4. பத³ட்டா²னஹாரவிப⁴ங்க³வண்ணனா

22. தத்த² கதமோ பத³ட்டா²னோ ஹாரோதிஆதி³ பத³ட்டா²னஹாரவிப⁴ங்கோ³. தத்த² யஸ்மா ‘‘இத³ம் இமஸ்ஸ பத³ட்டா²னம், இத³ம் இமஸ்ஸ பத³ட்டா²ன’’ந்தி தேஸம் தேஸம் த⁴ம்மானம் பத³ட்டா²னபூ⁴தத⁴ம்மவிபா⁴வனலக்க²ணோ பத³ட்டா²னோ ஹாரோ, தஸ்மா பவத்தியா மூலபூ⁴தம் அவிஜ்ஜம் ஆதி³ம் கத்வா ஸபா⁴வத⁴ம்மானம் பத³ட்டா²னம் ஆஸன்னகாரணம் நித்³தா⁴ரேந்தோ அவிஜ்ஜாய ஸபா⁴வம் நித்³தி³ஸதி ‘‘ஸப்³ப³த⁴ம்மயாதா²வஅஸம்படிவேத⁴லக்க²ணா அவிஜ்ஜா’’தி. தஸ்ஸத்தோ² – ஸப்³பே³ஸம் த⁴ம்மானம் அவிபரீதஸபா⁴வோ ந ஸம்படிவிஜ்ஜீ²யதி ஏதேனாதி ஸப்³ப³த⁴ம்மயாதா²வஅஸம்படிவேதோ⁴. ஸோ லக்க²ணம் ஏதிஸ்ஸாதி ஸா ததா² வுத்தா. ஏதேன த⁴ம்மஸபா⁴வப்படிச்சா²த³னலக்க²ணா அவிஜ்ஜாதி வுத்தம் ஹோதி. அத² வா ஸம்மா படிவேதோ⁴ ஸம்படிவேதோ⁴. தஸ்ஸ படிபக்கோ² அஸம்படிவேதோ⁴. கத்த² பன ஸோ ஸம்படிவேத⁴ஸ்ஸ படிபக்கோ²தி ஆஹ – ‘‘ஸப்³ப³…பே… லக்க²ணா’’தி. யஸ்மா பன அஸுபே⁴ ஸுப⁴ந்திஆதி³விபல்லாஸே ஸதி தத்த² ஸம்மோஹோ உபரூபரி ஜாயதியேவ ந ஹாயதி, தஸ்மா ‘‘தஸ்ஸா விபல்லாஸா பத³ட்டா²ன’’ந்தி வுத்தம்.

பியரூபம் ஸாதரூபந்தி பியாயிதப்³ப³ஜாதியம் இட்ட²ஜாதியஞ்ச பத³ட்டா²னம். ‘‘யம் லோகே பியரூபம் ஸாதரூபம் ஏத்தே²ஸா தண்ஹா உப்பஜ்ஜமானா உப்பஜ்ஜதீ’’தி (தீ³. நி. 2.400; ம. நி. 1.133; விப⁴. 203) ஹி வுத்தம். அதி³ன்னாதா³னந்தி அதி³ன்னாதா³னசேதனா. ஸா ஹி ஏகவாரம் உப்பன்னாபி அனாதீ³னவத³ஸ்ஸிதாய லோப⁴ஸ்ஸ உப்பத்திகாரணம் ஹோதீதி தஸ்ஸ பத³ட்டா²னம் வுத்தம். தோ³ஸஸ்ஸ பாணாதிபாதோ பத³ட்டா²னம், மோஹஸ்ஸ மிச்சா²படிபதா³ பத³ட்டா²னந்தி ஏத்தா²பி இமினாவ நயேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. வண்ணஸண்டா²னப்³யஞ்ஜனக்³க³ஹணலக்க²ணாதி நிமித்தானுப்³யஞ்ஜனக்³க³ஹணலக்க²ணா. ஸுக²ஸஞ்ஞாய ப²ஸ்ஸஸ்ஸ உபக³மனலக்க²ணதா ப²ஸ்ஸபச்சயதாவ வுத்தா. ‘‘பு²ட்டோ² ஸஞ்ஜானாதீ’’தி (ஸம். நி. 4.93) ஹி வுத்தம். அஸ்ஸாதோ³தி தண்ஹா. ஸங்க²தலக்க²ணானி உப்பாத³வயஞ்ஞத²த்தானி. யேபு⁴ய்யேன நிச்சக்³க³ஹணம் விஞ்ஞாணாதீ⁴னந்தி நிச்சஸஞ்ஞாய விஞ்ஞாணபத³ட்டா²னதா வுத்தா. ததா² ஹி ஸோ பி⁴க்கு² தம்யேவ விஞ்ஞாணம் ஸந்தா⁴வதி ஸம்ஸரதீதி விஞ்ஞாணவிஸயமேவ அத்தனோ நிச்சக்³கா³ஹம் பவேதே³ஸி. பஞ்சன்னம் க²ந்தா⁴னம் யதி³ அனிச்சதா து³க்க²தா ச ஸுதி³ட்டா², அத்தஸஞ்ஞா ஸுக²ஸஞ்ஞா அனவகாஸாதி ஆஹ – ‘‘அனிச்சஸஞ்ஞாது³க்க²ஸஞ்ஞாஅஸமனுபஸ்ஸனலக்க²ணா அத்தஸஞ்ஞா’’தி. ‘‘யத³னிச்சம் தம் து³க்க²ம், யம் து³க்க²ம் தத³னத்தா’’தி (ஸம். நி. 3.15) ஹி வுத்தம்.

