4. படினித்³தே³ஸவாரவண்ணனா

1. தே³ஸனாஹாரவிப⁴ங்க³வண்ணனா

5. ஏவம் ஹாராத³யோ ஸுக²க்³க³ஹணத்த²ம் கா³தா²ப³ந்த⁴வஸேன ஸரூபதோ நித்³தி³ஸித்வா இதா³னி தேஸு ஹாரே தாவ படினித்³தே³ஸவஸேன விப⁴ஜிதும் ‘‘தத்த² கதமோ தே³ஸனாஹாரோ’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² கதமோதி கதே²துகம்யதாபுச்சா². தே³ஸனாஹாரோதி புச்சி²தப்³ப³த⁴ம்மனித³ஸ்ஸனம். கிஞ்சாபி தே³ஸனாஹாரோ நித்³தே³ஸவாரே ஸரூபதோ த³ஸ்ஸிதோ, படினித்³தே³ஸஸ்ஸ பன விஸயம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அஸ்ஸாதா³தீ³னவதா’’தி கா³த²ம் ஏகதே³ஸேன பச்சாமஸதி. அயம் தே³ஸனாஹாரோ புப்³பா³பராபேக்கோ². தத்த² புப்³பா³பேக்க²த்தே ‘‘கதமோ தே³ஸனாஹாரோ’’தி புச்சி²த்வா ‘‘அஸ்ஸாதா³தீ³னவதா’’தி ஸரூபதோ த³ஸ்ஸிதஸ்ஸ நிக³மனம் ஹோதி. பராபேக்க²த்தே பன ‘‘அயம் தே³ஸனாஹாரோ கிம் தே³ஸயதீ’’தி தே³ஸனாகிரியாய கத்துனித்³தே³ஸோ ஹோதி. தேன தே³ஸனாஹாரஸ்ஸ அன்வத்த²ஸஞ்ஞதம் த³ஸ்ஸேதி. தே³ஸயதீதி ஸம்வண்ணேதி, வித்தா²ரேதீதி அத்தோ².

இதா³னி அனேன தே³ஸேதப்³ப³த⁴ம்மே ஸரூபதோ த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அஸ்ஸாத³’’ந்திஆதி³மாஹ, தம் புப்³பே³ வுத்தனயத்தா உத்தானமேவ. தஸ்மா இதோ பரம்பி அவுத்தமேவ வண்ணயிஸ்ஸாம. ‘‘கத்த² பன ஆக³தே அஸ்ஸாதா³தி³கே அயம் ஹாரோ ஸம்வண்ணேதீ’’தி அனுயோக³ம் மனஸிகத்வா தே³ஸனாஹாரேன ஸம்வண்ணேதப்³ப³த⁴ம்மம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘த⁴ம்மம் வோ, பி⁴க்க²வே, தே³ஸேஸ்ஸாமீ’’திஆதி³கம் ஸப்³ப³பரியத்தித⁴ம்மஸங்கா³ஹகம் ப⁴க³வதோ ச²ச²க்கதே³ஸனம் ஏகதே³ஸேன த³ஸ்ஸேதி.

தத்த² த⁴ம்மந்தி அயம் த⁴ம்ம-ஸத்³தோ³ பரியத்திஸச்சஸமாதி⁴பஞ்ஞாபகதிபுஞ்ஞாபத்திஞேய்யாதீ³ஸு ப³ஹூஸு அத்தே²ஸு தி³ட்ட²ப்பயோகோ³. ததா² ஹி ‘‘இத⁴, பி⁴க்கு², த⁴ம்மம் பரியாபுணாதீ’’திஆதீ³ஸு (அ. நி. 5.73) பரியத்தித⁴ம்மே தி³ஸ்ஸதி. ‘‘தி³ட்ட²த⁴ம்மோ பத்தத⁴ம்மோ’’திஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 1.299; மஹாவ. 18) ஸச்சே. ‘‘ஏவம்த⁴ம்மா தே ப⁴க³வந்தோ அஹேஸு’’ந்திஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 2.13, 145) ஸமாதி⁴ம்ஹி. ‘‘ஸச்சம் த⁴ம்மோ தி⁴தி சாகோ³’’தி ஏவமாதீ³ஸு (ஜா. 1.1.57; 1.2.147-148) பஞ்ஞாயம். ‘‘ஜாதித⁴ம்மானம், பி⁴க்க²வே, ஸத்தான’’ந்தி ஏவமாதீ³ஸு (தீ³. நி. 2.398; ம. நி. 1.131) பகதியம். ‘‘த⁴ம்மோ ஹவே ரக்க²தி த⁴ம்மசாரி’’ந்திஆதீ³ஸு (ஜா. 1.10.102; 1.15.385) புஞ்ஞே. ‘‘சத்தாரோ பாராஜிகா த⁴ம்மா’’தி ஏவமாதீ³ஸு (பாரா. 233) ஆபத்தியம். ‘‘குஸலா த⁴ம்மா அகுஸலாத⁴ம்மா’’திஆதீ³ஸு (த⁴. ஸ. திகமாதிகா 1) ஞேய்யே. இத⁴ பன பரியத்தியம் த³ட்ட²ப்³போ³தி (ம. நி. அட்ட². 1.மூலபரியாயஸுத்தவண்ணனா; த⁴. ஸ. அட்ட². சித்துப்பாத³கண்ட³ 1; பு³. வம். அட்ட². 1.1).

வோதி பன அயம் வோ-ஸத்³தோ³ ‘‘ஹந்த³ தா³னி, பி⁴க்க²வே, பவாரேமி வோ’’தி (ஸம். நி. 1.215) ஏத்த² உபயோக³த்தே² ஆக³தோ. ‘‘ஸன்னிபதிதானம் வோ, பி⁴க்க²வே, த்³வயம் கரணீய’’ந்திஆதீ³ஸு (ம. நி. 1.273) கரணத்தே². ‘‘யே ஹி வோ அரியா பரிஸுத்³த⁴காயகம்மந்தா’’திஆதீ³ஸு பத³பூரணே. ‘‘ஆரோசயாமி வோ, பி⁴க்க²வே’’திஆதீ³ஸு (அ. நி. 7.72) ஸம்பதா³னத்தே². இதா⁴பி ஸம்பதா³னத்தே² ஏவாதி த³ட்ட²ப்³போ³.

பி⁴க்க²னஸீலதாதி³கு³ணயோகே³ன பி⁴க்கூ², பி⁴ன்னகிலேஸதாதி³கு³ணயோகே³ன வா. அத² வா ஸம்ஸாரே ப⁴யம் இக்க²ந்தீதி பி⁴க்கூ². பி⁴க்க²வேதி தேஸம் ஆலபனம். தேன தே த⁴ம்மஸ்ஸவனே நியோஜேந்தோ அத்தனோ முகா²பி⁴முக²ம் கரோதி. தே³ஸேஸ்ஸாமீதி கதே²ஸ்ஸாமி. தேன நாஹம் த⁴ம்மிஸ்ஸரதாய தும்ஹே அஞ்ஞம் கிஞ்சி காரேய்யாமி, அனாவரணஞாணேன ஸப்³ப³ம் ஞேய்யத⁴ம்மம் பச்சக்க²காரிதாய பன த⁴ம்மம் தே³ஸேஸ்ஸாமீதி இதா³னி பவத்தியமானம் த⁴ம்மதே³ஸனம் படிஜானாதி. ஆதி³கல்யாணந்திஆதீ³ஸு ஆதி³ம்ஹி கல்யாணம் ஆதி³கல்யாணம், ஆதி³கல்யாணமேதஸ்ஸாதி வா ஆதி³கல்யாணம். ஸேஸபத³த்³வயேபி ஏஸேவ நயோ. தத்த² ஸீலேன ஆதி³கல்யாணம். ஸமாதி⁴னா மஜ்ஜே²கல்யாணம். பஞ்ஞாய பரியோஸானகல்யாணம். பு³த்³த⁴ஸுபு³த்³த⁴தாய வா ஆதி³கல்யாணம். த⁴ம்மஸுத⁴ம்மதாய மஜ்ஜே²கல்யாணம். ஸங்க⁴ஸுப்படிபத்தியா பரியோஸானகல்யாணம். அத² வா உக்³க⁴டிதஞ்ஞுவினயனேன ஆதி³கல்யாணம். விபஞ்சிதஞ்ஞுவினயனேன மஜ்ஜே²கல்யாணம் நேய்யபுக்³க³லவினயனேன பரியோஸானகல்யாணம். அயமேவத்தோ² இதா⁴தி⁴ப்பேதோ.

அத்த²ஸம்பத்தியா ஸாத்த²ம். ப்³யஞ்ஜனஸம்பத்தியா ஸப்³யஞ்ஜனம். ஸங்காஸனாதி³ச²அத்த²பத³ஸமாயோக³தோ வா ஸாத்த²ம். அக்க²ராதி³ச²ப்³யஞ்ஜனபத³ஸமாயோக³தோ ஸப்³யஞ்ஜனம். அயமேவத்தோ² இதா⁴தி⁴ப்பேதோ. உபனேதப்³பா³பா⁴வதோ ஏகந்தேன பரிபுண்ணந்தி கேவலபரிபுண்ணம். அபனேதப்³பா³பா⁴வதோ பரிஸுத்³த⁴ம். ஸீலாதி³பஞ்சத⁴ம்மக்க²ந்த⁴பாரிபூரியா வா பரிபுண்ணம். சதுரோக⁴னித்த²ரணாய பவத்தியா லோகாமிஸனிரபேக்க²தாய ச பரிஸுத்³த⁴ம். ப்³ரஹ்மம் ஸேட்ட²ம் உத்தமம் ப்³ரஹ்மூனம் வா ஸேட்டா²னம் அரியானம் சரியம் ஸிக்க²த்தயஸங்க³ஹம் ஸாஸனம் ப்³ரஹ்மசரியம் பகாஸயிஸ்ஸாமி பரிதீ³பயிஸ்ஸாமீதி அத்தோ².

ஏவம் ப⁴க³வதா தே³ஸிதோ பகாஸிதோ ச ஸாஸனத⁴ம்மோ யேஸம் அஸ்ஸாதா³தீ³னம் த³ஸ்ஸனவஸேன பவத்தோ, தே அஸ்ஸாதா³த³யோ தே³ஸனாஹாரஸ்ஸ விஸயபூ⁴தா யத்த² யத்த² பாடே² ஸவிஸேஸம் வுத்தா, ததோ ததோ நித்³தா⁴ரேத்வா உதா³ஹரணவஸேன இதா⁴னேத்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தத்த² கதமோ அஸ்ஸாதோ³’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² காமந்தி மனாபியரூபாதி³ம் தேபூ⁴மகத⁴ம்மஸங்கா²தம் வத்து²காமம். காமயமானஸ்ஸாதி இச்ச²ந்தஸ்ஸ. தஸ்ஸ சேதம் ஸமிஜ்ஜ²தீதி தஸ்ஸ காமயமானஸ்ஸ ஸத்தஸ்ஸ தம் காமஸங்கா²தம் வத்து² ஸமிஜ்ஜ²தி சே, ஸசே ஸோ தம் லப⁴தீதி வுத்தம் ஹோதி. அத்³தா⁴பீதிமனோ ஹோதீதி ஏகம்ஸேன துட்ட²சித்தோ ஹோதி. லத்³தா⁴தி லபி⁴த்வா. மச்சோதி ஸத்தோ. யதி³ச்ச²தீதி யம் இச்ச²தி. அயமேத்த² ஸங்கே²போ, வித்தா²ரோ பன நித்³தே³ஸே (மஹானி. 1) வுத்தனயேன வேதி³தப்³போ³. அயம் அஸ்ஸாதோ³தி யாயம் அதி⁴ப்பாயஸமிஜ்ஜ²னா இச்சி²தலாபே⁴ பீதிமனதா ஸோமனஸ்ஸம், அயம் அஸ்ஸாதே³தப்³ப³தோ அஸ்ஸாதோ³.

தஸ்ஸ சே காமயானஸ்ஸாதி தஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ காமே இச்ச²மானஸ்ஸ, காமேன வா யாயமானஸ்ஸ. ச²ந்த³ஜாதஸ்ஸாதி ஜாததண்ஹஸ்ஸ. ஜந்துனோதி ஸத்தஸ்ஸ. தே காமா பரிஹாயந்தீதி தே வத்து²காமா கேனசி அந்தராயேன வினஸ்ஸந்தி சே. ஸல்லவித்³தோ⁴வ ருப்பதீதி அத² அயோமயாதி³னா ஸல்லேன வித்³தோ⁴ விய பீளியதீதி அத்தோ². அயம் ஆதீ³னவோதி யாயம் காமானம் விபரிணாமஞ்ஞதா²பா⁴வா காமயானஸ்ஸ ஸத்தஸ்ஸ ருப்பனா தோ³மனஸ்ஸுப்பத்தி, அயம் ஆதீ³னவோ.

யோ காமே பரிவஜ்ஜேதீதி யோ பி⁴க்கு² யதா²வுத்தே காமே தத்த² ச²ந்த³ராக³ஸ்ஸ விக்க²ம்ப⁴னேன வா ஸமுச்சி²ந்த³னேன வா ஸப்³ப³பா⁴கே³ன வஜ்ஜேதி. யதா² கிம்? ஸப்பஸ்ஸேவ பதா³ ஸிரோதி, யதா² கோசி புரிஸோ ஜீவிதுகாமோ கண்ஹஸப்பம் படிபதே² பஸ்ஸித்வா அத்தனோ பாதே³ன தஸ்ஸ ஸிரம் பரிவஜ்ஜேதி, ஸோமம்…பே… ஸமதிவத்ததீதி ஸோ பி⁴க்கு² ஸப்³ப³ம் லோகம் விஸரித்வா டி²தத்தா லோகே விஸத்திகாஸங்கா²தம் இமம் தண்ஹம் ஸதிமா ஹுத்வா ஸமதிக்கமதீதி. இத³ம் நிஸ்ஸரணந்தி யதி³த³ம் விஸத்திகாஸங்கா²தாய தண்ஹாய நிப்³பா³னாரம்மணேன அரியமக்³கே³ன ஸமதிவத்தனம், இத³ம் நிஸ்ஸரணம்.

கே²த்தந்தி கேதா³ராதி³கே²த்தம். வத்து²ந்தி க⁴ரவத்து²ஆதி³வத்து²ம். ஹிரஞ்ஞம் வாதி கஹாபணஸங்கா²தம் ஸுவண்ணஸங்கா²தஞ்ச ஹிரஞ்ஞம். வா-ஸத்³தோ³ விகப்பனத்தோ², ஸோ ஸப்³ப³பதே³ஸு யோஜேதப்³போ³. க³வாஸ்ஸந்தி கா³வோ ச அஸ்ஸே சாதி க³வாஸ்ஸம். தா³ஸபோரிஸந்தி தா³ஸே ச போரிஸே சாதி தா³ஸபோரிஸம். தி²யோதி இத்தி²யோ. ப³ந்தூ⁴தி ஞாதிப³ந்த⁴வோ. புதூ² காமேதி அஞ்ஞேபி வா மனாபியரூபாதி³கே ப³ஹூ காமகு³ணே. யோ நரோ அனுகி³ஜ்ஜ²தீதி யோ ஸத்தோ அனு அனு அபி⁴கங்க²தி பத்தே²தீதி அத்தோ². அயம் அஸ்ஸாதோ³தி யதி³த³ம் கே²த்தாதீ³னம் அனுகி³ஜ்ஜ²னம், அயம் அஸ்ஸாதே³தி வத்து²காமே ஏதேனாதி அஸ்ஸாதோ³.

அப³லா நம் ப³லீயந்தீதி கே²த்தாதி³பே⁴தே³ காமே அனுகி³ஜ்ஜ²ந்தம் தம் புக்³க³லம் குஸலேஹி பஹாதப்³ப³த்தா அப³லஸங்கா²தா கிலேஸா ப³லீயந்தி அபி⁴ப⁴வந்தி, ஸத்³தா⁴ப³லாதி³விரஹேன வா அப³லம் தம் புக்³க³லம் அப³லா கிலேஸா ப³லீயந்தி, அப³லத்தா அபி⁴ப⁴வந்தீதி அத்தோ². மத்³த³ந்தேனம் பரிஸ்ஸயாதி ஏனம் காமகி³த்³த⁴ம் காமே பரியேஸந்தம் ரக்க²ந்தஞ்ச ஸீஹாத³யோ ச பாகடபரிஸ்ஸயா காயது³ச்சரிதாத³யோ ச அபாகடபரிஸ்ஸயா மத்³த³ந்தி. ததோ நம்…பே… த³கந்தி ததோ தேஹி பாகடாபாகடபரிஸ்ஸயேஹி அபி⁴பூ⁴தம் தம் புக்³க³லம் ஜாதிஆதி³து³க்க²ம் ஸமுத்³தே³ பி⁴ன்னனாவம் உத³கம் விய அன்வேதி அனுக³ச்ச²தீதி அத்தோ². அயம் ஆதீ³னவோதி ய்வாயம் தண்ஹாது³ச்சரிதஸம்கிலேஸஹேதுகோ ஜாதிஆதி³து³க்கா²னுப³ந்தோ⁴, அயம் ஆதீ³னவோ.

தஸ்மாதி யஸ்மா காமகி³த்³த⁴ஸ்ஸ வுத்தனயேன து³க்கா²னுப³ந்தோ⁴ விஜ்ஜதி, தஸ்மா. ஜந்தூதி ஸத்தோ. ஸதா³ ஸதோதி புப்³ப³ரத்தாபரரத்தம் ஜாக³ரியானுயோகே³ன ஸதோ ஹுத்வா. காமானி பரிவஜ்ஜயேதி விக்க²ம்ப⁴னவஸேன ஸமுச்சே²த³வஸேன ச ரூபாதீ³ஸு வத்து²காமேஸு ஸப்³ப³ப்பகாரம் கிலேஸகாமம் அனுப்பாதே³ந்தோ காமானி பரிவஜ்ஜயே பஜஹேய்ய. தே பஹாய தரே ஓக⁴ந்தி ஏவம் தே காமே பஹாய தப்பஹானகரஅரியமக்³கே³னேவ சதுப்³பி³த⁴ம்பி ஓக⁴ம் தரேய்ய, தரிதும் ஸக்குணேய்யாதி அத்தோ². நாவம் ஸித்வாவ பாரகூ³தி யதா² புரிஸோ உத³கக்³க³ஹணேன க³ருபா⁴ரம் நாவம் உத³கம் ப³ஹி ஸிஞ்சித்வா லஹுகாய நாவாய அப்பகஸிரேனேவ பாரகூ³ ப⁴வேய்ய, பாரம் க³ச்சே²ய்ய, ஏவமேவ அத்தபா⁴வனாவம் கிலேஸூத³கக³ருகம் ஸிஞ்சித்வா லஹுகேன அத்தபா⁴வேன பாரகூ³ ப⁴வேய்ய, பாரம் நிப்³பா³னம் அரஹத்தப்பத்தியா க³ச்சே²ய்ய அனுபாதி³ஸேஸாய நிப்³பா³னதா⁴துயா பரினிப்³பா³னேனாதி அத்தோ². இத³ம் நிஸ்ஸரணந்தி யம் காமப்பஹானமுகே²ன சதுரோக⁴ம் தரித்வா அனுபாதி³ஸேஸாய நிப்³பா³னதா⁴துயா நிப்³பா³னம், இத³ம் ஸப்³ப³ஸங்க²தனிஸ்ஸரணதோ நிஸ்ஸரணந்தி.

த⁴ம்மோதி தா³னாதி³புஞ்ஞத⁴ம்மோ. ஹவேதி நிபாதமத்தம். ரக்க²தி த⁴ம்மசாரிந்தி யோ தம் த⁴ம்மம் அப்பமத்தோ சரதி, தம் த⁴ம்மசாரிம் தி³ட்ட²த⁴ம்மிகஸம்பராயிகபே⁴தே³ன து³வித⁴தோபி அனத்த²தோ ரக்க²தி பாலேதி. ச²த்தம் மஹந்தம் யத² வஸ்ஸகாலேதி வஸ்ஸகாலே தே³வே வஸ்ஸந்தே யதா² மஹந்தம் ச²த்தம் குஸலேன புரிஸேன தா⁴ரிதம் தம் வஸ்ஸதேமனதோ ரக்க²தி. தத்த² யதா² தம் ச²த்தம் அப்பமத்தோ ஹுத்வா அத்தானம் ரக்க²ந்தம் சா²தே³ந்தஞ்ச வஸ்ஸாதி³தோ ரக்க²தி, ஏவம் த⁴ம்மோபி அத்தஸம்மாபணிதா⁴னேன அப்பமத்தோ ஹுத்வா த⁴ம்மசரியாய அத்தானம் ரக்க²ந்தம்யேவ ரக்க²தீதி அதி⁴ப்பாயோ. ஏஸா…பே… சாரீதி ஏதேன வுத்தமேவத்த²ம் பாகடதரம் கரோதி, தம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ. இத³ம் ப²லந்தி தி³ட்ட²த⁴ம்மிகேஹி ஸம்பராயிகேஹி ச அனத்தே²ஹி யதி³த³ம் த⁴ம்மஸ்ஸ ரக்க²ணம் வுத்தம் ரக்கா²வஸானஸ்ஸ ச அப்³பு⁴த³யஸ்ஸ நிப்பா²த³னம், இத³ம் நிஸ்ஸரணம் அனாமஸித்வா தே³ஸனாய நிப்³ப³த்தேதப்³ப³தாய ப²லந்தி.

ஸப்³பே³ த⁴ம்மாதி ஸப்³பே³ ஸங்க²தா த⁴ம்மா. அனத்தாதி நத்தி² ஏதேஸம் அத்தா காரகவேத³கஸபா⁴வோ, ஸயம் வா ந அத்தாதி அனத்தாதி. இதீதி ஏவம். யதா³ பஞ்ஞாய பஸ்ஸதீதி யஸ்மிம் காலே விபஸ்ஸனம் உஸ்ஸுக்காபேந்தோ அனத்தானுபஸ்ஸனாஸங்கா²தாய பஞ்ஞாய பஸ்ஸதி. அத² நிப்³பி³ந்த³தி து³க்கே²தி அத² அனத்தானுபஸ்ஸனாய புப்³பே³ ஏவ அனிச்சதாது³க்க²தானம் ஸுபரிதி³ட்ட²த்தா நிப்³பி³தா³னுபஸ்ஸனாவஸேன விபஸ்ஸனாகோ³சரபூ⁴தே பஞ்சக்க²ந்த⁴து³க்கே² நிப்³பி³ந்த³தி நிப்³பே³த³ம் ஆபஜ்ஜதி. ஏஸ மக்³கோ³ விஸுத்³தி⁴யாதி யா வுத்தலக்க²ணா நிப்³பி³தா³னுபஸ்ஸனா ஸப்³ப³கிலேஸவிஸுஜ்ஜ²னதோ விஸுத்³தி⁴ஸங்கா²தஸ்ஸ அரியமக்³க³ஸ்ஸ அச்சந்தவிஸுத்³தி⁴யா வா அமததா⁴துயா மக்³கோ³ உபாயோ. அயம் உபாயோதி யதி³த³ம் அனத்தானுபஸ்ஸனாமுகே²ன ஸப்³ப³ஸ்மிம் வட்டஸ்மிம் நிப்³பி³ந்த³னம் வுத்தம், தம் விஸுத்³தி⁴யா அதி⁴க³மஹேதுபா⁴வதோ உபாயோ.

