோஹமஸ்மீ’’தி மானோதி ஏவம் நவவிதோ⁴ ஹோதி. தம் ஸப்³ப³ப்பகாரம்பி மானம் –

‘‘யேன மானேன மத்தாஸே, ஸத்தா க³ச்ச²ந்தி து³க்³க³தி’’ந்தி. (இதிவு. 6) –

ஆதி³னா நயேன தத்த² ஆதீ³னவபச்சவேக்க²ணேன வுத்தப்பகாரேஹி ஸீலஸம்வராதீ³ஹி ச யோ தோ²கம் தோ²கம் வதே⁴ந்தோ கிலேஸானம் அப³லது³ப்³ப³லத்தா நளஸேதுஸதி³ஸம் லோகுத்தரத⁴ம்மானம் அதிப³லத்தா மஹோக⁴ஸதி³ஸேன அரஹத்தமக்³கே³ன அஸேஸம் உத³ப்³ப³தி⁴, அனவஸேஸப்பஹானவஸேன உச்சி²ந்த³ந்தோ வதே⁴தீதி வுத்தம் ஹோதி. ஸோ பி⁴க்கு² தஸ்மிம்யேவ க²ணே ஸப்³ப³ப்பகாரம்பி ஜஹாதி ஓரபாரந்தி. தே³ஸனாபரியோஸானே ஸோ பி⁴க்கு² அரஹத்தே பதிட்டி²தோதி.

5. தி கா உப்பத்தி? இமிஸ்ஸா கா³தா²ய இதோ பரானஞ்ச த்³வாத³ஸன்னம் ஏகாயேவ உப்பத்தி. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி. தேன கோ² பன ஸமயேன அஞ்ஞதரோ ப்³ராஹ்மணோ அத்தனோ தீ⁴துயா வாரேய்யே பச்சுபட்டி²தே சிந்தேஸி – ‘‘கேனசி வஸலேன அபரிபு⁴த்தபுப்³பே³ஹி புப்பே²ஹி தா³ரிகம் அலங்கரித்வா பதிகுலம் பேஸேஸ்ஸாமீ’’தி. ஸோ ஸந்தரபா³ஹிரம் ஸாவத்தி²ம் விசினந்தோ கிஞ்சி திணபுப்ப²ம்பி அபரிபு⁴த்தபுப்³ப³ம் நாத்³த³ஸ. அத² ஸம்ப³ஹுலே து⁴த்தகஜாதிகே ப்³ராஹ்மணதா³ரகே ஸன்னிபதிதே தி³ஸ்வா ‘‘ஏதே புச்சி²ஸ்ஸாமி, அவஸ்ஸம் ஸம்ப³ஹுலேஸு கோசி ஜானிஸ்ஸதீ’’தி உபஸங்கமித்வா புச்சி². தே தம் ப்³ராஹ்மணம் உப்பண்டே³ந்தா ஆஹம்ஸு – ‘‘உது³ம்ப³ரபுப்ப²ம் நாம, ப்³ராஹ்மண, லோகே ந கேனசி பரிபு⁴த்தபுப்³ப³ம். தேன தீ⁴தரம் அலங்கரித்வா தே³ஹீ’’தி. ஸோ து³தியதி³வஸே காலஸ்ஸேவ வுட்டா²ய ப⁴த்தவிஸ்ஸக்³க³ம் கத்வா அசிரவதியா நதி³யா தீரே உது³ம்ப³ரவனம் க³ந்த்வா ஏகமேகம் ருக்க²ம் விசினந்தோ புப்ப²ஸ்ஸ வண்டமத்தம்பி நாத்³த³ஸ. அத² வீதிவத்தே மஜ்ஜ²ன்ஹிகே து³தியதீரம் அக³மாஸி. தத்த² ச அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² அஞ்ஞதரஸ்மிம் மனுஞ்ஞே ருக்க²மூலே தி³வாவிஹாரம் நிஸின்னோ கம்மட்டா²னம் மனஸி கரோதி. ஸோ தத்த² உபஸங்கமித்வா அமனஸிகரித்வா, ஸகிம் நிஸீதி³த்வா, ஸகிம் உக்குடிகோ ஹுத்வா, ஸகிம் ட²த்வா, தம் ருக்க²ம் ஸப்³ப³ஸாகா²விடபபத்தந்தரேஸு விசினந்தோ கிலமதி. ததோ நம் ஸோ பி⁴க்கு² ஆஹ – ‘‘ப்³ராஹ்மண, கிம் மக்³க³ஸீ’’தி? ‘‘உது³ம்ப³ரபுப்ப²ம், போ⁴’’தி. ‘‘உது³ம்ப³ரபுப்ப²ம் நாம, ப்³ராஹ்மண, லோகே நத்தி², முஸா ஏதம் வசனம், மா கிலமா’’தி. அத² ப⁴க³வா தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அஜ்ஜா²ஸயம் விதி³த்வா ஓபா⁴ஸம் முஞ்சித்வா ஸமுப்பன்னஸமன்னாஹாரப³ஹுமானஸ்ஸ இமா ஓபா⁴ஸகா³தா²யோ அபா⁴ஸி ‘‘யோ நாஜ்ஜ²க³மா ப⁴வேஸு ஸார’’ந்தி ஸப்³பா³ வத்தப்³பா³.

தத்த² பட²மகா³தா²ய தாவ நாஜ்ஜ²க³மாதி நாதி⁴க³ச்சி², நாதி⁴க³ச்ச²தி வா. ப⁴வேஸூதி காமரூபாரூபஸஞ்ஞீஅஸஞ்ஞீனேவஸஞ்ஞீனாஸஞ்ஞீஏகவோகாரசதுவோகாரபஞ்சவோகாரப⁴வேஸு. ஸாரந்தி நிச்சபா⁴வம் அத்தபா⁴வம் வா. விசினந்தி பஞ்ஞாய க³வேஸந்தோ. புப்ப²மிவ உது³ம்ப³ரேஸூதி யதா² உது³ம்ப³ரருக்கே²ஸு புப்ப²ம் விசினந்தோ ஏஸ ப்³ராஹ்மணோ நாஜ்ஜ²க³மா, ஏவம் யோ யோகா³வசரோபி பஞ்ஞாய விசினந்தோ ஸப்³ப³ப⁴வேஸு கிஞ்சி ஸாரம் நாஜ்ஜ²க³மா. ஸோ அஸாரகட்டே²ன தே த⁴ம்மே அனிச்சதோ அனத்ததோ ச விபஸ்ஸந்தோ அனுபுப்³பே³ன லோகுத்தரத⁴ம்மே அதி⁴க³ச்ச²ந்தோ ஜஹாதி ஓரபாரம் உரகோ³ ஜிண்ணமிவ தசம் புராணந்தி அயமத்தோ² யோஜனா ச. அவஸேஸகா³தா²ஸு பனஸ்ஸ யோஜனம் அவத்வா விஸேஸத்த²மத்தமேவ வக்கா²ம.

