11. பஞ்ஞத்திஹாரவிப⁴ங்க³வண்ணனா

39. தத்த² கதமோ பஞ்ஞத்திஹாரோதி பஞ்ஞத்திஹாரவிப⁴ங்கோ³. தத்த² கா பனாயம் பஞ்ஞத்தீதி? ஆஹ ‘‘யா பகதிகதா²ய தே³ஸனா’’தி. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – யா தே³ஸனாஹாராத³யோ விய அஸ்ஸாதா³தி³பத³த்த²விஸேஸனித்³தா⁴ரணம் அகத்வா ப⁴க³வதோ ஸாபா⁴விகத⁴ம்மகதா²ய தே³ஸனா. யா தஸ்ஸா பஞ்ஞாபனா, அயம் பஞ்ஞத்திஹாரோ. யஸ்மா பன ஸா ப⁴க³வதோ ததா² ததா² வேனேய்யஸந்தானே யதா²தி⁴ப்பேதமத்த²ம் நிக்கி²பதீதி நிக்கே²போ. தஸ்ஸ சாயம் ஹாரோ து³க்கா²தி³ஸங்கா²தே பா⁴கே³ பகாரேஹி ஞாபேதி, அஸங்கரதோ வா ட²பேதி, தஸ்மா ‘‘நிக்கே²பபஞ்ஞத்தீ’’தி வுத்தோ. இதி பகதிகதா²ய தே³ஸனாதி ஸங்கே²பேன வுத்தமத்த²ம் வித்தா²ரேன விப⁴ஜிதும் ‘‘கா ச பகதிகதா²ய தே³ஸனா’’தி புச்சி²த்வா ‘‘சத்தாரி ஸச்சானீ’’திஆதி³மாஹ.

தத்த² இத³ம் து³க்க²ந்தி அயம் பஞ்ஞத்தீதி கக்க²ளபு²ஸனாதி³ஸபா⁴வே ரூபாரூபத⁴ம்மே அதீதாதி³வஸேன அனேகபே⁴த³பி⁴ன்னே அபி⁴ந்தி³த்வா பீளனஸங்க²தஸந்தாபவிபரிணாமட்ட²தாஸாமஞ்ஞேன யா குச்சி²தபா⁴வாதி³முகே²ன ஏகஜ்ஜ²ம் க³ஹணஸ்ஸ காரணபூ⁴தா பஞ்ஞத்தி, கா பன ஸாதி? நாமபஞ்ஞத்தினிப³ந்த⁴னா தஜ்ஜாபஞ்ஞத்தி. ‘‘விஞ்ஞத்திவிகாரஸஹிதோ ஸத்³தோ³ ஏவா’’தி அபரே. இமினா நயேன தத்த² தத்த² பஞ்ஞத்திஅத்தோ² வேதி³தப்³போ³. ‘‘பஞ்சன்னம் க²ந்தா⁴ன’’ந்திஆதி³னா தஸ்ஸா பஞ்ஞத்தியா உபாதா³னம் த³ஸ்ஸேதி. த³ஸன்னம் இந்த்³ரியானந்தி அட்ட² ரூபிந்த்³ரியானி மனிந்த்³ரியம் வேத³னிந்த்³ரியந்தி ஏவம் த³ஸன்னம். அனுப⁴வனஸாமஞ்ஞேன ஹி வேத³னா ஏகமிந்த்³ரியம் கதா, ததா² ஸத்³தா⁴த³யோ ச மக்³க³பக்கி²யாதி.

