6. க³திகதா²

க³திகதா²வண்ணனா

231. இதா³னி தஸ்ஸா விமோக்கு²ப்பத்தியா ஹேதுபூ⁴தம் ஹேதுஸம்பத்திம் த³ஸ்ஸேந்தேன கதி²தாய க³திகதா²ய அபுப்³ப³த்தா²னுவண்ணனா. து³ஹேதுகபடிஸந்தி⁴கஸ்ஸாபி ஹி ‘‘நத்தி² ஜா²னம் அபஞ்ஞஸ்ஸா’’தி (த⁴. ப. 372) வசனதோ ஜா²னம்பி ந உப்பஜ்ஜதி, கிம் பன விமோக்கோ². தத்த² க³திஸம்பத்தியாதி நிரயதிரச்சா²னயோனிபேத்திவிஸயமனுஸ்ஸதே³வஸங்கா²தாஸு பஞ்சஸு க³தீஸு மனுஸ்ஸதே³வஸங்கா²தாய க³திஸம்பத்தியா. ஏதேன புரிமா திஸ்ஸோ க³திவிபத்தியோ படிக்கி²பதி. க³தியா ஸம்பத்தி க³திஸம்பத்தி, ஸுக³தீதி வுத்தம் ஹோதி. க³தீதி ச ஸஹோகாஸா க²ந்தா⁴. பஞ்சஸு ச க³தீஸு பேத்திவிஸயக்³க³ஹணேனேவ அஸுரகாயோபி க³ஹிதோ. தே³வாதி ச² காமாவசரதே³வா ப்³ரஹ்மானோ ச. தே³வக்³க³ஹணேன அஸுராபி ஸங்க³ஹிதா. ஞாணஸம்பயுத்தேதி ஞாணஸம்பயுத்தபடிஸந்தி⁴க்க²ணே. க²ணோபி ஹி ஞாணஸம்பயுத்தயோகே³ன தேனேவ வோஹாரேன வுத்தோதி வேதி³தப்³போ³. கதினம் ஹேதூனந்தி அலோபா⁴தோ³ஸாமோஹஹேதூஸு கதினம் ஹேதூனம். உபபத்தீதி உபபஜ்ஜனம், நிப்³ப³த்தீதி அத்தோ².

யஸ்மா பன ஸுத்³த³குலஜாதாபி திஹேதுகா ஹோந்தி, தஸ்மா தே ஸந்தா⁴ய பட²மபுச்சா². யஸ்மா ச யேபு⁴ய்யேன மஹாபுஞ்ஞா தீஸு மஹாஸாலகுலேஸு ஜாயந்தி, தஸ்மா தேஸம் திண்ணம் குலானம் வஸேன திஸ்ஸோ புச்சா². பாடோ² பன ஸங்கி²த்தோ. மஹதீ ஸாலா ஏதேஸந்தி மஹாஸாலா, மஹாக⁴ரா மஹாவிப⁴வாதி அத்தோ². அத² வா மஹா ஸாரோ ஏதேஸந்தி மஹாஸாராதி வத்தப்³பே³ ர-காரஸ்ஸ ல-காரம் கத்வா ‘‘மஹாஸாலா’’தி வுத்தம். க²த்தியா மஹாஸாலா, க²த்தியேஸு வா மஹாஸாலாதி க²த்தியமஹாஸாலா. ஸேஸேஸுபி ஏஸேவ நயோ. தத்த² யஸ்ஸ க²த்தியஸ்ஸ கே³ஹே பச்சி²மந்தேன கோடிஸதம் த⁴னம் நிதா⁴னக³தம் ஹோதி, கஹாபணானஞ்ச வீஸதி அம்ப³ணானி தி³வஸம் வலஞ்ஜே நிக்க²மந்தி, அயம் க²த்தியமஹாஸாலோ நாம. யஸ்ஸ ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ கே³ஹே பச்சி²மந்தேன அஸீதிகோடித⁴னம் நிதா⁴னக³தம் ஹோதி, கஹாபணானஞ்ச த³ஸ அம்ப³ணானி தி³வஸம் வலஞ்ஜே நிக்க²மந்தி, அயம் ப்³ராஹ்மணமஹாஸாலோ நாம. யஸ்ஸ க³ஹபதிஸ்ஸ கே³ஹே பச்சி²மந்தேன சத்தாலீஸகோடித⁴னம் நிதா⁴னக³தம் ஹோதி, கஹாபணானஞ்ச பஞ்ச அம்ப³ணானி தி³வஸம் வலஞ்ஜே நிக்க²மந்தி, அயம் க³ஹபதிமஹாஸாலோ நாம.

