ஸுத்தனிபாத-அட்ட²கதா²

(து³தியோ பா⁴கோ³)

2. சூளவக்³கோ³

4. மங்க³லஸுத்தவண்ணனா

ஏவம் மே ஸுதந்தி மங்க³லஸுத்தம். கா உப்பத்தி? ஜம்பு³தீ³பே கிர தத்த² தத்த² நக³ரத்³வாரஸந்தா²கா³ரஸபா⁴தீ³ஸு மஹாஜனா ஸன்னிபதித்வா ஹிரஞ்ஞஸுவண்ணம் த³த்வா நானப்பகாரம் ஸீதாஹரணாதி³பா³ஹிரககத²ம் கதா²பேந்தி, ஏகேகா கதா² சதுமாஸச்சயேன நிட்டா²தி. தத்த² ஏகதி³வஸம் மங்க³லகதா² ஸமுட்டா²ஸி – ‘‘கிம் நு கோ² மங்க³லம், கிம் தி³ட்ட²ம் மங்க³லம், ஸுதம் மங்க³லம், முதம் மங்க³லம், கோ மங்க³லம் ஜானாதீ’’தி?

அத² தி³ட்ட²மங்க³லிகோ நாமேகோ புரிஸோ ஆஹ – ‘‘அஹம் மங்க³லம் ஜானாமி, தி³ட்ட²ம் லோகே மங்க³லம், தி³ட்ட²ம் நாம அபி⁴மங்க³லஸம்மதம் ரூபம். ஸேய்யதி²த³ம் – இதே⁴கச்சோ காலஸ்ஸேவ வுட்டா²ய சாதகஸகுணம் வா பஸ்ஸதி, பே³லுவலட்டி²ம் வா க³ப்³பி⁴னிம் வா குமாரகே வா அலங்கதபடியத்தே புண்ணக⁴டம் வா அல்லரோஹிதமச்ச²ம் வா ஆஜஞ்ஞம் வா ஆஜஞ்ஞரத²ம் வா உஸப⁴ம் வா கா³விம் வா கபிலம் வா, யம் வா பனஞ்ஞம்பி கிஞ்சி ஏவரூபம் அபி⁴மங்க³லஸம்மதம் ரூபம் பஸ்ஸதி, இத³ம் வுச்சதி தி³ட்ட²மங்க³ல’’ந்தி. தஸ்ஸ வசனம் ஏகச்சே அக்³க³ஹேஸும், ஏகச்சே நாக்³க³ஹேஸும். யே நாக்³க³ஹேஸும், தே தேன ஸஹ விவதி³ம்ஸு.

அத² ஸுதமங்க³லிகோ நாமேகோ புரிஸோ ஆஹ – ‘‘சக்கு² நாமேதம், போ⁴, ஸுசிம்பி அஸுசிம்பி பஸ்ஸதி, ததா² ஸுந்த³ரம்பி அஸுந்த³ரம்பி, மனாபம்பி அமனாபம்பி. யதி³ தேன தி³ட்ட²ம் மங்க³லம் ஸியா, ஸப்³ப³ம்பி மங்க³லம் ஸியா, தஸ்மா ந தி³ட்ட²ம் மங்க³லம், அபிச கோ² பன ஸுதம் மங்க³லம், ஸுதம் நாம அபி⁴மங்க³லஸம்மதோ ஸத்³தோ³. ஸேய்யதி²த³ம் – இதே⁴கச்சோ காலஸ்ஸேவ வுட்டா²ய வட்³டா⁴தி வா வட்³ட⁴மானாதி வா புண்ணாதி வா பு²ஸ்ஸாதி வா ஸுமனாதி வா ஸிரீதி வா ஸிரிவட்³டா⁴தி வா அஜ்ஜ ஸுனக்க²த்தம் ஸுமுஹுத்தம் ஸுதி³வஸம் ஸுமங்க³லந்தி ஏவரூபம் வா யம்கிஞ்சி அபி⁴மங்க³லஸம்மதம் ஸத்³த³ம் ஸுணாதி, இத³ம் வுச்சதி ஸுதமங்க³ல’’ந்தி. தஸ்ஸபி வசனம் ஏகச்சே அக்³க³ஹேஸும், ஏகச்சே நாக்³க³ஹேஸும். யே நாக்³க³ஹேஸும், தே தேன ஸஹ விவதி³ம்ஸு.

அத² முதமங்க³லிகோ நாமேகோ புரிஸோ ஆஹ – ‘‘ஸோதம்பி ஹி நாமேதம் போ⁴ ஸாது⁴ம்பி அஸாது⁴ம்பி மனாபம்பி அமனாபம்பி ஸுணாதி. யதி³ தேன ஸுதம் மங்க³லம் ஸியா, ஸப்³ப³ம்பி மங்க³லம் ஸியா, தஸ்மா ந ஸுதம் மங்க³லம், அபிச கோ² பன முதம் மங்க³லம், முதம் நாம அபி⁴மங்க³லஸம்மதம் க³ந்த⁴ரஸபோ²ட்ட²ப்³ப³ம். ஸேய்யதி²த³ம் – இதே⁴கச்சோ காலஸ்ஸேவ வுட்டா²ய பது³மக³ந்தா⁴தி³புப்ப²க³ந்த⁴ம் வா கா⁴யதி, பு²ஸ்ஸத³ந்தகட்ட²ம் வா கா²த³தி, பத²விம் வா ஆமஸதி, ஹரிதஸஸ்ஸம் வா அல்லகோ³மயம் வா கச்ச²பம் வா திலவாஹம் வா புப்ப²ம் வா ப²லம் வா ஆமஸதி, பு²ஸ்ஸமத்திகாய வா ஸம்மா லிம்பதி, பு²ஸ்ஸஸாடகம் வா நிவாஸேதி, பு²ஸ்ஸவேட²னம் வா தா⁴ரேதி, யம் வா பனஞ்ஞம்பி கிஞ்சி ஏவரூபம் அபி⁴மங்க³லஸம்மதம் க³ந்த⁴ம் வா கா⁴யதி, ரஸம் வா ஸாயதி, போ²ட்ட²ப்³ப³ம் வா பு²ஸதி, இத³ம் வுச்சதி முதமங்க³ல’’ந்தி. தஸ்ஸபி வசனம் ஏகச்சே அக்³க³ஹேஸும், ஏகச்சே நாக்³க³ஹேஸும்.

தத்த² ந தி³ட்ட²மங்க³லிகோ ஸுதமுதமங்க³லிகே அஸக்கி² ஸஞ்ஞாபேதும். ந தேஸம் அஞ்ஞதரோ இதரே த்³வே. தேஸு ச மனுஸ்ஸேஸு யே தி³ட்ட²மங்க³லிகஸ்ஸ வசனம் க³ண்ஹிம்ஸு, தே ‘‘தி³ட்ட²ம்யேவ மங்க³ல’’ந்தி க³தா. யே ஸுதமுதமங்க³லிகானம் வசனம் க³ண்ஹிம்ஸு, தே ‘‘ஸுதம்யேவ முதம்யேவ மங்க³ல’’ந்தி க³தா. ஏவமயம் மங்க³லகதா² ஸகலஜம்பு³தீ³பே பாகடா ஜாதா.

அத² ஸகலஜம்பு³தீ³பே மனுஸ்ஸா கு³ம்ப³கு³ம்பா³ ஹுத்வா ‘‘கிம் நு கோ² மங்க³ல’’ந்தி மங்க³லானி சிந்தயிம்ஸு. தேஸம் மனுஸ்ஸானம் ஆரக்க²தே³வதா தம் கத²ம் ஸுத்வா ததே²வ மங்க³லானி சிந்தயிம்ஸு. தாஸம் தே³வதானம் பு⁴ம்மதே³வதா மித்தா ஹோந்தி, அத² ததோ ஸுத்வா பு⁴ம்மதே³வதாபி ததே²வ மங்க³லானி சிந்தயிம்ஸு. தாஸம்பி தே³வதானம் ஆகாஸட்ட²தே³வதா மித்தா ஹோந்தி, ஆகாஸட்ட²தே³வதானம் சாதுமஹாராஜிகதே³வதா. ஏதேனேவ உபாயேன யாவ ஸுத³ஸ்ஸீதே³வதானம் அகனிட்ட²தே³வதா மித்தா ஹோந்தி, அத² ததோ ஸுத்வா அகனிட்ட²தே³வதாபி ததே²வ கு³ம்ப³கு³ம்பா³ ஹுத்வா மங்க³லானி சிந்தயிம்ஸு. ஏவம் த³ஸஸஹஸ்ஸசக்கவாளேஸு ஸப்³ப³த்த² மங்க³லசிந்தா உத³பாதி³. உப்பன்னா ச ஸா ‘‘இத³ம் மங்க³லம் இத³ம் மங்க³ல’’ந்தி வினிச்சி²யமானாபி அப்பத்தா ஏவ வினிச்ச²யம் த்³வாத³ஸ வஸ்ஸானி அட்டா²ஸி. ஸப்³பே³ மனுஸ்ஸா ச தே³வா ச ப்³ரஹ்மானோ ச ட²பேத்வா அரியஸாவகே தி³ட்ட²ஸுதமுதவஸேன திதா⁴ பி⁴ன்னா. ஏகோபி ‘‘இத³மேவ மங்க³ல’’ந்தி யதா²பு⁴ச்சதோ நிட்ட²ங்க³தோ நாஹோஸி, மங்க³லகோலாஹலம் லோகே உப்பஜ்ஜி.

கோலாஹலம் நாம பஞ்சவித⁴ம் – கப்பகோலாஹலம், சக்கவத்திகோலாஹலம், பு³த்³த⁴கோலாஹலம், மங்க³லகோலாஹலம், மோனேய்யகோலாஹலந்தி. தத்த² காமாவசரதே³வா முத்தஸிரா விகிண்ணகேஸா ருத³ம்முகா² அஸ்ஸூனி ஹத்தே²ஹி புஞ்ச²மானா ரத்தவத்த²னிவத்தா² அதிவிய விரூபவேஸதா⁴ரினோ ஹுத்வா, ‘‘வஸ்ஸஸதஸஹஸ்ஸஸ்ஸ அச்சயேன கப்புட்டா²னம் ப⁴விஸ்ஸதி. அயம் லோகோ வினஸ்ஸிஸ்ஸதி, மஹாஸமுத்³தோ³ ஸுஸ்ஸிஸ்ஸதி, அயஞ்ச மஹாபத²வீ ஸினேரு ச பப்³ப³தராஜா உட்³ட⁴ய்ஹிஸ்ஸதி வினஸ்ஸிஸ்ஸதி, யாவ ப்³ரஹ்மலோகா லோகவினாஸோ ப⁴விஸ்ஸதி. மேத்தம், மாரிஸா, பா⁴வேத², கருணம் முதி³தம் உபேக்க²ம், மாரிஸா, பா⁴வேத², மாதரம் உபட்ட²ஹத², பிதரம் உபட்ட²ஹத², குலே ஜேட்டா²பசாயினோ ஹோத², ஜாக³ரத² மா பமாத³த்தா²’’தி மனுஸ்ஸபதே² விசரித்வா ஆரோசேந்தி. இத³ம் கப்பகோலாஹலம் நாம.

காமாவசரதே³வாயேவ ‘‘வஸ்ஸஸதஸ்ஸச்சயேன சக்கவத்திராஜா லோகே உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதீ’’தி மனுஸ்ஸபதே² விசரித்வா ஆரோசேந்தி. இத³ம் சக்கவத்திகோலாஹலம் நாம.

ஸுத்³தா⁴வாஸா பன தே³வா ப்³ரஹ்மாப⁴ரணேன அலங்கரித்வா ப்³ரஹ்மவேட²னம் ஸீஸே கத்வா பீதிஸோமனஸ்ஸஜாதா பு³த்³த⁴கு³ணவாதி³னோ ‘‘வஸ்ஸஸஹஸ்ஸஸ்ஸ அச்சயேன பு³த்³தோ⁴ லோகே உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதீ’’தி மனுஸ்ஸபதே² விசரித்வா ஆரோசேந்தி. இத³ம் பு³த்³த⁴கோலாஹலம் நாம.

ஸுத்³தா⁴வாஸா ஏவ தே³வா மனுஸ்ஸானம் சித்தம் ஞத்வா ‘‘த்³வாத³ஸன்னம் வஸ்ஸானம் அச்சயேன ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ மங்க³லம் கதே²ஸ்ஸதீ’’தி மனுஸ்ஸபதே² விசரித்வா ஆரோசேந்தி. இத³ம் மங்க³லகோலாஹலம் நாம.

