1. விமோக்கு²த்³தே³ஸவண்ணனா

209. இதா³னி இந்த்³ரியகதா²னந்தரம் கதி²தாய விமோக்க²கதா²ய அபுப்³ப³த்தா²னுவண்ணனா அனுப்பத்தா. அயஞ்ஹி விமோக்க²கதா² இந்த்³ரியபா⁴வனானுயுத்தஸ்ஸ விமோக்க²ஸப்³பா⁴வதோ இந்த்³ரியகதா²னந்தரம் கதி²தா. தஞ்ச கதே²ந்தோ ப⁴க³வதோ ஸம்முகா² ஸுதஸுத்தந்ததே³ஸனாபுப்³ப³ங்க³மம் கத்வா கதே²ஸி. தத்த² ஸுத்தந்தே தாவ ஸுஞ்ஞதோ விமோக்கோ²திஆதீ³ஸு ஸுஞ்ஞதாகாரேன நிப்³பா³னம் ஆரம்மணம் கத்வா பவத்தோ அரியமக்³கோ³ ஸுஞ்ஞதோ விமோக்கோ². ஸோ ஹி ஸுஞ்ஞதாய தா⁴துயா உப்பன்னத்தா ஸுஞ்ஞதோ, கிலேஸேஹி விமுத்தத்தா விமோக்கோ². ஏதேனேவ நயேன அனிமித்தாகாரேன நிப்³பா³னம் ஆரம்மணம் கத்வா பவத்தோ அனிமித்தோ, அப்பணிஹிதாகாரேன நிப்³பா³னம் ஆரம்மணம் கத்வா பவத்தோ அப்பணிஹிதோதி வேதி³தப்³போ³.

ஏகோ ஹி ஆதி³தோவ அனிச்சதோ ஸங்கா²ரே ஸம்மஸதி. யஸ்மா பன ந அனிச்சதோ ஸம்மஸனமத்தேனேவ மக்³க³வுட்டா²னம் ஹோதி, து³க்க²தோபி அனத்ததோபி ஸம்மஸிதப்³ப³மேவ, தஸ்மா து³க்க²தோபி அனத்ததோபி ஸம்மஸதி. தஸ்ஸ ஏவம் படிபன்னஸ்ஸ அனிச்சதோ சே ஸம்மஸனகாலே மக்³க³வுட்டா²னம் ஹோதி, அயம் அனிச்சதோ அபி⁴னிவிஸித்வா அனிச்சதோ வுட்டா²தி நாம. ஸசே பனஸ்ஸ து³க்க²தோ அனத்ததோ ஸம்மஸனகாலே மக்³க³வுட்டா²னம் ஹோதி, அயம் அனிச்சதோ அபி⁴னிவிஸித்வா து³க்க²தோ, அனத்ததோ வுட்டா²தி நாம. ஏஸ நயோ து³க்க²தோ அனத்ததோ அபி⁴னிவிஸித்வா வுட்டா²னேஸுபி. ஏத்த² ச யோபி அனிச்சதோ அபி⁴னிவிட்டோ², யோபி து³க்க²தோ, யோபி அனத்ததோ. வுட்டா²னகாலே சே அனிச்சதோ வுட்டா²னம் ஹோதி, தயோபி ஜனா அதி⁴மோக்க²ப³ஹுலா ஹோந்தி, ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம் படிலப⁴ந்தி, அனிமித்தவிமோக்கே²ன விமுச்சந்தி, பட²மமக்³க³க்க²ணே ஸத்³தா⁴னுஸாரினோ ஹோந்தி, ஸத்தஸு டா²னேஸு ஸத்³தா⁴விமுத்தா. ஸசே பன து³க்க²தோ வுட்டா²னம் ஹோதி, தயோபி ஜனா பஸ்ஸத்³தி⁴ப³ஹுலா ஹோந்தி, ஸமாதி⁴ந்த்³ரியம் படிலப⁴ந்தி, அப்பணிஹிதவிமோக்கே²ன விமுச்சந்தி, ஸப்³ப³த்த² காயஸக்கி²னோ ஹோந்தி. யஸ்ஸ பனேத்த² அரூபஜ்ஜா²னம் பாத³கம் ஹோதி, ஸோ அக்³க³ப²லே உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தோ ஹோதி. அத² நேஸம் அனத்ததோ வுட்டா²னம் ஹோதி, தயோபி ஜனா வேத³ப³ஹுலா ஹோந்தி, பஞ்ஞிந்த்³ரியம் படிலப⁴ந்தி, ஸுஞ்ஞதவிமோக்கே²ன விமுச்சந்தி, பட²மமக்³க³க்க²ணே த⁴ம்மானுஸாரினோ ஹோந்தி, ச²ஸு டா²னேஸு தி³ட்டி²ப்பத்தா, அக்³க³ப²லே பஞ்ஞாவிமுத்தாதி.