ரூபாவசரானம் அரூபாவசரானஞ்ச ஏகந்ததிஹேதுகத்தா ‘‘ஞாணஸம்பயுத்தே’’தி ந வுத்தம், மனுஸ்ஸேஸு பன து³ஹேதுகாஹேதுகானஞ்ச ஸப்³பா⁴வதோ, காமாவசரேஸு தே³வேஸு து³ஹேதுகானஞ்ச ஸப்³பா⁴வதோ ஸேஸேஸு ‘‘ஞாணஸம்பயுத்தே’’தி வுத்தம். ஏத்த² ச காமாவசரதே³வா பஞ்சகாமகு³ணரதியா கீளந்தி, ஸரீரஜுதியா ச ஜோதந்தீதி தே³வா, ரூபாவசரப்³ரஹ்மானோ ஜா²னரதியா கீளந்தி, ஸரீரஜுதியா ச ஜோதந்தீதி தே³வா, அரூபாவசரப்³ரஹ்மானோ ஜா²னரதியா கீளந்தி, ஞாணஜுதியா ச ஜோதந்தீதி தே³வா.

232. குஸலகம்மஸ்ஸ ஜவனக்க²ணேதி அதீதஜாதியா இத⁴ திஹேதுகபடிஸந்தி⁴ஜனகஸ்ஸ திஹேதுககாமாவசரகுஸலகம்மஸ்ஸ ச ஜவனவீதி²யம் புனப்புனம் உப்பத்திவஸேன ஸத்தவாரம் ஜவனக்க²ணே, பவத்தனகாலேதி அத்தோ². தயோ ஹேதூ குஸலாதி அலோபோ⁴ குஸலஹேது அதோ³ஸோ குஸலஹேது அமோஹோ குஸலஹேது. தஸ்மிம் க²ணே ஜாதசேதனாயாதி தஸ்மிம் வுத்தக்க²ணேயேவ ஜாதாய குஸலசேதனாய. ஸஹஜாதபச்சயா ஹோந்தீதி உப்பஜ்ஜமானா ச ஸஹஉப்பாத³னபா⁴வேன உபகாரகா ஹோந்தி. தேன வுச்சதீதி தேன ஸஹஜாதபச்சயபா⁴வேனேவ வுச்சதி. குஸலமூலபச்சயாபி ஸங்கா²ராதி ஏகசித்தக்க²ணிகபச்சயாகாரனயேன வுத்தம். ‘‘ஸங்கா²ரா’’தி ச ப³ஹுவசனேன தத்த² ஸங்கா²ரக்க²ந்த⁴ஸங்க³ஹிதா ஸப்³பே³ சேதஸிகா க³ஹிதாதி வேதி³தப்³ப³ம். அபிஸத்³தே³ன ஸங்கா²ரபச்சயாபி குஸலமூலானீதிபி வுத்தம் ஹோதி.

