4. இந்த்³ரியகதா²

1. பட²மஸுத்தந்தனித்³தே³ஸவண்ணனா

184. இதா³னி ஆனாபானஸ்ஸதிகதா²னந்தரம் கதி²தாய இந்த்³ரியகதா²ய அபுப்³ப³த்தா²னுவண்ணனா அனுப்பத்தா. அயஞ்ஹி இந்த்³ரியகதா² ஆனாபானஸ்ஸதிபா⁴வனாய உபகாரகானம் இந்த்³ரியானம் அபா⁴வே ஆனாபானஸ்ஸதிபா⁴வனாய அபா⁴வதோ தது³பகாரகானம் இந்த்³ரியானம் விஸோத⁴னாதி³விதி⁴த³ஸ்ஸனத்த²ம் ஆனாபானஸ்ஸதிகதா²னந்தரம் கதி²தாதி தஞ்ச கதே²தப்³ப³ம் இந்த்³ரியகத²ம் அத்தனா ப⁴க³வதோ ஸம்முகா² ஸுதம் விஞ்ஞாதாதி⁴ப்பாயஸுத்தந்திகதே³ஸனம் புப்³ப³ங்க³மம் கத்வா தத³த்த²ப்பகாஸனவஸேன கதே²துகாமோ பட²மம் தாவ ஏவம் மே ஸுதந்திஆதி³மாஹ.

தத்த² ஏவந்தி நிபாதபத³ம். மேதிஆதீ³னி நாமபதா³னி. விஹரதீதி ஏத்த² வி-இதி உபஸக்³க³பத³ம், ஹரதீதி ஆக்²யாதபத³ந்தி இமினா தாவ நயேன பத³விபா⁴கோ³ வேதி³தப்³போ³.

அத்த²தோ பன உபமூபதே³ஸக³ரஹபஸம்ஸனாகாரவசனக்³க³ஹணேஸு ஏவம்-ஸத்³தோ³ தி³ஸ்ஸதி நித³ஸ்ஸனத்தே² ச அவதா⁴ரணத்தே² ச. இத⁴ பன ஏவம்ஸத்³தோ³ ஆகாரத்தே² நித³ஸ்ஸனத்தே² ச விஞ்ஞுஜனேன பவுத்தோ, ததே²வ அவதா⁴ரணத்தே² ச.

தத்த² ஆகாரத்தே²ன ஏவம்ஸத்³தே³ன ஏதமத்த²ம் தீ³பேதி – நானானயனிபுணமனேகஜ்ஜா²ஸயஸமுட்டா²னம் அத்த²ப்³யஞ்ஜனஸம்பன்னம் விவித⁴பாடிஹாரியம் த⁴ம்மத்த²தே³ஸனாபடிவேத⁴க³ம்பீ⁴ரம் ஸப்³ப³ஸத்தானம் ஸகஸகபா⁴ஸானுரூபதோ ஸோதபத²மாக³ச்ச²ந்தம் தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ வசனம் ஸப்³ப³ப்பகாரேன கோ ஸமத்தோ² விஞ்ஞாதும், ஸப்³ப³தா²மேன பன ஸோதுகாமதம் ஜனேத்வாபி ஏவம் மே ஸுதம், மயாபி ஏகேனாகாரேன ஸுதந்தி.

நித³ஸ்ஸனத்தே²ன ‘‘நாஹம் ஸயம்பூ⁴, ந மயா இத³ம் ஸச்சி²கத’’ந்தி அத்தானம் பரிமோசேந்தோ ‘‘ஏவம் மே ஸுதம், மயாபி ஏவம் ஸுத’’ந்தி இதா³னி வத்தப்³ப³ம் ஸகலம் ஸுத்தம் நித³ஸ்ஸேதி.

அவதா⁴ரணத்தே²ன தே²ரோ ஸாரிபுத்தோ ‘‘ஏதத³க்³க³ம், பி⁴க்க²வே, மம ஸாவகானம் பி⁴க்கூ²னம் மஹாபஞ்ஞானம் யதி³த³ம் ஸாரிபுத்தோ’’தி (அ. நி. 1.188-189), ‘‘நாஹம், பி⁴க்க²வே, அஞ்ஞம் ஏகபுக்³க³லம்பி ஸமனுபஸ்ஸாமி, யோ ஏவம் ததா²க³தேன அனுத்தரம் த⁴ம்மசக்கம் பவத்திதம் ஸம்மதே³வ அனுப்பவத்தேதி யத²யித³ம், பி⁴க்க²வே, ஸாரிபுத்தோ. ஸாரிபுத்தோ, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தேன அனுத்தரம் த⁴ம்மசக்கம் பவத்திதம் ஸம்மதே³வ அனுப்பவத்தேதீ’’திஏவமாதி³னா (அ. நி. 1.187) நயேன ப⁴க³வதா பஸத்த²பா⁴வானுரூபம் அத்தனோ தா⁴ரணப³லம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஸத்தானம் ஸோதுகாமதம் ஜனேதி ‘‘ஏவம் மே ஸுதம், தஞ்ச கோ² அத்த²தோ வா ப்³யஞ்ஜனதோ வா அனூனமனதி⁴கம், ஏவமேவ, ந அஞ்ஞதா² த³ட்ட²ப்³ப³’’ந்தி.

மேஸத்³தோ³ கரணஸம்பதா³னஸாமிஅத்தே²ஸு தி³ஸ்ஸதி. இத⁴ பன ‘‘மயா ஸுதம், மம ஸுத’’ந்தி ச அத்த²த்³வயே யுஜ்ஜதி.

ஸுதந்தி அயம்ஸத்³தோ³ ஸஉபஸக்³கோ³ அனுபஸக்³கோ³ ச விஸ்ஸுதக³மனகிலின்னஉபசிதஅனுயோக³ஸோதவிஞ்ஞேய்யேஸு தி³ஸ்ஸதி விஞ்ஞாதேபி ச ஸோதத்³வாரானுஸாரேன. இத⁴ பனஸ்ஸ ஸோதத்³வாரானுஸாரேன உபதா⁴ரிதந்தி வா உபதா⁴ரணந்தி வா அத்தோ². மே-ஸத்³த³ஸ்ஸ ஹி மயாதிஅத்தே² ஸதி ‘‘ஏவம் மயா ஸுதம் ஸோதத்³வாரானுஸாரேன உபதா⁴ரித’’ந்தி யுஜ்ஜதி, மமாதிஅத்தே² ஸதி ‘‘ஏவம் மம ஸுதம் ஸோதத்³வாரானுஸாரேன உபதா⁴ரண’’ந்தி யுஜ்ஜதி.

அபிச ‘‘ஏவம் மே ஸுத’’ந்தி அத்தனா உப்பாதி³தபா⁴வம் அப்படிஜானந்தோ புரிமஸவனம் விவரந்தோ ‘‘ஸம்முகா² படிக்³க³ஹிதமித³ம் மயா தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ சதுவேஸாரஜ்ஜவிஸாரத³ஸ்ஸ த³ஸப³லத⁴ரஸ்ஸ ஆஸப⁴ட்டா²னட்டா²யினோ ஸீஹனாத³னாதி³னோ ஸப்³ப³ஸத்துத்தமஸ்ஸ த⁴ம்மிஸ்ஸரஸ்ஸ த⁴ம்மராஜஸ்ஸ த⁴ம்மாதி⁴பதினோ த⁴ம்மதீ³பஸ்ஸ த⁴ம்மஸரணஸ்ஸ ஸத்³த⁴ம்மவரசக்கவத்தினோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ வசனம், ந ஏத்த² அத்தே² வா த⁴ம்மே வா பதே³ வா ப்³யஞ்ஜனே வா கங்கா² வா விமதி வா காதப்³பா³’’தி இமஸ்மிம் த⁴ம்மே அஸ்ஸத்³தி⁴யம் வினாஸேதி, ஸத்³தா⁴ஸம்பத³ம் உப்பாதே³தீதி. தேனேதம் வுச்சதி –

‘‘வினாஸயதி அஸ்ஸத்³த⁴ம், ஸத்³த⁴ம் வட்³டே⁴தி ஸாஸனே;

ஏவம் மே ஸுதமிச்சேவம், வத³ம் கோ³தமஸாவகோ’’தி.

ஏகந்தி க³ணனபரிச்சே²த³னித்³தே³ஸோ. ஸமயந்தி பரிச்சி²ன்னனித்³தே³ஸோ. ஏகம் ஸமயந்தி அனியமிதபரிதீ³பனம். தத்த² ஸமயஸத்³தோ³ –

ஸமவாயே க²ணே காலே, ஸமூஹே ஹேதுதி³ட்டி²ஸு;

படிலாபே⁴ பஹானே ச, படிவேதே⁴ ச தி³ஸ்ஸதி.

இத⁴ பனஸ்ஸ காலோ அத்தோ². தேன ஸம்வச்ச²ரஉதுமாஸத்³த⁴மாஸரத்திந்தி³வபுப்³ப³ண்ஹமஜ்ஜ²ன்ஹிகஸாயன்ஹபட²ம- மஜ்ஜி²மபச்சி²மயாமமுஹுத்தாதீ³ஸு காலப்பபே⁴த³பூ⁴தேஸு ஸமயேஸு ஏகம் ஸமயந்தி தீ³பேதி.

தத்த² கிஞ்சாபி ஏதேஸு ஸம்வச்ச²ராதீ³ஸு ஸமயேஸு யம் யம் ஸுத்தம் யம்ஹி யம்ஹி ஸம்வச்ச²ரே உதும்ஹி மாஸே பக்கே² ரத்திபா⁴கே³ தி³வஸபா⁴கே³ வா வுத்தம், ஸப்³ப³ம் தம் தே²ரஸ்ஸ ஸுவிதி³தம் ஸுவவத்தா²பிதம் பஞ்ஞாய. யஸ்மா பன ‘‘ஏவம் மே ஸுதம் அஸுகஸம்வச்ச²ரே அஸுகஉதும்ஹி அஸுகமாஸே அஸுகபக்கே² அஸுகரத்திபா⁴கே³ அஸுகதி³வஸபா⁴கே³ வா’’தி ஏவம் வுத்தே ந ஸக்கா ஸுகே²ன தா⁴ரேதும் வா உத்³தி³ஸிதும் வா உத்³தி³ஸாபேதும் வா, ப³ஹு ச வத்தப்³ப³ம் ஹோதி, தஸ்மா ஏகேனேவ பதே³ன தமத்த²ம் ஸமோதா⁴னேத்வா ‘‘ஏகம் ஸமய’’ந்தி ஆஹ.

யே வா இமே க³ப்³போ⁴க்கந்திஸமயோ ஜாதிஸமயோ ஸம்வேக³ஸமயோ அபி⁴னிக்க²மனஸமயோ து³க்கரகாரிகஸமயோ மாரவிஜயஸமயோ அபி⁴ஸம்போ³தி⁴ஸமயோ தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரஸமயோ தே³ஸனாஸமயோ பரினிப்³பா³னஸமயோதிஏவமாத³யோ ப⁴க³வதோ தே³வமனுஸ்ஸேஸு அதிவிய பகாஸா அனேககாலப்பபே⁴தா³ ஏவ ஸமயா, தேஸு ஸமயேஸு தே³ஸனாஸமயஸங்கா²தம் ஏகம் ஸமயந்தி தீ³பேதி. யோ சாயம் ஞாணகருணாகிச்சஸமயேஸு கருணாகிச்சஸமயோ, அத்தஹிதபரஹிதபடிபத்திஸமயேஸு பரஹிதபடிபத்திஸமயோ, ஸன்னிபதிதானம் கரணீயத்³வயஸமயேஸு த⁴ம்மிகதா²ஸமயோ, தே³ஸனாபடிபத்திஸமயேஸு தே³ஸனாஸமயோ, தேஸுபி ஸமயேஸு அஞ்ஞதரம் ஸமயம் ஸந்தா⁴ய ‘‘ஏகம் ஸமய’’ந்தி ஆஹ.

யஸ்மா பன ‘‘ஏகம் ஸமய’’ந்தி அச்சந்தஸம்யோக³த்தோ² ஸம்ப⁴வதி. யஞ்ஹி ஸமயம் ப⁴க³வா இமம் அஞ்ஞம் வா ஸுத்தந்தம் தே³ஸேஸி, அச்சந்தமேவ தம் ஸமயம் கருணாவிஹாரேன விஹாஸி, தஸ்மா தத³த்த²ஜோதனத்த²ம் இத⁴ உபயோக³வசனனித்³தே³ஸோ கதோதி.

தேனேதம் வுச்சதி –

‘‘தம் தம் அத்த²மபேக்கி²த்வா, பு⁴ம்மேன கரணேன ச;

அஞ்ஞத்ர ஸமயோ வுத்தோ, உபயோகே³ன ஸோ இதா⁴’’தி.

போராணா பன வண்ணயந்தி – ‘‘தஸ்மிம் ஸமயே’’தி வா ‘‘தேன ஸமயேனா’’தி வா ‘‘தம் ஸமய’’ந்தி வா அபி⁴லாபமத்தபே⁴தோ³ ஏஸ, ஸப்³ப³த்த² பு⁴ம்மமேவத்தோ²தி. தஸ்மா ‘‘ஏகம் ஸமய’’ந்தி வுத்தேபி ‘‘ஏகஸ்மிம் ஸமயே’’தி அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

ப⁴க³வாதி க³ரு. க³ருஞ்ஹி லோகே ‘‘ப⁴க³வா’’தி வத³ந்தி. அயஞ்ச ஸப்³ப³கு³ணவிஸிட்ட²தாய ஸப்³ப³ஸத்தானம் க³ரு, தஸ்மா ‘‘ப⁴க³வா’’தி வேதி³தப்³போ³. போராணேஹிபி வுத்தம் –

‘‘ப⁴க³வாதி வசனம் ஸேட்ட²ம், ப⁴க³வாதி வசனமுத்தமம்;

க³ரு கா³ரவயுத்தோ ஸோ, ப⁴க³வா தேன வுச்சதீ’’தி.