ஸுத்³தா⁴வாஸா ஏவ தே³வா ‘‘ஸத்தன்னம் வஸ்ஸானம் அச்சயேன அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² ப⁴க³வதா ஸத்³தி⁴ம் ஸமாக³ம்ம மோனேய்யபடிபத³ம் புச்சி²ஸ்ஸதீ’’தி மனுஸ்ஸபதே² விசரித்வா ஆரோசேந்தி. இத³ம் மோனேய்யகோலாஹலம் நாம. இமேஸு பஞ்சஸு கோலாஹலேஸு தி³ட்ட²மங்க³லாதி³வஸேன திதா⁴ பி⁴ன்னேஸு தே³வமனுஸ்ஸேஸு இத³ம் மங்க³லகோலாஹலம் லோகே உப்பஜ்ஜி.

அத² தே³வேஸு ச மனுஸ்ஸேஸு ச விசினித்வா விசினித்வா மங்க³லானி அலப⁴மானேஸு த்³வாத³ஸன்னம் வஸ்ஸானம் அச்சயேன தாவதிம்ஸகாயிகா தே³வதா ஸங்க³ம்ம ஸமாக³ம்ம ஏவம் ஸமசிந்தேஸும் – ‘‘ஸேய்யதா²பி நாம, மாரிஸா, க⁴ரஸாமிகோ அந்தோக⁴ரஜனானம், கா³மஸாமிகோ கா³மவாஸீனம், ராஜா ஸப்³ப³மனுஸ்ஸானம், ஏவமேவம் அயம் ஸக்கோ தே³வானமிந்தோ³ அம்ஹாகம் அக்³கோ³ ச ஸேட்டோ² ச யதி³த³ம் புஞ்ஞேன தேஜேன இஸ்ஸரியேன பஞ்ஞாய த்³வின்னம் தே³வலோகானம் அதி⁴பதி. யம்னூன மயம் ஸக்கம் தே³வானமிந்த³ம் ஏதமத்த²ம் புச்சே²ய்யாமா’’தி. தா ஸக்கஸ்ஸ ஸந்திகம் க³ந்த்வா ஸக்கம் தே³வானமிந்த³ம் தங்க²ணானுரூபனிவாஸனாப⁴ரணஸஸ்ஸிரிகஸரீரம் அட்³ட⁴தேய்யகோடிஅச்ச²ராக³ணபரிவுதம் பாரிச்ச²த்தகமூலே பண்டு³கம்ப³லவராஸனே நிஸின்னம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் ட²த்வா ஏதத³வோசும் – ‘‘யக்³கே⁴, மாரிஸ, ஜானேய்யாஸி, ஏதரஹி மங்க³லபஞ்ஹா ஸமுட்டி²தா, ஏகே தி³ட்ட²ம் மங்க³லந்தி வத³ந்தி, ஏகே ஸுதம் மங்க³லந்தி வத³ந்தி, ஏகே முதம் மங்க³லந்தி வத³ந்தி. தத்த² மயஞ்ச அஞ்ஞே ச அனிட்ட²ங்க³தா, ஸாது⁴ வத நோ த்வம் யாதா²வதோ ப்³யாகரோஹீ’’தி. தே³வராஜா பகதியாபி பஞ்ஞவா ‘‘அயம் மங்க³லகதா² கத்த² பட²மம் ஸமுட்டி²தா’’தி ஆஹ. ‘‘மயம் தே³வ சாதுமஹாராஜிகானம் அஸ்ஸும்ஹா’’தி ஆஹம்ஸு. ததோ சாதுமஹாராஜிகா ஆகாஸட்ட²தே³வதானம், ஆகாஸட்ட²தே³வதா பு⁴ம்மதே³வதானம், பு⁴ம்மதே³வதா மனுஸ்ஸாரக்க²தே³வதானம், மனுஸ்ஸாரக்க²தே³வதா ‘‘மனுஸ்ஸலோகே ஸமுட்டி²தா’’தி ஆஹம்ஸு.

அத² தே³வானமிந்தோ³ ‘‘ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ கத்த² வஸதீ’’தி புச்சி². ‘‘மனுஸ்ஸலோகே, தே³வா’’தி ஆஹம்ஸு. ‘‘தம் ப⁴க³வந்தம் கோசி புச்சீ²’’தி ஆஹ. ‘‘ந கோசி தே³வா’’தி. ‘‘கிம் நு கோ² நாம தும்ஹே மாரிஸா அக்³கி³ம் ச²ட்³டே³த்வா க²ஜ்ஜோபனகம் உஜ்ஜாலேத², யே அனவஸேஸமங்க³லதே³ஸகம் தம் ப⁴க³வந்தம் அதிக்கமித்வா மம் புச்சி²தப்³ப³ம் மஞ்ஞத²? ஆக³ச்ச²த², மாரிஸா, தம் ப⁴க³வந்தம் புச்சா²ம, அத்³தா⁴ ஸஸ்ஸிரிகம் பஞ்ஹப்³யாகரணம் லபி⁴ஸ்ஸாமா’’தி ஏகம் தே³வபுத்தம் ஆணாபேஸி – ‘‘த்வம் ப⁴க³வந்தம் புச்சா²’’தி. ஸோ தே³வபுத்தோ தங்க²ணானுரூபேன அலங்காரேன அத்தானம் அலங்கரித்வா விஜ்ஜுரிவ விஜ்ஜோதமானோ தே³வக³ணபரிவுதோ ஜேதவனமஹாவிஹாரம் ஆக³ந்த்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் ட²த்வா மங்க³லபஞ்ஹம் புச்ச²ந்தோ கா³தா²ய அஜ்ஜ²பா⁴ஸி. ப⁴க³வா தஸ்ஸ தம் பஞ்ஹம் விஸ்ஸஜ்ஜேந்தோ இமம் ஸுத்தமபா⁴ஸி.

தத்த² ஏவம் மே ஸுதந்திஆதீ³னமத்தோ² ஸங்கே²பதோ கஸிபா⁴ரத்³வாஜஸுத்தவண்ணனாயம் வுத்தோ, வித்தா²ரம் பன இச்ச²ந்தேஹி பபஞ்சஸூத³னியா மஜ்ஜி²மட்ட²கதா²யம் வுத்தனயேன க³ஹேதப்³போ³. கஸிபா⁴ரத்³வாஜஸுத்தே ச ‘‘மக³தே⁴ஸு விஹரதி த³க்கி²ணாகி³ரிஸ்மிம் ஏகனாளாயம் ப்³ராஹ்மணகா³மே’’தி வுத்தம், இத⁴ ‘‘ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே’’தி. தஸ்மா ‘‘ஸாவத்தி²ய’’ந்தி இமம் பத³ம் ஆதி³ம் கத்வா இத⁴ அபுப்³ப³பத³வண்ணனம் கரிஸ்ஸாம.

ஸேய்யதி²த³ம், ஸாவத்தி²யந்தி ஏவம்னாமகே நக³ரே. தம் கிர ஸவத்த²ஸ்ஸ நாம இஸினோ நிவாஸட்டா²னம் அஹோஸி. தஸ்மா யதா² குஸம்ப³ஸ்ஸ நிவாஸோ கோஸம்பீ³, காகண்ட³ஸ்ஸ நிவாஸோ காகண்டீ³தி, ஏவம் இத்தி²லிங்க³வஸேன ‘‘ஸாவத்தீ²’’தி வுச்சதி. போராணா பன வண்ணயந்தி – யஸ்மா தஸ்மிம் டா²னே ஸத்த²ஸமாயோகே³ ‘‘கிம்ப⁴ண்ட³மத்தீ²’’தி புச்சி²தே ‘‘ஸப்³ப³மத்தீ²’’தி ஆஹம்ஸு, தஸ்மா தம் வசனமுபாதா³ய ‘‘ஸாவத்தீ²’’தி வுச்சதி. தஸ்ஸம் ஸாவத்தி²யம். ஏதேனஸ்ஸ கோ³சரகா³மோ தீ³பிதோ ஹோதி. ஜேதோ நாம ராஜகுமாரோ, தேன ரோபிதஸம்வட்³டி⁴தத்தா தஸ்ஸ ஜேதஸ்ஸ வனந்தி ஜேதவனம், தஸ்மிம் ஜேதவனே. அனாதா²னம் பிண்டோ³ ஏதஸ்மிம் அத்தீ²தி அனாத²பிண்டி³கோ, தஸ்ஸ அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ. அனாத²பிண்டி³கேன க³ஹபதினா சதுபண்ணாஸகோடிபரிச்சாகே³ன நிட்டா²பிதாராமேதி அத்தோ². ஏதேனஸ்ஸ பப்³ப³ஜிதானுரூபனிவாஸோகாஸோ தீ³பிதோ ஹோதி.

அதா²தி அவிச்சே²த³த்தே², கோ²தி அதி⁴காரந்தரனித³ஸ்ஸனத்தே² நிபாதோ. தேன அவிச்சி²ன்னேயேவ தத்த² ப⁴க³வதோ விஹாரே ‘‘இத³மதி⁴காரந்தரம் உத³பாதீ³’’தி த³ஸ்ஸேதி. கிம் தந்தி? அஞ்ஞதரா தே³வதாதிஆதி³. தத்த² அஞ்ஞதராதி அனியமிதனித்³தே³ஸோ. ஸா ஹி நாமகோ³த்ததோ அபாகடா, தஸ்மா ‘‘அஞ்ஞதரா’’தி வுத்தா. தே³வோ ஏவ தே³வதா, இத்தி²புரிஸஸாதா⁴ரணமேதம். இத⁴ பன புரிஸோ ஏவ ஸோ தே³வபுத்தோ, கிந்து ஸாதா⁴ரணனாமவஸேன ‘‘தே³வதா’’தி வுத்தோ.

அபி⁴க்கந்தாய ரத்தியாதி ஏத்த² அபி⁴க்கந்தஸத்³தோ³ க²யஸுந்த³ராபி⁴ரூபஅப்³ப⁴னுமோத³னாதீ³ஸு தி³ஸ்ஸதி. தத்த² ‘‘அபி⁴க்கந்தா, ப⁴ந்தே, ரத்தி, நிக்க²ந்தோ பட²மோ யாமோ, சிரனிஸின்னோ பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴. உத்³தி³ஸது, ப⁴க³வா பி⁴க்கூ²னம் பாதிமோக்க²’’ந்தி ஏவமாதீ³ஸு (சூளவ. 383; அ. நி. 8.20; உதா³. 45) க²யே தி³ஸ்ஸதி. ‘‘அயம் இமேஸம் சதுன்னம் புக்³க³லானம் அபி⁴க்கந்ததரோ ச பணீததரோ சா’’தி ஏவமாதீ³ஸு (அ. நி. 4.100) ஸுந்த³ரே.

‘‘கோ மே வந்த³தி பாதா³னி, இத்³தி⁴யா யஸஸா ஜலம்;

அபி⁴க்கந்தேன வண்ணேன, ஸப்³பா³ ஓபா⁴ஸயம் தி³ஸா’’தி. (வி. வ. 857) –

ஏவமாதீ³ஸு அபி⁴ரூபே. ‘‘அபி⁴க்கந்தம், போ⁴ கோ³தம, அபி⁴க்கந்தம், போ⁴ கோ³தமா’’தி ஏவமாதீ³ஸு (அ. நி. 2.16; பாரா. 15) அப்³ப⁴னுமோத³னே. இத⁴ பன க²யே. தேன அபி⁴க்கந்தாய ரத்தியா, பரிக்கீ²ணாய ரத்தியாதி வுத்தம் ஹோதி.

