3. யுத்திஹாரவிப⁴ங்க³வண்ணனா

18. தத்த² கதமோ யுத்திஹாரோதிஆதி³ யுத்திஹாரவிப⁴ங்கோ³. தத்த² கிம் யோஜயதீதி யுத்திஹாரஸ்ஸ விஸயம் புச்ச²தி. கோ பனேதஸ்ஸ விஸயோ? அததா²காரேன க³ய்ஹமானா ஸுத்தத்தா² விஸயோ, தே ஹி தேன ஸாதிஸயம் யாதா²வதோ யுத்தினித்³தா⁴ரணேன யோஜேதப்³பா³. இதரேஸுபி அயம் ஹாரோ இச்சி²தோ ஏவ. தம் பன பூ⁴தகத²னமத்தம் ஹோதி. யஸ்மா பனாயம் யுத்திக³வேஸனா நாம ந மஹாபதே³ஸேன வினா, தஸ்மா யுத்திஹாரம் விப⁴ஜந்தோ தஸ்ஸ லக்க²ணம் தாவ உபதி³ஸிதும் ‘‘சத்தாரோ மஹாபதே³ஸா’’திஆதி³மாஹ.

தத்த² மஹாபதே³ஸாதி மஹாஅபதே³ஸா, பு³த்³தா⁴த³யோ மஹந்தே அபதி³ஸித்வா வுத்தானி மஹாகாரணானீதி அத்தோ². அத² வா மஹாபதே³ஸாதி மஹாஓகாஸா, மஹந்தானி த⁴ம்மஸ்ஸ பதிட்டா²னானீதி வுத்தம் ஹோதி. தத்ராயம் வசனத்தோ² – அபதி³ஸ்ஸதீதி அபதே³ஸோ, பு³த்³தோ⁴ அபதே³ஸோ ஏதஸ்ஸாதி பு³த்³தா⁴பதே³ஸோ. ஏஸ நயோ ஸேஸேஸுபி. ‘‘ஸம்முகா² மேதம் ப⁴க³வதோ ஸுத’’ந்திஆதி³னா கேனசி ஆப⁴தஸ்ஸ க³ந்த²ஸ்ஸ த⁴ம்மோதி வா அத⁴ம்மோதி வா வினிச்ச²யனே காரணம். கிம் பன தந்தி? தஸ்ஸ ததா² ஆப⁴தஸ்ஸ ஸுத்தோதரணாதி³ ஏவ. யதி³ ஏவம் கத²ம் சத்தாரோதி? அபதி³ஸிதப்பபே⁴த³தோ. த⁴ம்மஸ்ஸ ஹி த்³வே ஸம்பதா³யோ ப⁴க³வா ஸாவகா ச. தேஸு ஸாவகா ஸங்க⁴க³ணபுக்³க³லவஸேன திவிதா⁴. ‘‘ஏவமமும்ஹா மயாயம் த⁴ம்மோ படிக்³க³ஹிதோ’’தி அபதி³ஸிதப்³பா³னம் பே⁴தே³ன சத்தாரோ. தேனாஹ – ‘‘பு³த்³தா⁴பதே³ஸோ…பே… ஏகத்தே²ராபதே³ஸோ’’தி. தானி பத³ப்³யஞ்ஜனானீதி கேனசி ஆப⁴தஸுத்தஸ்ஸ பதா³னி ப்³யஞ்ஜனானி ச, அத்த²பதா³னி சேவ ப்³யஞ்ஜனபதா³னி சாதி அத்தோ². ஸம்வண்ணகேன வா ஸம்வண்ணனாவஸேன ஆஹரியமானானி பத³ப்³யஞ்ஜனானி. ஸுத்தே ஓதாரயிதப்³பா³னீதி ஸுத்தே அனுப்பவேஸிதப்³பா³னி. ஸந்த³ஸ்ஸயிதப்³பா³னீதி ஸம்ஸந்தே³தப்³பா³னி. உபனிக்கி²பிதப்³பா³னீதி பக்கி²பிதப்³பா³னி.

ஸுத்தாதீ³னி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘கதமஸ்மி’’ந்திஆதி³ வுத்தம். தத்த² யஸ்மா ப⁴க³வதோ வசனம் ஏககா³தா²மத்தம்பி ஸச்சவினிமுத்தம் நத்தி², தஸ்மா ஸுத்தேதி பத³ஸ்ஸ அத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘சதூஸு அரியஸச்சேஸூ’’தி வுத்தம். அட்ட²கதா²யம் பன தீணி பிடகானி ஸுத்தந்தி வுத்தம், தம் இமினா நேத்திவசனேன அஞ்ஞத³த்து² ஸம்ஸந்த³தி சேவ ஸமேதி சாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். யாவதே³வ அனுபாதா³பரினிப்³பா³னத்தா² ப⁴க³வதோ தே³ஸனா, ஸா ஏகந்தேன ராகா³தி³கிலேஸவூபஸமம் வத³தீதி வினயேதிபத³ஸ்ஸ அத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ராக³வினயே’’திஆதி³மாஹ. வினயோதி ஹி காரணம் ராகா³தி³வூபஸமனிமித்தம் இதா⁴தி⁴ப்பேதம். யதா²ஹ –

‘‘யே கோ² த்வம், கோ³தமி, த⁴ம்மே ஜானேய்யாஸி, இமே த⁴ம்மா ஸராகா³ய ஸம்வத்தந்தி நோ விராகா³ய, ஸஞ்ஞோகா³ய ஸம்வத்தந்தி நோ விஸஞ்ஞோகா³ய, ஆசயாய ஸம்வத்தந்தி நோ அபசயாய, மஹிச்ச²தாய ஸம்வத்தந்தி நோ அப்பிச்ச²தாய, அஸந்துட்டி²யா ஸம்வத்தந்தி நோ ஸந்துட்டி²யா, ஸங்க³ணிகாய ஸம்வத்தந்தி நோ பவிவேகாய, கோஸஜ்ஜாய ஸம்வத்தந்தி நோ வீரியாரம்பா⁴ய, து³ப்³ப⁴ரதாய ஸம்வத்தந்தி நோ ஸுப⁴ரதாய, ஏகம்ஸேன கோ³தமி தா⁴ரேய்யாஸி ‘நேஸோ த⁴ம்மோ, நேஸோ வினயோ, நேதம் ஸத்து²ஸாஸன’ந்தி. யே ச கோ² த்வம், கோ³தமி, த⁴ம்மே ஜானேய்யாஸி இமே த⁴ம்மா விராகா³ய ஸம்வத்தந்தி நோ ஸராகா³ய, விஸஞ்ஞோகா³ய ஸம்வத்தந்தி நோ ஸஞ்ஞோகா³ய, அபசயாய ஸம்வத்தந்தி நோ ஆசயாய, அப்பிச்ச²தாய ஸம்வத்தந்தி நோ மஹிச்ச²தாய, ஸந்துட்டி²யா ஸம்வத்தந்தி நோ அஸந்துட்டி²யா பவிவேகாய ஸம்வத்தந்தி நோ ஸங்க³ணிகாய, வீரியாரம்பா⁴ய ஸம்வத்தந்தி நோ கோஸஜ்ஜாய, ஸுப⁴ரதாய ஸம்வத்தந்தி நோ து³ப்³ப⁴ரதாய, ஏகம்ஸேன கோ³தமி தா⁴ரேய்யாஸி ‘ஏஸோ த⁴ம்மோ, ஏஸோ வினயோ, ஏதம் ஸத்து²ஸாஸன’’’ந்தி (சூளவ. 406).