அபிச –

‘‘பா⁴க்³யவா ப⁴க்³க³வா யுத்தோ, ப⁴கே³ஹி ச விப⁴த்தவா;

ப⁴த்தவா வந்தக³மனோ, ப⁴வேஸு ப⁴க³வா ததோ’’தி. –

இமிஸ்ஸாபி கா³தா²ய வஸேன அஸ்ஸ பத³ஸ்ஸ வித்தா²ரதோ அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. ஸோ ச விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ பு³த்³தா⁴னுஸ்ஸதினித்³தே³ஸே (விஸுத்³தி⁴. 1.123 ஆத³யோ) வுத்தோயேவ.

ஏத்தாவதா சேத்த² ஏவந்தி வசனேன தே³ஸனாஸம்பத்திம் நித்³தி³ஸதி, மே ஸுதந்தி ஸாவகஸம்பத்திம், ஏகம் ஸமயந்தி காலஸம்பத்திம், ப⁴க³வாதி தே³ஸகஸம்பத்திம்.

ஸாவத்தி²யந்தி ஏத்த² ச ஸவத்த²ஸ்ஸ இஸினோ நிவாஸட்டா²னபூ⁴தா நக³ரீ ஸாவத்தீ², யதா² காகந்தீ³ மாகந்தீ³தி ஏவம் தாவ அக்க²ரசிந்தகா. அட்ட²கதா²சரியா பன ப⁴ணந்தி – யம் கிஞ்சி மனுஸ்ஸானம் உபபோ⁴க³பரிபோ⁴க³ம் ஸப்³ப³மேத்த² அத்தீ²தி ஸாவத்தீ², ஸத்த²ஸமாயோகே³ ச கிம் ப⁴ண்ட³மத்தீ²தி புச்சி²தே ஸப்³ப³மத்தீ²திபி வசனமுபாதா³ய ஸாவத்தீ².

‘‘ஸப்³ப³தா³ ஸப்³பூ³பகரணம், ஸாவத்தி²யம் ஸமோஹிதம்;

தஸ்மா ஸப்³ப³முபாதா³ய, ஸாவத்தீ²தி பவுச்சதீ’’தி. –

தஸ்ஸம் ஸாவத்தி²யம். ஸமீபத்தே² பு⁴ம்மவசனம். விஹரதீதி அவிஸேஸேன இரியாபத²தி³ப்³ப³ப்³ரஹ்மஅரியவிஹாரேஸு அஞ்ஞதரவிஹாரஸமங்கி³பரிதீ³பனமேதம், இத⁴ பன டா²னக³மனாஸனஸயனப்பபே⁴தே³ஸு இரியாபதே²ஸு அஞ்ஞதரஇரியாபத²ஸமாயோக³பரிதீ³பனம். தேன டி²தோபி க³ச்ச²ந்தோபி நிஸின்னோபி ஸயானோபி ப⁴க³வா ‘‘விஹரதி’’ச்சேவ வேதி³தப்³போ³. ஸோ ஹி ப⁴க³வா ஏகம் இரியாபத²பா³த⁴னம் அஞ்ஞேன இரியாபதே²ன விச்சி²ந்தி³த்வா அபரிபதந்தமத்தபா⁴வம் ஹரதி பவத்தேதி, தஸ்மா ‘‘விஹரதீ’’தி வுச்சதி.

ஜேதவனேதி ஏத்த² அத்தனோ பச்சத்தி²கஜனம் ஜினாதீதி ஜேதோ, ரஞ்ஞோ வா அத்தனோ பச்சத்தி²கஜனே ஜிதே ஜாதோதி ஜேதோ, மங்க³லகம்யதாய வா தஸ்ஸ ஏவம்னாமமேவ கதந்தி ஜேதோ, வனயதீதி வனம், அத்தஸம்பதா³ய ஸத்தானம் ப⁴த்திம் காரேதி, அத்தனி ஸினேஹம் உப்பாதே³தீதி அத்தோ². வனுதே இதி வா வனம், நானாவித⁴குஸுமக³ந்த⁴ஸம்மோத³மத்தகோகிலாதி³விஹங்கா³பி⁴ருதேஹி மந்த³மாருதசலிதருக்க²ஸாகா²விடபபல்லவபலாஸேஹி ‘‘ஏத² மம் பரிபு⁴ஞ்ஜதா²’’தி பாணினோ யாசதி வியாதி அத்தோ². ஜேதஸ்ஸ வனம் ஜேதவனம். தஞ்ஹி ஜேதேன ராஜகுமாரேன ரோபிதம் ஸம்வத்³தி⁴தம் பரிபாலிதம், ஸோ ச தஸ்ஸ ஸாமீ அஹோஸி, தஸ்மா ஜேதவனந்தி வுச்சதி. தஸ்மிம் ஜேதவனே. வனஞ்ச நாம ரோபிமம் ஸயம்ஜாதந்தி து³வித⁴ம். இத³ஞ்ச வேளுவனாதீ³னி ச ரோபிமானி, அந்த⁴வனமஹாவனாதீ³னி ஸயம்ஜாதானி.

அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமேதி ஸுத³த்தோ நாம ஸோ க³ஹபதி மாதாபிதூஹி கதனாமவஸேன. ஸப்³ப³காமஸமித்³த⁴தாய பன விக³தமச்சே²ரதாய கருணாதி³கு³ணஸமங்கி³தாய ச நிச்சகாலம் அனாதா²னம் பிண்ட³மதா³ஸி, தேன அனாத²பிண்டி³கோதி ஸங்க²ம் க³தோ. ஆரமந்தி ஏத்த² பாணினோ, விஸேஸேன வா பப்³ப³ஜிதாதி ஆராமோ, தஸ்ஸ புப்ப²ப²லாதி³ஸோபா⁴ய நாதிதூ³ரனச்சாஸன்னதாதி³பஞ்சவித⁴ஸேனாஸனங்க³ஸம்பத்தியா ச ததோ ததோ ஆக³ம்ம ரமந்தி அபி⁴ரமந்தி, அனுக்கண்டி²தா ஹுத்வா நிவஸந்தீதி அத்தோ². வுத்தப்பகாராய வா ஸம்பத்தியா தத்த² தத்த² க³தேபி அத்தனோ அப்³ப⁴ந்தரம் ஆனேத்வா ரமாபேதீதி ஆராமோ. ஸோ ஹி அனாத²பிண்டி³கேன க³ஹபதினா ஜேதஸ்ஸ ராஜகுமாரஸ்ஸ ஹத்த²தோ அட்டா²ரஸஹி ஹிரஞ்ஞகோடீஹி கோடிஸந்த²ரேன கீணித்வா அட்டா²ரஸஹி ஹிரஞ்ஞகோடீஹி ஸேனாஸனானி காராபேத்வா அட்டா²ரஸஹி ஹிரஞ்ஞகோடீஹி விஹாரமஹம் நிட்டா²பேத்வா ஏவம் சதுபஞ்ஞாஸஹிரஞ்ஞகோடிபரிச்சாகே³ன பு³த்³த⁴ப்பமுக²ஸ்ஸ பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ நிய்யாதி³தோ, தஸ்மா ‘‘அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமோ’’தி வுச்சதி. தஸ்மிம் அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே.

ஏத்த² ச ‘‘ஜேதவனே’’திவசனம் புரிமஸாமிபரிகித்தனம், ‘‘அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே’’தி பச்சி²மஸாமிபரிகித்தனம். கிமேதேஸம் பரிகித்தனே பயோஜனந்தி? புஞ்ஞகாமானம் தி³ட்டா²னுக³திஆபஜ்ஜனம். தத்த² ஹி த்³வாரகோட்ட²கபாஸாத³மாபனே பூ⁴மிவிக்கயலத்³தா⁴ அட்டா²ரஸ ஹிரஞ்ஞகோடியோ அனேககோடிஅக்³க⁴னகா ருக்கா² ச ஜேதஸ்ஸ பரிச்சாகோ³, சதுபஞ்ஞாஸ ஹிரஞ்ஞகோடியோ அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ. இதி தேஸம் பரிகித்தனேன ஏவம் புஞ்ஞகாமா புஞ்ஞானி கரோந்தீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ அஞ்ஞேபி புஞ்ஞகாமே தேஸம் தி³ட்டா²னுக³திஆபஜ்ஜனே நியோஜேதி.

தத்த² ஸியா – யதி³ தாவ ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி, ‘‘ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே’’தி ந வத்தப்³ப³ம். அத² தத்த² விஹரதி, ‘‘ஸாவத்தி²ய’’ந்தி ந வத்தப்³ப³ம். ந ஹி ஸக்கா உப⁴யத்த² ஏகம் ஸமயம் விஹரிதுந்தி. ந கோ² பனேதம் ஏவம் த³ட்ட²ப்³ப³ம், நனு அவோசும்ஹ ‘‘ஸமீபத்தே² பு⁴ம்மவசன’’ந்தி. தஸ்மா யதா² க³ங்கா³யமுனாதீ³னம் ஸமீபே கோ³யூதா²னி சரந்தானி ‘‘க³ங்கா³ய சரந்தி, யமுனாய சரந்தீ’’தி வுச்சந்தி, ஏவமிதா⁴பி யதி³த³ம் ஸாவத்தி²யா ஸமீபே ஜேதவனம் அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமோ, தத்த² விஹரந்தோ வுச்சதி ‘‘ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே’’தி. கோ³சரகா³மனித³ஸ்ஸனத்த²ம் ஹிஸ்ஸ ஸாவத்தி²வசனம், பப்³ப³ஜிதானுரூபனிவாஸட்டா²னனித³ஸ்ஸனத்த²ம் ஸேஸவசனம்.

தத்த² ஸாவத்தி²கித்தனேன ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ ப⁴க³வதோ க³ஹட்டா²னுக்³க³ஹகரணம் த³ஸ்ஸேதி, ஜேதவனாதி³கித்தனேன பப்³ப³ஜிதானுக்³க³ஹகரணம். ததா² புரிமேன பச்சயக்³க³ஹணதோ அத்தகிலமதா²னுயோக³விவஜ்ஜனம், பச்சி²மேன வத்து²காமப்பஹானதோ காமஸுக²ல்லிகானுயோக³விவஜ்ஜனூபாயம். அத² வா புரிமேன ச த⁴ம்மதே³ஸனாபி⁴யோக³ம், பச்சி²மேன விவேகாதி⁴முத்திம். புரிமேன கருணாய உபக³மனம், பச்சி²மேன பஞ்ஞாய அபக³மனம். புரிமேன ஸத்தானம் ஹிதஸுக²னிப்பா²த³னாதி⁴முத்ததம், பச்சி²மேன பரஹிதஸுக²கரணே நிருபலேபதம். புரிமேன த⁴ம்மிகஸுகா²பரிச்சாக³னிமித்தம் பா²ஸுவிஹாரம், பச்சி²மேன உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மானுயோக³னிமித்தம். புரிமேன மனுஸ்ஸானம் உபகாரப³ஹுலதம், பச்சி²மேன தே³வானம். புரிமேன லோகே ஜாதஸ்ஸ லோகே ஸம்வத்³த⁴பா⁴வம், பச்சி²மேன லோகேன அனுபலித்ததம். புரிமேன ‘‘ஏகபுக்³க³லோ, பி⁴க்க²வே, லோகே உப்பஜ்ஜமானோ உப்பஜ்ஜதி ப³ஹுஜனஹிதாய ப³ஹுஜனஸுகா²ய லோகானுகம்பாய அத்தா²ய ஹிதாய ஸுகா²ய தே³வமனுஸ்ஸானம். கதமோ ஏகபுக்³க³லோ? ததா²க³தோ அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴’’தி (அ. நி. 1.170) வசனதோ யத³த்த²ம் ப⁴க³வா உப்பன்னோ, தத³த்த²பரிதீ³பனம், பச்சி²மேன யத்த² உப்பன்னோ, தத³னுரூபவிஹாரபரிதீ³பனம். ப⁴க³வா ஹி பட²மம் லும்பி³னிவனே, து³தியம் போ³தி⁴மண்டே³தி லோகியலோகுத்தரஸ்ஸ உப்பத்தியா வனேயேவ உப்பன்னோ, தேனஸ்ஸ வனேயேவ விஹாரம் த³ஸ்ஸேதீதி ஏவமாதி³னா நயேனேத்த² அத்த²யோஜனா வேதி³தப்³பா³.