‘‘சக்கு²மா…பே… பரிவஜ்ஜயே’’தி இமிஸ்ஸா கா³தா²ய அயம் ஸங்கே²பத்தோ² – யதா² சக்கு²மா புரிஸோ ஸரீரே வஹந்தே விஸமானி பூ⁴மிப்பதே³ஸானி சண்ட³தாய வா விஸமே ஹத்தி²ஆத³யோ பரிவஜ்ஜேதி, ஏவம் லோகே ஸப்பஞ்ஞோ புரிஸோ ஸப்பஞ்ஞதாய ஹிதாஹிதம் ஜானந்தோ பாபானி லாமகானி து³ச்சரிதானி பரிவஜ்ஜேய்யாதி. அயம் ஆணத்தீதி யா அயம் ‘‘பாபானி பரிவஜ்ஜேதப்³பா³னீ’’தி த⁴ம்மராஜஸ்ஸ ப⁴க³வதோ ஆணா, அயம் ஆணத்தீதி.

ஏவம் விஸும் விஸும் ஸுத்தேஸு ஆக³தா ப²லூபாயாணத்தியோ உதா³ஹரணபா⁴வேன த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி தா ஏகதோ ஆக³தா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸுஞ்ஞதோ’’தி கா³த²மாஹ.

தத்த² ஸுஞ்ஞதோ லோகம் அவேக்க²ஸ்ஸு, மோக⁴ராஜாதி ஆணத்தீதி ‘‘மோக⁴ராஜ, ஸப்³ப³ம்பி ஸங்கா²ரலோகம் அவஸவத்திதாஸல்லக்க²ணவஸேன வா துச்ச²பா⁴வஸமனுபஸ்ஸனவஸேன வா ஸுஞ்ஞோதி பஸ்ஸா’’தி இத³ம் த⁴ம்மராஜஸ்ஸ வசனம் விதா⁴னபா⁴வதோ ஆணத்தி. ஸப்³ப³தா³ ஸதிகிரியாய தம்ஸுஞ்ஞதாத³ஸ்ஸனம் ஸம்பஜ்ஜதீதி ‘‘ஸதா³ ஸதோதி உபாயோ’’தி வுத்தம். அத்தானுதி³ட்டி²ம் ஊஹச்சாதி வீஸதிவத்து²கம் ஸக்காயத³ஸ்ஸனம் உத்³த⁴ரித்வா ஸமுச்சி²ந்தி³த்வா. ஏவம் மச்சுதரோ ஸியாதி. இத³ம் ப²லந்தி யம் ஏவம் வுத்தேன விதி⁴னா மச்சுதரணம் மச்சுனோ விஸயாதிக்கமனம் தஸ்ஸ யம் புப்³ப³பா⁴க³படிபதா³படிபஜ்ஜனம், இத³ம் தே³ஸனாய ப²லந்தி அத்தோ². யதா² பன அஸ்ஸாதா³த³யோ ஸுத்தே கத்த²சி ஸரூபதோ கத்த²சி நித்³தா⁴ரேதப்³ப³தாய கத்த²சி விஸும் விஸும் கத்த²சி ஏகதோ த³ஸ்ஸிதா, ந ஏவம் ப²லாத³யோ. ப²லாத³யோ பன ஸப்³ப³த்த² ஸுத்தே கா³தா²ஸு வா ஏகதோ த³ஸ்ஸேதப்³பா³தி இமஸ்ஸ நயஸ்ஸ த³ஸ்ஸனத்த²ம் விஸும் விஸும் உதா³ஹரித்வாபி புன ‘‘ஸுஞ்ஞதோ லோக’’ந்திஆதி³னா ஏகதோ உதா³ஹரணம் கதந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

6. ஏவம் அஸ்ஸாதா³த³யோ உதா³ஹரணவஸேன ஸரூபதோ த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி தத்த² புக்³க³லவிபா⁴கே³ன தே³ஸனாவிபா⁴க³ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தத்த² ப⁴க³வா’’திஆதி³ வுத்தம்.

தத்த² உக்³க⁴டிதம் க⁴டிதமத்தம் உத்³தி³ட்ட²மத்தம் யஸ்ஸ நித்³தே³ஸபடினித்³தே³ஸா ந கதா, தம் ஜானாதீதி உக்³க⁴டிதஞ்ஞூ. உத்³தே³ஸமத்தேன ஸப்பபே⁴த³ம் ஸவித்தா²ரமத்த²ம் படிவிஜ்ஜ²தீதி அத்தோ², உக்³க⁴டிதம் வா உச்சலிதம் உட்ட²பிதந்தி அத்தோ², தம் ஜானாதீதி உக்³க⁴டிதஞ்ஞூ. த⁴ம்மோ ஹி தே³ஸியமானோ தே³ஸகதோ தே³ஸனாபா⁴ஜனம் ஸங்கமந்தோ விய ஹோதி, தமேஸ உச்சலிதமேவ ஜானாதீதி அத்தோ², சலிதமேவ வா உக்³க⁴டிதம். ஸஸ்ஸதாதி³ஆகாரஸ்ஸ ஹி வேனேய்யானம் ஆஸயஸ்ஸ பு³த்³தா⁴வேணிகா த⁴ம்மதே³ஸனா தங்க²ணபதிதா ஏவ சலனாய ஹோதி, ததோ பரம்பரானுவத்தியா, தத்தா²யம் உக்³க⁴டிதே சலிதமத்தேயேவ ஆஸயே த⁴ம்மம் ஜானாதி அவபு³ஜ்ஜ²தீதி உக்³க⁴டிதஞ்ஞூ, தஸ்ஸ உக்³க⁴டிதஞ்ஞுஸ்ஸ நிஸ்ஸரணம் தே³ஸயதி, தத்தகேனேவ தஸ்ஸ அத்த²ஸித்³தி⁴தோ. விபஞ்சிதம் வித்தா²ரிதம் நித்³தி³ட்ட²ம் ஜானாதீதி விபஞ்சிதஞ்ஞூ, விபஞ்சிதம் வா மந்த³ம் ஸணிகம் த⁴ம்மம் ஜானாதீதி விபஞ்சிதஞ்ஞூ, தஸ்ஸ விபஞ்சிதஞ்ஞுஸ்ஸ ஆதீ³னவஞ்ச நிஸ்ஸரணஞ்ச தே³ஸயதி, நாதிஸங்கே²பவித்தா²ராய தே³ஸனாய தஸ்ஸ அத்த²ஸித்³தி⁴தோ. நேதப்³போ³ த⁴ம்மஸ்ஸ படினித்³தி³ஸேன அத்த²ம் பாபேதப்³போ³தி நேய்யோ, முதி³ந்த்³ரியதாய வா படிலோமக்³க³ஹணதோ நேதப்³போ³ அனுனேதப்³போ³தி நேய்யோ, தஸ்ஸ நேய்யஸ்ஸ அஸ்ஸாத³ம் ஆதீ³னவம் நிஸ்ஸரணஞ்ச தே³ஸயதி, அனவஸேஸேத்வாவ தே³ஸனேன தஸ்ஸ அத்த²ஸித்³தி⁴தோ. தத்தா²யம் பாளி –

‘‘கதமோ ச புக்³க³லோ உக்³க⁴டிதஞ்ஞூ? யஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ ஸஹ உதா³ஹடவேலாய த⁴ம்மாபி⁴ஸமயோ ஹோதி. அயம் வுச்சதி புக்³க³லோ உக்³க⁴டிதஞ்ஞூ.

‘‘கதமோ ச புக்³க³லோ விபஞ்சிதஞ்ஞூ? யஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ ஸம்கி²த்தேன பா⁴ஸிதஸ்ஸ வித்தா²ரேன அத்தே² விப⁴ஜியமானே த⁴ம்மாபி⁴ஸமயோ ஹோதி. அயம் வுச்சதி புக்³க³லோ விபஞ்சிதஞ்ஞூ.

‘‘கதமோ ச புக்³க³லோ நேய்யோ? யஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ உத்³தே³ஸதோ பரிபுச்ச²தோ யோனிஸோமனஸிகரோதோ கல்யாணமித்தே ஸேவதோ ப⁴ஜதோ பயிருபாஸதோ ஏவம் அனுபுப்³பே³ன த⁴ம்மாபி⁴ஸமயோ ஹோதி. அயம் வுச்சதி புக்³க³லோ நேய்யோ’’தி (பு. ப. 148-150).

பத³பரமோ பனேத்த² நேத்தியம் படிவேத⁴ஸ்ஸ அபா⁴ஜனந்தி ந க³ஹிதோதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஏத்த² ச அஸ்ஸாதோ³, ஆதீ³னவோ, நிஸ்ஸரணம், அஸ்ஸாதோ³ ச ஆதீ³னவோ ச, அஸ்ஸாதோ³ ச நிஸ்ஸரணஞ்ச, ஆதீ³னவோ ச நிஸ்ஸரணஞ்ச, அஸ்ஸாதோ³ ச ஆதீ³னவோ ச நிஸ்ஸரணஞ்சாதி ஏதே ஸத்த பட்டா²னனயா.

தேஸு ததியச²ட்ட²ஸத்தமா வேனேய்யத்தயவினயனே ஸமத்த²தாய க³ஹிதா, இதரே சத்தாரோ ந க³ஹிதா. ந ஹி கேவலேன அஸ்ஸாதே³ன ஆதீ³னவேன தது³ப⁴யேன வா கதி²தேன வேனேய்யவினயனம் ஸம்ப⁴வதி, கிலேஸானம் பஹானாவசனதோ. பஞ்சமோபி ஆதீ³னவாவசனதோ நிஸ்ஸரணஸ்ஸ அனுபாயோ ஏவ. ந ஹி விமுத்திரஸா ப⁴க³வதோ தே³ஸனா விமுத்திம் தது³பாயஞ்ச அனாமஸந்தீ பவத்ததி. தஸ்மா ஏதே சத்தாரோ நயா அனுத்³த⁴டா. ஸசே பன பத³பரமஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ வஸேன பவத்தம் ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யம் வாஸனாபா⁴கி³யம் தது³ப⁴யபா⁴கே³ டி²தம் தே³ஸனம் ஸுத்தேகதே³ஸம் கா³த²ம் வா தாதி³ஸம் ஏதேஸம் நயானம் உதா³ஹரணபா⁴வேன உத்³த⁴ரதி, ஏவம் ஸதி ஸத்தன்னம்பி நயானம் க³ஹணம் ப⁴வேய்ய. வேனேய்யவினயனம் பன தேஸம் ஸந்தானே அரியமக்³க³ஸ்ஸ உப்பாத³னம். தம் யதா²வுத்தேஹி ஏவ நயேதி, நாவஸேஸேஹீதி இதரே இத⁴ ந வுத்தா. யஸ்மா பன பேடகே (பேடகோ. 23) –

‘‘தத்த² கதமோ அஸ்ஸாதோ³ ச ஆதீ³னவோ ச?

யானி கரோதி புரிஸோ, தானி அத்தனி பஸ்ஸதி;

கல்யாணகாரீ கல்யாணம், பாபகாரீ ச பாபக’’ந்தி.

தத்த² யம் கல்யாணகாரீ கல்யாணம் பச்சனுபோ⁴தி, அயம் அஸ்ஸாதோ³. யம் பாபகாரீ பாபம் பச்சனுபோ⁴தி, அயம் ஆதீ³னவோ.

அட்டி²மே, பி⁴க்க²வே, லோகத⁴ம்மா. கதமே அட்ட²? லாபோ⁴திஆதி³ (அ. நி. 8.6). தத்த² லாபோ⁴ யஸோ ஸுக²ம் பஸம்ஸா, அயம் அஸ்ஸாதோ³. அலாபோ⁴ அயஸோ து³க்க²ம் நிந்தா³, அயம் ஆதீ³னவோ.

தத்த² கதமோ அஸ்ஸாதோ³ ச நிஸ்ஸரணஞ்ச?

‘‘ஸுகோ² விபாகோ புஞ்ஞானம், அதி⁴ப்பாயோ ச இஜ்ஜ²தி;

கி²ப்பஞ்ச பரமம் ஸந்திம், நிப்³பா³னமதி⁴க³ச்ச²தீ’’தி. (பேடகோ. 23);

அயம் அஸ்ஸாதோ³ ச நிஸ்ஸரணஞ்ச.

த்³வத்திம்ஸிமானி, பி⁴க்க²வே, மஹாபுரிஸஸ்ஸ மஹாபுரிஸலக்க²ணானி, யேஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ மஹாபுரிஸஸ்ஸ த்³வேவ க³தியோ ப⁴வந்தி அனஞ்ஞா…பே… விவடச்ச²தோ³தி ஸப்³ப³ம் லக்க²ணஸுத்தம், (தீ³. நி. 3.199) அயம் அஸ்ஸாதோ³ ச நிஸ்ஸரணஞ்ச.

தத்த² கதமோ ஆதீ³னவோ ச நிஸ்ஸரணஞ்ச?

‘‘பா⁴ரா ஹவே பஞ்சக்க²ந்தா⁴, பா⁴ரஹாரோ ச புக்³க³லோ;

பா⁴ராதா³னம் து³க²ம் லோகே, பா⁴ரனிக்கே²பனம் ஸுக²ம்.

‘‘நிக்கி²பித்வா க³ரும் பா⁴ரம், அஞ்ஞம் பா⁴ரம் அனாதி³ய;

ஸமூலம் தண்ஹமப்³பு³ய்ஹ, நிச்சா²தோ பரினிப்³பு³தோ’’தி. (ஸம். நி. 3.22);

அயம் ஆதீ³னவோ ச நிஸ்ஸரணஞ்ச.

தத்த² கதமோ அஸ்ஸாதோ³ ச ஆதீ³னவோ ச நிஸ்ஸரணஞ்ச?

‘‘காமா ஹி சித்ரா மது⁴ரா மனோரமா, விரூபரூபேன மதே²ந்தி சித்தம்;

தஸ்மா அஹம் பப்³ப³ஜிதோம்ஹி ராஜ, அபண்ணகம் ஸாமஞ்ஞமேவ ஸேய்யோதி. (ம. நி. 2.307; தே²ரகா³. 787-788; பேடகோ. 23);

அயம் அஸ்ஸாதோ³ ச ஆதீ³னவோ ச நிஸ்ஸரணஞ்சா’’தி வுத்தம். தஸ்மா தேபி நயா இத⁴ நித்³தா⁴ரேத்வா வேதி³தப்³பா³. ப²லாதீ³ஸுபி அயம் நயோ லப்³ப⁴தி ஏவ. யஸ்மா பேடகே (பேடகோ. 22) ‘‘தத்த² கதமம் ப²லஞ்ச உபாயோ ச? ஸீலே பதிட்டா²ய நரோ ஸபஞ்ஞோ’’தி கா³தா² (ஸம். நி. 1.23), இத³ம் ப²லஞ்ச உபாயோ ச.

தத்த² கதமம் ப²லஞ்ச ஆணத்தி ச?

‘‘ஸசே பா⁴யத² து³க்க²ஸ்ஸ, ஸசே வோ து³க்க²மப்பியம்;

மாகத்த² பாபகம் கம்மம், ஆவி வா யதி³ வா ரஹோதி. (உதா³. 44);

இத³ம் ப²லஞ்ச ஆணத்தி ச.

தத்த² கதமோ உபாயோ ச ஆணத்தி ச?

‘‘கும்பூ⁴பமம் காயமிமம் விதி³த்வா, நக³ரூபமம் சித்தமித³ம் ட²பேத்வா;

யோதே⁴த² மாரம் பஞ்ஞாவுதே⁴ன, ஜிதஞ்ச ரக்கே² அனிவேஸனோ ஸியா’’தி. (த⁴. ப. 40);

அயம் உபாயோ ச ஆணத்தி ச. ஏவம் ப²லாதீ³னம் து³கவஸேனபி உதா³ஹரணம் வேதி³தப்³ப³ம். ஏத்த² ச யோ நிஸ்ஸரணதே³ஸனாய வினேதப்³போ³, ஸோ உக்³க⁴டிதஞ்ஞூதிஆதி³னா யதா² தே³ஸனாவிபா⁴கே³ன புக்³க³லவிபா⁴க³ஸித்³தி⁴ ஹோதி, ஏவம் உக்³க⁴டிதஞ்ஞுஸ்ஸ ப⁴க³வா நிஸ்ஸரணம் தே³ஸேதீதிஆதி³னா புக்³க³லவிபா⁴கே³ன தே³ஸனாவிபா⁴கோ³ ஸம்ப⁴வதீதி ஸோ ததா² த³ஸ்ஸிதோ.

ஏவம் யேஸம் புக்³க³லானம் வஸேன தே³ஸனாவிபா⁴கோ³ த³ஸ்ஸிதோ, தே புக்³க³லே படிபதா³விபா⁴கே³ன விப⁴ஜித்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘சதஸ்ஸோ படிபதா³’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² படிபதா³பி⁴ஞ்ஞாகதோ விபா⁴கோ³ படிபதா³கதோ ஹோதீதி ஆஹ – ‘‘சதஸ்ஸோ படிபதா³’’தி. தா பனேதா ச ஸமத²விபஸ்ஸனாபடிபத்திவஸேன து³விதா⁴ ஹோந்தி. கத²ம்? ஸமத²பக்கே² தாவ பட²மஸமன்னாஹாரதோ பட்டா²ய யாவ தஸ்ஸ தஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ உபசாரம் உப்பஜ்ஜதி, தாவ பவத்தா ஸமத²பா⁴வனா ‘‘படிபதா³’’தி வுச்சதி. உபசாரதோ பன பட்டா²ய யாவ அப்பனா தாவ பவத்தா பஞ்ஞா ‘‘அபி⁴ஞ்ஞா’’தி வுச்சதி.

ஸா பனாயம் படிபதா³ ஏகச்சஸ்ஸ து³க்கா² ஹோதி நீவரணாதி³பச்சனீகத⁴ம்மஸமுதா³சாரக³ஹணதாய கிச்சா² அஸுக²ஸேவனாதி அத்தோ², ஏகச்சஸ்ஸ தத³பா⁴வேன ஸுகா². அபி⁴ஞ்ஞாபி ஏகச்சஸ்ஸ த³ந்தா⁴ ஹோதி மந்தா³ அஸீக⁴ப்பவத்தி, ஏகச்சஸ்ஸ கி²ப்பா அமந்தா³ ஸீக⁴ப்பவத்தி. தஸ்மா யோ ஆதி³தோ கிலேஸே விக்க²ம்பே⁴ந்தோ து³க்கே²ன ஸஸங்கா²ரேன ஸப்பயோகே³ன கிலமந்தோ விக்க²ம்பே⁴தி, தஸ்ஸ து³க்கா² படிபதா³ ஹோதி. யோ பன விக்க²ம்பி⁴தகிலேஸோ அப்பனாபரிவாஸம் வஸந்தோ சிரேன அங்க³பாதுபா⁴வம் பாபுணாதி, தஸ்ஸ த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா நாம ஹோதி. யோ கி²ப்பம் அங்க³பாதுபா⁴வம் பாபுணாதி, தஸ்ஸ கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞா நாம ஹோதி. யோ கிலேஸே விக்க²ம்பே⁴ந்தோ ஸுகே²ன அகிலமந்தோ விக்க²ம்பே⁴தி, தஸ்ஸ ஸுகா² படிபதா³ நாம ஹோதி.

விபஸ்ஸனாபக்கே² பன யோ ரூபாரூபமுகே²ன விபஸ்ஸனம் அபி⁴னிவிஸந்தோ சத்தாரி மஹாபூ⁴தானி பரிக்³க³ஹேத்வா உபாதா³ரூபம் பரிக்³க³ண்ஹாதி அரூபம் பரிக்³க³ண்ஹாதி, ரூபாரூபம் பன பரிக்³க³ண்ஹந்தோ து³க்கே²ன கஸிரேன கிலமந்தோ பரிக்³க³ஹேதும் ஸக்கோதி, தஸ்ஸ து³க்கா² படிபதா³ நாம ஹோதி. பரிக்³க³ஹிதரூபாரூபஸ்ஸ பன விபஸ்ஸனாபரிவாஸே மக்³க³பாதுபா⁴வத³ந்த⁴தாய த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா நாம ஹோதி. யோபி ரூபாரூபம் பரிக்³க³ஹேத்வா நாமரூபம் வவத்த²பேந்தோ து³க்கே²ன கஸிரேன கிலமந்தோ வவத்த²பேதி, வவத்த²பிதே ச நாமரூபே விபஸ்ஸனாபரிவாஸம் வஸந்தோ சிரேன மக்³க³ம் உப்பாதே³தும் ஸக்கோதி. தஸ்ஸாபி து³க்கா² படிபதா³ த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா நாம ஹோதி.

அபரோ நாமரூபம்பி வவத்த²பேத்வா பச்சயே பரிக்³க³ண்ஹந்தோ து³க்கே²ன கஸிரேன கிலமந்தோ பரிக்³க³ண்ஹாதி, பச்சயே ச பரிக்³க³ஹேத்வா விபஸ்ஸனாபரிவாஸம் வஸந்தோ சிரேன மக்³க³ம் உப்பாதே³தி. ஏவம்பி து³க்கா² படிபதா³ த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா நாம ஹோதி.

அபரோ பச்சயேபி பரிக்³க³ஹேத்வா லக்க²ணானி படிவிஜ்ஜ²ந்தோ து³க்கே²ன கஸிரேன கிலமந்தோ படிவிஜ்ஜ²தி, படிவித்³த⁴லக்க²ணோ ச விபஸ்ஸனாபரிவாஸம் வஸந்தோ சிரேன மக்³க³ம் உப்பாதே³தி. ஏவம்பி து³க்கா² படிபதா³ த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா நாம ஹோதி.

அபரோ லக்க²ணானிபி படிவிஜ்ஜி²த்வா விபஸ்ஸனாஞாணே திக்கே² ஸூரே ஸுப்பஸன்னே வஹந்தே உப்பன்னம் விபஸ்ஸனானிகந்திம் பரியாதி³யமானோ து³க்கே²ன கஸிரேன கிலமந்தோ பரியாதி³யதி, நிகந்திஞ்ச பரியாதி³யித்வா விபஸ்ஸனாபரிவாஸம் வஸந்தோ சிரேன மக்³க³ம் உப்பாதே³தி. ஏவம்பி து³க்கா² படிபதா³ த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா நாம ஹோதி. இமினாவுபாயேன இதராபி திஸ்ஸோ படிபதா³ வேதி³தப்³பா³. விபஸ்ஸனாபக்கி²கா ஏவ பனேத்த² சதஸ்ஸோ படிபதா³ த³ட்ட²ப்³பா³.

சத்தாரோ புக்³க³லாதி யதா²வுத்தபடிபதா³விபா⁴கே³ன சத்தாரோ படிபன்னகபுக்³க³லா. தம் பன படிபதா³விபா⁴க³ம் ஸத்³தி⁴ம் ஹேதுபாயப²லேஹி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தண்ஹாசரிதோ’’திஆதி³ வுத்தம்.

தத்த² சரிதந்தி சரியா, வுத்தீதி அத்தோ². தண்ஹாய நிப்³ப³த்திதம் சரிதம் ஏதஸ்ஸாதி தண்ஹாசரிதோ, தண்ஹாய வா பவத்திதோ சரிதோ தண்ஹாசரிதோ, லோப⁴ஜ்ஜா²ஸயோதி அத்தோ². தி³ட்டி²சரிதோதி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. மந்தோ³தி மந்தி³யம் வுச்சதி அவிஜ்ஜா, தாய ஸமன்னாக³தோ மந்தோ³, மோஹாதி⁴கோதி அத்தோ².

ஸதிந்த்³ரியேனாதி ஸதியா ஆதி⁴பச்சம் குருமானாய. ஸதிந்த்³ரியமேவ ஹிஸ்ஸ விஸத³ம் ஹோதி. யஸ்மா தண்ஹாசரிததாய புப்³ப³பா⁴கே³ கோஸஜ்ஜாபி⁴ப⁴வேன ந வீரியம் ப³லவம் ஹோதி, மோஹாதி⁴கதாய ந பஞ்ஞா ப³லவதீ. தது³ப⁴யேனாபி ந ஸமாதி⁴ ப³லவா ஹோதி, தஸ்மா ‘‘ஸதிந்த்³ரியமேவ ஹிஸ்ஸ விஸத³ம் ஹோதீ’’தி வுத்தம். தேனேவாஹ – ‘‘ஸதிபட்டா²னேஹி நிஸ்ஸயேஹீ’’தி. தண்ஹாசரிததாய சஸ்ஸ கிலேஸவிக்க²ம்ப⁴னம் ந ஸுகரந்தி து³க்கா² படிபதா³, அவிஸத³ஞாணதாய த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞாதி புப்³பே³ வுத்தனயம் ஆனேத்வா யோஜேதப்³ப³ம். நிய்யாதீதி அரியமக்³கே³ன வட்டது³க்க²தோ நிக்³க³ச்ச²தி.