கப³ளம் கரீயதீதி கப³ளீகாரோதி வத்து²வஸேன அயம் நித்³தே³ஸோ. யாய ஓஜாய ஸத்தா யாபேந்தி, தஸ்ஸாயேதம் அதி⁴வசனம். ஸா ஹி ஓஜட்ட²மகஸ்ஸ ரூபஸ்ஸ ஆஹரணதோ ஆஹாரோ. அத்தீ²தி மக்³கே³ன அஸமுச்சி²ன்னதாய விஜ்ஜதி. ராகோ³தி ரஞ்ஜனட்டே²ன ராகோ³. நந்த³னட்டே²ன நந்தீ³. தண்ஹாயனட்டே²ன தண்ஹா. ஸப்³பா³னேதானி லோப⁴ஸ்ஸேவ நாமானி. பதிட்டி²தம் தத்த² விஞ்ஞாணம் விருள்ஹந்தி கம்மம் ஜவாபேத்வா படிஸந்தி⁴ஆகட்³ட⁴னஸமத்த²தாய பதிட்டி²தஞ்சேவ விஞ்ஞாணம் விருள்ஹஞ்ச. யத்தா²தி தேபூ⁴மகவட்டே பு⁴ம்மம், ஸப்³ப³த்த² வா புரிமபுரிமபதே³ ஏதம் பு⁴ம்மம். அத்தி² தத்த² ஸங்கா²ரானம் வுத்³தீ⁴தி யே இமஸ்மிம் விபாகவட்டே டி²தஸ்ஸ ஆயதிம் வட்³ட⁴னஹேதுகா ஸங்கா²ரா, தே ஸந்தா⁴ய வுத்தம் – ‘‘யத்த² அத்தி² ஆயதிம் புனப்³ப⁴வாபி⁴னிப்³ப³த்தீ’’தி யஸ்மிம் டா²னே ஆயதிம் புனப்³ப⁴வாபி⁴னிப்³ப³த்தி அத்தி². அத்தி² தத்த² ஆயதிம் ஜாதிஜராமரணந்தி யத்த² படிஸந்தி⁴க்³க³ஹணம், தத்த² க²ந்தா⁴னம் அபி⁴னிப்³ப³த்திலக்க²ணா ஜாதி, பரிபாகலக்க²ணா ஜரா, பே⁴த³னலக்க²ணம் மரணஞ்ச அத்தி². அயம் பபா⁴வபஞ்ஞத்தி து³க்க²ஸ்ஸ ச ஸமுத³யஸ்ஸ சாதி அயம் யதா²வுத்தா தே³ஸனா து³க்க²ஸச்சஸ்ஸ ஸமுத³யஸச்சஸ்ஸ ச ஸமுட்டா²னபஞ்ஞத்தி, விபாகவட்டஸ்ஸ ஸங்கா²ரானஞ்ச தண்ஹாபச்சயனித்³தே³ஸதோதி அதி⁴ப்பாயோ.

நத்தி² ராகோ³தி அக்³க³மக்³க³பா⁴வனாய ஸமுச்சி²ன்னத்தா நத்தி² சே ராகோ³. அப்பதிட்டி²தம் தத்த² விஞ்ஞாணம் அவிருள்ஹந்தி கம்மம் ஜவாபேத்வா படிஸந்தி⁴ஆகட்³ட⁴னஸமத்த²தாயாபா⁴வேன அப்பதிட்டி²தஞ்சேவ அவிருள்ஹஞ்சாதி வுத்தபடிபக்க²னயேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

‘‘அயம் பரிஞ்ஞாபஞ்ஞத்தீ’’திஆதி³னா ஏகாபி⁴ஸமயவஸேனேவ மக்³க³ஸம்மாதி³ட்டி² சதூஸு அரியஸச்சேஸு பவத்ததீதி த³ஸ்ஸேதி. அயம் பா⁴வனாபஞ்ஞத்தீதி அயம் த்³வாராரம்மணேஹி ச²த்³வாரப்பவத்தனத⁴ம்மானம் அனிச்சானுபஸ்ஸனா மக்³க³ஸ்ஸ பா⁴வனாபஞ்ஞத்தி. நிரோத⁴பஞ்ஞத்தி நிரோத⁴ஸ்ஸாதி ரோத⁴ஸங்கா²தாய தண்ஹாய மக்³கே³ன அனவஸேஸனிரோத⁴பஞ்ஞத்தி. உப்பாத³பஞ்ஞத்தீதி உப்பன்னஸ்ஸ பஞ்ஞாபனா. ஓகாஸபஞ்ஞத்தீதி டா²னஸ்ஸ பஞ்ஞாபனா. ஆஹடனாபஞ்ஞத்தீதி நீஹரணபஞ்ஞத்தி. ஆஸாடிகானந்தி கு³ன்னம் வணேஸு நீலமக்கி²காஹி ட²பிதஅண்ட³கா ஆஸாடிகா நாம. ஏத்த² யஸ்ஸ உப்பன்னா, தஸ்ஸ ஸத்தஸ்ஸ அனயப்³யஸனஹேதுதாய ஆஸாடிகா வியாதி ஆஸாடிகா, கிலேஸா, தேஸம் ஆஸாடிகானம். அபி⁴னிகா⁴தபஞ்ஞத்தீதி ஸமுக்³கா⁴தபஞ்ஞத்தி.