தத்ராதி தே³ஸகாலபரிதீ³பனம். தஞ்ஹி யம் ஸமயம் விஹரதி, தத்ர ஸமயே, யஸ்மிஞ்ச ஜேதவனே விஹரதி, தத்ர ஜேதவனேதி தீ³பேதி. பா⁴ஸிதப்³ப³யுத்தே வா தே³ஸகாலே தீ³பேதி. ந ஹி ப⁴க³வா அயுத்தே தே³ஸே காலே வா த⁴ம்மம் தே³ஸேதி. ‘‘அகாலோ கோ² தாவ பா³ஹியா’’திஆதி³ (உதா³. 10) சேத்த² ஸாத⁴கம். கோ²தி பத³பூரணமத்தே அவதா⁴ரணத்தே² ஆதி³காலத்தே² வா நிபாதோ. ப⁴க³வாதி லோகக³ருதீ³பனம். பி⁴க்கூ²தி கதா²ஸவனயுத்தபுக்³க³லவசனம். அபிசேத்த² ‘‘பி⁴க்க²கோதி பி⁴க்கு², பி⁴க்கா²சரியம் அஜ்ஜு²பக³தோதி பி⁴க்கூ²’’திஆதி³னா (விப⁴. 510; பாரா. 45) நயேன வசனத்தோ² வேதி³தப்³போ³. ஆமந்தேஸீதி ஆலபி அபா⁴ஸி ஸம்போ³தே⁴ஸி, அயமேத்த² அத்தோ². அஞ்ஞத்ர பன ஞாபனேபி பக்கோஸனேபி. பி⁴க்க²வோதி ஆமந்தனாகாரதீ³பனம். தேன தேஸம் பி⁴க்கூ²னம் பி⁴க்க²னஸீலதாபி⁴க்க²னத⁴ம்மதாபி⁴க்க²னேஸாது⁴காரிதாதி³கு³ணயோக³ஸித்³தே⁴ன வசனேன ஹீனாதி⁴கஜனஸேவிதம் வுத்திம் பகாஸேந்தோ உத்³த⁴ததீ³னபா⁴வனிக்³க³ஹம் கரோதி. ‘‘பி⁴க்க²வோ’’தி இமினா ச கருணாவிப்பா²ரஸோம்மஹத³யனயனனிபாதபுப்³ப³ங்க³மேன வசனேன தே அத்தனோ முகா²பி⁴முகே² கரோந்தோ தேனேவ கதே²துகம்யதாதீ³பகேன வசனேன நேஸம் ஸோதுகம்யதம் ஜனேதி. தேனேவ ச ஸம்போ³த⁴னத்தே²ன வசனேன ஸாது⁴கஸவனமனஸிகாரேபி தே நியோஜேதி. ஸாது⁴கஸவனமனஸிகாராயத்தா ஹி ஸாஸனஸம்பத்தி.

அபரேஸு தே³வமனுஸ்ஸேஸு விஜ்ஜமானேஸு கஸ்மா பி⁴க்கூ²யேவ ஆமந்தேஸீதி சே? ஜேட்ட²ஸேட்டா²ஸன்னஸதா³ஸன்னிஹிதபா⁴ஜனபா⁴வதோ. ஸப்³ப³பரிஸஸாதா⁴ரணா ஹி ப⁴க³வதோ த⁴ம்மதே³ஸனா. பரிஸாய ச ஜேட்டா² பி⁴க்கூ² பட²முப்பன்னத்தா, ஸேட்டா² அனகா³ரியபா⁴வம் ஆதி³ம் கத்வா ஸத்து² சரியானுவிதா⁴யகத்தா ஸகலஸாஸனபடிக்³கா³ஹகத்தா ச, ஆஸன்னா தத்த² நிஸின்னேஸு ஸத்து²ஸன்னிகத்தா, ஸதா³ஸன்னிஹிதா ஸத்து²ஸந்திகாவசரத்தா, த⁴ம்மதே³ஸனாய ச தே ஏவ பா⁴ஜனம் யதா²னுஸிட்ட²ம் படிபத்திஸப்³பா⁴வதோ.

தத்த² ஸியா – கிமத்த²ம் பன ப⁴க³வா த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தோ பட²மம் பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி, ந த⁴ம்மமேவ தே³ஸேஸீதி? ஸதிஜனனத்த²ம். பரிஸாய ஹி பி⁴க்கூ² அஞ்ஞம் சிந்தேந்தாபி விக்கி²த்தசித்தாபி த⁴ம்மம் பச்சவேக்க²ந்தாபி கம்மட்டா²னம் மனஸிகரோந்தாபி நிஸின்னா ஹோந்தி, தே அனாமந்தேத்வா த⁴ம்மே தே³ஸியமானே ‘‘அயம் தே³ஸனா கிம்னிதா³னா கிம்பச்சயா கதமாய அத்து²ப்பத்தியா தே³ஸிதா’’தி ஸல்லக்கே²தும் அஸக்கோந்தா விக்கே²பம் ஆபஜ்ஜேய்யும், து³க்³க³ஹிதம் வா க³ண்ஹேய்யும். தேன தேஸம் ஸதிஜனனத்த²ம் ப⁴க³வா பட²மம் ஆமந்தேத்வா பச்சா² த⁴ம்மம் தே³ஸேதி.

ப⁴த³ந்தேதி கா³ரவவசனமேதம், ஸத்து²னோ படிவசனதா³னம் வா. அபிசேத்த² ‘‘பி⁴க்க²வோ’’தி வத³மானோ ப⁴க³வா தே பி⁴க்கூ² ஆலபதி, ‘‘ப⁴த³ந்தே’’தி வத³மானா தே ப⁴க³வந்தம் பச்சாலபந்தி. ததா² ‘‘பி⁴க்க²வோ’’தி ப⁴க³வா ஆபா⁴ஸதி, ‘‘ப⁴த³ந்தே’’தி தே பச்சாபா⁴ஸந்தி. ‘‘பி⁴க்க²வோ’’தி படிவசனம் தா³பேதி, ப⁴த³ந்தேதி படிவசனம் தே³ந்தி. தே பி⁴க்கூ²தி யே ப⁴க³வா ஆமந்தேஸி. ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸுந்தி ப⁴க³வதோ ஆமந்தனம் படிஅஸ்ஸோஸும், அபி⁴முகா² ஹுத்வா ஸுணிம்ஸு ஸம்படிச்சி²ம்ஸு படிக்³க³ஹேஸுந்தி அத்தோ². ப⁴க³வா ஏதத³வோசாதி ப⁴க³வா ஏதம் இதா³னி வத்தப்³ப³ம் ஸகலஸுத்தம் அவோச.

ஏத்தாவதா ச யம் ஆயஸ்மதா ஸாரிபுத்தேன கமலகுவலயுஜ்ஜலவிமலஸாது³ரஸஸலிலாய போக்க²ரணியா ஸுகா²வதரணத்த²ம் நிம்மலஸிலாதலரசனவிலாஸஸோபானம் விப்பகிண்ணமுத்தாஜாலஸதி³ஸவாலிகாகிண்ணபண்ட³ரபூ⁴மிபா⁴க³ம் தித்த²ம் விய, ஸுவிப⁴த்தபி⁴த்திவிசித்ரவேதி³காபரிக்கி²த்தஸ்ஸ நக்க²த்தபத²ம் பு²ஸிதுகாமதாய விய, விஜம்பி⁴தஸமுஸ்ஸயஸ்ஸ பாஸாத³வரஸ்ஸ ஸுகா²ரோஹணத்த²ம் த³ந்தமயஸண்ஹமுது³ப²லககஞ்சனலதாவினத்³த⁴மணிக³ணப்பபா⁴ஸமுத³யுஜ்ஜலஸோப⁴ம் ஸோபானம் விய, ஸுவண்ணவலயனூபுராதி³ஸங்க⁴ட்டனஸத்³த³ஸம்மிஸ்ஸிதகதி²தஹஸிதமது⁴ரஸ்ஸரகே³ஹஜனவிசரிதஸ்ஸ உளாரிஸ்ஸரியவிப⁴வஸோபி⁴தஸ்ஸ மஹாக⁴ரஸ்ஸ ஸுக²ப்பவேஸனத்த²ம் ஸுவண்ணரஜதமணிமுத்தாபவாளாதி³ஜுதிவிஸத³விஜ்ஜோதிதஸுப்பதிட்டி²தவிஸாலத்³வாரகவாடம் மஹாத்³வாரம் விய அத்த²ப்³யஞ்ஜனஸம்பன்னஸ்ஸ பு³த்³தா⁴னம் தே³ஸனாஞாணக³ம்பீ⁴ரபா⁴வஸம்ஸூசகஸ்ஸ இமஸ்ஸ ஸுத்தஸ்ஸ ஸுகா²வகா³ஹணத்த²ம் காலதே³ஸதே³ஸகபரிஸாபதே³ஸபடிமண்டி³தம் நிதா³னம் பா⁴ஸிதம், தஸ்ஸ அத்த²வண்ணனா ஸமத்தா.

ஸுத்தந்தே பஞ்சாதி க³ணனபரிச்சே²தோ³. இமானி இந்த்³ரியானீதி பரிச்சி²ன்னத⁴ம்மனித³ஸ்ஸனம். இந்த்³ரியட்டோ² ஹேட்டா² வுத்தோ.

185. இதா³னி இமம் ஸுத்தந்தம் த³ஸ்ஸேத்வா இமஸ்மிம் ஸுத்தந்தே வுத்தானம் இந்த்³ரியானம் விஸுத்³தி⁴பா⁴வனாவிதா⁴னம் பா⁴விதத்தம் படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴ஞ்ச த³ஸ்ஸேதுகாமோ இமானி பஞ்சிந்த்³ரியானீதிஆதி³மாஹ. தத்த² விஸுஜ்ஜ²ந்தீதி விஸுத்³தி⁴ம் பாபுணந்தி. அஸ்ஸத்³தே⁴தி தீஸு ரதனேஸு ஸத்³தா⁴விரஹிதே. ஸத்³தே⁴தி தீஸு ரதனேஸு ஸத்³தா⁴ஸம்பன்னே. ஸேவதோதி சித்தேன ஸேவந்தஸ்ஸ. ப⁴ஜதோதி உபஸங்கமந்தஸ்ஸ. பயிருபாஸதோதி ஸக்கச்சம் உபனிஸீத³ந்தஸ்ஸ. பஸாத³னீயே ஸுத்தந்தேதி பஸாத³ஜனகே ரதனத்தயகு³ணபடிஸம்யுத்தே ஸுத்தந்தே. குஸீதேதி குச்சி²தேன ஆகாரேன ஸீத³ந்தீதி குஸீதா³, குஸீதா³ ஏவ குஸீதா. தே குஸீதே. ஸம்மப்பதா⁴னேதி சதுகிச்சஸாத⁴கவீரியபடிஸம்யுத்தஸுத்தந்தே. முட்ட²ஸ்ஸதீதி நட்ட²ஸ்ஸதிகே. ஸதிபட்டா²னேதி ஸதிபட்டா²னாதி⁴காரகே ஸுத்தந்தே. ஜா²னவிமோக்கே²தி சதுத்த²ஜ்ஜா²னஅட்ட²விமோக்க²திவித⁴விமோக்கா²தி⁴காரகே ஸுத்தந்தே. து³ப்பஞ்ஞேதி நிப்பஞ்ஞே, பஞ்ஞாபா⁴வதோ வா து³ட்டா² பஞ்ஞா ஏதேஸந்தி து³ப்பஞ்ஞா. தே து³ப்பஞ்ஞே. க³ம்பீ⁴ரஞாணசரியந்தி சதுஸச்சபடிச்சஸமுப்பாதா³தி³படிஸம்யுத்தே ஸுத்தந்தே, ஞாணகதா²ஸதி³ஸே வா. ஸுத்தந்தக்க²ந்தே⁴தி ஸுத்தந்தகோட்டா²ஸே. அஸ்ஸத்³தி⁴யந்திஆதீ³ஸு அஸ்ஸத்³தி⁴யந்தி அஸ்ஸத்³த⁴பா⁴வம். அஸ்ஸத்³தி⁴யே ஆதீ³னவத³ஸ்ஸாவீ அஸ்ஸத்³தி⁴யம் பஜஹந்தோ ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம் பா⁴வேதி, ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியே ஆனிஸம்ஸத³ஸ்ஸாவீ ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம் பா⁴வேந்தோ அஸ்ஸத்³தி⁴யம் பஜஹதி. ஏஸ நயோ ஸேஸேஸு. கோஸஜ்ஜந்தி குஸீதபா⁴வம். பமாத³ந்தி ஸதிவிப்பவாஸம். உத்³த⁴ச்சந்தி உத்³த⁴தபா⁴வம், விக்கே²பந்தி அத்தோ². பஹீனத்தாதி அப்பனாவஸேன ஜா²னபாரிபூரியா பஹீனத்தா. ஸுப்பஹீனத்தாதி வுட்டா²னகா³மினிவஸேன விபஸ்ஸனாபாரிபூரியா ஸுட்டு² பஹீனத்தா. பா⁴விதம் ஹோதி ஸுபா⁴விதந்தி வுத்தக்கமேனேவ யோஜேதப்³ப³ம். விபஸ்ஸனாய ஹி விபக்க²வஸேன பஹீனத்தா ‘‘ஸுப்பஹீனத்தா’’தி வத்தும் யுஜ்ஜதி. தஸ்மாயேவ ச ‘‘ஸுபா⁴வித’’ந்தி, ந ததா² ஜா²னேன. யஸ்மா பன பஹாதப்³பா³னம் பஹானேன பா⁴வனாஸித்³தி⁴, பா⁴வனாஸித்³தி⁴யா ச பஹாதப்³பா³னம் பஹானஸித்³தி⁴ ஹோதி, தஸ்மா யமகம் கத்வா நித்³தி³ட்ட²ம்.

186. படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴வாரே பா⁴விதானி சேவ ஹோந்தி ஸுபா⁴விதானி சாதி பா⁴விதானம்யேவ ஸுபா⁴விததா. படிப்பஸ்ஸத்³தா⁴னி ச ஸுப்படிப்பஸ்ஸத்³தா⁴னி சாதி படிப்பஸ்ஸத்³தா⁴னம்யேவ ஸுப்படிப்பஸ்ஸத்³த⁴தா வுத்தா. ப²லக்க²ணே மக்³க³கிச்சனிப்³ப³த்திவஸேன பா⁴விததா படிப்பஸ்ஸத்³த⁴தா ச வேதி³தப்³பா³. ஸமுச்சே²த³விஸுத்³தி⁴யோதி மக்³க³விஸுத்³தி⁴யோயேவ. படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴விஸுத்³தி⁴யோதி ப²லவிஸுத்³தி⁴யோ ஏவ.

