19. த⁴ம்மனானத்தஞாணனித்³தே³ஸவண்ணனா
73. த⁴ம்மனானத்தஞாணனித்³தே³ஸே கம்மபதே²தி கம்மானி ச தானி பதா² ச அபாயக³மனாயாதி கம்மபதா², தே கம்மபதே². த³ஸ குஸலகம்மபதா² நாம பாணாதிபாதா அதி³ன்னாதா³னா காமேஸுமிச்சா²சாரா வேரமணீதி தீணி காயஸுசரிதானி, முஸாவாதா³ பிஸுணாய வாசாய ப²ருஸாய வாசாய ஸம்ப²ப்பலாபா வேரமணீதி சத்தாரி வசீஸுசரிதானி, அனபி⁴ஜ்ஜா² அப்³யாபாதோ³ ஸம்மாதி³ட்டீ²தி தீணி மனோஸுசரிதானி. த³ஸ அகுஸலகம்மபதா² நாம பாணாதிபாதோ அதி³ன்னாதா³னம் காமேஸுமிச்சா²சாரோதி தீணி காயது³ச்சரிதானி, முஸாவாதோ³ பிஸுணா வாசா ப²ருஸா வாசா ஸம்ப²ப்பலாபோதி சத்தாரி வசீது³ச்சரிதானி, அபி⁴ஜ்ஜா² ப்³யாபாதோ³ மிச்சா²தி³ட்டீ²தி தீணி மனோது³ச்சரிதானி. குஸலாகுஸலாபி ச படிஸந்தி⁴ஜனகாயேவ கம்மபதா²தி வுத்தா, வுத்தாவஸேஸா படிஸந்தி⁴ஜனனே அனேகந்தி கத்தா கம்மபதா²தி ந வுத்தா. ஓளாரிககுஸலாகுஸலக³ஹணேனேவ ஸேஸகுஸலாகுஸலாபி க³ஹிதாதி வேதி³தப்³பா³. ரூபந்தி பூ⁴தோபாதா³யபே⁴த³தோ அட்ட²வீஸதிவித⁴ம் ரூபம். விபாகந்தி காமாவசரகுஸலவிபாகானம் ஸோளஸன்னம், அகுஸலவிபாகானம் ஸத்தன்னஞ்ச வஸேன தேவீஸதிவித⁴ம் விபாகம். கிரியந்தி திண்ணமஹேதுககிரியானம், அட்ட²ன்னம் ஸஹேதுககிரியானஞ்ச வஸேன ஏகாத³ஸவித⁴ம் காமாவசரகிரியம். விபாகாபா⁴வதோ கிரியாமத்தாதி கிரியா. ஏத்தாவதா காமாவசரமேவ ரூபாப்³யாகதவிபாகாப்³யாகதகிரியாப்³யாகதவஸேன வுத்தம்.
இத⁴ட்ட²ஸ்ஸாதி இமஸ்மிம் லோகே டி²தஸ்ஸ. யேபு⁴ய்யேன மனுஸ்ஸலோகே ஜா²னபா⁴வனாஸப்³பா⁴வதோ மனுஸ்ஸலோகவஸேன வுத்தம், ஜா²னானி பன கதா³சி கரஹசி தே³வலோகேபி லப்³ப⁴ந்தி, ரூபீப்³ரஹ்மலோகேபி தத்ரூபபத்திகஹேட்டூ²பபத்திகஉபரூபபத்திகானம் வஸேன லப்³ப⁴ந்தி. ஸுத்³தா⁴வாஸே பன அரூபாவசரே ச ஹேட்டூ²பபத்திகா நத்தி². ரூபாரூபாவசரேஸு அபா⁴விதஜ்ஜா²னா ஹேட்டா² நிப்³ப³த்தமானா காமாவசரஸுக³தியம்யேவ நிப்³ப³த்தந்தி, ந து³க்³க³தியம். தத்ரூபபன்னஸ்ஸாதி விபாகவஸேன ப்³ரஹ்மலோகே உபபன்னஸ்ஸ படிஸந்தி⁴ப⁴வங்க³சுதிவஸேன வத்தமானானி சத்தாரி விபாகஜ்ஜா²னானி. ரூபாரூபாவசரஜ்ஜா²னஸமாபத்தீஸு கிரியாப்³யாகதானி ந வுத்தானி. கிஞ்சாபி ந வுத்தானி, அத² கோ² குஸலேஹி ஸமானபவத்தித்தா குஸலேஸு வுத்தேஸு வுத்தானேவ ஹோந்தீதி வேதி³தப்³பா³னி. யதா² பட்டா²னே ‘‘குஸலாகுஸலே நிருத்³தே⁴ விபாகோ ததா³ரம்மணதா உப்பஜ்ஜதீ’’தி (பட்டா². 1.1.406, 409) குஸலஜவனக்³க³ஹணேனேவ கிரியஜவனம் ஸங்க³ஹிதம், ஏவமிதா⁴பி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஸாமஞ்ஞப²லானீதி சத்தாரி ஸாமஞ்ஞப²லானி. ஏதேன லோகுத்தரவிபாகாப்³யாகதம் வுத்தம். நிப்³பா³னந்தி நிப்³பா³னாப்³யாகதம்.
