1. ஸச்சவாரவண்ணனா
39. புன த⁴ம்மசக்கப்பவத்தனஸுத்தந்தமேவ புப்³ப³ங்க³மம் கத்வா கதி²தாய த⁴ம்மசக்ககதா²ய அபுப்³ப³த்தா²னுவண்ணனா. தத்த² து³க்க²வத்து²காதி ஏகாபி⁴ஸமயவஸேன து³க்க²ம் வத்து² ஏதேஸந்தி து³க்க²வத்து²கா. ததே³வ து³க்க²ம் விஸேஸேத்வா ஸச்சவத்து²காதிஆதி³மாஹ. தத்த² ஸச்சம் ஆரம்மணம் உபத்த²ம்போ⁴ ஏதேஸந்தி ஸச்சாரம்மணா. ஸச்சம் கோ³சரோ விஸயோ ஏதேஸந்தி ஸச்சகோ³சரா. ஸச்சஸங்க³ஹிதாதி மக்³க³ஸச்சேன ஸங்க³ஹிதா. ஸச்சபரியாபன்னாதி மக்³க³ஸச்சாயத்தா. ஸச்சே ஸமுதா³க³தாதி து³க்க²பரிஜானனேன து³க்க²ஸச்சே ஸமுப்பன்னா. ததா² தத்தே²வ டி²தா பதிட்டி²தா ச.
40. இதா³னி ‘‘பவத்திதே ச ப⁴க³வதா த⁴ம்மசக்கே’’தி வுத்தம் த⁴ம்மசக்கம் நித்³தி³ஸிதுகாமோ த⁴ம்மசக்கந்திஆதி³மாஹ. தத்த² து³வித⁴ம் த⁴ம்மசக்கம் படிவேத⁴த⁴ம்மசக்கம் தே³ஸனாத⁴ம்மசக்கஞ்ச. படிவேத⁴த⁴ம்மசக்கம் போ³தி⁴பல்லங்கே, தே³ஸனாத⁴ம்மசக்கம் இஸிபதனே. த⁴ம்மஞ்ச பவத்தேதி சக்கஞ்சாதி படிவேத⁴த⁴ம்மசக்கம் வுத்தம், சக்கஞ்ச பவத்தேதி த⁴ம்மஞ்சாதி தே³ஸனாத⁴ம்மசக்கம். கத²ம்? ப⁴க³வா ஹி போ³தி⁴பல்லங்கே நிஸின்னோ மக்³க³க்க²ணே இந்த்³ரியப³லபோ³ஜ்ஜ²ங்க³மக்³க³ங்கா³தி³பே⁴த³ம் த⁴ம்மஞ்ச பவத்தேதி, ஸோயேவ ச த⁴ம்மோ கிலேஸஸத்துகா⁴தாய பவத்தனதோ பஹரணசக்கம் வியாதி சக்கஞ்ச. த⁴ம்மம் பவத்தேந்தோயேவ ப⁴க³வா தம் சக்கம் பவத்தேதி நாம. ஏதேன த⁴ம்மோயேவ சக்கந்தி கம்மதா⁴ரயஸமாஸதா வுத்தா ஹோதி. இஸிபதனே நிஸின்னோ ப⁴க³வா த⁴ம்மதே³ஸனக்க²ணே வேனேய்யஸந்தானே கிலேஸஸத்துகா⁴தாய பவத்தனதோ பஹரணசக்கஸதி³ஸம் தே³ஸனாசக்கஞ்ச பவத்தேதி, வேனேய்யஸந்தானே இந்த்³ரியப³லபோ³ஜ்ஜ²ங்க³மக்³க³ங்கா³தி³பே⁴த³ம் த⁴ம்மசக்கஞ்ச பவத்தேதி. ஏதேன த⁴ம்மோ ச சக்கஞ்ச த⁴ம்மசக்கந்தி த்³வந்த³ஸமாஸதா வுத்தா ஹோதி. யஸ்மா பன பவத்தகே ஸதி பவத்தனா நாம ஹோதி, தஸ்மா ஸப்³ப³த்தா²பி ‘‘பவத்தேதீ’’தி வுத்தம், பவத்தனட்டே²ன பன ‘‘சக்க’’ந்தி வுத்தம் ஹோதீதி வேதி³தப்³ப³ம். த⁴ம்மேன பவத்தேதீதி த⁴ம்மசக்கந்திஆதீ³னி தே³ஸனாத⁴ம்மசக்கமேவ ஸந்தா⁴ய வுத்தானீதி வேதி³தப்³பா³னி.