41. ஏவம் வட்டவிவட்டமுகே²ன ஸம்மஸனஉபாதா³னக்க²ந்த⁴முகே²னேவ ஸச்சேஸு பஞ்ஞத்திவிபா⁴க³ம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி தேபரிவட்டவஸேன த³ஸ்ஸேதும் ‘‘இத³ம் ‘து³க்க²’ந்தி மே, பி⁴க்க²வே’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² த³ஸ்ஸனட்டே²ன சக்கு². யதா²ஸபா⁴வதோ ஜானனட்டே²ன ஞாணம். படிவிஜ்ஜ²னட்டே²ன பஞ்ஞா. விதி³தகரணட்டே²ன விஜ்ஜா. ஓபா⁴ஸனட்டே²ன ஆலோகோ. ஸப்³ப³ம் பஞ்ஞாவேவசனமேவ. அயம் வேவசனபஞ்ஞத்தி. ஸச்சி²கிரியாபஞ்ஞத்தீதி பச்சக்க²கரணபஞ்ஞத்தி.

துலமதுலஞ்சாதி கா³தா²ய பசுரஜனானம் பச்சக்க²பா⁴வதோ துலிதம் பரிச்சி²ன்னந்தி துலம், காமாவசரம். ந துலந்தி அதுலம், துலம் வா ஸதி³ஸமஸ்ஸ அஞ்ஞம் லோகியகம்மம் நத்தீ²தி அதுலம், மஹக்³க³தகம்மம். காமாவசரரூபாவசரகம்மம் வா துலம், அரூபாவசரம் அதுலம், அப்பவிபாகம் வா துலம். ப³ஹுவிபாகம் அதுலம். ஸம்ப⁴வதி ஏதேனாதி ஸம்ப⁴வம், ஸம்ப⁴வஹேதுபூ⁴தம். ப⁴வஸங்கா²ரம் புனப்³ப⁴வஸங்க²ரணகம். அவஸ்ஸஜீதி விஸ்ஸஜ்ஜேஸி. முனீதி பு³த்³த⁴முனி. அஜ்ஜ²த்தரதோதி நியகஜ்ஜ²த்தரதோ. ஸமாஹிதோதி உபசாரப்பனாஸமாதி⁴வஸேன ஸமாஹிதோ. அபி⁴ந்தி³ கவசமிவாதி கவசம் விய பி⁴ந்தி³. அத்தஸம்ப⁴வந்தி அத்தனி ஸஞ்ஜாதம் கிலேஸம். இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – ஸவிபாகட்டே²ன ஸம்ப⁴வம் ப⁴வாபி⁴ஸங்க²ரணட்டே²ன ப⁴வஸங்கா²ரந்தி ச லத்³த⁴னாமம் துலாதுலஸங்கா²தம் லோகியகம்மஞ்ச ஓஸ்ஸஜி, ஸங்கா³மஸீஸே மஹாயோதோ⁴ கவசம் விய அத்தஸம்ப⁴வம் கிலேஸஞ்ச அஜ்ஜ²த்தரதோ ஸமாஹிதோ ஹுத்வா அபி⁴ந்தீ³தி.

அத² வா துலந்தி துலயந்தோ தீரேந்தோ. அதுலஞ்ச ஸம்ப⁴வந்தி நிப்³பா³னஞ்சேவ ஸம்ப⁴வஞ்ச. ப⁴வஸங்கா²ரந்தி ப⁴வகா³மிகம்மம். அவஸ்ஸஜி முனீதி ‘‘பஞ்சக்க²ந்தா⁴ அனிச்சா, தேஸம் நிரோதோ⁴ நிப்³பா³னம் நிச்ச’’ந்திஆதி³னா (படி. ம. 3.38 அத்த²தோ ஸமானம்) நயேன துலயந்தோ பு³த்³த⁴முனி ப⁴வே ஆதீ³னவம் நிப்³பா³னே ஆனிஸம்ஸஞ்ச தி³ஸ்வா தம் க²ந்தா⁴னம் மூலபூ⁴தம் ப⁴வஸங்கா²ரம் கம்மக்க²யகரேன அரியமக்³கே³ன அவஸ்ஸஜி. கத²ம்? அஜ்ஜ²த்தரதோ. ஸோ ஹி விபஸ்ஸனாவஸேன அஜ்ஜ²த்தரதோ ஸமத²வஸேன ஸமாஹிதோ கவசமிவ அத்தபா⁴வம் பரியோனந்தி⁴த்வா டி²தம் அத்தனி ஸம்ப⁴வத்தா ‘‘அத்தஸம்ப⁴வ’’ந்தி லத்³த⁴னாமம் ஸப்³ப³ம் கிலேஸஜாதம் அபி⁴ந்தி³, கிலேஸாபா⁴வே கம்மம் அப்படிஸந்தி⁴கத்தா அவஸ்ஸட்ட²ம் நாம ஹோதி, கிலேஸாபா⁴வேன கம்மம் ஜஹீதி அத்தோ² (தீ³. நி. அட்ட². 2.169; உதா³. அட்ட². 51).