த⁴ம்மதாயந்திபத³ஸ்ஸ அத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘படிச்சஸமுப்பாதே³’’தி வுத்தம். படிச்சஸமுப்பாதோ³ ஹி டி²தாவ ஸா தா⁴து த⁴ம்மட்டி²ததா த⁴ம்மனியாமதாதி (அ. நி. 3.137) வுத்தோ. ‘‘த⁴ம்மதாயம் உபனிக்கி²பிதப்³பா³னீ’’தி இத³ம் பாளியம் நத்தி², அத்த²த³ஸ்ஸனவஸேன பன இத⁴ வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஏத்த² ச பவத்திம் நிவத்திம் தது³பாயஞ்ச பா³த⁴காதி³பா⁴வே நியதம் பரிதீ³பேந்தோ ஸுத்தே ஓதரதி நாம. ஏகந்தேன ராகா³தி³கிலேஸவினயம் வத³ந்தோ வினயே ஸந்தி³ஸ்ஸதி நாம. ததா² ஸஸ்ஸதம் உச்சே²த³ஞ்ச வஜ்ஜேத்வா ஏகத்தனயாதி³பரிதீ³பனேன ஸபா⁴வத⁴ம்மானம் பச்சயபச்சயுப்பன்னபா⁴வம் விபா⁴வேந்தோ த⁴ம்மதம் ந விலோமேதி நாம.

ஏவம்விதோ⁴ ச காமாஸவாதி³கம் ஆஸவம் ந உப்பாதே³தீதி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘யதி³ சதூஸு அரியஸச்சேஸூ’’திஆதி³மாஹ. நனு ச அனுலோமதோ படிச்சஸமுப்பாதோ³ பவத்தி, படிலோமதோ நிவத்தீதி ஸோ சத்தாரி அரியஸச்சானி அனுபவிட்டோ² கஸ்மா இத⁴ விஸும் க³ஹிதோதி? ஸச்சமேதம். இத⁴ பன விஸும் க³ஹணம் த⁴ம்மானம் பச்சயாயத்தவுத்தித³ஸ்ஸனேன அனிச்சபச்சயலக்க²ணம் அஸமத்த²பச்சயலக்க²ணம் நிரீஹபச்சயலக்க²ணஞ்ச விபா⁴வேத்வா தேஸம் உத³யவந்ததா ததோ ஏவ வயவந்ததா தது³ப⁴யேன அனிச்சதா உத³யப்³ப³யபடிபீளனேன து³க்க²தா அனத்ததாதி திலக்க²ணஸமாயோக³பரிதீ³பனீ ஸப்³ப³தி³ட்டி²க³தகுமதிவித்³த⁴ம்ஸனீ அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணா ஸாஸனஸம்பத்தி பகாஸிதா ஹோதீதி த³ஸ்ஸனத்த²ம்.

ஏத்த² ச ஸுத்தம் ஸுத்தானுலோமம் ஆசரியவாதோ³ அத்தனோமதீதி இத³ம் சதுக்கம் வேதி³தப்³ப³ம் – தத்த² ஸுத்தம் நாம திஸ்ஸோ ஸங்கீ³தியோ ஆருள்ஹானி தீணி பிடகானி. ஸுத்தானுலோமம் நாம மஹாபதே³ஸா, யம் ‘‘அனுலோமகப்பிய’’ந்தி வுச்சதி. ஆசரியவாதோ³ நாம அட்ட²கதா². அத்தனோமதி நாம நயக்³கா³ஹேன அனுபு³த்³தி⁴யா அத்தனோ படிபா⁴னம். தத்த² ஸுத்தம் அப்படிபா³ஹியம், தம் படிபா³ஹந்தேன ஸத்தா²வ படிபா³ஹிதோ ஹோதி. அனுலோமகப்பியம் பன ஸுத்தேன ஸமேந்தமேவ க³ஹேதப்³ப³ம், ந இதரம். ஆசரியவாதோ³பி ஸுத்தேன ஸமேந்தோ ஏவ க³ஹேதப்³போ³, ந இதரோ. ததா² அத்தனோமதி, ஸா பன ஸப்³ப³து³ப்³ப³லாதி.

இதா³னி யத³த்த²ம் இத⁴ சத்தாரோ மஹாபதே³ஸா ஆப⁴தா, தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘சதூஹி மஹாபதே³ஸேஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² யம் யந்தி யம் யம் அத்த²ஜாதஞ்ச த⁴ம்மஜாதஞ்ச. யுஜ்ஜதீதி யதா²வுத்தேஹி சதூஹி மஹாபதே³ஸேஹி யுஜ்ஜதி. யேன யேனாதி யேன யேன காரணேன. யதா² யதா²தி யேன யேன பகாரேன. தம் தம் க³ஹேதப்³ப³ந்தி ஸம்வண்ணியமானே ஸுத்தே ஆப⁴தேன காரணேன பஸங்கே³ன பகாரேன ச ஸுத்ததோ உத்³த⁴ரித்வா ஸம்வண்ணனாவஸேன க³ஹேதப்³ப³ந்தி அத்தோ². தேன சதுமஹாபதே³ஸாவிருத்³தா⁴ய யுத்தியா ஸுத்ததோ அத்தே² நித்³தா⁴ரேத்வா யுத்திஹாரயோஜனா காதப்³பா³தி த³ஸ்ஸேதி.