இதா³னி ததா² வுத்தவிதா⁴னானி இந்த்³ரியானி காரகபுக்³க³லவஸேன யோஜேத்வா த³ஸ்ஸேதும் கதினம் புக்³க³லானந்திஆதி³மாஹ. தத்த² ஸவனேன பு³த்³தோ⁴தி ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴தோ த⁴ம்மகதா²ஸவனேன சதுஸச்சம் பு³த்³த⁴வா, ஞாதவாதி அத்தோ². இத³ம் பா⁴விதிந்த்³ரியபா⁴வஸ்ஸ காரணவசனம். பா⁴வனாபி⁴ஸமயவஸேன ஹி மக்³க³ஸ்ஸ பு³த்³த⁴த்தா ப²லக்க²ணே பா⁴விதிந்த்³ரியோ ஹோதி. அட்ட²ன்னம்பி அரியானம் ததா²க³தஸ்ஸ ஸாவகத்தா விஸேஸேத்வா அரஹத்தப²லட்ட²மேவ த³ஸ்ஸேந்தோ கீ²ணாஸவோதி ஆஹ. ஸோயேவ ஹி ஸப்³ப³கிச்சனிப்ப²த்தியா பா⁴விதிந்த்³ரியோதி வுத்தோ. இதரேபி பன தம்தம்மக்³க³கிச்சனிப்ப²த்தியா பரியாயேன பா⁴விதிந்த்³ரியா ஏவ. தஸ்மா ஏவ ச சதூஸு ப²லக்க²ணேஸு ‘‘பஞ்சிந்த்³ரியானி பா⁴விதானி சேவ ஹோந்தி ஸுபா⁴விதானி சா’’தி வுத்தம். யஸ்மா பன தேஸம் உபரிமக்³க³த்தா²ய இந்த்³ரியபா⁴வனா அத்தி²யேவ, தஸ்மா தே ந நிப்பரியாயேன பா⁴விதிந்த்³ரியா. ஸயம் பூ⁴தட்டே²னாதி அனாசரியோ ஹுத்வா ஸயமேவ அரியாய ஜாதியா பூ⁴தட்டே²ன ஜாதட்டே²ன ப⁴க³வா. ஸோபி ஹி பா⁴வனாஸித்³தி⁴வஸேன ப²லக்க²ணே ஸயம்பூ⁴ நாம ஹோதி. ஏவம் ஸயம் பூ⁴தட்டே²ன பா⁴விதிந்த்³ரியோ. அப்பமேய்யட்டே²னாதி அனந்தகு³ணயோக³தோ பமாணேதும் அஸக்குணேய்யட்டே²ன. ப⁴க³வா ப²லக்க²ணே பா⁴வனாஸித்³தி⁴தோ அப்பமேய்யோதி. தஸ்மாயேவ பா⁴விதிந்த்³ரியோ.

பட²மஸுத்தந்தனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

2. து³தியஸுத்தந்தனித்³தே³ஸவண்ணனா

187. புன அஞ்ஞம் ஸுத்தந்தம் நிக்கி²பித்வா இந்த்³ரியவிதா⁴னம் நித்³தி³ஸிதுகாமோ பஞ்சிமானி, பி⁴க்க²வேதிஆதி³கம் ஸுத்தந்தம் த³ஸ்ஸேதி. தத்த² யே ஹி கேசீதி அனவஸேஸபரியாதா³னம், ஹி-காரோ பத³பூரணமத்தே நிபாதோ. ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வாதி லோகவோஹாரவஸேன வுத்தம். ஸமுத³யந்தி பச்சயம். அத்த²ங்க³மந்தி உப்பன்னானம் அபா⁴வக³மனம், அனுப்பன்னானம் அனுப்பாத³ம் வா. அஸ்ஸாத³ந்தி ஆனிஸம்ஸம். ஆதீ³னவந்தி தோ³ஸம். நிஸ்ஸரணந்தி நிக்³க³மனம். யதா²பூ⁴தந்தி யதா²ஸபா⁴வம். ஸமணேஸூதி ஸமிதபாபேஸு. ஸமணஸம்மதாதி ந மயா ஸமணாதி ஸம்மதா. ‘‘ஸம்மதா’’தி வத்தமானகாலவஸேன வுச்சமானே ஸத்³த³லக்க²ணவஸேன ‘‘மே’’தி ஏத்த² ஸாமிவசனமேவ ஹோதி. ப்³ராஹ்மணேஸூதி பா³ஹிதபாபேஸு. ஸாமஞ்ஞத்த²ந்தி ஸமணபா⁴வஸ்ஸ அத்த²ம். ப்³ரஹ்மஞ்ஞத்த²ந்தி ப்³ராஹ்மணபா⁴வஸ்ஸ அத்த²ம். த்³வயேனாபி அரஹத்தப²லமேவ வுத்தம். அத² வா ஸாமஞ்ஞத்த²ந்தி ஹேட்டா² தீணி ப²லானி. ப்³ரஹ்மஞ்ஞத்த²ந்தி அரஹத்தப²லம். ஸாமஞ்ஞப்³ரஹ்மஞ்ஞந்தி ஹி அரியமக்³கோ³யேவ. தி³ட்டே²வ த⁴ம்மேதி பச்சக்கே²யேவ அத்தபா⁴வே. ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வாதி அத்தனாயேவ அதி⁴கேன ஞாணேன பச்சக்க²ம் கத்வா. உபஸம்பஜ்ஜாதி பாபுணித்வா, நிப்பா²தே³த்வா வா.

188. ஸுத்தந்தனித்³தே³ஸே பட²மம் இந்த்³ரியஸமுத³யாதீ³னம் பபே⁴த³க³ணனம் புச்சி²த்வா புன பபே⁴த³க³ணனா விஸ்ஸஜ்ஜிதா. தத்த² அஸீதிஸதந்தி அஸீதிஉத்தரம் ஸதம். பண்டி³தேஹி ‘‘அஸீதிஸத’’ந்தி வுத்தேஹி ஆகாரேஹீதி யோஜனா.

புன பபே⁴த³க³ணனாபுச்சா²புப்³ப³ங்க³மே க³ணனானித்³தே³ஸே அதி⁴மோக்க²த்தா²யாதி அதி⁴முச்சனத்தா²ய ஸத்³த³ஹனத்தா²ய. ஆவஜ்ஜனாய ஸமுத³யோதி மனோத்³வாராவஜ்ஜனசித்தஸ்ஸ ஸமுத³யோ. ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியஸ்ஸ ஸமுத³யோதி ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியஸ்ஸ பச்சயோ, ஸத்³த⁴ம் உப்பாதே³ஸ்ஸாமீதி புப்³ப³பா⁴கா³வஜ்ஜனம் ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியஸ்ஸ உபனிஸ்ஸயபச்சயோ, ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியஜவனஸ்ஸ ஆவஜ்ஜனம் பட²மஸ்ஸ ஜவனஸ்ஸ அனந்தரபச்சயோ, து³தியஜவனாதீ³னம் உபனிஸ்ஸயபச்சயோ. அதி⁴மோக்க²வஸேனாதி ச²ந்த³ஸம்பயுத்தஅதி⁴மோக்க²வஸேன. ச²ந்த³ஸ்ஸ ஸமுத³யோதி புப்³ப³பா⁴கா³வஜ்ஜனபச்சயா உப்பன்னஸ்ஸ அதி⁴மோக்க²ஸம்பயுத்தஸ்ஸ யேவாபனகபூ⁴தஸ்ஸ த⁴ம்மச்ச²ந்த³ஸ்ஸ ஸமுத³யோ. ஸோ பன ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியஸ்ஸ ஸஹஜாதஅஞ்ஞமஞ்ஞனிஸ்ஸயஸம்பயுத்தஅத்தி²அவிக³தவஸேன பச்சயோ ஹோதி, ச²ந்தா³தி⁴பதிகாலே அதி⁴பதிபச்சயோ ச ஹோதி, ஸோயேவ து³தியஸ்ஸ அனந்தரஸமனந்தரஅனந்தரூபனிஸ்ஸயாஸேவனனத்தி²விக³தவஸேன பச்சயோ ஹோதி. இமினாவ நயேன மனஸிகாரஸ்ஸபி யோஜனா காதப்³பா³. கேவலஞ்ஹேத்த² மனஸிகாரோதி ஸாரணலக்க²ணோ யேவாபனகமனஸிகாரோ. அதி⁴பதிபச்சயதா பனஸ்ஸ ந ஹோதி. ஸம்பயுத்தேஸு இமேஸம் த்³வின்னம்யேவ க³ஹணம் ப³லவபச்சயத்தாதி வேதி³தப்³ப³ம். ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியஸ்ஸ வஸேனாதி பா⁴வனாபி⁴வுத்³தி⁴யா இந்த்³ரியபா⁴வம் பத்தஸ்ஸ ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியஸ்ஸ வஸேன. ஏகத்துபட்டா²னந்தி ஏகாரம்மணே அசலபா⁴வேன பு⁴ஸம் டா²னம் உபரூபரி ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியஸ்ஸ பச்சயோ ஹோதி. ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியே வுத்தனயேனேவ ஸேஸிந்த்³ரியானிபி வேதி³தப்³பா³னி. ஏவமேகேகஸ்ஸ இந்த்³ரியஸ்ஸ சத்தாரோ சத்தாரோ ஸமுத³யாதி பஞ்சன்னம் இந்த்³ரியானம் வீஸதி ஸமுத³யா ஹோந்தி. புன சதுன்னம் ஸமுத³யானம் ஏகேகஸ்மிம் ஸமுத³யே பஞ்ச பஞ்ச இந்த்³ரியானி யோஜேத்வா வீஸதி ஸமுத³யா வுத்தா. பட²மவீஸதி நானாமக்³க³வஸேன த³ட்ட²ப்³பா³, து³தியவீஸதி ஏகமக்³க³வஸேன த³ட்ட²ப்³பா³தி வத³ந்தி. ஏவம் சத்தாலீஸ ஆகாரா ஹோந்தி. அத்த²ங்க³மவாரோபி இமினாவ நயேன வேதி³தப்³போ³. ஸோ பன அத்த²ங்க³மோ இந்த்³ரியபா⁴வனம் அனனுயுத்தஸ்ஸ அப்படிலத்³தா⁴ படிலாப⁴த்த²ங்க³மோ, இந்த்³ரியபா⁴வனாய பரிஹீனஸ்ஸ படிலத்³த⁴பரிஹானி அத்த²ங்க³மோ, ப²லப்பத்தஸ்ஸ படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴அத்த²ங்க³மோ. ஏகத்தஅனுபட்டா²னந்தி ஏகத்தே அனுபட்டா²னம்.

க. அஸ்ஸாத³னித்³தே³ஸவண்ணனா

189. அஸ்ஸாத³னித்³தே³ஸே அஸ்ஸத்³தி⁴யஸ்ஸ அனுபட்டா²னந்தி அஸ்ஸத்³தே⁴ புக்³க³லே பரிவஜ்ஜயதோ ஸத்³தே⁴ புக்³க³லே ஸேவதோ பஸாத³னீயஸுத்தந்தே பச்சவேக்க²தோ தத்த² யோனிஸோமனஸிகாரம் ப³ஹுலீகரோதோ ச அஸ்ஸத்³தி⁴யஸ்ஸ அனுபட்டா²னம் ஹோதி. அஸ்ஸத்³தி⁴யபரிளாஹஸ்ஸ அனுபட்டா²னந்தி ஏத்த² அஸ்ஸத்³த⁴ஸ்ஸ ஸத்³தா⁴கதா²ய பவத்தமானாய து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் உப்பஜ்ஜதி. அயம் அஸ்ஸத்³தி⁴யபரிளாஹோ. அதி⁴மோக்க²சரியாய வேஸாரஜ்ஜந்தி ஸத்³தா⁴வத்து²வஸேன வா பா⁴வனாய வா வஸிப்பத்தஸ்ஸ ஸத்³தா⁴பவத்தியா விஸாரத³பா⁴வோ ஹோதி. ஸந்தோ ச விஹாராதி⁴க³மோதி ஸமத²ஸ்ஸ வா விபஸ்ஸனாய வா படிலாபோ⁴. ஸுக²ம் ஸோமனஸ்ஸந்தி ஏத்த² சேதஸிகஸுக²பா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம் ஸோமனஸ்ஸவசனம். ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியஸமுட்டி²தபணீதரூபபு²ட்ட²காயஸ்ஸ காயிகஸுக²ம்பி லப்³ப⁴தியேவ. ஸுக²ஸோமனஸ்ஸஸ்ஸ பதா⁴னஸ்ஸாத³த்தா ‘‘அயம் ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியஸ்ஸ அஸ்ஸாதோ³’’தி விஸேஸேத்வா வுத்தம். இமினாவ நயேன ஸேஸிந்த்³ரியஸ்ஸாதா³பி யோஜேத்வா வேதி³தப்³பா³.

க². ஆதீ³னவனித்³தே³ஸவண்ணனா

190. ஆதீ³னவனித்³தே³ஸே அனிச்சட்டே²னாதி ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியஸ்ஸ அனிச்சட்டே²ன. ஸோ அனிச்சட்டோ² ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியஸ்ஸ ஆதீ³னவோதி வுத்தம் ஹோதி. இதரத்³வயேபி ஏஸேவ நயோ. இமே ஸமுத³யத்த²ங்க³மஸ்ஸாதா³தீ³னவா லோகியஇந்த்³ரியானமேவாதி வேதி³தப்³பா³.

