11. மக்³க³ஞாணனித்³தே³ஸவண்ணனா
61. மக்³க³ஞாணனித்³தே³ஸே மிச்சா²தி³ட்டி²யா வுட்டா²தீதி தி³ட்டா²னுஸயப்பஹானேன ஸமுச்சே²த³வஸேன த்³வாஸட்டி²பே⁴த³தோ மிச்சா²தி³ட்டி²தோ வுட்டா²தி. தத³னுவத்தககிலேஸேஹீதி மிச்சா²தி³ட்டி²ஸம்பயோக³வஸேன ச மிச்சா²தி³ட்டி²உபனிஸ்ஸயேன ச உப்பஜ்ஜமானேஹி மிச்சா²தி³ட்டி²அனுவத்தமானேஹி நானாவிதே⁴ஹி கிலேஸேஹி. தேன ததே³கட்ட²கிலேஸப்பஹானம் வுத்தம் ஹோதி. து³வித⁴ஞ்ஹி ஏகட்ட²ம் ஸஹஜேகட்ட²ம் பஹானேகட்ட²ஞ்ச. தாய தி³ட்டி²யா ஸஹ ஏகஸ்மிம் சித்தே, ஏகஸ்மிம் புக்³க³லே வா யாவ பஹானா டி²தாதி ததே³கட்டா². தி³ட்டி²யா ஹி பஹீயமானாய தி³ட்டி²ஸம்பயுத்தேஸு த்³வீஸு அஸங்கா²ரிகசித்தேஸு தாய தி³ட்டி²யா ஸஹஜாதா லோபோ⁴ மோஹோ உத்³த⁴ச்சம் அஹிரிகம் அனோத்தப்பந்தி இமே கிலேஸா, த்³வீஸு ஸஸங்கா²ரிகசித்தேஸு தாய தி³ட்டி²யா ஸஹஜாதா லோபோ⁴ மோஹோ தி²னம் உத்³த⁴ச்சம் அஹிரிகம் அனோத்தப்பந்தி இமே கிலேஸா ஸஹஜேகட்ட²வஸேன பஹீயந்தி. தி³ட்டி²கிலேஸேயேவ பஹீயமானே தேன ஸஹ ஏகஸ்மிம் புக்³க³லே டி²தா அபாயக³மனீயா லோபோ⁴ தோ³ஸோ மோஹோ மானோ விசிகிச்சா² தி²னம் உத்³த⁴ச்சம் அஹிரிகம் அனோத்தப்பந்தி இமே கிலேஸா பஹானேகட்ட²வஸேன பஹீயந்தி. க²ந்தே⁴ஹீதி தத³னுவத்தகேஹேவ க²ந்தே⁴ஹி, தம் தி³ட்டி²ம் அனுவத்தமானேஹி ஸஹஜேகட்டே²ஹி ச பஹானேகட்டே²ஹி ச சதூஹி அரூபக்க²ந்தே⁴ஹி, தம்ஸமுட்டா²னரூபேஹி வா ஸஹ பஞ்சஹி க²ந்தே⁴ஹி மிச்சா²தி³ட்டி²ஆதி³கிலேஸபச்சயா அனாக³தே உப்பஜ்ஜிதப்³பே³ஹி விபாகக்க²ந்தே⁴ஹி. ப³ஹித்³தா⁴ ச ஸப்³ப³னிமித்தேஹீதி யதா²வுத்தகிலேஸக்க²ந்த⁴தோ ப³ஹிபூ⁴தேஹி ஸப்³ப³ஸங்கா²ரனிமித்தேஹி. மிச்சா²ஸங்கப்பா வுட்டா²தீதி ஸோதாபத்திமக்³கே³ன பஹாதப்³பே³ஸு சதூஸு தி³ட்டி²ஸம்பயுத்தேஸு, விசிகிச்சா²ஸஹக³தே சாதி பஞ்சஸு சித்தேஸு அபாயக³மனீயஸேஸாகுஸலசித்தேஸு ச மிச்சா²ஸங்கப்பா வுட்டா²தி.