6. ‘‘யஸ்ஸந்தரதோ ந ஸந்தி கோபா,

இதிப⁴வாப⁴வதஞ்ச வீதிவத்தோ’’தி. (உதா³. 20) –

ஏத்த² தாவ அயம் ‘அந்தரஸத்³தோ³’ –

‘‘நதீ³தீரேஸு ஸண்டா²னே, ஸபா⁴ஸு ரதி²யாஸு ச;

ஜனா ஸங்க³ம்ம மந்தேந்தி, மஞ்ச தஞ்ச கிமந்தர’’ந்தி. (ஸம். நி. 1.228);

‘‘அப்பமத்தகேன விஸேஸாதி⁴க³மேன அந்தரா வோஸானமாபாதி³’’ (அ. நி. 10.84);

‘‘அனத்த²ஜனனோ கோதோ⁴, கோதோ⁴ சித்தப்பகோபனோ;

ப⁴யமந்தரதோ ஜாதம், தம் ஜனோ நாவபு³ஜ்ஜ²தீ’’தி. (அ. நி. 7.64; இதிவு. 88) –

ஏவம் காரணவேமஜ்ஜ²சித்தாதீ³ஸு ஸம்ப³ஹுலேஸு அத்தே²ஸு தி³ஸ்ஸதி. இத⁴ பன சித்தே. ததோ யஸ்ஸந்தரதோ ந ஸந்தி கோபாதி ததியமக்³கே³ன ஸமூஹதத்தா யஸ்ஸ சித்தே ந ஸந்தி கோபாதி அத்தோ². யஸ்மா பன ப⁴வோதி ஸம்பத்தி, விப⁴வோதி விபத்தி. ததா² ப⁴வோதி வுத்³தி⁴, விப⁴வோதி ஹானி. ப⁴வோதி ஸஸ்ஸதோ, விப⁴வோதி உச்சே²தோ³. ப⁴வோதி புஞ்ஞம், விப⁴வோதி பாபம். விப⁴வோ அப⁴வோதி ச அத்த²தோ ஏகமேவ. தஸ்மா இதிப⁴வாப⁴வதஞ்ச வீதிவத்தோதி ஏத்த² யா ஏஸா ஸம்பத்திவிபத்திவுட்³டி⁴ஹானிஸஸ்ஸதுச்சே²த³புஞ்ஞபாபவஸேன இதி அனேகப்பகாரா ப⁴வாப⁴வதா வுச்சதி. சதூஹிபி மக்³கே³ஹி யதா²ஸம்ப⁴வம் தேன தேன நயேன தம் இதிப⁴வாப⁴வதஞ்ச வீதிவத்தோதி ஏவமத்தோ² ஞாதப்³போ³.

7. யஸ்ஸ விதக்காதி ஏத்த² பன யஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ தயோ காமப்³யாபாத³விஹிம்ஸாவிதக்கா, தயோ ஞாதிஜனபதா³மரவிதக்கா, தயோ பரானுத்³த³யதாபடிஸம்யுத்தலாப⁴ஸக்காரஸிலோகஅனவஞ்ஞத்திபடிஸம்யுத்தவிதக்காதி ஏதே நவ விதக்கா ஸமந்தப⁴த்³த³கே வுத்தனயேன தத்த² தத்த² ஆதீ³னவம் பச்சவேக்கி²த்வா படிபக்க²வவத்தா²னேன தஸ்ஸ தஸ்ஸ பஹானஸமத்தே²ஹி தீஹி ஹேட்டி²மமக்³கே³ஹி ச விதூ⁴பிதா பு⁴ஸம் தூ⁴பிதா ஸந்தாபிதா த³ட்³டா⁴தி அத்தோ². ஏவம் விதூ⁴பேத்வா ச அஜ்ஜ²த்தம் ஸுவிகப்பிதா அஸேஸா, நியகஜ்ஜ²த்தபூ⁴தே அத்தனோ க²ந்த⁴ஸந்தானே அஜ்ஜ²த்தஜ்ஜ²த்தபூ⁴தே சித்தே ச யதா² ந புன ஸம்ப⁴வந்தி, ஏவம் அரஹத்தமக்³கே³ன அஸேஸா சி²ன்னா. சி²ன்னஞ்ஹி கப்பிதந்தி வுச்சதி. யதா²ஹ ‘‘கப்பிதகேஸமஸ்ஸூ’’தி (ஸம். நி. 1.122; 4.365). ஏவமேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³.

8. இதா³னி யோ நாச்சஸாரீதி ஏத்த² யோ நாச்சஸாரீதி யோ நாதிதா⁴வி. ந பச்சஸாரீதி ந ஓஹீயி. கிம் வுத்தம் ஹோதி? அச்சாரத்³த⁴வீரியேன ஹி உத்³த⁴ச்சே பதந்தோ அச்சாஸரதி, அதிஸிதி²லேன கோஸஜ்ஜே பதந்தோ பச்சாஸரதி. ததா² ப⁴வதண்ஹாய அத்தானம் கிலமேந்தோ அச்சாஸரதி, காமதண்ஹாய காமஸுக²மனுயுஞ்ஜந்தோ பச்சாஸரதி. ஸஸ்ஸததி³ட்டி²யா அச்சாஸரதி, உச்சே²த³தி³ட்டி²யா பச்சாஸரதி. அதீதம் அனுஸோசந்தோ அச்சாஸரதி, அனாக³த படிகங்க²ந்தோ பச்சாஸரதி. புப்³ப³ந்தானுதி³ட்டி²யா அச்சாஸரதி, அபரந்தானுதி³ட்டி²யா பச்சாஸரதி. தஸ்மா யோ ஏதே உபோ⁴ அந்தே வஜ்ஜேத்வா மஜ்ஜி²மம் படிபத³ம் படிபஜ்ஜந்தோ நாச்சஸாரீ ந பச்சஸாரீதி ஏவம் வுத்தம் ஹோதி. ஸப்³ப³ம் அச்சக³மா இமம் பபஞ்சந்தி தாய ச பன அரஹத்தமக்³க³வோஸானாய மஜ்ஜி²மாய படிபதா³ய ஸப்³ப³ம் இமம் வேத³னாஸஞ்ஞாவிதக்கப்பப⁴வம் தண்ஹாமானதி³ட்டி²ஸங்கா²தம் திவித⁴ம் பபஞ்சம் அச்சக³மா அதிக்கந்தோ, ஸமதிக்கந்தோதி அத்தோ².

