9. அங்குரபேதவத்து²வண்ணனா

யஸ்ஸ அத்தா²ய க³ச்சா²மாதி இத³ம் ஸத்தா² ஸாவத்தி²யம் விஹரந்தோ அங்குரபேதம் ஆரப்³ப⁴ கதே²ஸி. காமஞ்சேத்த² அங்குரோ பேதோ ந ஹோதி, தஸ்ஸ பன சரிதம் யஸ்மா பேதஸம்ப³ந்த⁴ம், தஸ்மா தம் ‘‘அங்குரபேதவத்தூ²’’தி வுத்தம்.

தத்ராயம் ஸங்கே²பகதா² – யே தே உத்தரமது⁴ராதி⁴பதினோ ரஞ்ஞோ மஹாஸாக³ரஸ்ஸ புத்தம் உபஸாக³ரம் படிச்ச உத்தராபதே² கம்ஸபோ⁴கே³ அஸிதஞ்ஜனனக³ரே மஹாகம்ஸஸ்ஸ தீ⁴துயா தே³வக³ப்³பா⁴ய குச்சி²யம் உப்பன்னா அஞ்ஜனதே³வீ வாஸுதே³வோ ப³லதே³வோ சந்த³தே³வோ ஸூரியதே³வோ அக்³கி³தே³வோ வருணதே³வோ அஜ்ஜுனோ பஜ்ஜுனோ க⁴டபண்டி³தோ அங்குரோ சாதி வாஸுதே³வாத³யோ த³ஸ பா⁴திகாதி ஏகாத³ஸ க²த்தியா அஹேஸும், தேஸு வாஸுதே³வாத³யோ பா⁴தரோ அஸிதஞ்ஜனனக³ரம் ஆதி³ம் கத்வா த்³வாரவதீபரியோஸானேஸு ஸகலஜம்பு³தீ³பே தேஸட்டி²யா நக³ரஸஹஸ்ஸேஸு ஸப்³பே³ ராஜானோ சக்கேன ஜீவிதக்க²யம் பாபேத்வா த்³வாரவதியம் வஸமானா ரஜ்ஜம் த³ஸ கோட்டா²ஸே கத்வா விப⁴ஜிம்ஸு. ப⁴கி³னிம் பன அஞ்ஜனதே³விம் ந ஸரிம்ஸு. புன ஸரித்வா ‘‘ஏகாத³ஸ கோட்டா²ஸே கரோமா’’தி வுத்தே தேஸம் ஸப்³ப³கனிட்டோ² அங்குரோ ‘‘மம கோட்டா²ஸம் தஸ்ஸா தே³த², அஹம் வோஹாரம் கத்வா ஜீவிஸ்ஸாமி, தும்ஹே அத்தனோ அத்தனோ ஜனபதே³ஸு ஸுங்கம் மய்ஹம் விஸ்ஸஜ்ஜேதா²’’தி ஆஹ. தே ‘‘ஸாதூ⁴’’தி ஸம்படிச்சி²த்வா தஸ்ஸ கோட்டா²யம் ப⁴கி³னியா த³த்வா நவ ராஜானோ த்³வாரவதியம் வஸிம்ஸு.

அங்குரோ பன வணிஜ்ஜம் கரோந்தோ நிச்சகாலம் மஹாதா³னம் தே³தி. தஸ்ஸ பனேகோ தா³ஸோ ப⁴ண்டா³கா³ரிகோ அத்த²காமோ அஹோஸி. அங்குரோ பஸன்னமானஸோ தஸ்ஸ ஏகம் குலதீ⁴தரம் க³ஹேத்வா அதா³ஸி. ஸோ புத்தே க³ப்³ப⁴க³தேயேவ காலமகாஸி. அங்குரோ தஸ்மிம் ஜாதே தஸ்ஸ பிதுனோ தி³ன்னம் ப⁴த்தவேதனம் தஸ்ஸ அதா³ஸி. அத² தஸ்மிம் தா³ரகே வயப்பத்தே ‘‘தா³ஸோ ந தா³ஸோ’’தி ராஜகுலே வினிச்ச²யோ உப்பஜ்ஜி. தம் ஸுத்வா அஞ்ஜனதே³வீ தே⁴னூபமம் வத்வா ‘‘மாது பு⁴ஜிஸ்ஸாய புத்தோபி பு⁴ஜிஸ்ஸோ ஏவா’’தி தா³ஸப்³யதோ மோசேஸி.

தா³ரகோ பன லஜ்ஜாய தத்த² வஸிதும் அவிஸஹந்தோ ரோருவனக³ரம் க³ந்த்வா தத்த² அஞ்ஞதரஸ்ஸ துன்னவாயஸ்ஸ தீ⁴தரம் க³ஹேத்வா துன்னவாயஸிப்பேன ஜீவிகம் கப்பேஸி. தேன ஸமயேன ரோருவனக³ரே அஸய்ஹமஹாஸேட்டி² நாம அஹோஸி. ஸோ ஸமணப்³ராஹ்மணகபணத்³தி⁴கவனிப்³ப³கயாசகானம் மஹாதா³னம் தே³தி. ஸோ துன்னவாயோ ஸேட்டி²னோ க⁴ரம் அஜானந்தானம் பீதிஸோமனஸ்ஸஜாதோ ஹுத்வா அஸய்ஹஸேட்டி²னோ நிவேஸனம் த³க்கி²ணபா³ஹும் பஸாரேத்வா த³ஸ்ஸேஸி ‘‘ஏத்த² க³ந்த்வா லத்³த⁴ப்³ப³ம் லப⁴ந்தூ’’தி. தஸ்ஸ கம்மம் பாளியம்யேவ ஆக³தம்.

ஸோ அபரேன ஸமயேன காலம் கத்வா மருபூ⁴மியம் அஞ்ஞதரஸ்மிம் நிக்³ரோத⁴ருக்கே² பு⁴ம்மதே³வதா ஹுத்வா நிப்³ப³த்தி, தஸ்ஸ த³க்கி²ணஹத்தோ² ஸப்³ப³காமத³தோ³ அஹோஸி. தஸ்மிம்யேவ ச ரோருவே அஞ்ஞதரோ புரிஸோ அஸய்ஹஸேட்டி²னோ தா³னே ப்³யாவடோ அஸ்ஸத்³தோ⁴ அப்பஸன்னோ மிச்சா²தி³ட்டி²கோ புஞ்ஞகிரியாய அனாத³ரோ காலம் கத்வா தஸ்ஸ தே³வபுத்தஸ்ஸ வஸனட்டா²னஸ்ஸ அவிதூ³ரே பேதோ ஹுத்வா நிப்³ப³த்தி. தேன ச கதகம்மம் பாளியம்யேவ ஆக³தம். அஸய்ஹமஹாஸேட்டி² பன காலம் கத்வா தாவதிம்ஸப⁴வனே ஸக்கஸ்ஸ தே³வரஞ்ஞோ ஸஹப்³யதம் உபக³தோ.