பாமோஜ்ஜமூலகாதி பாமோஜ்ஜம் மூலம் ஆதி³ ஏதேஸந்தி பாமோஜ்ஜமூலகா, பாமோஜ்ஜாதி³காதி அத்தோ². பாமோஜ்ஜேன ஹி ஸமாக³தானேவ ஹோந்தி. அனிச்சதோ மனஸிகரோதோ பாமோஜ்ஜம் ஜாயதீதி ஏத்த² யோனிஸோமனஸிகரோதோயேவ பாமோஜ்ஜம் ஜாயதி, ந அயோனிஸோமனஸிகரோதோ. அயோனிஸோமனஸிகரோதோ குஸலுப்பத்தியேவ நத்தி², பகே³வ விபஸ்ஸனா. கஸ்மா ஸரூபேன வுத்தந்தி சே? பாமோஜ்ஜஸ்ஸ ப³லவபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம். பாமோஜ்ஜே ஹி அஸதி பந்தேஸு ச ஸேனாஸனேஸு அதி⁴குஸலேஸு ச த⁴ம்மேஸு அரதி உக்கண்டி²தா உப்பஜ்ஜதி. ஏவம் ஸதி பா⁴வனாயேவ உக்கமதி. பாமோஜ்ஜே பன ஸதி அரதிஅபா⁴வதோ பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²தி. யோனிஸோமனஸிகாரஸ்ஸ பன மூலபா⁴வேன பா⁴வனாய ப³ஹூபகாரத்தம் த³ஸ்ஸேதும் உபரி நவகம் வக்க²தி.
‘‘யதோ யதோ ஸம்மஸதி, க²ந்தா⁴னம் உத³யப்³ப³யம்;
லப⁴தீ பீதிபாமோஜ்ஜம், அமதம் தம் விஜானத’’ந்தி. (த⁴. ப. 374) –
வசனதோ விபஸ்ஸகஸ்ஸ விபஸ்ஸனாபச்சயா பாமோஜ்ஜம் உப்பஜ்ஜதி. இத⁴ பன கலாபஸம்மஸனபச்சயா பாமோஜ்ஜம் க³ஹேதப்³ப³ம். பமுதி³தஸ்ஸ பா⁴வோ பாமோஜ்ஜம், து³ப்³ப³லா பீதி. ஆதி³கம்மத்தே² ப-காரோ த³ட்ட²ப்³போ³. பமுதி³தஸ்ஸாதி தேன பாமோஜ்ஜேன பமுதி³தஸ்ஸ துட்ட²ஸ்ஸ. பமோதி³தஸ்ஸாதிபி பாடோ². ஸோயேவத்தோ². பீதீதி ப³லவபீதி. பீதிமனஸ்ஸாதி பீதியுத்தமனஸ்ஸ. யுத்தஸத்³த³ஸ்ஸ லோபோ த³ட்ட²ப்³போ³ யதா² அஸ்ஸரதோ²தி. காயோதி நாமகாயோ, ரூபகாயேன ஸஹ வா. பஸ்ஸம்ப⁴தீதி வூபஸந்தத³ரதோ² ஹோதி. பஸ்ஸத்³த⁴காயோதி உப⁴யபஸ்ஸத்³தி⁴யோகே³ன நிப்³பு³தகாயோ. ஸுக²ம் வேதே³தீதி சேதஸிகம் ஸுக²ம் விந்த³தி, காயிகஸுகே²ன ஸஹ வா. ஸுகி²னோதி ஸுக²ஸமங்கி³ஸ்ஸ. சித்தம் ஸமாதி⁴யதீதி சித்தம் ஸமம் ஆதி⁴யதி, ஏகக்³க³ம் ஹோதி. ஸமாஹிதே சித்தேதி பா⁴வேனபா⁴வலக்க²ணத்தே² பு⁴ம்மவசனம். சித்தஸமாஹிதபா⁴வேன ஹி யதா²பூ⁴தஜானனம் லக்கீ²யதி. யதா²பூ⁴தம் பஜானாதீதி உத³யப்³ப³யஞாணாதி³வஸேன ஸங்கா²ரம் யதா²ஸபா⁴வம் ஜானாதி. பஸ்ஸதீதி தம்யேவ சக்கு²னா தி³ட்ட²ம் விய பு²டம் கத்வா பஞ்ஞாசக்கு²னா பஸ்ஸதி. நிப்³பி³ந்த³தீதி நவவித⁴விபஸ்ஸனாஞாணயோகே³ன ஸங்கா²ரேஸு உக்கண்ட²தி. நிப்³பி³ந்த³ம் விரஜ்ஜதீதி தம் விபஸ்ஸனம் ஸிக²ம் பாபேந்தோ மக்³க³ஞாணயோகே³ன ஸங்கா²ரேஹி விரத்தோ ஹோதி. விராகா³ விமுச்சதீதி விராக³ஸங்கா²தமக்³க³ஹேது