9. தத³னந்தரகா³தா²ய பன ஸப்³ப³ம் விதத²மித³ந்தி ஞத்வா லோகேதி அயமேவ விஸேஸோ. தஸ்ஸத்தோ² – ஸப்³ப³ந்தி அனவஸேஸம், ஸகலமனூனந்தி வுத்தம் ஹோதி. ஏவம் ஸந்தேபி பன விபஸ்ஸனுபக³ம் லோகியக²ந்தா⁴யதனதா⁴துப்பபே⁴த³ம் ஸங்க²தமேவ இதா⁴தி⁴ப்பேதம். விதத²ந்தி விக³ததத²பா⁴வம். நிச்சந்தி வா ஸுக²ந்தி வா ஸுப⁴ந்தி வா அத்தாதி வா யதா² யதா² கிலேஸவஸேன பா³லஜனேஹி க³ய்ஹதி, ததா²ததா²பா⁴வதோ விதத²ந்தி வுத்தம் ஹோதி. இத³ந்தி தமேவ ஸப்³ப³ம் பச்சக்க²பா⁴வேன த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ. ஞத்வாதி மக்³க³பஞ்ஞாய ஜானித்வா, தஞ்ச பன அஸம்மோஹதோ, ந விஸயதோ. லோகேதி ஓகாஸலோகே ஸப்³ப³ம் க²ந்தா⁴தி³பே⁴த³ம் த⁴ம்மஜாதம் ‘‘விதத²மித³’’ந்தி ஞத்வாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

10-13. இதா³னி இதோ பராஸு சதூஸு கா³தா²ஸு வீதலோபோ⁴ வீதராகோ³ வீததோ³ஸோ வீதமோஹோதி ஏதே விஸேஸா. ஏத்த² லுப்³ப⁴னவஸேன லோபோ⁴. ஸப்³ப³ஸங்கா³ஹிகமேதம் பட²மஸ்ஸ அகுஸலமூலஸ்ஸ அதி⁴வசனம், விஸமலோப⁴ஸ்ஸ வா. யோ ஸோ ‘‘அப்பேகதா³ மாதுமத்தீஸுபி லோப⁴த⁴ம்மா உப்பஜ்ஜந்தி, ப⁴கி³னிமத்தீஸுபி லோப⁴த⁴ம்மா உப்பஜ்ஜந்தி, தீ⁴துமத்தீஸுபி லோப⁴த⁴ம்மா உப்பஜ்ஜந்தீ’’தி (ஸம். நி. 4.127) ஏவம் வுத்தோ. ரஜ்ஜனவஸேன ராகோ³, பஞ்சகாமகு³ணராக³ஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். து³ஸ்ஸனவஸேன தோ³ஸோ, புப்³பே³ வுத்தகோத⁴ஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். முய்ஹனவஸேன மோஹோ, சதூஸு அரியஸச்சேஸு அஞ்ஞாணஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். தத்த² யஸ்மா அயம் பி⁴க்கு² லோப⁴ம் ஜிகு³ச்ச²ந்தோ விபஸ்ஸனம் ஆரபி⁴ ‘‘குதா³ஸ்ஸு நாமாஹம் லோப⁴ம் வினேத்வா விக³தலோபோ⁴ விஹரேய்ய’’ந்தி, தஸ்மா தஸ்ஸ லோப⁴ப்பஹானூபாயம் ஸப்³ப³ஸங்கா²ரானம் விதத²பா⁴வத³ஸ்ஸனம் லோப⁴ப்பஹானானிஸம்ஸஞ்ச ஓரபாரப்பஹானம் த³ஸ்ஸேந்தோ இமம் கா³த²மாஹ. ஏஸ நயோ இதோ பராஸுபி. கேசி பனாஹு – ‘‘யதா²வுத்தேனேவ நயேன ஏதே த⁴ம்மே ஜிகு³ச்சி²த்வா விபஸ்ஸனமாரத்³த⁴ஸ்ஸ தஸ்ஸ தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஏகமேகாவ ஏத்த² கா³தா² வுத்தா’’தி. யம் ருச்சதி, தம் க³ஹேதப்³ப³ம். ஏஸ நயோ இதோ பராஸு சதூஸு கா³தா²ஸு.

14. அயம் பனேத்த² அத்த²வண்ணனா – அப்பஹீனட்டே²ன ஸந்தானே ஸயந்தீதி அனுஸயா காமராக³படிக⁴மானதி³ட்டி²விசிகிச்சா²ப⁴வராகா³விஜ்ஜானம் ஏதம் அதி⁴வசனம். ஸம்பயுத்தத⁴ம்மானம் அத்தனோ ஆகாரானுவிதா⁴னட்டே²ன மூலா; அகே²மட்டே²ன அகுஸலா; த⁴ம்மானம் பதிட்டா²பூ⁴தாதிபி மூலா; ஸாவஜ்ஜது³க்க²விபாகட்டே²ன அகுஸலா; உப⁴யம்பேதம் லோப⁴தோ³ஸமோஹானம் அதி⁴வசனம். தே ஹி ‘‘லோபோ⁴, பி⁴க்க²வே, அகுஸலஞ்ச அகுஸலமூலஞ்சா’’திஆதி³னா நயேன ஏவம் நித்³தி³ட்டா². ஏவமேதே அனுஸயா தேன தேன மக்³கே³ன பஹீனத்தா யஸ்ஸ கேசி ந ஸந்தி, ஏதே ச அகுஸலமூலா ததே²வ ஸமூஹதாஸே, ஸமூஹதா இச்சேவ அத்தோ². பச்சத்தப³ஹுவசனஸ்ஸ ஹி ஸே-காராக³மம் இச்ச²ந்தி ஸத்³த³லக்க²ணகோவிதா³. அட்ட²கதா²சரியா பன ‘‘ஸேதி நிபாதோ’’தி வண்ணயந்தி. யம் ருச்சதி, தம் க³ஹேதப்³ப³ம். ஏத்த² பன ‘‘கிஞ்சாபி ஸோ ஏவம்விதோ⁴ பி⁴க்கு² கீ²ணாஸவோ ஹோதி, கீ²ணாஸவோ ச நேவ ஆதி³யதி, ந பஜஹதி, பஜஹித்வா டி²தோ’’தி வுத்தோ. ததா²பி வத்தமானஸமீபே வத்தமானவசனலக்க²ணேன ‘‘ஜஹாதி ஓரபார’’ந்தி வுச்சதி. அத² வா அனுபாதி³ஸேஸாய ச நிப்³பா³னதா⁴துயா பரினிப்³பா³யந்தோ அத்தனோ அஜ்ஜ²த்திகபா³ஹிராயதனஸங்கா²தம் ஜஹாதி ஓரபாரந்தி வேதி³தப்³போ³.