மிச்சா²வாசாய வுட்டா²தீதி முஸாவாத³தோ சேவ அபாயக³மனீயபிஸுணப²ருஸஸம்ப²ப்பலாபேஹி ச வுட்டா²தி. மிச்சா²கம்மந்தா வுட்டா²தீதி பாணாதிபாதாதி³ன்னாதா³னமிச்சா²சாரேஹி வுட்டா²தி. மிச்சா²ஆஜீவா வுட்டா²தீதி குஹனா லபனா நேமித்திகதா நிப்பேஸிகதா லாபே⁴னலாப⁴ம்னிஜிகீ³ஸனதா, ஆஜீவஹேதுகேஹி வா ஸத்தஹிபி காயவசீகம்மேஹி வுட்டா²தி. மிச்சா²வாயாமமிச்சா²ஸதிமிச்சா²ஸமாதீ⁴ஹி வுட்டா²னம் மிச்சா²ஸங்கப்பவுட்டா²னே வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். மிச்சா²ஸதீதி ச ஸதியா படிபக்கா²காரேன உப்பஜ்ஜமானா அகுஸலசித்துப்பாத³மத்தமேவ. உபரிமக்³க³த்தயே ‘‘த³ஸ்ஸனட்டே²ன ஸம்மாதி³ட்டீ²’’திஆதீ³னி அட்ட² மக்³க³ங்கா³னி யதா² பட²மஜ்ஜா²னிகே பட²மமக்³கே³ லப்³ப⁴ந்தி, ததே²வ லப்³ப⁴ந்தி. தத்த² பட²மமக்³கே³ ஸம்மாதி³ட்டி² மிச்சா²தி³ட்டி²ம் பஜஹதீதி ஸம்மாதி³ட்டி². ஸம்மாஸங்கப்பாத³யோபி மிச்சா²ஸங்கப்பாதீ³னம் பஜஹனட்டே²னேவ வேதி³தப்³பா³. ஏவம் ஸந்தே பட²மமக்³கே³னேவ த்³வாஸட்டி²யா தி³ட்டி²க³தானம் பஹீனத்தா உபரிமக்³க³த்தயேன பஹாதப்³பா³ தி³ட்டி² நாம நத்தி².
தத்த² ஸம்மாதி³ட்டீ²தி நாமம் கத²ம் ஹோதீதி? யதா² விஸம் அத்தி² வா ஹோது மா வா, அக³தோ³ அக³தோ³த்வேவ வுச்சதி, ஏவம் மிச்சா²தி³ட்டி² அத்தி² வா ஹோது மா வா, அயம் ஸம்மாதி³ட்டி² ஏவ நாம. யதி³ ஏவம் நாமமத்தமேவேதம் ஹோதி, உபரிமக்³க³த்தயே பன ஸம்மாதி³ட்டி²யா கிச்சாபா⁴வோ ஆபஜ்ஜதி, மக்³க³ங்கா³னி ந பரிபூரேந்தி. தஸ்மா ஸம்மாதி³ட்டி² ஸகிச்சகா காதப்³பா³, மக்³க³ங்கா³னி பரிபூரேதப்³பா³னீதி. ஸகிச்சகா சேத்த² ஸம்மாதி³ட்டி² யதா²லாப⁴னியமேன தீ³பேதப்³பா³. உபரிமக்³க³த்தயவஜ்ஜோ² ஹி ஏகோ மானோ அத்தி², ஸோ தி³ட்டி²ட்டா²னே திட்ட²தி, ஸா தம் மானம் பஜஹதீதி ஸம்மாதி³ட்டி². ஸோதாபத்திமக்³க³ஸ்மிஞ்ஹி ஸம்மாதி³ட்டி² மிச்சா²தி³ட்டி²ம் பஜஹதி. ஸோதாபன்னஸ்ஸ பன ஸகதா³கா³மிமக்³க³வஜ்ஜோ² மானோ அத்தி², தம் மானம் பஜஹதீதி ஸம்மாதி³ட்டி². தஸ்ஸேவ ஸத்தஅகுஸலசித்தஸஹஜாதோ ஸங்கப்போ அத்தி², தேஹேவ சித்தேஹி வாசங்க³சோபனம் அத்தி², காயங்க³சோபனம் அத்தி², பச்சயபரிபோ⁴கோ³ அத்தி², ஸஹஜாதவாயாமோ அத்தி², அஸ்ஸதியபா⁴வோ அத்தி², ஸஹஜாதசித்தேகக்³க³தா அத்தி², ஏதே மிச்சா²ஸங்கப்பாத³யோ நாம. ஸகதா³கா³மிமக்³கே³ ஸம்மாஸங்கப்பாத³யோ தேஸம் பஹானேன ஸம்மாஸங்கப்பாத³யோதி வேதி³தப்³பா³. ஏவம் ஸகதா³கா³மிமக்³கே³ அட்ட²ங்கா³னி ஸகிச்சகானி ஹோந்தி. ஸகதா³கா³மிஸ்ஸ அனாகா³மிமக்³க³வஜ்ஜோ² மானோ அத்தி², ஸோ தி³ட்டி²ட்டா²னே திட்ட²தி. தஸ்ஸேவ ஸத்தஹி சித்தேஹி ஸஹஜாதா ஸங்கப்பாத³யோ அத்தி². தேஸம் பஹானேன அனாகா³மிமக்³கே³ அட்ட²ன்னம் அங்கா³னம் ஸகிச்சகதா வேதி³தப்³பா³. அனாகா³மிஸ்ஸ அரஹத்தமக்³க³வஜ்ஜோ² மானோ அத்தி², ஸோ தி³ட்டி²ட்டா²னே திட்ட²தி. யானி பனஸ்ஸ பஞ்ச அகுஸலசித்தானி, தேஹி ஸஹஜாதா ஸங்கப்பாத³யோ அத்தி². தேஸம் பஹானேன அரஹத்தமக்³கே³ அட்ட²ன்னம் அங்கா³னம் ஸகிச்சகதா வேதி³தப்³பா³.
ஓளாரிகாதி காயவசீத்³வாரே வீதிக்கமஸ்ஸ பச்சயபா⁴வேன தூ²லபூ⁴தம்ஹா. காமராக³ஸஞ்ஞோஜனாதி மேது²னராக³ஸங்கா²தா ஸஞ்ஞோஜனா. ஸோ ஹி காமப⁴வே ஸஞ்ஞோஜேதீதி ஸஞ்ஞோஜனந்தி வுச்சதி. படிக⁴ஸஞ்ஞோஜனாதி ப்³யாபாத³ஸஞ்ஞோஜனா. ஸோ ஹி ஆரம்மணே படிஹஞ்ஞதீதி படிக⁴ந்தி வுச்சதி. தே ஏவ தா²மக³தட்டே²ன ஸந்தானே அனுஸேந்தீதி அனுஸயா. அணுஸஹக³தாதி அணுபூ⁴தா, ஸுகு²மபூ⁴தாதி அத்தோ². தப்³பா⁴வே ஹி ஏத்த² ஸஹக³தஸத்³தோ³. ஸகதா³கா³மிஸ்ஸ ஹி காமராக³ப்³யாபாதா³ த்³வீஹி காரணேஹி அணுபூ⁴தா அதி⁴ச்சுப்பத்தியா ச பரியுட்டா²னமந்த³தாய ச. தஸ்ஸ ஹி பா³லபுது²ஜ்ஜனஸ்ஸ விய கிலேஸா அபி⁴ண்ஹம் ந உப்பஜ்ஜந்தி, கதா³சி கரஹசி உப்பஜ்ஜந்தி. உப்பஜ்ஜமானா ச பா³லபுது²ஜ்ஜனஸ்ஸ விய மத்³த³ந்தா ப²ரந்தா சா²தே³ந்தா அந்த⁴அந்த⁴ம் கரோந்தா ந உப்பஜ்ஜந்தி, த்³வீஹி பன மக்³கே³ஹி பஹீனத்தா மந்த³மந்தா³ தனுகாகாரா ஹுத்வா உப்பஜ்ஜந்தி, வீதிக்கமம் பாபேதும் ஸமத்தா² ந ஹோந்தி. ஏவம் தனுபூ⁴தா அனாகா³மிமக்³கே³ன பஹீயந்தி ரூபராகா³தி ரூபப⁴வே ச²ந்த³ராகா³. அரூபராகா³தி அரூபப⁴வே ச²ந்த³ராகா³. மானாதி உன்னதிலக்க²ணா. உத்³த⁴ச்சாதி அவூபஸமலக்க²ணா. அவிஜ்ஜாயாதி அந்த⁴லக்க²ணாய. ப⁴வராகா³னுஸயாதி ரூபராகா³ரூபராக³வஸேன பவத்தப⁴வராகா³னுஸயா.