அத² அபரேன ஸமயேன அங்குரோ பஞ்சஹி ஸகடஸதேஹி, அஞ்ஞதரோ ச ப்³ராஹ்மணோ பஞ்சஹி ஸகடஸதேஹீதி த்³வேபி ஜனா ஸகடஸஹஸ்ஸேன ப⁴ண்ட³ம் ஆதா³ய மருகந்தாரமக்³க³ம் படிபன்னா மக்³க³மூள்ஹா ஹுத்வா ப³ஹும் தி³வஸம் தத்தே²வ விசரந்தா பரிக்கீ²ணதிணோத³காஹாரா அஹேஸும். அங்குரோ அஸ்ஸதூ³தேஹி சதூஸு தி³ஸாஸு பானியம் மக்³கா³பேஸி. அத² ஸோ காமத³த³ஹத்தோ² யக்கோ² தம் தேஸம் ப்³யஸனப்பத்திம் தி³ஸ்வா அங்குரேன புப்³பே³ அத்தனோ கதம் உபகாரம் சிந்தேத்வா ‘‘ஹந்த³ தா³னி இமஸ்ஸ மயா அவஸ்ஸயேன ப⁴விதப்³ப³’’ந்தி அத்தனோ வஸனவடருக்க²ம் த³ஸ்ஸேஸி. ஸோ கிர வடருக்கோ² ஸாகா²விடபஸம்பன்னோ க⁴னபலாஸோ ஸந்த³ச்சா²யோ அனேகஸஹஸ்ஸபாரோஹோ ஆயாமேன வித்தா²ரேன உப்³பே³தே⁴ன ச யோஜனபரிமாணோ அஹோஸி. தம் தி³ஸ்வா அங்குரோ ஹட்ட²துட்டோ² தஸ்ஸ ஹேட்டா² க²ந்தா⁴வாரம் ப³ந்தா⁴பேஸி. யக்கோ² அத்தனோ த³க்கி²ணஹத்த²ம் பஸாரேத்வா பட²மம் தாவ பானீயேன ஸப்³ப³ம் ஜனம் ஸந்தப்பேஸி. ததோ யோ யோ யம் யம் இச்ச²தி, தஸ்ஸ தஸ்ஸ தம் தம் அதா³ஸி.

ஏவம் தஸ்மிம் மஹாஜனே நானாவிதே⁴ன அன்னபானாதி³னா யதா²காமம் ஸந்தப்பிதே பச்சா² வூபஸந்தே மக்³க³பரிஸ்ஸமே ஸோ ப்³ராஹ்மணவாணிஜோ அயோனிஸோ மனஸிகரோந்தோ ஏவம் சிந்தேஸி – ‘‘த⁴னலாபா⁴ய இதோ கம்போ³ஜம் க³ந்த்வா மயம் கிம் கரிஸ்ஸாம, இமமேவ பன யக்க²ம் யேன கேனசி உபாயேன க³ஹேத்வா யானம் ஆரோபேத்வா அம்ஹாகம் நக³ரமேவ க³மிஸ்ஸாமா’’தி. ஏவம் சிந்தேத்வா தமத்த²ம் அங்குரஸ்ஸ கதே²ந்தோ –

257. ‘‘யஸ்ஸ அத்தா²ய க³ச்சா²ம, கம்போ³ஜம் த⁴னஹாரகா;

அயம் காமத³தோ³ யக்கோ², இமம் யக்க²ம் நயாமஸே.

258. ‘‘இமம் யக்க²ம் க³ஹேத்வான, ஸாது⁴கேன பஸய்ஹ வா;

யானம் ஆரோபயித்வான, கி²ப்பம் க³ச்சா²ம த்³வாரக’’ந்தி. –

கா³தா²த்³வயமாஹ. தத்த² யஸ்ஸ அத்தா²யாதி யஸ்ஸ காரணா. கம்போ³ஜந்தி கம்போ³ஜரட்ட²ம். த⁴னஹாரகாதி ப⁴ண்ட³விக்கயேன லத்³த⁴த⁴னஹாரினோ. காமத³தோ³தி இச்சி²திச்சி²ததா³யகோ. யக்கோ²தி தே³வபுத்தோ. நயாமஸேதி நயிஸ்ஸாம. ஸாது⁴கேனாதி யாசனேன. பஸய்ஹாதி அபி⁴ப⁴வித்வா ப³லக்காரேன, யானந்தி ஸுக²யானம். த்³வாரகந்தி த்³வாரவதீனக³ரம். அயம் ஹேத்தா²தி⁴ப்பாயோ – யத³த்த²ம் மயம் இதோ கம்போ³ஜம் க³ந்துகாமா, தேன க³மனேன ஸாதே⁴தப்³போ³ அத்தோ² இதே⁴வ ஸிஜ்ஜ²தி. அயஞ்ஹி யக்கோ² காமத³தோ³, தஸ்மா இமம் யக்க²ம் யாசித்வா தஸ்ஸ அனுமதியா வா, ஸசே ஸஞ்ஞத்திம் ந க³ச்ச²தி, ப³லக்காரேன வா யானம் ஆரோபேத்வா யானே பச்சா²பா³ஹம் ப³ந்தி⁴த்வா தம் க³ஹேத்வா இதோயேவ கி²ப்பம் த்³வாரவதீனக³ரம் க³ச்சா²மாதி.

ஏவம் பன ப்³ராஹ்மணேன வுத்தோ அங்குரோ ஸப்புரிஸத⁴ம்மே ட²த்வா தஸ்ஸ வசனம் படிக்கி²பந்தோ –

259. ‘‘யஸ்ஸ ருக்க²ஸ்ஸ சா²யாய, நிஸீதே³ய்ய ஸயேய்ய வா;

ந தஸ்ஸ ஸாக²ம் ப⁴ஞ்ஜேய்ய, மித்தது³ப்³போ⁴ ஹி பாபகோ’’தி. –

கா³த²மாஹ. தத்த² ந ப⁴ஞ்ஜேய்யாதி ந சி²ந்தே³ய்ய. மித்தது³ப்³போ⁴தி மித்தேஸு து³ப்³ப⁴னம் தேஸம் அனத்து²ப்பாத³னம். பாபகோதி அப⁴த்³த³கோ மித்தது³ப்³போ⁴. யோ ஹி ஸீதச்சா²யோ ருக்கோ² க⁴ம்மாபி⁴தத்தஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ பரிஸ்ஸமவினோத³கோ, தஸ்ஸாபி நாம பாபகம் ந சிந்தேதப்³ப³ம், கிமங்கம் பன ஸத்தபூ⁴தேஸு. அயம் தே³வபுத்தோ ஸப்புரிஸோ புப்³ப³காரீ அம்ஹாகம் து³க்க²பனூத³கோ ப³ஹூபகாரோ, ந தஸ்ஸ கிஞ்சி அனத்த²ம் சிந்தேதப்³ப³ம், அஞ்ஞத³த்து² ஸோ பூஜேதப்³போ³ ஏவாதி த³ஸ்ஸேதி.

தம் ஸுத்வா ப்³ராஹ்மணா ‘‘அத்த²ஸ்ஸ மூலம் நிகதிவினயோ’’தி நீதிமக்³க³ம் நிஸ்ஸாய அங்குரஸ்ஸ படிலோமபக்கே² ட²த்வா –

260. ‘‘யஸ்ஸ ருக்க²ஸ்ஸ சா²யாய, நிஸீதே³ய்ய ஸயேய்ய வா;

க²ந்த⁴ம்பி தஸ்ஸ சி²ந்தே³ய்ய, அத்தோ² சே தாதி³ஸோ ஸியா’’தி. –

கா³த²மாஹ. தத்த² அத்தோ² சே தாதி³ஸோ ஸியாதி தாதி³ஸேன த³ப்³ப³ஸம்பா⁴ரேன ஸசே அத்தோ² ப⁴வேய்ய, தஸ்ஸ ருக்க²ஸ்ஸ க²ந்த⁴ம்பி சி²ந்தே³ய்ய, கிமங்க³ம் பன ஸாகா²த³யோதி அதி⁴ப்பாயோ.

ஏவம் ப்³ராஹ்மணேன வுத்தே அங்குரோ ஸப்புரிஸத⁴ம்மம்யேவ பக்³க³ண்ஹந்தோ –

261. ‘‘யஸ்ஸ ருக்க²ஸ்ஸ சா²யாய, நிஸீதே³ய்ய ஸயேய்ய வா;

ந தஸ்ஸ பத்தம் பி⁴ந்தே³ய்ய, மித்தது³ப்³போ⁴ ஹி பாபகோ’’தி. –

இமம் கா³த²மாஹ. தத்த² ந தஸ்ஸ பத்தம் பி⁴ந்தே³ய்யாதி தஸ்ஸ ருக்க²ஸ்ஸ ஏகபண்ணமத்தம்பி ந பாதேய்ய, பகே³வ ஸாகா²தி³கேதி அதி⁴ப்பாயோ.