தத்த² கிலேஸபடிபாடியா மக்³க³படிபாடியா சாதி த்³விதா⁴ அனுஸயானம் அபா⁴வோ வேதி³தப்³போ³. கிலேஸபடிபாடியா ஹி காமராகா³னுஸயபடிகா⁴னுஸயானம் ததியமக்³கே³ன அபா⁴வோ ஹோதி, மானானுஸயஸ்ஸ சதுத்த²மக்³கே³ன, தி³ட்டா²னுஸயவிசிகிச்சா²னுஸயானம் பட²மமக்³கே³ன, ப⁴வராகா³னுஸயாவிஜ்ஜானுஸயானம் சதுத்த²மக்³கே³னேவ. மக்³க³படிபாடியா பன பட²மமக்³கே³ன தி³ட்டா²னுஸயவிசிகிச்சா²னுஸயானம் அபா⁴வோ ஹோதி. து³தியமக்³கே³ன காமராகா³னுஸயபடிகா⁴னுஸயானம் தனுபா⁴வோ, ததியமக்³கே³ன ஸப்³ப³ஸோ அபா⁴வோ, சதுத்த²மக்³கே³ன மானானுஸயப⁴வராகா³னுஸயாவிஜ்ஜானுஸயானம் அபா⁴வோ ஹோதி. தத்த² யஸ்மா ந ஸப்³பே³ அனுஸயா அகுஸலமூலா; காமராக³ப⁴வராகா³னுஸயா ஏவ ஹி லோபா⁴குஸலமூலேன ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²ந்தி. படிகா⁴னுஸயாவிஜ்ஜானுஸயா ச ‘‘தோ³ஸோ அகுஸலமூலம், மோஹோ அகுஸலமூலம்’’ இச்சேவ ஸங்க²ம் க³ச்ச²ந்தி, தி³ட்டி²மானவிசிகிச்சா²னுஸயா பன ந கிஞ்சி அகுஸலமூலம் ஹோந்தி, யஸ்மா வா அனுஸயாபா⁴வவஸேன ச அகுஸலமூலஸமுக்³கா⁴தவஸேன ச கிலேஸப்பஹானம் பட்ட²பேஸி, தஸ்மா –

‘‘யஸ்ஸானுஸயா ந ஸந்தி கேசி, மூலா ச அகுஸலா ஸமூஹதாஸே’’. –

இதி ப⁴க³வா ஆஹ.

15. யஸ்ஸ த³ரத²ஜாதி ஏத்த² பன பட²முப்பன்னா கிலேஸா பரிளாஹட்டே²ன த³ரதா² நாம, அபராபருப்பன்னா பன தேஹி த³ரதே²ஹி ஜாதத்தா த³ரத²ஜா நாம. ஓரந்தி ஸக்காயோ வுச்சதி. யதா²ஹ – ‘‘ஓரிமம் தீரந்தி கோ², பி⁴க்கு², ஸக்காயஸ்ஸேதம் அதி⁴வசன’’ந்தி (ஸம். நி. 4.238). ஆக³மனாயாதி உப்பத்தியா. பச்சயாஸேதி பச்சயா ஏவ. கிம் வுத்தம் ஹோதி? யஸ்ஸ பன உபாதா³னக்க²ந்த⁴க்³க³ஹணாய பச்சயபூ⁴தா அரியமக்³கே³ன பஹீனத்தா, கேசி த³ரத²ஜவேவசனா கிலேஸா ந ஸந்தி, புப்³பே³ வுத்தனயேனேவ ஸோ பி⁴க்கு² ஜஹாதி ஓரபாரந்தி.

16. யஸ்ஸ வனத²ஜாதி ஏத்த²பி த³ரத²ஜா விய வனத²ஜா வேதி³தப்³பா³. வசனத்தே² பன அயம் விஸேஸோ – வனுதே, வனோதீதி வா வனம் யாசதி ஸேவதி ப⁴ஜதீதி அத்தோ². தண்ஹாயேதம் அதி⁴வசனம். ஸா ஹி விஸயானம் பத்த²னதோ ஸேவனதோ ச ‘‘வன’’ந்தி வுச்சதி. தம் பரியுட்டா²னவஸேன வனம் த²ரதி தனோதீதி வனதோ², தண்ஹானுஸயஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். வனதா² ஜாதாதி வனத²ஜாதி. கேசி பனாஹு ‘‘ஸப்³பே³பி கிலேஸா க³ஹனட்டே²ன வனதோ²தி வுச்சந்தி, அபராபருப்பன்னா பன வனத²ஜா’’தி. அயமேவ சேத்த² உரக³ஸுத்தே அத்தோ² அதி⁴ப்பேதோ, இதரோ பன த⁴ம்மபத³கா³தா²யம். வினிப³ந்தா⁴ய ப⁴வாயாதி ப⁴வவினிப³ந்தா⁴ய. அத² வா சித்தஸ்ஸ விஸயேஸு வினிப³ந்தா⁴ய ஆயதிம் உப்பத்தியா சாதி அத்தோ². ஹேதுயேவ ஹேதுகப்பா.