அபிச மக்³கோ³ நாம பஞ்சஹி காரணேஹி நாமம் லப⁴தி ஸரஸேன வா பச்சனீகேன வா ஸகு³ணேன வா ஆரம்மணேன வா ஆக³மனேன வா. ஸசே ஹி ஸங்கா²ருபேக்கா² அனிச்சதோ ஸங்கா²ரே ஸம்மஸித்வா வுட்டா²தி, அனிமித்தவிமோக்கே²ன விமுச்சதி. ஸசே து³க்க²தோ ஸம்மஸித்வா வுட்டா²தி, அப்பணிஹிதவிமோக்கே²ன விமுச்சதி. ஸசே அனத்ததோ ஸம்மஸித்வா வுட்டா²தி, ஸுஞ்ஞதவிமோக்கே²ன விமுச்சதி. இத³ம் ஸரஸதோ நாமம் நாம. அனிச்சானுபஸ்ஸனாய பன ஸங்கா²ரானம் க⁴னவினிப்³போ⁴க³ம் கத்வா நிச்சனிமித்தது⁴வனிமித்தஸஸ்ஸதனிமித்தானி பஹாய ஆக³தத்தா அனிமித்தோ, து³க்கா²னுபஸ்ஸனாய ஸுக²ஸஞ்ஞம் பஹாய பணிதி⁴பத்த²னம் ஸுக்கா²பேத்வா ஆக³தத்தா அப்பணிஹிதோ, அனத்தானுபஸ்ஸனாய அத்தஸத்தபுக்³க³லஸஞ்ஞம் பஹாய ஸங்கா²ரே ஸுஞ்ஞதோ தி³ட்ட²த்தா ஸுஞ்ஞதோதி இத³ம் பச்சனீகதோ நாமம் நாம. ராகா³தீ³ஹி பன ஸுஞ்ஞத்தா ஸுஞ்ஞதோ, ரூபனிமித்தாதீ³னம், ராக³னிமித்தாதீ³னம்யேவ வா அபா⁴வேன அனிமித்தோ, ராக³பணிதி⁴ஆதீ³னம் அபா⁴வதோ அப்பணிஹிதோதி இத³மஸ்ஸ ஸகு³ணதோ நாமம் நாம. ஸோயம் ஸுஞ்ஞம் அனிமித்தம் அப்பணிஹிதஞ்ச நிப்³பா³னம் ஆரம்மணம் கரோதீதிபி ஸுஞ்ஞதோ அனிமித்தோ அப்பணிஹிதோதி வுச்சதி. இத³மஸ்ஸ ஆரம்மணதோ நாமம் நாம. ஆக³மனம் பன து³வித⁴ம் விபஸ்ஸனாக³மனம் மக்³கா³க³மனஞ்ச. தத்த² மக்³கே³ விபஸ்ஸனாக³மனம் லப்³ப⁴தி, ப²லே மக்³கா³க³மனம். அனத்தானுபஸ்ஸனா ஹி ஸுஞ்ஞதா நாம, ஸுஞ்ஞதவிபஸ்ஸனாய மக்³கோ³ ஸுஞ்ஞதோ, ஸுஞ்ஞதமக்³க³ஸ்ஸ ப²லம் ஸுஞ்ஞதம். அனிச்சானுபஸ்ஸனா அனிமித்தா நாம, அனிமித்தவிபஸ்ஸனாய மக்³கோ³ அனிமித்தோ. இத³ம் பன நாமம் அபி⁴த⁴ம்மபரியாயே ந லப்³ப⁴தி, ஸுத்தந்தபரியாயே பன லப்³ப⁴தி. தத்த² ஹி கோ³த்ரபு⁴ஞாணம் அனிமித்தம் நிப்³பா³னம் ஆரம்மணம் கத்வா அனிமித்தனாமகம் ஹுத்வா ஸயம் ஆக³மனீயட்டா²னே ட²த்வா மக்³க³ஸ்ஸ நாமம் தே³தீதி வத³ந்தி. தேன மக்³கோ³ அனிமித்தோதி வுத்தோ. மக்³கா³க³மனேன ப²லம் அனிமித்தந்தி யுஜ்ஜதியேவ. து³க்கா²னுபஸ்ஸனா ஸங்கா²ரேஸு பணிதி⁴ம் ஸுக்கா²பேத்வா ஆக³தத்தா அப்பணிஹிதா நாம, அப்பணிஹிதவிபஸ்ஸனாய மக்³கோ³ அப்பணிஹிதோ, அப்பணிஹிதமக்³க³ஸ்ஸ ப²லம் அப்பணிஹிதந்தி ஏவம் விபஸ்ஸனா அத்தனோ நாமம் மக்³க³ஸ்ஸ தே³தி, மக்³கோ³ ப²லஸ்ஸாதி இத³ம் ஆக³மனதோ நாமம் நாம. ஏவம் ஸங்கா²ருபேக்கா² விமோக்க²விஸேஸம் நியமேதீதி.