புனபி ப்³ராஹ்மணோ அத்தனோ வாத³ம் பக்³க³ண்ஹந்தோ –

262. ‘‘யஸ்ஸ ருக்க²ஸ்ஸ சா²யாய, நிஸீதே³ய்ய ஸயேய்ய வா;

ஸமூலம்பி தம் அப்³பு³ஹே, அத்தோ² சே தாதி³ஸோ ஸியா’’தி. –

கா³த²மாஹ. தத்த² ஸமூலம்பி தம் அப்³பு³ஹேதி தம் தத்த² ஸமூலம்பி ஸஹ மூலேனபி அப்³பு³ஹேய்ய, உத்³த⁴ரேய்யாதி அத்தோ².

ஏவம் ப்³ராஹ்மணேன வுத்தே புன அங்குரோ தம் நீதிம் நிரத்த²கம் காதுகாமோ –

263. ‘‘யஸ்ஸேகரத்திம்பி க⁴ரே வஸேய்ய, யத்த²ன்னபானம் புரிஸோ லபே⁴த²;

ந தஸ்ஸ பாபம் மனஸாபி சிந்தயே, கதஞ்ஞுதா ஸப்புரிஸேஹி வண்ணிதா.

264. ‘‘யஸ்ஸேகரத்திம்பி க⁴ரே வஸேய்ய, அன்னேன பானேன உபட்டி²தோ ஸியா;

ந தஸ்ஸ பாபம் மனஸாபி சிந்தயே, அது³ப்³ப⁴பாணீ த³ஹதே மித்தது³ப்³பி⁴ம்.

265. ‘‘யோ புப்³பே³ கதகல்யாணோ, பச்சா² பாபேன ஹிம்ஸதி;

அல்லபாணிஹதோ போஸோ, ந ஸோ ப⁴த்³ரானி பஸ்ஸதீ’’தி. –

இமா திஸ்ஸோ கா³தா² அபா⁴ஸி.

263. தத்த² யஸ்ஸாதி யஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ. ஏகரத்திம்பீதி ஏகரத்திமத்தம்பி கேவலம் கே³ஹே வஸேய்ய. யத்த²ன்னபானம் புரிஸோ லபே⁴தா²தி யஸ்ஸ ஸந்திகே கோசி புரிஸோ அன்னபானம் வா யம்கிஞ்சி போ⁴ஜனம் வா லபே⁴ய்ய. ந தஸ்ஸ பாபம் மனஸாபி சிந்தயேதி தஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ அப⁴த்³த³கம் அனத்த²ம் மனஸாபி ந சிந்தேய்ய ந பிஹேய்ய, பகே³வ காயவாசாஹி. கஸ்மாதி சே? கதஞ்ஞுதா ஸப்புரிஸேஹி வண்ணிதாதி கதஞ்ஞுதா நாம பு³த்³தா⁴தீ³ஹி உத்தமபுரிஸேஹி பஸம்ஸிதா.

264. உபட்டி²தோதி பயிருபாஸிதோ ‘‘இத³ம் க³ண்ஹ இத³ம் பு⁴ஞ்ஜா’’தி அன்னபானாதி³னா உபட்டி²தோ. அது³ப்³ப⁴பாணீதி அஹிம்ஸகஹத்தோ² ஹத்த²ஸம்யதோ. த³ஹதே மித்தது³ப்³பி⁴ந்தி தம் மித்தது³ப்³பி⁴ம் புக்³க³லம் த³ஹதி வினாஸேதி, அப்பது³ட்டே² ஹிதஜ்ஜா²ஸயஸம்பன்னே புக்³க³லே பரேன கதோ அபராதோ⁴ அவிஸேஸேன தஸ்ஸேவ அனத்தா²வஹோ, அப்பது³ட்டோ² புக்³க³லோ அத்த²தோ தம் த³ஹதி நாம. தேனாஹ ப⁴க³வா –

‘‘யோ அப்பது³ட்ட²ஸ்ஸ நரஸ்ஸ து³ஸ்ஸதி, ஸுத்³த⁴ஸ்ஸ போஸஸ்ஸ அனங்க³ணஸ்ஸ;

தமேவ பா³லம் பச்சேதி பாபம், ஸுகு²மோ ரஜோ படிவாதம்வ கி²த்தோ’’தி. (த⁴. ப. 125; ஜா. 1.5.94; ஸம். நி. 1.22);

265. யோ புப்³பே³ கதகல்யாணோதி யோ புக்³க³லோ கேனசி ஸாது⁴னா கதப⁴த்³த³கோ கதூபகாரோ. பச்சா² பாபேன ஹிம்ஸதீதி தம் புப்³ப³காரினம் அபரபா⁴கே³ பாபேன அப⁴த்³த³கேன அனத்த²கேன பா³த⁴தி. அல்லபாணிஹதோ போஸோதி அல்லபாணினா உபகாரகிரியாய அல்லபாணினா தோ⁴தஹத்தே²ன புப்³ப³காரினா ஹேட்டா² வுத்தனயேன ஹதோ பா³தி⁴தோ, தஸ்ஸ வா புப்³ப³காரினோ பா³த⁴னேன ஹதோ அல்லபாணிஹதோ நாம, அகதஞ்ஞுபுக்³க³லோ. ந ஸோ ப⁴த்³ரானி பஸ்ஸதீதி ஸோ யதா²வுத்தபுக்³க³லோ இத⁴லோகே ச பரலோகே ச இட்டா²னி ந பஸ்ஸதி, ந விந்த³தி, ந லப⁴தீதி அத்தோ².

ஏவம் ஸப்புரிஸத⁴ம்மம் பக்³க³ண்ஹந்தேன அங்குரேன அபி⁴ப⁴வித்வா வுத்தோ ஸோ ப்³ராஹ்மணோ நிருத்தரோ துண்ஹீ அஹோஸி. யக்கோ² பன தேஸம் த்³வின்னம் வசனபடிவசனானி ஸுத்வா ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ குஜ்ஜி²த்வாபி ‘‘ஹோது இமஸ்ஸ து³ட்ட²ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ கத்தப்³ப³ம் பச்சா² ஜானிஸ்ஸாமீ’’தி அத்தனோ கேனசி அனபி⁴ப⁴வனீயதமேவ தாவ த³ஸ்ஸேந்தோ –

266. ‘‘நாஹம் தே³வேன வா மனுஸ்ஸேன வா, இஸ்ஸரியேன வா ஹம் ஸுப்பஸய்ஹோ;