17. யோ நீவரணேதி ஏத்த² நீவரணாதி சித்தம், ஹிதபடிபத்திம் வா நீவரந்தீதி நீவரணா, படிச்சா²தே³ந்தீதி அத்தோ². பஹாயாதி ச²ட்³டே³த்வா. பஞ்சாதி தேஸம் ஸங்க்²யாபரிச்சே²தோ³. ஈகா⁴பா⁴வதோ அனீகோ⁴. கத²ம்கதா²ய திண்ணத்தா திண்ணகத²ம்கதோ². விக³தஸல்லத்தா விஸல்லோ. கிம் வுத்தம் ஹோதி? யோ பி⁴க்கு² காமச்ச²ந்தா³தீ³னி பஞ்ச நீவரணானி ஸமந்தப⁴த்³த³கே வுத்தனயேன ஸாமஞ்ஞதோ விஸேஸதோ ச நீவரணேஸு ஆதீ³னவம் தி³ஸ்வா தேன தேன மக்³கே³ன பஹாய தேஸஞ்ச பஹீனத்தா ஏவ கிலேஸது³க்க²ஸங்கா²தஸ்ஸ ஈக⁴ஸ்ஸாபா⁴வேன அனீகோ⁴, ‘‘அஹோஸிம் நு கோ² அஹம் அதீதமத்³தா⁴ன’’ந்திஆதி³னா (ம. நி. 1.18; ஸம். நி. 2.20) நயேன பவத்தாய கத²ம்கதா²ய திண்ணத்தா திண்ணகத²ம்கதோ², ‘‘தத்த² கதமே பஞ்ச ஸல்லா? ராக³ஸல்லோ, தோ³ஸஸல்லோ, மோஹஸல்லோ, மானஸல்லோ, தி³ட்டி²ஸல்லோ’’தி வுத்தானம் பஞ்சன்னம் ஸல்லானம் விக³தத்தா விஸல்லோ. ஸோ பி⁴க்கு² புப்³பே³ வுத்தனயேனேவ ஜஹாதி ஓரபாரந்தி.

அத்ராபி ச கிலேஸபடிபாடியா மக்³க³படிபாடியா சாதி த்³விதா⁴ ஏவ நீவரணப்பஹானம் வேதி³தப்³ப³ம். கிலேஸபடிபாடியா ஹி காமச்ச²ந்த³னீவரணஸ்ஸ ப்³யாபாத³னீவரணஸ்ஸ ச ததியமக்³கே³ன பஹானம் ஹோதி, தி²னமித்³த⁴னீவரணஸ்ஸ உத்³த⁴ச்சனீவரணஸ்ஸ ச சதுத்த²மக்³கே³ன. ‘‘அகதம் வத மே குஸல’’ந்திஆதி³னா (ம. நி. 3.248; நேத்தி. 120) நயேன பவத்தஸ்ஸ விப்படிஸாரஸங்கா²தஸ்ஸ குக்குச்சனீவரணஸ்ஸ விசிகிச்சா²னீவரணஸ்ஸ ச பட²மமக்³கே³ன. மக்³க³படிபாடியா பன குக்குச்சனீவரணஸ்ஸ விசிகிச்சா²னீவரணஸ்ஸ ச பட²மமக்³கே³ன பஹானம் ஹோதி, காமச்ச²ந்த³னீவரணஸ்ஸ ப்³யாபாத³னீவரணஸ்ஸ ச து³தியமக்³கே³ன தனுபா⁴வோ ஹோதி, ததியேன அனவஸேஸப்பஹானம். தி²னமித்³த⁴னீவரணஸ்ஸ உத்³த⁴ச்சனீவரணஸ்ஸ ச சதுத்த²மக்³கே³ன பஹானம் ஹோதீதி. ஏவம் –

‘‘யோ நீவரணே பஹாய பஞ்ச, அனீகோ⁴ திண்ணகத²ம்கதோ² விஸல்லோ;

ஸோ பி⁴க்கு² ஜஹாதி ஓரபாரம், உரகோ³ ஜிண்ணமிவத்தசம் புராண’’ந்தி. –

அரஹத்தனிகூடேனேவ ப⁴க³வா தே³ஸனம் நிட்டா²பேஸி. தே³ஸனாபரியோஸானே ஸோ பி⁴க்கு² அரஹத்தே பதிட்டி²தோ. ‘‘ஏகச்சே யேன யேன தேஸம் பி⁴க்கூ²னம் யா யா கா³தா² தே³ஸிதா, தேன தேன தஸ்ஸா தஸ்ஸா கா³தா²ய பரியோஸானே ஸோ ஸோ பி⁴க்கு² அரஹத்தே பதிட்டி²தோ’’தி வத³ந்தி.

பரமத்த²ஜோதிகாய கு²த்³த³க-அட்ட²கதா²ய

ஸுத்தனிபாத-அட்ட²கதா²ய உரக³ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

2. த⁴னியஸுத்தவண்ணனா

18. பக்கோத³னோதி த⁴னியஸுத்தம். கா உப்பத்தி? ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி. தேன ஸமயேன த⁴னியோ கோ³போ மஹீதீரே படிவஸதி. தஸ்ஸாயம் புப்³ப³யோகோ³ – கஸ்ஸபஸ்ஸ ப⁴க³வதோ பாவசனே தி³ப்³ப³மானே வீஸதி வஸ்ஸஸஹஸ்ஸானி தி³வஸே தி³வஸே ஸங்க⁴ஸ்ஸ வீஸதி ஸலாகப⁴த்தானி அதா³ஸி. ஸோ ததோ சுதோ தே³வேஸு உப்பன்னோ. ஏவம் தே³வலோகே ஏகம் பு³த்³த⁴ந்தரம் கே²பேத்வா அம்ஹாகம் ப⁴க³வதோ காலே விதே³ஹரட்ட²மஜ்ஜே² பப்³ப³தரட்ட²ம் நாம அத்தி² தத்த² த⁴ம்மகோரண்ட³ம் நாம நக³ரம், தஸ்மிம் நக³ரே ஸேட்டி²புத்தோ ஹுத்வா அபி⁴னிப்³ப³த்தோ, கோ³யூத²ம் நிஸ்ஸாய ஜீவதி. தஸ்ஸ ஹி திம்ஸமத்தானி கோ³ஸஹஸ்ஸானி ஹோந்தி, ஸத்தவீஸஸஹஸ்ஸா கா³வோ கீ²ரம் து³ய்ஹந்தி. கோ³பா நாம நிப³த்³த⁴வாஸினோ ந ஹோந்தி. வஸ்ஸிகே சத்தாரோமாஸே த²லே வஸந்தி, அவஸேஸே அட்ட²மாஸே யத்த² திணோத³கம் ஸுக²ம் லப்³ப⁴தி, தத்த² வஸந்தி. தஞ்ச நதீ³தீரம் வா ஜாதஸ்ஸரதீரம் வா ஹோதி. அதா²யம்பி வஸ்ஸகாலே அத்தனோ வஸிதகா³மதோ நிக்க²மித்வா கு³ன்னம் பா²ஸுவிஹாரத்தா²ய ஓகாஸம் க³வேஸந்தோ மஹாமஹீ பி⁴ஜ்ஜித்வா ஏகதோ காலமஹீ ஏகதோ மஹாமஹிச்சேவ ஸங்க²ம் க³ந்த்வா ஸந்த³மானா புன ஸமுத்³த³ஸமீபே ஸமாக³ந்த்வா பவத்தா. யம் ஓகாஸம் அந்தரதீ³பம் அகாஸி, தம் பவிஸித்வா வச்சா²னம் ஸாலம் அத்தனோ ச நிவேஸனம் மாபேத்வா வாஸம் கப்பேஸி. தஸ்ஸ ஸத்த புத்தா, ஸத்த தீ⁴தரோ, ஸத்த ஸுணிஸா, அனேகே ச கம்மகாரா ஹோந்தி. கோ³பா நாம வஸ்ஸனிமித்தம் ஜானந்தி. யதா³ ஸகுணிகா குலாவகானி ருக்க²க்³கே³ கரோந்தி, கக்கடகா உத³கஸமீபே த்³வாரம் பித³ஹித்வா த²லஸமீபத்³வாரேன வளஞ்ஜேந்தி, ததா³ ஸுவுட்டி²கா ப⁴விஸ்ஸதீதி க³ண்ஹந்தி. யதா³ பன ஸகுணிகா குலாவகானி நீசட்டா²னே உத³கபிட்டே² கரோந்தி, கக்கடகா த²லஸமீபே த்³வாரம் பித³ஹித்வா உத³கஸமீபத்³வாரேன வளஞ்ஜேந்தி, ததா³ து³ப்³பு³ட்டி²கா ப⁴விஸ்ஸதீதி க³ண்ஹந்தி.