யேபு⁴ய்யேன அத்தாபி⁴னிவேஸோ அரூபத⁴ம்மேஸூதி ஆஹ – ‘‘தஸ்ஸா நாமகாயோ பத³ட்டா²ன’’ந்தி. ஸப்³ப³ம் நேய்யந்தி சத்தாரி ஸச்சானி சதுஸச்சவினிமுத்தஸ்ஸ ஞேய்யஸ்ஸ அபா⁴வதோ. சித்தவிக்கே²பபடிஸம்ஹரணம் உத்³த⁴ச்சவிக்க²ம்ப⁴னம். அஸுபா⁴தி அஸுபா⁴னுபஸ்ஸனா, படிபா⁴க³னிமித்தபூ⁴தா அஸுபா⁴ ஏவ வா, தண்ஹாபடிபக்க²த்தா ஸமத²ஸ்ஸ அஸுபா⁴ பத³ட்டா²னந்தி வுத்தம். அபி⁴ஜ்ஜா²ய தனுகரணதோ அதி³ன்னாதா³னாவேரமணீ அலோப⁴ஸ்ஸ பத³ட்டா²னந்தி வுத்தா. ததா² ப்³யாபாத³ஸ்ஸ தனுகரணதோ பாணாதிபாதாவேரமணீ அதோ³ஸஸ்ஸ பத³ட்டா²னந்தி வுத்தா. வத்து²அவிப்படிபத்தி விஸயஸபா⁴வபடிவேதோ⁴, ஸம்மாபடிபத்தி ஸீலஸமாதி⁴ஸம்பதா³னம் நிப்³பி³தா³ஞாணேன அனபி⁴ரதிஞாணமேவ வா ததா² பவத்தம். ஸப்³பா³பி வேத³னா து³க்க²து³க்க²தாதி³பா⁴வதோ து³க்க²ந்தி கத்வா வுத்தம் – ‘‘து³க்க²ஸஞ்ஞாய வேத³னா பத³ட்டா²ன’’ந்தி. த⁴ம்மஸஞ்ஞாதி த⁴ம்மமத்தந்தி ஸஞ்ஞா.