க³. நிஸ்ஸரணனித்³தே³ஸவண்ணனா

191. நிஸ்ஸரணனித்³தே³ஸே அதி⁴மோக்க²ட்டே²னாதிஆதீ³ஸு ஏகேகஸ்மிம் இந்த்³ரியே பஞ்ச பஞ்ச கத்வா பஞ்சன்னம் இந்த்³ரியானம் பஞ்சவீஸதி நிஸ்ஸரணானி மக்³க³ப²லவஸேன நித்³தி³ட்டா²னி. தத்த² ததோ பணீததரஸத்³தி⁴ந்த்³ரியஸ்ஸ படிலாபா⁴தி ததோ விபஸ்ஸனாக்க²ணே பவத்தஸத்³தி⁴ந்த்³ரியதோ மக்³க³க்க²ணே பணீததரஸ்ஸ ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியஸ்ஸ படிலாப⁴வஸேன. புரிமதரஸத்³தி⁴ந்த்³ரியா நிஸ்ஸடம் ஹோதீதி தஸ்மிம் மக்³க³க்க²ணே ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம் புரிமதரதோ விபஸ்ஸனாக்க²ணே பவத்தஸத்³தி⁴ந்த்³ரியதோ நிக்க²ந்தம் ஹோதி. இமினாவ நயேன ப²லக்க²ணே ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம்பி உப⁴யத்த² ஸேஸிந்த்³ரியானிபி யோஜேதப்³பா³னி.

192. புப்³ப³பா⁴கே³ பஞ்சஹி இந்த்³ரியேஹீதி பட²மஜ்ஜா²னூபசாரே பஞ்சஹி இந்த்³ரியேஹி பட²மஜ்ஜா²னாதி³அட்ட²ஸமாபத்திவஸேன அட்ட² நிஸ்ஸரணானி, அனிச்சானுபஸ்ஸனாதி³அட்டா²ரஸமஹாவிபஸ்ஸனாவஸேன அட்டா²ரஸ நிஸ்ஸரணானி, ஸோதாபத்திமக்³கா³தி³வஸேன அட்ட² லோகுத்தரனிஸ்ஸரணானி. ஏவம் ஜா²னஸமாபத்திமஹாவிபஸ்ஸனாமக்³க³ப²லவஸேன சதுத்திம்ஸ நிஸ்ஸரணானி புரிமபுரிமஸமதிக்கமதோ நித்³தி³ட்டா²னி. நேக்க²ம்மே பஞ்சிந்த்³ரியானீதிஆதீ³னி பன ஸத்ததிம்ஸ நிஸ்ஸரணானி படிபக்க²பஹானவஸேன படிபக்க²தோ நித்³தி³ட்டா²னி. தத்த² நேக்க²ம்மாதீ³ஸு ஸத்தஸு ஸத்த நிஸ்ஸரணானி உபசாரபூ⁴மிவஸேன வுத்தானி, ப²லானி பன படிபக்க²பஹானாபா⁴வதோ ந வுத்தானி.

193. தி³ட்டே²கட்டே²ஹீதி யாவ ஸோதாபத்திமக்³கா³ தி³ட்டி²யா ஸஹ ஏகஸ்மிம் புக்³க³லே டி²தாதி தி³ட்டே²கட்டா². தேஹி தி³ட்டே²கட்டே²ஹி. ஓளாரிகேஹீதி தூ²லேஹி காமராக³ப்³யாபாதே³ஹி. அணுஸஹக³தேஹீதி ஸுகு²மபூ⁴தேஹி காமராக³ப்³யாபாதே³ஹியேவ. ஸப்³ப³கிலேஸேஹீதி ரூபராகா³தீ³ஹி. தேஸு ஹி பஹீனேஸு ஸப்³ப³கிலேஸா பஹீனா ஹோந்தி, தஸ்மா ‘‘ஸப்³ப³கிலேஸேஹீ’’தி வுத்தம். அவுத்தத்தா²னி பனேத்த² பதா³னி ஹேட்டா² வுத்தத்தா²னேவாதி. ஸப்³பே³ஸஞ்ஞேவ கீ²ணாஸவானம் தத்த² தத்த² பஞ்சிந்த்³ரியானீதி ‘‘அதி⁴மோக்க²ட்டே²னா’’திஆதீ³ஸு புப்³பே³ வுத்தேஸு டா²னேஸு தஸ்மிம் தஸ்மிம் டா²னே பஞ்சிந்த்³ரியானி பு³த்³த⁴பச்சேகபு³த்³த⁴ஸாவகானம் கீ²ணாஸவானம் யதா²யோக³ம் ததோ ததோ நிஸ்ஸடானி ஹோந்தி. இமஸ்மிம் வாரே பட²மம் வுத்தனயா ஏவ யதா²யோக³ம் கீ²ணாஸவவஸேன வுத்தா.

கத²ம் பனேதானி நிஸ்ஸரணானி அஸீதிஸதம் ஹோந்தீதி? வுச்சதே – மக்³க³ப²லவஸேன வுத்தானி பஞ்சவீஸதி, ஸமதிக்கமவஸேன வுத்தானி சதுத்திம்ஸ, படிபக்க²வஸேன வுத்தானி ஸத்ததிம்ஸாதி பட²மவாரே ஸப்³பா³னி ச²ன்னவுதி நிஸ்ஸரணானி ஹோந்தி, ஏதானியேவ து³தியவாரே கீ²ணாஸவானம் வஸேன த்³வாத³ஸஸு அபனீதேஸு சதுராஸீதி ஹோந்தி. இதி புரிமானி ச²ன்னவுதி, இமானி ச சதுராஸீதீதி அஸீதிஸதம் ஹோந்தி. கதமானி பன த்³வாத³ஸ கீ²ணாஸவானம் அபனேதப்³பா³னி? ஸமதிக்கமதோ வுத்தேஸு மக்³க³ப²லவஸேன வுத்தானி அட்ட² நிஸ்ஸரணானி, படிபக்க²தோ வுத்தேஸு மக்³க³வஸேன வுத்தானி சத்தாரீதி இமானி த்³வாத³ஸ அபனேதப்³பா³னி. அரஹத்தப²லவஸேன வுத்தானி கஸ்மா அபனேதப்³பா³னீதி சே? ஸப்³ப³பட²மம் வுத்தானம் பஞ்சவீஸதியா நிஸ்ஸரணானம் மக்³க³ப²லவஸேனேவ லப்³ப⁴னதோ. அரஹத்தப²லவஸேன நிஸ்ஸரணானி வுத்தானேவ ஹோந்தி. ஹேட்டி²மம் ஹேட்டி²மம் பன ப²லஸமாபத்திம் உபரிமா உபரிமா ந ஸமாபஜ்ஜந்தியேவாதி ஹேட்டா² தீணிபி ப²லானி ந லப்³ப⁴ந்தியேவ. ஜா²னஸமாபத்திவிபஸ்ஸனானேக்க²ம்மாதீ³னி ச கிரியாவஸேன லப்³ப⁴ந்தி. பஞ்சபி சேதானி இந்த்³ரியானி புப்³ப³மேவ படிபக்கா²னம் படிப்பஸ்ஸத்³த⁴த்தா படிபக்க²தோ நிஸ்ஸடானேவ ஹோந்தீதி.

து³தியஸுத்தந்தனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

3. ததியஸுத்தந்தனித்³தே³ஸவண்ணனா

194. புன அஞ்ஞம் ஸுத்தந்தம் நிக்கி²பித்வா இந்த்³ரியவிதா⁴னம் நித்³தி³ஸிதுகாமோ பஞ்சிமானி, பி⁴க்க²வேதிஆதி³மாஹ. தத்த² ஸோதாபத்தியங்கே³ஸூதி ஏத்த² ஸோதோ அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³, ஸோதஸ்ஸ ஆபத்தி பு⁴ஸம் பாபுணனம் ஸோதாபத்தி, ஸோதாபத்தியா அங்கா³னி ஸம்பா⁴ரானி ஸோதாபத்திஅங்கா³னி. ஸோதாபன்னதாய புப்³ப³பா⁴க³படிலாப⁴அங்கா³னி. ஸப்புரிஸஸம்ஸேவோ ஸோதாபத்திஅங்க³ம், ஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸவனம் ஸோதாபத்திஅங்க³ம், யோனிஸோமனஸிகாரோ ஸோதாபத்திஅங்க³ம், த⁴ம்மானுத⁴ம்மபடிபத்தி ஸோதாபத்திஅங்க³ம், இமானி சத்தாரி ஸோதாபத்திஅங்கா³னி. ஸேஸா ஹேட்டா² வுத்தா ஏவ. இத³ஞ்ச இமேஸம் இந்த்³ரியானம் ஸகவிஸயே ஜேட்ட²கபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம். யதா² ஹி சத்தாரோ ஸேட்டி²புத்தா ராஜாதிராஜபஞ்சமேஸு ஸஹாயேஸு ‘‘நக்க²த்தம் கீளிஸ்ஸாமா’’தி வீதி²ம் ஓதிண்ணேஸு ஏகஸ்ஸ ஸேட்டி²புத்தஸ்ஸ கே³ஹம் க³தகாலே இதரே சத்தாரோ துண்ஹீ நிஸீத³ந்தி, கே³ஹஸாமிகோவ ‘‘இமேஸம் கா²த³னீயம் போ⁴ஜனீயம் தே³த², இமேஸம் க³ந்த⁴மாலாலங்காராதீ³னி தே³தா²’’தி கே³ஹே விசாரேதி, து³தியஸ்ஸ ததியஸ்ஸ சதுத்த²ஸ்ஸ கே³ஹம் க³தகாலே இதரே சத்தாரோ துண்ஹீ நிஸீத³ந்தி, கே³ஹஸாமிகோவ ‘‘இமேஸம் கா²த³னீயம் போ⁴ஜனீயம் தே³த², இமேஸம் க³ந்த⁴மாலாலங்காராதீ³னி தே³தா²’’தி கே³ஹே விசாரேதி, அத² ஸப்³ப³பச்சா² ரஞ்ஞோ கே³ஹம் க³தகாலே கிஞ்சாபி ராஜா ஸப்³ப³த்த² இஸ்ஸரோவ, இமஸ்மிம் பன காலே அத்தனோ கே³ஹேயேவ ‘‘இமேஸம் கா²த³னீயம் போ⁴ஜனீயம் தே³த², இமேஸம் க³ந்த⁴மாலாலங்காராதீ³னி தே³தா²’’தி விசாரேதி, ஏவமேவ ஸத்³தா⁴பஞ்சமகேஸு இந்த்³ரியேஸு தேஸு ஸஹாயேஸு ஏகதோ வீதி²ம் ஓதரந்தேஸு விய ஏகாரம்மணே உப்பஜ்ஜமானேஸுபி யதா² பட²மஸ்ஸ கே³ஹே இதரே சத்தாரோ துண்ஹீ நிஸீத³ந்தி, கே³ஹஸாமிகோவ விசாரேதி, ஏவம் ஸோதாபத்திஅங்கா³னி பத்வா அதி⁴மோக்க²லக்க²ணம் ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியமேவ ஜேட்ட²கம் ஹோதி புப்³ப³ங்க³மம், ஸேஸானி தத³ன்வயானி ஹோந்தி. யதா² து³தியஸ்ஸ கே³ஹே இதரே சத்தாரோ துண்ஹீ நிஸீத³ந்தி, கே³ஹஸாமிகோவ விசாரேதி, ஏவம் ஸம்மப்பதா⁴னானி பத்வா பக்³க³ஹணலக்க²ணம் வீரியிந்த்³ரியமேவ ஜேட்ட²கம் ஹோதி புப்³ப³ங்க³மம், ஸேஸானி தத³ன்வயானி ஹோந்தி. யதா² ததியஸ்ஸ கே³ஹே இதரே சத்தாரோ துண்ஹீ நிஸீத³ந்தி, கே³ஹஸாமிகோவ விசாரேதி, ஏவம் ஸதிபட்டா²னானி பத்வா உபட்டா²னலக்க²ணம் ஸதிந்த்³ரியமேவ ஜேட்ட²கம் ஹோதி புப்³ப³ங்க³மம், ஸேஸானி தத³ன்வயானி ஹோந்தி. யதா² சதுத்த²ஸ்ஸ கே³ஹே இதரே சத்தாரோ துண்ஹீ நிஸீத³ந்தி, கே³ஹஸாமிகோவ விசாரேதி, ஏவம் ஜா²னானி பத்வா அவிக்கே²பலக்க²ணம் ஸமாதி⁴ந்த்³ரியமேவ ஜேட்ட²கம் ஹோதி புப்³ப³ங்க³மம், ஸேஸானி தத³ன்வயானி ஹோந்தி. ஸப்³ப³பச்சா² ரஞ்ஞோ கே³ஹம் க³தகாலே பன யதா² இதரே சத்தாரோ துண்ஹீ நிஸீத³ந்தி, ராஜாவ விசாரேதி, ஏவம் அரியஸச்சானி பத்வா பஜானனலக்க²ணம் பஞ்ஞிந்த்³ரியமேவ ஜேட்ட²கம் ஹோதி புப்³ப³ங்க³மம், ஸேஸானி தத³ன்வயானி ஹோந்தீதி.

க. பபே⁴த³க³ணனனித்³தே³ஸவண்ணனா

195. ஸுத்தந்தஸ்ஸ பபே⁴த³க³ணனாபுச்சா²புப்³ப³ங்க³மேவ பபே⁴த³க³ணனனித்³தே³ஸே ஸப்புரிஸஸம்ஸேவேதி ஸோப⁴னானம் புரிஸானம் ஸம்மா ஸேவனே. அதி⁴மோக்கா²தி⁴பதேய்யட்டே²னாதி அதி⁴மோக்க²ஸங்கா²தேன ஸேஸிந்த்³ரியேஸு அதி⁴பதிபா⁴வட்டே²ன, ஸேஸிந்த்³ரியானம் புப்³ப³ங்க³மட்டே²னாதி அத்தோ². ஸத்³த⁴ம்மஸவனேதி ஸதம் த⁴ம்மோ, ஸோப⁴னோ வா த⁴ம்மோதி ஸத்³த⁴ம்மோ. தஸ்ஸ ஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸ ஸவனே. யோனிஸோமனஸிகாரேதி உபாயேன மனஸிகாரே. த⁴ம்மானுத⁴ம்மபடிபத்தியாதி ஏத்த² நவ லோகுத்தரத⁴ம்மே அனுக³தோ த⁴ம்மோ த⁴ம்மானுத⁴ம்மோ, ஸீலஸமாதி⁴பஞ்ஞாஸங்கா²தஸ்ஸ த⁴ம்மானுத⁴ம்மஸ்ஸ படிபத்தி படிபஜ்ஜனம் த⁴ம்மானுத⁴ம்மபடிபத்தி. ஸம்மப்பதா⁴னாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ.