உத³த்தோ²தி உத³அத்தோ², உளாரபஞ்ஞோதி அத்தோ². பஞ்ஞாஸஹாயபடிலாபே⁴ன சஸ்ஸ ஸமாதி⁴ திக்கோ² ஹோதி ஸம்பயுத்தேஸு ஆதி⁴பச்சம் பவத்தேதி. தேனேவாஹ – ‘‘ஸமாதி⁴ந்த்³ரியேனா’’தி. விஸத³ஞாணத்தா ‘‘கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞாயா’’தி வுத்தம். ஸமாதி⁴பதா⁴னத்தா ஜா²னானம் ஜா²னேஹி நிஸ்ஸயேஹீதி அயம் விஸேஸோ. ஸேஸம் புரிமஸதி³ஸமேவ. தி³ட்டி²சரிதோ அனிய்யானிகமக்³க³ம்பி நிய்யானிகந்தி மஞ்ஞமானோ தத்த² உஸ்ஸாஹப³ஹுலத்தா வீரியாதி⁴கோ ஹோதி. வீரியாதி⁴கதாயேவ சஸ்ஸ கிலேஸவிக்க²ம்ப⁴னம் ஸுகரந்தி ஸுகா² படிபதா³, அவிஸத³ஞாணதாய பன த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞாதி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி ‘‘தி³ட்டி²சரிதோ மந்தோ³’’திஆதி³னா. ஸேஸம் வுத்தனயமேவ.

ஸச்சேஹீதி அரியஸச்சேஹி. அரியஸச்சானி ஹி லோகியானி புப்³ப³பா⁴க³ஞாணஸ்ஸ ஸம்மஸனட்டா²னதாய லோகுத்தரானி அதி⁴முச்சனதாய மக்³க³ஞாணஸ்ஸ அபி⁴ஸமயட்டா²னதாய ச நிஸ்ஸயானி ஹோந்தீதி. ஸேஸம் வுத்தனயமேவ. ஏத்த² ச தி³ட்டி²சரிதோ உத³த்தோ² உக்³க⁴டிதஞ்ஞூ. தண்ஹாசரிதோ மந்தோ³ நேய்யோ. இதரே த்³வேபி விபஞ்சிதஞ்ஞூதி ஏவம் யேன வேனேய்யத்தயேன புப்³பே³ தே³ஸனாவிபா⁴கோ³ த³ஸ்ஸிதோ, ததே³வ வேனேய்யத்தயம் இமினா படிபதா³விபா⁴கே³ன த³ஸ்ஸிதந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

இதா³னி தம் வேனேய்யுபுக்³க³லவிபா⁴க³ம் அத்த²னயயோஜனாய விஸயம் கத்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘உபோ⁴ தண்ஹாசரிதா’’திஆதி³ வுத்தம். தண்ஹாய ஸமாதி⁴படிபக்க²த்தா தண்ஹாசரிதோ விஸுஜ்ஜ²மானோ ஸமாதி⁴முகே²ன விஸுஜ்ஜ²தீதி ஆஹ – ‘‘ஸமத²புப்³ப³ங்க³மாயா’’தி. ‘‘ஸமத²விபஸ்ஸனம் யுக³னத்³த⁴ம் பா⁴வேதீ’’தி (அ. நி. 4.170; படி. ம. 2.1, 3) வசனதோ பன ஸம்மாதி³ட்டி²ஸஹிதேனேவ ஸம்மாஸமாதி⁴னா நிய்யானம், ந ஸம்மாஸமாதி⁴னா ஏவாதி ஆஹ – ‘‘ஸமத²புப்³ப³ங்க³மாய விபஸ்ஸனாயா’’தி. ‘‘ராக³விராகா³ சேதோவிமுத்தீதி அரஹத்தப²லஸமாதீ⁴’’தி ஸங்க³ஹேஸு வுத்தம். இத⁴ பன அனாகா³மிப²லஸமாதீ⁴தி வக்க²தி. ஸோ ஹி ஸமாதி⁴ஸ்மிம் பரிபூரகாரீதி. தத்த² ரஞ்ஜனட்டே²ன ராகோ³. ஸோ விரஜ்ஜதி ஏதாயாதி ராக³விராகா³, தாய ராக³விராகா³ய, ராக³ப்பஹாயிகாயாதி அத்தோ².

சேதோவிமுத்தியாதி சேதோதி சித்தம், தத³பதே³ஸேன சேத்த² ஸமாதி⁴ வுச்சதி ‘‘யதா² சித்தம் பஞ்ஞஞ்ச பா⁴வய’’ந்தி (ஸம். நி. 1.23). படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴வஸேன படிபக்க²தோ விமுச்சதீதி விமுத்தி, தேன வா விமுத்தோ, ததோ விமுச்சனந்தி வா விமுத்தி, ஸமாதி⁴யேவ. யதா² ஹி லோகியகதா²யம் ஸஞ்ஞா சித்தஞ்ச தே³ஸனாஸீஸம். யதா²ஹ – ‘‘நானத்தகாயா நானத்தஸஞ்ஞினோ’’தி (தீ³. நி. 3.332, 341, 357; அ. நி. 7.44; 9.24) ‘‘கிம் சித்தோ த்வம், பி⁴க்கூ²’’தி (பாரா. 135) ச, ஏவம் லோகுத்தரகதா²யம் பஞ்ஞா ஸமாதி⁴ ச. யதா²ஹ – ‘‘பஞ்சஞாணிகோ ஸம்மாஸமாதீ⁴’’தி (விப⁴. 804) ச ‘‘ஸமத²விபஸ்ஸனம் யுக³னத்³த⁴ம் பா⁴வேதீ’’தி ச. தேஸு இத⁴ ராக³ஸ்ஸ உஜுவிபச்சனீகதோ ஸமத²புப்³ப³ங்க³மதாவசனதோ ச சேதோக்³க³ஹணேன ஸமாதி⁴ வுத்தோ. ததா² விமுத்திவசனேன. தேன வுத்தம் ‘‘ஸமாதி⁴யேவா’’தி. சேதோ ச தம் விமுத்தி சாதி சேதோவிமுத்தி. அத² வா வுத்தப்பகாரஸ்ஸேவ சேதஸோ படிபக்க²தோ விமுத்தி விமோக்கோ²தி சேதோவிமுத்தி, சேதஸி வா ப²லவிஞ்ஞாணே வுத்தப்பகாராவ விமுத்தீதி சேதோவிமுத்தி, சேதஸோ வா ப²லவிஞ்ஞாணஸ்ஸ படிபக்க²தோ விமுத்தி விமோக்கோ² ஏதஸ்மிந்தி சேதோவிமுத்தி, ஸமாதி⁴யேவ. பஞ்ஞாவிமுத்தியாதி ஏத்தா²பி அயம் நயோ யதா²ஸம்ப⁴வம் யோஜேதப்³போ³.

தி³ட்டி²யா ஸவிஸயே பஞ்ஞாஸதி³ஸீ பவத்தீதி தி³ட்டி²சரிதோ விஸுஜ்ஜ²மானோ பஞ்ஞாமுகே²ன விஸுஜ்ஜ²தீதி ஆஹ – ‘‘உபோ⁴ தி³ட்டி²சரிதா விபஸ்ஸனா’’திஆதி³. அவிஜ்ஜாவிராகா³ பஞ்ஞாவிமுத்தீதி அரஹத்தப²லபஞ்ஞா. ஸமத²க்³க³ஹணேன தப்படிபக்க²தோ தண்ஹம் விபஸ்ஸனாக்³க³ஹணேன அவிஜ்ஜஞ்ச நித்³தா⁴ரேத்வா பட²மனயஸ்ஸ பூ⁴மிம் ஸக்கா ஸுகே²ன த³ஸ்ஸேதுந்தி ஆஹ – ‘‘யே ஸமத²…பே… ஹாதப்³பா³’’தி.

தத்த² ஸமத²புப்³ப³ங்க³மா படிபதா³தி புரிமா த்³வே படிபதா³, இதரா விபஸ்ஸனாபுப்³ப³ங்க³மாதி த³ட்ட²ப்³பா³. ஹாதப்³பா³தி க³மேதப்³பா³, நேதப்³பா³தி அத்தோ². விபஸ்ஸனாய அனிச்சது³க்க²அனத்தஸஞ்ஞாபா⁴வதோ து³க்க²ஸஞ்ஞாபரிவாரத்தா ச அஸுப⁴ஸஞ்ஞாய இமா சதஸ்ஸோ ஸஞ்ஞா த³ஸ்ஸிதா ஹோந்தி. தப்படிபக்கே²ன ச சத்தாரோ விபல்லாஸாதி ஸகலஸ்ஸ ஸீஹவிக்கீளிதனயஸ்ஸ பூ⁴மிம் ஸுகே²ன ஸக்கா த³ஸ்ஸேதுந்தி ஆஹ – ‘‘யே விபஸ்ஸனா…பே… ஹாதப்³பா³’’தி.

7. ஏவம் படிபதா³விபா⁴கே³ன வேனேய்யபுக்³க³லவிபா⁴க³ம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி தம் ஞாணவிபா⁴கே³ன த³ஸ்ஸேந்தோ யஸ்மா ப⁴க³வதோ தே³ஸனா யாவதே³வ வேனேய்யவினயனத்தா², வினயனஞ்ச நேஸம் ஸுதமயாதீ³னம் திஸ்ஸன்னம் பஞ்ஞானம் அனுக்கமேன நிப்³ப³த்தனம், யதா² ப⁴க³வதோ தே³ஸனாய பவத்திபா⁴வவிபா⁴வனஞ்ச ஹாரனயப்³யாபாரோ, தஸ்மா இமஸ்ஸ ஹாரஸ்ஸ ஸமுட்டி²தப்பகாரம் தாவ புச்சி²த்வா யேன புக்³க³லவிபா⁴க³த³ஸ்ஸனேன தே³ஸனாபா⁴ஜனம் விப⁴ஜித்வா தத்த² தே³ஸனாயம் தே³ஸனாஹாரம் நியோஜேதுகாமோ தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸ்வாயம் ஹாரோ கத்த² ஸம்ப⁴வதீ’’திஆதி³மாஹ.

தத்த² யஸ்ஸாதி யோ ஸோ அட்ட²ஹி அக்க²ணேஹி விமுத்தோ ஸோதாவதா⁴னபரியோஸானாஹி ச ஸம்பத்தீதி ஸமன்னாக³தோ யஸ்ஸ. ஸத்தா²தி தி³ட்ட²த⁴ம்மிகஸம்பராயிகபரமத்தே²ஹி யதா²ரஹம் அனுஸாஸனதோ ஸத்தா². த⁴ம்மந்தி யதா²னுஸிட்ட²ம் படிபஜ்ஜமானே அபாயேஸு அபதமானே தா⁴ரேதீதி த⁴ம்மோ, தம் த⁴ம்மம். தே³ஸயதீதி ஸங்கே²பவித்தா²ரனயேஹி பா⁴ஸதி கதே²தி. அஞ்ஞதரோதி ப⁴க³வதோ ஸாவகேஸு அஞ்ஞதரோ. க³ருட்டா²னீயோதி ஸீலஸுதாதி³கு³ணவிஸேஸயோகே³ன க³ருகரணீயோ. ஸப்³ரஹ்மசாரீதி ப்³ரஹ்மம் வுச்சதி ஸேட்ட²ட்டே²ன ஸகலம் ஸத்து²ஸாஸனம். ஸமம் ஸஹ வா ப்³ரஹ்மம் சரதி படிபஜ்ஜதீதி ஸப்³ரஹ்மசாரீ. ஸத்³த⁴ம் படிலப⁴தீதி ‘‘ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ வத ஸோ ப⁴க³வா யோ ஏவரூபஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ தே³ஸேதா’’தி ததா²க³தே, ‘‘ஸ்வாக்கா²தோ வதாயம் த⁴ம்மோ யோ ஏவம் ஏகந்தபரிபுண்ணோ ஏகந்தபரிஸுத்³தோ⁴’’திஆதி³னா த⁴ம்மே ச ஸத்³த⁴ம் லப⁴தி உப்பாதே³தீதி அத்தோ².

தத்தா²தி தஸ்மிம் யதா²ஸுதே யதா²பரியத்தே த⁴ம்மே. வீமம்ஸாதி பாளியா பாளிஅத்த²ஸ்ஸ ச வீமம்ஸனபஞ்ஞா. ஸேஸம் தஸ்ஸா ஏவ வேவசனம். ஸா ஹி யதா²வுத்தவீமம்ஸனே ஸங்கோசம் அனாபஜ்ஜித்வா உஸ்ஸஹனவஸேன உஸ்ஸாஹனா, துலனவஸேன துலனா, உபபரிக்க²ணவஸேன உபபரிக்கா²தி ச வுத்தா. அத² வா வீமம்ஸதீதி வீமம்ஸா, ஸா பத³பத³த்த²விசாரணா பஞ்ஞா. உஸ்ஸாஹனாதி வீரியேன உபத்த²ம்பி⁴தா த⁴ம்மஸ்ஸ தா⁴ரணபரிசயஸாதி⁴கா பஞ்ஞா. துலனாதி பதே³ன பத³ந்தரம், தே³ஸனாய வா தே³ஸனந்தரம் துலயித்வா ஸம்ஸந்தி³த்வா க³ஹணபஞ்ஞா. உபபரிக்கா²தி மஹாபதே³ஸே ஓதாரேத்வா பாளியா பாளிஅத்த²ஸ்ஸ ச உபபரிக்க²ணபஞ்ஞா. அத்தஹிதம் பரஹிதஞ்ச ஆகங்க²ந்தேஹி ஸுய்யதீதி ஸுதம், காலவசனிச்சா²ய அபா⁴வதோ, யதா² து³த்³த⁴ந்தி. கிம் பன தந்தி? அதி⁴காரதோ ஸாமத்தி²யதோ வா பரியத்தித⁴ம்மோதி விஞ்ஞாயதி. அத² வா ஸவனம் ஸுதம், ஸோதத்³வாரானுஸாரேன பரியத்தித⁴ம்மஸ்ஸ உபதா⁴ரணந்தி அத்தோ². ஸுதேன ஹேதுனா நிப்³ப³த்தா ஸுதமயீ. பகாரேன ஜானாதீதி பஞ்ஞா. யா வீமம்ஸா, அயம் ஸுதமயீ பஞ்ஞாதி பச்சேகம்பி யோஜேதப்³ப³ம். ததா²தி யதா² ஸுதமயீ பஞ்ஞா வீமம்ஸாதி³பரியாயவதீ வீமம்ஸாதி³விபா⁴க³வதீ ச, ததா² சிந்தாமயீ சாதி அத்தோ². யதா² வா ஸுதமயீ ஓரமத்திகா அனவட்டி²தா ச, ஏவம் சிந்தாமயீ சாதி த³ஸ்ஸேதி.

ஸுதேன நிஸ்ஸயேனாதி ஸுதேன பரியத்தித⁴ம்மேன பரியத்தித⁴ம்மஸ்ஸவனேன வா உபனிஸ்ஸயேன இத்த²ம்பூ⁴தலக்க²ணே கரணவசனம், யதா²வுத்தம் ஸுதம் உபனிஸ்ஸாயாதி அத்தோ². வீமம்ஸாதிஆதீ³ஸு ‘‘இத³ம் ஸீலம், அயம் ஸமாதி⁴, இமே ரூபாரூபத⁴ம்மா, இமே பஞ்சக்க²ந்தா⁴’’தி தேஸம் தேஸம் த⁴ம்மானம் ஸபா⁴வவீமம்ஸனபூ⁴தா பஞ்ஞா வீமம்ஸா. தேஸம்யேவ த⁴ம்மானம் வசனத்த²ம் முஞ்சித்வா ஸபா⁴வஸரஸலக்க²ணஸ்ஸ துலயித்வா விய க³ஹணபஞ்ஞா துலனா. தேஸம்யேவ த⁴ம்மானம் ஸலக்க²ணம் அவிஜஹித்வா அனிச்சதாதி³ருப்பனஸப்பச்சயாதி³ஆகாரே ச தக்கேத்வா விதக்கேத்வா ச உபபரிக்க²ணபஞ்ஞா உபபரிக்கா², ததா² உபபரிக்கி²தே த⁴ம்மே ஸவிக்³க³ஹே விய உபட்ட²ஹந்தே ஏவமேதேஹி நிஜ்ஜா²னக்க²மே கத்வா சித்தேன அனு அனு பேக்க²ணா மனஸானுபேக்க²ணா. ஏத்த² ச யதா² ஸுதமயீ பஞ்ஞா யதா²ஸுதஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ தா⁴ரணபரிசயவஸேன பவத்தனதோ உஸ்ஸாஹஜாதா ‘‘உஸ்ஸாஹனா’’தி வத்தப்³ப³தம் அரஹதி, ந ஏவம் சிந்தாமயீதி இத⁴ ‘‘உஸ்ஸாஹனா’’தி பத³ம் ந வுத்தம். சிந்தனம் சிந்தா, நிஜ்ஜா²னந்தி அத்தோ². ஸேஸம் வுத்தனயமேவ.

இமாஹி த்³வீஹி பஞ்ஞாஹீதி யதா²வுத்தாஹி த்³வீஹி பஞ்ஞாஹி காரணபூ⁴தாஹி. ஸுதசிந்தாமயஞாணேஸு ஹி பதிட்டி²தோ விபஸ்ஸனம் ஆரப⁴தீதி. ‘‘இமாஸு த்³வீஸு பஞ்ஞாஸூ’’திபி பட²ந்தி. ‘‘தேஹி ஜாதாஸு உப்பன்னாஸூ’’தி வா வசனஸேஸோ யோஜேதப்³போ³. மனஸிகாரஸம்பயுத்தஸ்ஸாதி ரூபாரூபபரிக்³க³ஹாதி³மனஸிகாரே யுத்தப்பயுத்தஸ்ஸ. யம் ஞாணம் உப்பஜ்ஜதீதி வுத்தனயேன மனஸிகாரப்பயோகே³ன தி³ட்டி²விஸுத்³தி⁴கங்கா²விதரணவிஸுத்³தி⁴மக்³கா³மக்³க³ஞாணத³ஸ்ஸனவிஸுத்³தி⁴படிபதா³ஞாணத³ஸ்ஸனவிஸுத்³தீ⁴னம் ஸம்ப ஆத³னேன விபஸ்ஸனம் உஸ்ஸுக்கந்தஸ்ஸ யம் ஞாணத³ஸ்ஸனவிஸுத்³தி⁴ஸங்கா²தம் அரியமக்³க³ஞாணம் உப்பஜ்ஜதி, அயம் பா⁴வனாமயீ பஞ்ஞாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தம் பன த³ஸ்ஸனம் பா⁴வனாதி து³வித⁴ந்தி ஆஹ – ‘‘த³ஸ்ஸனபூ⁴மியம் வா பா⁴வனாபூ⁴மியம் வா’’தி. யதி³ த³ஸ்ஸனந்தி வுச்சதி, கத²ம் தத்த² பஞ்ஞா பா⁴வனாமயீதி? பா⁴வனாமயமேவ ஹி தம் ஞாணம், பட²மம் நிப்³பா³னத³ஸ்ஸனதோ பன ‘‘த³ஸ்ஸன’’ந்தி வுத்தந்தி ஸப²லோ பட²மமக்³கோ³ த³ஸ்ஸனபூ⁴மி. ஸேஸா ஸேக்கா²ஸேக்க²த⁴ம்மா பா⁴வனாபூ⁴மி.

8. இதா³னி இமா திஸ்ஸோ பஞ்ஞா பரியாயந்தரேன த³ஸ்ஸேதும் ‘‘பரதோகோ⁴ஸா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² பரதோதி ந அத்ததோ, அஞ்ஞதோ ஸத்து²தோ ஸாவகதோ வாதி அத்தோ². கோ⁴ஸாதி தேஸம் தே³ஸனாகோ⁴ஸதோ, தே³ஸனாபச்சயாதி அத்தோ². அத² வா பரதோ கோ⁴ஸோ ஏதிஸ்ஸாதி பரதோகோ⁴ஸா, யா பஞ்ஞா, ஸா ஸுதமயீதி யோஜேதப்³ப³ம். பச்சத்தஸமுட்டி²தாதி பச்சத்தம் தஸ்ஸ தஸ்ஸ அத்தனி ஸம்பூ⁴தா. யோனிஸோமனஸிகாராதி தேஸம் தேஸம் த⁴ம்மானம் ஸபா⁴வபரிக்³க³ண்ஹனாதி³னா யதா²வுத்தேன உபாயேன பவத்தமனஸிகாரா. பரதோ ச கோ⁴ஸேனாதி பரதோகோ⁴ஸேன ஹேதுபூ⁴தேன. ஸேஸம் வுத்தனயமேவ.

இதா³னி யத³த்த²ம் இமா பஞ்ஞா உத்³த⁴டா, தமேவ வேனேய்யபுக்³க³லவிபா⁴க³ம் யோஜேத்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யஸ்ஸா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² இமா த்³வேதி க³ணனவஸேன வத்வா புன தா ஸுதமயீ சிந்தாமயீ சாதி ஸரூபதோ த³ஸ்ஸேதி. அயம் உக்³க⁴டிதஞ்ஞூதி அயம் ஸுதமயசிந்தாமயஞாணேஹி ஆஸயபயோக³பபோ³த⁴ஸ்ஸ நிப்பா²தி³தத்தா உத்³தே³ஸமத்தேனேவ ஜானனதோ ‘‘உக்³க⁴டிதஞ்ஞூ’’தி வுச்சதி. அயம் விபஞ்சிதஞ்ஞூதி சிந்தாமயஞாணேன ஆஸயஸ்ஸ அபரிக்க²தத்தா உத்³தே³ஸனித்³தே³ஸேஹி ஜானனதோ விபஞ்சிதஞ்ஞூ. அயம் நேய்யோதி ஸுதமயஞாணஸ்ஸாபி அபா⁴வதோ நிரவஸேஸம் வித்தா²ரதே³ஸனாய நேதப்³ப³தோ நேய்யோ.

9. ஏவம் தே³ஸனாபடிபதா³ஞாணவிபா⁴கே³ஹி தே³ஸனாபா⁴ஜனம் வேனேய்யத்தயம் விப⁴ஜித்வா இதா³னி தத்த² பவத்திதாய ப⁴க³வதோ த⁴ம்மதே³ஸனாய தே³ஸனாஹாரம் நித்³தா⁴ரேத்வா யோஜேதும் ‘‘ஸாயம் த⁴ம்மதே³ஸனா’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம்.

தத்த² ஸாயந்தி ஸா அயம். யா புப்³பே³ ‘‘த⁴ம்மம் வோ, பி⁴க்க²வே, தே³ஸேஸ்ஸாமீ’’திஆதி³னா (நேத்தி. 5) படினித்³தே³ஸவாரஸ்ஸ ஆதி³தோ தே³ஸனாஹாரஸ்ஸ விஸயபா⁴வேன நிக்கி²த்தா பாளி, தமேவேத்த² தே³ஸனாஹாரம் நியோஜேதும் ‘‘ஸாயம் த⁴ம்மதே³ஸனா’’தி பச்சாமஸதி. கிம் தே³ஸயதீதி கதே²துகம்யதாவஸேன தே³ஸனாய பிண்ட³த்த²ம் புச்சி²த்வா தம் க³ணனாய பரிச்சி²ந்தி³த்வா ஸாமஞ்ஞதோ த³ஸ்ஸேதி ‘‘சத்தாரி ஸச்சானீ’’தி. ஸச்சவினிமுத்தா ஹி ப⁴க³வதோ தே³ஸனா நத்தீ²தி. தஸ்ஸா ச சத்தாரி ஸச்சானி பிண்ட³த்தோ². பவத்திபவத்தகனிவத்திதது³பாயவிமுத்தஸ்ஸ நேய்யஸ்ஸ அபா⁴வதோ சத்தாரி அவிபரீதபா⁴வேன ஸச்சானீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். தானி ‘‘து³க்க²ம் ஸமுத³யம் நிரோத⁴ம் மக்³க³’’ந்தி ஸரூபதோ த³ஸ்ஸேதி.