ஸத்தானம் காயே அவீதராக³தா பஞ்சன்னம் அஜ்ஜ²த்திகாயதனானம் வஸேன ஹோதீதி ஆஹ – ‘‘பஞ்சிந்த்³ரியானி ரூபீனி ரூபராக³ஸ்ஸ பத³ட்டா²ன’’ந்தி. காயோ ஹி இத⁴ ரூபந்தி அதி⁴ப்பேதோ. விஸேஸதோ ஜா²னனிஸ்ஸயபூ⁴தே மனாயதனே ச நிகந்தி ஹோதீதி ஆஹ – ‘‘ச²ட்டா²யதனம் ப⁴வராக³ஸ்ஸ பத³ட்டா²ன’’ந்தி. ஏதி³ஸம் மா ரூபம் நிப்³ப³த்தது, மா ஏதி³ஸீ வேத³னாதி ஏவம் பவத்தா ரூபாதி³அபி⁴னந்த³னா நிப்³ப³த்தப⁴வானுபஸ்ஸிதா. ஞாணத³ஸ்ஸனஸ்ஸாதி கம்மஸ்ஸகதஞ்ஞாணத³ஸ்ஸனஸ்ஸ. யோனிஸோமனஸிகாரவதோ ஹி புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதி கம்மஸ்ஸகதஞ்ஞாணஸ்ஸ காரணம் ஹோதி, ந அயோனிஸோ உம்முஜ்ஜந்தஸ்ஸ. இமஸ்ஸ ச அத்த²ஸ்ஸ விபா⁴வனத்த²ம் மஹானாரத³கஸ்ஸபஜாதகம் (ஜா. 2.22.1153 ஆத³யோ), ப்³ரஹ்மஜாலே (தீ³. நி. 1.38 ஆத³யோ) ஏகச்சஸஸ்ஸதவாதோ³ ச உதா³ஹரிதப்³போ³. ‘‘ஓகப்பனலக்க²ணா’’திஆதி³னா ஸத்³தா⁴பஸாதா³னம் விஸேஸம் த³ஸ்ஸேதி. ஸோ பன ஸத்³தா⁴யயேவ அவத்தா²விஸேஸோ த³ட்ட²ப்³போ³. தத்த² ஓகப்பனம் ஸத்³த³ஹனவஸேன ஆரம்மணஸ்ஸ ஓகா³ஹணம் நிச்ச²யோ. அனாவிலதா அஸ்ஸத்³தி⁴யாபக³மேன சித்தஸ்ஸ அகாலுஸ்ஸியதா. அபி⁴பத்தி²யனா ஸத்³த³ஹனமேவ. அவேச்சபஸாதோ³ பஞ்ஞாஸஹிதோ ஆயதனக³தோ அபி⁴ப்பஸாதோ³. அபிலாபனம் அஸம்மோஸோ நிமுஜ்ஜித்வா விய ஆரம்மணஸ்ஸ ஓகா³ஹணம் வா, ஏத்த² ச ஸத்³தா⁴தீ³னம் பஸாத³ஸத்³தா⁴ஸம்மப்பதா⁴னஸதிபட்டா²னஜா²னங்கா³னி யதா²க்கமம் பத³ட்டா²னந்தி வத³ந்தேன அவத்தா²விஸேஸவஸேன பத³ட்டா²னபா⁴வோ வுத்தோதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஸதிஸமாதீ⁴னம் வா காயாத³யோ ஸதிபட்டா²னாதி. விதக்காத³யோ ச ஜா²னானீதி பத³ட்டா²னபா⁴வேன வுத்தா.