நிகந்திக்க²ணேதி அத்தனோ விபாகம் தா³தும் பச்சுபட்டி²தகம்மே வா ததா² பச்சுபட்டி²தகம்மேன உபட்டா²பிதே கம்மனிமித்தே வா க³தினிமித்தே வா உப்பஜ்ஜமானானம் நிகந்திக்க²ணே. நிகந்தீதி நிகாமனா பத்த²னா. ஆஸன்னமரணஸ்ஸ ஹி மோஹேன ஆகுலசித்தத்தா அவீசிஜாலாயபி நிகந்தி உப்பஜ்ஜதி, கிம் பன ஸேஸேஸு நிமித்தேஸு. த்³வே ஹேதூதி லோபோ⁴ அகுஸலஹேது மோஹோ அகுஸலஹேது. ப⁴வனிகந்தி பன படிஸந்தி⁴அனந்தரம் பவத்தப⁴வங்க³வீதி²தோ வுட்டி²தமத்தஸ்ஸேவ அத்தனோ க²ந்த⁴ஸந்தானம் ஆரப்³ப⁴ ஸப்³பே³ஸம்பி உப்பஜ்ஜதி. ‘‘யஸ்ஸ வா பன யத்த² அகுஸலா த⁴ம்மா ந உப்பஜ்ஜித்த², தஸ்ஸ தத்த² குஸலா த⁴ம்மா ந உப்பஜ்ஜித்தா²தி ஆமந்தா’’தி ஏவமாதி³ இத³மேவ ஸந்தா⁴ய வுத்தம். தஸ்மிம் க²ணே ஜாதசேதனாயாதி அகுஸலசேதனாய.

படிஸந்தி⁴க்க²ணேதி தேன கம்மேன க³ஹிதபடிஸந்தி⁴க்க²ணே. தயோ ஹேதூதி அலோபோ⁴ அப்³யாகதஹேது அதோ³ஸோ அப்³யாகதஹேது அமோஹோ அப்³யாகதஹேது. தஸ்மிம் க²ணே ஜாதசேதனாயாதி விபாகாப்³யாகதசேதனாய. நாமரூபபச்சயாபி விஞ்ஞாணந்தி ஏத்த² தஸ்மிம் படிஸந்தி⁴க்க²ணே தயோ விபாகஹேதூ ஸேஸசேதஸிகா ச நாமம், ஹத³யவத்து² ரூபம். ததோ நாமரூபபச்சயதோபி படிஸந்தி⁴விஞ்ஞாணம் பவத்ததி. விஞ்ஞாணபச்சயாபி நாமரூபந்தி ஏத்தா²பி நாமம் வுத்தப்பகாரமேவ, ரூபம் பன இத⁴ ஸஹேதுகமனுஸ்ஸபடிஸந்தி⁴யா அதி⁴ப்பேதத்தா க³ப்³ப⁴ஸேய்யகானம் வத்து²த³ஸகம் காயத³ஸகம் பா⁴வத³ஸகந்தி ஸமதிம்ஸ ரூபானி, ஸம்ஸேத³ஜானம் ஓபபாதிகானஞ்ச பரிபுண்ணாயதனானம் சக்கு²த³ஸகம் ஸோதத³ஸகம் கா⁴னத³ஸகம் ஜிவ்ஹாத³ஸகஞ்சாதி ஸமஸத்ததி ரூபானி. தம் வுத்தப்பகாரம் நாமரூபம் படிஸந்தி⁴க்க²ணே படிஸந்தி⁴விஞ்ஞாணபச்சயா பவத்ததி.

பஞ்சக்க²ந்தா⁴தி ஏத்த² படிஸந்தி⁴சித்தேன படிஸந்தி⁴க்க²ணே லப்³ப⁴மானானி ரூபானி ரூபக்க²ந்தோ⁴, ஸஹஜாதா வேத³னா வேத³னாக்க²ந்தோ⁴, ஸஞ்ஞா ஸஞ்ஞாக்க²ந்தோ⁴, ஸேஸசேதஸிகா ஸங்கா²ரக்க²ந்தோ⁴, படிஸந்தி⁴சித்தம் விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴. ஸஹஜாதபச்சயா ஹோந்தீதி சத்தாரோ அரூபினோ க²ந்தா⁴ அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸஹஜாதபச்சயா ஹோந்தி, ரூபக்க²ந்தே⁴ சத்தாரோ மஹாபூ⁴தா அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸஹஜாதபச்சயா ஹோந்தி, அரூபினோ க²ந்தா⁴ ச ஹத³யரூபஞ்ச அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸஹஜாதபச்சயா ஹோந்தி, மஹாபூ⁴தாபி உபாதா³ரூபானம் ஸஹஜாதபச்சயா ஹோந்தி. அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயா ஹோந்தீதி அஞ்ஞமஞ்ஞம் உப்பாத³னுபத்த²ம்ப⁴னபா⁴வேன உபகாரகா ஹோந்தி, சத்தாரோ அரூபினோ க²ந்தா⁴ ச அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயா ஹோந்தி, சத்தாரோ மஹாபூ⁴தா அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயா ஹோந்தி. நிஸ்ஸயபச்சயா ஹோந்தீதி அதி⁴ட்டா²னாகாரேன நிஸ்ஸயாகாரேன ச உபகாரகா ஹோந்தி, சத்தாரோ அரூபினோ க²ந்தா⁴ ச அஞ்ஞமஞ்ஞம் நிஸ்ஸயபச்சயா ஹோந்தீதி ஸஹஜாதா விய வித்தா²ரேதப்³பா³. விப்பயுத்தபச்சயா ஹோந்தீதி ஏகவத்து²காதி³பா⁴வானுபக³மனேன விப்பயுத்தபா⁴வேன உபகாரகா ஹோந்தி, அரூபினோ க²ந்தா⁴ படிஸந்தி⁴ரூபானம் விப்பயுத்தபச்சயா ஹோந்தி, ஹத³யரூபம் அரூபீனம் க²ந்தா⁴னம் விப்பயுத்தபச்சயோ ஹோதி. ‘‘பஞ்சக்க²ந்தா⁴’’தி ஹேத்த² ஏவம் யதா²லாப⁴வஸேன வுத்தம்.

சத்தாரோ மஹாபூ⁴தாதி ஏத்த² தயோ பச்சயா பட²மம் வுத்தாயேவ. தயோ ஜீவிதஸங்கா²ராதி ஆயு ச உஸ்மா ச விஞ்ஞாணஞ்ச. ஆயூதி ரூபஜீவிதிந்த்³ரியம் அரூபஜீவிதிந்த்³ரியஞ்ச. உஸ்மாதி தேஜோதா⁴து. விஞ்ஞாணந்தி படிஸந்தி⁴விஞ்ஞாணம். ஏதானி ஹி உபரூபரி ஜீவிதஸங்கா²ரம் ஸங்க²ரோந்தி பவத்தேந்தீதி ஜீவிதஸங்கா²ரா. ஸஹஜாதபச்சயா ஹோந்தீதி அரூபஜீவிதிந்த்³ரியம் படிஸந்தி⁴விஞ்ஞாணஞ்ச ஸம்பயுத்தகானம் க²ந்தா⁴னஞ்ச ஹத³யரூபஸ்ஸ ச அஞ்ஞமஞ்ஞஸஹஜாதபச்சயா ஹோந்தி, தேஜோதா⁴து திண்ணம் மஹாபூ⁴தானம் அஞ்ஞமஞ்ஞஸஹஜாதபச்சயோ ஹோதி, உபாதா³ரூபானம் ஸஹஜாதபச்சயோவ, ரூபஜீவிதிந்த்³ரியம் ஸஹஜாதரூபானம் பரியாயேன ஸஹஜாதபச்சயோ ஹோதீதி வேதி³தப்³ப³ம். அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயா ஹோந்தி, நிஸ்ஸயபச்சயா ஹோந்தீதி த்³வயம் அரூபஜீவிதிந்த்³ரியம் படிஸந்தி⁴விஞ்ஞாணஞ்ச ஸம்பயுத்தக²ந்தா⁴னம் அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயா ஹோந்தி. அஞ்ஞமஞ்ஞனிஸ்ஸயபச்சயா ஹோந்தீதி வுத்தனயேனேவ யோஜேத்வா வேதி³தப்³ப³ம். விப்பயுத்தபச்சயா ஹோந்தீதி அரூபஜீவிதிந்த்³ரியம் படிஸந்தி⁴விஞ்ஞாணஞ்ச படிஸந்தி⁴ரூபானம் விப்பயுத்தபச்சயா ஹோந்தி. ரூபஜீவிதிந்த்³ரியம் பன அஞ்ஞமஞ்ஞனிஸ்ஸயவிப்பயுத்தபச்சயத்தே ந யுஜ்ஜதி. தஸ்மா ‘‘தயோ ஜீவிதஸங்கா²ரா’’தி யதா²லாப⁴வஸேன வுத்தம். நாமஞ்ச ரூபஞ்ச வுத்தனயேனேவ சதுபச்சயத்தே யோஜேதப்³ப³ம். சுத்³த³ஸ த⁴ம்மாதி பஞ்சக்க²ந்தா⁴, சத்தாரோ மஹாபூ⁴தா, தயோ ஜீவிதஸங்கா²ரா, நாமஞ்ச ரூபஞ்சாதி ஏவம் க³ணனாவஸேன சுத்³த³ஸ த⁴ம்மா. தேஸஞ்ச உபரி அஞ்ஞேஸஞ்ச ஸஹஜாதாதி³பச்சயபா⁴வோ வுத்தனயோ ஏவ. ஸம்பயுத்தபச்சயா ஹோந்தீதி புன ஏகவத்து²கஏகாரம்மணஏகுப்பாத³ஏகனிரோத⁴ஸங்கா²தேன ஸம்பயுத்தபா⁴வேன உபகாரகா ஹோந்தி.

பஞ்சிந்த்³ரியானீதி ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியாதீ³னி. நாமஞ்சாதி இத⁴ வேத³னாத³யோ தயோ க²ந்தா⁴. விஞ்ஞாணஞ்சாதி படிஸந்தி⁴விஞ்ஞாணம். புன சுத்³த³ஸ த⁴ம்மாதி சத்தாரோ க²ந்தா⁴, பஞ்சிந்த்³ரியானி, தயோ ஹேதூ, நாமஞ்ச விஞ்ஞாணஞ்சாதி ஏவம் க³ணனாவஸேன சுத்³த³ஸ த⁴ம்மா. அட்ட²வீஸதி த⁴ம்மாதி புரிமா ச சுத்³த³ஸ, இமே ச சுத்³த³ஸாதி அட்ட²வீஸதி. இத⁴ ரூபஸ்ஸாபி பவிட்ட²த்தா ஸம்பயுத்தபச்சயம் அபனேத்வா விப்பயுத்தபச்சயோ வுத்தோ.

ஏவம் படிஸந்தி⁴க்க²ணே விஜ்ஜமானஸ்ஸ தஸ்ஸ தஸ்ஸ பச்சயுப்பன்னஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ தம் தம் பச்சயபே⁴த³ம் த³ஸ்ஸேத்வா பட²மம் நித்³தி³ட்டே² ஹேதூ நிக³மேத்வா த³ஸ்ஸேந்தோ இமேஸம் அட்ட²ன்னம் ஹேதூனம் பச்சயா உபபத்தி ஹோதீதி ஆஹ. கம்மாயூஹனக்க²ணே தயோ குஸலஹேதூ, நிகந்திக்க²ணே த்³வே அகுஸலஹேதூ, படிஸந்தி⁴க்க²ணே தயோ அப்³யாகதஹேதூதி ஏவம் அட்ட² ஹேதூ. தத்த² தயோ குஸலஹேதூ, த்³வே அகுஸலஹேதூ ச இத⁴ படிஸந்தி⁴க்க²ணே பவத்தியா உபனிஸ்ஸயபச்சயா ஹோந்தி. தயோ அப்³யாகதஹேதூ யதா²யோக³ம் ஹேதுபச்சயஸஹஜாதபச்சயவஸேன பச்சயா ஹோந்தி. ஸேஸவாரேஸுபி ஏஸேவ நயோ.

அரூபாவசரானம் பன ரூபாபா⁴வா நாமபச்சயாபி விஞ்ஞாணம், விஞ்ஞாணபச்சயாபி நாமந்தி வுத்தம். ரூபமிஸ்ஸகசுத்³த³ஸகோபி ச பரிஹீனோ. தஸ்ஸ பரிஹீனத்தா ‘‘அட்ட²வீஸதி த⁴ம்மா’’தி வாரோ ச ந லப்³ப⁴தி.

233. இதா³னி விமோக்க²ஸ்ஸ பச்சயபூ⁴தம் திஹேதுகபடிஸந்தி⁴ம் த³ஸ்ஸேத்வா தேனேவ ஸம்ப³ந்தே⁴ன து³ஹேதுகபடிஸந்தி⁴விஸேஸஞ்ச த³ஸ்ஸேதுகாமோ க³திஸம்பத்தியா ஞாணவிப்பயுத்தேதிஆதி³மாஹ. குஸலகம்மஸ்ஸ ஜவனக்க²ணேதி அதீதஜாதியா இத⁴ படிஸந்தி⁴ஜனகஸ்ஸ து³ஹேதுககுஸலகம்மஸ்ஸ வுத்தனயேனேவ ஜவனக்க²ணே. த்³வே ஹேதூதி ஞாணவிப்பயுத்தத்தா அலோபோ⁴ குஸலஹேது அதோ³ஸோ குஸலஹேது. த்³வே அப்³யாகதஹேதூபி அலோபா⁴தோ³ஸாயேவ.

சத்தாரி இந்த்³ரியானீதி பஞ்ஞிந்த்³ரியவஜ்ஜானி ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியாதீ³னி சத்தாரி. த்³வாத³ஸ த⁴ம்மாதி பஞ்ஞிந்த்³ரியஸ்ஸ அமோஹஹேதுஸ்ஸ ச பரிஹீனத்தா த்³வாத³ஸ. தேஸம் த்³வின்னம்யேவ பரிஹீனத்தா ச²ப்³பீ³ஸதி. ச²ன்னம் ஹேதூனந்தி த்³வின்னம் குஸலஹேதூனம், த்³வின்னம் அகுஸலஹேதூனம், த்³வின்னம் விபாகஹேதூனந்தி ஏவம் ச²ன்னம் ஹேதூனம். ரூபாரூபாவசரா பனேத்த² ஏகந்ததிஹேதுகத்தா ந க³ஹிதா. ஸேஸம் பட²மவாரே வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். இமஸ்மிம் வாரே து³ஹேதுகபடிஸந்தி⁴யா து³ஹேதுககம்மஸ்ஸேவ வுத்தத்தா திஹேதுககம்மேன து³ஹேதுகபடிஸந்தி⁴ ந ஹோதீதி வுத்தம் ஹோதி. தஸ்மா யம் த⁴ம்மஸங்க³ஹட்ட²கதா²யம் (த⁴. ஸ. அட்ட². 498) திபிடகமஹாத⁴ம்மரக்கி²தத்தே²ரவாதே³ ‘‘திஹேதுககம்மேன படிஸந்தி⁴ திஹேதுகாவ ஹோதி, து³ஹேதுகாஹேதுகா ந ஹோதி. து³ஹேதுககம்மேன து³ஹேதுகாஹேதுகா ஹோதி, திஹேதுகா ந ஹோதீ’’தி வுத்தம், தம் இமாய பாளியா ஸமேதி. யம் பன திபிடகசூளனாக³த்தே²ரஸ்ஸ ச மோரவாபிவாஸிமஹாத³த்தத்தே²ரஸ்ஸ ச வாதே³ஸு ‘‘திஹேதுககம்மேன படிஸந்தி⁴ திஹேதுகாபி ஹோதி து³ஹேதுகாபி, அஹேதுகா ந ஹோதி. து³ஹேதுககம்மேன து³ஹேதுகாபி ஹோதி அஹேதுகாபி, திஹேதுகா ந ஹோதீ’’தி வுத்தம், தம் இமாய பாளியா விருத்³த⁴ம் விய தி³ஸ்ஸதி. இமிஸ்ஸா கதா²ய ஹேதுஅதி⁴காரத்தா அஹேதுகபடிஸந்தி⁴ ந வுத்தாதி.

க³திகதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.