19. இதா³னி தம் யுத்தினித்³தா⁴ரணம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘பஞ்ஹம் புச்சி²தேனா’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² கதி பதா³னீதி கித்தகானி பதா³னி. பரியோகா³ஹிதப்³ப³ந்தி பத³ஸ்ஸ அத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘விசேதப்³ப³’’ந்தி வுத்தம். யத்தகானி பதா³னி யதா²தி⁴ப்பேதம் அத்த²ம் அபி⁴வத³ந்தி, தத்தகானி பதா³னி தத³த்த²ஸ்ஸேகஸ்ஸ ஞாதும் இச்சி²தத்தா ‘‘ஏகோ பஞ்ஹோ’’தி வுச்சதி, தானி பன ஏககா³தா²யம் யதி³ வா ஸப்³பா³னி பதா³னி யாவ யதி³ வா ஏகம் பத³ம் ஏகம் அத்த²ம் அபி⁴வத³தி, ஏகோயேவ ஸோ பஞ்ஹோதி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி ‘‘யதி³ ஸப்³பா³னீ’’திஆதி³னா. தந்தி தம் பஞ்ஹம். அஞ்ஞாதப்³ப³ந்தி ஆஜானிதப்³ப³ம். கிம் இமே த⁴ம்மாதிஆதி³ ஆஜானனாகாரத³ஸ்ஸனம். தத்த² த⁴ம்மாதி பரியத்தித⁴ம்மா. நானத்தா²தி நானா அத்தா².

புச்சா²கா³தா²யம் அயம் பத³த்தோ² – கேனஸ்ஸுப்³பா⁴ஹதோ லோகோதி அயம் ஸத்தலோகோ சோரோ விய சோரகா⁴தகேன கேன அபி⁴ஹதோ வதீ⁴யதீதி அத்தோ². கேனஸ்ஸு பரிவாரிதோதி மாலுவலதாய விய நிஸ்ஸிதருக்கோ² கேன லோகோ அஜ்ஜோ²த்த²டோ. கேன ஸல்லேன ஓதிண்ணோதி கேன விஸபீதகு²ரப்பேன விய ஸரீரப்³ப⁴ந்தரனிமுக்³கே³ன ஸல்லேன அனுபவிட்டோ². கிஸ்ஸ தூ⁴பாயிதோதி கிஸ்ஸ கேன காரணேன தூ⁴பாயிதோ ஸந்தாபிதோ லோகோ. ஸதா³தி பத³ம் ஸப்³ப³த்த² யோஜேதப்³ப³ம். தேதி சத்தாரி பதா³னி. பஞ்ஹஸத்³தா³பேக்கா²ய புல்லிங்க³னித்³தே³ஸோ. ‘‘விஸ்ஸஜ்ஜேதீ’’தி ஏதேன விஸ்ஸஜ்ஜனதோ தயோ பஞ்ஹாதி ஞாயதீதி த³ஸ்ஸேதி.

20. தத்தா²தி விஸ்ஸஜ்ஜனகா³தா²யம் து³தியபாதே³ வுத்தா ஜரா ச பட²மபாதே³ வுத்தம் மரணஞ்சாதி இமானி த்³வே ஸங்க²தஸ்ஸ பஞ்சக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ ‘‘ஸங்க²தோ’’தி லக்கீ²யதி ஏதேஹீதி ஸங்க²தலக்க²ணானி. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா – ‘‘தீணிமானி, பி⁴க்க²வே, ஸங்க²தஸ்ஸ ஸங்க²தலக்க²ணானி. கதமானி தீணி? உப்பாதோ³ பஞ்ஞாயதி, வயோ பஞ்ஞாயதி, டி²தஸ்ஸ அஞ்ஞத²த்தம் பஞ்ஞாயதீ’’தி (அ. நி. 3.47; கதா². 214). தேன வுத்தம் – ‘‘ஜராயம் டி²தஸ்ஸ அஞ்ஞத²த்தம், மரணம் வயோ’’தி. ஏத்த² ச ‘‘டி²தஸ்ஸ அஞ்ஞத²த்த’’ந்தி ஏதேன க²ந்த⁴ப்பப³ந்த⁴ஸ்ஸ புப்³பா³பரவிஸேஸோ இத⁴ ஜரா, ந க²ணட்டி²தீதி த³ஸ்ஸேதி. ‘‘மரணம் வயோ’’தி இமினா ச ‘‘திஸ்ஸோ மதோ, பு²ஸ்ஸோ மதோ’’தி ஏவம் லோகே வுத்தம் ஸம்முதிமரணம் த³ஸ்ஸேதி, ந க²ணிகமரணம், ஸமுச்சே²த³மரணம் வா.

இதா³னி ‘‘தே தயோ பஞ்ஹா’’தி வுத்தமத்த²ம் யுத்திவஸேன த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஜராய சா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² யேபு⁴ய்யேன ஜிண்ணஸ்ஸ மரணத³ஸ்ஸனதோ ஜராமரணானம் நானத்தம் அஸம்படிச்ச²மானம் பதி தேஸம் நானத்தத³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘க³ப்³ப⁴க³தாபி ஹி மீயந்தீ’’தி வுத்தம். இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – யதா²தி⁴ப்பேதஜராவிரஹிதஸ்ஸ மரணஸ்ஸ த³ஸ்ஸனதோ அஞ்ஞா ஜரா அஞ்ஞம் மரணந்தி. தேனேவாஹ – ‘‘ந ச தே ஜிண்ணா ப⁴வந்தீ’’தி. கிஞ்ச பி⁴ய்யோ? கேவலஸ்ஸ மரணஸ்ஸ தி³ட்ட²த்தா அஞ்ஞாவ ஜரா அஞ்ஞம் மரணம், யதா² தம் தே³வானந்தி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி ‘‘அத்தி² ச தே³வான’’ந்திஆதி³னா. அனுத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மேன ச திகிச்ச²னேன ஸக்கா ஜராய படிகாரம் காதும், ந ததா² மரணஸ்ஸாதி ஏவம்பி ஜராமரணானம் அத்த²தோ நானத்தம் ஸம்படிச்சி²தப்³ப³ந்தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸக்கதேவா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஸக்கதேதி ஸக்யதே, ஸக்காதி அத்தோ². படிகம்மந்தி படிகரணம். நனு ச மரணஸ்ஸாபி படிகாரம் காதும் ஸக்கா இத்³தி⁴பாத³பா⁴வனாய வஸிபா⁴வே ஸதீதி சோத³னம் மனஸி கத்வா ஆஹ – ‘‘அஞ்ஞத்ரேவ இத்³தி⁴மந்தானம் இத்³தி⁴விஸயா’’தி. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா –

‘‘யஸ்ஸ கஸ்ஸசி, ஆனந்த³, சத்தாரோ இத்³தி⁴பாதா³ பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா யானீகதா வத்து²கதா அனுட்டி²தா பரிசிதா ஸுஸமாரத்³தா⁴, ஸோ ஆகங்க²மானோ கப்பம் வா திட்டே²ய்ய கப்பாவஸேஸம் வா’’தி (தீ³. நி. 2.166, 182; ஸம். நி. 5.822; கதா². 623; உதா³. 51).