அஸ்ஸாத³மனஸிகாரோ ஸம்யோஜனீயேஸு த⁴ம்மேஸு அஸ்ஸாதா³னுபஸ்ஸிதா. புனப்³ப⁴வவிரோஹணாதி புனப்³ப⁴வாய விரோஹணா, புனப்³ப⁴வனிப்³ப³த்தனாரஹதா விபாகத⁴ம்மதாதி அத்தோ². ஓபபச்சயிகனிப்³ப³த்திலக்க²ணந்தி உபபத்திப⁴வபா⁴வேன நிப்³ப³த்தனஸபா⁴வம். நாமகாயரூபகாயஸங்கா⁴தலக்க²ணந்தி அரூபரூபகாயானம் ஸமூஹியபா⁴வம். இந்த்³ரியவவத்தா²னந்தி சக்கா²தீ³னம் ச²ன்னம் இந்த்³ரியானம் வவத்தி²தபா⁴வோ. ஓபபச்சயிகந்தி உபபத்திக்க²ந்த⁴னிப்³ப³த்தகம். உபதீ⁴தி அத்தபா⁴வோ. அத்தனோ பியஸ்ஸ மரணம் சிந்தேந்தஸ்ஸ பா³லஸ்ஸ யேபு⁴ய்யேன ஸோகோ உப்பஜ்ஜதீதி மரணம் ஸோகஸ்ஸ பத³ட்டா²னந்தி வுத்தம். உஸ்ஸுக்கம் சேதஸோ ஸந்தாபோ. ஓத³ஹனந்தி அவத³ஹனம். அத்தனோ நிஸ்ஸயஸ்ஸ ஸந்தபனமேவ ப⁴வஸ்ஸாதி வுத்தம் ப⁴வம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘இமானீ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ப⁴வஸ்ஸ அங்கா³னி ப⁴வஸங்கா²தானி ச அங்கா³னி ப⁴வங்கா³னி. தேஸு கிலேஸா ப⁴வஸ்ஸ அங்கா³னி. கம்மவிபாகவட்டம் ப⁴வஸங்கா²தானி அங்கா³னி. ஸமக்³கா³னீதி ஸப்³பா³னி. க²ந்தா⁴யதனாதீ³னம் அபராபருப்பத்திஸம்ஸரணம் ஸம்ஸாரோ. தஸ்ஸ புரிமபுரிமஜாதினிப்ப²ன்னம் கிலேஸாதி³வட்டம் காரணந்தி ஆஹ – ‘‘ப⁴வோ ஸம்ஸாரஸ்ஸ பத³ட்டா²ன’’ந்தி. ஸம்பாபகஹேதுபா⁴வம் ஸந்தா⁴ய ‘‘மக்³கோ³ நிரோத⁴ஸ்ஸ பத³ட்டா²ன’’ந்தி வுத்தம்.

கம்மட்டா²னோகா³ஹகஸ்ஸ ஓதரணட்டா²னதாய ப³ஹுஸ்ஸுதோ தித்த²ம் நாம, தஸ்ஸ ஸம்மாபயிருபாஸனா தித்த²ஞ்ஞுதா. த⁴ம்மூபஸஞ்ஹிதம் பாமோஜ்ஜம் பீதம் நாம, ஸப்பாயத⁴ம்மஸ்ஸவனேன தம் உப்பாதே³த்வா கம்மட்டா²னஸ்ஸ ப்³ரூஹனா பீதஞ்ஞுதா, பா⁴வனாய தோ²கம்பி லயாபத்தியா உத்³த⁴ம்பத்தியா ச ஜானனா பத்தஞ்ஞுதா. அத்தனோ பஞ்சஹி பதா⁴னியங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ ஜானனா அத்தஞ்ஞுதா, தேஸு புரிமானம் புரிமானம் பச்சி²மஸ்ஸ பச்சி²மஸ்ஸ பத³ட்டா²னபா⁴வோ ஸுவிஞ்ஞேய்யோ ஏவ. கதபுஞ்ஞஸ்ஸேவ பதிரூபதே³ஸவாஸோ ஸம்ப⁴வதி, ந இதரஸ்ஸாதி ‘‘புப்³பே³கதபுஞ்ஞதா பதிரூபதே³ஸவாஸஸ்ஸ பத³ட்டா²ன’’ந்தி வுத்தம். யதா²பூ⁴தஞாணத³ஸ்ஸனம் ஸஹ அதி⁴ட்டா²னேன தருணவிபஸ்ஸனா. நிப்³பி³தா³தி ப³லவவிபஸ்ஸனா. விராகோ³தி மக்³கோ³. விமுத்தீதி ப²லம். ஏவந்தி யதி³த³ம் ‘‘தஸ்ஸா விபல்லாஸா பத³ட்டா²ன’’ந்திஆதி³னா அவிஜ்ஜாதீ³னம் பத³ட்டா²னம் த³ஸ்ஸிதம், இமினா நயேன அதா²பி யோ கோசி உபனிஸ்ஸயோ ப³லவபச்சயோதி யோ கோசி அவஸேஸபச்சயோ, ஸப்³போ³ ஸோ பத³ட்டா²னம் காரணந்தி வேதி³தப்³ப³ம். ‘‘ஏவம் யா காசி உபனிஸா யோக³தோ ச பச்சயதோ சா’’திபி பட²ந்தி. தத்த² உபனிஸாதி காரணம், யோக³தோதி யுத்திதோ, பச்சயதோதி பச்சயபா⁴வமத்ததோதி அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. யம் பனேத்த² அத்த²தோ ந விப⁴த்தம், தம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

பத³ட்டா²னஹாரவிப⁴ங்க³வண்ணனா நிட்டி²தா.