ஏவம் ப⁴க³வதா தே³ஸிதே தயோ மஹாவத்து²கே விமோக்கே² உத்³தி³ஸித்வா தம்னித்³தே³ஸவஸேனேவ அபரேபி விமோக்கே² நித்³தி³ஸிதுகாமோ அபிச அட்ட²ஸட்டி² விமோக்கா²திஆதி³மாஹ. தத்த² அபிசாதி அபரபரியாயத³ஸ்ஸனம். கத²ம் தே அட்ட²ஸட்டி² ஹோந்தி, நனு தே பஞ்சஸத்ததீதி? ஸச்சம் யதா²ருதவஸேன பஞ்சஸத்ததி. ப⁴க³வதா பன தே³ஸிதே தயோ விமோக்கே² ட²பேத்வா அஞ்ஞவிமோக்கே² நித்³தி³ஸனதோ இமேஸம் தத³வரோத⁴தோ ச இமே தயோ ந க³ணேதப்³பா³, அஜ்ஜ²த்தவிமோக்கா²த³யோ தயோபி விமோக்கா² சதுதா⁴ வித்தா²ரவசனேயேவ அந்தோக³த⁴த்தா ந க³ணேதப்³பா³, ‘‘பணிஹிதோ விமோக்கோ², அப்பணிஹிதோ விமோக்கோ²’’தி ஏத்த² அப்பணிஹிதோ விமோக்கோ² பட²மம் உத்³தி³ட்டே²ன ஏகனாமிகத்தா ந க³ணேதப்³போ³, ஏவம் இமேஸு ஸத்தஸு அபனீதேஸு ஸேஸா அட்ட²ஸட்டி² விமோக்கா² ஹோந்தி. ஏவம் ஸந்தே ஸுஞ்ஞதவிமோக்கா²த³யோ தயோ புன கஸ்மா உத்³தி³ட்டா²தி சே? உத்³தே³ஸேன ஸங்க³ஹேத்வா தேஸம்பி நித்³தே³ஸகரணத்த²ம். அஜ்ஜ²த்தவுட்டா²னாத³யோ பன தயோ பபே⁴த³ம் வினா மூலராஸிவஸேன உத்³தி³ட்டா², பணிஹிதவிமோக்க²படிபக்க²வஸேன புன அப்பணிஹிதோ விமோக்கோ² உத்³தி³ட்டோ²தி வேதி³தப்³போ³.