தத்த² அனேகுபத்³த³வாதி⁴ட்டா²னபா⁴வேன குச்சி²தத்தா பா³லஜனபரிகப்பிதது⁴வஸுப⁴ஸுக²த்தபா⁴வவிரஹேன துச்ச²த்தா ச து³க்க²ம். அவஸேஸபச்சயஸமவாயே து³க்க²ஸ்ஸ உப்பத்திகாரணத்தா ஸமுத³யோ. ஸப்³ப³க³திஸுஞ்ஞத்தா நத்தி² ஏத்த² ஸம்ஸாரசாரகஸங்கா²தோ து³க்க²ரோதோ⁴, ஏதஸ்மிம் வா அதி⁴க³தே ஸம்ஸாரசாரகஸங்கா²தஸ்ஸ து³க்க²ரோத⁴ஸ்ஸ அபா⁴வோதிபி நிரோதோ⁴, அனுப்பாத³னிரோத⁴பச்சயத்தா வா. மாரேந்தோ க³ச்ச²தி, நிப்³பா³னத்தி²கேஹி மக்³கி³யதீதி வா மக்³கோ³. தத்த² ஸமுத³யேன அஸ்ஸாதோ³, து³க்கே²ன ஆதீ³னவோ, மக்³க³னிரோதே⁴ஹி நிஸ்ஸரணம். ஏவம் யஸ்மிம் ஸுத்தே சத்தாரி ஸச்சானி ஸரூபதோ ஆக³தானி, தத்த² யதா²ருதவஸேன. யத்த² பன ஸுத்தே சத்தாரி ஸச்சானி ஸரூபதோ ந ஆக³தானி, தத்த² அத்த²தோ சத்தாரி ஸச்சானி உத்³த⁴ரித்வா தேஸம் வஸேன அஸ்ஸாதா³த³யோ நித்³தா⁴ரேதப்³பா³. யத்த² ச அஸ்ஸாதா³த³யோ ஸரூபதோ ஆக³தா, தத்த² வத்தப்³ப³மேவ நத்தி². யத்த² பன ந ஆக³தா, தத்த² அத்த²தோ உத்³த⁴ரித்வா தேஸம் வஸேன சத்தாரி ஸச்சானி நித்³தா⁴ரேதப்³பா³னி. இத⁴ பன அஸ்ஸாதா³த³யோ உதா³ஹரணவஸேன ஸரூபதோ த³ஸ்ஸிதாதி தேஹி ஸச்சானி நித்³தா⁴ரேதும் ‘‘ஆதீ³னவோ சா’’திஆதி³ வுத்தம்.

தத்த² ‘‘ஸம்கி²த்தேன பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴ து³க்கா²’’தி (தீ³. நி. 2.387; ம. நி. 1.120; 3.373; விப⁴. 202) வசனதோ தண்ஹாவஜ்ஜா தேபூ⁴மகத⁴ம்மா து³க்க²ஸச்சம், தே ச அனிச்சாதி³ஸபா⁴வத்தா ஆதீ³னவோ, ப²லஞ்ச தே³ஸனாய ஸாதே⁴தப்³ப³ம். தத்த² யம் லோகியம், தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘ப²லஞ்ச து³க்க²’’ந்தி. அஸ்ஸாதோ³தி தண்ஹாவிபல்லாஸானம்பி இச்சி²தத்தா தே ஸந்தா⁴ய ‘‘அஸ்ஸாதோ³ ஸமுத³யோ’’தி வுத்தம். ஸஹ விபஸ்ஸனாய அரியமக்³கோ³ தே³ஸனா ச தே³ஸனாப²லாதி⁴க³மஸ்ஸ உபாயோதி கத்வா ‘‘உபாயோ ஆணத்தி ச மக்³கோ³’’தி வுத்தம். நிஸ்ஸரணபதே³ சாபி அரியமக்³கோ³ நித்³தா⁴ரேதப்³போ³, ந சாயம் ஸச்சவிபா⁴கோ³ ஆகுலோதி த³ட்ட²ப்³போ³. யதா² ஹி ஸச்சவிப⁴ங்கே³ (விப⁴. 208) ‘‘தண்ஹா அவஸிட்டா² கிலேஸா அவஸிட்டா² அகுஸலா த⁴ம்மா ஸாஸவானி குஸலமூலானி ஸாஸவா ச குஸலா த⁴ம்மா ஸமுத³யஸச்சபா⁴வேன விப⁴த்தா’’தி தஸ்மிம் தஸ்மிம் நயே தம்தம்அவஸிட்டா² தேபூ⁴மகத⁴ம்மா து³க்க²ஸச்சபா⁴வேன விப⁴த்தா, ஏவமிதா⁴பி த³ட்ட²ப்³ப³ந்தி. இமானி சத்தாரி ஸச்சானீதி நிக³மனம். இத³ம் த⁴ம்மசக்கந்தி யாயம் ப⁴க³வதோ சதுஸச்சவஸேன ஸாமுக்கம்ஸிகா த⁴ம்மதே³ஸனா, இத³ம் த⁴ம்மசக்கம்.

இதா³னி தஸ்ஸா த⁴ம்மதே³ஸனாய த⁴ம்மசக்கபா⁴வம் ஸச்சவிப⁴ங்க³ஸுத்தவஸேன (ம. நி. 3.371 ஆத³யோ) த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யதா²ஹ ப⁴க³வா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² இத³ம் து³க்க²ந்தி இத³ம் ஜாதிஆதி³விபா⁴க³ம் ஸங்கே²பதோ பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்த⁴ஸங்க³ஹம் தண்ஹாவஜ்ஜம் தேபூ⁴மகத⁴ம்மஜாதம் து³க்க²ஸ்ஸ அதி⁴ட்டா²னபா⁴வேன து³க்க²து³க்கா²தி³பா⁴வேன ச து³க்க²ம் அரியஸச்சந்தி அத்தோ². மேதி ப⁴க³வா அத்தானம் நித்³தி³ஸதி. பா³ராணஸியந்தி பா³ராணஸீனாமகஸ்ஸ நக³ரஸ்ஸ அவிதூ³ரே. பச்சேகபு³த்³த⁴இஸீனம் ஆகாஸதோ ஓதரணட்டா²னதாய இஸிபதனம். மிகா³னம் தத்த² அப⁴யஸ்ஸ தி³ன்னத்தா மிக³தா³யந்தி ச லத்³த⁴னாமே அஸ்ஸமே. உத்தரதி அதிக்கமதி, அபி⁴ப⁴வதீதி வா உத்தரம், நத்தி² ஏதஸ்ஸ உத்தரந்தி அனுத்தரம். அனதிஸயம் அப்படிபா⁴க³ம் வா. கிஞ்சாபி ப⁴க³வதோ த⁴ம்மதே³ஸனா அனேகாஸு தே³வமனுஸ்ஸபரிஸாஸு அனேகஸதக்க²த்தும் தேஸம் அரியஸச்சப்படிவேத⁴ஸம்பாத³னவஸேன பவத்திதா, ததா²பி ஸப்³ப³பட²மம் அஞ்ஞாஸிகோண்ட³ஞ்ஞப்பமுகா²ய அட்டா²ரஸபரிமாணாய ப்³ரஹ்மகோடியா சதுஸச்சப்படிவேத⁴விபா⁴வனீயா த⁴ம்மதே³ஸனா, தஸ்ஸா ஸாதிஸயா த⁴ம்மசக்கஸமஞ்ஞாதி ‘‘த⁴ம்மசக்கம் பவத்தித’’ந்தி வுத்தம்.

தத்த² ஸதிபட்டா²னாதி³த⁴ம்மோ ஏவ பவத்தனட்டே²ன சக்கந்தி த⁴ம்மசக்கம், சக்கந்தி வா ஆணா. த⁴ம்மதோ அனபேதத்தா த⁴ம்மஞ்ச தம் சக்கஞ்சாதி த⁴ம்மசக்கம். த⁴ம்மேன ஞாயேன சக்கந்திபி த⁴ம்மசக்கம். யதா²ஹ – ‘‘த⁴ம்மஞ்ச பவத்தேதி சக்கஞ்சாதி த⁴ம்மசக்கம், சக்கஞ்ச பவத்தேதி த⁴ம்மஞ்சாதி த⁴ம்மசக்கம், த⁴ம்மேன பவத்தேதீதி த⁴ம்மசக்க’’ந்திஆதி³ (படி. ம. 2.41-42). அப்படிவத்தியந்தி த⁴ம்மிஸ்ஸரஸ்ஸ ப⁴க³வதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴பா⁴வதோ த⁴ம்மசக்கஸ்ஸ ச அனுத்தரபா⁴வதோ அப்படிஸேத⁴னீயம். கேன பன அப்படிவத்தியந்தி ஆஹ ‘‘ஸமணேன வா’’திஆதி³. தத்த² ஸமணேனாதி பப்³ப³ஜ்ஜம் உபக³தேன. ப்³ராஹ்மணேனாதி ஜாதிப்³ராஹ்மணேன. பரமத்த²ஸமணப்³ராஹ்மணானஞ்ஹி படிலோமனசித்தம்யேவ நத்தி². தே³வேனாதி காமாவசரதே³வேன. கேனசீதி யேன கேனசி அவஸிட்ட²பாரிஸஜ்ஜேன. ஏத்தாவதா அட்ட²ன்னம்பி பரிஸானம் அனவஸேஸபரியாதா³னம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். லோகஸ்மிந்தி ஸத்தலோகே.

தத்தா²தி திஸ்ஸம் சதுஸச்சத⁴ம்மதே³ஸனாயம். அபரிமாணா பதா³, அபரிமாணா அக்க²ராதி உப்படிபாடிவசனம் யேபு⁴ய்யேன பத³ஸங்க³ஹிதானி அக்க²ரானீதி த³ஸ்ஸனத்த²ம். பதா³ அக்க²ரா ப்³யஞ்ஜனாதி லிங்க³விபல்லாஸோ கதோதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். அத்த²ஸ்ஸாதி சதுஸச்சஸங்கா²தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ. ஸங்காஸனாதி ஸங்காஸிதப்³பா³காரோ. ஏஸ நயோ ஸேஸேஸுபி. அத்த²ஸ்ஸாதி ச ஸம்ப³ந்தே⁴ ஸாமிவசனம். இதிபித³ந்தி இதீதி பகாரத்தோ², பி-ஸத்³தோ³ ஸம்பிண்ட³னத்தோ², இமினாபி இமினாபி பகாரேன இத³ம் து³க்க²ம் அரியஸச்சம் வேதி³தப்³ப³ந்தி அத்தோ². தேன ஜாதிஆதி³பே⁴தே³ன யதா²வுத்தஸ்ஸ து³க்க²ஸச்சஸ்ஸ அனேகபே⁴த³தம் தம்தீ³பகானம் அக்க²ரபதா³தீ³னம் வுத்தப்பகாரம் அபரிமாணதஞ்ச ஸமத்தே²தி.

அயம் து³க்க²ஸமுத³யோதி அயம் காமதண்ஹாதி³பே⁴தா³ தண்ஹாவட்டஸ்ஸ மூலபூ⁴தா யதா²வுத்தஸ்ஸ து³க்க²ஸ்ஸ நிப்³ப³த்திஹேதுபா⁴வதோ து³க்க²ஸமுத³யோ. அயம் து³க்க²னிரோதோ⁴தி அயம் ஸப்³ப³ஸங்க²தனிஸ்ஸடா அஸங்க²ததா⁴து யதா²வுத்தஸ்ஸ து³க்க²ஸ்ஸ அனுப்பாத³னிரோத⁴பச்சயத்தா து³க்க²னிரோதோ⁴. அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³தி அயம் ஸம்மாதி³ட்டி²ஆதி³அட்ட²ங்க³ஸமூஹோ து³க்க²னிரோத⁴ஸங்கா²தம் நிப்³பா³னம் க³ச்ச²தி ஆரம்மணவஸேன தத³பி⁴முகீ²பூ⁴தத்தா படிபதா³ ச ஹோதி து³க்க²னிரோத⁴ப்பத்தியாதி து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³. இதிபித³ந்தி பத³ஸ்ஸ பன ஸமுத³யஸச்சே அட்ட²ஸததண்ஹாவிசரிதேஹி, நிரோத⁴ஸச்சே மத³னிம்மத³னாதி³பரியாயேஹி, மக்³க³ஸச்சே ஸத்தத்திம்ஸபோ³தி⁴பக்கி²யத⁴ம்மேஹி அத்தோ² விப⁴ஜித்வா வேதி³தப்³போ³. ஸேஸம் வுத்தனயமேவ.

ஏவம் ‘‘த்³வாத³ஸ பதா³னி ஸுத்த’’ந்தி கா³தா²ய ஸகலஸ்ஸ ஸாஸனஸ்ஸ ச²ன்னம் அத்த²பதா³னம் ச²ன்னஞ்ச ப்³யஞ்ஜனபதா³னம் வஸேன யா த்³வாத³ஸபத³தா வுத்தா, தமேவ ‘‘த⁴ம்மம் வோ, பி⁴க்க²வே, தே³ஸேஸ்ஸாமீ’’திஆதி³னா தே³ஸனாஹாரஸ்ஸ விஸயத³ஸ்ஸனவஸேன ச²ச²க்கபரியாயம் (ம. நி. 3.420 ஆத³யோ) ஏகதே³ஸேன உத்³தி³ஸித்வா த⁴ம்மசக்கப்பவத்தனஸுத்தேன (ஸம். நி. 5.1081; மஹாவ. 13; படி. ம. 2.30) தத³த்த²ஸ்ஸ ஸங்க³ஹிதபா⁴வத³ஸ்ஸனமுகே²ன ஸப்³ப³ஸ்ஸாபி ப⁴க³வதோ வசனஸ்ஸ சதுஸச்சதே³ஸனாபா⁴வம் தத³த்த²ஸ்ஸ ச சதுஸச்சபா⁴வம் விபா⁴வேந்தோ ‘‘இத³ம் து³க்க²ந்தி மே, பி⁴க்க²வே, பா³ராணஸிய’’ந்திஆதி³னா ஸச்சவிப⁴ங்க³ஸுத்தம் (ம. நி. 3.371 ஆத³யோ) உத்³தே³ஸதோ த³ஸ்ஸேத்வா ‘‘தத்த² அபரிமாணா பதா³’’திஆதி³னா ப்³யஞ்ஜனத்த²பதா³னி விப⁴ஜந்தோ த்³வாத³ஸபத³பா⁴வம் தீ³பேத்வா இதா³னி தேஸம் அஞ்ஞமஞ்ஞவிஸயிவிஸயபா⁴வேன ஸம்ப³ந்த⁴பா⁴வம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தத்த² ப⁴க³வா அக்க²ரேஹி ஸங்காஸேதீ’’திஆதி³ வுத்தம்.

தத்த² பதா³வயவக்³க³ஹணமுகே²ன பத³க்³க³ஹணம், க³ஹிதே ச பதே³ பத³த்தா²வபோ³தோ⁴ க³ஹிதபுப்³ப³ஸங்கேதஸ்ஸ ஹோதி. தத்த² ச பதா³வயவக்³க³ஹணேன விய பத³க்³க³ஹணஸ்ஸ, பத³த்தா²வயவக்³க³ஹணேனாபி பத³த்த²க்³க³ஹணஸ்ஸ விஸேஸாதா⁴னம் ஜாயதீதி ஆஹ – ‘‘அக்க²ரேஹி ஸங்காஸேதீ’’தி. யஸ்மா பன அக்க²ரேஹி ஸம்கி²த்தேன தீ³பியமானோ அத்தோ² பத³பரியோஸானே வாக்யஸ்ஸ அபரியோஸிதத்தா பதே³னேவ பகாஸிதோ தீ³பிதோ ஹோதி, தஸ்மா ‘‘பதே³ஹி பகாஸேதீ’’தி வுத்தம். வாக்யபரியோஸானே பன ஸோ அத்தோ² விவரிதோ விவடோ கதோ ஹோதீதி வுத்தம் ‘‘ப்³யஞ்ஜனேஹி விவரதீ’’தி. யஸ்மா ச பகாரேஹி வாக்யபே⁴தே³ கதே தத³த்தோ² விப⁴த்தோ நாம ஹோதி, தஸ்மா ‘‘ஆகாரேஹி விப⁴ஜதீ’’தி வுத்தம். ததா² வாக்யாவயவானம் பச்சேகம் நிப்³ப³சனவிபா⁴கே³ கதே ஸோ அத்தோ² பாகடோ ஹோதீதி வுத்தம் ‘‘நிருத்தீஹி உத்தானீகரோதீ’’தி. கதனிப்³ப³சனேஹி வாக்யாவயவேஹி வித்தா²ரவஸேன நிரவஸேஸதோ தே³ஸிதேஹி வேனேய்யானம் சித்தபரிதோஸனம் பு³த்³தி⁴னிஸானஞ்ச கதம் ஹோதீதி ஆஹ – ‘‘நித்³தே³ஸேஹி பஞ்ஞபேதீ’’தி. ஏத்த² ச அக்க²ரேஹி ஏவ ஸங்காஸேதீதி அவதா⁴ரணம் அகத்வா அக்க²ரேஹி ஸங்காஸேதியேவாதி ஏவம் அவதா⁴ரணம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஏவஞ்ஹி ஸதி அத்த²பதா³னம் நானாவாக்யவிஸயதாபி ஸித்³தா⁴ ஹோதி. தேன ஏகானுஸந்தி⁴கே ஸுத்தே ச²ளேவ அத்த²பதா³னி, நானானுஸந்தி⁴கே பன அனுஸந்தி⁴ம்ஹி அனுஸந்தி⁴ம்ஹி ச² ச² அத்த²பதா³னி நித்³தா⁴ரேதப்³பா³னி.

‘‘அக்க²ரேஹி ச பதே³ஹி ச உக்³க⁴டேதீ’’திஆதி³னா ப்³யஞ்ஜனபதா³னம் கிச்சஸாத⁴னம் த³ஸ்ஸேதி. வேனேய்யத்தயவினயமேவ ஹி தேஸம் ப்³யாபாரோ. அட்டா²னபா⁴வதோ பன ஸச்சப்படிவேத⁴ஸ்ஸ பத³பரமோ ந இத⁴ வுத்தோ. நேய்யக்³க³ஹணேனேவ வா தஸ்ஸாபி இத⁴ க³ஹணம் ஸேக்க²க்³க³ஹணேன விய கல்யாணபுது²ஜ்ஜனஸ்ஸாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். அக்க²ரேஹீதிஆதீ³ஸு கரணஸாத⁴னே கரணவசனம், ந ஹேதும்ஹி. அக்க²ராதீ³னி ஹி உக்³க⁴டனாதி³அத்தா²னி, ந உக்³க⁴டனாதி³அக்க²ராதி³அத்த²ம். யத³த்தா² ச கிரியா ஸோ ஹேது, யதா² ‘‘அன்னேனவஸதீ’’தி. உக்³க⁴டேதீதி ஸோதாவதா⁴னம் கத்வா ஸமாஹிதசித்தானம் வேனேய்யானம் ஸங்காஸனவஸேன அக்க²ரேஹி விஸேஸம் ஆத³ஹந்தோ யதா² பத³பரியோஸானே ஆஸயப்படிபோ³தோ⁴ ஹோதி, ததா² யதா²தி⁴ப்பேதம் அத்த²ம் ஸங்கே²பேன கதே²தி உத்³தி³ஸதீதி அத்தோ². விபஞ்சயதீதி யதா²உத்³தி³ட்ட²ம் அத்த²ம் நித்³தி³ஸதி. வித்தா²ரேதீதி வித்தா²ரம் கரோதி, வித்தா²ரம் கத்வா ஆசிக்க²தி வா, படினித்³தி³ஸதீதி அத்தோ². யஸ்மா சேத்த² உக்³க⁴டேதீதி உத்³தி³ஸனம் அதி⁴ப்பேதம். உத்³தே³ஸோ ச தே³ஸனாய ஆதி³, தஸ்மா வுத்தம் – ‘‘உக்³க⁴டனா ஆதீ³’’தி. ததா² விபஞ்சனம் நித்³தி³ஸனம், வித்த²ரணம் படினித்³தி³ஸனம், நித்³தே³ஸபடினித்³தே³ஸா ச தே³ஸனாய மஜ்ஜ²பரியோஸானாதி. தேன வுத்தம் – ‘‘விபஞ்சனா மஜ்ஜே², வித்தா²ரணா பரியோஸான’’ந்தி.

ஏவம் ‘‘அக்க²ரேஹி ஸங்காஸேதீ’’திஆதி³னா ச²ன்னம் ப்³யஞ்ஜனபதா³னம் ப்³யாபாரம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி அத்த²பதா³னம் ப்³யாபாரம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸோயம் த⁴ம்மவினயோ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஸீலாதி³த⁴ம்மோ ஏவ பரியத்திஅத்த²பூ⁴தோ வேனேய்யவினயனதோ த⁴ம்மவினயோ. உக்³க⁴டீயந்தோதி உத்³தி³ஸியமானோ. தேனாதி உக்³க⁴டிதஞ்ஞூவினயனேன. விபஞ்சீயந்தோதி நித்³தி³ஸியமானோ. வித்தா²ரீயந்தோதி படினித்³தி³ஸியமானோ.

10. ஏத்தாவதா ‘‘த⁴ம்மம் வோ, பி⁴க்க²வே, தே³ஸேஸ்ஸாமீ’’தி உத்³தி³ட்டா²ய பாளியா திவித⁴கல்யாணதம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி அத்த²ப்³யஞ்ஜனஸம்பத்திம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ச² பதா³னி அத்தோ²’’திஆதி³ வுத்தம். தம் ஸுவிஞ்ஞேய்யம். ‘‘தேனாஹ ப⁴க³வா’’திஆதி³னா தே³ஸனாஹாரஸ்ஸ விஸயபா⁴வேன உத்³தி³ட்ட²ம் பாளிம் நிக³மனவஸேன த³ஸ்ஸேதி. லோகுத்தரந்திஆதி³ ‘‘கேவலபரிபுண்ணம் பரிஸுத்³த⁴’’ந்தி பதா³னம் அத்த²விவரணம். தத்த² உபட்டி²தம் ஸப்³ப³விஸேஸானந்தி ஸப்³பே³ஸம் உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மஸங்கா²தானம் விஸேஸானம் அதி⁴ஸீலஸிக்கா²தி³விஸேஸானம் வா உபதிட்ட²னட்டா²னம். ‘‘இத³ம் நேஸம் பத³க்கந்த’’ந்திஆதீ³னம் விய ஏதஸ்ஸ ஸத்³த³ஸித்³தி⁴ வேதி³தப்³பா³. ‘‘இத³ம் வுச்சதி ததா²க³தபத³ம் இதிபீ’’திஆதீ³ஸு இத³ம் ஸிக்க²த்தயஸங்க³ஹம் ஸாஸனப்³ரஹ்மசரியம் ததா²க³தக³ந்த⁴ஹத்தி²னோ படிபத்திதே³ஸனாக³மனேஹி கிலேஸக³ஹனம் ஓத்த²ரித்வா க³தமக்³கோ³திபி. தேன கோ³சரபா⁴வனாஸேவனாஹி நிஸேவிதம் ப⁴ஜிதந்திபி. தஸ்ஸ மஹாவஜிரஞாணஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணத³ந்தேஹி ஆரஞ்ஜிதம் தேபூ⁴மகத⁴ம்மானம் ஆரஞ்ஜனட்டா²னந்திபி வுச்சதீதி அத்தோ². அதோ சேதந்தி யதோ ததா²க³தபதா³தி³பா⁴வேன வுச்சதி, அதோ அனேனேவ காரணேன ப்³ரஹ்முனோ ஸப்³ப³ஸத்துத்தமஸ்ஸ ப⁴க³வதோ, ப்³ரஹ்மம் வா ஸப்³ப³ஸேட்ட²ம் சரியந்தி பஞ்ஞாயதி யாவதே³வ மனுஸ்ஸேஹி ஸுப்பகாஸிதத்தா யதா²வுத்தப்பகாரேஹி ஞாயதி. தேனாஹ ப⁴க³வாதி யதா²வுத்தத்த²ம் பாளிம் நிக³மனவஸேன த³ஸ்ஸேதி.