5. லக்க²ணஹாரவிப⁴ங்க³வண்ணனா

23. தத்த² கதமோ லக்க²ணோ ஹாரோதிஆதி³ லக்க²ணஹாரவிப⁴ங்கோ³. தத்த² கிம் லக்க²யதீதி லக்க²ணஹாரஸ்ஸ விஸயம் புச்ச²தி. ‘‘யே த⁴ம்மா’’திஆதி³னா லக்க²ணஹாரம் ஸங்கே²பதோ த³ஸ்ஸேத்வா தம் உதா³ஹரணேஹி விப⁴ஜிதும் ‘‘சக்கு²’’ந்திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² ‘‘வத⁴கட்டே²ன ஏகலக்க²ணானீ’’தி இமினா அனவட்டி²தபா⁴வாதி³னாபி ஏகலக்க²ணதா வுத்தா ஏவாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

ஏவம் ஆயதனவஸேன ஏகலக்க²ணதம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி க²ந்தா⁴தி³வஸேன த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அதீதே, ராத⁴, ரூபே அனபேக்கோ² ஹோதீ’’திஆதி³ ஸுத்தம் ஆப⁴தம். யமகோவாத³ஸுத்தே (ஸம். நி. 3.85) வத⁴கட்டே²ன ஏகலக்க²ணா வுத்தாதி தஸ்மிம் ஸுத்தே ‘‘வத⁴கம் ரூபம் வத⁴கம் ரூபந்தி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதீ’’திஆதி³னா ஆக³தத்தா வுத்தம். இதீதி ஏவம், இமிஸ்ஸம் கா³தா²யம் காயக³தாய ஸதியா வுத்தாய ஸதி வேத³னாக³தா ஸதி சித்தக³தா ஸதி த⁴ம்மக³தா ச ஸதி வுத்தா ப⁴வதி ஸதிபட்டா²னபா⁴வேன ஏகலக்க²ணத்தாதி அதி⁴ப்பாயோ. தி³ட்ட²ந்திஆதீ³னம் அத்த²ம் பரதோ வண்ணயிஸ்ஸாம.

காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹராஹீதி ஏத்த² காயேதி ரூபகாயே. ரூபகாயோ ஹி இத⁴ அங்க³பச்சங்கா³னம் கேஸாதீ³னஞ்ச ஸமூஹட்டே²ன காயோதி அதி⁴ப்பேதோ. யதா² ச ஸமூஹட்டே²ன, ஏவம் குச்சி²தானம் ஆயட்டே²ன. குச்சி²தானஞ்ஹி பரமஜேகு³ச்சா²னம் ஸோ ஆயோதிபி காயோ, ஆயோதி உப்பத்திதே³ஸோ. தத்ராயம் வசனத்தோ² – ஆயந்தி ததோதி ஆயோ. கே ஆயந்தி? குச்சி²தா கேஸாத³யோ, இதி குச்சி²தானம் ஆயோதி காயோ.

காயானுபஸ்ஸீதி காயம் அனுபஸ்ஸனஸீலோ, காயம் வா அனுபஸ்ஸமானோ. ‘‘காயே’’தி ச வத்வா புன ‘‘காயானுபஸ்ஸீ’’தி து³தியம் காயக்³க³ஹணம் அஸம்மிஸ்ஸதோ வவத்தா²னக⁴னவினிப்³போ⁴கா³தி³த³ஸ்ஸனத்த²ம். தேன ந காயே வேத³னானுபஸ்ஸீ சித்தத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ வா, அத² கோ² காயானுபஸ்ஸீ ஏவாதி காயஸங்கா²தே வத்து²ஸ்மிம் காயானுபஸ்ஸனாகாரஸ்ஸேவ த³ஸ்ஸனேன அஸம்மிஸ்ஸதோ வவத்தா²னம் த³ஸ்ஸிதம் ஹோதி. ததா² ந காயே அங்க³பச்சங்க³வினிமுத்தஏகத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ, நாபி கேஸலோமாதி³வினிமுத்தஇத்தி²புரிஸானுபஸ்ஸீ.