யக்கோ²ஹமஸ்மி பரமித்³தி⁴பத்தோ, தூ³ரங்க³மோ வண்ணப³லூபபன்னோ’’தி. –

கா³த²மாஹ. தத்த² தே³வேன வாதி யேன கேனசி தே³வேன வா. மனுஸ்ஸேன வாதி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. இஸ்ஸரியேன வாதி தே³விஸ்ஸரியேன வா மனுஸ்ஸிஸ்ஸரியேன வா. தத்த² தே³விஸ்ஸரியம் நாம சதுமஹாராஜிகஸக்கஸுயாமாதீ³னம் தே³வித்³தி⁴, மனுஸ்ஸிஸ்ஸரியம் நாம சக்கவத்திஆதீ³னம் புஞ்ஞித்³தி⁴. தஸ்மா இஸ்ஸரியக்³க³ஹணேன மஹானுபா⁴வே தே³வமனுஸ்ஸே ஸங்க³ண்ஹாதி. மஹானுபா⁴வாபி ஹி தே³வா அத்தனோ புஞ்ஞப²லூபத்த²ம்பி⁴தே மனுஸ்ஸேபி அஸதி பயோக³விபத்தியம் அபி⁴ப⁴விதும் ந ஸக்கோந்தி, பகே³வ இதரே. ஹந்தி அஸஹனே நிபாதோ. ந ஸுப்பஸய்ஹோதி அப்பத⁴ம்ஸியோ. யக்கோ²ஹமஸ்மி பரமித்³தி⁴பத்தோதி அத்தனோ புஞ்ஞப²லேன அஹம் யக்க²த்தம் உபக³தோ அஸ்மி, யக்கோ²வ ஸமானோ ந யோ வா ஸோ வா, அத² கோ² பரமித்³தி⁴பத்தோ பரமாய உத்தமாய யக்கி²த்³தி⁴யா ஸமன்னாக³தோ. தூ³ரங்க³மோதி க²ணேனேவ தூ³ரம்பி டா²னம் க³ந்தும் ஸமத்தோ². வண்ணப³லூபபன்னோதி ரூபஸம்பத்தியா ஸரீரப³லேன ச உபபன்னோ ஸமன்னாக³தோதி தீஹிபி பதே³ஹி மந்தப்பயோகா³தீ³ஹி அத்தனோ அனபி⁴ப⁴வனீயதம்யேவ த³ஸ்ஸேதி. ரூபஸம்பன்னோ ஹி பரேஸம் ப³ஹுமானிதோ ஹோதி, ரூபஸம்பத³ம் நிஸ்ஸாய விஸபா⁴க³வத்து²னாபி அனாகட்³ட⁴னியோவாதி வண்ணஸம்பதா³ அனபி⁴ப⁴வனீயகாரணந்தி வுத்தா.

இதோ பரம் அங்குரஸ்ஸ ச தே³வபுத்தஸ்ஸ ச வசனபடிவசனகதா² ஹோதி –

267. ‘‘பாணி தே ஸப்³ப³ஸோவண்ணோ, பஞ்சதா⁴ரோ மது⁴ஸ்ஸவோ;

நானாரஸா பக்³க⁴ரந்தி, மஞ்ஞேஹம் தம் புரிந்த³த³ம்.

268. ‘‘நாம்ஹி தே³வோ ந க³ந்த⁴ப்³போ³, நாபி ஸக்கோ புரிந்த³தோ³;

பேதம் மம் அங்குர ஜானாஹி, ரோருவம்ஹா இதா⁴க³தம்.

269. ‘‘கிம்ஸீலோ கிம்ஸமாசாரோ, ரோருவஸ்மிம் புரே துவம்;

கேன தே ப்³ரஹ்மசரியேன, புஞ்ஞம் பாணிம்ஹி இஜ்ஜ²தி.

270. ‘‘துன்னவாயோ புரே ஆஸிம், ரோருவஸ்மிம் ததா³ அஹம்;

ஸுகிச்ச²வுத்தி கபணோ, ந மே விஜ்ஜதி தா³தவே.

271. ‘‘நிவேஸனஞ்ச மே ஆஸி, அஸய்ஹஸ்ஸ உபந்திகே;

ஸத்³த⁴ஸ்ஸ தா³னபதினோ, கதபுஞ்ஞஸ்ஸ லஜ்ஜினோ.

272. ‘‘தத்த² யாசனகாயந்தி, நானாகோ³த்தா வனிப்³ப³கா;

தே ச மம் தத்த² புச்ச²ந்தி, அஸய்ஹஸ்ஸ நிவேஸனம்.

273. ‘‘கத்த² க³ச்சா²ம ப⁴த்³த³ம் வோ, கத்த² தா³னம் பதீ³யதி;

தேஸாஹம் புட்டோ² அக்கா²மி, அஸய்ஹஸ்ஸ நிவேஸனம்.

274. ‘‘பக்³க³ய்ஹ த³க்கி²ணம் பா³ஹும், ஏத்த² க³ச்ச²த² ப⁴த்³த³ம் வோ;

ஏத்த² தா³னம் பதீ³யதி, அஸய்ஹஸ்ஸ நிவேஸனே.

275. ‘‘தேன பாணி காமத³தோ³, தேன பாணி மது⁴ஸ்ஸவோ;

தேன மே ப்³ரஹ்மசரியேன, புஞ்ஞம் பாணிம்ஹி இஜ்ஜ²தி.

276. ‘‘ந கிர த்வம் அதா³ தா³னம், ஸகபாணீஹி கஸ்ஸசி;

பரஸ்ஸ தா³னம் அனுமோத³மானோ, பாணிம் பக்³க³ய்ஹ பாவதி³.

277. ‘‘தேன பாணி காமத³தோ³, தேன பாணி மது⁴ஸ்ஸவோ;

தேன தே ப்³ரஹ்மசரியேன, புஞ்ஞம் பாணிம்ஹி இஜ்ஜ²தி.

278. ‘‘யோ ஸோ தா³னமதா³ ப⁴ந்தே, பஸன்னோ ஸகபாணிபி⁴;

ஸோ ஹித்வா மானுஸம் தே³ஹம், கிம் நு ஸோ தி³ஸதம் க³தோ.

279. ‘‘நாஹம் பஜானாமி அஸய்ஹஸாஹினோ, அங்கீ³ரஸஸ்ஸ க³திம் ஆக³திம் வா;

ஸுதஞ்ச மே வேஸ்ஸவணஸ்ஸ ஸந்திகே, ஸக்கஸ்ஸ ஸஹப்³யதம் க³தோ அஸய்ஹோ.

280. ‘‘அலமேவ காதும் கல்யாணம், தா³னம் தா³தும் யதா²ரஹம்;

பாணிம் காமத³த³ம் தி³ஸ்வா, கோ புஞ்ஞம் ந கரிஸ்ஸதி.

281. ‘‘ஸோ ஹி நூன இதோ க³ந்த்வா, அனுப்பத்வான த்³வாரகம்;

தா³னம் பட்ட²பயிஸ்ஸாமி, யம் மமஸ்ஸ ஸுகா²வஹம்.

282. ‘‘த³ஸ்ஸாமன்னஞ்ச பானஞ்ச, வத்த²ஸேனாஸனானி ச;

பபஞ்ச உத³பானஞ்ச, து³க்³கே³ ஸங்கமனானி சா’’தி. –

பன்னரஸ வசனபடிவசனகா³தா² ஹோந்தி.

267. தத்த² பாணி தேதி தவ த³க்கி²ணஹத்தோ². ஸப்³ப³ஸோவண்ணோதி ஸப்³ப³ஸோ ஸுவண்ணவண்ணோ. பஞ்சதா⁴ரோதி பஞ்சஹி அங்கு³லீஹி பரேஹி காமிதவத்தூ²னம் தா⁴ரா ஏதஸ்ஸ ஸந்தீதி பஞ்சதா⁴ரோ. மது⁴ஸ்ஸவோதி மது⁴ரரஸவிஸ்ஸந்த³கோ. தேனாஹ ‘‘நானாரஸா பக்³க⁴ரந்தீ’’தி, மது⁴ரகடுககஸாவாதி³பே⁴தா³ நானாவிதா⁴ ரஸா விஸ்ஸந்த³ந்தீதி அத்தோ². யக்க²ஸ்ஸ ஹி காமத³தே³ மது⁴ராதி³ரஸஸம்பன்னானி விவிதா⁴னி கா²த³னீயபோ⁴ஜனீயானி ஹத்தே² விஸ்ஸஜ்ஜந்தே மது⁴ராதி³ரஸா பக்³க⁴ரந்தீதி வுத்தம். மஞ்ஞேஹம் தம் புரிந்த³த³ந்தி மஞ்ஞே அஹம் தம் புரிந்த³த³ம் ஸக்கம், ‘‘ஏவம்மஹானுபா⁴வோ ஸக்கோ தே³வராஜா’’தி தம் அஹம் மஞ்ஞாமீதி அத்தோ².