அபி⁴க்கந்தவண்ணாதி ஏத்த² அபி⁴க்கந்தஸத்³தோ³ அபி⁴ரூபே, வண்ணஸத்³தோ³ பன ச²விது²திகுலவக்³க³காரணஸண்டா²னப்பமாணரூபாயதனாதீ³ஸு தி³ஸ்ஸதி. தத்த² ‘‘ஸுவண்ணவண்ணோஸி ப⁴க³வா’’தி ஏவமாதீ³ஸு (ம. நி. 2.399; ஸு. நி. 553) ச²வியம். ‘‘கதா³ ஸஞ்ஞூள்ஹா பன தே, க³ஹபதி, இமே ஸமணஸ்ஸ கோ³தமஸ்ஸ வண்ணா’’தி ஏவமாதீ³ஸு (ம. நி. 2.77) து²தியம். ‘‘சத்தாரோமே, போ⁴ கோ³தம, வண்ணா’’தி ஏவமாதீ³ஸு (தீ³. நி. 3.115) குலவக்³கே³. ‘‘அத² கேன நு வண்ணேன, க³ந்த⁴த்தே²னோதி வுச்சதீ’’தி ஏவமாதீ³ஸு (ஸம். நி. 1.234) காரணே. ‘‘மஹந்தம் ஹத்தி²ராஜவண்ணம் அபி⁴னிம்மினித்வா’’தி ஏவமாதீ³ஸு (ஸம். நி. 1.138) ஸண்டா²னே. ‘‘தயோ பத்தஸ்ஸ வண்ணா’’தி ஏவமாதீ³ஸு பமாணே. ‘‘வண்ணோ க³ந்தோ⁴ ரஸோ ஓஜா’’தி ஏவமாதீ³ஸு ரூபாயதனே. ஸோ இத⁴ ச²வியம் த³ட்ட²ப்³போ³. தேன அபி⁴க்கந்தவண்ணா அபி⁴ரூபச்ச²வீதி வுத்தம் ஹோதி.

கேவலகப்பந்தி ஏத்த² கேவலஸத்³தோ³ அனவஸேஸயேபு⁴ய்யஅப்³யாமிஸ்ஸஅனதிரேகத³ள்ஹத்த²விஸம்யோகா³தி³அனேகத்தோ². ததா² ஹிஸ்ஸ ‘‘கேவலபரிபுண்ணம் பரிஸுத்³த⁴ம் ப்³ரஹ்மசரிய’’ந்தி ஏவமாதீ³ஸு (தீ³. நி. 1.255; பாரா. 1) அனவஸேஸதா அத்தோ². ‘‘கேவலகப்பா ச அங்க³மாக³தா⁴ பஹூதம் கா²த³னீயம் போ⁴ஜனீயம் ஆதா³ய உபஸங்கமிஸ்ஸந்தீ’’தி ஏவமாதீ³ஸு (மஹாவ. 43) யேபு⁴ய்யதா. ‘‘கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ ஸமுத³யோ ஹோதீ’’தி ஏவமாதீ³ஸு (விப⁴. 225) அப்³யாமிஸ்ஸதா. ‘‘கேவலம் ஸத்³தா⁴மத்தகம் நூன அயமாயஸ்மா’’தி ஏவமாதீ³ஸு (மஹாவ. 244) அனதிரேகதா. ‘‘ஆயஸ்மதோ ப⁴ந்தே அனுருத்³த⁴ஸ்ஸ பா³ஹிகோ நாம ஸத்³தி⁴விஹாரிகோ கேவலகப்பம் ஸங்க⁴பே⁴தா³ய டி²தோ’’தி ஏவமாதீ³ஸு (அ. நி. 4.243) த³ள்ஹத்த²தா. ‘‘கேவலீ வுஸிதவா உத்தமபுரிஸோதி வுச்சதீ’’தி ஏவமாதீ³ஸு (ஸம். நி. 3.57) விஸம்யோகோ³. இத⁴ பனஸ்ஸ அனவஸேஸதோ அத்தோ² அதி⁴ப்பேதோ.

கப்பஸத்³தோ³ பனாயம் அபி⁴ஸத்³த³ஹனவோஹாரகாலபஞ்ஞத்திசே²த³னவிகப்பலேஸஸமந்தபா⁴வாதி³அனேகத்தோ². ததா² ஹிஸ்ஸ ‘‘ஓகப்பனியமேதம் போ⁴தோ கோ³தமஸ்ஸ, யதா தம் அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸா’’தி ஏவமாதீ³ஸு (ம. நி. 1.387) அபி⁴ஸத்³த³ஹனமத்தோ². ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, பஞ்சஹி ஸமணகப்பேஹி ப²லம் பரிபு⁴ஞ்ஜிது’’ந்தி ஏவமாதீ³ஸு (சூளவ. 250) வோஹாரோ. ‘‘யேன ஸுத³ம் நிச்சகப்பம் விஹராமீ’’தி ஏவமாதீ³ஸு (ம. நி. 1.387) காலோ. ‘‘இச்சாயஸ்மா கப்போ’’தி ஏவமாதீ³ஸு (ஸு. நி. 1098; சூளனி. கப்பமாணவபுச்சா² 117) பஞ்ஞத்தி. ‘‘அலங்கதோ கப்பிதகேஸமஸ்ஸூ’’தி ஏவமாதீ³ஸு (ஜா. 2.22.1368) சே²த³னம். ‘‘கப்பதி த்³வங்கு³லகப்போ’’தி ஏவமாதீ³ஸு (சூளவ. 446) விகப்போ. ‘‘அத்தி² கப்போ நிபஜ்ஜிது’’ந்தி ஏவமாதீ³ஸு (அ. நி. 8.80) லேஸோ. ‘‘கேவலகப்பம் வேளுவனம் ஓபா⁴ஸேத்வா’’தி ஏவமாதீ³ஸு (ஸம். நி. 1.94) ஸமந்தபா⁴வோ. இத⁴ பனஸ்ஸ ஸமந்தபா⁴வோ அத்தோ²தி அதி⁴ப்பேதோ. யதோ கேவலகப்பம் ஜேதவனந்தி ஏத்த² அனவஸேஸம் ஸமந்ததோ ஜேதவனந்தி ஏவமத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³.

ஓபா⁴ஸேத்வாதி ஆபா⁴ய ப²ரித்வா, சந்தி³மா விய ஸூரியோ விய ச ஏகோபா⁴ஸம் ஏகபஜ்ஜோதம் கரித்வாதி அத்தோ².

யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமீதி பு⁴ம்மத்தே² கரணவசனம், யதோ யத்த² ப⁴க³வா, தத்த² உபஸங்கமீதி ஏவமேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. யேன வா காரணேன ப⁴க³வா தே³வமனுஸ்ஸேஹி உபஸங்கமிதப்³போ³, தேனேவ காரணேன உபஸங்கமீதி ஏவம்பேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. கேன ச காரணேன ப⁴க³வா உபஸங்கமிதப்³போ³? நானப்பகாரகு³ணவிஸேஸாதி⁴க³மாதி⁴ப்பாயேன ஸாது³ப²லூபபோ⁴கா³தி⁴ப்பாயேன தி³ஜக³ணேஹி நிச்சப²லிதமஹாருக்கோ² விய. உபஸங்கமீதி ச க³தாதி வுத்தம் ஹோதி. உபஸங்கமித்வாதி உபஸங்கமனபரியோஸானதீ³பனம். அத² வா ஏவம் க³தா ததோ ஆஸன்னதரம் டா²னம் ப⁴க³வதோ ஸமீபஸங்கா²தம் க³ந்த்வாதிபி வுத்தம் ஹோதி. ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வாதி ப⁴க³வந்தம் வந்தி³த்வா பணமித்வா நமஸ்ஸித்வா.

ஏகமந்தந்தி பா⁴வனபும்ஸகனித்³தே³ஸோ, ஏகோகாஸம் ஏகபஸ்ஸந்தி வுத்தம் ஹோதி. பு⁴ம்மத்தே² வா உபயோக³வசனம். அட்டா²ஸீதி நிஸஜ்ஜாதி³படிக்கே²போ, டா²னம் கப்பேஸி, டி²தா அஹோஸீதி அத்தோ².

கத²ம் டி²தா பன ஸா ஏகமந்தம் டி²தா அஹூதி?

‘‘ந பச்ச²தோ ந புரதோ, நாபி ஆஸன்னதூ³ரதோ;

ந கச்சே² நோபி படிவாதே, ந சாபி ஓணதுண்ணதே;

இமே தோ³ஸே விவஜ்ஜேத்வா, ஏகமந்தம் டி²தா அஹூ’’தி.

கஸ்மா பனாயம் அட்டா²ஸி ஏவ, ந நிஸீதீ³தி? லஹும் நிவத்திதுகாமதாய. தே³வதா ஹி கஞ்சிதே³வ அத்த²வஸம் படிச்ச ஸுசிபுரிஸோ விய வச்சட்டா²னம் மனுஸ்ஸலோகம் ஆக³ச்ச²ந்தி. பகதியா பனேதாஸம் யோஜனஸததோ பபு⁴தி மனுஸ்ஸலோகோ து³க்³க³ந்த⁴தாய படிகூலோ ஹோதி, ந தத்த² அபி⁴ரமந்தி. தேன ஸா ஆக³தகிச்சம் கத்வா லஹும் நிவத்திதுகாமதாய ந நிஸீதி³. யஸ்ஸ ச க³மனாதி³இரியாபத²பரிஸ்ஸமஸ்ஸ வினோத³னத்த²ம் நிஸீத³ந்தி, ஸோ தே³வானம் பரிஸ்ஸமோ நத்தி², தஸ்மாபி ந நிஸீதி³. யே ச மஹாஸாவகா ப⁴க³வந்தம் பரிவாரேத்வா டி²தா, தே பதிமானேஸி, தஸ்மாபி ந நிஸீதி³. அபிச ப⁴க³வதி கா³ரவேனேவ ந நிஸீதி³. தே³வானஞ்ஹி நிஸீதி³துகாமானம் ஆஸனம் நிப்³ப³த்ததி, தம் அனிச்ச²மானா நிஸஜ்ஜாய சித்தம்பி அகத்வா ஏகமந்தம் அட்டா²ஸி.

ஏகமந்தம் டி²தா கோ² ஸா தே³வதாதி ஏவம் இமேஹி காரணேஹி ஏகமந்தம் டி²தா கோ² ஸா தே³வதா. ப⁴க³வந்தம் கா³தா²ய அஜ்ஜ²பா⁴ஸீதி ப⁴க³வந்தம் கா³தா²ய அக்க²ரபத³னியமிதக³ந்தி²தேன வசனேன அபா⁴ஸீதி அத்தோ².

261. தத்த² ப³ஹூதி அனியமிதஸங்க்²யானித்³தே³ஸோ. தேன அனேகஸதா அனேகஸஹஸ்ஸா அனேகஸதஸஹஸ்ஸாதி வுத்தம் ஹோதி. தி³ப்³ப³ந்தீதி தே³வா, பஞ்சஹி காமகு³ணேஹி கீளந்தி, அத்தனோ வா ஸிரியா ஜோதந்தீதி அத்தோ². அபிச திவிதா⁴ தே³வா ஸம்முதிஉபபத்திவிஸுத்³தி⁴வஸேன. யதா²ஹ –

‘‘தே³வாதி தயோ தே³வா ஸம்முதிதே³வா, உபபத்திதே³வா, விஸுத்³தி⁴தே³வா. தத்த² ஸம்முதிதே³வா நாம ராஜானோ, தே³வியோ, ராஜகுமாரா. உபபத்திதே³வா நாம சாதுமஹாராஜிகே தே³வே உபாதா³ய தது³த்தரிதே³வா. விஸுத்³தி⁴தே³வா நாம அரஹந்தோ வுச்சந்தீ’’தி (சூளனி. தோ⁴தகமாணவபுச்சா²னித்³தே³ஸ 32, பாராயனானுகீ³திகா³தா²னித்³தே³ஸ 119).

தேஸு இத⁴ உபபத்திதே³வா அதி⁴ப்பேதா. மனுனோ அபச்சாதி மனுஸ்ஸா. போராணா பன ப⁴ணந்தி – மனஸ்ஸ உஸ்ஸன்னதாய மனுஸ்ஸா. தே ஜம்பு³தீ³பகா, அபரகோ³யானகா, உத்தரகுருகா, புப்³ப³விதே³ஹகாதி சதுப்³பி³தா⁴. இத⁴ ஜம்பு³தீ³பகா அதி⁴ப்பேதா. மங்க³லந்தி இமேஹி ஸத்தாதி மங்க³லானி, இத்³தி⁴ம் வுத்³தி⁴ஞ்ச பாபுணந்தீதி அத்தோ². அசிந்தயுந்தி சிந்தேஸும். ஆகங்க²மானாதி இச்ச²மானா பத்த²யமானா பிஹயமானா. ஸோத்தா²னந்தி ஸோத்தி²பா⁴வம், ஸப்³பே³ஸம் தி³ட்ட²த⁴ம்மிகஸம்பராயிகானம் ஸோப⁴னானம் ஸுந்த³ரானம் கல்யாணானம் த⁴ம்மானமத்தி²தந்தி வுத்தம் ஹோதி. ப்³ரூஹீதி தே³ஸேஹி பகாஸேஹி ஆசிக்க² விவர விப⁴ஜ உத்தானீகரோஹி. மங்க³லந்தி இத்³தி⁴காரணம் வுத்³தி⁴காரணம் ஸப்³ப³ஸம்பத்திகாரணம். உத்தமந்தி விஸிட்ட²ம் பவரம் ஸப்³ப³லோகஹிதஸுகா²வஹந்தி அயம் கா³தா²ய அனுபுப்³ப³பத³வண்ணனா.