அத² ஸோ த⁴னியோ ஸுவுட்டி²கனிமித்தானி உபஸல்லக்கே²த்வா உபகட்டே² வஸ்ஸகாலே அந்தரதீ³பா நிக்க²மித்வா மஹாமஹியா பரதீரே ஸத்தஸத்தாஹம்பி தே³வே வஸ்ஸந்தே உத³கேன அனஜ்ஜோ²த்த²ரணோகாஸே அத்தனோ வஸனோகாஸம் கத்வா ஸமந்தா பரிக்கி²பித்வா, வச்ச²ஸாலாயோ மாபேத்வா, தத்த² நிவாஸம் கப்பேஸி. அத²ஸ்ஸ தா³ருதிணாதி³ஸங்க³ஹே கதே ஸப்³பே³ஸு புத்ததா³ரகம்மகரபோரிஸேஸு ஸமானியேஸு ஜாதேஸு நானப்பகாரே க²ஜ்ஜபோ⁴ஜ்ஜே படியத்தே ஸமந்தா சதுத்³தி³ஸா மேக⁴மண்ட³லானி உட்ட²ஹிம்ஸு. ஸோ தே⁴னுயோ து³ஹாபேத்வா, வச்ச²ஸாலாஸு வச்சே² ஸண்டா²பேத்வா, கு³ன்னம் சதுத்³தி³ஸா தூ⁴மம் காராபேத்வா, ஸப்³ப³பரிஜனம் போ⁴ஜாபேத்வா, ஸப்³ப³கிச்சானி காராபேத்வா தத்த² தத்த² தீ³பே உஜ்ஜாலாபேத்வா, ஸயம் கீ²ரேன ப⁴த்தம் பு⁴ஞ்ஜித்வா, மஹாஸயனே ஸயந்தோ அத்தனோ ஸிரிஸம்பத்திம் தி³ஸ்வா, துட்ட²சித்தோ ஹுத்வா, அபரதி³ஸாய மேக⁴த்த²னிதஸத்³த³ம் ஸுத்வா நிபன்னோ இமம் உதா³னம் உதா³னேஸி ‘‘பக்கோத³னோ து³த்³த⁴கீ²ரோஹமஸ்மீ’’தி.

தத்ராயம் அத்த²வண்ணனா – பக்கோத³னோதி ஸித்³த⁴ப⁴த்தோ. து³த்³த⁴கீ²ரோதி கா³வோ து³ஹித்வா க³ஹிதகீ²ரோ. அஹந்தி அத்தானம் நித³ஸ்ஸேதி, அஸ்மீதி அத்தனோ ததா²பா⁴வம். பக்கோத³னோ து³த்³த⁴கீ²ரோ ச அஹமஸ்மி ப⁴வாமீதி அத்தோ². இதீதி ஏவமாஹாதி அத்தோ². நித்³தே³ஸே பன ‘‘இதீதி பத³ஸந்தி⁴, பத³ஸம்ஸக்³கோ³, பத³பாரிபூரி, அக்க²ரஸமவாயோ ப்³யஞ்ஜனஸிலிட்ட²தா பதா³னுபுப்³ப³தாமேத’’ந்தி (சூளனி. அஜிதமாணவபுச்சா²னித்³தே³ஸ 1) ஏவமஸ்ஸ அத்தோ² வண்ணிதோ. ஸோபி இத³மேவ ஸந்தா⁴யாதி வேதி³தப்³போ³. யம் யம் ஹி பத³ம் புப்³ப³பதே³ன வுத்தம், தஸ்ஸ தஸ்ஸ ஏவமாஹாதி ஏதமத்த²ம் பகாஸேந்தோயேவ இதிஸத்³தோ³ பச்சி²மேன பதே³ன மேத்தேய்யோ இதி வா ப⁴க³வா இதி வா ஏவமாதி³னா பத³ஸந்தி⁴ ஹோதி, நாஞ்ஞதா².

த⁴னியோ கோ³போதி தஸ்ஸ ஸேட்டி²புத்தஸ்ஸ நாமஸமோதா⁴னம். ஸோ ஹி யானிமானி தா²வராதீ³னி பஞ்ச த⁴னானி, தேஸு ட²பேத்வா தா³னஸீலாதி³அனுகா³மிகத⁴னம், கே²த்தவத்து²-ஆராமாதி³தோ தா²வரத⁴னதோபி, க³வஸ்ஸாதி³தோ ஜங்க³மத⁴னதோபி ஹிரஞ்ஞஸுவண்ணாதி³தோ ஸம்ஹாரிமத⁴னதோபி, ஸிப்பாயதனாதி³தோ அங்க³ஸமத⁴னதோபி யம் தம் லோகஸ்ஸ பஞ்சகோ³ரஸானுப்பதா³னேன ப³ஹூபகாரம் தம் ஸந்தா⁴ய ‘‘நத்தி² கோ³ஸமிதம் த⁴ன’’ந்தி (ஸம். நி. 1.13; நேத்தி. 123) ஏவம் விஸேஸிதம் கோ³த⁴னம், தேன ஸமன்னாக³தத்தா த⁴னியோ, கு³ன்னம் பாலனதோ கோ³போ. யோ ஹி அத்தனோ கா³வோ பாலேதி, ஸோ ‘‘கோ³போ’’தி வுச்சதி. யோ பரேஸம் வேதனேன ப⁴டோ ஹுத்வா, ஸோ கோ³பாலகோ. அயம் பன அத்தனோயேவ, தேன கோ³போதி வுத்தோ.