268. நாம்ஹி தே³வோதி வேஸ்ஸவணாதி³கோ பாகடதே³வோ ந ஹோமி. ந க³ந்த⁴ப்³போ³தி க³ந்த⁴ப்³ப³காயிகதே³வோபி ந ஹோமி. நாபி ஸக்கோ புரிந்த³தோ³தி புரிமத்தபா⁴வே புரே தா³னஸ்ஸ பட்ட²பிதத்தா ‘‘புரிந்த³தோ³’’தி லத்³த⁴னாமோ ஸக்கோ தே³வராஜாபி ந ஹோமி. கதரோ பன அஹோஸீதி ஆஹ ‘‘பேதம் மம் அங்குர ஜானாஹீ’’திஆதி³. அங்குரபேதூபபத்திகம் மம் ஜானாஹி, ‘‘அஞ்ஞதரோ பேதமஹித்³தி⁴கோ’’தி மம் உபதா⁴ரேஹி. ரோருவம்ஹா இதா⁴க³தந்தி ரோருவனக³ரதோ சவித்வா மருகந்தாரே இத⁴ இமஸ்மிம் நிக்³ரோத⁴ருக்கே² உபபஜ்ஜனவஸேன ஆக³தம், ஏத்த² நிப்³ப³த்தந்தி அத்தோ².

269. கிம்ஸீலோ கிம்ஸமாசாரோ, ரோருவஸ்மிம் புரே துவந்தி புப்³பே³ புரிமத்தபா⁴வே ரோருவனக³ரே வஸந்தோ த்வம் கிம்ஸீலோ கிம்ஸமாசாரோ அஹோஸி, பாபதோ நிவத்தனலக்க²ணம் கீதி³ஸம் ஸீலம் ஸமாதா³ய ஸம்வத்திதபுஞ்ஞகிரியாலக்க²ணேன ஸமாசாரேன கிம்ஸமாசாரோ, தா³னாதீ³ஸு குஸலஸமாசாரேஸு கீதி³ஸோ ஸமாசாரோ அஹோஸீதி அத்தோ². கேன தே ப்³ரஹ்மசரியேன, புஞ்ஞம் பாணிம்ஹி இஜ்ஜ²தீதி கீதி³ஸேன ஸேட்ட²சரியேன இத³ம் ஏவரூபம் தவ ஹத்தே²ஸு புஞ்ஞப²லம் இதா³னி ஸமிஜ்ஜ²தி நிப்ப²ஜ்ஜதி, தம் கதே²ஹீதி அத்தோ². புஞ்ஞப²லஞ்ஹி இத⁴ உத்தரபத³லோபேன ‘‘புஞ்ஞ’’ந்தி அதி⁴ப்பேதம். தத்தா² ஹி தம் ‘‘குஸலானம், பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மானம் ஸமாதா³னஹேது ஏவமித³ம் புஞ்ஞம் பவட்³ட⁴தீ’’திஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 3.80) புஞ்ஞந்தி வுத்தம்.

270. துன்னவாயோதி துன்னகாரோ. ஸுகிச்ச²வுத்தீதி ஸுட்டு² கிச்ச²புத்திகோ அதிவிய து³க்க²ஜீவிகோ. கபணோதி வராகோ, தீ³னோதி அத்தோ². ந மே விஜ்ஜதி தா³தவேதி அத்³தி⁴கானம் ஸமணப்³ராஹ்மணானம் தா³தும் கிஞ்சி தா³தப்³ப³யுத்தகம் மய்ஹம் நத்தி², சித்தம் பன மே தா³னம் தி³ன்னந்தி அதி⁴ப்பாயோ.

271. நிவேஸனந்தி க⁴ரம், கம்மகரணஸாலா வா. அஸய்ஹஸ்ஸ உபந்திகேதி அஸய்ஹஸ்ஸ மஹாஸேட்டி²னோ கே³ஹஸ்ஸ ஸமீபே. ஸத்³த⁴ஸ்ஸாதி கம்மப²லஸத்³தா⁴ய ஸமன்னாக³தஸ்ஸ. தா³னபதினோதி தா³னே நிரந்தரப்பவத்தாய பரிச்சாக³ஸம்பத்தியா லோப⁴ஸ்ஸ ச அபி⁴ப⁴வேன பதிபூ⁴தஸ்ஸ. கதபுஞ்ஞஸ்ஸாதி புப்³பே³ கதஸுசரிதகம்மஸ்ஸ. லஜ்ஜினோதி பாபஜிகு³ச்ச²னஸபா⁴வஸ்ஸ.

272. தத்தா²தி தஸ்மிம் மம நிவேஸனே. யாசனகாயந்தீதி யாசனகா ஜனா அஸய்ஹஸேட்டி²ம் கிஞ்சி யாசிதுகாமா ஆக³ச்ச²ந்தி. நானாகோ³த்தாதி நானாவித⁴கோ³த்தாபதே³ஸா. வனிப்³ப³காதி வண்ணதீ³பகா, யே தா³யகஸ்ஸ புஞ்ஞப²லாதி³ஞ்ச கு³ணகித்தனாதி³முகே²ன அத்தனோ அத்தி²கபா⁴வம் பவேதே³ந்தா விசரந்தி. தே ச மம் தத்த² புச்ச²ந்தீதி தத்தா²தி நிபாதமத்தம், தே யாசகாத³யோ மம் அஸய்ஹஸேட்டி²னோ நிவேஸனம் புச்ச²ந்தி. அக்க²ரசிந்தகா ஹி ஈதி³ஸேஸு டா²னேஸு கம்மத்³வயம் இச்ச²ந்தி.

273. கத்த² க³ச்சா²ம ப⁴த்³த³ம் வோ, கத்த² தா³னம் பதீ³யதீதி தேஸம் புச்ச²னாகாரத³ஸ்ஸனம். அயம் பேத்த² அத்தோ² – ப⁴த்³த³ம் தும்ஹாகம் ஹோது, மயம் ‘‘அஸய்ஹமஹாஸேட்டி²னா தா³னம் பதீ³யதீ’’தி ஸுத்வா ஆக³தா, கத்த² தா³னம் பதீ³யதி, கத்த² வா மயம் க³ச்சா²ம, கத்த² க³தேன தா³னம் ஸக்கா லத்³து⁴ந்தி. தேஸாஹம் புட்டோ² அக்கா²மீதி ஏவம் தேஹி அத்³தி⁴கஜனேஹி லப⁴னட்டா²னம் புட்டோ² ‘‘அஹம் புப்³பே³ அகதபுஞ்ஞதாய இதா³னி ஈதி³ஸானம் கிஞ்சி தா³தும் அஸமத்தோ² ஜாதோ, தா³னக்³க³ம் பன இமேஸம் த³ஸ்ஸேந்தோ லாப⁴ஸ்ஸ உபாயாசிக்க²ணேன பீதிம் உப்பாதே³ந்தோ ஏத்தகேனபி ப³ஹும் புஞ்ஞம் பஸவாமீ’’தி கா³ரவம் உப்பாதே³த்வா த³க்கி²ணம் பா³ஹும் பஸாரேத்வா தேஸம் அஸய்ஹஸேட்டி²ஸ்ஸ நிவேஸனம் அக்கா²மி. தேனாஹ ‘‘பக்³க³ய்ஹ த³க்கி²ணம் பா³ஹு’’ந்திஆதி³.

274. தேன பாணி காமத³தோ³தி தேன பரதா³னபகாஸனேன பரேன கதஸ்ஸ தா³னஸ்ஸ ஸக்கச்சம் அனுமோத³னமத்தேன ஹேதுனா இதா³னி மய்ஹம் ஹத்தோ² கப்பருக்கோ² விய ஸந்தானகலதா விய ச காமது³ஹோ இச்சி²திச்சி²ததா³யீ காமத³தோ³ ஹோதி. காமத³தோ³ ச ஹோந்தோ தேன பாணி மது⁴ஸ்ஸவோ இட்ட²வத்து²விஸ்ஸஜ்ஜனகோ ஜாதோ.