அயம் பன பிண்ட³த்தோ² – ஸோ தே³வபுத்தோ த³ஸஸஹஸ்ஸசக்கவாளேஸு தே³வதா மங்க³லபஞ்ஹம் ஸோதுகாமதாய இமஸ்மிம் ஏகசக்கவாளே ஸன்னிபதித்வா ஏகவாலக்³க³கோடிஓகாஸமத்தே த³ஸபி வீஸம்பி திம்ஸம்பி சத்தாலீஸம்பி பஞ்ஞாஸம்பி ஸட்டி²பி ஸத்ததிபி அஸீதிபி ஸுகு²மத்தபா⁴வே நிம்மினித்வா ஸப்³ப³தே³வமாரப்³ரஹ்மானோ ஸிரியா ச தேஜஸா ச அதி⁴க³ய்ஹ விரோசமானம் பஞ்ஞத்தவரபு³த்³தா⁴ஸனே நிஸின்னம் ப⁴க³வந்தம் பரிவாரேத்வா டி²தா தி³ஸ்வா தஸ்மிம் ச ஸமயே அனாக³தானம்பி ஸகலஜம்பு³தீ³பகானம் மனுஸ்ஸானம் சேதஸா சேதோபரிவிதக்கமஞ்ஞாய ஸப்³ப³தே³வமனுஸ்ஸானம் விசிகிச்சா²ஸல்லஸமுத்³த⁴ரணத்த²ம் ஆஹ – ‘‘ப³ஹூ தே³வா மனுஸ்ஸா ச, மங்க³லானி அசிந்தயும், ஆகங்க²மானா ஸோத்தா²னம் அத்தனோ ஸோத்தி²பா⁴வம் இச்ச²ந்தா, ப்³ரூஹி மங்க³லமுத்தமம், தேஸம் தே³வானம் அனுமதியா மனுஸ்ஸானஞ்ச அனுக்³க³ஹேன மயா புட்டோ² ஸமானோ யம் ஸப்³பே³ஸமேவ அம்ஹாகம் ஏகந்தஹிதஸுகா²வஹனதோ உத்தமம் மங்க³லம், தம் நோ அனுகம்பம் உபாதா³ய ப்³ரூஹி ப⁴க³வா’’தி.

262. ஏவமேதம் தே³வபுத்தஸ்ஸ வசனம் ஸுத்வா ப⁴க³வா ‘‘அஸேவனா ச பா³லான’’ந்தி கா³த²மாஹ. தத்த² அஸேவனாதி அப⁴ஜனா அபயிருபாஸனா. பா³லானந்தி ப³லந்தி அஸ்ஸஸந்தீதி பா³லா, அஸ்ஸஸிதபஸ்ஸஸிதமத்தேன ஜீவந்தி, ந பஞ்ஞாஜீவிதேனாதி அதி⁴ப்பாயோ. தேஸம் பா³லானம் பண்டி³தானந்தி பண்ட³ந்தீதி பண்டி³தா, ஸந்தி³ட்டி²கஸம்பராயிகேஸு அத்தே²ஸு ஞாணக³தியா க³ச்ச²ந்தீதி அதி⁴ப்பாயோ. தேஸம் பண்டி³தானம். ஸேவனாதி ப⁴ஜனா பயிருபாஸனா தம்ஸஹாயதா தம்ஸம்பவங்கதா. பூஜாதி ஸக்காரக³ருகாரமானனவந்த³னா. பூஜனேய்யானந்தி பூஜாரஹானம். ஏதம் மங்க³லமுத்தமந்தி யா ச பா³லானம் அஸேவனா, யா ச பண்டி³தானம் ஸேவனா, யா ச பூஜனேய்யானம் பூஜா, தம் ஸப்³ப³ம் ஸம்பிண்டே³த்வா ஆஹ ஏதம் மங்க³லமுத்தமந்தி. யம் தயா புட்ட²ம் ‘‘ப்³ரூஹி மங்க³லமுத்தம’’ந்தி, ஏத்த² தாவ ஏதம் மங்க³லமுத்தமந்தி க³ண்ஹாஹீதி வுத்தம் ஹோதி. அயமேதிஸ்ஸா கா³தா²ய பத³வண்ணனா.

அத்த²வண்ணனா பனஸ்ஸா ஏவம் வேதி³தப்³பா³ – ஏவமேதம் தே³வபுத்தஸ்ஸ வசனம் ஸுத்வா ப⁴க³வா இமம் கா³த²மாஹ. தத்த² யஸ்மா சதுப்³பி³தா⁴ கதா² புச்சி²தகதா², அபுச்சி²தகதா², ஸானுஸந்தி⁴கதா², அனனுஸந்தி⁴கதா²தி. தத்த² ‘‘புச்சா²மி தம், கோ³தம, பூ⁴ரிபஞ்ஞம், கத²ம்கரோ ஸாவகோ ஸாது⁴ ஹோதீ’’தி (ஸு. நி. 378) ச, ‘‘கத²ம் நு த்வம், மாரிஸ, ஓக⁴மதரீ’’தி (ஸம். நி. 1.1) ச ஏவமாதீ³ஸு புச்சி²தேன கதி²கா புச்சி²தகதா². ‘‘யம் பரே ஸுக²தோ ஆஹு, தத³ரியா ஆஹு து³க்க²தோ’’தி ஏவமாதீ³ஸு (ஸு. நி. 767) அபுச்சி²தேன அத்தஜ்ஜா²ஸயவஸேனேவ கதி²தா அபுச்சி²தகதா². ஸப்³பா³பி பு³த்³தா⁴னம் கதா² ‘‘ஸனிதா³னாஹம், பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மம் தே³ஸேமீ’’தி (அ. நி. 3.126; கதா². 806) வசனதோ ஸானுஸந்தி⁴கதா². அனனுஸந்தி⁴கதா² இமஸ்மிம் ஸாஸனே நத்தி². ஏவமேதாஸு கதா²ஸு அயம் தே³வபுத்தேன புச்சி²தேன ப⁴க³வதா கதி²தத்தா புச்சி²தகதா². புச்சி²தகதா²யஞ்ச யதா² சே²கோ புரிஸோ குஸலோ மக்³க³ஸ்ஸ, குஸலோ அமக்³க³ஸ்ஸ, மக்³க³ம் புட்டோ² பட²மம் விஜஹிதப்³ப³ம் ஆசிக்கி²த்வா பச்சா² க³ஹேதப்³ப³ம் ஆசிக்க²தி – ‘‘அஸுகஸ்மிம் நாம டா²னே த்³வேதா⁴பதோ² ஹோதி, தத்த² வாமம் முஞ்சித்வா த³க்கி²ணம் க³ண்ஹதா²’’தி, ஏவம் ஸேவிதப்³பா³ஸேவிதப்³பே³ஸு அஸேவிதப்³ப³ம் ஆசிக்கி²த்வா ஸேவிதப்³ப³ம் ஆசிக்க²தி. ப⁴க³வா ச மக்³க³குஸலபுரிஸஸதி³ஸோ. யதா²ஹ –

‘‘புரிஸோ மக்³க³குஸலோதி கோ², திஸ்ஸ, ததா²க³தஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம் அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸா’’தி (ஸம். நி. 3.84).

ஸோ ஹி குஸலோ இமஸ்ஸ லோகஸ்ஸ, குஸலோ பரஸ்ஸ லோகஸ்ஸ, குஸலோ மச்சுதே⁴ய்யஸ்ஸ, குஸலோ அமச்சுதே⁴ய்யஸ்ஸ, குஸலோ மாரதே⁴ய்யஸ்ஸ, குஸலோ அமாரதே⁴ய்யஸ்ஸாதி. தஸ்மா பட²மம் அஸேவிதப்³ப³ம் ஆசிக்கி²த்வா ஸேவிதப்³ப³ம் ஆசிக்க²ந்தோ ஆஹ – ‘‘அஸேவனா ச பா³லானம், பண்டி³தானஞ்ச ஸேவனா’’தி. விஜஹிதப்³ப³மக்³கோ³ விய ஹி பட²மம் பா³லா ந ஸேவிதப்³பா³ ந பயிருபாஸிதப்³பா³, ததோ க³ஹேதப்³ப³மக்³கோ³ விய பண்டி³தா ஸேவிதப்³பா³ பயிருபாஸிதப்³பா³தி.

கஸ்மா பன ப⁴க³வதா மங்க³லம் கதே²ந்தேன பட²மம் பா³லானம் அஸேவனா பண்டி³தானஞ்ச ஸேவனா கதி²தாதி? வுச்சதே – யஸ்மா இமம் தி³ட்டா²தீ³ஸு மங்க³லதி³ட்டி²ம் பா³லஸேவனாய தே³வமனுஸ்ஸா க³ண்ஹிம்ஸு, ஸா ச அமங்க³லம், தஸ்மா நேஸம் தம் இத⁴லோகத்த²பரலோகத்த²ப⁴ஞ்ஜகம் அகல்யாணமித்தஸம்ஸக்³க³ம் க³ரஹந்தேன உப⁴யலோகத்த²ஸாத⁴கஞ்ச கல்யாணமித்தஸம்ஸக்³க³ம் பஸம்ஸந்தேன ப⁴க³வதா பட²மம் பா³லானம் அஸேவனா பண்டி³தானஞ்ச ஸேவனா கதி²தாதி.

தத்த² பா³லா நாம யே கேசி பாணாதிபாதாதி³அகுஸலகம்மபத²ஸமன்னாக³தா ஸத்தா. தே தீஹாகாரேஹி ஜானிதப்³பா³. யதா²ஹ – ‘‘தீணிமானி, பி⁴க்க²வே, பா³லஸ்ஸ பா³லலக்க²ணானீ’’தி (அ. நி. 3.3; ம. நி. 3.246) ஸுத்தம். அபிச பூரணகஸ்ஸபாத³யோ ச² ஸத்தா²ரோ தே³வத³த்தகோகாலிககடமோத³கதிஸ்ஸக²ண்ட³தே³வியாபுத்தஸமுத்³த³த³த்தசிஞ்சமாணவிகாத³யோ அதீதகாலே ச தீ³க⁴வித³ஸ்ஸ பா⁴தாதி இமே அஞ்ஞே ச ஏவரூபா ஸத்தா பா³லாதி வேதி³தப்³பா³.

தே அக்³கி³பதி³த்தமிவ அங்கா³ரம் அத்தனா து³க்³க³ஹிதேன அத்தானஞ்ச அத்தனோ வசனகாரகே ச வினாஸேந்தி, யதா² தீ³க⁴வித³ஸ்ஸ பா⁴தா சதுபு³த்³த⁴ந்தரம் ஸட்டி²யோஜனமத்தேன அத்தபா⁴வேன உத்தானோ பதிதோ மஹானிரயே பச்சதி, யதா² ச தஸ்ஸ தி³ட்டி²ம் அபி⁴ருசிகானி பஞ்ச குலஸதானி தஸ்ஸேவ ஸஹப்³யதம் உபபன்னானி நிரயே பச்சந்தி. வுத்தம் ஹேதம் –

‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, நளாகா³ரா வா திணாகா³ரா வா அக்³கி³ முத்தோ கூடாகா³ரானிபி ட³ஹதி உல்லித்தாவலித்தானி நிவாதானி பு²ஸிதக்³க³ளானி பிஹிதவாதபானானி, ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, யானி கானிசி ப⁴யானி உப்பஜ்ஜந்தி, ஸப்³பா³னி தானி பா³லதோ உப்பஜ்ஜந்தி, நோ பண்டி³ததோ. யே கேசி உபத்³த³வா உப்பஜ்ஜந்தி…பே… யே கேசி உபஸக்³கா³…பே… நோ பண்டி³ததோ. இதி கோ², பி⁴க்க²வே, ஸப்படிப⁴யோ பா³லோ, அப்படிப⁴யோ பண்டி³தோ. ஸஉபத்³த³வோ பா³லோ, அனுபத்³த³வோ பண்டி³தோ, ஸஉபஸக்³கோ³ பா³லோ, அனுபஸக்³கோ³ பண்டி³தோ’’தி (அ. நி. 3.1).