க². சரியாவாரவண்ணனா

196. சரியாவாரேபி இமினாவ நயேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. கேவலம் பட²மவாரோ இந்த்³ரியானம் உப்பாத³னகாலவஸேன வுத்தோ, சரியாவாரோ உப்பன்னானம் ஆஸேவனகாலவஸேன ச பாரிபூரிகாலவஸேன ச வுத்தோ. சரியா பகதி உஸ்ஸன்னதாதி ஹி அத்த²தோ ஏகம்.

சாரவிஹாரனித்³தே³ஸவண்ணனா

197. இதா³னி சரியாஸம்ப³ந்தே⁴னேவ சாரவிஹாரனித்³தே³ஸவஸேன அபரேன பரியாயேன இந்த்³ரியவிதா⁴னம் நித்³தி³ஸிதுகாமோ சாரோ ச விஹாரோ சாதிஆதி³கம் உத்³தே³ஸம் உத்³தி³ஸித்வா தஸ்ஸ நித்³தே³ஸமாஹ. தத்த² உத்³தே³ஸே தாவ யதா² சரந்தம் விஹரந்தம் விஞ்ஞூ ஸப்³ரஹ்மசாரீ க³ம்பீ⁴ரேஸு டா²னேஸு ஓகப்பேய்யும் – அத்³தா⁴ அயமாயஸ்மா பத்தோ வா பாபுணிஸ்ஸதி வாதி, ததா² இந்த்³ரியஸம்பன்னஸ்ஸ சாரோ ச விஹாரோ ச விஞ்ஞூஹி ஸப்³ரஹ்மசாரீஹி அனுபு³த்³தோ⁴ ஹோதி படிவித்³தோ⁴தி உத்³தே³ஸஸ்ஸ ஸம்ப³ந்தோ⁴ வேதி³தப்³போ³. உத்³தே³ஸனித்³தே³ஸே சரியா சாரோயேவ. சாரோ சரியாதி ஹி அத்த²தோ ஏகம். தஸ்மா ‘‘சாரோ’’திபத³ஸ்ஸ நித்³தே³ஸே ‘‘சரியா’’தி வுத்தம். இரியாபத²சரியாதி இரியாபதா²னம் சரியா, பவத்தனந்தி அத்தோ². ஸேஸேஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஆயதனசரியா பன ஆயதனேஸு ஸதிஸம்பஜஞ்ஞானம் சரியா. பத்தீதி ப²லானி. தானி ஹி பாபுணியந்தீதி ‘‘பத்தீ’’தி வுத்தா. ஸத்தலோகஸ்ஸ தி³ட்ட²த⁴ம்மிகஸம்பராயிகா அத்தா² லோகத்தா²தி அயம் விஸேஸோ.

இதா³னி தாஸம் சரியானம் பூ⁴மிம் த³ஸ்ஸேந்தோ சதூஸு இரியாபதே²ஸூதிஆதி³மாஹ. ஸதிபட்டா²னேஸூதி ஆரம்மணஸதிபட்டா²னேஸு. ஸதிபட்டா²னேஸுபி வுச்சமானேஸு ஸதிதோ அனஞ்ஞானி வோஹாரவஸேன அஞ்ஞானி விய கத்வா வுத்தம். அரியஸச்சேஸூதி புப்³ப³பா⁴க³லோகியஸச்சஞாணேன விஸும் விஸும் ஸச்சபரிக்³க³ஹவஸேன வுத்தம். அரியமக்³கே³ஸு ஸாமஞ்ஞப²லேஸூதி ச வோஹாரவஸேனேவ வுத்தம். பதே³ஸேதி லோகத்த²சரியாய ஏகதே³ஸே. நிப்பதே³ஸதோ ஹி லோகத்த²சரியம் பு³த்³தா⁴ ஏவ கரோந்தி. புன தா ஏவ சரியாயோ காரகபுக்³க³லவஸேன த³ஸ்ஸேந்தோ பணிதி⁴ஸம்பன்னானந்திஆதி³மாஹ. தத்த² பணிதி⁴ஸம்பன்னா நாம இரியாபதா²னம் ஸந்தத்தா இரியாபத²கு³த்தியா ஸம்பன்னா அகம்பிதஇரியாபதா² பி⁴க்கு²பா⁴வானுரூபேன ஸந்தேன இரியாபதே²ன ஸம்பன்னா. இந்த்³ரியேஸு கு³த்தத்³வாரானந்தி சக்கா²தீ³ஸு ச²ஸு இந்த்³ரியேஸு அத்தனோ அத்தனோ விஸயே பவத்தஏகேகத்³வாரவஸேன கு³த்தம் த்³வாரம் ஏதேஸந்தி கு³த்தத்³வாரா. தேஸம் கு³த்தத்³வாரானம். த்³வாரந்தி சேத்த² உப்பத்தித்³வாரவஸேன சக்கா²த³யோ ஏவ. அப்பமாத³விஹாரீனந்தி ஸீலாதீ³ஸு அப்பமாத³விஹாரவதம். அதி⁴சித்தமனுயுத்தானந்தி விபஸ்ஸனாய பாத³கபா⁴வேன அதி⁴சித்தஸங்கா²தம் ஸமாதி⁴மனுயுத்தானம். பு³த்³தி⁴ஸம்பன்னானந்தி நாமரூபவவத்தா²னம் ஆதி³ம் கத்வா யாவ கோ³த்ரபு⁴, தாவ பவத்தேன ஞாணேன ஸம்பன்னானம். ஸம்மாபடிபன்னானந்தி சதுமக்³க³க்க²ணே. அதி⁴க³தப²லானந்தி சதுப²லக்க²ணே.

அதி⁴முச்சந்தோதி அதி⁴மோக்க²ம் கரோந்தோ. ஸத்³தா⁴ய சரதீதி ஸத்³தா⁴வஸேன பவத்ததி. பக்³க³ண்ஹந்தோதி சதுஸம்மப்பதா⁴னவீரியேன பத³ஹந்தோ. உபட்டா²பேந்தோதி ஸதியா ஆரம்மணம் உபட்டா²பேந்தோ. அவிக்கே²பம் கரோந்தோதி ஸமாதி⁴வஸேன விக்கே²பம் அகரோந்தோ. பஜானந்தோதி சதுஸச்சபஜானனபஞ்ஞாய பகாரேன ஜானந்தோ. விஜானந்தோதி இந்த்³ரியஸம்பயுத்தஜவனபுப்³ப³ங்க³மேன ஆவஜ்ஜனவிஞ்ஞாணேன ஆரம்மணம் விஜானந்தோ. விஞ்ஞாணசரியாயாதி ஆவஜ்ஜனவிஞ்ஞாணசரியவஸேன. ஏவம் படிபன்னஸ்ஸாதி ஸஹஜவனாய இந்த்³ரியசரியாய படிபன்னஸ்ஸ. குஸலா த⁴ம்மா ஆயாபேந்தீதி ஸமத²விபஸ்ஸனாவஸேன பவத்தா குஸலா த⁴ம்மா பு⁴ஸம் யாபேந்தி, பவத்தந்தீதி அத்தோ². ஆயதனசரியாயாதி குஸலானம் த⁴ம்மானம் பு⁴ஸம் யதனசரியாய, க⁴டனசரியாய பவத்தனசரியாயாதி வுத்தம் ஹோதி. விஸேஸமதி⁴க³ச்ச²தீதி விக்க²ம்ப⁴னதத³ங்க³ஸமுச்சே²த³படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴வஸேன விஸேஸம் அதி⁴க³ச்ச²தி. த³ஸ்ஸனசரியாத³யோ வுத்தத்தா²யேவ.

ஸத்³தா⁴ய விஹரதீதிஆதீ³ஸு ஸத்³தா⁴தி³ஸமங்கி³ஸ்ஸ இரியாபத²விஹாரோ த³ட்ட²ப்³போ³. அனுபு³த்³தோ⁴தி அனுமானபு³த்³தி⁴யா. படிவித்³தோ⁴தி பச்சக்க²பு³த்³தி⁴யா. யஸ்மா அதி⁴மோக்க²ட்டா²தீ³ஸு அனுபு³த்³தே⁴ஸு படிவித்³தே⁴ஸு ச சாரோ ச விஹாரோ ச அனுபு³த்³தோ⁴ ஹோதி படிவித்³தோ⁴, தஸ்மா அனுபோ³த⁴படிவேதே⁴ஸு அதி⁴மோக்க²ட்டா²த³யோ ச நித்³தி³ட்டா².

ஏவம் ஸத்³தா⁴ய சரந்தந்திஆதீ³ஸு ஏவந்தி வுத்தப்பகாரம் நித்³தி³ஸந்தோ யதா²ஸத்³த³ஸ்ஸ அத்த²ம் நித்³தி³ஸதி. விஞ்ஞூதிஆதீ³ஸுபி யதா²ஸபா⁴வம் ஜானந்தீதி விஞ்ஞூ. விஞ்ஞாதம் ஸபா⁴வம் விபா⁴வேந்தி பாகடம் கரோந்தீதி விபா⁴வீ. அஸனி விய ஸிலுச்சயே கிலேஸே மேத⁴தி ஹிம்ஸதீதி மேதா⁴, கி²ப்பம் க³ஹணதா⁴ரணட்டே²ன வா மேதா⁴, மேதா⁴ ஏதேஸம் அத்தீ²தி மேதா⁴வீ. ஞாணக³தியா பண்ட³ந்தி க³ச்ச²ந்தி பவத்தந்தீதி பண்டி³தா. பு³த்³தி⁴ஸம்பதா³ய ஸமன்னாக³தத்தா பு³த்³தி⁴ஸம்பன்னா. ஸஹ ப்³ரஹ்மம் சரியம் உத்தமம் படிபத³ம் சரந்தீதி ஸப்³ரஹ்மசாரினோ. அபலோகனகம்மாதி³சதுப்³பி³த⁴ம் கம்மம் ஏகதோ கரணவஸேன ஏகம் கம்மம். ததா² பஞ்சவிதோ⁴ பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸோ ஏகுத்³தே³ஸோ. ஸமா ஸிக்கா² ஏதேஸந்தி ஸமஸிக்கா², ஸமஸிக்கா²னம் பா⁴வோ ஸமஸிக்க²தா. ஸமஸிக்கா²தாதிபி பட²ந்தி. யேஸம் ஏகம் கம்மம் ஏகோ உத்³தே³ஸோ ஸமஸிக்க²தா, தே ஸப்³ரஹ்மசாரீதி வுத்தம் ஹோதி. ‘‘ஜா²னானீ’’தி வத்தப்³பே³ ஜா²னாதி லிங்க³விபல்லாஸோ கதோ. விமோக்கா²தி தயோ வா அட்ட² வா விமோக்கா². ஸமாதீ⁴தி ஸவிதக்கஸவிசாரஅவிதக்கவிசாரமத்தஅவிதக்காவிசாரா தயோ ஸமாதீ⁴. ஸமாபத்தியோதி ஸுஞ்ஞதானிமித்தாப்பணிஹிதா. அபி⁴ஞ்ஞாயோதி ச² அபி⁴ஞ்ஞா.

ஏகோ அம்ஸோ பா⁴கோ³, ந து³தியோதி ஏகம்ஸோ, ஏகம்ஸஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ வசனம் ஏகம்ஸவசனம். ஏவம் ஸேஸேஸுபி யோஜனா காதப்³பா³. விஸேஸதோ பன ஸமம், ஸமந்தா வா ஸேதி பவத்ததீதி ஸம்ஸயோ, நத்தே²த்த² ஸம்ஸயோதி நிஸ்ஸம்ஸயோ. ஏகஸ்மிம்யேவ அனிச்ச²யதா ஹுத்வா இதரம்பி கங்க²தீதி கங்கா², நத்தே²த்த² கங்கா²தி நிக்கங்கோ². த்³விதா⁴ பா⁴வோ த்³வேஜ்ஜ²ம், நத்தே²த்த² த்³வேஜ்ஜ²ந்தி அத்³வேஜ்ஜோ². த்³விதா⁴ ஏலயதி கம்பேதீதி த்³வேள்ஹகம், நத்தே²த்த² த்³வேள்ஹகந்தி அத்³வேள்ஹகோ. நியோகே³ன நியமேன வசனம் நியோக³வசனம். நிய்யோக³வசனந்திபி பட²ந்தி. அபண்ணகஸ்ஸ அவிரத்³த⁴ஸ்ஸ நிய்யானிகஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ வசனம் அபண்ணகவசனம். அவத்தா²பனவசனந்தி நிச்ச²யவசனம். ஸப்³ப³ம்பி ஹேதம் விசிகிச்சா²பா⁴வஸ்ஸ வேவசனம். பியஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ ஸப்³பா⁴வதோ வசனம், பியமேவாதி பியவசனம். ததா² க³ருவசனம். ஸஹ கா³ரவேன க³ருபா⁴வேன ஸகா³ரவம். பதிஸ்ஸயனம் பதிஸ்ஸயோ பரம் க³ரும் கத்வா நிஸ்ஸயனம் அபஸ்ஸயனந்தி அத்தோ². பதிஸ்ஸவனம் வா பதிஸ்ஸவோ, நிவாதவுத்திதாய பரவசனஸவனந்தி அத்தோ². உப⁴யதா²பி பரஜேட்ட²கபா⁴வஸ்ஸேதம் நாமம். ஸஹ கா³ரவேன வத்ததீதி ஸகா³ரவம். ஸஹ பதிஸ்ஸயேன, பதிஸ்ஸவேன வா வத்ததீதி ஸப்பதிஸ்ஸயம். ‘‘ஸப்பதிஸ்ஸவ’’ந்தி வா வத்தப்³பே³ ய-காரம், வ-காரம் வா லோபம் கத்வா ‘‘ஸப்பதிஸ்ஸ’’ந்தி வுத்தம். அதி⁴கம் விஸிட்ட²ம் வசனம் அதி⁴வசனம், ஸகா³ரவஞ்ச தம் ஸப்பதிஸ்ஸஞ்சாதி ஸகா³ரவஸப்பதிஸ்ஸம், ஸகா³ரவஸப்பதிஸ்ஸம் அதி⁴வசனம் ஸகா³ரவஸப்பதிஸ்ஸாதி⁴வசனம். உப⁴யத்தா²பி வேவசனவிகப்பனானத்தவஸேன புனப்புனம் ஏதந்தி வுத்தம். பத்தோ வா பாபுணிஸ்ஸதி வாதி ஜா²னாதீ³னியேவாதி.