அஜ்ஜ²த்தவுட்டா²னாதீ³ஸு அஜ்ஜ²த்ததோ வுட்டா²தீதி அஜ்ஜ²த்தவுட்டா²னோ. அனுலோமேந்தீதி அனுலோமா. அஜ்ஜ²த்தவுட்டா²னானம் படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴ அபக³மா அஜ்ஜ²த்தவுட்டா²னபடிப்பஸ்ஸத்³தி⁴. ரூபீதி அஜ்ஜ²த்தம் கேஸாதீ³ஸு உப்பாதி³தம் ரூபஜ்ஜா²னம் ரூபம், தம் ரூபமஸ்ஸ அத்தீ²தி ரூபீ ரூபானி பஸ்ஸதீதி ப³ஹித்³தா⁴ நீலகஸிணாதி³ரூபானி ஜா²னசக்கு²னா பஸ்ஸதி. இமினா அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴வத்து²கேஸு கஸிணேஸு ஜா²னபடிலாபோ⁴ த³ஸ்ஸிதோ. அஜ்ஜ²த்தம் அரூபஸஞ்ஞீதி அஜ்ஜ²த்தம் ந ரூபஸஞ்ஞீ, அத்தனோ கேஸாதீ³ஸு அனுப்பாதி³தரூபாவசரஜ்ஜா²னோதி அத்தோ². இமினா ப³ஹித்³தா⁴ பரிகம்மம் கத்வா ப³ஹித்³தா⁴வ படிலத்³த⁴ஜ்ஜா²னதா த³ஸ்ஸிதா. ஸுப⁴ந்தேவ அதி⁴முத்தோதி ‘‘ஸுப⁴’’மிச்சேவ ஆரம்மணே அதி⁴முத்தோ. தத்த² கிஞ்சாபி அந்தோஅப்பனாயம் ‘‘ஸுப⁴’’ந்தி ஆபோ⁴கோ³ நத்தி², யோ பன அப்படிகூலாகாரேன ஸத்தாரம்மணம் ப²ரந்தோ விஹரதி, ஸோ யஸ்மா ‘‘ஸுப⁴’’ந்தேவ அதி⁴முத்தோ ஹோதி, தஸ்மா ஏவம் உத்³தே³ஸோ கதோதி. அப்பிதப்பிதஸமயே ஏவ விக்க²ம்ப⁴னவிமுத்திஸப்³பா⁴வதோ ஸமயவிமோக்கோ². ஸோயேவ ஸகிச்சகரணவஸேன அப்பிதஸமயே ஏவ நியுத்தோதி ஸாமயிகோ. ஸாமாயிகோதிபி பாடோ². கோபேதும் ப⁴ஞ்ஜிதும் ஸக்குணேய்யதாய குப்போ. லோகம் அனதிக்கமனதோ லோகே நியுத்தோதி லோகிகோ. லோகியோதிபி பாடோ². லோகம் உத்தரதி, உத்திண்ணோதி வா லோகுத்தரோ. ஆரம்மணகரணவஸேன ஸஹ ஆஸவேஹீதி ஸாஸவோ. ஆரம்மணகரணவஸேன ஸம்பயோக³வஸேன ச நத்தே²த்த² ஆஸவாதி அனாஸவோ. ரூபஸங்கா²தேன ஸஹ ஆமிஸேனாதி ஸாமிஸோ. ஸப்³ப³ஸோ ரூபாரூபப்பஹானா நிராமிஸதோபி நிராமிஸதரோதி நிராமிஸா நிராமிஸதரோ. பணிஹிதோதி தண்ஹாவஸேன பணிஹிதோ பத்தி²தோ. ஆரம்மணகரணவஸேன ஸஞ்ஞோஜனேஹி ஸம்யுத்தத்தா ஸஞ்ஞுத்தோ. ஏகத்தவிமோக்கோ²தி கிலேஸேஹி அனஜ்ஜா²ருள்ஹத்தா ஏகஸபா⁴வோ விமோக்கோ². ஸஞ்ஞாவிமோக்கோ²தி விபஸ்ஸனாஞாணமேவ விபரீதஸஞ்ஞாய விமுச்சனதோ ஸஞ்ஞாவிமோக்கோ². ததே³வ விபஸ்ஸனாஞாணம் ஸம்மோஹதோ விமுச்சனவஸேன ஞாணமேவ விமோக்கோ²தி ஞாணவிமோக்கோ². ஸீதிஸியாவிமோக்கோ²தி விபஸ்ஸனாஞாணமேவ ஸீதி ப⁴வேய்யாதி பவத்தோ விமோக்கோ² ஸீதிஸியாவிமோக்கோ². ஸீதிஸிகாவிமோக்கோ²திபி பாடோ², ஸீதிபா⁴விகாய விமோக்கோ²தி தஸ்ஸ அத்த²ம் வண்ணயந்தி. ஜா²னவிமோக்கோ²தி உபசாரப்பனாபே⁴த³ம் லோகியலோகுத்தரபே⁴த³ஞ்ச ஜா²னமேவ விமோக்கோ². அனுபாதா³ சித்தஸ்ஸ விமோக்கோ²தி அனுபாதி³யித்வா க³ஹணம் அகத்வா சித்தஸ்ஸ விமோக்கோ². ஸேஸம் வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ந்தி.

விமோக்கு²த்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.