தத்த² த⁴ம்மேன பவத்தேதீதி யதா²ஸபா⁴வத்தா த⁴ம்மேன பவத்தம் சக்கந்தி த⁴ம்மசக்கந்தி வுத்தம் ஹோதி. த⁴ம்மசரியாய பவத்தேதீதி வேனேய்யஸந்தானே த⁴ம்மத்தா²ய பவத்தம் சக்கந்தி த⁴ம்மசக்கந்தி வுத்தம் ஹோதி. த⁴ம்மே டி²தோதிஆதீ³ஹி ப⁴க³வதோ த⁴ம்மபூ⁴ததா த⁴ம்மஸ்ஸாமிதா ச வுத்தா ஹோதி. யதா²ஹ – ‘‘ஸோ ஹாவுஸோ, ப⁴க³வா ஜானம் ஜானாதி பஸ்ஸம் பஸ்ஸதி சக்கு²பூ⁴தோ ஞாணபூ⁴தோ த⁴ம்மபூ⁴தோ ப்³ரஹ்மபூ⁴தோ வத்தா பவத்தா அத்த²ஸ்ஸ நின்னேதா அமதஸ்ஸ தா³தா த⁴ம்மஸ்ஸாமீ ததா²க³தோ’’தி (ம. நி. 1.203). தஸ்மா தேஹி த⁴ம்மஸ்ஸ சக்கந்தி த⁴ம்மசக்கந்தி வுத்தம் ஹோதி. டி²தோதி விஸயீபா⁴வேன டி²தோ. பதிட்டி²தோதி அசலபா⁴வேன பதிட்டி²தோ. வஸிப்பத்தோதி இஸ்ஸரபா⁴வம் பத்தோ. பாரமிப்பத்தோதி கோடிப்பத்தோ. வேஸாரஜ்ஜப்பத்தோதி விஸாரத³பா⁴வம் பத்தோ. த⁴ம்மே பதிட்டா²பேந்தோதிஆதீ³ஹி வேனேய்யஸந்தானமபேக்கி²த்வா வுத்தேஹி பன வசனேஹி த⁴ம்மஸ்ஸாமிதாய ச த⁴ம்மத்தா²ய சக்கந்தி வுத்தம் ஹோதி. த⁴ம்மம் ஸக்கரோந்தோதிஹஆதீ³ஹி த⁴ம்மத்தா²ய சக்கந்தி வுத்தம் ஹோதி. யோ ஹி த⁴ம்மம் ஸக்காராதி³வஸேன பவத்தேதி, ஸோ த⁴ம்மத்த²ம் பவத்தேதி. த⁴ம்மம் ஸக்கரோந்தோதி யதா² கதோ ஸோ த⁴ம்மோ ஸுகதோ ஹோதி, ஏவமேவ நம் கரோந்தோ. த⁴ம்மம் க³ரும் கரோந்தோதி தஸ்மிம் கா³ரவுப்பத்தியா தம் க³ரும் கரோந்தோ. த⁴ம்மம் மானேந்தோதி த⁴ம்மம் பியஞ்ச பா⁴வனீயஞ்ச கத்வா விஹரந்தோ. த⁴ம்மம் பூஜேந்தோதி தம் அபதி³ஸித்வா தே³ஸனாபடிபத்திபூஜாய பூஜம் கரோந்தோ. த⁴ம்மம் அபசாயமானோதி தஸ்ஸேவ த⁴ம்மஸ்ஸ ஸக்காரக³ருகாரேஹி நீசவுத்திதம் கரோந்தோ. த⁴ம்மத்³த⁴ஜோ த⁴ம்மகேதூதி தம் த⁴ம்மம் த⁴ஜமிவ புரக்க²த்வா கேதுமிவ ச உக்கி²பித்வா பவத்தியா த⁴ம்மத்³த⁴ஜோ த⁴ம்மகேது ச ஹுத்வாதி அத்தோ². த⁴ம்மாதி⁴பதேய்யோதி த⁴ம்மாதி⁴பதிதோ ஆக³தோ பா⁴வனாத⁴ம்மவஸேனேவ ச ஸப்³ப³கிரியானம் கரணேன த⁴ம்மாதி⁴பதேய்யோ ஹுத்வா. தம் கோ² பன த⁴ம்மசக்கம் அப்படிவத்தியந்தி கேனசி நிவத்தேதும் அஸக்குணேய்யதாய அப்படிஹதபவத்திதா வுத்தா. தஸ்மா ஸோ த⁴ம்மோ பவத்தனட்டே²ன சக்கந்தி வுத்தம் ஹோதி.
ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம் த⁴ம்மோ, தம் த⁴ம்மம் பவத்தேதீதி வேனேய்யஸந்தானே மக்³க³ஸம்பயுத்தஸத்³தி⁴ந்த்³ரியுப்பாத³னேன தம் ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம் த⁴ம்மம் பவத்தேதீதி அத்தோ². ஏஸேவ நயோ ஸேஸேஸுபி. ஸச்சாதி ஸச்சஞாணானி. விபஸ்ஸனா ச விஜ்ஜா ச மக்³க³ஞாணமேவ. அனுப்பாதே³ ஞாணந்தி அரஹத்தப²லே ஞாணம். தம்பி வேனேய்யஸந்தானே பவத்தேதியேவ, நிப்³பா³னஞ்ச படிவேத⁴ம் கரோந்தோ பவத்தேதியேவ நாம.
ஸமுத³யவாராதீ³ஸு ஸமுத³யவத்து²கா நிரோத⁴வத்து²கா மக்³க³வத்து²காதி விஸேஸபத³ம் த³ஸ்ஸேத்வா ஸங்கி²த்தா. ஏத்தா²பி வுத்தஸதி³ஸம் பட²மம் வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம்.