ததியஸுத்தந்தனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

4. சதுத்த²ஸுத்தந்தனித்³தே³ஸவண்ணனா

198. புன பட²மஸுத்தமேவ நிக்கி²பித்வா அபரேன ஆகாரேன இந்த்³ரியானி நித்³தி³ஸதி. தத்த² கதிஹாகாரேஹி கேனட்டே²ன த³ட்ட²ப்³பா³னீதி கதிஹி ஆகாரேஹி த³ட்ட²ப்³பா³னி. கேனட்டே²ன த³ட்ட²ப்³பா³னீதி த³ட்ட²ப்³பா³காரே ச த³ட்ட²ப்³ப³ட்ட²ஞ்ச புச்ச²தி. ச²ஹாகாரேஹி தேனட்டே²ன த³ட்ட²ப்³பா³னீதி ச²ஹி ஆகாரேஹி த³ட்ட²ப்³பா³னி, தேனேவ ச²ஆகாரஸங்கா²தேனட்டே²ன த³ட்ட²ப்³பா³னி. ஆதி⁴பதேய்யட்டே²னாதி அதி⁴பதிபா⁴வட்டே²ன. ஆதி³விஸோத⁴னட்டே²னாதி குஸலானம் த⁴ம்மானம் ஆதி³பூ⁴தஸ்ஸ ஸீலஸ்ஸ விஸோத⁴னட்டே²ன. அதி⁴மத்தட்டே²னாதி ப³லவட்டே²ன. ப³லவஞ்ஹி அதி⁴கா மத்தா பமாணம் அஸ்ஸாதி அதி⁴மத்தந்தி வுச்சதி. அதி⁴ட்டா²னட்டே²னாதி பதிட்டா²னட்டே²ன. பரியாதா³னட்டே²னாதி கே²பனட்டே²ன. பதிட்டா²பகட்டே²னாதி பதிட்டா²பனட்டே²ன.

க. ஆதி⁴பதேய்யட்ட²னித்³தே³ஸவண்ணனா

199. ஆதி⁴பதேய்யட்ட²னித்³தே³ஸே அஸ்ஸத்³தி⁴யம் பஜஹதோதிஆதி³ ஏகேகஸ்ஸேவ இந்த்³ரியஸ்ஸ படிபக்க²பஜஹனவசனம் ஏகக்க²ணேபி அத்தனோ அத்தனோ படிபக்க²பஹானகிச்சஸாத⁴னே அதி⁴பதிபா⁴வஸாத⁴னத்த²ம் வுத்தம். ஸேஸானி சத்தாரி இந்த்³ரியானி தம்ஸம்பயுத்தானேவ வுத்தானி. நானாக்க²ணேஸு வா ஏகேகம் இந்த்³ரியம் து⁴ரம் கத்வா தஸ்ஸ தஸ்ஸ படிபக்க²ஸ்ஸ தம் தம் இந்த்³ரியம் ஜேட்ட²கம் கத்வா ஸேஸானி தத³ன்வயானி கத்வா வுத்தந்திபி வேதி³தப்³ப³ம். காமச்ச²ந்த³ம் பஜஹதோதிஆதி³ பன ஏகக்க²ணவஸேனேவ வுத்தம்.

க². ஆதி³விஸோத⁴னட்ட²னித்³தே³ஸவண்ணனா

200. ஆதி³விஸோத⁴னட்ட²னித்³தே³ஸே அஸ்ஸத்³தி⁴யஸம்வரட்டே²ன ஸீலவிஸுத்³தீ⁴தி அஸ்ஸத்³தி⁴யஸ்ஸ நிவாரணட்டே²ன விரதிஅத்தே²ன ஸீலமலவிஸோத⁴னதோ ஸீலவிஸுத்³தி⁴ நாம. ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியஸ்ஸ ஆதி³விஸோத⁴னாதி ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியஸ்ஸ உபனிஸ்ஸயவஸேன ஆதி³பூ⁴தஸ்ஸ ஸீலஸ்ஸ விஸோத⁴னா. இமினாவ நயேன ஸேஸானிபி காமச்ச²ந்தா³தி³ஸம்வரணமூலகானி ச இந்த்³ரியானி வேதி³தப்³பா³னி.

க³. அதி⁴மத்தட்ட²னித்³தே³ஸவண்ணனா

201. அதி⁴மத்தட்ட²னித்³தே³ஸே ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியஸ்ஸ பா⁴வனாய ச²ந்தோ³ உப்பஜ்ஜதீதி ஸத்³த⁴ஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ ஸத்³தா⁴படிஸம்யுத்தம் த⁴ம்மம் ஸுத்வா வா ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியபா⁴வனாய அஸ்ஸாத³ம் தி³ஸ்வா வா ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியே குஸலோ த⁴ம்மச்ச²ந்தோ³ ஜாயதி. பாமோஜ்ஜம் உப்பஜ்ஜதீதி ச²ந்த³ஜாதத்தா து³ப்³ப³லபீதி உப்பஜ்ஜதி. பீதி உப்பஜ்ஜதீதி பமுதி³தத்தா ப³லவபீதி உப்பஜ்ஜதி. பஸ்ஸத்³தி⁴ உப்பஜ்ஜதீதி பீதியா பீணிதத்தா காயசித்தபஸ்ஸத்³தி⁴ உப்பஜ்ஜதி. ஸுக²ம் உப்பஜ்ஜதீதி பஸ்ஸத்³த⁴காயசித்தத்தா சேதஸிகம் ஸுக²ம் உப்பஜ்ஜதி. ஓபா⁴ஸோ உப்பஜ்ஜதீதி ஸுகே²ன அபி⁴ஸன்னத்தா ஞாணோபா⁴ஸோ உப்பஜ்ஜதி. ஸம்வேகோ³ உப்பஜ்ஜதீதி ஞாணோபா⁴ஸேன விதி³தஸங்கா²ராதீ³னவத்தா ஸங்கா²ரபவத்தியம் ஸம்வேகோ³ உப்பஜ்ஜதி. ஸம்வேஜேத்வா சித்தம் ஸமாத³ஹதீதி ஸம்வேக³ம் உப்பாதே³த்வா தேனேவ ஸம்வேகே³ன சித்தம் ஸமாஹிதம் கரோதி. ஸாது⁴கம் பக்³க³ண்ஹாதீதி லீனுத்³த⁴தபா⁴வம் மோசேத்வா ஸுட்டு² பக்³க³ண்ஹாதி. ஸாது⁴கம் அஜ்ஜு²பேக்க²தீதி வீரியஸ்ஸ ஸமம் ஹுத்வா பவத்தத்தா புன வீரியஸமதானியோஜனே ப்³யாபாரம் அகரோந்தோ தத்ரமஜ்ஜ²த்துபேக்கா²வஸேன ஸாது⁴கம் அஜ்ஜு²பேக்க²தி நாம. உபேக்கா²வஸேனாதி ஸமவாஹிதலக்க²ணாய தத்ரமஜ்ஜ²த்துபேக்கா²ய வஸேன. நானத்தகிலேஸேஹீதி விபஸ்ஸனாய படிபக்க²பூ⁴தேஹி நானாஸபா⁴வேஹி கிலேஸேஹி. விமோக்க²வஸேனாதி ப⁴ங்கா³னுபஸ்ஸனதோ பட்டா²ய நானத்தகிலேஸேஹி விமுச்சனவஸேன. விமுத்தத்தாதி நானத்தகிலேஸேஹி விமுத்தத்தா.

தே த⁴ம்மாதி ச²ந்தா³த³யோ த⁴ம்மா. ஏகரஸா ஹோந்தீதி விமுத்திரஸேன ஏகரஸா ஹோந்தி. பா⁴வனாவஸேனாதி ஏகரஸபா⁴வனாவஸேன. ததோ பணீததரே விவட்டந்தீதி தேன காரணேன விபஸ்ஸனாரம்மணதோ பணீததரே நிப்³பா³னாரம்மணே விவட்டனானுபஸ்ஸனாஸங்கா²தேன கோ³த்ரபு⁴ஞாணேன ச²ந்தா³த³யோ த⁴ம்மா நிவத்தந்தி, ஸங்கா²ராரம்மணதோ அபக³ந்த்வா நிப்³பா³னாரம்மணே பவத்தந்தீதி அத்தோ². விவட்டனாவஸேனாதி ஏவம் கோ³த்ரபு⁴க²ணே ஸங்கா²ராரம்மணதோ விவட்டனவஸேன. விவட்டிதத்தா ததோ வோஸஜ்ஜதீதி மக்³க³ஸமங்கி³புக்³க³லோ மக்³க³ஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணேயேவ து³ப⁴தோவுட்டா²னவஸேன விவட்டிதத்தா தேனேவ காரணேன கிலேஸே ச க²ந்தே⁴ ச வோஸஜ்ஜதி. வோஸஜ்ஜிதத்தா ததோ நிருஜ்ஜ²ந்தீதி மக்³க³ஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணேயேவ கிலேஸே ச க²ந்தே⁴ ச வோஸஜ்ஜிதத்தா தேனேவ காரணேன கிலேஸா ச க²ந்தா⁴ ச அனுப்பத்தினிரோத⁴வஸேன நிருஜ்ஜ²ந்தி. வோஸஜ்ஜிதத்தாதி ச ஆஸம்ஸாயம் பூ⁴தவசனம் கதம். கிலேஸனிரோதே⁴ ஸதி க²ந்த⁴னிரோத⁴ஸப்³பா⁴வதோ ச க²ந்த⁴னிரோதோ⁴ வுத்தோ. நிரோத⁴வஸேனாதி யதா²வுத்தனிரோத⁴வஸேன. தஸ்ஸேவ மக்³க³ஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணே த்³வே வோஸக்³கே³ த³ஸ்ஸேதுகாமோ நிரோத⁴வஸேன த்³வே வோஸக்³கா³திஆதி³மாஹ. த்³வேபி ஹேட்டா² வுத்தத்தா² ஏவ. அஸ்ஸத்³தி⁴யஸ்ஸ பஹானாய ச²ந்தோ³ உப்பஜ்ஜதீதிஆதீ³ஸுபி இமினாவ நயேன வித்தா²ரதோ அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. வீரியிந்த்³ரியாதி³மூலகேஸுபி வாரேஸு ஏஸேவ நயோ. இமினாவ நயேன அதி⁴ட்டா²னட்ட²னித்³தே³ஸோபி வித்தா²ரதோ வேதி³தப்³போ³. கேவலஞ்ஹேத்த² அதி⁴ட்டா²தீதி விஸேஸோ, பதிட்டா²தீதி அத்தோ².

க⁴-ங. பரியாதா³னட்ட²பதிட்டா²பகட்ட²னித்³தே³ஸவண்ணனா

202-203. பரியாதா³னட்ட²னித்³தே³ஸே பரியாதி³யதீதி கே²பேதி. பதிட்டா²பகட்ட²னித்³தே³ஸே ஸத்³தோ⁴ ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம் அதி⁴மோக்கே² பதிட்டா²பேதீதி ஸத்³தா⁴ஸம்பன்னோ ‘‘ஸப்³பே³ ஸங்கா²ரா அனிச்சா து³க்கா² அனத்தா’’தி அதி⁴முச்சந்தோ ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம் அதி⁴மோக்கே² பதிட்டா²பேதி. இமினா புக்³க³லவிஸேஸேன இந்த்³ரியபா⁴வனாவிஸேஸோ நித்³தி³ட்டோ². ஸத்³த⁴ஸ்ஸ ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம் அதி⁴மோக்கே² பதிட்டா²பேதீதி ஸத்³தா⁴ஸம்பன்னஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம் தம்யேவ ஸத்³த⁴ம் பதிட்டா²பேதி. ததா² அதி⁴முச்சந்தம் அதி⁴மோக்கே² பதிட்டா²பேதீதி. இமினா இந்த்³ரியபா⁴வனாவிஸேஸேன புக்³க³லவிஸேஸோ நித்³தி³ட்டோ². ஏவம் சித்தம் பக்³க³ண்ஹந்தோ பக்³க³ஹே பதிட்டா²பேதி, ஸதிம் உபட்டா²பேந்தோ உபட்டா²னே பதிட்டா²பேதி, சித்தம் ஸமாத³ஹந்தோ அவிக்கே²பே பதிட்டா²பேதி, அனிச்சம் து³க்க²ம் அனத்தாதி பஸ்ஸந்தோ த³ஸ்ஸனே பதிட்டா²பேதீதி ஸேஸேஸுபி யோஜனா வேதி³தப்³பா³. யோகா³வசரோதி ஸமத²யோகே³, விபஸ்ஸனாயோகே³ வா அவசரதீதி யோகா³வசரோ. அவசரதீதி பவிஸித்வா சரதீதி.