அனுதீரேதி தீரஸ்ஸ ஸமீபே. மஹியாதி மஹாமஹீனாமிகாய நதி³யா. ஸமானேன அனுகூலவத்தினா பரிஜனேன ஸத்³தி⁴ம் வாஸோ யஸ்ஸ ஸோ ஸமானவாஸோ, அயஞ்ச ததா²விதோ⁴. தேனாஹ ‘‘ஸமானவாஸோ’’தி. ச²ன்னாதி திணபண்ணச்ச²த³னேஹி அனோவஸ்ஸகா கதா. குடீதி வஸனக⁴ரஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். ஆஹிதோதி ஆப⁴தோ, ஜாலிதோ வா. கி³னீதி அக்³கி³. தேஸு தேஸு டா²னேஸு அக்³கி³ ‘‘கி³னீ’’தி வோஹரீயதி. அத² சே பத்த²யஸீதி இதா³னி யதி³ இச்ச²ஸீதி வுத்தம் ஹோதி. பவஸ்ஸாதி ஸிஞ்ச, பக்³க⁴ர, உத³கம் முஞ்சாதி அத்தோ². தே³வாதி மேக⁴ம் ஆலபதி. அயம் தாவேத்த² பத³வண்ணனா.

அயம் பன அத்த²வண்ணனா – ஏவமயம் த⁴னியோ கோ³போ அத்தனோ ஸயனக⁴ரே மஹாஸயனே நிபன்னோ மேக⁴த்த²னிதம் ஸுத்வா ‘‘பக்கோத³னோஹமஸ்மீ’’தி ப⁴ணந்தோ காயது³க்க²வூபஸமூபாயம் காயஸுக²ஹேதுஞ்ச அத்தனோ ஸன்னிஹிதம் தீ³பேதி. ‘‘து³த்³த⁴கீ²ரோஹமஸ்மீ’’தி ப⁴ணந்தோ சித்தது³க்க²வூபஸமூபாயம் சித்தஸுக²ஹேதுஞ்ச. ‘‘அனுதீரே மஹியா’’தி நிவாஸட்டா²னஸம்பத்திம், ‘‘ஸமானவாஸோ’’தி தாதி³ஸே காலே பியவிப்பயோக³பத³ட்டா²னஸ்ஸ ஸோகஸ்ஸாபா⁴வம். ‘‘ச²ன்னா குடீ’’தி காயது³க்கா²பக³மபடிகா⁴தம். ‘‘ஆஹிதோ கி³னீ’’தி யஸ்மா கோ³பாலகா பரிக்கே²பதூ⁴மதா³ருஅக்³கி³வஸேன தயோ அக்³கீ³ கரோந்தி. தே ச தஸ்ஸ கே³ஹே ஸப்³பே³ கதா, தஸ்மா ஸப்³ப³தி³ஸாஸு பரிக்கே²பக்³கி³ம் ஸந்தா⁴ய ‘‘ஆஹிதோ கி³னீ’’தி ப⁴ணந்தோ வாளமிகா³க³மனனிவாரணம் தீ³பேதி, கு³ன்னம் மஜ்ஜே² கோ³மயாதீ³ஹி தூ⁴மக்³கி³ம் ஸந்தா⁴ய ட³ம்ஸமகஸாதீ³ஹி கு³ன்னம் அனாபா³த⁴ம், கோ³பாலகானம் ஸயனட்டா²னே தா³ருஅக்³கி³ம் ஸந்தா⁴ய கோ³பாலகானம் ஸீதாபா³த⁴படிகா⁴தம். ஸோ ஏவம் தீ³பேந்தோ அத்தனோ வா கு³ன்னம் வா பரிஜனஸ்ஸ வா வுட்டி²பச்சயஸ்ஸ கஸ்ஸசி ஆபா³த⁴ஸ்ஸ அபா⁴வதோ பீதிஸோமனஸ்ஸஜாதோ ஆஹ – ‘‘அத² சே பத்த²யஸீ பவஸ்ஸ தே³வா’’தி.

19. ஏவம் த⁴னியஸ்ஸ இமம் கா³த²ம் பா⁴ஸமானஸ்ஸ அஸ்ஸோஸி ப⁴க³வா தி³ப்³பா³ய ஸோததா⁴துயா விஸுத்³தா⁴ய அதிக்கந்தமானுஸிகாய ஜேதவனமஹாவிஹாரே க³ந்த⁴குடியம் விஹரந்தோ. ஸுத்வா ச பன பு³த்³த⁴சக்கு²னா லோகம் வோலோகேந்தோ அத்³த³ஸ த⁴னியஞ்ச பஜாபதிஞ்சஸ்ஸ ‘‘இமே உபோ⁴பி ஹேதுஸம்பன்னா. ஸசே அஹம் க³ந்த்வா த⁴ம்மம் தே³ஸேஸ்ஸாமி, உபோ⁴பி பப்³ப³ஜித்வா அரஹத்தம் பாபுணிஸ்ஸந்தி. நோ சே க³மிஸ்ஸாமி, ஸ்வே உத³கோகே⁴ன வினஸ்ஸிஸ்ஸந்தீ’’தி தம் க²ணேயேவ ஸாவத்தி²தோ ஸத்த யோஜனஸதானி த⁴னியஸ்ஸ நிவாஸட்டா²னம் ஆகாஸேன க³ந்த்வா தஸ்ஸ குடியா உபரி அட்டா²ஸி. த⁴னியோ தம் கா³த²ம் புனப்புனம் பா⁴ஸதியேவ, ந நிட்டா²பேதி, ப⁴க³வதி க³தேபி பா⁴ஸதி. ப⁴க³வா ச தம் ஸுத்வா ‘‘ந ஏத்தகேன ஸந்துட்டா² வா விஸ்ஸத்தா² வா ஹோந்தி, ஏவம் பன ஹோந்தீ’’தி த³ஸ்ஸேதும் –