ஸங்க²தாஸங்க²ததா⁴துவினிமுத்தஸ்ஸ அபி⁴ஞ்ஞேய்யஸ்ஸ அபா⁴வதோ வுத்தம் ‘‘துல…பே… த⁴ம்மான’’ந்தி. தேன த⁴ம்மபடிஸம்பி⁴தா³ வுத்தா ஹோதீதி ஆஹ – ‘‘நிக்கே²பபஞ்ஞத்தி த⁴ம்மபடிஸம்பி⁴தா³யா’’தி. ப⁴வஸங்கா²ரே ஸமுத³யபக்கி²யம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘பரிச்சாக³பஞ்ஞத்தீ’’தி. து³க்க²ஸச்சபக்கி²யவஸேன ‘‘பரிஞ்ஞாபஞ்ஞத்தீ’’தி. ஸமாதா⁴னவிஸிட்ட²ஸ்ஸ அஜ்ஜ²த்தரதபா⁴வஸ்ஸ வஸேன ‘‘பா⁴வனாபஞ்ஞத்தி காயக³தாய ஸதியா’’தி வுத்தம். அஜ்ஜ²த்தரததாவிஸிட்ட²ஸ்ஸ பன ஸமாதா⁴னஸ்ஸ வஸேன ‘‘டி²திபஞ்ஞத்தி சித்தேகக்³க³தாயா’’தி வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். அபி⁴னிப்³பி³தா³பஞ்ஞத்தி சித்தஸ்ஸாதி ஆயுஸங்கா²ரோஸ்ஸஜ்ஜனவஸேன சித்தஸ்ஸ அபி⁴னீஹரணபஞ்ஞத்தி. உபாதா³னபஞ்ஞத்தீதி க³ஹணபஞ்ஞத்தி. ஸப்³ப³ஞ்ஞுதாயாதி ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴பா⁴வஸ்ஸ. ஏதேன அஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஆயுஸங்கா²ரோஸ்ஸஜ்ஜனம் நத்தீ²தி த³ஸ்ஸேதி. கிலேஸாபா⁴வேன ப⁴க³வா கம்மம் ஜஹதீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘பதா³லனாபஞ்ஞத்தி அவிஜ்ஜண்ட³கோஸான’’ந்தி ஆஹ.

யோ து³க்க²மத்³த³க்கி² யதோனிதா³னந்தி யோ ஆரத்³த⁴விபஸ்ஸகோ ஸப்³ப³ம் தேபூ⁴மகம் து³க்க²ம் அத³க்கி² பஸ்ஸி, தஞ்ச யதோனிதா³னம் யம் ஹேதுகம், தம்பிஸ்ஸ காரணபா⁴வேன தண்ஹம் பஸ்ஸி. காமேஸு ஸோ ஜந்து கத²ம் நமேய்யாதி ஸோ ஏவம் படிபன்னோ புரிஸோ ஸவத்து²காமேஸு கிலேஸகாமேஸு யேன பகாரேன நமேய்ய அபி⁴னமேய்ய, ஸோ பகாரோ நத்தி². கஸ்மா? காமா ஹி லோகே ஸங்கோ³தி ஞத்வா. யஸ்மா இமஸ்மிம் லோகே காமஸதி³ஸம் ப³ந்த⁴னம் நத்தி². வுத்தஞ்சேதம் ப⁴க³வதா ‘‘ந தம் த³ள்ஹம் ப³ந்த⁴னமாஹு தீ⁴ரா’’திஆதி³ (த⁴. ப. 345; ஸம். நி. 1.121; நேத்தி. 106; பேடகோ 15), தஸ்மா ஸங்கா²ரே ஆஸஜ்ஜனட்டே²ன ஸங்கோ³தி விதி³த்வா. தேஸம் ஸதீமா வினயாய ஸிக்கே²தி காயக³தாஸதியோகே³ன ஸதிமா தேஸம் காமானம் வூபஸமாய தீஸுபி ஸிக்கா²ஸு அப்பமத்தோ ஸிக்கே²ய்யாதி அத்தோ².