கோ பனேத்த² கப்போ, கோ வா கப்பாவஸேஸோதி? கப்போதி ஆயுகப்போ, யஸ்மிம் தஸ்மிஞ்ஹி காலே யம் மனுஸ்ஸானம் ஆயுப்பமாணம், தம் பரிபுண்ணம் கரோந்தோ கப்பம் திட்ட²தி நாம. ‘‘அப்பம் வா பி⁴ய்யோ’’தி (தீ³. நி. 2.7; அ. நி. 7.74) வுத்தம் பன வஸ்ஸஸதாதி³தோ அதிரேகம் திட்ட²ந்தோ கப்பாவஸேஸம் திட்ட²தி நாம. யதி³ ஏவம் கஸ்மா இத்³தி⁴மந்தோ சேதோவஸிப்பத்தா கீ²ணாஸவா லோகஹிதத்த²ம் ததா² ந திட்ட²ந்தீதி? க²ந்த⁴ஸங்கா²தஸ்ஸ து³க்க²பா⁴ரஸ்ஸ பரிஞ்ஞாதத்தா அனுஸ்ஸுக்கதாய ச. படிப்பஸ்ஸத்³த⁴ஸப்³பு³ஸ்ஸுக்கா ஹி தே உத்தமபுரிஸாதி. வுத்தஞ்ஹேதம் த⁴ம்மஸேனாபதினா –

‘‘நாபி⁴னந்தா³மி மரணம், நாபி⁴கங்கா²மி ஜீவிதம்;

காலஞ்ச படிகங்கா²மி, வேதனம் ப⁴தகோ யதா²’’தி. (தே²ரகா³. 654; மி. ப. 2.2.4);

யதா² ஜராமரணானம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் அத்த²தோ நானத்தம், ஏவம் தேஹி தண்ஹாய ச நானத்தே த³ஸ்ஸிதே ‘‘தயோ பஞ்ஹா’’தி இத³ம் ஸிஜ்ஜ²தீதி தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யம் பனா’’திஆதி³மாஹ.

தத்த² யஸ்மா தண்ஹாய அபா⁴வேபி ஸதி ஜராமரணம் லப்³ப⁴தி கீ²ணாஸவஸந்தானே, தஸ்மா அஞ்ஞம் ஜராமரணம் அஞ்ஞா தண்ஹாதி இமமத்த²மாஹ ‘‘தி³ஸ்ஸந்தி வீதராகா³ ஜீரந்தாபி மீயந்தாபீ’’தி. நனு ச தண்ஹாபி ஜீரணபி⁴ஜ்ஜனஸபா⁴வாதி? ஸச்சம், ந இத³ம் ஜராமரணம் இதா⁴தி⁴ப்பேதந்தி வுத்தோவாயமத்தோ². ‘‘யதி³ சா’’திஆதி³னா ஜராமரணதோ தண்ஹாய அனஞ்ஞத்தே தோ³ஸம் த³ஸ்ஸேதி. யோப்³ப³னட்டா²பி விக³ததண்ஹா ஸியும், ந இத³ம் யுத்தந்தி அதி⁴ப்பாயோ. ஜராமரணம்பி ஸியா து³க்க²ஸ்ஸ ஸமுத³யோ தண்ஹாய அனஞ்ஞத்தே ஸதீதி அதி⁴ப்பாயோ. ந ச ஸியா தண்ஹா து³க்க²ஸ்ஸ ஸமுத³யோ ஜராமரணதோ அனஞ்ஞத்தே ஸதீதி பா⁴வோ. ந ஹி ஜராமரணம் து³க்க²ஸ்ஸ ஸமுத³யோ, தண்ஹா து³க்க²ஸ்ஸ ஸமுத³யோ, தஸ்மா வேதி³தப்³ப³ம் ஏதேஸமத்த²தோ நானத்தந்தி அதி⁴ப்பாயோ. யதா² ச தண்ஹா மக்³க³வஜ்ஜா², ஏவம் ஜராமரணம்பி ஸியா மக்³க³வஜ்ஜ²ம் தண்ஹாய அனஞ்ஞத்தே ஸதி. யதா² ச ஜராமரணம் ந மக்³க³வஜ்ஜ²ம், ததா² தண்ஹாபி ஸியாதி அயம்பி நயோ வுத்தோ ஏவாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். இமாய யுத்தியாதி இமாய யதா²வுத்தாய உபபத்தியா. அஞ்ஞமஞ்ஞேஹீதி அஞ்ஞாஹி அஞ்ஞாஹி காரணூபபத்தீஹி அத்த²தோ சே அஞ்ஞத்தம், தத³ஞ்ஞம்பி ப்³யஞ்ஜனதோ க³வேஸிதப்³ப³ந்தி அத்தோ².

இமேஸம் த⁴ம்மானம் அத்த²தோ ஏகத்தந்தி இமமேவத்த²ம் ‘‘ந ஹி யுஜ்ஜதீ’’திஆதி³னா விவரதி. தண்ஹாய அதி⁴ப்பாயே அபரிபூரமானேதி இச்சி²தாலாப⁴மாஹ. தேன இச்சா²தண்ஹானம் அத்த²தோ ஏகத்தம் வுத்தம் ஹோதீதி. ஏதேன ந ஹி யுஜ்ஜதி இச்சா²ய ச தண்ஹாய ச அத்த²தோ அஞ்ஞத்தந்தி. யதா² இத³ம் வசனம் ஸமத்த²னம் ஹோதி, ஏவம் இச்சா²விபரியாயே ஆகா⁴தவத்தூ²ஸு கோதோ⁴ ச உபனாஹோ ச உப்பஜ்ஜதீதி இத³ம்பி ஸமத்த²னம் ஹோதி, ந ததா² ஜராமரணவிபரியாயேதி ஜராமரணதண்ஹானம் அத்த²தோ அஞ்ஞத்தம்பி ஸமத்தி²தம் ஹோதீதி ஏதமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி ‘‘இமாய யுத்தியா’’திஆதி³னா.