அபிச பூதிமச்ச²ஸதி³ஸோ பா³லோ, பூதிமச்ச²ப³ந்த⁴பத்தபுடஸதி³ஸோ ஹோதி தது³பஸேவீ, ச²ட்³ட³னீயதம் ஜிகு³ச்ச²னீயதஞ்ச ஆபஜ்ஜதி விஞ்ஞூனம். வுத்தஞ்சேதம் –

‘‘பூதிமச்ச²ம் குஸக்³கே³ன, யோ நரோ உபனய்ஹதி;

குஸாபி பூதீ வாயந்தி, ஏவம் பா³லூபஸேவனா’’தி. (இதிவு. 76; ஜா. 1.15.183; 2.22.1257);

அகித்திபண்டி³தோ சாபி ஸக்கேன தே³வானமிந்தே³ன வரே தி³ய்யமானே ஏவமாஹ –

‘‘பா³லம் ந பஸ்ஸே ந ஸுணே, ந ச பா³லேன ஸம்வஸே;

பா³லேனல்லாபஸல்லாபம், ந கரே ந ச ரோசயே.

‘‘கின்னு தே அகரம் பா³லோ, வத³ கஸ்ஸப காரணம்;

கேன கஸ்ஸப பா³லஸ்ஸ, த³ஸ்ஸனம் நாபி⁴கங்க²ஸி.

‘‘அனயம் நயதி து³ம்மேதோ⁴, அது⁴ராயம் நியுஞ்ஜதி;

து³ன்னயோ ஸேய்யஸோ ஹோதி, ஸம்மா வுத்தோ பகுப்பதி;

வினயம் ஸோ ந ஜானாதி, ஸாது⁴ தஸ்ஸ அத³ஸ்ஸன’’ந்தி. (ஜா. 1.13.90-92);

ஏவம் ப⁴க³வா ஸப்³பா³காரேன பா³லூபஸேவனம் க³ரஹந்தோ பா³லானம் அஸேவனம் ‘‘மங்க³ல’’ந்தி வத்வா இதா³னி பண்டி³தஸேவனம் பஸம்ஸந்தோ ‘‘பண்டி³தானஞ்ச ஸேவனா மங்க³ல’’ந்தி ஆஹ. தத்த² பண்டி³தா நாம யே கேசி பாணாதிபாதாவேரமணிஆதி³த³ஸகுஸலகம்மபத²ஸமன்னாக³தா ஸத்தா, தே தீஹாகாரேஹி ஜானிதப்³பா³. யதா²ஹ – ‘‘தீணிமானி, பி⁴க்க²வே, பண்டி³தஸ்ஸ பண்டி³தலக்க²ணானீ’’தி (அ. நி. 3.3; ம. நி. 3.253) வுத்தம். அபிச பு³த்³த⁴பச்சேகபு³த்³த⁴அஸீதிமஹாஸாவகா அஞ்ஞே ச ததா²க³தஸ்ஸ ஸாவகா ஸுனேத்தமஹாகோ³விந்த³விது⁴ரஸரப⁴ங்க³மஹோஸத⁴ஸுதஸோமனிமிராஜ- அயோக⁴ரகுமாரஅகித்திபண்டி³தாத³யோ ச பண்டி³தாதி வேதி³தப்³பா³.

தே ப⁴யே விய ரக்கா², அந்த⁴காரே விய பதீ³போ, கு²ப்பிபாஸாதி³து³க்கா²பி⁴ப⁴வே விய அன்னபானாதி³படிலாபோ⁴, அத்தனோ வசனகரானம் ஸப்³ப³ப⁴யஉபத்³த³வூபஸக்³க³வித்³த⁴ம்ஸனஸமத்தா² ஹோந்தி. ததா² ஹி ததா²க³தம் ஆக³ம்ம அஸங்க்²யேய்யா அபரிமாணா தே³வமனுஸ்ஸா ஆஸவக்க²யம் பத்தா, ப்³ரஹ்மலோகே பதிட்டி²தா, தே³வலோகே பதிட்டி²தா, ஸுக³திலோகே உப்பன்னா. ஸாரிபுத்தத்தே²ரே சித்தம் பஸாதே³த்வா சதூஹி பச்சயேஹி தே²ரம் உபட்ட²ஹித்வா அஸீதி குலஸஹஸ்ஸானி ஸக்³கே³ நிப்³ப³த்தானி. ததா² மஹாமோக்³க³ல்லானமஹாகஸ்ஸபப்பபு⁴தீஸு ஸப்³ப³மஹாஸாவகேஸு, ஸுனேத்தஸ்ஸ ஸத்து²னோ ஸாவகா அப்பேகச்சே ப்³ரஹ்மலோகே உப்பஜ்ஜிம்ஸு, அப்பேகச்சே பரனிம்மிதவஸவத்தீனம் தே³வானம் ஸஹப்³யதம்…பே… அப்பேகச்சே க³ஹபதிமஹாஸாலகுலானம் ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜிம்ஸு. வுத்தஞ்சேதம் –

‘‘நத்தி², பி⁴க்க²வே, பண்டி³ததோ ப⁴யம், நத்தி² பண்டி³ததோ உபத்³த³வோ, நத்தி² பண்டி³ததோ உபஸக்³கோ³’’தி (அ. நி. 3.1).

அபிச தக³ரமாலாதி³க³ந்த⁴ப⁴ண்ட³ஸதி³ஸோ பண்டி³தோ, தக³ரமாலாதி³க³ந்த⁴ப⁴ண்ட³பலிவேட²னபத்தஸதி³ஸோ ஹோதி தது³பஸேவீ, பா⁴வனீயதம் மனுஞ்ஞதஞ்ச ஆபஜ்ஜதி விஞ்ஞூனம். வுத்தஞ்சேதம் –

‘‘தக³ரஞ்ச பலாஸேன, யோ நரோ உபனய்ஹதி;

பத்தாபி ஸுரபீ⁴ வாயந்தி, ஏவம் தீ⁴ரூபஸேவனா’’தி. (இதிவு. 76; ஜா. 1.15.184; 2.22.1258);

அகித்திபண்டி³தோ சாபி ஸக்கேன தே³வானமிந்தே³ன வரே தி³ய்யமானே ஏவமாஹ –

‘‘தீ⁴ரம் பஸ்ஸே ஸுணே தீ⁴ரம், தீ⁴ரேன ஸஹ ஸம்வஸே;

தீ⁴ரேனல்லாபஸல்லாபம், தம் கரே தஞ்ச ரோசயே.

‘‘கின்னு தே அகரம் தீ⁴ரோ, வத³ கஸ்ஸப காரணம்;

கேன கஸ்ஸப தீ⁴ரஸ்ஸ, த³ஸ்ஸனம் அபி⁴கங்க²ஸி.

‘‘நயம் நயதி மேதா⁴வீ, அது⁴ராயம் ந யுஞ்ஜதி;

ஸுனயோ ஸேய்யஸோ ஹோதி, ஸம்மா வுத்தோ ந குப்பதி;

வினயம் ஸோ பஜானாதி, ஸாது⁴ தேன ஸமாக³மோ’’தி. (ஜா. 1.13.94-96);

ஏவம் ப⁴க³வா ஸப்³பா³காரேன பண்டி³தஸேவனம் பஸம்ஸந்தோ, பண்டி³தானம் ஸேவனம் ‘‘மங்க³ல’’ந்தி வத்வா இதா³னி தாய பா³லானம் அஸேவனாய பண்டி³தானம் ஸேவனாய ச அனுபுப்³பே³ன பூஜனேய்யபா⁴வம் உபக³தானம் பூஜம் பஸம்ஸந்தோ ‘‘பூஜா ச பூஜனேய்யானம் ஏதம் மங்க³லமுத்தம’’ந்தி ஆஹ. தத்த² பூஜனேய்யா நாம ஸப்³ப³தோ³ஸவிரஹிதத்தா ஸப்³ப³கு³ணஸமன்னாக³தத்தா ச பு³த்³தா⁴ ப⁴க³வந்தோ, ததோ பச்சா² பச்சேகபு³த்³தா⁴ அரியஸாவகா ச. தேஸஞ்ஹி பூஜா அப்பகாபி தீ³க⁴ரத்தம் ஹிதாய ஸுகா²ய ஹோதி, ஸுமனமாலாகாரமல்லிகாத³யோ சேத்த² நித³ஸ்ஸனம்.

தத்தே²கம் நித³ஸ்ஸனமத்தம் ப⁴ணாம. ப⁴க³வா கிர ஏகதி³வஸம் புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய ராஜக³ஹம் பிண்டா³ய பாவிஸி. அத² கோ² ஸுமனமாலாகாரோ ரஞ்ஞோ மாக³த⁴ஸ்ஸ ஸேனியஸ்ஸ பி³ம்பி³ஸாரஸ்ஸ புப்பா²னி க³ஹேத்வா க³ச்ச²ந்தோ அத்³த³ஸ ப⁴க³வந்தம் நக³ரத்³வாரம் அனுப்பத்தம் பாஸாதி³கம் பஸாத³னீயம் த்³வத்திம்ஸமஹாபுரிஸலக்க²ணாஸீதானுப்³யஞ்ஜனபடிமண்டி³தம் பு³த்³த⁴ஸிரியா ஜலந்தம். தி³ஸ்வானஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘ராஜா புப்பா²னி க³ஹேத்வா ஸதம் வா ஸஹஸ்ஸம் வா த³தே³ய்ய, தஞ்ச இத⁴லோகமத்தமேவ ஸுக²ம் ப⁴வேய்ய, ப⁴க³வதோ பன பூஜா அப்பமேய்யஅஸங்க்²யேய்யப²லா தீ³க⁴ரத்தம் ஹிதஸுகா²வஹா ஹோதி. ஹந்தா³ஹம் இமேஹி புப்பே²ஹி ப⁴க³வந்தம் பூஜேமீ’’தி பஸன்னசித்தோ ஏகம் புப்ப²முட்டி²ம் க³ஹேத்வா ப⁴க³வதோ படிமுக²ம் கி²பி, புப்பா²னி ஆகாஸேன க³ந்த்வா ப⁴க³வதோ உபரி மாலாவிதானம் ஹுத்வா அட்ட²ம்ஸு. மாலாகாரோ தம் ஆனுபா⁴வம் தி³ஸ்வா பஸன்னதரசித்தோ புன ஏகம் புப்ப²முட்டி²ம் கி²பி, தானி க³ந்த்வா மாலாகஞ்சுகோ ஹுத்வா அட்ட²ம்ஸு. ஏவம் அட்ட² புப்ப²முட்டி²யோ கி²பி, தானி க³ந்த்வா புப்ப²கூடாகா³ரம் ஹுத்வா அட்ட²ம்ஸு. ப⁴க³வா அந்தோகூடாகா³ரே விய அஹோஸி, மஹாஜனகாயோ ஸன்னிபதி. ப⁴க³வா மாலாகாரம் பஸ்ஸந்தோ ஸிதம் பாத்வாகாஸி. ஆனந்த³த்தே²ரோ ‘‘ந பு³த்³தா⁴ அஹேது அப்பச்சயா ஸிதம் பாதுகரோந்தீ’’தி ஸிதகாரணம் புச்சி². ப⁴க³வா ஆஹ – ‘‘ஏஸோ, ஆனந்த³, மாலாகாரோ இமிஸ்ஸா பூஜாய ஆனுபா⁴வேன ஸதஸஹஸ்ஸகப்பே தே³வேஸு ச மனுஸ்ஸேஸு ச ஸம்ஸரித்வா பரியோஸானே ஸுமனிஸ்ஸரோ நாம பச்சேகபு³த்³தோ⁴ ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி. வசனபரியோஸானே ச த⁴ம்மதே³ஸனத்த²ம் இமம் கா³த²ம் அபா⁴ஸி –

‘‘தஞ்ச கம்மம் கதம் ஸாது⁴, யம் கத்வா நானுதப்பதி;

யஸ்ஸ பதீதோ ஸுமனோ, விபாகம் படிஸேவதீ’’தி. (த⁴. ப. 68);

கா³தா²பரியோஸானே சதுராஸீதியா பாணஸஹஸ்ஸானம் த⁴ம்மாபி⁴ஸமயோ அஹோஸி, ஏவம் அப்பகாபி தேஸம் பூஜா தீ³க⁴ரத்தம் ஹிதாய ஸுகா²ய ஹோதீதி வேதி³தப்³பா³. ஸா ச ஆமிஸபூஜாவ கோ பன வாதோ³ படிபத்திபூஜாய. யதோ யே குலபுத்தா ஸரணக³மனேன ஸிக்கா²பத³படிக்³க³ஹணேன உபோஸத²ங்க³ஸமாதா³னேன சதுபாரிஸுத்³தி⁴ஸீலாதீ³ஹி ச அத்தனோ கு³ணேஹி ப⁴க³வந்தம் பூஜேந்தி, கோ தேஸம் பூஜாய ப²லம் வண்ணயிஸ்ஸதி. தே ஹி ததா²க³தம் பரமாய பூஜாய பூஜேந்தீதி வுத்தா. யதா²ஹ –

‘‘யோ கோ², ஆனந்த³, பி⁴க்கு² வா பி⁴க்கு²னீ வா உபாஸகோ வா உபாஸிகா வா த⁴ம்மானுத⁴ம்மபடிபன்னோ விஹரதி ஸாமீசிப்படிபன்னோ அனுத⁴ம்மசாரீ, ஸோ ததா²க³தம் ஸக்கரோதி க³ரும் கரோதி மானேதி பூஜேதி அபசியதி பரமாய பூஜாயா’’தி.