62. இதா³னி மக்³க³ஞாணஸம்வண்ணனம் கரோந்தோ அஜாதம் ஜா²பேதீதிஆதி³மாஹ. தத்த² ச அஜாதம் ஜா²பேதி ஜாதேன, ஜா²னம் தேன பவுச்சதீதி அத்தனோ ஸந்தானே பாதுபூ⁴தேன தேன தேன லோகுத்தரஜ்ஜா²னேன தம்ஸமங்கீ³புக்³க³லோ அஜாதமேவ தம் தம் கிலேஸம் ஜா²பேதி த³ஹதி ஸமுச்சி²ந்த³தி, தேன காரணேன தம் லோகுத்தரம் ஜா²னந்தி பவுச்சதீதி அத்தோ². ஜா²னவிமோக்கே² குஸலதாதி தஸ்மிம் அரியமக்³க³ஸம்பயுத்தே விதக்காதி³கே ஜா²னே ச விமோக்க²ஸங்கா²தே அரியமக்³கே³ ச அஸம்மோஹவஸேன குஸலதாய பட²மமக்³கே³னேவ பஹீனாஸு நானாதி³ட்டீ²ஸு ந கம்பதி. ஜா²னம் நாம து³வித⁴ம் ஆரம்மணூபனிஜ்ஜா²னஞ்ச லக்க²ணூபனிஜ்ஜா²னஞ்ச. லோகியபட²மஜ்ஜா²னாதி³கம் கஸிணாதி³ஆரம்மணூபனிஜ்ஜா²னட்டே²ன ஜா²னம், விபஸ்ஸனாஸங்கா²ரானம் ஸபா⁴வஸாமஞ்ஞலக்க²ணூபனிஜ்ஜா²னட்டே²ன ஜா²னம், லோகுத்தரம் நிப்³பா³னே தத²லக்க²ணூபனிஜ்ஜா²னட்டே²ன ஜா²னம். இத⁴ பன கோ³த்ரபு⁴னாபி ஸாதா⁴ரணம் லக்க²ணூபனிஜ்ஜா²னட்ட²ம் அனாமஸித்வா அஸாதா⁴ரணேன கிலேஸஜா²பனட்டே²ன ஜா²னம் வுத்தம். விமோக்க²ட்டோ² பனேத்த² நிப்³பா³னாரம்மணே ஸுட்டு² அதி⁴முச்சனட்டோ² கிலேஸேஹி ச ஸுட்டு² முச்சனட்டோ².