யதி³ இச்சா²தண்ஹானம் அத்த²தோ அனஞ்ஞத்தம், அத² கஸ்மா ப⁴க³வதா இமிஸ்ஸா கா³தா²ய த்³விதா⁴ வுத்தாதி? தத்த² பரிஹாரமாஹ ‘‘யம் பனித³’’ந்திஆதி³னா. தத்த² யந்தி கிரியாபராமஸனம். அபி⁴லபிதந்தி வுத்தம் யம் இத³ம் அபி⁴லபனம், இத³ம் பா³ஹிரானம் ரூபாதீ³னம் வத்தூ²னம் ஆரம்மணவஸேன, ஆரம்மணகரணவஸேன வா யோஜேதப்³ப³ம். த்³வீஹி த⁴ம்மேஹீதி த்³வீஹி பகதீஹி. கா பன தா பகதியோதி? அப்பத்தஸ்ஸ விஸயஸ்ஸ ஏஸனவஸேன இச்சா², பத்தஸ்ஸ அப்பத்தஸ்ஸ வா பாதுகாமதாவஸேன தண்ஹா, அயமேதாஸம் விஸேஸோ. யதி³பி ஏவம், ததா²பி ஸப்³பா³ தண்ஹா ரூபாதி³விஸயம் கி³லித்வா பரினிட்ட²பேத்வா க³ஹணேன ஏகஸபா⁴வா ஏவாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஸப்³பா³ ஹி தண்ஹா அஜ்ஜோ²ஸானலக்க²ணேன ஏகலக்க²ணா’’தி ஆஹ. இதா³னி தமத்த²ம் உபமாய பகாஸேந்தோ ‘‘ஸப்³போ³ அக்³கீ³’’திஆதி³மாஹ, தம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

அயம் பன ந கேவலம் தண்ஹா ஆரம்மணே பவத்திவிஸேஸேன த்³வீஹி ஏவ நாமேஹி வுத்தா, அத² கோ² அனேகேஹிபி பரியாயேஹீதி த³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘இச்சா²இதிபீ’’திஆதி³ வுத்தம்.

தத்த² இச்ச²ந்தி தாய ஆரம்மணானீதி இச்சா². தண்ஹாயனட்டே²ன தண்ஹா. பீளாஜனனதோ து³ருத்³தா⁴ரணதோ ச விஸபீதம் ஸல்லம் வியாதி ஸல்லம். ஸந்தாபனட்டே²ன தூ⁴பாயனா. ஆகட்³ட⁴னட்டே²ன ஸீக⁴ஸோதா ஸரிதா வியாதி ஸரிதா, அல்லட்டே²ன வா ஸரிதா, ‘‘ஸரிதானி ஸினேஹிதானி ச, ஸோமனஸ்ஸானி ப⁴வந்தி ஜந்துனோ’’தி (த⁴. ப. 341) ஹி வுத்தம். அல்லானி சேவ ஸினித்³தா⁴னி சாதி அயமேத்த² அத்தோ². விஸத்திகாதி விஸதாதி விஸத்திகா. விஸடாதி விஸத்திகா. விஸமாதி விஸத்திகா. விஸாலாதி விஸத்திகா. விஸக்கதீதி விஸத்திகா. விஸம்வாதி³காதி விஸத்திகா. விஸம்ஹரதீதி விஸத்திகா. விஸமூலாதி விஸத்திகா. விஸப²லாதி விஸத்திகா. விஸபரிபோ⁴கா³தி விஸத்திகா. விஸதா வா பன ஸா தண்ஹா ரூபே ஸத்³தே³ க³ந்தே⁴ ரஸே போ²ட்ட²ப்³பே³ த⁴ம்மே குலே க³ணே விஸதா வித்த²தாதி விஸத்திகா.

ஸினேஹனவஸேன ஸினேஹோ. நானாக³தீஸு கிலமது²ப்பாத³னேன கிலமதோ². பலிவேட²னட்டே²ன லதா வியாதி லதா. ‘‘லதா உப்பஜ்ஜ திட்ட²தீ’’தி (த⁴. ப. 340) ஹி வுத்தம். மமந்தி மஞ்ஞனவஸேன மஞ்ஞனா. தூ³ரக³தம்பி ஆகட்³டி⁴த்வா ப³ந்த⁴னட்டே²ன ப³ந்தோ⁴. ஆஸீஸனட்டே²ன ஆஸா. ஆரம்மணரஸம் பாதுகாமதாவஸேன பிபாஸா. அபி⁴னந்த³னட்டே²ன அபி⁴னந்த³னா. இதீதி ஏவம் ஆரம்மணே பவத்திவிஸேஸேன அனேகேஹி நாமேஹி க³ய்ஹமானாபி ஸப்³பா³ தண்ஹா அஜ்ஜோ²ஸானலக்க²ணேன ஏகலக்க²ணாதி யதா²வுத்தமத்த²ம் நிக³மேதி.

புன தண்ஹாய அனேகேஹி நாமேஹி க³ஹிதபா⁴வமேவ ‘‘யதா² சா’’திஆதி³னா உபசயேன த³ஸ்ஸேதி. தத்த² வேவசனேதி வேவசனஹாரவிப⁴ங்கே³. ‘‘ஆஸா ச பிஹா’’தி கா³தா²ய (நேத்தி. 37; பேடகோ. 11) அத்த²ம் தத்தே²வ வண்ணயிஸ்ஸாம. அவிக³தராக³ஸ்ஸாதிஆதீ³ஸு ரஞ்ஜனட்டே²ன ராகோ³, ச²ந்த³னட்டே²ன ச²ந்தோ³, பியாயனட்டே²ன பேமம், பரித³ஹனட்டே²ன பரிதா³ஹோதி தண்ஹாவ வுத்தா. தேனேவாஹ – ‘‘தண்ஹாயேதம் வேவசன’’ந்தி. ஏவம் யுஜ்ஜதீதி ஏவம் இச்சா²தண்ஹானம் அத்த²தோ அனஞ்ஞத்தா ‘‘தயோ பஞ்ஹா’’தி யம் வுத்தம், தம் யுஜ்ஜதி யுத்தியா ஸங்க³ச்ச²தீதி அத்தோ².