276. ந கிர த்வம் அதா³ தா³னந்தி கிராதி அனுஸ்ஸவனத்தே² நிபாதோ, த்வம் கிர அத்தனோ ஸந்தகம் ந பரிச்சஜி, ஸகபாணீஹி ஸஹத்தே²ஹி யஸ்ஸ கஸ்ஸசி ஸமணஸ்ஸ வா ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ வா கிஞ்சி தா³னம் ந அதா³ஸி. பரஸ்ஸ தா³னம் அனுமோத³மானோதி கேவலம் பன பரேன கதம் பரஸ்ஸ தா³னம் ‘‘அஹோ தா³னம் பவத்தேஸீ’’தி அனுமோத³மானோயேவ விஹாஸி.

277. தேன பாணி காமத³தோ³தி தேன துய்ஹம் பாணி ஏவம் காமத³தோ³, அஹோ அச்ச²ரியா வத புஞ்ஞானம் க³தீதி அதி⁴ப்பாயோ.

278. யோ ஸோ தா³னமதா³, ப⁴ந்தே, பஸன்னோ ஸகபாணிபீ⁴தி தே³வபுத்தம் கா³ரவேன ஆலபதி. ப⁴ந்தே, பரேன கதஸ்ஸ தா³னானுமோத³கஸ்ஸ தாவ துய்ஹம் ஈதி³ஸம் ப²லம் ஏவரூபோ ஆனுபா⁴வோ, யோ பன ஸோ அஸய்ஹமஹாஸேட்டி² மஹாதா³னம் அதா³ஸி, பஸன்னசித்தோ ஹுத்வா ஸஹத்தே²ஹி ததா³ மஹாதா³னம் பவத்தேஸி. ஸோ ஹித்வா மானுஸம் தே³ஹந்தி ஸோ இத⁴ மனுஸ்ஸத்தபா⁴வம் பஹாய. கிந்தி கதரம். நு ஸோதி நூதி நிபாதமத்தம். தி³ஸதம் க³தோதி தி³ஸம் டா²னம் க³தோ, கீதி³ஸீ தஸ்ஸ க³தோ நிப்ப²த்தீதி அஸய்ஹஸேட்டி²னோ அபி⁴ஸம்பராயம் புச்சி².

279. அஸய்ஹஸாஹினோதி அஞ்ஞேஹி மச்ச²ரீஹி லோபா⁴பி⁴பூ⁴தேஹி ஸஹிதும் வஹிதும் அஸக்குணேய்யஸ்ஸ பரிச்சாகா³தி³விபா⁴க³ஸ்ஸ ஸப்புரிஸது⁴ரஸ்ஸ ஸஹனதோ அஸய்ஹஸாஹினோ. அங்கீ³ரஸஸ்ஸாதி அங்க³தோ நிக்க²மனகஜுதிஸ்ஸ. ரஸோதி ஹி ஜுதியா அதி⁴வசனம். தஸ்ஸ கிர யாசகே ஆக³ச்ச²ந்தே தி³ஸ்வா உளாரம் பீதிஸோமனஸ்ஸம் உப்பஜ்ஜதி, முக²வண்ணோ விப்பஸீத³தி, தம் அத்தனோ பச்சக்க²ம் கத்வா ஏவமாஹ. க³திம் ஆக³திம் வாதி தஸ்ஸ ‘‘அஸுகம் நாம க³திம், இதோ க³தோ’’தி க³திம் வா ‘‘ததோ வா பன அஸுகஸ்மிம் காலே இதா⁴க³மிஸ்ஸதீ’’தி ஆக³திம் வா நாஹம் ஜானாமி, அவிஸயோ ஏஸ மய்ஹம். ஸுதஞ்ச மே வேஸ்ஸவணஸ்ஸ ஸந்திகேதி அபிச கோ² உபட்டா²னம் க³தேன வேஸ்ஸவணஸ்ஸ மஹாராஜஸ்ஸ ஸந்திகே ஸுதமேதம் மயா. ஸக்கஸ்ஸ ஸஹப்³யதம் க³தோ அஸய்ஹோதி அஸய்ஹஸேட்டி² ஸக்கஸ்ஸ தே³வானமிந்த³ஸ்ஸ ஸஹப்³யதம் க³தோ அஹோஸி, தாவதிம்ஸப⁴வனே நிப்³ப³த்தோதி அத்தோ².

280. அலமேவ காதும் கல்யாணந்தி யம்கிஞ்சி கல்யாணம் குஸலம் புஞ்ஞம் காதும் யுத்தமேவ பதிரூபமேவ. தத்த² பன யம் ஸப்³ப³ஸாதா⁴ரணம் ஸுகததரம், தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தா³னம் தா³தும் யதா²ரஹ’’ந்தி வுத்தம், அத்தனோ விப⁴வப³லானுரூபம் தா³னம் தா³தும் அலமேவ. தத்த² காரணமாஹ ‘‘பாணிம் காமத³த³ம் தி³ஸ்வா’’தி. யத்ர ஹி நாம பரகதபுஞ்ஞானுமோத³னபுப்³ப³கேன தா³னபதினிவேஸனமக்³கா³சிக்க²ணமத்தேன அயம் ஹத்தோ² காமத³தோ³ தி³ட்டோ², இமம் தி³ஸ்வா. கோ புஞ்ஞம் ந கரிஸ்ஸதீதி மாதி³ஸோ கோ நாம அத்தனோ பதிட்டா²னபூ⁴தம் புஞ்ஞம் ந கரிஸ்ஸதீதி.

281. ஏவம் அனியமவஸேன புஞ்ஞகிரியாய ஆத³ரம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி அத்தனி தம் நியமேத்வா த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஸோ ஹி நூனா’’திஆதி³கா³தா²த்³வயமாஹ. தத்த² ஸோதி ஸோ அஹம். ஹீதி அவதா⁴ரணே நிபாதோ, நூனாதி பரிவிதக்கே. இதோ க³ந்த்வாதி இதோ மருபூ⁴மிதோ அபக³ந்த்வா. அனுப்பத்வான த்³வாரகந்தி த்³வாரவதீனக³ரம் அனுபாபுணித்வா. பட்ட²பயிஸ்ஸாமீதி பவத்தயிஸ்ஸாமி.

ஏவம் அங்குரேன ‘‘தா³னம் த³ஸ்ஸாமீ’’தி படிஞ்ஞாய கதாய யக்கோ² துட்ட²மானஸோ ‘‘மாரிஸ, த்வம் விஸ்ஸத்தோ² தா³னம் தே³ஹி, அஹம் பன தே ஸஹாயகிச்சம் கரிஸ்ஸாமி, யேன தே தே³ய்யத⁴ம்மோ ந பரிக்க²யம் க³மிஸ்ஸதி, தேன பகாரேன கரிஸ்ஸாமீ’’தி தம் தா³னகிரியாய ஸமுத்தேஜேத்வா ‘‘ப்³ராஹ்மண வாணிஜ, த்வம் கிர மாதி³ஸே ப³லக்காரேன நேதுகாமோ அத்தனோ பமாணம் ந ஜானாஸீ’’தி தஸ்ஸ ப⁴ண்ட³மந்தரதா⁴பேத்வா தம் யக்க²விபி⁴ம்ஸகாய பி⁴ம்ஸாபேந்தோ ஸந்தஜ்ஜேஸி. அத² நம் அங்குரோ நானப்பகாரம் யாசித்வா ப்³ராஹ்மணேன க²மாபேந்தோ பஸாதே³த்வா ஸப்³ப³ப⁴ண்ட³ம் பாகதிகம் காராபேத்வா ரத்தியா உபக³தாய யக்க²ம் விஸ்ஸஜ்ஜேத்வா க³ச்ச²ந்தோ தஸ்ஸ அவிதூ³ரே அஞ்ஞதரம் அதிவிய பீ³ப⁴ச்ச²த³ஸ்ஸனம் பேதம் தி³ஸ்வா தேன கதகம்மம் புச்ச²ந்தோ –

283. ‘‘கேன தே அங்கு³லீ குணா, முக²ஞ்ச குணலீகதம்;

அக்கீ²னி ச பக்³க⁴ரந்தி, கிம் பாபம் பகதம் தயா’’தி. –

கா³த²மாஹ. தத்த² குணாதி குணிகா படிகுணிகா அனுஜுபூ⁴தா. குணலீகதந்தி முக²விகாரேன விகுணிதம் ஸம்குணிதம். பக்³க⁴ரந்தீதி அஸுசிம் விஸ்ஸந்த³ந்தி.