ப²லவிமுத்தியா நிப்³பா³னே அதி⁴மோக்கே²ன விமுச்சதி. கேஸுசி பன போத்த²கேஸு இமஸ்மிம் வாரே ‘‘ஸமாஹிதேன சித்தேன இத³ம் து³க்க²ந்தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதீ’’திஆதி³ ஸச்சனயோ லிகி²தோ, ஸோபி ச கேஸுசி போத்த²கேஸு ‘‘இத³ம் து³க்க²ந்தி யோனிஸோ மனஸி கரோதீ’’திஆதி³னா நயேன லிகி²தோ. வாரத்³வயேபி ப்³யஞ்ஜனதோயேவ விஸேஸோ, ந அத்த²தோ. ‘‘நிப்³பி³ந்த³ம் விரஜ்ஜதீ’’தி ஹி மக்³க³ஞாணஸ்ஸ வுத்தத்தா மக்³க³ஞாணே ச ஸித்³தே⁴ சதுஸச்சாபி⁴ஸமயகிச்சம் ஸித்³த⁴மேவ ஹோதி. தஸ்மா சதுஸச்சனயேன வுத்தவாரோபி இமினா வாரேன அத்த²தோ அவிஸிட்டோ²யேவ.
74. இதா³னி அனிச்சதோதிஆதீ³ஹி ஆரம்மணஸ்ஸ அவிஸேஸேத்வா வுத்தத்தா ஆரம்மணம் விஸேஸேந்தோ ரூபம் அனிச்சதோ மனஸி கரோதீதிஆதி³மாஹ. யோனிஸோமனஸிகாரமூலகாதி யோனிஸோமனஸிகாரோ மூலம் பதிட்டா² ஏதேஸந்தி யோனிஸோமனஸிகாரமூலகா. யோனிஸோமனஸிகாரம் முஞ்சித்வாயேவ ஹி பாமோஜ்ஜாத³யோ நவ ந ஹோந்தி. ஸமாஹிதேன சித்தேனாதி காரணபூ⁴தேன சித்தேன. யதா²பூ⁴தம் பஜானாதீதி பஞ்ஞாய பஜானாதி. ‘‘இத³ம் து³க்க²ந்தி யோனிஸோ மனஸி கரோதீ’’தி வுச்சமானே அனுஸ்ஸவவஸேன புப்³ப³பா⁴க³ஸச்சானுபோ³தோ⁴பி ஸங்க³ய்ஹதி. யோனிஸோமனஸிகாரோதி ச உபாயேன மனஸிகாரோ.
தா⁴துனானத்தம் படிச்ச உப்பஜ்ஜதி ப²ஸ்ஸனானத்தந்தி சக்கா²தி³தா⁴துனானத்தம் படிச்ச சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸாதி³னானத்தம் உப்பஜ்ஜதீதி அத்தோ². ப²ஸ்ஸனானத்தம் படிச்சாதி சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸாதி³னானத்தம் படிச்ச. வேத³னானானத்தந்தி சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸஜாதி³வேத³னானானத்தம். ஸஞ்ஞானானத்தந்தி காமஸஞ்ஞாதி³னானத்தம். ஸங்கப்பனானத்தந்தி காமஸங்கப்பாதி³னானத்தம். ச²ந்த³னானத்தந்தி ஸங்கப்பனானத்ததாய ரூபே ச²ந்தோ³ ஸத்³தே³ ச²ந்தோ³தி ஏவம் ச²ந்த³னானத்தம் உப்பஜ்ஜதி. பரிளாஹனானத்தந்தி ச²ந்த³னானத்ததாய ரூபபரிளாஹோ ஸத்³த³பரிளாஹோதி ஏவம் பரிளாஹனானத்தம் உப்பஜ்ஜதி. பரியேஸனானானத்தந்தி பரிளாஹனானத்ததாய ரூபபரியேஸனாதி³னானத்தம் உப்பஜ்ஜதி. லாப⁴னானத்தந்தி பரியேஸனானானத்ததாய ரூபபடிலாபா⁴தி³னானத்தம் உப்பஜ்ஜதீதி.
த⁴ம்மனானத்தஞாணனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.