ஏதேனானுஸாரேன பச்சேகபு³த்³த⁴அரியஸாவகானம்பி பூஜாய ஹிதஸுகா²வஹதா வேதி³தப்³பா³.

அபிச க³ஹட்டா²னம் கனிட்ட²ஸ்ஸ ஜேட்டோ² பா⁴தாபி ப⁴கி³னீபி பூஜனேய்யா, புத்தஸ்ஸ மாதாபிதரோ, குலவதூ⁴னம் ஸாமிகஸஸ்ஸுஸஸுராதி ஏவம்பேத்த² பூஜனேய்யா வேதி³தப்³பா³. ஏதேஸம்பி ஹி பூஜா குஸலத⁴ம்மஸங்கா²தத்தா ஆயுஆதி³வட்³டி⁴ஹேதுத்தா ச மங்க³லமேவ. வுத்தஞ்ஹேதம் –

‘‘தே மத்தேய்யா ப⁴விஸ்ஸந்தி பேத்தேய்யா ஸாமஞ்ஞா ப்³ரஹ்மஞ்ஞா குலே ஜேட்டா²பசாயினோ, இத³ம் குஸலம் த⁴ம்மம் ஸமாதா³ய வத்திஸ்ஸந்தி. தே தேஸம் குஸலானம் த⁴ம்மானம் ஸமாதா³னஹேது ஆயுனாபி வட்³டி⁴ஸ்ஸந்தி, வண்ணேனபி வட்³டி⁴ஸ்ஸந்தீ’’திஆதி³.

ஏவமேதிஸ்ஸா கா³தா²ய பா³லானம் அஸேவனா பண்டி³தானம் ஸேவனா பூஜனேய்யானம் பூஜாதி தீணி மங்க³லானி வுத்தானி. தத்த² பா³லானம் அஸேவனா பா³லஸேவனபச்சயப⁴யாதி³பரித்தாணேன உப⁴யலோகஹிதஹேதுத்தா பண்டி³தானம் ஸேவனா பூஜனேய்யானம் பூஜா ச தாஸம் ப²லவிபூ⁴திவண்ணனாயம் வுத்தனயேனேவ நிப்³பா³னஸுக³திஹேதுத்தா ‘‘மங்க³ல’’ந்தி வேதி³தப்³பா³. இதோ பரம் து மாதிகம் அத³ஸ்ஸேத்வா ஏவ யம் யத்த² மங்க³லம், தம் வவத்த²பேஸ்ஸாம, தஸ்ஸ ச மங்க³லத்தம் விபா⁴வயிஸ்ஸாமாதி.

நிட்டி²தா அஸேவனா ச பா³லானந்தி இமிஸ்ஸா கா³தா²ய அத்த²வண்ணனா.

263. ஏவம் ப⁴க³வா ‘‘ப்³ரூஹி மங்க³லமுத்தம’’ந்தி ஏகம் அஜ்ஜே²ஸிதோபி அப்பம் யாசிதோ ப³ஹுதா³யகோ உளாரபுரிஸோ விய ஏகாய கா³தா²ய தீணி மங்க³லானி வத்வா ததோ உத்தரிபி தே³வதானம் ஸோதுகாமதாய மங்க³லானஞ்ச அத்தி²தாய யேஸம் யேஸம் யம் யம் அனுகூலம், தே தே ஸத்தே தத்த² தத்த² மங்க³லே நியோஜேதுகாமதாய ச ‘‘பதிரூபதே³ஸவாஸோ சா’’திஆதீ³ஹி கா³தா²ஹி புனபி அனேகானி மங்க³லானி வத்துமாரத்³தோ⁴.

தத்த² பட²மகா³தா²ய தாவ பதிரூபோதி அனுச்ச²விகோ. தே³ஸோதி கா³மோபி நிக³மோபி நக³ரம்பி ஜனபதோ³பி யோ கோசி ஸத்தானம் நிவாஸோகாஸோ. வாஸோதி தத்த² நிவாஸோ. புப்³பே³தி புரா அதீதாஸு ஜாதீஸு. கதபுஞ்ஞதாதி உபசிதகுஸலதா. அத்தாதி சித்தம் வுச்சதி, ஸகலோ வா அத்தபா⁴வோ. ஸம்மாபணிதீ⁴தி தஸ்ஸ அத்தனோ ஸம்மா பணிதா⁴னம் நியுஞ்ஜனம், ட²பனந்தி வுத்தம் ஹோதி. ஸேஸம் வுத்தனயமேவாதி அயமேத்த² பத³வண்ணனா.

அத்த²வண்ணனா பன ஏவம் வேதி³தப்³பா³ பதிரூபதே³ஸோ நாம யத்த² சதஸ்ஸோ பரிஸா விஹரந்தி, தா³னாதீ³னி புஞ்ஞகிரியாவத்தூ²னி வத்தந்தி, நவங்க³ம் ஸத்து² ஸாஸனம் தி³ப்பதி. தத்த² நிவாஸோ ஸத்தானம் புஞ்ஞகிரியாய பச்சயத்தா ‘‘மங்க³ல’’ந்தி வுச்சதி. ஸீஹளதீ³பபவிட்ட²கேவட்டாத³யோ சேத்த² நித³ஸ்ஸனம்.

அபரோ நயோ – பதிரூபதே³ஸோ நாம ப⁴க³வதோ போ³தி⁴மண்ட³ப்பதே³ஸோ, த⁴ம்மசக்கப்பவத்திதப்பதே³ஸோ, த்³வாத³ஸயோஜனாய பரிஸாய மஜ்ஜே² ஸப்³ப³தித்தி²யமதம் பி⁴ந்தி³த்வா யமகபாடிஹாரியத³ஸ்ஸிதகண்ட³ம்ப³ருக்க²மூலப்பதே³ஸோ, தே³வோரோஹனப்பதே³ஸோ, யோ வா பனஞ்ஞோபி ஸாவத்தி²ராஜக³ஹாதி³பு³த்³தா⁴தி³வாஸப்பதே³ஸோ. தத்த² நிவாஸோ ஸத்தானம் ச²அனுத்தரியபடிலாப⁴பச்சயதோ ‘‘மங்க³ல’’ந்தி வுச்சதி.

அபரோ நயோ – புரத்தி²மாய தி³ஸாய கஜங்க³லம் நாம நிக³மோ, தஸ்ஸ அபரேன மஹாஸாலா, ததோ பரம் பச்சந்திமா ஜனபதா³, ஓரதோ மஜ்ஜே². த³க்கி²ணபுரத்தி²மாய தி³ஸாய ஸல்லவதீ நாம நதீ³, ததோ பரம் பச்சந்திமா ஜனபதா³, ஓரதோ மஜ்ஜே². த³க்கி²ணாய தி³ஸாய ஸேதகண்ணிகம் நாம நிக³மோ, ததோ பரம் பச்சந்திமா ஜனபதா³, ஓரதோ மஜ்ஜே². பச்சி²மாய தி³ஸாய தூ²ணம் நாம ப்³ராஹ்மணகா³மோ, ததோ பரம் பச்சந்திமா ஜனபதா³, ஓரதோ மஜ்ஜே². உத்தராய தி³ஸாய உஸிரத்³த⁴ஜோ நாம பப்³ப³தோ, ததோ பரம் பச்சந்திமா ஜனபதா³, ஓரதோ மஜ்ஜே² (மஹாவ. 259). அயம் மஜ்ஜி²மப்பதே³ஸோ ஆயாமேன தீணி யோஜனஸதானி, வித்தா²ரேன அட்³ட⁴தேய்யானி, பரிக்கே²பேன நவயோஜனஸதானி ஹோந்தி, ஏஸோ பதிரூபதே³ஸோ நாம.

ஏத்த² சதுன்னம் மஹாதீ³பானம் த்³விஸஹஸ்ஸானம் பரித்ததீ³பானஞ்ச இஸ்ஸரியாதி⁴பச்சகாரகா சக்கவத்தீ உப்பஜ்ஜந்தி, ஏகம் அஸங்க்²யேய்யம் கப்பஸதஸஹஸ்ஸஞ்ச பாரமியோ பூரேத்வா ஸாரிபுத்தமஹாமோக்³க³ல்லானாத³யோ மஹாஸாவகா உப்பஜ்ஜந்தி, த்³வே அஸங்க்²யேய்யானி கப்பஸதஸஹஸ்ஸஞ்ச பாரமியோ பூரேத்வா பச்சேகபு³த்³தா⁴, சத்தாரி அட்ட² ஸோளஸ வா அஸங்க்²யேய்யானி கப்பஸதஸஹஸ்ஸஞ்ச பாரமியோ பூரேத்வா ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴ ச உப்பஜ்ஜந்தி. தத்த² ஸத்தா சக்கவத்திரஞ்ஞோ ஓவாத³ம் க³ஹேத்வா பஞ்சஸு ஸீலேஸு பதிட்டா²ய ஸக்³க³பராயணா ஹோந்தி, ததா² பச்சேகபு³த்³தா⁴னம் ஓவாதே³ பதிட்டா²ய. ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸாவகானம் பன ஓவாதே³ பதிட்டா²ய ஸக்³க³பராயணா நிப்³பா³னபராயணா ச ஹோந்தி. தஸ்மா தத்த² வாஸோ இமாஸம் ஸம்பத்தீனம் பச்சயதோ ‘‘மங்க³ல’’ந்தி வுச்சதி.

புப்³பே³ கதபுஞ்ஞதா நாம அதீதஜாதியம் பு³த்³த⁴பச்சேகபு³த்³த⁴கீ²ணாஸவே ஆரப்³ப⁴ உபசிதகுஸலதா, ஸாபி மங்க³லம். கஸ்மா? பு³த்³த⁴பச்சேகபு³த்³தே⁴ ஸம்முக²தோ த³ஸ்ஸேத்வா பு³த்³தா⁴னம் வா பு³த்³த⁴ஸாவகானம் வா ஸம்முகா² ஸுதாய சதுப்பதி³காயபி கா³தா²ய பரியோஸானே அரஹத்தம் பாபேதீதி கத்வா. யோ ச மனுஸ்ஸோ புப்³பே³ கதாதி⁴காரோ உஸ்ஸன்னகுஸலமூலோ ஹோதி, ஸோ தேனேவ குஸலமூலேன விபஸ்ஸனம் உப்பாதே³த்வா ஆஸவக்க²யம் பாபுணாதி யதா² ராஜா மஹாகப்பினோ அக்³க³மஹேஸீ ச. தேன வுத்தம் ‘‘புப்³பே³ ச கதபுஞ்ஞதா மங்க³ல’’ந்தி.