வேவசனபஞ்ஞத்தீதி க²ந்தா⁴தீ³னம் வேவசனபஞ்ஞத்தி. அத³க்கீ²தி பன பதே³ன ஸம்ப³ந்த⁴த்தா வுத்தம் – ‘‘து³க்க²ஸ்ஸ பரிஞ்ஞாபஞ்ஞத்தி சா’’தி. பச்சத்தி²கதோ த³ஸ்ஸனபஞ்ஞத்தீதி அனத்த²ஜனனதோ பச்சத்தி²கதோ த³ஸ்ஸனபஞ்ஞத்தி. பாவககப்பாதி ஜலிதஅக்³கி³க்க²ந்த⁴ஸதி³ஸா. பபாதஉரகோ³பமாதி பபாதூபமாஉரகோ³பமா ச.

மோஹஸம்ப³ந்த⁴னோ லோகோதி அயம் லோகோ அவிஜ்ஜாஹேதுகேஹி ஸம்யோஜனேஹி ப³ந்தோ⁴. ப⁴ப்³ப³ரூபோவ தி³ஸ்ஸதீதி விபன்னஜ்ஜா²ஸயோபி மாயாய ஸாடே²ய்யேன ச படிச்சா²தி³தஸபா⁴வோ ப⁴ப்³ப³ஜாதிகம் விய அத்தானம் த³ஸ்ஸேதி. உபதி⁴ப³ந்த⁴னோ பா³லோ, தமஸா பரிவாரிதோதி தஸ்ஸ பன பா³லஸ்ஸ ததா² த³ஸ்ஸனே ஸம்மோஹதமஸா பரிவாரிதத்தா காமகு³ணேஸு அனாதீ³னவத³ஸ்ஸிதாய கிலேஸாபி⁴ஸங்கா²ரேஹி ப³ந்த⁴த்தா. ததா² பூ⁴தோ சாயம் பா³லோ பண்டி³தானம் அஸ்ஸிரீ விய கா²யதி அலக்கி²கோ ஏவ ஹுத்வா உபட்டா²தி. தயித³ம் ஸப்³ப³ம் பா³லஸ்ஸ ஸதோ ராகா³தி³கிஞ்சனதோ. பண்டி³தஸ்ஸ பன பஞ்ஞாசக்கு²னா பஸ்ஸதோ நத்தி² கிஞ்சனந்தி அயம் ஸங்கே²பத்தோ². மோஹஸீஸேன விபல்லாஸா க³ஹிதாதி ஆஹ – ‘‘தே³ஸனாபஞ்ஞத்தி விபல்லாஸான’’ந்தி. விபரீதபஞ்ஞத்தீதி விபரீதாகாரேன உபட்ட²ஹமானஸ்ஸ பஞ்ஞாபனா.

அத்தி² நிப்³பா³னந்தி ஸமணப்³ராஹ்மணானம் வாசாவத்து²மத்தமேவ. நத்தி² நிப்³பா³னந்தி பரமத்த²தோ அலப்³ப⁴மானஸபா⁴வத்தாதி விப்படிபன்னானம் மிச்சா²வாத³ம் ப⁴ஞ்ஜிதும் ப⁴க³வதா வுத்தம் – ‘‘அத்தி², பி⁴க்க²வே, அஜாதம் அபூ⁴தம் அகதம் அஸங்க²த’’ந்தி. தத்த² ஹேதும் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘நோ சேதம், பி⁴க்க²வே’’திஆதி³ வுத்தம். தஸ்ஸத்தோ² – பி⁴க்க²வே, யதி³ அஸங்க²தா தா⁴து ந அப⁴விஸ்ஸ, ந இத⁴ ஸப்³ப³ஸ்ஸ ஸங்க²தஸ்ஸ நிஸ்ஸரணம் ஸியா. நிப்³பா³னஞ்ஹி ஆரம்மணம் கத்வா பவத்தமானா ஸம்மாதி³ட்டி²ஆத³யோ மக்³க³த⁴ம்மா அனவஸேஸகிலேஸே ஸமுச்சி²ந்த³ந்தி, ததோ திவித⁴ஸ்ஸபி வட்டஸ்ஸ அப்பவத்தீதி.