அத²ஸ்ஸ பேதோ –

284. ‘‘அங்கீ³ரஸஸ்ஸ க³ஹபதினோ, ஸத்³த⁴ஸ்ஸ க⁴ரமேஸினோ;

தஸ்ஸாஹம் தா³னவிஸ்ஸக்³கே³, தா³னே அதி⁴கதோ அஹும்.

285. ‘‘தத்த² யாசனகே தி³ஸ்வா, ஆக³தே போ⁴ஜனத்தி²கே;

ஏகமந்தம் அபக்கம்ம, அகாஸிம் குணலிம் முக²ம்.

286. ‘‘தேன மே அங்கு³லீ குணா, முக²ஞ்ச குணலீகதம்;

அக்கீ²னி மே பக்³க⁴ரந்தி, தம் பாபம் பகதம் மயா’’தி. –

திஸ்ஸோ கா³தா² அபா⁴ஸி.

284. தத்த² ‘‘அங்கீ³ரஸஸ்ஸா’’திஆதி³னா அஸய்ஹஸேட்டி²ம் கித்தேதி. க⁴ரமேஸினோதி க⁴ரமாவஸந்தஸ்ஸ க³ஹட்ட²ஸ்ஸ. தா³னவிஸ்ஸக்³கே³தி தா³னக்³கே³ பரிச்சாக³ட்டா²னே. தா³னே அதி⁴கதோ அஹுந்தி தே³ய்யத⁴ம்மஸ்ஸ பரிச்சஜனே தா³னாதி⁴காரே அதி⁴கதோ ட²பிதோ அஹோஸிம்.

285. ஏகமந்தம் அபக்கம்மாதி யாசனகே போ⁴ஜனத்தி²கே ஆக³தே தி³ஸ்வா தா³னப்³யாவடேன தா³னக்³க³தோ அனபக்கம்ம யதா²டா²னேயேவ ட²த்வா ஸஞ்ஜாதபீதிஸோமனஸ்ஸேன விப்பஸன்னமுக²வண்ணேன ஸஹத்தே²ன தா³னம் தா³தப்³ப³ம், பரேஹி வா பதிரூபேஹி தா³பேதப்³ப³ம், அஹம் பன ததா² அகத்வா யாசனகே ஆக³ச்ச²ந்தே தூ³ரதோவ தி³ஸ்வா அத்தானம் அத³ஸ்ஸேந்தோ ஏகமந்தம் அபக்கம்ம அபக்கமித்வா. அகாஸிம் குணலிம் முக²ந்தி விகுணிதம் ஸங்குசிதம் முக²ம் அகாஸிம்.

286. தேனாதி யஸ்மா ததா³ஹம் ஸாமினா தா³னாதி⁴காரே நியுத்தோ ஸமானோ தா³னகாலே உபட்டி²தே மச்ச²ரியாபகதோ தா³னக்³க³தோ அபக்கமந்தோ பாதே³ஹி ஸங்கோசம் ஆபஜ்ஜிம், ஸஹத்தே²ஹி தா³தப்³பே³ ததா² அகத்வா ஹத்த²ஸங்கோசம் ஆபஜ்ஜிம், பஸன்னமுகே²ன ப⁴விதப்³பே³ முக²ஸங்கோசம் ஆபஜ்ஜிம், பியசக்கூ²ஹி ஓலோகேதப்³பே³ சக்கு²காலுஸியம் உப்பாதே³ஸிம், தஸ்மா ஹத்த²ங்கு³லியோ ச பாத³ங்கு³லியோ ச குணிதா ஜாதா, முக²ஞ்ச குணலீகதம் விரூபரூபம் ஸங்குசிதம், அக்கீ²னி அஸுசீது³க்³க³ந்த⁴ஜேகு³ச்சா²னி அஸ்ஸூனி பக்³க⁴ரந்தீதி அத்தோ². தேன வுத்தம் –

‘‘தேன மே அங்கு³லீ குணா, முக²ஞ்ச குணலீகதம்;

அக்கீ²னி மே பக்³க⁴ரந்தி, தம் பாபம் பகதம் மயா’’தி.

தம் ஸுத்வா அங்குரோ பேதம் க³ரஹந்தோ –

287. ‘‘த⁴ம்மேன தே காபுரிஸ, முக²ஞ்ச குணலீகதம்;

அக்கீ²னி ச பக்³க⁴ரந்தி, யம் தம் பரஸ்ஸ தா³னஸ்ஸ;

அகாஸி குணலிம் முக²’’ந்தி. –

கா³த²மாஹ. தத்த² த⁴ம்மேனாதி யுத்தேனேவ காரணேன. தேதி தவ. காபுரிஸாதி லாமகபுரிஸ. யந்தி யஸ்மா. பரஸ்ஸ தா³னஸ்ஸாதி பரஸ்ஸ தா³னஸ்மிம். அயமேவ வா பாடோ².

புன அங்குரோ தம் தா³னபதிம் ஸேட்டி²ம் க³ரஹந்தோ –

288. ‘‘கத²ஞ்ஹி தா³னம் த³த³மானோ, கரேய்ய பரபத்தியம்;

அன்னபானம் கா²த³னீயம், வத்த²ஸேனாஸனானி சா’’தி. –

கா³த²மாஹ. தஸ்ஸத்தோ² – தா³னம் த³த³ந்தோ புரிஸோ கத²ஞ்ஹி நாம தம் பரபத்தியம் பரேன பாபேதப்³ப³ம் ஸாதே⁴தப்³ப³ம் கரேய்ய, அத்தபச்சக்க²மேவ கத்வா ஸஹத்தே²னேவ த³தே³ய்ய, ஸயம் வா தத்த² ப்³யாவடோ ப⁴வேய்ய, அஞ்ஞதா² அத்தனோ தே³ய்யத⁴ம்மோ அட்டா²னே வித்³த⁴ம்ஸியேத², த³க்கி²ணேய்யா ச தா³னேன பரிஹாயேய்யுந்தி.

ஏவம் தம் க³ரஹித்வா இதா³னி அத்தனா படிபஜ்ஜிதப்³ப³விதி⁴ம் த³ஸ்ஸேந்தோ –

289. ‘‘ஸோ ஹி நூன இதோ க³ந்த்வா, அனுப்பத்வான த்³வாரகம்;

தா³னம் பட்ட²பயிஸ்ஸாமி, யம் மமஸ்ஸ ஸுகா²வஹம்.

290. ‘‘த³ஸ்ஸாமன்னஞ்ச பானஞ்ச, வத்த²ஸேனாஸனானி ச;

பபஞ்ச உத³பானஞ்ச, து³க்³கே³ ஸங்கமனானி சா’’தி. –

கா³தா²த்³வயமாஹ, தம் வுத்தத்த²மேவ.

291. ‘‘ததோ ஹி ஸோ நிவத்தித்வா, அனுப்பத்வான த்³வாரகம்;

தா³னம் பட்ட²பயி அங்குரோ, யம்துமஸ்ஸ ஸுகா²வஹம்.