சதுத்த²ஸுத்தந்தனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

5. இந்த்³ரியஸமோதா⁴னவண்ணனா

204. இதா³னி ஸமாதி⁴ம் பா⁴வயதோ விபஸ்ஸனம் பா⁴வயதோ ச இந்த்³ரியஸமோதா⁴னம் த³ஸ்ஸேதுகாமோ பட²மம் தாவ உபட்டா²னகோஸல்லப்பபே⁴த³ம் நித்³தி³ஸிதும் புது²ஜ்ஜனோ ஸமாதி⁴ம் பா⁴வேந்தோதிஆதி³மாஹ. தத்த² புது²ஜ்ஜனோ ஸமாதி⁴ம் பா⁴வேந்தோதி நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யம் ஸமாதி⁴ம் பா⁴வேந்தோ. ஸேக்க²ஸ்ஸ வீதராக³ஸ்ஸ ச பன லோகுத்தரோபி ஸமாதி⁴ லப்³ப⁴தி. ஆவஜ்ஜிதத்தாதி கஸிணாதி³னிமித்தஸ்ஸ ஆவஜ்ஜிதத்தா, கஸிணாதி³பரிகம்மம் கத்வா தத்த² உப்பாதி³தனிமித்தத்தாதி வுத்தம் ஹோதி. ஆரம்மணூபட்டா²னகுஸலோதி தஸ்ஸ உப்பாதி³தஸ்ஸ நிமித்தஸ்ஸேவ உபட்டா²னே குஸலோ. ஸமத²னிமித்தூபட்டா²னகுஸலோதி அச்சாரத்³த⁴வீரியதாதீ³ஹி உத்³த⁴தே சித்தே பஸ்ஸத்³தி⁴ஸமாதி⁴உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³பா⁴வனாவஸேன சித்தோபஸமனிமித்தஸ்ஸ உபட்டா²னே குஸலோ. பக்³க³ஹனிமித்தூபட்டா²னகுஸலோதி அதிஸிதி²லவீரியதாதீ³ஹி லீனே சித்தே த⁴ம்மவிசயவீரியபீதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³பா⁴வனாவஸேன சித்தபக்³க³ஹனிமித்தஸ்ஸ உபட்டா²னே குஸலோ. அவிக்கே²பூபட்டா²னகுஸலோதி அனுத்³த⁴தாலீனசித்தஸ்ஸ ஸம்பயுத்தஸ்ஸ ஸமாதி⁴ஸ்ஸ உபட்டா²னே குஸலோ. ஓபா⁴ஸூபட்டா²னகுஸலோதி பஞ்ஞாபயோக³மந்த³தாய நிரஸ்ஸாதே³ சித்தே அட்ட²ஸம்வேக³வத்து²பச்சவேக்க²ணேன சித்தம் ஸம்வேஜேத்வா ஞாணோபா⁴ஸஸ்ஸ உபட்டா²னே குஸலோ. அட்ட² ஸம்வேக³வத்தூ²னி நாம ஜாதிஜராப்³யாதி⁴மரணானி சத்தாரி, அபாயது³க்க²ம் பஞ்சமம், அதீதே வட்டமூலகம் து³க்க²ம், அனாக³தே வட்டமூலகம் து³க்க²ம், பச்சுப்பன்னே ஆஹாரபரியேட்டி²மூலகம் து³க்க²ந்தி. ஸம்பஹம்ஸனூபட்டா²னகுஸலோதி உபஸமஸுகா²னதி⁴க³மேன நிரஸ்ஸாதே³ சித்தே பு³த்³த⁴த⁴ம்மஸங்க⁴கு³ணானுஸ்ஸரணேன சித்தம் பஸாதே³ந்தோ ஸம்பஹம்ஸனஸ்ஸ உபட்டா²னே குஸலோ. உபேக்கூ²பட்டா²னகுஸலோதி உத்³த⁴தாதி³தோ³ஸவிரஹிதே சித்தே நிக்³க³ஹபக்³க³ஹாதீ³ஸு ப்³யாபாராபா⁴வகரணேன உபேக்கா²ய உபட்டா²னே குஸலோ. ஸேக்கோ²தி திஸ்ஸோ ஸிக்கா² ஸிக்க²தீதி ஸேக்கோ². ஏகத்தூபட்டா²னகுஸலோதி ஸக்காயதி³ட்டா²தீ³னம் பஹீனத்தா நேக்க²ம்மாதி³னோ ஏகத்தஸ்ஸ உபட்டா²னே குஸலோ.

வீதராகோ³தி ஸப்³ப³ஸோ பஹீனராக³த்தா வீதராகோ³ கீ²ணாஸவோ. ஞாணூபட்டா²னகுஸலோதி அரஹா த⁴ம்மேஸு விக³தஸம்மோஹத்தா தத்த² தத்த² அஸம்மோஹஞாணஸ்ஸ உபட்டா²னே குஸலோ. விமுத்தூபட்டா²னகுஸலோதி அரஹத்தப²லவிமுத்தியா உபட்டா²னே குஸலோ. விமுத்தீதி ஹி ஸப்³ப³கிலேஸேஹி விமுத்தத்தா அரஹத்தப²லவிமுத்தி அதி⁴ப்பேதா.

205. விபஸ்ஸனாபா⁴வனாய உபட்டா²னானுபட்டா²னேஸு அனிச்சதோதிஆதீ³னி நிச்சதோதிஆதீ³னி ச ஸீலகதா²யம் வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³பா³னி. பாட²தோ பன ‘‘ஆயூஹனானுபட்டா²னகுஸலோ விபரிணாமூபட்டா²னகுஸலோ அனிமித்தூபட்டா²னகுஸலோ நிமித்தானுபட்டா²னகுஸலோ அப்பணிஹிதூபட்டா²னகுஸலோ பணிதி⁴அனுபட்டா²னகுஸலோ அபி⁴னிவேஸானுபட்டா²னகுஸலோ’’தி ஏதேஸு ஸாமிவசனேன ஸமாஸபத³ச்சே²தோ³ காதப்³போ³. ஸேஸேஸு பன நிஸ்ஸக்கவசனேன பாடோ².

206. ஸுஞ்ஞதூபட்டா²னகுஸலோதி பனேத்த² ஸுஞ்ஞதோ உபட்டா²னகுஸலோதி வா ஸுஞ்ஞதாய உபட்டா²னகுஸலோதி வா பத³ச்சே²தோ³ காதப்³போ³. யஸ்மா பன நிப்³பி³தா³விராக³னிரோத⁴படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸனா அதி⁴பஞ்ஞாத⁴ம்மவிபஸ்ஸனா யதா²பூ⁴தஞாணத³ஸ்ஸனம் படிஸங்கா²னுபஸ்ஸனா விவட்டனானுபஸ்ஸனாதி இமா அட்ட² மஹாவிபஸ்ஸனா அத்தனோ ஸபா⁴வவிஸேஸேன விஸேஸிதா, ந ஆரம்மணவிஸேஸேன, தஸ்மா இமாஸம் அட்ட²ன்னம் ‘‘அனிச்சதோ உபட்டா²னகுஸலோ ஹோதீ’’திஆதீ³னி வசனானி விய ‘‘நிப்³பி³தா³தோ உபட்டா²னகுஸலோ ஹோதீ’’திஆதீ³னி வசனானி ந யுஜ்ஜந்தி. தஸ்மா ஏவ இமா அட்ட² ந யோஜிதா. ஆதீ³னவானுபஸ்ஸனா பன ‘‘ஸுஞ்ஞதூபட்டா²னகுஸலோ ஹோதி, அபி⁴னிவேஸானுபட்டா²னகுஸலோ ஹோதீ’’தி இமினா யுக³லகவசனேனேவ அத்த²தோ ‘‘ஆதீ³னவதோ உபட்டா²னகுஸலோ ஹோதி, ஆலயாபி⁴னிவேஸானுபட்டா²னகுஸலோ ஹோதீ’’தி யோஜிதாவ ஹோதீதி ஸரூபேன ந யோஜிதா. இதி புரிமா ச அட்ட², அயஞ்ச ஆதீ³னவானுபஸ்ஸனாதி அட்டா²ரஸஸு மஹாவிபஸ்ஸனாஸு இமா நவ அயோஜேத்வா இதரா ஏவ நவ யோஜிதாதி வேதி³தப்³பா³. ஞாணூபட்டா²னகுஸலோதி ஸேக்கோ² விபஸ்ஸனூபக்கிலேஸானம் அபா⁴வதோ விபஸ்ஸனாபா⁴வனாய ஞாணஸ்ஸ உபட்டா²னே குஸலோ. ஸமாதி⁴பா⁴வனாய பன நிகந்திஸப்³பா⁴வதோ ஞாணூபட்டா²னே குஸலோதி ந வுத்தோ.

விஸஞ்ஞோகூ³பட்டா²னகுஸலோதி ‘‘காமயோக³விஸஞ்ஞோகோ³ ப⁴வயோக³விஸஞ்ஞோகோ³ தி³ட்டி²யோக³விஸஞ்ஞோகோ³ அவிஜ்ஜாயோக³விஸஞ்ஞோகோ³’’தி (தீ³. நி. 3.312) சதுதா⁴ வுத்தஸ்ஸ விஸஞ்ஞோக³ஸ்ஸ உபட்டா²னே குஸலோ. ஸஞ்ஞோகா³னுபட்டா²னகுஸலோதி காமயோக³ப⁴வயோக³தி³ட்டி²யோகா³விஜ்ஜாயோக³வஸேன சதுதா⁴ வுத்தஸ்ஸ ஸஞ்ஞோக³ஸ்ஸ அனுபட்டா²னே குஸலோ. நிரோதூ⁴பட்டா²னகுஸலோதி ‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, கீ²ணாஸவஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ நிப்³பா³னனின்னம் சித்தம் ஹோதி நிப்³பா³னபோணம் நிப்³பா³னபப்³பா⁴ரம் விவேகட்ட²ம் நேக்க²ம்மாபி⁴ரதம் ப்³யந்தீபூ⁴தம் ஸப்³ப³ஸோ ஆஸவட்டா²னியேஹி த⁴ம்மேஹீ’’தி (அ. நி. 10.90; படி. ம. 2.44 அத்த²தோ ஸமானம்) வுத்தகீ²ணாஸவப³லவஸேன நிப்³பா³னனின்னசித்தத்தா கீ²ணாஸவோவ நிரோத⁴ஸங்கா²தஸ்ஸ நிப்³பா³னஸ்ஸ உபட்டா²னே குஸலோ.

ஆரம்மணூபட்டா²னகுஸலவஸேனாதிஆதீ³ஸு குஸலந்தி ஞாணம். ஞாணம்பி ஹி குஸலபுக்³க³லயோக³தோ குஸலம் யதா² பண்டி³தபுக்³க³லயோக³தோ ‘‘பண்டி³தா த⁴ம்மா’’தி (த⁴. ஸ. து³கமாதிகா 103). தஸ்மா கோஸல்லவஸேனாதி அத்தோ².

207. இதா³னி சதுஸட்டி²யா ஆகாரேஹீதிஆதி³ ஞாணகதா²யம் (படி. ம. 1.107) வுத்தம்பி இந்த்³ரியகதா²ஸம்ப³ந்தே⁴ன இதா⁴னேத்வா வுத்தம். தம் ஹேட்டா² வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம்.

208. புன ஸமந்தசக்கு²ஸம்ப³ந்தே⁴ன இந்த்³ரியவிதா⁴னம் வத்துகாமோ ந தஸ்ஸ அத்³தி³ட்ட²மித⁴த்தி² கிஞ்சீதிஆதி³மாஹ. தத்த² ஸமந்தசக்கூ²தி ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணம். பஞ்ஞிந்த்³ரியஸ்ஸ வஸேனாதிஆதி³னா பஞ்சன்னம் இந்த்³ரியானம் அவியோகி³தம் த³ஸ்ஸேதி. ஸத்³த³ஹந்தோ பக்³க³ண்ஹாதீதிஆதீ³ஹி ஏகேகிந்த்³ரியமூலகேஹி பஞ்சஹி சதுக்கேஹி பஞ்சன்னம் இந்த்³ரியானம் நின்னபயோக³காலே வா மக்³க³க்க²ணே வா ஏகரஸபா⁴வம் அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயபா⁴வஞ்ச த³ஸ்ஸேதி. ஸத்³த³ஹிதத்தா பக்³க³ஹிதந்திஆதீ³ஹி ஏகேகிந்த்³ரியமூலகேஹி பஞ்சஹி சதுக்கேஹி பஞ்சன்னம் இந்த்³ரியானம் நிப்³ப³த்திகாலே வா ப²லகாலே வா ஏகரஸபா⁴வம் அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயபா⁴வஞ்ச த³ஸ்ஸேதி. புன பு³த்³த⁴சக்கு²ஸம்ப³ந்தே⁴ன இந்த்³ரியவிதா⁴னம் வத்துகாமோ யம் பு³த்³த⁴சக்கூ²திஆதி³மாஹ. தத்த² பு³த்³த⁴சக்கூ²தி இந்த்³ரியபரோபரியத்தஞாணம் ஆஸயானுஸயஞாணஞ்ச. பு³த்³த⁴ஞாணந்தி ச இத³ம் ததே³வ த்³வயம், ஸேஸம் ஹேட்டா² வுத்தத்த²மேவாதி.

இந்த்³ரியஸமோதா⁴னவண்ணனா நிட்டி²தா.

ஸத்³த⁴ம்மப்பகாஸினியா படிஸம்பி⁴தா³மக்³க³-அட்ட²கதா²ய

இந்த்³ரியகதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.