‘‘அக்கோத⁴னோ விக³தகி²லோஹமஸ்மி,அனுதீரே மஹியேகரத்திவாஸோ;

விவடா குடி நிப்³பு³தோ கி³னி,அத² சே பத்த²யஸீ பவஸ்ஸ தே³வா’’தி. –

இமம் படிகா³த²ம் அபா⁴ஸி ப்³யஞ்ஜனஸபா⁴க³ம் நோ அத்த²ஸபா⁴க³ம். ந ஹி ‘‘பக்கோத³னோ’’தி, ‘‘அக்கோத⁴னோ’’தி ச ஆதீ³னி பதா³னி அத்த²தோ ஸமேந்தி மஹாஸமுத்³த³ஸ்ஸ ஓரிமபாரிமதீரானி விய, ப்³யஞ்ஜனம் பனேத்த² கிஞ்சி கிஞ்சி ஸமேதீதி ப்³யஞ்ஜனஸபா⁴கா³னி ஹோந்தி. தத்த² புரிமகா³தா²ய ஸதி³ஸபதா³னம் வுத்தனயேனேவ அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

விஸேஸபதா³னம் பனாயம் பத³தோ அத்த²தோ ச வண்ணனா – அக்கோத⁴னோதி அகுஜ்ஜ²னஸபா⁴வோ. யோ ஹி ஸோ புப்³பே³ வுத்தப்பகாரஆகா⁴தவத்து²ஸம்ப⁴வோ கோதோ⁴ ஏகச்சஸ்ஸ ஸுபரித்தோபி உப்பஜ்ஜமானோ ஹத³யம் ஸந்தாபேத்வா வூபஸம்மதி, யேன ச ததோ ப³லவதருப்பன்னேன ஏகச்சோ முக²விகுணனமத்தம் கரோதி, ததோ ப³லவதரேன ஏகச்சோ ப²ருஸம் வத்துகாமோ ஹனுஸஞ்சலனமத்தம் கரோதி, அபரோ ததோ ப³லவதரேன ப²ருஸம் ப⁴ணதி, அபரோ ததோ ப³லவதரேன த³ண்ட³ம் வா ஸத்த²ம் வா க³வேஸந்தோ தி³ஸா விலோகேதி, அபரோ ததோ ப³லவதரேன த³ண்ட³ம் வா ஸத்த²ம் வா ஆமஸதி, அபரோ ததோ ப³லவதரேன த³ண்டா³தீ³னி க³ஹேத்வா உபதா⁴வதி, அபரோ ததோ ப³லவதரேன ஏகம் வா த்³வே வா பஹாரே தே³தி, அபரோ ததோ ப³லவதரேன அபி ஞாதிஸாலோஹிதம் ஜீவிதா வோரோபேதி, ஏகச்சோ ததோ ப³லவதரேன பச்சா² விப்படிஸாரீ அத்தானம்பி ஜீவிதா வோரோபேதி ஸீஹளதீ³பே காலகா³மவாஸீ அமச்சோ விய. ஏத்தாவதா ச கோதோ⁴ பரமவேபுல்லப்பத்தோ ஹோதி. ஸோ ப⁴க³வதா போ³தி⁴மண்டே³யேவ ஸப்³ப³ஸோ பஹீனோ உச்சி²ன்னமூலோ தாலாவத்து²கதோ, தஸ்மா ப⁴க³வா ‘‘அக்கோத⁴னோஹமஸ்மீ’’தி ஆஹ.

விக³தகி²லோதி அபக³தகி²லோ. யே ஹி தே சித்தப³ந்த⁴பா⁴வேன பஞ்ச சேதோகி²லா வுத்தா, யே ஹி ச கி²லபூ⁴தே சித்தே ஸேய்யதா²பி நாம கி²லே பூ⁴மிபா⁴கே³ சத்தாரோ மாஸே வஸ்ஸந்தேபி தே³வே ஸஸ்ஸானி ந ருஹந்தி, ஏவமேவம் ஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸவனாதி³குஸலஹேதுவஸ்ஸே வஸ்ஸந்தேபி குஸலம் ந ருஹதி தே ச ப⁴க³வதா போ³தி⁴மண்டே³யேவ ஸப்³ப³ஸோ பஹீனா, தஸ்மா ப⁴க³வா ‘‘விக³தகி²லோஹமஸ்மீ’’தி ஆஹ.

ஏகரத்திம் வாஸோ அஸ்ஸாதி ஏகரத்திவாஸோ. யதா² ஹி த⁴னியோ தத்த² சத்தாரோ வஸ்ஸிகே மாஸே நிப³த்³த⁴வாஸம் உபக³தோ, ந ததா² ப⁴க³வா. ப⁴க³வா ஹி தம்யேவ ரத்திம் தஸ்ஸ அத்த²காமதாய தத்த² வாஸம் உபக³தோ. தஸ்மா ‘‘ஏகரத்திவாஸோ’’தி ஆஹ. விவடாதி அபனீதச்ச²த³னா. குடீதி அத்தபா⁴வோ. அத்தபா⁴வோ ஹி தம் தம் அத்த²வஸம் படிச்ச காயோதிபி கு³ஹாதிபி தே³ஹோதிபி ஸந்தே³ஹோதிபி நாவாதிபி ரதோ²திபி வணோதிபி த⁴ஜோதிபி வம்மிகோதிபி குடீதிபி குடிகாதிபி வுச்சதி. இத⁴ பன கட்டா²தீ³னி படிச்ச கே³ஹனாமிகா குடி விய அட்டி²ஆதீ³னி படிச்ச ஸங்க்²யம் க³தத்தா ‘‘குடீ’’தி வுத்தோ. யதா²ஹ –

‘‘ஸேய்யதா²பி, ஆவுஸோ, கட்ட²ஞ்ச படிச்ச, வல்லிஞ்ச படிச்ச, மத்திகஞ்ச படிச்ச, திணஞ்ச படிச்ச, ஆகாஸோ பரிவாரிதோ அகா³ரம்த்வேவ ஸங்க²ம் க³ச்ச²தி; ஏவமேவ கோ², ஆவுஸோ, அட்டி²ஞ்ச படிச்ச, ந்ஹாருஞ்ச படிச்ச, மம்ஸஞ்ச படிச்ச, சம்மஞ்ச படிச்ச, ஆகாஸோ பரிவாரிதோ ரூபந்த்வேவ ஸங்க²ம் க³ச்ச²தீ’’தி (ம. நி. 1.306).

சித்தமக்கடஸ்ஸ நிவாஸதோ வா குடி. யதா²ஹ –