21. ஏவம் ‘‘கேனஸ்ஸுப்³பா⁴ஹதோ லோகோ’’தி (ஸம். நி. 1.66) கா³தா²ய ‘‘தயோ பஞ்ஹா’’தி பஞ்ஹத்தயபா⁴வே யுத்திம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி அஞ்ஞேஹி பகாரேஹி யுத்திக³வேஸனம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஸப்³போ³ து³க்கூ²பசாரோ’’திஆதி³மாஹ. தத்த² து³க்கூ²பசாரோதி து³க்க²ப்பவத்தி. காமதண்ஹாஸங்கா²ரமூலகோதி காமதண்ஹாபச்சயஸங்கா²ரஹேதுகோதி யுஜ்ஜதீதி அதி⁴ப்பாயோ. நிப்³பி³தூ³பசாரோதி நிப்³பி³தா³பவத்தி காமானம் விபரிணாமஞ்ஞதா²பா⁴வா உப்பஜ்ஜமானா அனபி⁴ரதி ஞாணனிப்³பி³தா³ ச. காமதண்ஹாபரிக்கா²ரமூலகோதி காமதண்ஹாய பரிக்கா²ரபூ⁴தவத்து²காமஹேதுகோ. தத்த² அனபி⁴ரதிஸங்கா²தா நிப்³பி³தா³ காமதண்ஹாபரிக்கா²ரமூலிகா, ந ஞாணனிப்³பி³தா³தி ஸப்³போ³ நிப்³பி³தூ³பசாரோ காமதண்ஹாபரிக்கா²ரமூலகோதி ந பன யுஜ்ஜதீதி வுத்தம். இமாய யுத்தியாதி நயம் த³ஸ்ஸேதி. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – யதா² பஞ்ஹத்தயபா⁴வே யுத்தி வுத்தா, யதா² ச து³க்கூ²பசாரனிப்³பி³தூ³பசாரேஸு, ஏவம் இமாய யுத்தியா இமினா யோகே³ன நயேன அஞ்ஞமஞ்ஞேஹி காரணேஹி தம்தம்பாளிப்பதே³ஸே அனுரூபேஹி அஞ்ஞதா² அஞ்ஞேஹி ஹேதூஹி யுத்தி க³வேஸிதப்³பா³தி.

இதா³னி தம் நயத³ஸ்ஸனம் ஸம்கி²த்தந்தி வித்தா²ரதோ விப⁴ஜித்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யதா² ஹி ப⁴க³வா’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்தா²யம் ஸங்கே²பத்தோ² – ராக³தோ³ஸமோஹசரிதானம் யதா²க்கமம் அஸுப⁴மேத்தாபச்சயாகாரகதா² ராகா³தி³வினயனதோ ஸப்பாயாதி அயம் ஸாஸனயுத்தி. ஏவமவட்டி²தே யதி³ ராக³சரிதஸ்ஸ மேத்தாசேதோவிமுத்திம் தே³ஸேய்ய, ஸா தே³ஸனா ந யுஜ்ஜதி அஸப்பாயபா⁴வதோ. ததா² ஸுகா²படிபதா³த³யோதி. நனு ச ஸுகா²படிபதா³த³யோ படிபத்தியா ஸம்ப⁴வந்தி, ந தே³ஸனாயாதி? ஸச்சமேதம், இத⁴ பன ராக³சரிதோதி திப்³ப³கிலேஸோ ராக³சரிதோதி அதி⁴ப்பேதோ. தஸ்ஸ து³க்கா²ய படிபதா³ய பா⁴வனா ஸமிஜ்ஜ²தி. யஸ்ஸ ச து³க்கா²ய படிபதா³ய பா⁴வனா ஸமிஜ்ஜ²தி, தஸ்ஸ க³ருதரா அஸுப⁴தே³ஸனா ஸப்பாயா, யஸ்ஸ க³ருதரா அஸுப⁴தே³ஸனா ஸப்பாயா, ந தஸ்ஸ மந்த³கிலேஸஸ்ஸ விய லஹுகதராதி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ – ‘‘ஸுக²ம் வா படிபத³ம்…பே… தே³ஸேய்ய ந யுஜ்ஜதி தே³ஸனா’’தி. இமினா நயேன ஸேஸபதே³ஸுபி யதா²ஸம்ப⁴வம் அத்தோ² வத்தப்³போ³. ஏத்த² ச அயுத்தபரிஹாரேன யுத்திஸமதி⁴க³மோதி யுத்திவிசாரணாய அயுத்திபி க³வேஸிதப்³பா³தி வுத்தம் – ‘‘யதி³ ஹி…பே… ந யுஜ்ஜதி தே³ஸனா’’தி. ஸேஸேஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஏவம் யம் கிஞ்சீதிஆதி³ யுத்திஹாரயோஜனாய நயத³ஸ்ஸனமேவ.

தத்த² ஏவந்தி இமினா நயேன. யம் கிஞ்சீதி அஞ்ஞம்பி யம் கிஞ்சி. அனுலோமப்பஹானந்தி பஹானஸ்ஸ அனுரூபம், பஹானஸமத்த²ந்தி அத்தோ². ஸுத்தே அனவஸேஸானம் பத³த்தா²னம் அனுபத³விசாரணா விசயோ ஹாரோ, விசயஹாரஸம்வண்ணனாய நித்³தா⁴ரிதேஸு அத்தே²ஸு யுத்திக³வேஸனம் ஸுகரந்தி ஆஹ – ‘‘ஸப்³ப³ம் தம் விசயேன ஹாரேன விசினித்வா யுத்திஹாரேன யோஜேதப்³ப³’’ந்தி. யாவதிகா ஞாணஸ்ஸ பூ⁴மீதி ஸம்வண்ணேந்தஸ்ஸ ஆசரியஸ்ஸ யம் ஞாணம் யம் படிபா⁴னம், தஸ்ஸ யத்தகோ விஸயோ, தத்தகோ யுத்திஹாரவிசாரோதி அத்தோ². தம் கிஸ்ஸ ஹேது? அனந்தனயோ ஸமந்தப⁴த்³த³கோ விமத்³த³க்க²மோ விசித்ததே³ஸனோ ச ஸத்³த⁴ம்மோதி.

ஏவம் நயத³ஸ்ஸனவஸேனேவ யுத்திஹாரயோஜனா த³ஸ்ஸிதாதி தம் ப்³ரஹ்மவிஹாரப²லஸமாபத்தினவானுபுப்³ப³ஸமாபத்திவஸிபா⁴வேஹி விப⁴ஜித்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘மேத்தாவிஹாரிஸ்ஸ ஸதோ’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² மேத்தாவிஹாரிஸ்ஸாதி மேத்தாவிஹாரலாபி⁴னோ. ஸதோதி ஸமானஸ்ஸ, ததா²பூ⁴தஸ்ஸாதி அத்தோ². ப்³யாபாதோ³தி பதோ³ஸோ. சித்தம் பரியாதா³ய ட²ஸ்ஸதீதி சித்தம் அபி⁴ப⁴விஸ்ஸதி. யஸ்மா பன குஸலாகுஸலானம் த⁴ம்மானம் அபுப்³ப³ம் அசரிமம் பவத்தி நாம நத்தி², தஸ்மா ஸமாபத்திதோ வுட்டா²னஸ்ஸ அபரபா⁴கே³தி த³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘ட²ஸ்ஸதீ’’தி வுத்தம். ந யுஜ்ஜதி தே³ஸனாதி ப்³யாபாத³படிபக்க²த்தா மேத்தாய தாதி³ஸீ கதா² ந யுத்தாதி அத்தோ². ப்³யாபாதோ³ பஹானம் அப்³ப⁴த்த²ம் க³ச்ச²தீதி யுஜ்ஜதி தே³ஸனாதி யதா²வுத்தகாரணதோ ஏவ அயம் கதா² யுத்தாதி. ஸேஸவாரேஸுபி இமினாவ நயேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. அனுத்தானம் ஏவ வண்ணயிஸ்ஸாம.

அனிமித்தவிஹாரிஸ்ஸாதி அனிச்சானுபஸ்ஸனாமுகே²ன படிலத்³த⁴ப²லஸமாபத்திவிஹாரஸ்ஸ. நிமித்தானுஸாரீதி ஸங்கா²ரனிமித்தானுஸாரீ. தேன தேனேவாதி நிச்சாதீ³ஸு யம் யம் பஹீனம், தேன தேனேவ நிமித்தேன. அஸ்மீதி விக³தந்தி பஞ்சஸு உபாதா³னக்க²ந்தே⁴ஸு தி³ட்டி²மானவஸேன யம் அஸ்மீதி மஞ்ஞிதம், தம் விக³தம். தமேவத்த²ம் விவரதி ‘‘அயமஹமஸ்மீதி ந ஸமனுபஸ்ஸாமீ’’தி. விசிகிச்சா²கத²ம்கதா²ஸல்லந்தி வினயகுக்குச்சஸ்ஸாபி கத²ம் கத²ந்தி பவத்திஸப்³பா⁴வதோ விசிகிச்சா²பதே³ன விஸேஸிதம். ந யுஜ்ஜதி தே³ஸனாதி விசிகிச்சா²ய பஹானேகட்ட²பா⁴வதோ ந யுத்தாயம் கதா².

பட²மம் ஜா²னம் ஸமாபன்னஸ்ஸாதி பட²மஜ்ஜா²னஸமங்கி³னோ. காமராக³ப்³யாபாதா³ விஸேஸாய ஸம்வத்தந்தீதி ந யுஜ்ஜதீதி யஸ்மா நீவரணேஸு அப்பஹீனேஸு பட²மஜ்ஜா²னஸ்ஸ உபசாரம்பி ந ஸம்பஜ்ஜதி, பகே³வ ஜா²னம், தஸ்மா காமராக³ப்³யாபாதா³ விஸேஸாய து³தியஜ்ஜா²னாய ஸம்வத்தந்தீதி ந யுத்தாயம் கதா². யதா²லத்³த⁴ஸ்ஸ பன பட²மஜ்ஜா²னஸ்ஸ காமராக³ப்³யாபாதா³ பரியுட்டா²னப்பத்தா ஹானாய ஸம்வத்தந்தீதி யுஜ்ஜதி தே³ஸனா யுத்தா கதா²தி, ஏவம் ஸப்³ப³த்த² யோஜேதப்³ப³ம். அவிதக்கஸஹக³தா ஸஞ்ஞாமனஸிகாரா நாம ஸஹ உபசாரேன து³தியஜ்ஜா²னத⁴ம்மா, ஆரம்மணகரணத்தோ² ஹேத்த² ஸஹக³த-ஸத்³தோ³. ஹானாயாதி பட²மஜ்ஜா²னதோ பரிஹானாய. விஸேஸாயாதி து³தியஜ்ஜா²னாய. இமினா நயேன தத்த² தத்த² ஹானந்தி, விஸேஸோதி ச வுத்தத⁴ம்மா வேதி³தப்³பா³. விதக்கவிசாரஸஹக³தாதி பட²மஜ்ஜா²னத⁴ம்மா, காமாவசரத⁴ம்மா ஏவ வா. உபேக்கா²ஸுக²ஸஹக³தாதி உபசாரேன ஸத்³தி⁴ம் து³தியஜ்ஜா²னத⁴ம்மா, தத்ரமஜ்ஜ²த்துபேக்கா² ஹி இத⁴ உபேக்கா²தி அதி⁴ப்பேதா. பீதிஸுக²ஸஹக³தாதி ஸஹ உபசாரேன ததியஜ்ஜா²னத⁴ம்மா. உபேக்கா²ஸதிபாரிஸுத்³தி⁴ஸஹக³தாதி சதுத்த²ஜ்ஜா²னத⁴ம்மா.

ஸஞ்ஞூபசாராதி படுஸஞ்ஞாகிச்சம் கரோந்தா ஏவ யே கேசி சித்துப்பாதா³, ‘‘ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனத⁴ம்மா’’திபி வத³ந்தி. ஸஞ்ஞாவேத³யிதனிரோத⁴ஸஹக³தாதி ‘‘ஸஞ்ஞாவேத³யிதனிரோத⁴ம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரிஸ்ஸாமீ’’தி தஸ்ஸ பரிகம்மவஸேன பவத்தத⁴ம்மா. தே பன யஸ்மா நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனஸமாபத்தியம் டி²தேனேவ ஸக்கா ஸஞ்ஞாவேத³யிதனிரோத⁴ம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரிதும், ந ததோ பரிஹீனேன, தஸ்மா நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனஸமாபத்தியா ஹானாய ஸம்வத்தந்தீதி ந யுத்தா கதா². விஸேஸாய ஸம்வத்தந்தீதி பன யுத்தா கதா²தி ஆஹ – ‘‘ஹானாய…பே… தே³ஸனா’’தி. கல்லதாபரிசிதந்தி ஸமத்த²பா⁴வேன பரிசிதம், யதா²வுத்தஸமாபத்தீஸு வஸிபா⁴வேன பரிசிதந்தி அத்தோ². தேனேவாஹ – ‘‘அபி⁴னீஹாரம் க²மதீ’’தி. ஸேஸம் ஸப்³ப³ம் உத்தானமேவ.