யோபி சேத்த² கேஸலோமாதி³கோ பூ⁴துபாதா³யஸமூஹஸங்கா²தோ காயோ, தத்த²பி ந பூ⁴துபாதா³யவினிமுத்தஏகத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ, அத² கோ² ரத²ஸம்பா⁴ரானுபஸ்ஸகோ விய அங்க³பச்சங்க³ஸமூஹானுபஸ்ஸீ, நக³ராவயவானுபஸ்ஸகோ விய கேஸலோமாதி³ஸமூஹானுபஸ்ஸீ, கத³லிக்க²ந்த⁴பத்தவட்டிவினிப்³பு⁴ஜ்ஜகோ விய ரித்தமுட்டி²வினிவேட²கோ விய ச பூ⁴துபாதா³யஸமூஹானுபஸ்ஸீ ஏவாதி நானப்பகாரதோ ஸமூஹவஸேனேவ காயஸங்கா²தஸ்ஸ வத்து²னோ த³ஸ்ஸனேன க⁴னவினிப்³போ⁴கோ³ த³ஸ்ஸிதோ ஹோதி. ந ஹேத்த² யதா²வுத்தஸமூஹவினிமுத்தோ காயோ வா அஞ்ஞோ வா கோசி த⁴ம்மோ தி³ஸ்ஸதி, யதா²வுத்தத⁴ம்மஸமூஹமத்தே ஏவ பன ததா² ததா² ஸத்தா மிச்சா²பி⁴னிவேஸம் கரோந்தி. தேனாஹு போராணா –

‘‘யம் பஸ்ஸதி ந தம் தி³ட்ட²ம், யம் தி³ட்ட²ம் தம் ந பஸ்ஸதி;

அபஸ்ஸம் ப³ஜ்ஜ²தே மூள்ஹோ, ப³ஜ்ஜ²மானோ ந முச்சதீ’’தி. (தீ³. நி. அட்ட². 2.373; ம. நி. அட்ட². 1.106; படி. ம. அட்ட². 1.1.36; மஹானி. அட்ட². 3);

க⁴னவினிப்³போ⁴கா³தி³த³ஸ்ஸனத்த²ந்தி ஆதி³ஸத்³தே³ன அயமத்தோ² வேதி³தப்³போ³. அயஞ்ஹி ஏதஸ்மிம் காயே காயானுபஸ்ஸீயேவ, ந அஞ்ஞத⁴ம்மானுபஸ்ஸீ.

இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – யதா² அனுத³கபூ⁴தாயபி மரீசியா உத³கானுபஸ்ஸினோ ஹோந்தி, ந ஏவம் அனிச்சது³க்கா²னத்தஅஸுப⁴பூ⁴தே ஏவ இமஸ்மிம் காயே நிச்சஸுக²அத்தஸுப⁴பா⁴வானுபஸ்ஸீ, அத² கோ² காயானுபஸ்ஸீ அனிச்சது³க்க²அனத்தஅஸுபா⁴காரஸமூஹானுபஸ்ஸீதி அத்தோ². அத² வா ய்வாயம் மஹாஸதிபட்டா²னே (தீ³. நி. 2.374 ஆத³யோ) அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸாதி³சுண்ணிகஜாதஅட்டி²கபரியோஸானோ காயோ வுத்தோ, யோ ச ‘‘இதே⁴கச்சோ பத²வீகாயம் அனிச்சதோ அனுபஸ்ஸதி, ஆபோகாயம் தேஜோகாயம் வாயோகாயம் கேஸகாயம்…பே… அட்டி²மிஞ்ஜகாய’’ந்தி படிஸம்பி⁴தா³யம் (படி. ம. 3.34 ஆத³யோ) காயோ வுத்தோ, தஸ்ஸ ஸப்³ப³ஸ்ஸ இமஸ்மிம்யேவ காயே அனுபஸ்ஸனதோ காயே காயானுபஸ்ஸீதி ஏவம்பேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³.

அத² வா காயே அஹந்தி வா மமந்தி வா க³ஹேதப்³ப³ஸ்ஸ கஸ்ஸசி அனனுபஸ்ஸனதோ, தஸ்ஸ பன கேஸலோமாதி³கஸ்ஸ நானாத⁴ம்மஸமூஹஸ்ஸ அனுபஸ்ஸனதோ காயே கேஸாதி³த⁴ம்மஸமூஹஸங்கா²தே காயானுபஸ்ஸீதி அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. அபி ச ‘‘இமஸ்மிம் காயே அனிச்சதோ அனுபஸ்ஸதி நோ நிச்சதோ’’திஆதி³னா அனுக்கமேன படிஸம்பி⁴தா³யம் (படி. ம. 3.34 ஆத³யோ) ஆக³தனயஸ்ஸ ஸப்³ப³ஸ்ஸேவ அனிச்சலக்க²ணாதி³கஸ்ஸ ஆகாரஸமூஹஸங்கா²தஸ்ஸ காயஸ்ஸ அனுபஸ்ஸனதோ காயே காயானுபஸ்ஸீதி அத்தோ².

விஹராஹீதி வத்தாஹி. ஆதாபீதி தீஸு ப⁴வேஸு கிலேஸே ஆதாபேதீதி ஆதாபோ, ஸோ அஸ்ஸ அத்தீ²தி ஆதாபீ. ஸம்பஜானோதி ஸம்பஜஞ்ஞஸங்கா²தேன ஞாணேன ஸமன்னாக³தோ. ஸதிமாதி காயபரிக்³கா³ஹிகாய ஸதியா ஸமன்னாக³தோ. அயம் பன யஸ்மா ஸதியா ஆரம்மணம் பரிக்³க³ஹேத்வா பஞ்ஞாய அனுபஸ்ஸதி, ந ஹி ஸதிவிரஹிதா அனுபஸ்ஸனா அத்தி², தேனேவாஹ – ‘‘ஸதிஞ்ச க்²வாஹம், பி⁴க்க²வே, ஸப்³ப³த்தி²கம் வதா³மீ’’தி (ஸம். நி. 5.234). அனாதாபினோ ச அந்தோ ஸங்கோசோ அந்தராயகரோ ஹோதி, கம்மட்டா²னம் ந ஸம்பஜ்ஜதி. தஸ்மா யேஸம் த⁴ம்மானம் ஆனுபா⁴வேன தம் ஸம்பஜ்ஜதி, தம் த³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘ஆதாபீ’’திஆதி³ வுத்தம்.

தத்த² வினேய்யாதி தத³ங்க³வினயேன வா விக்க²ம்ப⁴னவினயேன வா வினயித்வா. லோகேதி தஸ்மிம்யேவ காயே. காயோ ஹி இத⁴ லுஜ்ஜனபலுஜ்ஜனட்டே²ன லோகோதி அதி⁴ப்பேதோ. அபி⁴ஜ்ஜா²க்³க³ஹணேன சேத்த² காமச்ச²ந்தோ³, தோ³மனஸ்ஸக்³க³ஹணேன ப்³யாபாதோ³ க³ஹிதோதி நீவரணேஸு ப³லவத⁴ம்மத்³வயப்பஹானத³ஸ்ஸனேன நீவரணப்பஹானம் வுத்தந்தி காயானுபஸ்ஸனாஸதிபட்டா²னஸ்ஸ பஹானங்க³ம் த³ஸ்ஸிதம். ‘‘ஆதாபீ’’திஆதி³னா பன ஸம்பயோக³ங்க³ம் த³ஸ்ஸிதந்தி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஆதாபீ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸானம் ஸமதோ² உஜுபடிபக்கோ²தி அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸவினயோ வுச்சமானோ ஸமாதி⁴ந்த்³ரியம் தீ³பேதீதி ஆஹ – ‘‘வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸந்தி ஸமாதி⁴ந்த்³ரிய’’ந்தி (ஸம். நி. அட்ட². 3.5.367). ஏகலக்க²ணத்தா சதுன்னம் இந்த்³ரியானந்தி யதா² வீரியபஞ்ஞாஸமாதி⁴ந்த்³ரியேஹி காயானுபஸ்ஸனாஸதிபட்டா²னம் இஜ்ஜ²தி, ஏவம் வேத³னாசித்தத⁴ம்மானுபஸ்ஸனாஸதிபட்டா²னானிபி தேஹி இஜ்ஜ²ந்தீதி சதுஸதிபட்டா²னஸாத⁴னே இமேஸம் இந்த்³ரியானம் ஸபா⁴வபே⁴தா³பா⁴வதோ ஸமானலக்க²ணத்தா இதரானி ஸதிபட்டா²னானிபி வுத்தானி ஏவ ஹோந்தீதி அத்தோ².