அத்தஸம்மாபணிதி⁴ நாம இதே⁴கச்சோ அத்தானம் து³ஸ்ஸீலம் ஸீலே பதிட்டா²பேதி, அஸ்ஸத்³த⁴ம் ஸத்³தா⁴ஸம்பதா³ய பதிட்டா²பேதி, மச்ச²ரிம் சாக³ஸம்பதா³ய பதிட்டா²பேதி. அயம் வுச்சதி ‘‘அத்தஸம்மாபணிதீ⁴’’தி. ஏஸோ ச மங்க³லம். கஸ்மா? தி³ட்ட²த⁴ம்மிகஸம்பராயிகவேரப்பஹானவிவிதா⁴னிஸம்ஸாதி⁴க³மஹேதுதோதி.

ஏவம் இமிஸ்ஸாபி கா³தா²ய பதிரூபதே³ஸவாஸோ, புப்³பே³ ச கதபுஞ்ஞதா, அத்தஸம்மாபணிதீ⁴தி தீணியேவ மங்க³லானி வுத்தானி, மங்க³லத்தஞ்ச நேஸம் தத்த² தத்த² விபா⁴விதமேவாதி.

நிட்டி²தா பதிரூபதே³ஸவாஸோ சாதி இமிஸ்ஸா கா³தா²ய அத்த²வண்ணனா.

264. இதா³னி பா³ஹுஸச்சஞ்சாதி ஏத்த² பா³ஹுஸச்சந்தி ப³ஹுஸ்ஸுதபா⁴வோ. ஸிப்பந்தி யம்கிஞ்சி ஹத்த²கோஸல்லம். வினயோதி காயவாசாசித்தவினயனம். ஸுஸிக்கி²தோதி ஸுட்டு² ஸிக்கி²தோ. ஸுபா⁴ஸிதாதி ஸுட்டு² பா⁴ஸிதா. யாதி அனியமனித்³தே³ஸோ. வாசாதி கி³ரா ப்³யப்பதோ². ஸேஸம் வுத்தனயமேவாதி. அயமேத்த² பத³வண்ணனா.

அத்த²வண்ணனா பன ஏவம் வேதி³தப்³பா³ – பா³ஹுஸச்சம் நாம யம் தம் ‘‘ஸுதத⁴ரோ ஹோதி ஸுதஸன்னிசயோ’’தி (ம. நி. 1.339; அ. நி. 4.22) ச ‘‘இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ ப³ஹுகம் ஸுதம் ஹோதி ஸுத்தம் கே³ய்யம் வேய்யாகரண’’ந்தி (அ. நி. 4.6) ச ஏவமாதி³னா நயேன ஸத்து²ஸாஸனத⁴ரத்தம் வண்ணிதம், தம் அகுஸலப்பஹானகுஸலாதி⁴க³மஹேதுதோ அனுபுப்³பே³ன பரமத்த²ஸச்சஸச்சி²கிரியஹேதுதோ ச ‘‘மங்க³ல’’ந்தி வுச்சதி. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா –

‘‘ஸுதவா ச கோ², பி⁴க்க²வே, அரியஸாவகோ அகுஸலம் பஜஹதி, குஸலம் பா⁴வேதி, ஸாவஜ்ஜம் பஜஹதி, அனவஜ்ஜம் பா⁴வேதி, ஸுத்³த⁴மத்தானம் பரிஹரதீ’’தி (அ. நி. 7.67).

அபரம்பி வுத்தம் –

‘‘த⁴தானம் த⁴ம்மானம் அத்த²முபபரிக்க²தி, அத்த²ம் உபபரிக்க²தோ த⁴ம்மா நிஜ்ஜா²னம் க²மந்தி, த⁴ம்மனிஜ்ஜா²னக்க²ந்தியா ஸதி ச²ந்தோ³ ஜாயதி, ச²ந்த³ஜாதோ உஸ்ஸஹதி, உஸ்ஸஹந்தோ துலயதி, துலயந்தோ பத³ஹதி, பத³ஹந்தோ காயேன சேவ பரமத்த²ஸச்சம் ஸச்சி²கரோதி, பஞ்ஞாய ச அதிவிஜ்ஜ² பஸ்ஸதீ’’தி (ம. நி. 2.432).

அபிச அகா³ரிகபா³ஹுஸச்சம்பி யம் அனவஜ்ஜம், தம் உப⁴யலோகஹிதஸுகா²வஹனதோ ‘‘மங்க³ல’’ந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

ஸிப்பம் நாம அகா³ரிகஸிப்பஞ்ச அனகா³ரிகஸிப்பஞ்ச. தத்த² அகா³ரிகஸிப்பம் நாம யம் பரூபரோத⁴விரஹிதம் அகுஸலவிவஜ்ஜிதம் மணிகாரஸுவண்ணகாரகம்மாதி³, தம் இத⁴லோகத்தா²வஹனதோ மங்க³லம். அனகா³ரிகஸிப்பம் நாம சீவரவிசாரணஸிப்³ப³னாதி³ ஸமணபரிக்கா²ராபி⁴ஸங்க²ரணம், யம் தம் ‘‘இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² யானி தானி ஸப்³ரஹ்மசாரீனம் உச்சாவசானி கிம்கரணீயானி, தத்த² த³க்கோ² ஹோதீ’’திஆதி³னா நயேன தத்த² தத்த² ஸம்வண்ணிதம், யம் ‘‘நாத²கரணோ த⁴ம்மோ’’தி (தீ³. நி. 3.345; அ. நி. 10.17) ச வுத்தம், தம் அத்தனோ ச பரேஸஞ்ச உப⁴யலோகஹிதஸுகா²வஹனதோ ‘‘மங்க³ல’’ந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

வினயோ நாம அகா³ரிகவினயோ ச அனகா³ரிகவினயோ ச. தத்த² அகா³ரிகவினயோ நாம த³ஸஅகுஸலகம்மபத²விரமணம், ஸோ தத்த² அஸம்கிலேஸாபஜ்ஜனேன ஆசாரகு³ணவவத்தா²னேன ச ஸுஸிக்கி²தோ உப⁴யலோகஹிதஸுகா²வஹனதோ மங்க³லம். அனகா³ரிகவினயோ நாம ஸத்தாபத்திக்க²ந்தே⁴ அனாபஜ்ஜனம், ஸோபி வுத்தனயேனேவ ஸுஸிக்கி²தோ. சதுபாரிஸுத்³தி⁴ஸீலம் வா அனகா³ரிகவினயோ. ஸோ யதா² தத்த² பதிட்டா²ய அரஹத்தம் பாபுணாதி, ஏவம் ஸிக்க²னேன ஸுஸிக்கி²தோ லோகியலோகுத்தரஸுகா²தி⁴க³மஹேதுதோ ‘‘மங்க³ல’’ந்தி வேதி³தப்³போ³.

ஸுபா⁴ஸிதா வாசா நாம முஸாவாதா³தி³தோ³ஸவிரஹிதா வாசா. யதா²ஹ – ‘‘சதூஹி, பி⁴க்க²வே, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தா வாசா ஸுபா⁴ஸிதா ஹோதீ’’தி. அஸம்ப²ப்பலாபா வாசா ஏவ வா ஸுபா⁴ஸிதா. யதா²ஹ –

‘‘ஸுபா⁴ஸிதம் உத்தமமாஹு ஸந்தோ,

த⁴ம்மம் ப⁴ணே நாத⁴ம்மம் தம் து³தியம்;

பியம் ப⁴ணே நாப்பியம் தம் ததியம்,

ஸச்சம் ப⁴ணே நாலிகம் தம் சதுத்த²’’ந்தி. (ஸம். நி. 1.213; ஸு. நி. 452);

அயம்பி உப⁴யலோகஹிதஸுகா²வஹனதோ ‘‘மங்க³ல’’ந்தி வேதி³தப்³பா³. யஸ்மா ச அயம் வினயபரியாபன்னா ஏவ, தஸ்மா வினயக்³க³ஹணேன ஏதம் அஸங்க³ண்ஹித்வா வினயோ ஸங்க³ஹேதப்³போ³. அத²வா கிம் இமினா பரிஸ்ஸமேன பரேஸம் த⁴ம்மதே³ஸனாவாசா இத⁴ ‘‘ஸுபா⁴ஸிதா வாசா’’தி வேதி³தப்³பா³. ஸா ஹி யதா² பதிரூபதே³ஸவாஸோ, ஏவம் ஸத்தானம் உப⁴யலோகஹிதஸுக²னிப்³பா³னாதி⁴க³மபச்சயதோ ‘‘மங்க³ல’’ந்தி வுச்சதி. ஆஹ ச –

‘‘யம் பு³த்³தோ⁴ பா⁴ஸதி வாசம், கே²மம் நிப்³பா³னபத்தியா;

து³க்க²ஸ்ஸந்தகிரியாய, ஸா வே வாசானமுத்தமா’’தி. (ஸம். நி. 1.213; ஸு. நி. 456);

ஏவம் இமிஸ்ஸா கா³தா²ய பா³ஹுஸச்சம், ஸிப்பம், வினயோ ஸுஸிக்கி²தோ, ஸுபா⁴ஸிதா வாசாதி சத்தாரி மங்க³லானி வுத்தானி, மங்க³லத்தஞ்ச நேஸம் தத்த² தத்த² விபா⁴விதமேவாதி.

நிட்டி²தா பா³ஹுஸச்சஞ்சாதி இமிஸ்ஸா கா³தா²ய அத்த²வண்ணனா.

265. இதா³னி மாதாபிதுஉபட்டா²னந்தி ஏத்த² மாது ச பிது சாதி மாதாபிது. உபட்டா²னந்தி உபட்ட²ஹனம். புத்தானஞ்ச தா³ரானஞ்சாதி புத்ததா³ரஸ்ஸ. ஸங்க³ண்ஹனம் ஸங்க³ஹோ. ந ஆகுலா அனாகுலா. கம்மானி ஏவ கம்மந்தா. ஸேஸம் வுத்தனயமேவாதி அயம் பத³வண்ணனா.

அத்த²வண்ணனா பன ஏவம் வேதி³தப்³பா³ – மாதா நாம ஜனிகா வுச்சதி, ததா² பிதா. உபட்டா²னம் நாம பாத³தோ⁴வனஸம்பா³ஹனஉச்சா²த³னன்ஹாபனேஹி சதுபச்சயஸம்பதா³னேன ச உபகாரகரணம். தத்த² யஸ்மா மாதாபிதரோ ப³ஹூபகாரா புத்தானம் அத்த²காமா அனுகம்பகா, யம் புத்தகே ப³ஹி கீளித்வா பம்ஸுமக்கி²தஸரீரகே ஆக³தே தி³ஸ்வா பம்ஸுகம் புஞ்சி²த்வா மத்த²கம் உபஸிங்கா⁴யந்தா பரிசும்ப³ந்தா ச ஸினேஹம் உப்பாதே³ந்தி, வஸ்ஸஸதம்பி மாதாபிதரோ ஸீஸேன பரிஹரந்தா புத்தா தேஸம் படிகாரம் காதும் அஸமத்தா². யஸ்மா ச தே ஆபாத³கா போஸகா இமஸ்ஸ லோகஸ்ஸ த³ஸ்ஸேதாரோ ப்³ரஹ்மஸம்மதா புப்³பா³சரியஸம்மதா, தஸ்மா தேஸம் உபட்டா²னம் இத⁴ பஸம்ஸம் பேச்ச ஸக்³க³ஸுக²ஞ்ச ஆவஹதி, தேன ‘‘மங்க³ல’’ந்தி வுச்சதி. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா –

‘‘ப்³ரஹ்மாதி மாதாபிதரோ, புப்³பா³சரியாதி வுச்சரே;

ஆஹுனேய்யா ச புத்தானம், பஜாய அனுகம்பகா.

‘‘தஸ்மா ஹி நே நமஸ்ஸேய்ய, ஸக்கரேய்ய ச பண்டி³தோ;

அன்னேன அத² பானேன, வத்தே²ன ஸயனேன ச.