அபி சேத்த² அப்படிக்கூலஸஞ்ஞாமுகே²ன காமச்ச²ந்தோ³ வஞ்சேதீதி யுஜ்ஜதி. படிக்கூலஸஞ்ஞாபதிரூபதாய ப்³யாபாதோ³ வஞ்சேதீதி யுஜ்ஜதி. ஸமாதி⁴முகே²ன தி²னமித்³த⁴ம் வஞ்சேதீதி யுஜ்ஜதி. வீரியாரம்ப⁴முகே²ன உத்³த⁴ச்சம் வஞ்சேதீதி யுஜ்ஜதி. ஸிக்கா²காமதாமுகே²ன குக்குச்சம் வஞ்சேதீதி யுஜ்ஜதி. உப⁴யபக்க²ஸந்தீரணமுகே²ன விசிகிச்சா² வஞ்சேதீதி யுஜ்ஜதி. இட்டா²னிட்ட²ஸமுபேக்க²னமுகே²ன ஸம்மோஹோ வஞ்சேதீதி யுஜ்ஜதி. அத்தஞ்ஞுதாமுகே²ன அத்தனி அபரிப⁴வனே மானோ வஞ்சேதீதி யுஜ்ஜதி. வீமம்ஸாமுகே²ன ஹேதுபதிரூபகபரிக்³க³ஹேன மிச்சா²தி³ட்டி² வஞ்சேதீதி யுஜ்ஜதி. விரத்ததாபதிரூபகேன ஸத்தேஸு அத³யாபன்னதா வஞ்சேதீதி யுஜ்ஜதி. அனுஞ்ஞாதபடிஸேவனபதிரூபதாய காமஸுக²ல்லிகானுயோகோ³ வஞ்சேதீதி யுஜ்ஜதி. ஆஜீவபாரிஸுத்³தி⁴பதிரூபதாய அஸம்விபா⁴க³ஸீலதா வஞ்சேதீதி யுஜ்ஜதி. ஸம்விபா⁴க³ஸீலதாபதிரூபதாய மிச்சா²ஜீவோ வஞ்சேதீதி யுஜ்ஜதி. அஸம்ஸக்³க³விஹாரிதாபதிரூபதாய அஸங்க³ஹஸீலதா வஞ்சேதீதி யுஜ்ஜதி. ஸங்க³ஹஸீலதாபதிரூபதாய அனனுலோமிகஸம்ஸக்³கோ³ வஞ்சேதீதி யுஜ்ஜதி. ஸச்சவாதி³தாபதிரூபதாய பிஸுணவாசா வஞ்சேதீதி யுஜ்ஜதி. அபிஸுணவாதி³தாபதிரூபதாய அனத்த²காமதா வஞ்சேதீதி யுஜ்ஜதி. பியவாதி³தாபதிரூபதாய சாடுகம்யதா வஞ்சேதீதி யுஜ்ஜதி. மிதபா⁴ணிதாபதிரூபதாய அஸம்மோத³னஸீலதா வஞ்சேதீதி யுஜ்ஜதி. ஸம்மோத³னஸீலதாபதிரூபதாய மாயா ஸாடே²ய்யஞ்ச வஞ்சேதீதி யுஜ்ஜதி. நிக்³க³ய்ஹவாதி³தாபதிரூபதாய ப²ருஸவாசதா வஞ்சேதீதி யுஜ்ஜதி. பாபக³ரஹிதாபதிரூபதாய பரவஜ்ஜானுபஸ்ஸிதா வஞ்சேதீதி யுஜ்ஜதி. குலானுத்³த⁴யதாபதிரூபதாய குலமச்ச²ரியம் வஞ்சேதீதி யுஜ்ஜதி. ஆவாஸசிரட்டி²திகாமதாமுகே²ன ஆவாஸமச்ச²ரியம் வஞ்சேதீதி யுஜ்ஜதி. த⁴ம்மபரிப³ந்த⁴பரிஹரணமுகே²ன த⁴ம்மமச்ச²ரியம் வஞ்சேதீதி யுஜ்ஜதி. த⁴ம்மதே³ஸனாபி⁴ரதிமுகே²ன ப⁴ஸ்ஸாராமதா வஞ்சேதீதி யுஜ்ஜதி. அப²ருஸவாசதாக³ணானுக்³க³ஹகரணமுகே²ன ஸங்க³ணிகாராமதா வஞ்சேதீதி யுஜ்ஜதி. புஞ்ஞகாமதாபதிரூபதாய கம்மாராமதா வஞ்சேதீதி யுஜ்ஜதி. ஸம்வேக³பதிரூபேன சித்தஸந்தாபோ வஞ்சேதீதி யுஜ்ஜதி. ஸத்³தா⁴லுதாபதிரூபதாய அபரிக்க²தா வஞ்சேதீதி யுஜ்ஜதி. வீமம்ஸனாபதிரூபேன அஸ்ஸத்³தி⁴யம் வஞ்சேதீதி யுஜ்ஜதி. அத்தாதி⁴பதேய்யபதிரூபேன க³ரூனம் அனுஸாஸனியா அப்பத³க்கி²ணக்³கா³ஹிதா வஞ்சேதீதி யுஜ்ஜதி. த⁴ம்மாதி⁴பதேய்யபதிரூபேன ஸப்³ரஹ்மசாரீஸு அகா³ரவம் வஞ்சேதீதி யுஜ்ஜதி. லோகாதி⁴பதேய்யபதிரூபேன அத்தனி த⁴ம்மே ச பரிப⁴வோ வஞ்சேதீதி யுஜ்ஜதி. மேத்தாயனாமுகே²ன ராகோ³ வஞ்சேதீதி யுஜ்ஜதி. கருணாயனாபதிரூபேன ஸோகோ வஞ்சேதீதி யுஜ்ஜதி. முதி³தாவிஹாரபதிரூபேன பஹாஸோ வஞ்சேதீதி யுஜ்ஜதி. உபேக்கா²விஹாரபதிரூபேன குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு நிக்கி²த்தச²ந்த³தா வஞ்சேதீதி யுஜ்ஜதி. ஏவம் ஆக³மபதிரூபகஅதி⁴க³மபதிரூபகாதீ³னம்பி ததா² ததா² வஞ்சனஸபா⁴வோ யுத்திதோ வேதி³தப்³போ³. ஏவம் ஆக³மானுஸாரேன யுத்திக³வேஸனா காதப்³பா³தி.

யுத்திஹாரவிப⁴ங்க³வண்ணனா நிட்டி²தா.