ஸமாத³ஹித்வா யதா² சே விபஸ்ஸதீதி அப்பனூபசாரக²ணிகஸமாதீ⁴னம் அஞ்ஞதரேன ஸமாதி⁴னா பட²மம் சித்தஸமாதா⁴னம் கத்வா பச்சா² யதா² விபஸ்ஸதி ச. ஸமுச்சயத்தோ² சே-ஸத்³தோ³ விபஸ்ஸனம் ஸமுச்சினோதி. விபஸ்ஸமானோ ததா² சே ஸமாத³ஹேதி விபஸ்ஸனா நாமேஸா லூக²பூ⁴தா நிரஸ்ஸாதா³, ஸமதோ² ச நாம ஸினித்³த⁴பூ⁴தோ ஸஅஸ்ஸாதோ³. தஸ்மா தாய லூக²பூ⁴தம் சித்தம் ஸினேஹேதும் விபஸ்ஸமானோ ததா² ச ஸமாத³ஹே. விபஸ்ஸமானோ புன ஸமாதி⁴ம் பவிஸித்வா சித்தஸமாதா⁴னஞ்ச ததே²வ கரேய்ய, யதே²வ விபஸ்ஸனந்தி அத்தோ². இத⁴ சே-ஸத்³தோ³ ஸமாத³ஹனம் ஸமுச்சினோதி. உப⁴யத்தா²பி கா³தா²ப³ந்தா⁴னுவத்தனேன சே-காரோ கதோ, அத்தோ² பன ச-காரத்தோ² ஏவ. விபஸ்ஸனா ச ஸமதோ² ததா³ அஹூதி யஸ்மா ஸமத²விபஸ்ஸனானம் யுக³னத்³த⁴பா⁴வே ஸதி அரியமக்³க³பாதுபா⁴வோ ஹோதி, தஸ்மா அரியமக்³க³ஜனனஸமத்த²த்தா யதா³ தது³ப⁴யஸமாயோகோ³ ஹோதி, ததா³ விபஸ்ஸனா ச ஸமதோ² ச அஹு, ஸமத²விபஸ்ஸனா பூ⁴தா நாம ஹோதீதி அத்தோ². தா ச ஸமத²விபஸ்ஸனா அரியமக்³கா³பி⁴முகீ²காலே ச மக்³க³க்க²ணே ச ஸமானபா⁴கா³ யுக³னத்³தா⁴ வத்தரே ஸமானோ ஸமோ பா⁴கோ³ கோட்டா²ஸோ ஏதேஸந்தி ஸமானபா⁴கா³, யுகே³ நத்³தா⁴ வியாதி யுக³னத்³தா⁴, அஞ்ஞமஞ்ஞம் அனதிவத்தனட்டே²ன ஸமது⁴ரா ஸமப³லாதி அத்தோ². வித்தா²ரோ பனஸ்ஸ யுக³னத்³த⁴கதா²யம் ஆவிப⁴விஸ்ஸதி.
து³க்கா² ஸங்கா²ரா ஸுகோ², நிரோதோ⁴ இதி த³ஸ்ஸனம். து³ப⁴தோ வுட்டி²தா பஞ்ஞா, ப²ஸ்ஸேதி அமதம்பத³ந்தி து³க்கா² ஸங்கா²ரா, ஸுகோ² நிரோதோ⁴ நிப்³பா³னந்தி படிபன்னஸ்ஸ ததோ நிப்³பா³னத³ஸ்ஸனம் அரியமக்³க³ஞாணம் து³ப⁴தோ வுட்டி²தா பஞ்ஞா நாம. ஸா ஏவ ச பஞ்ஞா அமதம் பத³ம் நிப்³பா³னம் ஆரம்மணபு²ஸனேன பு²ஸதி, படிலப⁴தீதி அத்தோ². நிப்³பா³னஞ்ஹி அதப்பகட்டே²ன அமதஸதி³ஸந்தி அமதம், நாஸ்ஸ மதம் மரணம் வயோ அத்தீ²திபி அமதம், புப்³ப³பா⁴க³தோ பட்டா²ய மஹதா உஸ்ஸாஹேன மஹதியா படிபதா³ய பஜ்ஜதி படிபஜ்ஜீயதீதி பத³ந்தி வுச்சதி.
விமோக்க²சரியம் ஜானாதீதி விமோக்க²பவத்திம் அஸம்மோஹவஸேன ஜானாதி, பச்சவேக்க²ணவஸேன ஜானாதி. ‘‘து³ப⁴தோ வுட்டா²னோ விமோக்கோ², து³ப⁴தோ வுட்டா²னா சத்தாரோ விமோக்கா², து³ப⁴தோ வுட்டா²னானம் அனுலோமா சத்தாரோ விமோக்கா², து³ப⁴தோ வுட்டா²னபடிப்பஸ்ஸத்³தி⁴ சத்தாரோ விமோக்கா²’’தி ஹி உபரி விமோக்க²கதா²யம்யேவ (படி. ம. 1.209 ஆத³யோ) ஆக³தா விமோக்க²சரியா வேதி³தப்³பா³. தேஸம் வித்தா²ரோ தத்தே²வ ஆக³தோ. நானத்தேகத்தகோவிதோ³தி தேஸம் விமோக்கா²னம் நானாபா⁴வே ஏகபா⁴வே ச குஸலோ. து³ப⁴தோ வுட்டா²னவிமோக்க²வஸேன ஹி தேஸம் ஏகத்தம், சதுஅரியமக்³க³வஸேன நானத்தம், ஏகேகஸ்ஸாபி வா அரியமக்³க³ஸ்ஸ அனுபஸ்ஸனாபே⁴தே³ன நானத்தம், அரியமக்³க³பா⁴வேன ஏகத்தம் வேதி³தப்³ப³ம். த்³வின்னம் ஞாணானம் குஸலதாதி த³ஸ்ஸனஸங்கா²தஸ்ஸ ச பா⁴வனாஸங்கா²தஸ்ஸ சாதி இமேஸம் த்³வின்னம் ஞாணானம் குஸலதாய. த³ஸ்ஸனந்தி ஹி ஸோதாபத்திமக்³கோ³. ஸோ ஹி பட²மம் நிப்³பா³னத³ஸ்ஸனதோ த³ஸ்ஸனந்தி வுத்தோ. கோ³த்ரபு⁴ பன கிஞ்சாபி பட²மதரம் நிப்³பா³னம் பஸ்ஸதி, யதா² பன ரஞ்ஞோ ஸந்திகம் கேனசிதே³வ கரணீயேன ஆக³தோ புரிஸோ தூ³ரதோவ ரதி²காய சரந்தம் ஹத்தி²க்க²ந்த⁴க³தம் ராஜானம் தி³ஸ்வாபி ‘‘தி³ட்டோ² தே ராஜா’’தி புட்டோ² தி³ஸ்வா கத்தப்³ப³கிச்சஸ்ஸ அகதத்தா ‘‘ந பஸ்ஸாமீ’’தி ஆஹ, ஏவமேவ நிப்³பா³னம் தி³ஸ்வா கத்தப்³ப³ஸ்ஸ கிலேஸப்பஹானஸ்ஸாபா⁴வா ந ‘‘த³ஸ்ஸன’’ந்தி வுச்சதி. தஞ்ஹி ஞாணம் மக்³க³ஸ்ஸ ஆவஜ்ஜனட்டா²னே திட்ட²தி. பா⁴வனாதி ஸேஸமக்³க³த்தயம். தஞ்ஹி பட²மமக்³கே³ன தி³ட்ட²ஸ்மிம்யேவ த⁴ம்மே பா⁴வனாவஸேன உப்பஜ்ஜதி, ந அதி³ட்ட²புப்³ப³ம் கிஞ்சி பஸ்ஸதி, தஸ்மா ‘‘பா⁴வனா’’தி வுச்சதி. ஹேட்டா² பன பா⁴வனாமக்³க³ஸ்ஸ அபரினிட்டி²தத்தா ‘‘த்³வின்னம் ஞாணான’’ந்தி அவத்வா ஸோதாபத்திஸகதா³கா³மிஅனாகா³மிமக்³க³லாபி⁴னோ ஸந்தா⁴ய ‘‘ஜா²னவிமோக்கே² குஸலதா’’தி வுத்தம், அரஹத்தமக்³க³லாபி⁴னோ பன பா⁴வனாமக்³க³ஸ்ஸ பரினிட்டி²தத்தா ‘‘த்³வின்னம் ஞாணானம் குஸலதா’’தி வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.
மக்³க³ஞாணனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.