தத்தா²யமதி⁴ப்பாயோ – யதா² பரிஞ்ஞேய்யதாய ஸஉத்தரானம் காமானம் ரூபானஞ்ச படிபக்க²பூ⁴தம் தப்³பி³து⁴ரஸபா⁴வம் நிஸ்ஸரணம் பஞ்ஞாயதி, ஏவம் தம்ஸபா⁴வானம் ஸங்க²ப⁴த⁴ம்மானம் படிபக்க²பூ⁴தேன தப்³பி³து⁴ரதாஸபா⁴வேன நிஸ்ஸரணேன ப⁴விதப்³ப³ம், யஞ்ச தம் நிஸ்ஸரணம். ஸா அஸங்க²தா தா⁴து. கிஞ்ச பி⁴ய்யோ? ஸங்க²தத⁴ம்மாரம்மணம் விபஸ்ஸனாஞாணம். அபி ச அனுலோமஞாணம் கிலேஸே ந ஸமுச்சே²த³வஸேன பஜஹிதும் ஸக்கோதி. ஸம்முதிஸச்சாரம்மணம்பி பட²மஜ்ஜா²னாதீ³ஸு ஞாணம் விக்க²ம்ப⁴னமத்தமேவ கரோதி, கிலேஸானம் ந ஸமுச்சே²த³ம், ஸமுச்சே²த³ப்பஹானகரஞ்ச அரியமக்³க³ஞாணம், தஸ்ஸ ஸங்க²தத⁴ம்மஸம்முதிஸச்சவிபரீதேன ஆரம்மணேன ப⁴விதப்³ப³ம், ஸா அஸங்க²தா தா⁴து. ததா² நிப்³பா³ன-ஸத்³தோ³ கத்த²சி விஸயே அவிபரீதத்தோ² வேதி³தப்³போ³, உபசாரவுத்திஸப்³பா⁴வதோ, யதா² தம் ‘‘ஸீஹஸத்³தோ³’’தி.

அத² வா ‘‘அத்தி², பி⁴க்க²வே, அஜாதம் அபூ⁴தம் அகதம் அஸங்க²த’’ந்தி (உதா³. 73) வசனம் அவிபரீதத்த²ம், ப⁴க³வதா பா⁴ஸிதத்தா. யஞ்ஹி ப⁴க³வதா பா⁴ஸிதம், தம் அவிபரீதத்த²ம். யதா² தம் ‘‘ஸப்³பே³ ஸங்கா²ரா அனிச்சா, ஸப்³பே³ ஸங்கா²ரா து³க்கா², ஸப்³பே³ த⁴ம்மா அனத்தா’’தி (ம. நி. 1.353, 356; கதா². 753; சூளனி. அஜிதமாணவபுச்சா²னித்³தே³ஸ 4; படி. ம. 1.31; நேத்தி. 5; த⁴. ப. 277-279), ஏவம்பி யுத்திவஸேன அஸங்க²தாய தா⁴துயா பரமத்த²தோ ஸப்³பா⁴வோ வேதி³தப்³போ³. கிம் வா ஏதாய யுத்திசிந்தாய? யஸ்மா ப⁴க³வதா ‘‘அத்தி², பி⁴க்க²வே, அஜாதம் அபூ⁴தம் அகதம் அஸங்க²தந்தி (உதா³. 73), அப்பச்சயா த⁴ம்மா அஸங்க²தா த⁴ம்மாதி (த⁴. ஸ. து³கமாதிகா 7-8) ச, அஸங்க²தஞ்ச வோ, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மம் தே³ஸேஸ்ஸாமி அஸங்க²தகா³மினிஞ்ச படிபத³’’ந்திஆதி³னா (ஸம். நி. 4.366-367, 377) ச அனேகேஹி ஸுத்தபதே³ஹி நிப்³பா³னதா⁴துயா பரமத்த²தோ ஸப்³பா⁴வோ தே³ஸிதோதி. தத்த² உபனயனபஞ்ஞத்தீதி படிபக்க²தோ ஹேதுஉபனயனஸ்ஸ பஞ்ஞாபனா. ஜோதனாபஞ்ஞத்தீதி படிஞ்ஞாதஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ ஸித்³தி⁴யா பகாஸனாபஞ்ஞத்தி. ஸேஸம் ஸப்³ப³ம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

பஞ்ஞத்திஹாரவிப⁴ங்க³வண்ணனா நிட்டி²தா.