‘‘உச்சா²த³னேன ந்ஹாபனேன, பாதா³னம் தோ⁴வனேன ச;

தாய நம் பாரிசரியாய, மாதாபிதூஸு பண்டி³தா;

இதே⁴வ நம் பஸம்ஸந்தி, பேச்ச ஸக்³கே³ பமோத³தீ’’தி. (அ. நி. 3.31; இதிவு. 106; ஜா. 2.20.181-183);

அபரோ நயோ – உபட்டா²னம் நாம ப⁴ரணகிச்சகரணகுலவம்ஸட்ட²பனாதி³பஞ்சவித⁴ம், தம் பாபனிவாரணாதி³பஞ்சவித⁴தி³ட்ட²த⁴ம்மிகஹிதஹேதுதோ ‘‘மங்க³ல’’ந்தி வேதி³தப்³ப³ம். வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா –

‘‘பஞ்சஹி கோ², க³ஹபதிபுத்த, டா²னேஹி புத்தேன புரத்தி²மா தி³ஸா மாதாபிதரோ பச்சுபட்டா²தப்³பா³ ‘ப⁴தோ நே ப⁴ரிஸ்ஸாமி, கிச்சம் நேஸம் கரிஸ்ஸாமி, குலவம்ஸம் ட²பேஸ்ஸாமி, தா³யஜ்ஜம் படிபஜ்ஜிஸ்ஸாமி, அத² வா பன பேதானம் காலகதானம் த³க்கி²ணம் அனுப்பத³ஸ்ஸாமீ’தி. இமேஹி கோ², க³ஹபதிபுத்த, பஞ்சஹி டா²னேஹி புத்தேன புரத்தி²மா தி³ஸா மாதாபிதரோ பச்சுபட்டி²தா பஞ்சஹி டா²னேஹி புத்தம் அனுகம்பந்தி, பாபா நிவாரேந்தி, கல்யாணே நிவேஸேந்தி, ஸிப்பம் ஸிக்கா²பேந்தி, பதிரூபேன தா³ரேன ஸம்யோஜேந்தி, ஸமயே தா³யஜ்ஜம் நிய்யாதே³ந்தீ’’தி (தீ³. நி. 3.267).

அபிச யோ மாதாபிதரோ தீஸு வத்தூ²ஸு பஸாது³ப்பாத³னேன ஸீலஸமாதா³பனேன பப்³ப³ஜ்ஜாய வா உபட்ட²ஹதி, அயம் மாதாபிதுஉபட்டா²கானம் அக்³கோ³, தஸ்ஸ தம் மாதாபிதுஉபட்டா²னம் மாதாபிதூஹி கதஸ்ஸ உபகாரஸ்ஸ பச்சுபகாரபூ⁴தம் அனேகேஸம் தி³ட்ட²த⁴ம்மிகானம் ஸம்பராயிகானஞ்ச அத்தா²னம் பத³ட்டா²னதோ ‘‘மங்க³ல’’ந்தி வுச்சதி.

புத்ததா³ரஸ்ஸாதி ஏத்த² அத்தனா ஜனிதா புத்தாபி தீ⁴தரோபி ‘‘புத்தா’’ த்வேவ ஸங்க்²யம் க³ச்ச²ந்தி. தா³ராதி வீஸதியா ப⁴ரியானம் யா காசி ப⁴ரியா. புத்தா ச தா³ரா ச புத்ததா³ரம், தஸ்ஸ புத்ததா³ரஸ்ஸ. ஸங்க³ஹோதி ஸம்மானனாதீ³ஹி உபகாரகரணம். தம் ஸுஸம்விஹிதகம்மந்ததாதி³தி³ட்ட²த⁴ம்மிகஹிதஹேதுதோ ‘‘மங்க³ல’’ந்தி வேதி³தப்³ப³ம். வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா – ‘‘பச்சி²மா தி³ஸா புத்ததா³ரா வேதி³தப்³பா³’’தி (தீ³. நி. 3.266) ஏத்த² உத்³தி³ட்ட²ம் புத்ததா³ரம் ப⁴ரியாஸத்³தே³ன ஸங்க³ண்ஹித்வா –

‘‘பஞ்சஹி கோ², க³ஹபதிபுத்த, டா²னேஹி ஸாமிகேன பச்சி²மா தி³ஸா ப⁴ரியா பச்சுபட்டா²தப்³பா³, ஸம்மானனாய அனவமானனாய அனதிசரியாய இஸ்ஸரியவோஸ்ஸக்³கே³ன அலங்காரானுப்பதா³னேன. இமேஹி கோ², க³ஹபதிபுத்த, பஞ்சஹி டா²னேஹி ஸாமிகேன பச்சி²மா தி³ஸா ப⁴ரியா பச்சுபட்டி²தா பஞ்சஹி டா²னேஹி ஸாமிகம் அனுகம்பதி, ஸுஸம்விஹிதகம்மந்தா ச ஹோதி, ஸங்க³ஹிதபரிஜனா ச, அனதிசாரினீ ச, ஸம்ப⁴தஞ்ச அனுரக்க²தி, த³க்கா² ச ஹோதி அனலஸா ஸப்³ப³கிச்சேஸூ’’தி (தீ³. நி. 3.269).

அயம் வா அபரோ நயோ – ஸங்க³ஹோதி த⁴ம்மிகாஹி தா³னபியவாசஅத்த²சரியாஹி ஸங்க³ண்ஹனம். ஸேய்யதி²த³ம் – உபோஸத²தி³வஸேஸு பரிப்³ப³யதா³னம், நக்க²த்ததி³வஸேஸு நக்க²த்தத³ஸ்ஸாபனம், மங்க³லதி³வஸேஸு மங்க³லகரணம், தி³ட்ட²த⁴ம்மிகஸம்பராயிகேஸு அத்தே²ஸு ஓவாதா³னுஸாஸனந்தி. தம் வுத்தனயேனேவ தி³ட்ட²த⁴ம்மிகஹிதஹேதுதோ ஸம்பராயிகஹிதஹேதுதோ தே³வதாஹிபி நமஸ்ஸனீயபா⁴வஹேதுதோ ச ‘‘மங்க³ல’’ந்தி வேதி³தப்³ப³ம். யதா²ஹ ஸக்கோ தே³வானமிந்தோ³ –

‘‘யே க³ஹட்டா² புஞ்ஞகரா, ஸீலவந்தோ உபாஸகா;

த⁴ம்மேன தா³ரம் போஸேந்தி, தே நமஸ்ஸாமி மாதலீ’’தி. (ஸம். நி. 1.264);

அனாகுலா கம்மந்தா நாம காலஞ்ஞுதாய பதிரூபகாரிதாய அனலஸதாய உட்டா²னவீரியஸம்பதா³ய அப்³யஸனீயதாய ச காலாதிக்கமனஅப்பதிரூபகரணாகரணஸிதி²லகரணாதி³ஆகுலபா⁴வவிரஹிதா கஸிகோ³ரக்க²வணிஜ்ஜாத³யோ கம்மந்தா. ஏதே அத்தனோ வா புத்ததா³ரஸ்ஸ வா தா³ஸகம்மகரானம் வா ப்³யத்ததாய ஏவம் பயோஜிதா தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே த⁴னத⁴ஞ்ஞவுட்³டி⁴படிலாப⁴ஹேதுதோ ‘‘மங்க³ல’’ந்தி வுத்தா. வுத்தஞ்சேதம் ப⁴க³வதா –

‘‘பதிரூபகாரீ து⁴ரவா, உட்டா²தா விந்த³தே த⁴ன’’ந்தி. (ஸு. நி. 189; ஸம். நி. 1.246) ச;

‘‘ந தி³வா ஸோப்பஸீலேன, ரத்திமுட்டா²னதே³ஸ்ஸினா;

நிச்சம் மத்தேன ஸோண்டே³ன, ஸக்கா ஆவஸிதும் க⁴ரம்.

‘‘அதிஸீதம் அதிஉண்ஹம், அதிஸாயமித³ம் அஹு;

இதி விஸ்ஸட்ட²கம்மந்தே, அத்தா² அச்சேந்தி மாணவே.

‘‘யோத⁴ ஸீதஞ்ச உண்ஹஞ்ச, திணா பி⁴ய்யோ ந மஞ்ஞதி;

கரம் புரிஸகிச்சானி, ஸோ ஸுகா² ந விஹாயதீ’’தி. ச (தீ³. நி. 3.253);

‘‘போ⁴கே³ ஸம்ஹரமானஸ்ஸ, ப⁴மரஸ்ஸேவ இரீயதோ;

போ⁴கா³ ஸன்னிசயம் யந்தி, வம்மிகோவூபசீயதீ’’தி. (தீ³. நி. 3.265) –

ச ஏவமாதி³.

ஏவம் இமிஸ்ஸாபி கா³தா²ய மாதுபட்டா²னம், பிதுபட்டா²னம், புத்ததா³ரஸ்ஸ ஸங்க³ஹோ, அனாகுலா ச கம்மந்தாதி சத்தாரி மங்க³லானி வுத்தானி, புத்ததா³ரஸ்ஸ ஸங்க³ஹம் வா த்³விதா⁴ கத்வா பஞ்ச, மாதாபிதுஉபட்டா²னம் வா ஏகமேவ கத்வா தீணி. மங்க³லத்தஞ்ச நேஸம் தத்த² தத்த² விபா⁴விதமேவாதி.

நிட்டி²தா மாதாபிதுஉபட்டா²னந்தி இமிஸ்ஸா கா³தா²ய அத்த²வண்ணனா.

266. இதா³னி தா³னஞ்சாதி ஏத்த² தீ³யதே இமினாதி தா³னம், அத்தனோ ஸந்தகம் பரஸ்ஸ படிபாதீ³யதீதி வுத்தம் ஹோதி. த⁴ம்மஸ்ஸ சரியா, த⁴ம்மா வா அனபேதா சரியா த⁴ம்மசரியா. ஞாயந்தே ‘‘அம்ஹாகம் இமே’’தி ஞாதகா. ந அவஜ்ஜானி அனவஜ்ஜானி, அனிந்தி³தானி அக³ரஹிதானீதி வுத்தம் ஹோதி. ஸேஸம் வுத்தனயமேவாதி அயம் பத³வண்ணனா.

அத்த²வண்ணனா பன ஏவம் வேதி³தப்³பா³ – தா³னம் நாம பரம் உத்³தி³ஸ்ஸ ஸுபு³த்³தி⁴புப்³பி³கா அன்னாதி³த³ஸதா³னவத்து²பரிச்சாக³சேதனா தம்ஸம்பயுத்தோ வா அலோபோ⁴. அலோபே⁴ன ஹி தம் வத்து²ம் பரஸ்ஸ படிபாதே³தி. தேன வுத்தம் ‘‘தீ³யதே இமினாதி தா³ன’’ந்தி. தம் ப³ஹுஜனபியமனாபதாதீ³னம் தி³ட்ட²த⁴ம்மிகஸம்பராயிகானம் ப²லவிஸேஸானம் அதி⁴க³மஹேதுதோ ‘‘மங்க³ல’’ந்தி வுத்தம். ‘‘தா³யகோ ஸீஹ தா³னபதி ப³ஹுனோ ஜனஸ்ஸ பியோ ஹோதி மனாபோ’’தி ஏவமாதீ³னி சேத்த² ஸுத்தானி (அ. நி. 5.34) அனுஸ்ஸரிதப்³பா³னி.

அபரோ நயோ – தா³னம் நாம து³வித⁴ம் ஆமிஸதா³னஞ்ச, த⁴ம்மதா³னஞ்ச. தத்த² ஆமிஸதா³னம் வுத்தப்பகாரமேவ. இத⁴லோகபரலோகது³க்க²க்க²யஸுகா²வஹஸ்ஸ பன ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ப்பவேதி³தஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ பரேஸம் ஹிதகாமதாய தே³ஸனா த⁴ம்மதா³னம். இமேஸஞ்ச த்³வின்னம் தா³னானம் ஏததே³வ அக்³க³ம். யதா²ஹ –

‘‘ஸப்³ப³தா³னம் த⁴ம்மதா³னம் ஜினாதி,

ஸப்³ப³ரஸம் த⁴ம்மரஸோ ஜினாதி;

ஸப்³ப³ரதிம் த⁴ம்மரதீ ஜினாதி,

தண்ஹக்க²யோ ஸப்³ப³து³க்க²ம் ஜினாதீ’’தி. (த⁴. ப. 354);

தத்த² ஆமிஸதா³னஸ்ஸ மங்க³லத்தம் வுத்தமேவ. த⁴ம்மதா³னம் பன யஸ்மா அத்த²படிஸம்வேதி³தாதீ³னம் கு³ணானம் பத³ட்டா²னம், தஸ்மா ‘‘மங்க³ல’’ந்தி வுச்சதி. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா –