34. நிரோத⁴ஸமாபத்திஞாணனித்³தே³ஸவண்ணனா
83. நிரோத⁴ஸமாபத்திஞாணனித்³தே³ஸே ஸமத²ப³லந்தி காமச்ச²ந்தா³த³யோ பச்சனீகத⁴ம்மே ஸமேதீதி ஸமதோ², ஸோயேவ அகம்பனீயட்டே²ன ப³லம். அனாகா³மிஅரஹந்தானம்யேவ ஸமாதி⁴படிபக்க²ஸ்ஸ காமச்ச²ந்த³ஸ்ஸ பஹானேன ஸமாதி⁴ஸ்மிம் பரிபூரகாரிபா⁴வப்பத்தத்தா தேஸம்யேவ ஸமாதி⁴ ப³லப்பத்தோதி கத்வா ‘‘ஸமத²ப³ல’’ந்தி வுச்சதி, ந அஞ்ஞேஸம். ஸமாதி⁴ப³லந்திபி பாடோ². விபஸ்ஸனாப³லந்தி அனிச்சாதி³வஸேன விவிதே⁴ஹி ஆகாரேஹி த⁴ம்மே பஸ்ஸதீதி விபஸ்ஸனா, ஸாயேவ அகம்பனீயட்டே²ன ப³லம். தேஸம்யேவ உபி⁴ன்னம் ப³லப்பத்தம் விபஸ்ஸனாஞாணம். தத்த² ஸமத²ப³லம் அனுபுப்³பே³ன சித்தஸந்தானவூபஸமனத்த²ம் நிரோதே⁴ ச படிபாத³னத்த²ம், விபஸ்ஸனாப³லம் பவத்தே ஆதீ³னவத³ஸ்ஸனத்த²ம் நிரோதே⁴ ச ஆனிஸம்ஸத³ஸ்ஸனத்த²ம்.
நீவரணேதி நிமித்தத்தே² பு⁴ம்மவசனம், நீவரணனிமித்தம் நீவரணபச்சயாதி அத்தோ². கரணத்தே² வா பு⁴ம்மவசனம், நீவரணேனாதி அத்தோ². ந கம்பதீதி ஜா²னஸமங்கீ³புக்³க³லோ. அத² வா ஜா²னந்தி ஜா²னங்கா³னம் அதி⁴ப்பேதத்தா பட²மேன ஜா²னேன தம்ஸம்பயுத்தஸமாதி⁴ நீவரணே ந கம்பதி. அயமேவ சேத்த² யோஜனா க³ஹேதப்³பா³. உத்³த⁴ச்சே சாதி உத்³த⁴ச்சஸஹக³தசித்துப்பாதே³ உத்³த⁴ச்சே ச. உத்³த⁴ச்சந்தி ச உத்³த⁴தபா⁴வோ, தம் அவூபஸமலக்க²ணம். உத்³த⁴ச்சஸஹக³தகிலேஸே சாதி உத்³த⁴ச்சேன ஸஹக³தே ஏகுப்பாதா³தி³பா⁴வம் க³தே உத்³த⁴ச்சஸம்பயுத்தே மோஹஅஹிரிகஅனோத்தப்பகிலேஸே ச. க²ந்தே⁴ சாதி உத்³த⁴ச்சஸம்பயுத்தசதுக்க²ந்தே⁴ ச. ந கம்பதி ந சலதி ந வேத⁴தீதி அஞ்ஞமஞ்ஞவேவசனானி. உத்³த⁴ச்சே ந கம்பதி, உத்³த⁴ச்சஸஹக³தகிலேஸே ந சலதி, உத்³த⁴ச்சஸஹக³தக்க²ந்தே⁴ ந வேத⁴தீதி யோஜேதப்³ப³ம். விபஸ்ஸனாப³லம் ஸத்தன்னம்யேவ அனுபஸ்ஸனானம் வுத்தத்தா தாஸம்யேவ வஸேன விபஸ்ஸனாப³லம் பரிபுண்ணம் ஹோதீதி வேதி³தப்³ப³ம். அவிஜ்ஜாய சாதி த்³வாத³ஸஸுபி அகுஸலசித்துப்பாதே³ஸு அவிஜ்ஜாய ச. அவிஜ்ஜாஸஹக³தகிலேஸே சாதி யதா²யோக³ம் அவிஜ்ஜாய ஸம்பயுத்தலோப⁴தோ³ஸமானதி³ட்டி²விசிகிச்சா²தி²னஉத்³த⁴ச்சஅஹிரிகஅனோத்தப்பகிலேஸே ச.
வசீஸங்கா²ராதி விதக்கவிசாரா. ‘‘புப்³பே³ கோ², ஆவுஸோ விஸாக², விதக்கேத்வா விசாரேத்வா பச்சா² வாசம் பி⁴ந்த³தி, தஸ்மா விதக்கவிசாரா வசீஸங்கா²ரோ’’தி (ம. நி. 1.463) வசனதோ வாசம் ஸங்க²ரோந்தி உப்பாதே³ந்தீதி வசீஸங்கா²ரா. காயஸங்கா²ராதி அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸா. ‘‘அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸா கோ², ஆவுஸோ விஸாக², காயிகா ஏதே த⁴ம்மா காயபடிப³த்³தா⁴, தஸ்மா அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸா காயஸங்கா²ரோ’’தி (ம. நி. 1.463) வசனதோ காயேன ஸங்க²ரீயந்தீதி காயஸங்கா²ரா. ஸஞ்ஞாவேத³யிதனிரோத⁴ந்தி ஸஞ்ஞாய வேத³னாய ச நிரோத⁴ம். சித்தஸங்கா²ராதி ஸஞ்ஞா ச வேத³னா ச. ‘‘சேதஸிகா ஏதே த⁴ம்மா சித்தபடிப³த்³தா⁴, தஸ்மா ஸஞ்ஞா ச வேத³னா ச சித்தஸங்கா²ரோ’’தி (ம. நி. 1.463) வசனதோ சித்தேன ஸங்க²ரீயந்தீதி சித்தஸங்கா²ரா.
84. ஞாணசரியாஸு அனுபஸ்ஸனாவஸானே, விவட்டனானுபஸ்ஸனாக³ஹணேன வா தஸ்ஸா ஆதி³பூ⁴தா சரியாகதா²ய ஞாணசரியாதி வுத்தா ஸேஸானுபஸ்ஸனாபி க³ஹிதா ஹோந்தீதி வேதி³தப்³ப³ம். ஸோளஸஹி ஞாணசரியாஹீதி ச உக்கட்ட²பரிச்சே²தோ³, அனாகா³மிஸ்ஸ பன அரஹத்தமக்³க³ப²லவஜ்ஜாஹி சுத்³த³ஸஹிபி ஹோதி பரிபுண்ணப³லத்தா.
85. நவஹி ஸமாதி⁴சரியாஹீதி ஏத்த² பட²மஜ்ஜா²னாதீ³ஹி அட்ட², பட²மஜ்ஜா²னாதீ³னம் படிலாப⁴த்தா²ய ஸப்³ப³த்த² உபசாரஜ்ஜா²னவஸேன ஏகாதி நவ ஸமாதி⁴சரியா. ப³லசரியானம் கிம் நானத்தம்? ஸமத²ப³லேனபி ஹி ‘‘நேக்க²ம்மவஸேனா’’திஆதீ³ஹி ஸத்தஹி பரியாயேஹி உபசாரஸமாதி⁴ வுத்தோ, பேய்யாலவித்தா²ரதோ ‘‘பட²மஜ்ஜா²னவஸேனா’’திஆதீ³ஹி ஸமஸத்ததியா வாரேஹி யதா²யோக³ம் அப்பனூபசாரஸமாதி⁴ வுத்தோ, ஸமாதி⁴சரியாயபி ‘‘பட²மம் ஜா²ன’’ந்திஆதீ³ஹி அட்ட²ஹி பரியாயேஹி அப்பனாஸமாதி⁴ வுத்தோ. பட²மம் ஜா²னம் படிலாப⁴த்தா²யாதிஆதீ³ஹி அட்ட²ஹி பரியாயேஹி உபசாரஸமாதி⁴ வுத்தோதி உப⁴யத்தா²பி அப்பனூபசாரஸமாதி⁴யேவ வுத்தோ. ஏவம் ஸந்தேபி அகம்பியட்டே²ன ப³லானி வஸீபா⁴வட்டே²ன சரியாதி வேதி³தப்³பா³. விபஸ்ஸனாப³லே பன ஸத்த அனுபஸ்ஸனாவ ‘‘விபஸ்ஸனாப³ல’’ந்தி வுத்தா, ஞாணசரியாய ஸத்த ச அனுபஸ்ஸனா வுத்தா, விவட்டனானுபஸ்ஸனாத³யோ நவ ச விஸேஸேத்வா வுத்தா. இத³ம் நேஸம் நானத்தம். ஸத்த அனுபஸ்ஸனா பன அகம்பியட்டே²ன ப³லானி வஸீபா⁴வட்டே²ன சரியாதி வேதி³தப்³பா³.
‘‘வஸீபா⁴வதா பஞ்ஞா’’தி (படி. ம. 1.34 மாதிகா) ஏத்த² வுத்தவஸியோ விஸ்ஸஜ்ஜேதும் வஸீதி பஞ்ச வஸியோதி இத்தி²லிங்க³வோஹாரேன வுத்தம். வஸோ ஏவ வஸீதி வுத்தம் ஹோதி. புன புக்³க³லாதி⁴ட்டா²னாய தே³ஸனாய தா வஸியோ விஸ்ஸஜ்ஜேந்தோ ஆவஜ்ஜனவஸீதிஆதி³மாஹ. ஆவஜ்ஜனாய வஸோ ஆவஜ்ஜனவஸோ, ஸோ அஸ்ஸ அத்தீ²தி ஆவஜ்ஜனவஸீ. ஏஸேவ நயோ ஸேஸேஸு. பட²மம் ஜா²னம் யத்தி²ச்ச²கந்தி யத்த² யத்த² பதே³ஸே இச்ச²தி கா³மே வா அரஞ்ஞே வா, தத்த² தத்த² ஆவஜ்ஜதி. யதி³ச்ச²கந்தி யதா³ யதா³ காலே ஸீதகாலே வா உண்ஹகாலே வா, ததா³ ததா³ ஆவஜ்ஜதி. அத² வா யம் யம் பட²மம் ஜா²னம் இச்ச²தி பத²வீகஸிணாரம்மணம் வா ஸேஸாரம்மணம் வா, தம் தம் ஆவஜ்ஜதி. ஏகேககஸிணாரம்மணஸ்ஸாபி ஜா²னஸ்ஸ வஸிதானம் வுத்தத்தா புரிமயோஜனாயேவ ஸுந்த³ரதரா. யாவதிச்ச²கந்தி யாவதகம் காலம் இச்ச²தி அச்ச²ராஸங்கா⁴தமத்தம் ஸத்தாஹம் வா, தாவதகம் காலம் ஆவஜ்ஜதி. ஆவஜ்ஜனாயாதி மனோத்³வாராவஜ்ஜனாய. த³ந்தா⁴யிதத்தந்தி அவஸவத்திபா⁴வோ, அலஸபா⁴வோ வா. ஸமாபஜ்ஜதீதி படிபஜ்ஜதி, அப்பேதீதி அத்தோ². அதி⁴ட்டா²தீதி அந்தோஸமாபத்தியம் அதி⁴கம் கத்வா திட்ட²தி. வுட்டா²னவஸியம்பட²மம் ஜா²னந்தி நிஸ்ஸக்கத்தே² உபயோக³வசனம், பட²மஜ்ஜா²னாதி அத்தோ². பச்சவேக்க²தீதி பச்சவேக்க²ணஜவனேஹி நிவத்தித்வா பஸ்ஸதி. அயமேத்த² பாளிவண்ணனா.
அயம் பன அத்த²ப்பகாஸனா – பட²மஜ்ஜா²னதோ வுட்டா²ய விதக்கம் ஆவஜ்ஜயதோ ப⁴வங்க³ம் உபச்சி²ந்தி³த்வா பவத்தாவஜ்ஜனானந்தரம் விதக்காரம்மணானேவ சத்தாரி பஞ்ச வா ஜவனானி ஜவந்தி, ததோ த்³வே ப⁴வங்கா³னி, ததோ புன விசாராரம்மணம் ஆவஜ்ஜனம் வுத்தனயேனேவ ஜவனானீதி ஏவம் பஞ்சஸு ஜா²னங்கே³ஸு யதா³ நிரந்தரம் சித்தம் பேஸேதும் ஸக்கோதி, அத²ஸ்ஸ ஆவஜ்ஜனவஸீ ஸித்³தா⁴வ ஹோதி. அயம் பன மத்த²கப்பத்தா வஸீ ப⁴க³வதோ யமகபாடிஹாரியேவ லப்³ப⁴தி. இதோ பரம் ஸீக⁴தரா ஆவஜ்ஜனவஸீ நாம நத்தி². அஞ்ஞேஸம் பன அந்தரந்தரா ப⁴வங்க³வாரே க³ணனா நத்தி². மஹாமோக்³க³ல்லானத்தே²ரஸ்ஸ நந்தோ³பனந்த³த³மனே விய ஸீக⁴ம் ஸமாபத்திஸமாபஜ்ஜனஸமத்த²தா ஸமாபஜ்ஜனவஸீ நாம. அச்ச²ராமத்தம் வா த³ஸச்ச²ராமத்தம் வா க²ணம் ஸமாபத்திம் ட²பேதும் ஸமத்த²தா அதி⁴ட்டா²னவஸீ நாம. ததே²வ ததோ லஹும் வுட்டா²னஸமத்த²தா வுட்டா²னவஸீ நாம. பச்சவேக்க²ணவஸீ பன ஆவஜ்ஜனவஸியா ஏவ வுத்தா. பச்சவேக்க²ணஜவனானேவ ஹி தத்த² ஆவஜ்ஜனானந்தரானீதி. இதி ஆவஜ்ஜனவஸியா ஸித்³தா⁴ய பச்சவேக்க²ணவஸீ ஸித்³தா⁴ ஹோதி, அதி⁴ட்டா²னவஸியா ச ஸித்³தா⁴ய வுட்டா²னவஸீ ஸித்³தா⁴ ஹோதி. ஏவம் ஸந்தேபி ‘‘அயம் பன மத்த²கப்பத்தா வஸீ ப⁴க³வதோ யமகபாடிஹாரியேவ லப்³ப⁴தீ’’தி வுத்தத்தா பாடிஹாரியகாலே ஜா²னங்க³பச்சவேக்க²ணானம் அபா⁴வதோ நானாவித⁴வண்ணாதி³னிம்மானஸ்ஸ நானாகஸிணவஸேன இஜ்ஜ²னதோ தம்தம்கஸிணாரம்மணம் ஜா²னம் ஸமாபஜ்ஜிதுகாமஸ்ஸ யதா²ருசி லஹும் தஸ்மிம் கஸிணே வுத்தனயேன ஆவஜ்ஜனபவத்தனஸமத்த²தா ஆவஜ்ஜனவஸீ, ததா³வஜ்ஜனவீதி²யம்யேவ தஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ அப்பனாஸமத்த²தாஸமாபஜ்ஜனஸமத்த²தா ஸமாபஜ்ஜனவஸீ. ஏவஞ்ஹி வுச்சமானே யுத்தி ச ந விருஜ்ஜ²தி, வஸீபடிபாடி ச யதா²க்கமேனேவ யுஜ்ஜதி. ஜா²னங்க³பச்சவேக்க²ணாயம் பன ‘‘மத்த²கப்பத்தாயேவ பஞ்ச ஜவனானீ’’தி வுத்தத்தா வுத்தனயேன ஸத்தஸுபி ஜவனேஸு ஜவந்தேஸு பச்சவேக்க²ணவஸீயேவ ஹோதி. ஏவம் ஸந்தே ‘‘பட²மஜ்ஜா²னம் ஆவஜ்ஜதீ’’தி வசனம் ந யுஜ்ஜதீதி சே? யதா² கஸிணே பவத்தம் ஜா²னம் காரணோபசாரேன கஸிணந்தி வுத்தம், ததா² ஜா²னபச்சயம் கஸிணம் ‘‘ஸுகோ² பு³த்³தா⁴னமுப்பாதோ³’’திஆதீ³ஸு (த⁴. ப. 194) விய ப²லோபசாரேன ஜா²னந்தி வுத்தம். யதா²பரிச்சி²ன்னே காலே ட²த்வா வுட்டி²தஸ்ஸ நித்³தா³ய பபு³த்³த⁴ஸ்ஸ புன நித்³தோ³க்கமனே விய புன ஜா²னோக்கமனே ஸதிபி அதி⁴ட்டா²னவஸீயேவ நாம, யதா²பரிச்சே²தே³ன வுட்டி²தஸ்ஸ பன வுட்டா²னேயேவ அதி⁴ட்டா²னே ஸதிபி வுட்டா²னவஸீ நாம ஹோதீதி அயம் தேஸம் விஸேஸோ.
நிரோத⁴ஸமாபத்தியா விபா⁴வனத்த²ம் பன இத³ம் பஞ்ஹகம்மம் – கா நிரோத⁴ஸமாபத்தி, கே தம் ஸமாபஜ்ஜந்தி, கே ந ஸமாபஜ்ஜந்தி, கத்த² ஸமாபஜ்ஜந்தி, கஸ்மா ஸமாபஜ்ஜந்தி, கத²ஞ்சஸ்ஸா ஸமாபஜ்ஜனம் ஹோதி, கத²ம் டா²னம், கத²ம் வுட்டா²னம், வுட்டி²தஸ்ஸ கின்னின்னம் சித்தம் ஹோதி, மதஸ்ஸ ச ஸமாபன்னஸ்ஸ ச கோ விஸேஸோ, நிரோத⁴ஸமாபத்தி கிம் ஸங்க²தா அஸங்க²தா லோகியா லோகுத்தரா நிப்ப²ன்னா அனிப்ப²ன்னாதி?
தத்த² கா நிரோத⁴ஸமாபத்தீதி? யா அனுபுப்³ப³னிரோத⁴வஸேன சித்தசேதஸிகானம் த⁴ம்மானம் அப்பவத்தி.
கே தம் ஸமாபஜ்ஜந்தி, கே ந ஸமாபஜ்ஜந்தீதி? ஸப்³பே³பி புது²ஜ்ஜனா ஸோதாபன்னா ஸகதா³கா³மினோ ஸுக்க²விபஸ்ஸகா ச அனாகா³மீ அரஹந்தோ ந ஸமாபஜ்ஜந்தி, அட்ட²ஸமாபத்திலாபி⁴னோ பன அனாகா³மினோ ச கீ²ணாஸவா ச ஸமாபஜ்ஜந்தி.
கத்த² ஸமாபஜ்ஜந்தீதி? பஞ்சவோகாரப⁴வே. கஸ்மா? அனுபுப்³ப³ஸமாபத்திஸப்³பா⁴வதோ. சதுவோகாரப⁴வே பன பட²மஜ்ஜா²னாதீ³னம் உப்பத்தியேவ நத்தி², தஸ்மா ந ஸக்கா தத்த² ஸமாபஜ்ஜிதும்.
கஸ்மா ஸமாபஜ்ஜந்தீதி? ஸங்கா²ரானம் பவத்திபே⁴தே³ உக்கண்டி²த்வா தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே அசித்தகா ஹுத்வா ‘‘நிரோத⁴ம் நிப்³பா³னம் பத்வா ஸுக²ம் விஹரிஸ்ஸாமா’’தி ஸமாபஜ்ஜந்தி.
கத²ம் சஸ்ஸா ஸமாபஜ்ஜனம் ஹோதீதி? ஸமத²விபஸ்ஸனாவஸேன உஸ்ஸக்கித்வா கதபுப்³ப³கிச்சஸ்ஸ நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம் நிரோத⁴யதோ ஏவமஸ்ஸா ஸமாபஜ்ஜனம் ஹோதி. யோ ஹி ஸமத²வஸேனேவ உஸ்ஸக்கதி, ஸோ நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனஸமாபத்திம் பத்வா திட்ட²தி. யோ விபஸ்ஸனாவஸேனேவ உஸ்ஸக்கதி, ஸோ ப²லஸமாபத்திம் பத்வா திட்ட²தி. யோ பன உப⁴யவஸேன உஸ்ஸக்கித்வா நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம் நிரோதே⁴தி, ஸோ தம் ஸமாபஜ்ஜதீதி அயமேத்த² ஸங்கே²போ.
அயம் பன வித்தா²ரோ – இத⁴ பி⁴க்கு² நிரோத⁴ம் ஸமாபஜ்ஜிதுகாமோ கதப⁴த்தகிச்சோ ஸுதோ⁴தஹத்த²பாதோ³ விவித்தே ஓகாஸே ஸுபஞ்ஞத்தே ஆஸனே நிஸீத³தி பல்லங்கம் ஆபு⁴ஜித்வா உஜும் காயம் பணிதா⁴ய பரிமுக²ம் ஸதிம் உபட்ட²பேத்வா. ஸோ பட²மஜ்ஜா²னம் ஸமாபஜ்ஜித்வா வுட்டா²ய தத்த² ஸங்கா²ரே அனிச்சதோ து³க்க²தோ அனத்ததோ விபஸ்ஸதி. விபஸ்ஸனா பனேஸா திவிதா⁴ ஹோதி – ஸங்கா²ரபரிக்³க³ண்ஹனகவிபஸ்ஸனா, ப²லஸமாபத்திவிபஸ்ஸனா, நிரோத⁴ஸமாபத்திவிபஸ்ஸனாதி. தத்த² ஸங்கா²ரபரிக்³க³ண்ஹனகவிபஸ்ஸனா மந்தா³ வா ஹோது திக்கா² வா, மக்³க³ஸ்ஸ பத³ட்டா²னம் ஹோதியேவ. ப²லஸமாபத்திவிபஸ்ஸனா திக்கா²வ வட்டதி மக்³க³பா⁴வனாஸதி³ஸா. நிரோத⁴ஸமாபத்திவிபஸ்ஸனா பன நாதிமந்தா³ நாதிதிக்கா² வட்டதி. தஸ்மா ஏஸ நாதிமந்தா³ய நாதிதிக்கா²ய விபஸ்ஸனாய தே ஸங்கா²ரே விபஸ்ஸதி. ததோ து³தியஜ்ஜா²னம் ஸமாபஜ்ஜித்வா வுட்டா²ய தத்த² ஸங்கா²ரே ததே²வ விபஸ்ஸதி. ததோ ததியஜ்ஜா²னம்…பே… ததோ விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம் ஸமாபஜ்ஜித்வா வுட்டா²ய தத்த² ஸங்கா²ரே ததே²வ விபஸ்ஸதி. அத² ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம் ஸமாபஜ்ஜித்வா வுட்டா²ய சதுப்³பி³த⁴ம் புப்³ப³கிச்சம் கரோதி – நானாப³த்³த⁴அவிகோபனம், ஸங்க⁴படிமானனம், ஸத்து²பக்கோஸனம், அத்³தா⁴னபரிச்சே²த³ந்தி.
தத்த² நானாப³த்³த⁴அவிகோபனந்தி யம் இமினா பி⁴க்கு²னா ஸத்³தி⁴ம் ஏகாப³த்³த⁴ம் ந ஹோதி, நானாப³த்³த⁴ம் ஹுத்வா டி²தம் பத்தசீவரம் வா மஞ்சபீட²ம் வா நிவாஸகே³ஹம் வா அஞ்ஞம் வா பன கிஞ்சி பரிக்கா²ரஜாதம், தம் யதா² ந விகுப்பதி, அக்³கி³உத³கவாதசோரஉந்தூ³ராதீ³னம் வஸேன ந வினஸ்ஸதி, ஏவம் அதி⁴ட்டா²தப்³ப³ம். தத்ரித³ம் அதி⁴ட்டா²னவிதா⁴னம் – ‘‘இத³ஞ்சித³ஞ்ச இமஸ்மிம் ஸத்தாஹப்³ப⁴ந்தரே மா அக்³கி³னா ஜா²யது, மா உத³கேன வுய்ஹது, மா வாதேன வித்³த⁴ம்ஸது, மா சோரேஹி ஹரீயது, மா உந்தூ³ராதீ³ஹி க²ஜ்ஜதூ’’தி. ஏவம் அதி⁴ட்டி²தே தம் ஸத்தாஹம் தஸ்ஸ ந கோசி பரிஸ்ஸயோ ஹோதி, அனதி⁴ட்ட²ஹதோ பன அக்³கி³ஆதீ³ஹி வினஸ்ஸதி. இத³ம் நானாப³த்³த⁴அவிகோபனம் நாம. யம் பன ஏகாப³த்³த⁴ம் ஹோதி நிவாஸனபாருபனம் வா நிஸின்னாஸனம் வா, தத்த² விஸும் அதி⁴ட்டா²னகிச்சம் நத்தி², ஸமாபத்தியேவ நம் ரக்க²தி.
ஸங்க⁴படிமானனந்தி பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ படிமானனம் உதி³க்க²னம். யாவ ஏஸோ பி⁴க்கு² ஆக³ச்ச²தி, தாவ ஸங்க⁴கம்மஸ்ஸ அகரணந்தி அத்தோ². ஏத்த² ச ந படிமானனம் ஏதஸ்ஸ புப்³ப³கிச்சம், படிமானனாவஜ்ஜனம் பன புப்³ப³கிச்சம். தஸ்மா ஏவம் ஆவஜ்ஜிதப்³ப³ம் – ‘‘ஸசே மயி ஸத்தாஹம் நிரோத⁴ம் ஸமாபஜ்ஜித்வா நிஸின்னே ஸங்கோ⁴ அபலோகனகம்மாதீ³ஸு கிஞ்சிதே³வ கம்மம் கத்துகாமோ ஹோதி, யாவ மம் கோசி பி⁴க்கு² ஆக³ந்த்வா ந பக்கோஸதி, தாவதே³வ வுட்ட²ஹிஸ்ஸாமீ’’தி. ஏவம் கத்வா ஸமாபன்னோ ஹி தஸ்மிம் ஸமயே வுட்டா²தியேவ. யோ பன ஏவம் ந கரோதி, ஸங்கோ⁴ ச ஸன்னிபதித்வா தம் அபஸ்ஸந்தோ ‘‘அஸுகோ பி⁴க்கு² குஹி’’ந்தி புச்சி²த்வா ‘‘நிரோத⁴ம் ஸமாபன்னோ’’தி வுத்தே கஞ்சி பி⁴க்கு²ம் பேஸேதி ‘‘க³ச்ச² தம் ஸங்க⁴ஸ்ஸ வசனேன பக்கோஸா’’தி. அத²ஸ்ஸ தேன பி⁴க்கு²னா ஸவனூபசாரே ட²த்வா ‘‘ஸங்கோ⁴ தம் ஆவுஸோ படிமானேதீ’’தி வுத்தமத்தேயேவ வுட்டா²னம் ஹோதி. ஏவம்க³ருகா ஹி ஸங்க⁴ஸ்ஸ ஆணா நாம. தஸ்மா தம் ஆவஜ்ஜித்வா யதா² ஸயமேவ வுட்டா²தி, ஏவம் ஸமாபஜ்ஜிதப்³ப³ம்.
ஸத்து²பக்கோஸனந்தி இதா⁴பி ஸத்து²பக்கோஸனாவஜ்ஜனமேவ இமஸ்ஸ புப்³ப³கிச்சம். தஸ்மா தம்பி ஏவம் ஆவஜ்ஜிதப்³ப³ம் – ‘‘ஸசே மயி ஸத்தாஹம் நிரோத⁴ம் ஸமாபஜ்ஜித்வா நிஸின்னே ஸத்தா² ஓதிண்ணே வத்து²ஸ்மிம் ஸிக்கா²பத³ம் வா பஞ்ஞபேதி, ததா²ரூபாய வா அட்டு²ப்பத்தியா த⁴ம்மம் தே³ஸேதி. யாவ மம் கோசி ஆக³ந்த்வா ந பக்கோஸதி, தாவதே³வ வுட்ட²ஹிஸ்ஸாமீ’’தி. ஏவம் கத்வா நிஸின்னோ ஹி தஸ்மிம் ஸமயே வுட்டா²தியேவ. யோ பன ஏவம் ந கரோதி, ஸத்தா² ச ஸங்கே⁴ ஸன்னிபதிதே தம் அபஸ்ஸந்தோ ‘‘அஸுகோ பி⁴க்கு² குஹி’’ந்தி புச்சி²த்வா ‘‘நிரோத⁴ம் ஸமாபன்னோ’’தி வுத்தே கஞ்சி பி⁴க்கு²ம் பேஸேதி ‘‘க³ச்ச² தம் மம வசனேன பக்கோஸா’’தி. அத²ஸ்ஸ தேன பி⁴க்கு²னா ஸவனூபசாரே ட²த்வா ஸத்தா² ஆயஸ்மந்தம் ஆமந்தேதீ’’தி வுத்தமத்தேயேவ வுட்டா²னம் ஹோதி. ஏவம்க³ருகஞ்ஹி ஸத்து²பக்கோஸனம். தஸ்மா தம் ஆவஜ்ஜித்வா யதா² ஸயமேவ வுட்டா²தி, ஏவம் ஸமாபஜ்ஜிதப்³ப³ம்.
அத்³தா⁴னபரிச்சே²தோ³தி ஜீவிதத்³தா⁴னஸ்ஸ பரிச்சே²தோ³. இமினா ஹி பி⁴க்கு²னா அத்³தா⁴னபரிச்சே²தே³ குஸலேன ப⁴விதப்³ப³ம். ‘‘அத்தனோ ஆயுஸங்கா²ரா ஸத்தாஹம் பவத்திஸ்ஸந்தி, ந பவத்திஸ்ஸந்தீ’’தி ஆவஜ்ஜித்வாவ ஸமாபஜ்ஜிதப்³ப³ம். ஸசே ஹி ஸத்தாஹப்³ப⁴ந்தரே நிருஜ்ஜ²னகே ஆயுஸங்கா²ரே அனாவஜ்ஜித்வாவ ஸமாபஜ்ஜதி, தஸ்ஸ நிரோத⁴ஸமாபத்தி மரணம் படிபா³ஹிதும் ந ஸக்கோதி. அந்தோனிரோதே⁴ மரணஸ்ஸ நத்தி²தாய அந்தராவ ஸமாபத்திதோ வுட்டா²தி, தஸ்மா ஏதம் ஆவஜ்ஜித்வாவ ஸமாபஜ்ஜிதப்³ப³ம். அவஸேஸஞ்ஹி அனாவஜ்ஜிதும்பி வட்டதி, இத³ம் பன ஆவஜ்ஜிதப்³ப³மேவாதி வுத்தம். ஸோ ஏவம் ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம் ஸமாபஜ்ஜித்வா வுட்டா²ய இமம் புப்³ப³கிச்சம் கத்வா நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம் ஸமாபஜ்ஜதி. அதே²கம் வா த்³வே வா சித்தவாரே அதிக்கமித்வா அசித்தகோ ஹோதி, நிரோத⁴ம் பு²ஸதி. கஸ்மா பனஸ்ஸ த்³வின்னம் சித்தானம் உபரி சித்தானி நப்பவத்தந்தீதி? நிரோத⁴ஸ்ஸ பயோக³த்தா. இத³ஞ்ஹி இமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ த்³வே ஸமத²விபஸ்ஸனாத⁴ம்மே யுக³னத்³தே⁴ கத்வா அட்ட²ஸமாபத்திஆரோஹனம் அனுபுப்³ப³னிரோத⁴ஸ்ஸ பயோகோ³, ந நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனஸமாபத்தியாதி நிரோத⁴ஸ்ஸ பயோக³த்தா த்³வின்னம் சித்தானம் உபரி நப்பவத்தந்தி.
கத²ம் டா²னந்தி? ஏவம் ஸமாபன்னாய பனஸ்ஸா காலபரிச்சே²த³வஸேன சேவ அந்தரா ஆயுக்க²யஸங்க⁴படிமானனஸத்து²பக்கோஸனாபா⁴வேன ச டா²னம் ஹோதி.
கத²ம் வுட்டா²னந்தி? அனாகா³மிஸ்ஸ அனாகா³மிப²லஸமாபத்தியா அரஹதோ அரஹத்தப²லஸமாபத்தியாதி ஏவம் த்³வேதா⁴ வுட்டா²னம் ஹோதி.
வுட்டி²தஸ்ஸ கின்னின்னம் சித்தம் ஹோதீதி? நிப்³பா³னனின்னம். வுத்தஞ்ஹேதம் – ‘‘ஸஞ்ஞாவேத³யிதனிரோத⁴ஸமாபத்தியா வுட்டி²தஸ்ஸ கோ², ஆவுஸோ விஸாக², பி⁴க்கு²னோ விவேகனின்னம் சித்தம் ஹோதி விவேகபோணம் விவேகபப்³பா⁴ர’’ந்தி (ம. நி. 1.464).
மதஸ்ஸ ச ஸமாபன்னஸ்ஸ ச கோ விஸேஸோதி? அயம்பி அத்தோ² ஸுத்தே வுத்தோயேவ. யதா²ஹ – ‘‘யோ சாயம், ஆவுஸோ, மதோ காலங்கதோ, தஸ்ஸ காயஸங்கா²ரா நிருத்³தா⁴ படிப்பஸ்ஸத்³தா⁴, வசீஸங்கா²ரா, சித்தஸங்கா²ரா நிருத்³தா⁴ படிப்பஸ்ஸத்³தா⁴, ஆயு பரிக்கீ²ணோ, உஸ்மா வூபஸந்தா, இந்த்³ரியானி பரிபி⁴ன்னானி. ய்வாயம் பி⁴க்கு² ஸஞ்ஞாவேத³யிதனிரோத⁴ம் ஸமாபன்னோ, தஸ்ஸபி காயஸங்கா²ரா நிருத்³தா⁴ படிப்பஸ்ஸத்³தா⁴, வசீஸங்கா²ரா, சித்தஸங்கா²ரா நிருத்³தா⁴ படிப்பஸ்ஸத்³தா⁴, ஆயு அபரிக்கீ²ணோ, உஸ்மா அவூபஸந்தா, இந்த்³ரியானி அபரிபி⁴ன்னானீ’’தி (ம. நி. 1.457).
நிரோத⁴ஸமாபத்தி கிம் ஸங்க²தாதிஆதி³புச்சா²யம் பன ‘‘ஸங்க²தா’’திபி ‘‘அஸங்க²தா’’திபி ‘‘லோகியா’’திபி ‘‘லோகுத்தரா’’திபி ந வத்தப்³பா³. கஸ்மா? ஸபா⁴வதோ நத்தி²தாய. யஸ்மா பன ஸமாபஜ்ஜந்தஸ்ஸ வஸேன ஸமாபன்னோ நாம ஹோதி, தஸ்மா நிப்ப²ன்னாதி வத்தும் வட்டதி, நோ அனிப்ப²ன்னாதி.
‘‘இதி ஸந்தா ஸமாபத்தி, அயம் அரியனிஸேவிதா;
தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே நிப்³பா³னமிதி ஸங்க²முபாக³தா’’தி.
நிரோத⁴ஸமாபத்திஞாணனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.