அனுபாதா³பரினிப்³பா³னத்த²தாய ப⁴க³வதோ தே³ஸனாய யாவதே³வ அரியமக்³க³ஸம்பாபனத்தோ² தே³ஸனாஹாரோதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘கேஸம் அயம் த⁴ம்மதே³ஸனா’’தி புச்சி²த்வா ‘‘யோகீ³ன’’ந்தி ஆஹ. சதுஸச்சகம்மட்டா²னபா⁴வனாய யுத்தப்பயுத்தாதி யோகி³னோ. தே ஹி இமம் தே³ஸனாஹாரம் பயோஜேந்தீதி. இத³ம் வசனம் தே³ஸனாஹாரவிப⁴ங்க³ஸ்ஸ யதா²னுஸந்தி⁴னா ஸம்மா ட²பிதபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதும் பகரணம் ஸங்கா³யந்தேஹி ட²பிதந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ததா² ஹி வுத்தம் ‘‘தேனாஹ ஆயஸ்மா மஹாகச்சாயனோ’’தி. நியுத்தோதி பாளிதோ அஸ்ஸாதா³தி³பத³த்தே² நித்³தா⁴ரேத்வா யோஜிதோதி அத்தோ².

தே³ஸனாஹாரவிப⁴ங்க³வண்ணனா நிட்டி²தா.

2. விசயஹாரவிப⁴ங்க³வண்ணனா

11. தத்த² கதமோ விசயோ ஹாரோதிஆதி³ விசயஹாரவிப⁴ங்கோ³. தத்தா²யம் அபுப்³ப³பத³வண்ணனா – கிம் விசினதீதி ஏத்த² ‘‘விசினதீ’’தி ஏதேன விசயஸத்³த³ஸ்ஸ கத்துனித்³தே³ஸதம் த³ஸ்ஸேதி. கிந்தி பனத்த²ஸ்ஸ ஹாரஸ்ஸ விஸயோ புச்சி²தோதி தம் தஸ்ஸ விஸயம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘பத³ம் விசினதீ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² பத³ம் விசினதீதி ஆதி³தோ பட்டா²ய யாவ நிக³மனா ஸுத்தஸ்ஸ ஸப்³ப³ம் பத³ம் விசினதி. அயஞ்ச விசயோ து³விதோ⁴ ஸத்³த³தோ அத்த²தோ ச. தேஸு ‘‘இத³ம் நாமபத³ம், இத³ம் ஆக்²யாதபத³ம், இத³ம் உபஸக்³க³பத³ம், இத³ம் நிபாதபத³ம், இத³ம் இத்தி²லிங்க³ம், இத³ம் புரிஸலிங்க³ம், இத³ம் நபும்ஸகலிங்க³ம், இத³ம் அதீதகாலம், இத³ம் அனாக³தகாலம், இத³ம் வத்தமானகாலம், இத³ம் கத்துஸாத⁴னம், இத³ம் கரணஸாத⁴னம், இத³ம் கம்மஸாத⁴னம், இத³ம் அதி⁴கரணஸாத⁴னம், இத³ம் பச்சத்தவசனம், இத³ம் உபயோக³வசனம், யாவ இத³ம் பு⁴ம்மவசனம், இத³ம் ஏகவசனம், இத³ம் அனேகவசன’’ந்தி ஏவமாதி³விபா⁴க³வசனம், அயம் ஸத்³த³தோ பத³விசயோ. ஸோ பனாயம் பத³விசயோ அவிபரீதஸபா⁴வனிருத்திஸல்லக்க²ணேனேவ ஸம்பஜ்ஜதீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். அத்த²தோ பன விசயோ தேன தேன பதே³ன வத்தப்³ப³அத்த²ஸம்வண்ணனா. ஸசே பன பத³ம் புச்சா²தி³வஸேன பவத்தம், தஸ்ஸ தத³த்த²ஸ்ஸ ச புச்சா²தி³பா⁴வோ விசேதப்³போ³தி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘பஞ்ஹம் விசினதீ’’திஆதி³மாஹ.

யஸ்மா ச ஸப்³போ³ தே³ஸனாஹாரோ விசயஹாரஸ்ஸ விஸயோ ஸுத்தஸ்ஸ விசயோதி கத்வா, தஸ்மா வுத்தம் – ‘‘அஸ்ஸாத³ம் விசினதீ’’திஆதி³. யஸ்மா பன அனுகீ³தீதி ஏத்த² அனுரூபா கீ³தி அனுகீ³தீதி அயம்பி அத்தோ² இச்சி²தோ, தஸ்மா விசியமானஸ்ஸ ஸுத்தபத³ஸ்ஸ அனுரூபதோ ஸுத்தந்தரபதா³னிபி அத்து²த்³தா⁴ரவஸேன வா பது³த்³தா⁴ரவஸேன வா ஆனேத்வா விசேதப்³பா³னீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஸப்³பே³ நவ ஸுத்தந்தே விசினதீ’’தி ஆஹ. நவ ஸுத்தந்தேதி ஸுத்தகே³ய்யாதி³கே நவ ஸுத்தே, யதா²ஸம்ப⁴வதோதி அதி⁴ப்பாயோ. அயம் விசயஹாரஸ்ஸ பத³த்த²னித்³தே³ஸோ.

ஏவம் நித்³தே³ஸவாரே விசயஹாரோ ஸங்கே²பதோ நித்³தி³ட்டோ²தி தம் விபா⁴கே³ன நித்³தி³ஸித்வா படினித்³தே³ஸவஸேன விப⁴ஜந்தோ யஸ்மா பத³விசயோ ஸுத்தஸ்ஸ அனுபத³ம் பவத்தேதப்³ப³தாய அதிபா⁴ரிகோ ந ஸுகரோ சாதி தம் அனாமஸித்வா பஞ்ஹவிஸ்ஸஜ்ஜனவிசயே தாவ த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘யதா² கிம் ப⁴வே’’திஆதி³மாஹ. தத்த² யதா² கிம் ப⁴வேதி யேன பகாரேன ஸோ விசயோ பவத்தேதப்³போ³, தம் பகாரஜாதம் கிம் ப⁴வே, கீதி³ஸம் ப⁴வேய்யாதி அத்தோ². ‘‘யதா² கிம் ப⁴வேய்யா’’திபி பாடோ². புன யதா²தி நிபாதமத்தம். ஆயஸ்மாதி பியவசனம் அஜிதோதி பா³வரீப்³ராஹ்மணஸ்ஸ பரிசாரகபூ⁴தானம் ஸோளஸன்னம் அஞ்ஞதரோ. பாராயனேதி பாரம் வுச்சதி நிப்³பா³னம், தஸ்ஸ அதி⁴க³மூபாயதே³ஸனத்தா கிஞ்சாபி ஸப்³ப³ம் ப⁴க³வதோ வசனம் ‘‘பாராயன’’ந்தி வத்தப்³ப³தம் அரஹதி, ஸங்கீ³திகாரேஹி பன வத்து²கா³தா²னுகீ³திகா³தா²தீ³ஹி ஸத்³தி⁴ம் அஜிதஸுத்தாதீ³னம் (ஸு. நி. 1038 ஆத³யோ; சூளனி. அஜிதமாணவபுச்சா² 57 ஆத³யோ, அஜிதமாணவபுச்சா²னித்³தே³ஸ 1 ஆத³யோ) ஸோளஸன்னம் ஸுத்தானம் இத³ம் நாமம் கதந்தி தேஸஞ்ஞேவ பாராயனஸமஞ்ஞாதி ஆஹ ‘‘பாராயனே’’தி. கேசி ‘‘பாராயனிகோ’’தி பட²ந்தி. தே கிர தாபஸபப்³ப³ஜ்ஜூபக³மனதோ புப்³பே³ பாராயனம் அதீ⁴யந்தா விசரிம்ஸு. தஸ்மா அயம்பி பாராயனம் வத்தேதீதி பாராயனிகோதி வுத்தோ. புச்ச²தீதி கஸ்மா வுத்தம், நனு புச்சா²னிப்³ப³த்தத்தா அதீதாதி? ஸச்சமேதம், புச்ச²னாகாரம் பன பு³த்³தி⁴யம் விபரிவத்தமானம் கத்வா ஏவமாஹ.

புச்சா² ச நாமேஸா அதி³ட்ட²ஜோதனாபுச்சா² தி³ட்ட²ஸம்ஸந்த³னா விமதிச்சே²த³னா அனுமதிபுச்சா² கதே²துகம்யதாபுச்சா² ஏகம்ஸப்³யாகரணீயா விப⁴ஜ்ஜப்³யாகரணீயா படிபுச்சா²ப்³யாகரணீயா ட²பனீயா த⁴ம்மாதி⁴ட்டா²னா ஸத்தாதி⁴ட்டா²னாதி அனேகவிதா⁴. தஸ்மா ‘‘கிமயம் புச்சா² அதி³ட்ட²ஜோதனா’’திஆதி³னா யதா²ஸம்ப⁴வம் புச்சா² விசேதப்³பா³. யதா² சேத்த² புச்சா²விபா⁴கோ³, ஏவம் விஸ்ஸஜ்ஜனவிபா⁴கோ³பி விஸ்ஸஜ்ஜனவிசயே யதா²ஸம்ப⁴வம் வத்தப்³போ³. புச்சா²ஸபா⁴கே³ன ஹி விஸ்ஸஜ்ஜனந்தி. இத⁴ பன விமதிச்சே²த³னம் ஸத்தாதி⁴ட்டா²னம் புச்ச²ம் உதா³ஹரித்வா தத்த² விசயனாகாரம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘கேனஸ்ஸு நிவுதோ லோகோ’’திஆதி³மாஹ.

தத்த² கேனாதி கத்தரி கரணவசனம். ஸூதி நிபாதமத்தம், ஸூதி வா ஸம்ஸயே நிபாதோ, தேனஸ்ஸ பஞ்ஹஸ்ஸ விமதிச்சே²த³னபுச்சா²பா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. நிவுதோதி படிச்சா²தி³தோ. லோகோதி ஸத்தலோகோ. இச்சாயஸ்மா அஜிதோதி ஸங்கீ³திகாரகவசனம். நப்பகாஸதீதி ந பஞ்ஞாயதி. கிஸ்ஸாபி⁴லேபனம் ப்³ரூஸீதி கிம் அஸ்ஸ லோகஸ்ஸ அபி⁴லேபனம் வத³ஸி. ‘‘கிம் ஸ்வாபி⁴லேபன’’ந்திபி பாடோ², தஸ்ஸ கிம் ஸு அபி⁴லேபனந்தி பத³விபா⁴கோ³.

பதா³னீதி பஜ்ஜதி ஏதேஹி அத்தோ²தி பதா³னி, வாக்யானி. புச்சி²தானீதி புச்சா²பா⁴வேன வுத்தானீதி அத்தோ². ஏகோ பஞ்ஹோதி யதி³பி சத்தாரி பதா³னி புச்ச²னவஸேன வுத்தானி, ஞாதும் இச்சி²தோ பன அத்தோ² ஏகோ ஏவாதி ‘‘ஏகோ பஞ்ஹோ’’தி வுத்தம். தத்த² காரணமாஹ ‘‘ஏகவத்து²பரிக்³க³ஹா’’தி. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – கிஞ்சாபி நிவாரணஅப்பகாஸனஅபி⁴லேபனமஹாப⁴யஸங்கா²தா புச்சா²ய க³ஹிதா சத்தாரோ ஏதே அத்தா², தே பனேகம் லோகம் பதிகு³ணபூ⁴தா, லோகோ பதா⁴னபா⁴வேன க³ஹிதோதி தப்³ப³ஸேன ஏகோவாயம் பஞ்ஹோதி. தேனேவாஹ ‘‘லோகாதி⁴ட்டா²ன’’ந்திஆதி³. கோ பன ஸோ லோகோதி? ஆஹ ‘‘லோகோ திவிதோ⁴’’திஆதி³.

தத்த² ராகா³தி³கிலேஸப³ஹுலதாய காமாவசரஸத்தா கிலேஸலோகோ. ஜா²னாபி⁴ஞ்ஞாபரிபு³த்³தி⁴யா ரூபாவசரஸத்தா ப⁴வலோகோ. ஆனேஞ்ஜஸமாதி⁴ப³ஹுலதாய விஸதி³ந்த்³ரியத்தா அரூபாவசரஸத்தா இந்த்³ரியலோகோ. அத² வா கிலிஸ்ஸனம் கிலேஸோ, விபாகது³க்க²ந்தி அத்தோ². தஸ்மா து³க்க²ப³ஹுலதாய அபாயேஸு ஸத்தா கிலேஸலோகோ. தத³ஞ்ஞே ஸத்தா ஸம்பத்திப⁴வபா⁴வதோ ப⁴வலோகோ. தத்த² யே விமுத்திபரிபாசகேஹி இந்த்³ரியேஹி ஸமன்னாக³தா ஸத்தா, ஸோ இந்த்³ரியலோகோதி வேதி³தப்³ப³ம். பரியாபன்னத⁴ம்மவஸேன லோகஸமஞ்ஞாதி அரியபுக்³க³லா இத⁴ ந ஸங்க³ய்ஹந்தி.

அவிஜ்ஜாய நிவுதோ லோகோதி சதுரங்க³ஸமன்னாக³தேன அந்த⁴காரேன விய ரத²க⁴டாதி³த⁴ம்மஸபா⁴வப்படிச்சா²த³னலக்க²ணாய அவிஜ்ஜாய நிவுதோ படிச்சா²தி³தோ லோகோ. விவிச்சா²தி விசிகிச்சா²ஹேது. ‘‘விவிச்சா² மச்ச²ரிய’’ந்தி ஸங்க³ஹே வுத்தம். பமாதா³தி பமாத³ஹேது. ஜப்பாபி⁴லேபனந்தி ஜப்பா தண்ஹா அஸ்ஸ லோகஸ்ஸ மக்கடாலேபோ விய மக்கடஸ்ஸ அபி⁴லேபனம் ஸிலேஸோதி ப்³ரூமி. து³க்க²ந்தி ஜாதிஆதி³கம் வட்டது³க்க²ந்தி அயம் பத³த்தோ². ஸேஸம் பாளியா ஏவ விஞ்ஞாயதி. இமானி சத்தாரி பதா³னி புச்சா²கா³தா²யம் வுத்தானி ‘‘இமேஹீ’’தி விஸ்ஸஜ்ஜனகா³தா²யம் வுத்தேஹி இமேஹி சதூஹி பதே³ஹி விஸ்ஸஜ்ஜிதானி. கத²ந்தி ஆஹ ‘‘பட²ம’’ந்திஆதி³ம். தேன யதா²க்கமம் புச்சா²விஸ்ஸஜ்ஜனானி வேதி³தப்³பா³னீதி த³ஸ்ஸேதி.

இதா³னி தம் யதா²க்கமம் புச்ச²ம் விஸ்ஸஜ்ஜனஞ்ச ஸரூபதோ த³ஸ்ஸேதும் கா³தா²ய ச அத்த²ம் விவரிதும் ‘‘கேனஸ்ஸூ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ‘‘நீவரணேஹீ’’தி பதே³ன வுத்தமேவத்த²ம் பாகடம் கத்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அவிஜ்ஜானீவரணா ஹி ஸப்³பே³ ஸத்தா’’திஆதி³ வுத்தம். ஏத்த² ச ‘‘யதா²ஹா’’திஆதி³னா ஸுத்தந்தரத³ஸ்ஸனேன இமஸ்மிம் பஞ்ஹவிஸ்ஸஜ்ஜனவிசயே அனுகீ³திவிசயம் த³ஸ்ஸேதீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். தத்த² பரியாயதோதி காரணதோ. நீவரணஸங்கா²தானம் காமச்ச²ந்தா³தீ³னம்பி காரணபா⁴வதோ படிச்சா²த³னபா⁴வதோ ச ஏகம்யேவ நீவரணம் வதா³மி, ந பன அஞ்ஞேஸம் நீவரணஸபா⁴வானம் அபா⁴வாதி அத்தோ². யதா² ச அவிஜ்ஜாய ஸதி நீவரணானம் பா⁴வோ, ஏவம் அவிஜ்ஜாய அஸதி ந ஸந்தி நீவரணானீதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸப்³ப³ஸோ’’திஆதி³ வுத்தம்.

தேனாதி ‘‘அவிஜ்ஜாய நிவுதோ லோகோ’’தி பதே³ன. பட²மஸ்ஸ பத³ஸ்ஸாதி ‘‘கேனஸ்ஸு நிவுதோ லோகோ’’தி பத³ஸ்ஸ. யுத்தாதி யோஜிதா, அனுரூபாதி வா அத்தோ². ஏதேன புச்சா²னுரூபதா விஸ்ஸஜ்ஜனஸ்ஸ த³ஸ்ஸிதாதி புப்³பா³பரவிசயோ வுத்தோதி வேதி³தப்³ப³ம். ‘‘யோ புக்³க³லோ நீவரணேஹி நிவுதோ’’திஆதி³னா விவிச்சா²பமாதா³னம் அவிஜ்ஜாய பச்சயபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. நிவுதோ ஏவ ஹி நப்பகாஸதி. விவிச்சா²தி விசிகிச்சா². தேனேவாஹ – ‘‘விவிச்சா² நாம வுச்சதி விசிகிச்சா²’’தி. தத்ராயம் பத³ஸித்³தி⁴ – யதா² மிச்சா²தி³ட்டி²ஸம்மாதி³ட்டி²யோ ‘‘நிச்சம் அனிச்ச’’ந்திஆதி³னா ஏகம்ஸக்³கா³ஹபா⁴வேன பவத்தந்தி, ந ஏவமயம். அயம் பன அனேகம்ஸக்³கா³ஹபா⁴வதோ ‘‘நிச்சம் நு கோ² அனிச்சம் நு கோ²’’திஆதி³னா விவித⁴ம் விருத்³த⁴ம் வா இச்ச²தி ஏஸதீதி விவிச்சா²தி. ‘‘ஸோ விசிகிச்ச²ந்தோ’’திஆதி³னா அப்பகாஸனஸ்ஸ விவிச்சா²பமாதா³னம் காரணபா⁴வம் விவரதி. ஸுக்கே த⁴ம்மே ந உப்பாதி³யதீதி ந ஸமாதா³ய வத்ததி. நப்பகாஸந்தீதி தே அத்தனோ ஸந்தானே அனுப்பாதி³யமானா குஸலா த⁴ம்மா தம் புக்³க³லம் பகாஸம் லோகே அபி⁴ஞ்ஞாதம் ந கரோந்தீதி அத்தோ². அபி⁴லிம்பதீதி மக்கடாலேபோ விய மக்கடம் தா³ருஸிலாதீ³ஸு புரிஸம் ரூபாதி³விஸயே அல்லீயாபேதீதி அத்தோ². ஆஸத்திப³ஹுலஸ்ஸாதி ஆஸங்க³ப³ஹுலஸ்ஸ. ஏவம் அபி⁴ஜப்பாதி கரித்வாதி ஏவம் பரியுட்டா²னட்டா²யினீதி இமினா காரணேன. தத்தா²தி தாய தண்ஹாய. லோகோ அபி⁴லித்தோ ஸிலேஸேன மக்கி²தோ விய ஹோதீதி அத்தோ².

பா⁴யதி ஏதஸ்மாதி ப⁴யம். மஹந்தம் ப⁴யம் மஹப்³ப⁴யம். தேனேவாஹ – ‘‘து³க்க²மஸ்ஸ மஹப்³ப⁴ய’’ந்தி. து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸந்தி து³க்க²மேவ விப⁴த்தந்தி ஸப்³ப³ம் து³க்க²ம் விப⁴ஜித்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘திஸ்ஸோ து³க்க²தா’’திஆதி³ வுத்தம். ஓத⁴ஸோதி கதா³சி அத்தூபக்கமமூலாய கதா³சி பரூபக்கமமூலாயாதிஆதி³னா விபா⁴கே³ன து³க்க²து³க்க²தாய முச்சனகா விஸேஸேன ரூபாவசரா. ததா²தி ஓத⁴ஸோ கதா³சி கரஹசீதி ஏவம் ஆகட்³ட⁴தி. விபரிணாமது³க்க²தாய முச்சனகா உபேக்கா²ஸமாபத்திப³ஹுலா விஸேஸேன அரூபாவசரஸத்தா. அப்பாபா³தா⁴தி பத³ம் து³க்க²து³க்க²தாய முச்சனஸ்ஸ காரணவசனம். தீ³கா⁴யுகாதி விபரிணாமது³க்க²தாய. அரூபதே³வா ஹி லோகே விஸேஸதோ தீ³கா⁴யுகாதி. இத³ஞ்ச முச்சனமச்சந்திகம். யஸ்மா ச து³க்கா² வேத³னாபி ஸங்க²தத்தா அனிச்சதாதி³ஸங்கா²ரது³க்க²ஸபா⁴வா ஏவ, தஸ்மா யதோ முச்சனமச்சந்திகம், தம் அனவஸேஸபரியாதா³னவஸேன ஸங்க³ண்ஹித்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸங்கா²ரது³க்க²தாய பனா’’திஆதி³மாஹ.

தத்த² உபாதி³யதீதி உபாதி³, விபாகக்க²ந்தா⁴ கடத்தா ச ரூபம். உபாதி³ஸ்ஸ ஸேஸம் உபாதி³ஸேஸம், தம் நத்தி² ஏதிஸ்ஸாதி அனுபாதி³ஸேஸா, நிப்³பா³னதா⁴து, தாய அனுபாதி³ஸேஸாய நிப்³பா³னதா⁴துயா, இத்த²ம்பூ⁴தலக்க²ணே சாயம் கரணனித்³தே³ஸோ. நிப்³பா³னதா⁴தூதி ச நிப்³பா³யனமத்தம். தஸ்மாதி யஸ்மா ஸகலலோகப்³யாபினீ ஸப்³ப³ஸங்கா³ஹினீ ச ஸங்கா²ரது³க்க²தா, தஸ்மா. லோகஸ்ஸாதி ஸம்ப³ந்தே⁴ ஸாமிவசனம். தேன ‘‘து³க்க²மஸ்ஸா’’தி பத³ஸ்ஸ அத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி. ஏவமேத்த² லோகஸ்ஸ நீவரணாதீ³னி அஜானந்தேன, ஸமயந்தரபரிசயேன வா தத்த² ஸம்ஸயபக்க²ந்தே³ன ஏகம்ஸேனேவ ப்³யாகாதப்³ப³த்தா ஸத்தாதி⁴ட்டா²னா புச்சா² கதா, ஸா ச அஜானனஸ்ஸ, ஸம்ஸயஸ்ஸ வா நீவரணாதி³விஸயதாய சதுப்³பி³தா⁴. பாளியம் பன நீவரணாதீ³னம் லோகோ ஆதா⁴ரபா⁴வேன கா³தா²யம் வுத்தோதி ஏகோ பஞ்ஹோதி த³ஸ்ஸிதந்தி. அயமேத்த² புச்சா²விசயோ. விஸ்ஸஜ்ஜனவிசயோபி அதி³ட்ட²ஜோதினீ விஸ்ஸஜ்ஜனா விமதிச்சே²தி³னீ சாதிஆதி³னா புச்சா²விசயே வுத்தனயானுஸாரேன வேதி³தப்³போ³.