292. ‘‘அதா³ அன்னஞ்ச பானஞ்ச, வத்த²ஸேனாஸனானி ச;

பபஞ்ச உத³பானஞ்ச, விப்பஸன்னேன சேதஸா.

293. ‘‘கோ சா²தோ கோ ச தஸிதோ, கோ வத்த²ம் பரித³ஹிஸ்ஸதி;

கஸ்ஸ ஸந்தானி யோக்³கா³னி, இதோ யோஜேந்து வாஹனம்.

294. ‘‘கோ ச²த்திச்ச²தி க³ந்த⁴ஞ்ச, கோ மாலம் கோ உபாஹனம்;

இதிஸ்ஸு தத்த² கோ⁴ஸேந்தி, கப்பகா ஸூத³மாக³தா⁴;

ஸதா³ ஸாயஞ்ச பாதோ ச, அங்கு³ரஸ்ஸ நிவேஸனே’’தி. –

சதஸ்ஸோ கா³தா² அங்கு³ரஸ்ஸ படிபத்திம் த³ஸ்ஸேதும் ஸங்கீ³திகாரேஹி ட²பிதா.

291. தத்த² ததோதி மருகந்தாரதோ. நிவத்தித்வாதி படினிவத்தித்வா. அனுப்பத்வான த்³வாரகந்தி த்³வாரவதீனக³ரம் அனுபாபுணித்வா. தா³னம் பட்ட²பயி அங்கு³ரோதி யக்கே²ன பரிபூரிதஸகலகோட்டா²கா³ரோ ஸப்³ப³பாதே²ய்யகம் மஹாதா³னம் ஸோ அங்கு³ரோ பட்ட²பேஸி. யம்துமஸ்ஸ ஸுகா²வஹந்தி யம் அத்தனோ ஸம்பதி ஆயதிஞ்ச ஸுக²னிப்³ப³த்தகம்.

293. கோ சா²தோதி கோ ஜிக⁴ச்சி²தோ, ஸோ ஆக³ந்த்வா யதா²ருசி பு⁴ஞ்ஜதூதி அதி⁴ப்பாயோ. ஏஸேவ நயோ ஸேஸேஸுபி. தஸிதோதி பிபாஸிதோ. பரித³ஹிஸ்ஸதீதி நிவாஸேஸ்ஸதி பாருபிஸ்ஸதி சாதி அத்தோ². ஸந்தானீதி பரிஸ்ஸமப்பத்தானி. யோக்³கா³னீதி ரத²வாஹனானி. இதோ யோஜேந்து வாஹனந்தி இதோ யோக்³க³ஸமூஹதோ யதா²ருசிதம் க³ஹேத்வா வாஹனம் யோஜேந்து.

294. கோ ச²த்திச்ச²தீதி கோ கிலஞ்ஜச²த்தாதி³பே⁴த³ம் ச²த்தம் இச்ச²தி, ஸோ க³ண்ஹாதூதி அதி⁴ப்பாயோ. ஸேஸேஸுபி ஏஸேவ நயோ. க³ந்த⁴ந்தி சதுஜ்ஜாதியக³ந்தா⁴தி³கம் க³ந்த⁴ம். மாலந்தி க³ந்தி²தாக³ந்தி²தபே⁴த³ம் புப்ப²ம். உபாஹனந்தி க²ல்லப³த்³தா⁴தி³பே⁴த³ம் உபாஹனம். இதிஸ்ஸூதி ஏத்த² ஸூதி நிபாதமத்தம், இதி ஏவம் ‘‘கோ சா²தோ, கோ தஸிதோ’’திஆதி³னாதி அத்தோ². கப்பகாதி ந்ஹாபிதகா. ஸூதா³தி ப⁴த்தகாரகா. மாக³தா⁴தி க³ந்தி⁴னோ. ஸதா³தி ஸப்³ப³காலம் தி³வஸே தி³வஸே ஸாயஞ்ச பாதோ ச தத்த² அங்கு³ரஸ்ஸ நிவேஸனே கோ⁴ஸேந்தி உக்³கோ⁴ஸேந்தீதி யோஜனா.

ஏவம் மஹாதா³னம் பவத்தேந்தஸ்ஸ க³ச்ச²ந்தே காலே தித்திபா⁴வதோ அத்தி²கஜனேஹி பவிவித்தம் விரளம் தா³னக்³க³ம் அஹோஸி. தம் தி³ஸ்வா அங்குரோ தா³னே உளாரஜ்ஜா²ஸயதாய அதுட்ட²மானஸோ ஹுத்வா அத்தனோ தா³னே நியுத்தம் ஸிந்த⁴கம் நாம மாணவம் ஆமந்தேத்வா –

295. ‘‘ஸுக²ம் ஸுபதி அங்குரோ, இதி ஜானாதி மம் ஜனோ;

து³க்க²ம் ஸுபாமி ஸிந்த⁴க, யம் ந பஸ்ஸாமி யாசகே.

296. ‘‘ஸுக²ம் ஸுபதி அங்குரோ, இதி ஜானாதி மம் ஜனோ;

து³க்க²ம் ஸுபாமி ஸிந்த⁴க, அப்பகே ஸு வனிப்³ப³கே’’தி. –

கா³தா²த்³வயமாஹ. தத்த² ஸுக²ம் ஸுபதி அங்குரோ, இதி ஜானாதி மம் ஜனோதி ‘‘அங்குரோ ராஜா யஸபோ⁴க³ஸமப்பிதோ தா³னபதி அத்தனோ போ⁴க³ஸம்பத்தியா தா³னஸம்பத்தியா ச ஸுக²ம் ஸுபதி, ஸுகே²னேவ நித்³த³ம் உபக³ச்ச²தி, ஸுக²ம் படிபு³ஜ்ஜ²தீ’’தி ஏவம் மம் ஜனோ ஸம்பா⁴வேதி. து³க்க²ம் ஸுபாமி ஸிந்த⁴காதி அஹம் பன ஸிந்த⁴க து³க்க²மேவ ஸுபாமி. கஸ்மா? யம் ந பஸ்ஸாமி யாசகேதி, யஸ்மா மம அஜ்ஜா²ஸயானுரூபம் தே³ய்யத⁴ம்மபடிக்³கா³ஹகே ப³ஹூ யாசகே ந பஸ்ஸாமி, தஸ்மாதி அத்தோ². அப்பகே ஸு வனிப்³ப³கேதி வனிப்³ப³கஜனே அப்பகே கதிபயே ஜாதே து³க்க²ம் ஸுபாமீதி யோஜனா. ஸூதி ச நிபாதமத்தம், அப்பகே வனிப்³ப³கஜனே ஸதீதி அத்தோ².

தம் ஸுத்வா ஸிந்த⁴கோ தஸ்ஸ உளாரம் தா³னாதி⁴முத்திம் பாகடதரம் காதுகாமோ –

297. ‘‘ஸக்கோ சே தே வரம் த³ஜ்ஜா, தாவதிம்ஸானமிஸ்ஸரோ;

கிஸ்ஸ ஸப்³ப³ஸ்ஸ லோகஸ்ஸ, வரமானோ வரம் வரே’’தி. –

கா³த²மாஹ. தஸ்ஸத்தோ² – தாவதிம்ஸானம் தே³வானம் ஸப்³ப³ஸ்ஸ ச லோகஸ்ஸ இஸ்ஸரோ ஸக்கோ ‘‘வரம் வரஸ்ஸு, அங்குர, யம்கிஞ்சி மனஸிச்சி²த’’ந்தி துய்ஹம் வரம் த³ஜ்ஜா த³தே³ய்ய சே, வரமானோ பத்த²யமானோ கிஸ்ஸ கீதி³ஸம் வரம் வரேய்யாஸீதி அத்தோ².

அத² அங்குரோ அத்தனோ அஜ்ஜா²ஸயம் யாதா²வதோ பவேதே³ந்தோ –