ஏவம் ஏகாதா⁴ரம் புச்ச²ம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி அனேகாதா⁴ரம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸவந்தி ஸப்³ப³தீ⁴’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஸவந்தீதி ஸந்த³ந்தி. ஸப்³ப³தீ⁴தி ஸப்³பே³ஸு ரூபாதீ³ஸு ஆயதனேஸு. ஸோதாதி தண்ஹாதி³ஸோதா. கிம் நிவாரணந்தி தேஸம் கிம் ஆவரணம் கா ரக்கா². ஸம்வரம் ப்³ரூஹீதி தம் நேஸம் நீவரணஸங்கா²தம் ஸம்வரம் கதே²ஹி. கேன ஸோதா பிதீ⁴யரேதி கேன த⁴ம்மேன தண்ஹாதி³ஸோதா பிதி⁴ய்யந்தி பச்சி²ஜ்ஜந்தீதி அயமேத்த² பத³த்தோ². ஸேஸம் பாளிவஸேனேவ ஆவி ப⁴விஸ்ஸதி.

தே த்³வே பஞ்ஹாதி யதி³பி இமிஸ்ஸா கா³தா²ய புச்சா²வஸேன பவத்தாய சத்தாரி பதா³னி சத்தாரி வாக்யானி. ஞாதும் இச்சி²தஸ்ஸ பன அத்த²ஸ்ஸ து³வித⁴த்தா தே த்³வே பஞ்ஹா. கஸ்மாதி சே? ‘‘இமேஹி ப³ஹ்வாதி⁴வசனேன புச்சி²தா’’தி ஆஹ. தத்தா²யம் ஸங்கே²பத்தோ² – இமே ஏதாய கா³தா²ய க³ஹிதா அத்தா² யஸ்மா ப³ஹூனி அதி⁴கிச்ச பவத்தவசனேன புச்சி²தா, தஸ்மா தே த்³வே பஞ்ஹாதி. ஏகதோ உபரி ப³ஹூதி ஹி ஸாஸனவோஹாரோ, தமேவ புச்சா²ய து³வித⁴த்த²விஸயதம் விவரிதும் ‘‘ஏவ’’ந்திஆதி³ வுத்தம். தஸ்ஸத்தோ² – யாஹி ஞாதிப்³யஸனாதி³ஸங்கா²தாஹி பாணவதா⁴தீ³ஹி ஏவ வா து³க்³க³திஹேதுபூ⁴தாஹி ஆபதா³ஹி ஸமம் ஸஹ, ஸப்³ப³தா² வா அயம் லோகோ ஆபன்னோ அஜ்ஜோ²த்த²டோ. தம்னிமித்தேஹி த³ஸஹி கிலேஸவத்தூ²ஹி ஸம்கிலிட்டோ² ச, தஸ்ஸ தம் ஆபன்னாகாரம் ஸம்கிலிட்டா²காரஞ்ச பு³த்³தி⁴யம் கத்வா ஆஹ – ‘‘ஏவம் ஸமாபன்னஸ்ஸ ஏவம் ஸம்கிலிட்ட²ஸ்ஸா’’தி. வோதா³யதி ஸுஜ்ஜ²தி ஏதேனாதி வோதா³னம், ஸமத²விபஸ்ஸனா. வுட்டா²தி ஏதேன நிமித்ததோ பவத்ததோ சாதி வுட்டா²னம், அரியமக்³கோ³.

அஸமாஹிதஸ்ஸாதி நானாரம்மணேஸு விக்கி²த்தசித்தஸ்ஸ. ஸவந்தீதி பவத்தந்தி. அபி⁴ஜ்ஜா²திஆதி³ அஸமாதா⁴னஹேதுத³ஸ்ஸனம். தேனேவாஹ – ‘‘ஏவம் அஸமாஹிதஸ்ஸா’’தி. ‘‘யதா²ஹ ப⁴க³வா’’திஆதி³னா இதா⁴பி அனுகீ³திவிசயம் த³ஸ்ஸேதி. ஸோதானம் ஸவனம் யேபு⁴ய்யேன அனுரோத⁴வஸேனேவாதி ஆஹ – ‘‘ஸவதி மனாபிகேஸு ரூபேஸூ’’தி. ஏத்த² ச சக்கா²த³யோ ஸோதானம் த்³வாரபா⁴வேன பவத்தமானா உபசாரவஸேன ஸயம் ஸவந்தா விய வுத்தா. இதீதி ஏவம். ஸப்³பா³தி ஸப்³ப³ஸ்மா. ஸப்³ப³தா²தி ஸப்³ப³ப்பகாரேன. இத³ம் வோதா³னந்தி இத³ம் ‘‘பரியுட்டா²னவிகா⁴த’’ந்தி வுத்தம் பரியுட்டா²னப்பஹானம் வோதா³னம்.

விஸ்ஸஜ்ஜனகா³தா²ய ஸதி தேஸம் நிவாரணந்தி விபஸ்ஸனாஸம்பயுத்தா ஸதி குஸலாகுஸலானம் த⁴ம்மானம் க³தியோ ஸமன்வேஸமானா தேஸம் ஸோதானம் நிவாரணந்தி. ஸோதானம் ஸம்வரம் ப்³ரூமீதி தமேவ ஸதிம் ஸோதானம் ஸம்வரம் ப்³ரூமி. பஞ்ஞாயேதே பிதீ⁴யரேதி ரூபாதீ³ஸு அனிச்சதாதி³படிவேத⁴ஸாதி⁴காய மக்³க³பஞ்ஞாய ஏதே ஸோதா ஸப்³ப³ஸோ பிதி⁴ய்யந்தி, உப்பஜ்ஜிதும் அப்பதா³னவஸேன ஸமுச்சி²ஜ்ஜந்தீதி அத்தோ².

நாவிஞ்ச²தீதி அபி⁴ஜ்ஜா²தி³ப்பவத்தித்³வாரபா⁴வேன சித்தஸந்தானம், புக்³க³லம் வா நாகட்³ட⁴தி. அனுஸயப்பஹானம் இத⁴ பிதா⁴னம் அதி⁴ப்பேதந்தி ஆஹ – ‘‘பஞ்ஞாய அனுஸயா பஹீயந்தீ’’தி. யஸ்மா அனுஸயனிமித்தம் பரியுட்டா²னம் அனுஸயாபா⁴வே ந ஹோதீதி ஆஹ ‘‘அனுஸயேஸூ’’திஆதி³. இதா³னி தமேவத்த²ம் உபமாய விபா⁴வேந்தோ ‘‘தம் யதா² க²ந்த⁴வந்தஸ்ஸா’’திஆதி³மாஹ. ஏத்தா²பி ஸோதானம் நிவாரணஸங்கா²தம் ஸம்வரம் பிதா⁴னஞ்ச அஜானந்தேன தத்த² வா ஸம்ஸயிதேன ஏகம்ஸிகத்தா த⁴ம்மாதி⁴ட்டா²னா புச்சா² கதாதி இத⁴ புச்சா²விசயோ வுத்தனயேனேவ விஸ்ஸஜ்ஜனவிசயோ ச வேதி³தப்³போ³.

ஏத்த² ச யேன அதி⁴ப்பாயேன ‘‘கேனஸ்ஸு நிவுதோ லோகோ’’தி கா³தா²ய (ஸு. நி. 1038; சூளனி. அஜிதமாணவபுச்சா² 57, அஜிதமாணவபுச்சா²னித்³தே³ஸ 1; நேத்தி. 45) ஸதிபி நிவாரணாதீ³னம் சதுன்னம் புச்சி²தப்³ப³பா⁴வே ஏகோ பஞ்ஹோதி வுத்தம். தேன தாவ ஸோதானம்யேவ ஸம்வரோ பிதா⁴னஞ்ச புச்சி²தந்தி ஸோதே ஏகத்த²வஸேன க³ஹேத்வா புச்சா²ய ஏகாதி⁴ட்டா²னபா⁴வதோ ஏகோ பஞ்ஹோதி வத்தப்³ப³ம் ஸியா. ஸோதானம் வா ப³ஹுபா⁴வதோ ப³ஹூதி யத்தகா ஸோதா, தத்தகா பஞ்ஹாதி. யேன பன அதி⁴ப்பாயேன ‘‘ஸவந்தி ஸப்³ப³தி⁴ ஸோதா’’தி கா³தா²யம் (ஸு. நி. 1040; சூளனி. அஜிதமாணவபுச்சா² 59, அஜிதமாணவபுச்சா²னித்³தே³ஸ 3; நேத்தி. 45) ஸோதே அனாமஸித்வா ஸம்வரபிதா⁴னானம் வஸேன ‘‘த்³வே பஞ்ஹா’’தி வுத்தம். தேன பட²மகா³தா²யம் ஸதிபி நிவாரணாதீ³னம் லோகாதா⁴ரபா⁴வே லோகம் அனாமஸித்வா நிவாரணாதீ³னம் விபா⁴கே³ன சத்தாரோ பஞ்ஹாதிபி வத்தப்³ப³ந்தி அயம் நயோ த³ஸ்ஸிதோதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

இதா³னி யஸ்மா புச்ச²ந்தோ ந கேவலம் புப்³பே³ அத்தனா ரசிதனியாமேனேவ புச்ச²தி, அத² கோ² தே³ஸனாகாலே வுத்தத⁴ம்மஸ்ஸ அனுஸந்தி⁴ம் க³ஹேத்வாபி புச்ச²தி, தஸ்மா தஸ்ஸ அனுஸந்தி⁴ம் புச்சா²ய விசேதப்³பா³காரம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘யானி ஸோதானீ’’தி கா³தா²ய அனந்தரம் ‘‘பஞ்ஞா சேவ ஸதி சா’’தி கா³த²மாஹ. தஸ்ஸாயம் ஸங்கே²பத்தோ² – யாயம் ப⁴க³வதா வுத்தா பஞ்ஞா, யா ச ஸதி யஞ்ச தத³வஸேஸம் நாமரூபம், ஏதம் ஸப்³ப³ம்பி கத்த² நிருஜ்ஜ²தி, ஏதம் மே புட்டோ² பப்³ரூஹீதி.

விஸ்ஸஜ்ஜனகா³தா²யம் பனஸ்ஸ யஸ்மா பஞ்ஞாஸதியோ நாமேனேவ ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²ந்தி, தஸ்மா தா விஸும் ந வுத்தா. அயஞ்சேத்த² ஸங்கே²பத்தோ² – யம் மம் த்வம், அஜித, ஏதம் பஞ்ஹம் அபுச்சி² – ‘‘கத்தே²தம் உபருஜ்ஜ²தீ’’தி அனந்தரகா³தா²யம் (ஸு. நி. 1042; சூளனி. அஜிதமாணவபுச்சா² 61, அஜிதமாணவபுச்சா²னித்³தே³ஸ 5; நேத்தி. 11, 45), யத்த² தம் அஸேஸம் உபருஜ்ஜ²தி, தம் தே வதா³மி. தஸ்ஸ தஸ்ஸ ஹி விஞ்ஞாணஸ்ஸ நிரோதே⁴ன ஸஹேவ அபுப்³ப³ம் அசரிமம் ஏத்தே²தம் உபருஜ்ஜ²தி, ஏத்தே²வ விஞ்ஞாணஸ்ஸ நிரோதே⁴ன நிருஜ்ஜ²தி, ஏதம் விஞ்ஞாணனிரோத⁴ம் தஸ்ஸ நிரோதோ⁴ நாதிவத்ததீதி வுத்தம் ஹோதீதி. அயம் பஞ்ஹே அனுஸந்தி⁴ம் புச்ச²தீதி அனந்தரகா³தா²யம் ஸோதானம் பரியுட்டா²னானுஸயப்பஹானகிச்சேன ஸத்³தி⁴ம் ஸதி பஞ்ஞா ச வுத்தா, தம் ஸுத்வா தப்பஹானே பஞ்ஞாஸதீஸு திட்ட²ந்தீஸு தாஸம் ஸன்னிஸ்ஸயேன நாமரூபேன ப⁴விதப்³ப³ம், ததா² ச ஸதி வட்டதி ஏவ. கத்த² நு கோ² இமாஸம் ஸனிஸ்ஸயானம் பஞ்ஞாஸதீனம் அஸேஸனிரோதோ⁴தி இமினா அதி⁴ப்பாயேன அயம் புச்சா² கதாதி ஆஹ – ‘‘அயம் பஞ்ஹே…பே… தா⁴து’’ந்தி. தத்த² அனுஸந்தீ⁴யதி தே³ஸனா ஏதாயாதி அனுஸந்தி⁴.

யாய படிபதா³ய அனுபாதி³ஸேஸம் நிப்³பா³னதா⁴தும் அதி⁴க³ச்ச²ந்தி, தம் சதுஸச்சகம்மட்டா²னபா⁴வனாஸங்கா²தம் படிபத³ம் ஸஹ விஸயேன த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தீணி ச ஸச்சானீ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஸங்க²தானீதி ஸமேச்ச ஸம்பூ⁴ய பச்சயேஹி கதானீதி ஸங்க²தானி. நிரோத⁴த⁴ம்மானீதி நிருஜ்ஜ²னஸபா⁴வானி. து³க்க²ம் ஸமுத³யோ மக்³கோ³தி தேஸம் ஸரூபத³ஸ்ஸனம். நிரோதோ⁴ பன கத²ந்தி ஆஹ ‘‘நிரோதோ⁴ அஸங்க²தோ’’தி. ஸோ ஹி கேனசி பச்சயேன ந ஸங்க²தோதி அஸங்க²தோ. ஸஹ விஸயேன பஹாதப்³ப³பஹாயகஸபா⁴வேஸு அரியஸச்சேஸு பஹாயகவிபா⁴க³முகே²ன பஹாதப்³ப³விபா⁴க³ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தத்த² ஸமுத³யோ’’திஆதி³ வுத்தம்.

தத்த² அவிஜ்ஜாவஸேஸாதி த³ஸ்ஸனமக்³கே³ன பஹீனாவஸேஸா அவிஜ்ஜாதி அத்தோ². அயஞ்ச ஸேஸ-ஸத்³தோ³ காமச்ச²ந்தோ³ ப்³யாபாதோ³ மானோ உத்³த⁴ச்சந்தி ஏத்தா²பி யோஜேதப்³போ³. யதா² ஹி அவிஜ்ஜா, ஏவம் ஏதேபி த⁴ம்மா அபாயக³மனீயஸபா⁴வா பட²மமக்³கே³ன பஹீயந்தி ஏவாதி. ‘‘அவிஜ்ஜானிரவஸேஸா’’திபி பாடோ², ஏத்தா²பி யதா²வுத்தேஸு காமச்ச²ந்தா³தி³பதே³ஸுபி நிரவஸேஸ-ஸத்³தோ³ யோஜேதப்³போ³. ஸாவஸேஸஞ்ஹி புரிமமக்³க³த்³வயேன காமச்ச²ந்தா³த³யோ பஹீயந்தி, இதரேஹி பன நிரவஸேஸந்தி. தேதா⁴துகே இமானி த³ஸ ஸம்யோஜனானீதி ஏத்த² தேதா⁴துகேதி ஸம்யோஜனானம் விஸயத³ஸ்ஸனம். தத்த² ஹி தானி ஸம்யோஜனவஸேன பவத்தந்தி.

12. அனஞ்ஞாதஞ்ஞஸ்ஸாமீதிந்த்³ரியம் அதி⁴ட்டா²யாதி தம் பஹாயகம் பத்வா. யம் பனாதி ஏத்த² யந்தி ஹேதுஅத்தே² நிபாதோ. இத³ம் க²யே ஞாணந்தி யேன ஞாணேன ஹேதுபூ⁴தேன ‘‘கீ²ணா மே ஜாதீ’’தி அத்தனோ ஜாதியா கீ²ணபா⁴வம் ஜானாதி, இத³ம் ஏவம் பச்சவேக்க²ணஸ்ஸ நிமித்தபூ⁴தம் அரஹத்தப²லஞாணம் க²யே ஞாணம் நாம. நாபரம் இத்த²த்தாயாதி பஜானாதீதி ஏத்தா²பி யந்தி ஆனேதப்³ப³ம் ‘‘யம் நாபரம் இத்த²த்தாயாதி பஜானாதீ’’தி. இத³ம் அனுப்பாதே³ ஞாணந்தி இதா⁴பி புப்³பே³ வுத்தனயேனேவ அரஹத்தப²லஞாணவஸேன அத்தோ² யோஜேதப்³போ³. அட்ட²ஸாலினியம் (த⁴. ஸ. அட்ட². சித்துப்பாத³க்கண்ட³ 135-142) பன ‘‘க²யே ஞாணம் கிலேஸக்க²யகரே அரியமக்³கே³ ஞாணந்தி வுத்தம். அனுப்பாதே³ ஞாணம் படிஸந்தி⁴வஸேன அனுப்பாத³பூ⁴தே தம்தம்மக்³க³வஜ்ஜ²கிலேஸானம் அனுப்பாத³பரியோஸானே உப்பன்னே அரியப²லே ஞாண’’ந்தி வுத்தம். இத⁴ பன உப⁴யம்பி அரஹத்தப²லஞாணவஸேனேவ விப⁴த்தம். தேனேவாஹ – ‘‘இமானி த்³வே ஞாணானி அஞ்ஞாதாவிந்த்³ரிய’’ந்தி, ‘‘ஆரம்மணஸங்கேதேன த்³வே நாமானி லப்³ப⁴ந்தீ’’தி ச.

அஞ்ஞிந்த்³ரியம் ஹேட்டி²மேஸு தீஸு ப²லேஸு, உபரிமேஸு ச தீஸு மக்³கே³ஸு உப்பத்தியா புனப்புனம் உப்பஜ்ஜமானம்பி அனஞ்ஞாதஞ்ஞஸ்ஸாமீதிந்த்³ரியம் விய பட²மப²லுப்பத்தியா அக்³க³ப²லுப்பத்தியா அனுப்பாத³னிரோதே⁴ன நிருஜ்ஜ²தீதி ஆஹ – ‘‘யஞ்ச அனஞ்ஞாதஞ்ஞஸ்ஸாமீதிந்த்³ரிய’’ந்திஆதி³. ஏதேன பஹாதப்³ப³த⁴ம்மா விய த³ஸ்ஸனபா⁴வனாஹி அக்³க³ப²லுப்பத்தியா தத³வஸேஸப²லத⁴ம்மாபி அனுப்பாத³னிரோதே⁴ன நிருஜ்ஜ²ந்தி. கோ பன வாதோ³ தேபூ⁴மகத⁴ம்மானந்தி த³ஸ்ஸேதி, ஏகா பஞ்ஞா அஞ்ஞாதாவிந்த்³ரியத்தா. யதி³ ஏகா, கத²ம் த்³விதா⁴ வுத்தாதி ஆஹ ‘‘அபி சா’’திஆதி³. ஆரம்மணஸங்கேதேனாதி க²யே அனுப்பாதே³தி இமாய ஆரம்மணஸமஞ்ஞாய. ஸா பஜானனட்டே²ன பஞ்ஞாதி யா புப்³பே³ ஸோதானம் பிதா⁴னகிச்சா வுத்தா பஞ்ஞா, ஸா பஜானனஸபா⁴வேன பஞ்ஞா. இதரா பன யதா²தி³ட்ட²ம் யதா²க³ஹிதம் ஆரம்மணம் அபிலாபனட்டே²ன ஓகா³ஹனட்டே²ன ஸதீதி.

13. ஏவம் ‘‘பஞ்ஞா சேவ ஸதி சா’’தி பத³ஸ்ஸ அத்த²ம் விவரித்வா இதா³னி ‘‘நாமரூப’’ந்தி பத³ஸ்ஸ அத்த²ம் விவரந்தோ ‘‘தத்த² யே பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴, இத³ம் நாமரூப’’ந்தி ஆஹ. நாமரூபஞ்ச விபா⁴கே³ன த³ஸ்ஸேந்தோ ஸுக²க்³க³ஹணத்த²ம் பாகடனாமரூபமேவ விபா⁴வேதும் ‘‘தத்த² யே’’திஆதி³மாஹ. தக்³க³ஹணேனேவ ஹி ஸஹசரணாதி³னா தத³ஞ்ஞே சித்தசேதஸிகா ரூபத⁴ம்மா ச க³ஹிதா ஹோந்தீதி. நாமக்³க³ஹணேன சேத்த² க²ந்த⁴த்தயமேவ க³ஹிதந்தி ‘‘நாமரூபம் விஞ்ஞாணஸம்பயுத்த’’ந்தி வுத்தம். தம் பன ரூபம் ஸம்பயுத்தந்தி? நயித³ம் ஸம்பயுத்தபச்சயவஸேன வுத்தம். பசுரஜனஸ்ஸ பன அவிபா⁴கே³ன க³ஹணீயஸபா⁴வம் ஸந்தா⁴ய வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

கா³தா²ய அனுபாதி³ஸேஸா நிப்³பா³னதா⁴து புச்சி²தாதி தம் சதுரித்³தி⁴பாத³முகே²ன அரியமக்³கா³தி⁴க³மேன பத்தப்³ப³ந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ இத்³தி⁴பாத³பா⁴வனாமூலபூ⁴தானி இந்த்³ரியானி ஸதிபஞ்ஞாஹி நித்³தா⁴ரேதும் ‘‘தத்த² ஸதி ச பஞ்ஞா ச சத்தாரி இந்த்³ரியானீ’’தி ஆஹ. குஸலாகுஸலானம் த⁴ம்மானம் க³தியோ ஸமன்வேஸமானா ஸதி ஸிஜ்ஜ²ந்தீ ஏகந்தேன ஸமாதி⁴ம் நிப்பா²தே³தி. ஸதிக்³க³ஹணேன சேத்த² பரியுட்டா²னப்பஹானம் இதா⁴தி⁴ப்பேதந்தி ஆஹ – ‘‘ஸதி த்³வே இந்த்³ரியானி, ஸதிந்த்³ரியஞ்ச ஸமாதி⁴ந்த்³ரியஞ்சா’’தி. ததா² அனுஸயஸமுக்³கா⁴தவிதா⁴யினீ பஞ்ஞா ஸிஜ்ஜ²மானா ந வினா சதுப்³பி³த⁴ஸம்மப்பதா⁴னவீரியம் ஸிஜ்ஜ²தீதி வுத்தம் – ‘‘பஞ்ஞா த்³வே இந்த்³ரியானி பஞ்ஞிந்த்³ரியஞ்ச வீரியிந்த்³ரியஞ்சா’’தி.

யா இமேஸு சதூஸு இந்த்³ரியேஸூதி இமேஸு ஸதிஆதீ³ஸு சதூஸு இந்த்³ரியேஸு நிஸ்ஸயபச்சயதாய அதி⁴ட்டா²னபூ⁴தேஸு தம்ஸஹஜாதா ஏவ யா ஸத்³த³ஹனா. ‘‘இமேஹி சதூஹி இந்த்³ரியேஹீ’’திபி பாளி, தஸ்ஸா இமேஹி சதூஹி இந்த்³ரியேஹி ஸம்பயுத்தாதி வசனஸேஸோ, ஆரம்மணே அபி⁴ப்பஸாத³லக்க²ணா ஸத்³தா⁴ கத்துகாமதாஸபா⁴வஸ்ஸ ச²ந்த³ஸ்ஸ விஸேஸபச்சயோ ஹோதீதி ஆஹ – ‘‘யா ஸத்³தா⁴தி⁴பதேய்யா சித்தேகக்³க³தா, அயம் ச²ந்த³ஸமாதீ⁴’’தி. ஸமாஹிதே சித்தேதி விபஸ்ஸனாஸமாதி⁴னா ஸமாஹிதே சித்தே. இத³ம் பஹானந்தி விக்க²ம்ப⁴னப்பஹானஸாத⁴கோ ஸமாதி⁴ பஹானந்தி வுத்தோ பஜஹதி ஏதேனாதி கத்வா. ‘‘பதா⁴ன’’ந்திபி பாடோ², அக்³கோ³தி அத்தோ². ததா² ஹி ‘‘ஸமாதி⁴ ஏகோதீ³’’தி வுச்சதி.

‘‘அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸா’’திஆதி³னா காயவசீசித்தஸங்கா²ரஸீஸேன தம்ஸமுட்டா²பகா வீரியஸங்கா²ராவ க³ஹிதா. தே ஹி யாவ பா⁴வனானிப்ப²த்தி தாவ ஏகரஸேன ஸரணதோ ஸங்கப்பேதப்³ப³தோ ச ஸரஸங்கப்பா’’தி வுத்தா ‘‘ஏவம் மே பா⁴வனா ஹோதூ’’தி யதா² இச்சி²தா, ததா² பவத்தியா ஹேதுபா⁴வதோ. தது³ப⁴யந்தி ச²ந்த³ஸமாதி⁴ஸங்கா²தஞ்ச பதா⁴னஸங்கா²ரஸங்கா²தஞ்ச வீரியந்தி தம் உப⁴யம். உப⁴யமேவ ஹி உபசாரவஸேன அஞ்ஞம் விய கத்வா ‘‘ச²ந்த³ஸமாதி⁴ப்பதா⁴னஸங்கா²ரஸமன்னாக³தம் இத்³தி⁴பாத³’’ந்தி வுத்தம். அபி⁴ன்னம்பி ஹி உபசாரவஸேன பி⁴ன்னம் விய கத்வா வோஹரந்தி, யதா² ‘‘ஸிலாபுத்தகஸ்ஸ ஸரீர’’ந்தி.

தத்த² இஜ்ஜ²தீதி இத்³தி⁴, ஸமிஜ்ஜ²தி நிப்ப²ஜ்ஜதீதி அத்தோ². இஜ்ஜ²ந்தி வா தாய ஸத்தா இத்³தா⁴ வுத்³தா⁴ உக்கம்ஸக³தா ஹோந்தீதி இத்³தி⁴, பஜ்ஜதி ஏதேனாதி பாதோ³, பட²மேன அத்தே²ன இத்³தி⁴ ஏவ பாதோ³ இத்³தி⁴பாதோ³, இத்³தி⁴கோட்டா²ஸோதி அத்தோ². து³தியேன அத்தே²ன இத்³தி⁴யா பாதோ³ பதிட்டா² அதி⁴க³மூபாயோதி இத்³தி⁴பாதோ³. தேன ஹி உபரூபரிவிஸேஸஸங்கா²தம் இத்³தி⁴ம் பஜ்ஜந்தி பாபுணந்தி. விவேகனிஸ்ஸிதந்தி தத³ங்க³விவேகனிஸ்ஸிதம் ஸமுச்சே²த³விவேகனிஸ்ஸிதம் நிஸ்ஸரணவிவேகனிஸ்ஸிதஞ்ச இத்³தி⁴பாத³ம் பா⁴வேதீதி அத்தோ². ததா² ஹி அயம் இத்³தி⁴பாத³பா⁴வனானுயுத்தோ யோகீ³ விபஸ்ஸனாக்க²ணே கிச்சதோ தத³ங்க³விவேகனிஸ்ஸிதம் அஜ்ஜா²ஸயதோ நிஸ்ஸரணவிவேகனிஸ்ஸிதம். மக்³க³க்க²ணே பன கிச்சதோ ஸமுச்சே²த³விவேகனிஸ்ஸிதம் ஆரம்மணதோ நிஸ்ஸரணவிவேகனிஸ்ஸிதம் இத்³தி⁴பாத³ம் பா⁴வேதீதி. ஏஸ நயோ விராக³னிஸ்ஸிதந்திஆதீ³ஸு.

விவேகத்தா ஏவ ஹி விராகா³த³யோ, கேவலஞ்சேத்த² வோஸ்ஸக்³கோ³ து³விதோ⁴ பரிச்சாக³வோஸ்ஸக்³கோ³ ச பக்க²ந்த³னவோஸ்ஸக்³கோ³ சாதி. தத்த² பரிச்சாக³வோஸ்ஸக்³கோ³ விபஸ்ஸனாக்க²ணே தத³ங்க³வஸேன, மக்³க³க்க²ணே ஸமுச்சே²த³வஸேன கிலேஸப்பஹானம். பக்க²ந்த³னவோஸ்ஸக்³கோ³ விபஸ்ஸனாக்க²ணே தன்னின்னபா⁴வேன, மக்³க³க்க²ணே ஆரம்மணகரணவஸேன நிப்³பா³னபக்க²ந்த³னம். தது³ப⁴யம்பி இமஸ்மிம் லோகியலோகுத்தரமிஸ்ஸகே அத்த²ஸம்வண்ணனானயே யுஜ்ஜதி. ததா² ஹி அயம் பட²மித்³தி⁴பாதோ³ யதா²வுத்தேன பகாரேன கிலேஸே பரிச்சஜதி நிப்³பா³னஞ்ச பக்க²ந்த³தி. வோஸ்ஸக்³க³பரிணாமிந்தி இமினா பன வசனேன வோஸ்ஸக்³க³த்த²ம் பரிணமந்தம் பரிணதஞ்ச பரிபச்சந்தம் பரிபக்கஞ்சாதி அத்தோ². அயஞ்ஹி இத்³தி⁴பாத³பா⁴வனானுயுத்தோ யோகீ³ யதா² பட²மோ இத்³தி⁴பாதோ³ கிலேஸபரிச்சாக³வோஸ்ஸக்³க³த்த²ம் நிப்³பா³னபக்க²ந்த³னவோஸ்ஸக்³க³த்த²ஞ்ச பரிபச்சதி, யதா² ச பரிபக்கோ ஹோதி, ததா² நம் பா⁴வேதீதி. ஸேஸித்³தி⁴பாதே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. அயம் பன விஸேஸோ – யதா² ச²ந்த³ம் ஜேட்ட²கம் கத்வா பவத்திதோ ஸமாதி⁴ ச²ந்த³ஸமாதி⁴. ஏவம் வீரியம் சித்தம் வீமம்ஸம் ஜேட்ட²கம் கத்வா பவத்திதோ ஸமாதி⁴ வீமம்ஸாஸமாதீ⁴தி.

14. ந கேவலம் சதுத்த²இத்³தி⁴பாதோ³ ஏவ ஸமாதி⁴ஞாணமூலகோ, அத² கோ² ஸப்³போ³பீதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸப்³போ³ ஸமாதி⁴ ஞாணமூலகோ ஞாணபுப்³ப³ங்க³மோ ஞாணானுபரிவத்தீ’’தி வுத்தம். யதி³ ஏவம் கஸ்மா ஸோ ஏவ வீமம்ஸாஸமாதீ⁴தி வுத்தோதி? வீமம்ஸம் ஜேட்ட²கம் கத்வா பவத்திதத்தாதி வுத்தோவாயமத்தோ². தத்த² புப்³ப³பா⁴க³பஞ்ஞாய ஞாணமூலகோ. அதி⁴க³மபஞ்ஞாய ஞாணபுப்³ப³ங்க³மோ. பச்சவேக்க²ணபஞ்ஞாய ஞாணானுபரிவத்தி. அத² வா புப்³ப³பா⁴க³பஞ்ஞாய ஞாணமூலகோ. உபசாரபஞ்ஞாய ஞாணபுப்³ப³ங்க³மோ. அப்பனாபஞ்ஞாய ஞாணானுபரிவத்தி. உபசாரபஞ்ஞாய வா ஞாணமூலகோ. அப்பனாபஞ்ஞாய ஞாணபுப்³ப³ங்க³மோ. அபி⁴ஞ்ஞாபஞ்ஞாய ஞாணானுபரிவத்தீதி வேதி³தப்³ப³ம்.

யதா² புரேதி யதா² ஸமாதி⁴ஸ்ஸ புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிஞாணானுபரிவத்திபா⁴வேன புரே புப்³பே³ அதீதாஸு ஜாதீஸு அஸங்க்²யேய்யேஸுபி ஸம்வட்டவிவட்டேஸு அத்தனோ பரேஸஞ்ச க²ந்த⁴ம் க²ந்தூ⁴பனிப³த்³த⁴ஞ்ச து³ப்படிவிஜ்ஜ²ம் நாம நத்தி², ததா² பச்சா² ஸமாதி⁴ஸ்ஸ அனாக³தம்ஸஞாணானுபரிவத்திபா⁴வேன அனாக³தாஸு ஜாதீஸு அஸங்க்²யேய்யேஸுபி ஸம்வட்டவிவட்டேஸு அத்தனோ பரேஸஞ்ச க²ந்த⁴ம் க²ந்தூ⁴பனிப³த்³த⁴ஞ்ச து³ப்படிவிஜ்ஜ²ம் நாம நத்தீ²தி அத்தோ².

யதா² பச்சா²தி யதா² ஸமாதி⁴ஸ்ஸ சேதோபரியஞாணானுபரிவத்திபா⁴வேன அனாக³தேஸு ஸத்தஸு தி³வஸேஸு பரஸத்தானம் சித்தம் து³ப்படிவிஜ்ஜ²ம் நாம நத்தி², ததா² புரே அதீதேஸு ஸத்தஸு தி³வஸேஸு பரஸத்தானம் சித்தம் து³ப்படிவிஜ்ஜ²ம் நாம நத்தீ²தி அத்தோ². யதா² தி³வாதி யதா² தி³வஸபா⁴கே³ ஸூரியாலோகேன அந்த⁴காரஸ்ஸ வித⁴மிதத்தா சக்கு²மந்தானம் ஸத்தானம் ஆபாத²க³தம் சக்கு²விஞ்ஞேய்யம் ரூபம் ஸுவிஞ்ஞேய்யம். ததா² ரத்திந்தி ததா² ரத்திபா⁴கே³ சதுரங்க³ஸமன்னாக³தேபி அந்த⁴காரே வத்தமானே ஸமாதி⁴ஸ்ஸ தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணானுபரிவத்திதாய து³ப்படிவிஜ்ஜ²ம் ரூபாயதனம் நத்தி².

யதா² ரத்திம் ததா² தி³வாதி யதா² ச ரத்தியம் ததா² தி³வாபி அதிஸுகு²மம் கேனசி திரோஹிதம் யஞ்ச அதிதூ³ரே, தம் ஸப்³ப³ரூபம் து³ப்படிவிஜ்ஜ²ம் நாம நத்தி². யதா² ச ரூபாயதனே வுத்தம், ததா² ஸமாதி⁴ஸ்ஸ தி³ப்³ப³ஸோதஞாணானுபரிவத்திதாய ஸத்³தா³யதனே ச நேதப்³ப³ம். தேனேவாஹ ‘‘இதி விவடேன சேதஸா’’திஆதி³. தத்த² அபரியோனத்³தே⁴னாதி அபி⁴ஞ்ஞாஞாணஸ்ஸ பாரிப³ந்த⁴ககிலேஸேஹி அனஜ்ஜோ²த்த²டேன, அபரியோனத்³த⁴த்தா ஏவ ஸப்பபா⁴ஸம் சித்தம். ஏதேனேவ ஸமாதி⁴ஸ்ஸ இத்³தி⁴வித⁴ஞாணானுபரிவத்திதாபி வுத்தா ஏவாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். பஞ்சிந்த்³ரியானீதி இத்³தி⁴பாத³ஸம்பயுத்தானி ஸேக்க²ஸ்ஸ பஞ்சிந்த்³ரியானி அதி⁴ப்பேதானீதி ஆஹ ‘‘குஸலானீ’’தி. சித்தஸஹபூ⁴னீதிஆதி³ தேஸம் விஞ்ஞாணனிரோதே⁴ன நிரோத⁴த³ஸ்ஸனத்த²ம் ஆரத்³த⁴ம். ததா² ‘‘நாமரூபஞ்சா’’திஆதி³. தேனேதம் த³ஸ்ஸேதி ‘‘ந கேவலம் பஞ்சிந்த்³ரியானி ஏவ, அத² கோ² நாமரூபஞ்ச விஞ்ஞாணஹேதுகம் விஞ்ஞாணஸ்ஸ நிரோதா⁴ நிருஜ்ஜ²தீ’’தி.

தஸ்ஸாதி விஞ்ஞாணஸ்ஸ. ஹேதூதி தண்ஹாஅவிஜ்ஜாதி³கோ. அனாஹாரந்தி பத³ஸ்ஸ அத்த²விவரணம். அனபி⁴னந்தி³தந்தி அபி⁴னந்த³னபூ⁴தாய தண்ஹாய பஹீனத்தா ஏவ அபத்தி²தம். ததோ ஏவ அப்படிஸந்தி⁴கம் விஞ்ஞாணம் தம் நிருஜ்ஜ²தி. யதா² ச விஞ்ஞாணம், ஏவம் நாமரூபம்பி விஞ்ஞாணஸங்கா²தஸ்ஸ ஹேதுனோ பச்சயஸ்ஸ ச அபா⁴வா தப்பச்சயானம் ஸங்கா²ராதீ³னம் அபா⁴வா அஹேது அப்பச்சயம். ஸேஸம் பாகடமேவ. புச்சா²விஸ்ஸஜ்ஜனவிசயோபி வுத்தனயானுஸாரேன வேதி³தப்³போ³.

ஏவம் அனுஸந்தி⁴புச்ச²ம்பி த³ஸ்ஸேத்வா ஹேட்டா² ஸத்தாதி⁴ட்டா²னா த⁴ம்மாதி⁴ட்டா²னா ச புச்சா² விஸும் விஸும் த³ஸ்ஸிதாதி இதா³னி தா ஸஹ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யே ச ஸங்கா²தத⁴ம்மாஸே’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்தா²யம் பத³த்தோ² – ஸங்கா²தத⁴ம்மாதி அனிச்சாதி³வஸேன பரிவீமம்ஸிதத⁴ம்மா, அரஹதம் ஏதம் அதி⁴வசனம். ஸேக்கா²தி ஸீலாதீ³னி ஸிக்க²மானா அவஸேஸா அரியபுக்³க³லா. புதூ²தி ப³ஹூ ஸத்தஜனா. தேஸம் மே நிபகோ இரியம், புட்டோ² பப்³ரூஹீதி தேஸம் ஸேகா²ஸேகா²னம் நிபகோ பண்டி³தோ த்வம் ப⁴க³வா படிபத்திம் புட்டோ² மே ப்³ரூஹீதி. ஸேஸம் பாளிவஸேனேவ விஞ்ஞாயதி.

15. கிஸ்ஸாதி கிஸ்ஸ ஹேது, கேன காரணேனாதி அத்தோ². ஸேகா²ஸேக²விபஸ்ஸனா புப்³ப³ங்க³மப்பஹானயோகே³னாதி ஸேகே² அஸேகே² விபஸ்ஸனாபுப்³ப³ங்க³மப்பஹானே ச புச்ச²னயோகே³ன, புச்சா²விதி⁴னாதி அத்தோ².

விஸ்ஸஜ்ஜனகா³தா²யம் காமேஸு நாபி⁴கி³ஜ்ஜே²ய்யாதி வத்து²காமேஸு கிலேஸகாமேன ந அபி⁴கி³ஜ்ஜே²ய்ய. மனஸானாவிலோ ஸியாதி ப்³யாபாத³விதக்காத³யோ காயது³ச்சரிதாத³யோ ச மனஸோ ஆவிலபா⁴வகரே த⁴ம்மே பஜஹந்தோ சித்தேன அனாவிலோ ப⁴வேய்ய. யஸ்மா பன அஸேக்கோ² அனிச்சதாதி³வஸேன ஸப்³ப³த⁴ம்மானம் பரிதுலிதத்தா குஸலோ ஸப்³ப³த⁴ம்மேஸு காயானுபஸ்ஸனாஸதிஆதீ³ஹி ச ஸதோ ஸப்³ப³கிலேஸானம் பி⁴ன்னத்தா உத்தமபி⁴க்கு²பா⁴வம் பத்தோ ச ஹுத்வா ஸப்³ப³இரியாபதே²ஸு பவத்ததி, தஸ்மா ‘‘குஸலோ…பே… பரிப்³ப³ஜே’’தி ஆஹாதி அயம் ஸங்கே²பத்தோ².

தத்த² யம் புச்சா²கா³தா²யம் ‘‘நிபகோ’’தி பத³ம் வுத்தம், தம் ப⁴க³வந்தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், ப⁴க³வதோ ச நேபக்கம் உக்கம்ஸபாரமிப்பத்தம் அனாவரணஞாணத³ஸ்ஸனேன தீ³பேதப்³ப³ந்தி அனாவரணஞாணம் தாவ கம்மத்³வாரபே⁴தே³ஹி விப⁴ஜித்வா ஸேகா²ஸேக²படிபத³ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ப⁴க³வதோ ஸப்³ப³ம் காயகம்ம’’ந்திஆதி³ வுத்தம். தேன ஸப்³ப³த்த² அப்படிஹதஞாணத³ஸ்ஸனேன ததா²க³தஸ்ஸ ஸேகா²ஸேக²படிபத்திதே³ஸனாகோஸல்லமேவ விபா⁴வேதி. தத்த² கோ சாதி க்வ ச, கஸ்மிம் விஸயேதி அத்தோ². தம் விஸயம் த³ஸ்ஸேதி ‘‘யம் அனிச்சே து³க்கே² அனத்தனி சா’’தி. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – ஞாணத³ஸ்ஸனம் நாம உப்பஜ்ஜமானம் ‘‘ஸப்³ப³ம் ஸங்க²தம் அனிச்சம் து³க்க²ம் ஸப்³பே³ த⁴ம்மா அனத்தா’’தி உப்பஜ்ஜதி, தஸ்ஸ பன தஸ்மிம் விஸயே யேன அப்பவத்தி, ஸோ படிகா⁴தோதி, ஏதேன லக்க²ணத்தயப்படிவேத⁴ஸ்ஸ து³ரபி⁴ஸம்ப⁴வதம் அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணதஞ்ச த³ஸ்ஸேதி. லக்க²ணத்தயவிபா⁴வனேன ஹி ப⁴க³வதோ சதுஸச்சப்படிவேத⁴ம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ஞ்ச பண்டி³தா படிஜானந்தி.

அஞ்ஞாணம் அத³ஸ்ஸனந்தி தம் படிகா⁴தம் ஸரூபதோ த³ஸ்ஸேதி. ச²ளாரம்மணஸபா⁴வப்படிச்சா²த³கோ ஹி ஸம்மோஹோ ஞாணத³ஸ்ஸனஸ்ஸ படிகா⁴தோதி. யஸ்மிம் விஸயே ஞாணத³ஸ்ஸனம் உப்பத்திரஹம், தத்தே²வ தஸ்ஸ படிகா⁴தேன ப⁴விதப்³ப³ந்தி ஆஹ – ‘‘யம் அனிச்சே து³க்கே² அனத்தனி சா’’தி. யதா² இத⁴ புரிஸோதிஆதி³ உபமாத³ஸ்ஸனம். தத்ரித³ம் ஓபம்மஸம்ஸந்த³னம் – புரிஸோ விய ஸப்³போ³ லோகோ, தாரகரூபானி விய ச² ஆரம்மணானி, தஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ தாரகரூபானம் த³ஸ்ஸனம் விய லோகஸ்ஸ சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³ஹி யதா²ரஹம் ச²ளாரம்மணஜானனம், தஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ தாரகரூபானி பஸ்ஸந்தஸ்ஸாபி ‘‘ஏத்தகானி ஸதானி, ஏத்தகானி ஸஹஸ்ஸானீ’’திஆதி³னா க³ணனஸங்கேதேன அஜானனம் விய லோகஸ்ஸ ரூபாதி³ஆரம்மணம் கத²ஞ்சி ஜானந்தஸ்ஸாபி அனிச்சாதி³லக்க²ணத்தயானவபோ³தோ⁴தி. ஸேஸம் பாகடமேவ.

இதா³னி யேஹி பதே³ஹி ப⁴க³வதா ஆயஸ்மதோ அஜிதஸ்ஸ ஸேகா²ஸேக²படிபதா³ வுத்தா, தேஸம் பதா³னம் அத்த²ம் விப⁴ஜிதும் ‘‘தத்த² ஸேகே²னா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² தத்தா²தி நிபாதமத்தம், தஸ்மிம் வா விஸ்ஸஜ்ஜனே. ஸேகே²னாதி ஸிக்கா² ஏதஸ்ஸ ஸீலந்தி ஸேகோ², தேன ஸேகே²ன. த்³வீஸு த⁴ம்மேஸூதி து³விதே⁴ஸு த⁴ம்மேஸூதி அதி⁴ப்பாயோ. பரியுட்டா²னீயேஸூதி தோ³ஸேன பரியுட்டி²தேன யத்த² பரிவத்திதப்³ப³ம், தேஸு ஆகா⁴தவத்தூ²ஸூதி அத்தோ². ‘‘படிக⁴ட்டா²னீயேஸூ’’திபி பாடோ², ஸோயேவத்தோ².

ஏத்த² ச கே³த⁴படிஸேத⁴சோத³னாயம் கே³த⁴னிமித்தோ தோ³ஸோ கே³தே⁴ ஸதி ஹோதீதி ததோபி சித்தஸ்ஸ ரக்கி²தப்³ப³தா நித்³தா⁴ரேத்வா வுத்தா. யஸ்மா பன ப⁴க³வதா ‘‘காமேஸு நாபி⁴கி³ஜ்ஜே²ய்யா’’தி (ஸு. நி. 1045; சூளனி. அஜிதமாணவபுச்சா² 64, அஜிதமாணவபுச்சா²னித்³தே³ஸ 8; நேத்தி. 15-17) வுத்தம், தஸ்மா ‘‘தத்த² யா இச்சா²’’திஆதி³னா கே³த⁴வஸேன நித்³தே³ஸோ கதோ. அத² வா தோ³ஸதோ சித்தஸ்ஸ ரக்கி²தப்³ப³தா கா³தா²ய து³தியபாதே³ன வுத்தாயேவாதி த³ட்ட²ப்³பா³. து³தியபாதே³ன ஹி ஸேஸகிலேஸவோதா³னத⁴ம்மா த³ஸ்ஸிதா. ததா² ஹி உப்பன்னானுப்பன்னபே⁴த³தோ ஸம்மாவாயாமஸ்ஸ விஸயபா⁴வேன ஸப்³பே³ ஸம்கிலேஸவோதா³னத⁴ம்மே சதுதா⁴ விப⁴ஜித்வா ஸம்மப்பதா⁴னமுகே²ன ஸேக²படிபத³ம் மத்த²கம் பாபேத்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸேகோ² அபி⁴கி³ஜ்ஜ²ந்தோ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² அனாவிலஸங்கப்போதி ஆவிலானம் காமஸங்கப்பாதீ³னம் அபா⁴வேன அனாவிலஸங்கப்போ. ததோ ஏவ ச அனபி⁴கி³ஜ்ஜ²ந்தோ வாயமதி, வீரியம் பவத்தேதி. கத²ம் வாயமதீதி ஆஹ – ‘‘ஸோ அனுப்பன்னான’’ந்திஆதி³.

தத்த² ஸோதி உத்தரிவிஸேஸத்தா²ய படிபஜ்ஜமானோ ஸேக்கோ². அனுப்பன்னானந்தி அனிப்³ப³த்தானம். பாபகானந்தி லாமகானம். அகுஸலானம் த⁴ம்மானந்தி அகோஸல்லஸம்பூ⁴தானம் த⁴ம்மானம். அனுப்பாதா³யாதி ந உப்பாத³னத்தா²ய. ச²ந்த³ம் ஜனேதீதி கத்துகம்யதாஸங்கா²தம் குஸலச்ச²ந்த³ம் உப்பாதே³தி. வாயமதீதி பயோக³பரக்கமம் கரோதி. வீரியம் ஆரப⁴தீதி காயிகசேதஸிகவீரியம் கரோதி. சித்தம் பக்³க³ண்ஹாதீதி தேனேவ ஸஹஜாதவீரியேன சித்தம் உக்கி²பதி. பத³ஹதீதி பதா⁴னவீரியம் கரோதி. வாயமதீதிஆதீ³னி பன சத்தாரி பதா³னி ஆஸேவனாபா⁴வனாப³ஹுலீகம்மஸாதச்சகிரியாஹி யோஜேதப்³பா³னி. உப்பன்னானம் பாபகானந்தி அனுப்பன்னாதி அவத்தப்³ப³தம் ஆபன்னானம் பாபத⁴ம்மானம். பஹானாயாதி பஜஹனத்தா²ய. அனுப்பன்னானம் குஸலானந்தி அனிப்³ப³த்தானம் கோஸல்லஸம்பூ⁴தானம் த⁴ம்மானம். உப்பாதா³யாதி உப்பாத³னத்தா²ய. உப்பன்னானந்தி நிப்³ப³த்தானம். டி²தியாதி டி²தத்த²ம். அஸம்மோஸாயாதி அனஸ்ஸனத்த²ம். பி⁴ய்யோபா⁴வாயாதி புனப்புனம் பா⁴வாய. வேபுல்லாயாதி விபுலபா⁴வாய. பா⁴வனாயாதி வட்³டி⁴யா. பாரிபூரியாதி பரிபூரணத்தா²யாதி அயம் தாவ பத³த்தோ².

16. ‘‘கதமே அனுப்பன்னா’’திஆதி³ அகுஸலத⁴ம்மா குஸலத⁴ம்மா ச யாதி³ஸா அனுப்பன்னா யாதி³ஸா ச உப்பன்னா, தே த³ஸ்ஸேதும் ஆரத்³த⁴ம். தத்த² இமே அனுப்பன்னாதி இமே காமவிதக்காத³யோ அஸமுதா³சாரவஸேன வா அனனுபூ⁴தாரம்மணவஸேன வா அனுப்பன்னா நாம. அஞ்ஞதா² ஹி அனமதக்³கே³ ஸம்ஸாரே அனுப்பன்னா நாம அகுஸலா த⁴ம்மா நத்தி². விதக்கத்தயக்³க³ஹணஞ்சேத்த² நித³ஸ்ஸனமத்தம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். அகுஸலமூலானீதி அனுஸயா ஏவ ஸப்³பே³ஸம் அகுஸலானம் மூலபா⁴வதோ ஏவம் வுத்தா, ந லோபா⁴த³யோ ஏவ. இமே உப்பன்னா அனுஸயா பூ⁴மிலத்³து⁴ப்பன்னா அஸமுக்³கா⁴டிதுப்பன்னாதிஆதி³உப்பன்னபரியாயஸப்³பா⁴வதோ நாமவஸேன உப்பன்னா நாம, ந வத்தமானபா⁴வேனாதி அத்தோ². இமே அனுப்பன்னா குஸலா த⁴ம்மாதி இமே ஸோதாபன்னஸ்ஸ ஸத்³தா⁴த³யோ ஸோதாபத்திப²லஸச்சி²கிரியாய படிபன்னஸ்ஸ அனுப்பன்னா குஸலா த⁴ம்மா நாம, கோ பன வாதோ³ புது²ஜ்ஜனானந்தி த³ஸ்ஸேதி. குஸலஸத்³தோ³ சேத்த² பா³ஹிதிகஸுத்தே (ம. நி. 2.358 ஆத³யோ) விய அனவஜ்ஜபரியாயோ த³ட்ட²ப்³போ³. இமே உப்பன்னா குஸலா த⁴ம்மாதி இமே பட²மமக்³கே³ ஸத்³தா⁴த³யோ ஸோதாபத்திப²லஸச்சி²கிரியாய படிபன்னஸ்ஸ உப்பன்னா குஸலா த⁴ம்மா நாம.

ஸதிபட்டா²னபா⁴வனாய ஸுனிக்³க³ஹிதோ காமவிதக்கோதி ஆஹ – ‘‘யேன காமவிதக்கம் வாரேதி, இத³ம் ஸதிந்த்³ரிய’’ந்தி. அனவஜ்ஜஸுக²பத³ட்டா²னேன அவிக்கே²பேன சேதோது³க்க²ஸன்னிஸ்ஸயோ விக்கே²பபச்சயோ ப்³யாபாத³விதக்கோ ஸுனிக்³க³ஹிதோதி வுத்தம் – ‘‘யேன ப்³யாபாத³விதக்கம் வாரேதி, இத³ம் ஸமாதி⁴ந்த்³ரிய’’ந்தி. குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு ஆரத்³த⁴வீரியோ பராபராத⁴ம் ஸுகே²ன ஸஹதீதி வீரியேன விஹிம்ஸாவிதக்கோ ஸுனிக்³க³ஹிதோதி ஆஹ – ‘‘யேன விஹிம்ஸாவிதக்கம் வாரேதி, இத³ம் வீரியிந்த்³ரிய’’ந்தி. ஸமாதி⁴ஆதீ³னம்பி யதா²ஸகம்படிபக்க²ப்பஹானம் பஞ்ஞவந்தஸ்ஸேவ இஜ்ஜ²தீதி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ – ‘‘யேன உப்பன்னுப்பன்னே’’திஆதி³.

ஏதேஸம் யதா²னித்³தா⁴ரிதானம் பஞ்சன்னம் இந்த்³ரியானம் ஸவிஸயே ஜேட்ட²கபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம் கத்த² த³ட்ட²ப்³ப³’’ந்திஆதி³ வுத்தம். தம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ. இமேஸஞ்ச ஸத்³தா⁴தீ³னம் ஸேகா²னம் இந்த்³ரியானம் நிப்³ப³த்தியா ஸப்³பே³பி ஸேகா² த⁴ம்மா மத்த²கப்பத்தா ஹோந்தீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஏவம் ஸேகோ²’’திஆதி³னா ஸேக²படிபத³ம் நிக³மேதி.

17. ஏவம் ஸேக²படிபத³ம் விப⁴ஜித்வா இதா³னி அஸேக²படிபத³ம் விப⁴ஜிதும் ‘‘குஸலோ ஸப்³ப³த⁴ம்மான’’ந்திஆதி³மாஹ. தத்த² ஸப்³ப³த⁴ம்மானந்தி இமினா பதே³ன வுத்தத⁴ம்மே தாவ விப⁴ஜித்வா தத்த² அஸேக்க²ஸ்ஸ கோஸல்லம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘லோகோ நாமா’’திஆதி³ வுத்தம். தம் வுத்தத்த²மேவ. கிலேஸலோகேன ப⁴வலோகோ ஸமுதா³க³ச்ச²தீதி காமாவசரத⁴ம்மம் நிஸ்ஸாய ரூபாரூபாவசரத⁴ம்மே ஸமுதா³க³மேதீதி அத்தோ². ஸோதி ஸோ மஹக்³க³தத⁴ம்மேஸு, பரித்தமஹக்³க³தத⁴ம்மேஸு வா டி²தோ. இந்த்³ரியானி நிப்³ப³த்தேதீதி ஸீலஸமாத⁴யோ நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யே கத்வா விமுத்திபரிபாசனீயானி ஸத்³தா⁴தீ³னி இந்த்³ரியானி உப்பாதே³தி. இந்த்³ரியேஸு பா⁴வியமானேஸூதி யதா²வுத்தஇந்த்³ரியேஸு வட்³டி⁴யமானேஸு ரூபாரூபபரிக்³க³ஹாதி³வஸேன நேய்யஸ்ஸ பரிஞ்ஞா ப⁴வதி.

த³ஸ்ஸனபரிஞ்ஞாதி ஞாதபரிஞ்ஞா. பா⁴வனாபரிஞ்ஞாதி தீரணபரிஞ்ஞா பஹானபரிஞ்ஞா ச. ‘‘ஸா து³விதே⁴னா’’திஆதி³னா ஸங்கே²பதோ வுத்தமத்த²ம் ‘‘யதா³ ஹி ஸேகோ²’’திஆதி³னா விவரதி. தத்த² ‘‘நிப்³பி³தா³ஸஹக³தேஹி ஸஞ்ஞாமனஸிகாரேஹீ’’தி இமினா ப³லவவிபஸ்ஸனம் த³ஸ்ஸேதி. யதா³ ஹி ஸேகோ²தி சேத்த² ஸிக்க²னஸீலதாய கல்யாணபுது²ஜ்ஜனோபி ஸேக²பதே³ன ஸங்க³ஹிதோதி கத்வா ‘‘த்³வே த⁴ம்மா கோஸல்லம் க³ச்ச²ந்தி த³ஸ்ஸனகோஸல்லஞ்சா’’திஆதி³ வுத்தம். அயமேத்த² அதி⁴ப்பாயோ – யதா³ கல்யாணபுது²ஜ்ஜனோ புப்³ப³பா⁴க³ஸிக்க²ம் ஸிக்க²ந்தோ நிப்³பி³தா³ஸஹக³தேஹி ஸஞ்ஞாமனஸிகாரேஹி ஞேய்யம் பரிஜானாதி, ததா³ தஸ்ஸ தே விபஸ்ஸனாத⁴ம்மா த³ஸ்ஸனகோஸல்லம் பட²மமக்³க³ஞாணம் க³ச்ச²ந்தி ஸம்பாபுணந்தி தேன ஸத்³தி⁴ம் க⁴டேந்தி. யதா³ பன ஸோதாபன்னாதி³ஸேகோ² வுத்தனயேன நேய்யம் பரிஜானாதி, ததா³ தஸ்ஸ தே விபஸ்ஸனாத⁴ம்மா பா⁴வனாகோஸல்லம் க³ச்ச²ந்தீதி.

தம் ஞாணந்தி யா புப்³பே³ நேய்யஸ்ஸ பரிஞ்ஞா வுத்தா, தம் நேய்யபரிஜானனஞாணம். பஞ்சவிதே⁴ன வேதி³தப்³ப³ந்தி விஸயபே⁴தே³ன தஸ்ஸ பே⁴த³ம் த³ஸ்ஸேதி. த⁴ம்மானம் ஸலக்க²ணே ஞாணந்தி ரூபாரூபத⁴ம்மானம் கக்க²ளபு²ஸனாதி³ஸலக்க²ணே ஞாணம். தம் பன யஸ்மா ஸப்³ப³ம் நேய்யம் ஹேதுஹேதுப²லபே⁴த³தோ து³வித⁴மேவ ஹோதி, தஸ்மா ‘‘த⁴ம்மபடிஸம்பி⁴தா³ ச அத்த²படிஸம்பி⁴தா³ சா’’தி நித்³தி³ட்ட²ம்.

பரிஞ்ஞாதி தீரணபரிஞ்ஞா அதி⁴ப்பேதா. யஸ்மா பனஸ்ஸ ரூபாரூபத⁴ம்மே ஸலக்க²ணதோ பச்சயதோ ச அபி⁴ஜானித்வா குஸலாதி³விபா⁴கே³ஹி தே பரிக்³க³ஹேத்வா அனிச்சாதி³வஸேன ஜானனா ஹோதி, தஸ்மா ‘‘ஏவம் அபி⁴ஜானித்வா யா பரிஜானனா, இத³ம் குஸல’’ந்திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஏவம்க³ஹிதாதி ஏவம் அனிச்சாதி³தோ கலாபஸம்மஸனாதி³வஸேன க³ஹிதா ஸம்மஸிதா. இத³ம் ப²லம் நிப்³ப³த்தேந்தீதி இத³ம் உத³யப்³ப³யஞாணாதி³கம் ப²லம் படிபாடியா உப்பாதே³ந்தி, நிமித்தஸ்ஸ கத்துபா⁴வேன உபசரணதோ யதா² அரியபா⁴வகரானி ஸச்சானி அரியஸச்சானீதி. தேஸந்தி உத³யப்³ப³யஞாணாதீ³னம். ஏவம்க³ஹிதானந்தி ஏவம்பவத்திதானம். அயம் அத்தோ²தி அயம் ஸச்சானம் அனுபோ³த⁴படிவேதோ⁴ அத்தோ². யதா² ஹி பரிஞ்ஞாபஞ்ஞா ஸம்மஸிதப்³ப³த⁴ம்மே ஸம்மஸனத⁴ம்மே தத்த² ஸம்மஸனாகாரம் பரிஜானாதி, ஏவம் ஸம்மஸனப²லம்பி பரிஜானாதீதி கத்வா அயம் நயோ த³ஸ்ஸிதோ.

யே அகுஸலாதி ஸமுத³யஸச்சமாஹ. ஸப்³பே³ ஹி அகுஸலா ஸமுத³யபக்கி²யாதி. யே குஸலாதி மக்³க³த⁴ம்மா ஸம்மாதி³ட்டி²ஆத³யோ. யதி³பி ப²லத⁴ம்மாபி ஸச்சி²காதப்³பா³, சதுஸச்சப்படிவேத⁴ஸ்ஸ பன அதி⁴ப்பேதத்தா ‘‘கதமே த⁴ம்மா ஸச்சி²காதப்³பா³, யம் அஸங்க²த’’ந்தி வுத்தம். அத்த²குஸலோதி பச்சயுப்பன்னேஸு அத்தே²ஸு குஸலோ. த⁴ம்மகுஸலோதி பச்சயத⁴ம்மேஸு குஸலோ. பாளிஅத்த²பாளித⁴ம்மா வா அத்த²த⁴ம்மா. கல்யாணதாகுஸலோதி யுத்ததாகுஸலோ, சதுனயகோவிதோ³தி அத்தோ², தே³ஸனாயுத்திகுஸலோ வா. ப²லதாகுஸலோதி கீ²ணாஸவப²லகுஸலோ. ‘‘ஆயகுஸலோ’’திஆதீ³ஸு ஆயோதி வட்³டி⁴. ஸா அனத்த²ஹானிதோ அட்டு²ப்பத்திதோ ச து³விதா⁴. அபாயாதி அவட்³டி⁴. ஸாபி அத்த²ஹானிதோ அனட்டு²ப்பத்திதோ ச து³விதா⁴. உபாயோதி ஸத்தானம் அச்சாயிகே கிச்சே வா ப⁴யே வா உப்பன்னே தஸ்ஸ திகிச்ச²னஸமத்த²ம் டா²னுப்பத்திகாரணம், தத்த² குஸலோதி அத்தோ². கீ²ணாஸவோ ஹி ஸப்³ப³ஸோ அவிஜ்ஜாய பஹீனத்தா பஞ்ஞாவேபுல்லப்பத்தோ ஏதேஸு ஆயாதீ³ஸு குஸலோதி. ஏவம் அஸேக²ஸ்ஸ கோஸல்லம் ஏகதே³ஸேன விபா⁴வேத்வா புன அனவஸேஸதோ த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘மஹதா கோஸல்லேன ஸமன்னாக³தோ’’தி ஆஹ.

பரினிட்டி²தஸிக்க²ஸ்ஸ அஸேக²ஸ்ஸ ஸதோகாரிதாய அஞ்ஞம் பயோஜனம் நத்தீ²தி வுத்தம் ‘‘தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரத்த²’’ந்தி. இதா³னி யதா²னித்³தி³ட்ட²ம் ஸேகா²ஸேக²படிபத³ம் நிக³மேந்தோ ‘‘இமா த்³வே சரியா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² போ³ஜ்ஜ²ந்தி பு³ஜ்ஜி²தப்³ப³ம். தம் சதுப்³பி³த⁴ந்தி தம் போ³ஜ்ஜ²ம் சதுப்³பி³த⁴ம், சதுஸச்சபா⁴வதோ. ஏவம் ஜானாதீதி ஏவம் பரிஞ்ஞாபி⁴ஸமயாதி³வஸேன யோ ஜானாதி. அயம் வுச்சதீதி அயம் அஸேகோ² ஸதிவேபுல்லப்பத்தோ நிப்பரியாயேன ‘‘ஸதோ அபி⁴க்கமதீ’’திஆதி³னா வுச்சதீதி. ஸேஸம் உத்தானத்த²மேவ. இதா⁴பி புச்சா²விஸ்ஸஜ்ஜனவிசயா புப்³பே³ வுத்தனயானுஸாரேன வேதி³தப்³பா³.

ஏத்தாவதா ச மஹாதே²ரோ விசயஹாரம் விப⁴ஜந்தோ அஜிதஸுத்தவஸேன (ஸு. நி. 103 ஆத³யோ; சூளனி. அஜிதமாணவபுச்சா² 57 ஆத³யோ, அஜிதமாணவபுச்சா²னித்³தே³ஸ 1 ஆத³யோ) புச்சா²விசயம் விஸ்ஸஜ்ஜனவிசயஞ்ச த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி ஸுத்தந்தரேஸுபி புச்சா²விஸ்ஸஜ்ஜனவிசயானம் நயம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஏவம் புச்சி²தப்³ப³ம், ஏவம் விஸ்ஸஜ்ஜிதப்³ப³’’ந்தி ஆஹ. தத்த² ஏவந்தி இமினா நயேன. புச்சி²தப்³ப³ந்தி புச்சா² காதப்³பா³, ஆசிக்கி²தப்³பா³ வா, விவேசேதப்³பா³தி அத்தோ². ஏவம் விஸ்ஸஜ்ஜிதந்தி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. ஸுத்தஸ்ஸ சாதிஆதி³ அனுகீ³திவிசயனித³ஸ்ஸனம். அனுகீ³தி அத்த²தோ ச ப்³யஞ்ஜனதோ ச ஸமானேதப்³பா³தி ஸுத்தந்தரதே³ஸனாஸங்கா²தா அனுகீ³தி அத்த²தோ ப்³யஞ்ஜனதோ ச ஸம்வண்ணியமானேன ஸுத்தேன ஸமானா ஸதி³ஸீ காதப்³பா³, தஸ்மிம் வா ஸுத்தே ஸம்மா ஆனேதப்³பா³. அத்தா²பக³தந்தி அத்த²தோ அபேதம், அஸம்ப³ந்த⁴த்த²ம் வா த³ஸதா³ளிமாதி³வசனம் விய. தேனேவாஹ ‘‘ஸம்ப²ப்பலாபம் ப⁴வதீ’’தி. ஏதேன அத்த²ஸ்ஸ ஸமானேதப்³ப³தாய காரணமாஹ. து³ன்னிக்கி²த்தஸ்ஸாதி அஸம்மாவுத்தஸ்ஸ. து³ன்னயோதி து³க்கே²ன நேதப்³போ³, நேதும் வா அஸக்குணேய்யோ. ப்³யஞ்ஜனுபேதந்தி ஸபா⁴வனிருத்திஸமுபேதம்.

ஏவம் அனுகீ³திவிசயம் த³ஸ்ஸேத்வா நித்³தே³ஸவாரே ‘‘ஸுத்தஸ்ஸ யோ பவிசயோ’’தி ஸம்கி²த்தேன வுத்தமத்த²ம் விப⁴ஜிதும் ‘‘ஸுத்தஞ்ச பவிசினிதப்³ப³’’ந்தி வத்வா தஸ்ஸ விசினனாகாரம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘கிம் இத³ம் ஸுத்தம் ஆஹச்சவசன’’ந்திஆதி³மாஹ. தத்த² ஆஹச்சவசனந்தி ப⁴க³வதோ டா²னகரணானி ஆஹச்ச அபி⁴ஹந்த்வா பவத்தவசனம், ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன ஸாமம் தே³ஸிதஸுத்தந்தி அத்தோ². அனுஸந்தி⁴வசனந்தி ஸாவகபா⁴ஸிதம். தஞ்ஹி ப⁴க³வதோ வசனம் அனுஸந்தே⁴த்வா பவத்தனதோ ‘‘அனுஸந்தி⁴வசன’’ந்தி வுத்தந்தி. நீதத்த²ந்தி யதா²ருதவஸேன ஞாதப்³ப³த்த²ம். நேய்யத்த²ந்தி நித்³தா⁴ரேத்வா க³ஹேதப்³ப³த்த²ம். ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யந்திஆதீ³னம் பதா³னம் அத்தோ² பட்டா²னவாரவண்ணனாயம் ஆவி ப⁴விஸ்ஸதி. யஸ்மா பன ப⁴க³வதோ தே³ஸனா ஸோளஸவிதே⁴ ஸாஸனபட்டா²னே ஏகம் பா⁴க³ம் அப⁴ஜந்தீ நாம நத்தி², தஸ்மா ஸோபி நயோ விசேதப்³ப³பா⁴வேன இத⁴ நிக்கி²த்தோ.

குஹிம் இமஸ்ஸ ஸுத்தஸ்ஸாதி இமஸ்ஸ ஸுத்தஸ்ஸ கஸ்மிம் பதே³ஸே ஆதி³மஜ்ஜ²பரியோஸானேஸு. ஸப்³பா³னி ஸச்சானி பஸ்ஸிதப்³பா³னீதி து³க்க²ஸச்சம் ஸுத்தஸ்ஸ ‘‘குஹிம் கஸ்மிம் பதே³ஸே கஸ்மிம் வா பதே³ பஸ்ஸிதப்³ப³ம் நித்³தா⁴ரேத்வா விசேதும், ஸமுத³யஸச்சம் நிரோத⁴ஸச்சம் மக்³க³ஸச்சம் குஹிம் பஸ்ஸிதப்³ப³ம் த³ட்ட²ப்³ப³ம் நித்³தா⁴ரேத்வா விசேது’’ந்தி ஏவம் ஸப்³பா³னி ஸச்சானி உத்³த⁴ரித்வா விசேதப்³பா³னீதி அதி⁴ப்பாயோ. ஆதி³மஜ்ஜ²பரியோஸானேதி ஏவம் ஸுத்தம் பவிசேதப்³ப³ந்தி ஆதி³தோ மஜ்ஜ²தோ பரியோஸானதோ ச ஏவம் இமினா புச்சா²விசயாதி³னயேன ஸுத்தம் பவிசிதப்³ப³ந்தி அத்தோ². ஏத்த² ச புச்சா²விஸ்ஸஜ்ஜனபுப்³பா³பரானுகீ³திவிசயா பாளியம் ஸரூபேனேவ த³ஸ்ஸிதா. அஸ்ஸாதா³தி³விசயோ பன ஸச்சனித்³தா⁴ரணமுகே²ன நயதோ த³ஸ்ஸிதோ, ஸோ நித்³தே³ஸவாரே வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³போ³. தப்³பி³சயேனேவ ச பத³விசயோ ஸித்³தோ⁴தி.

விசயஹாரவிப⁴ங்க³வண்ணனா நிட்டி²தா.

3. யுத்திஹாரவிப⁴ங்க³வண்ணனா

18. தத்த² கதமோ யுத்திஹாரோதிஆதி³ யுத்திஹாரவிப⁴ங்கோ³. தத்த² கிம் யோஜயதீதி யுத்திஹாரஸ்ஸ விஸயம் புச்ச²தி. கோ பனேதஸ்ஸ விஸயோ? அததா²காரேன க³ய்ஹமானா ஸுத்தத்தா² விஸயோ, தே ஹி தேன ஸாதிஸயம் யாதா²வதோ யுத்தினித்³தா⁴ரணேன யோஜேதப்³பா³. இதரேஸுபி அயம் ஹாரோ இச்சி²தோ ஏவ. தம் பன பூ⁴தகத²னமத்தம் ஹோதி. யஸ்மா பனாயம் யுத்திக³வேஸனா நாம ந மஹாபதே³ஸேன வினா, தஸ்மா யுத்திஹாரம் விப⁴ஜந்தோ தஸ்ஸ லக்க²ணம் தாவ உபதி³ஸிதும் ‘‘சத்தாரோ மஹாபதே³ஸா’’திஆதி³மாஹ.