24. இதா³னி ஸதிபட்டா²னேஸு க³ஹிதேஸு ஸப்³பே³ஸம் போ³தி⁴பக்கி²யத⁴ம்மானம் க³ஹிதபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘சதூஸு ஸதிபட்டா²னேஸூ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² போ³த⁴ங்க³மாதி போ³த⁴ம் அரியமக்³க³ஞாணம் க³ச்ச²ந்தீதி போ³த⁴ங்க³மா. யதா²வுத்தஸ்ஸ போ³த⁴ஸ்ஸ பக்கே² ப⁴வாதி போ³தி⁴பக்கி²யா. நேய்யானிகலக்க²ணேனாதி ஏத்த² நிமித்ததோ பவத்ததோ ச வுட்டா²னம் நிய்யானம், நிய்யானே நியுத்தாதி நேய்யானிகா, யதா² தோ³வாரிகோதி. நிய்யானஸங்கா²தம் வா ப²லம் அரஹந்தீதி நேய்யானிகா. நிய்யானம் பயோஜனம் ஏதேஸந்தி வா நேய்யானிகா. ‘‘நிய்யானிகா’’திபி பாடோ², தத்த² நிய்யானம் ஏதேஸம் அத்தீ²தி நிய்யானிகாதி அத்தோ². ‘‘நிய்யானியா’’திபி பாடோ², தஸ்ஸ நிய்யந்தீதி நிய்யானியாதி அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. நிய்யானிகலக்க²ணேனாதி நிய்யானிகஸபா⁴வேன.

ஏவம் அகுஸலாபி த⁴ம்மாதி யதா² குஸலா த⁴ம்மா ஏகலக்க²ணபா⁴வேன நித்³தா⁴ரிதா, ஏவம் அகுஸலாபி த⁴ம்மா ஏகலக்க²ணட்டே²ன நித்³தா⁴ரேதப்³பா³. கத²ம்? பஹானேகட்ட²தாவஸேனாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘பஹானம் அப்³ப⁴த்த²ம் க³ச்ச²ந்தீ’’தி ஆஹ. இதா³னி தம் பஹானம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘சதூஸு ஸதிபட்டா²னேஸூ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² காயானுபஸ்ஸனாதீ³ஸு சதூஸு ஸதிபட்டா²னேஸு பா⁴வியமானேஸு அஸுபே⁴ ஸுப⁴ந்திஆத³யோ சத்தாரோ விபல்லாஸா பஹீயந்தி, கப³ளீகாராஹாராத³யோ சத்தாரோ ஆஹாரா சஸ்ஸ பரிஞ்ஞம் க³ச்ச²ந்தி, தேஸம் பரிஜானனஸ்ஸ பரிப³ந்தி⁴னோ காமராகா³த³யோ ப்³யந்தீகதா ஹோந்தீதி அத்தோ², கஸ்மா? தேஹி பஹாதப்³ப³பா⁴வேன ஏகலக்க²ணத்தாதி. ஏவம் ஸப்³ப³த்த² அத்தோ² யோஜேதப்³போ³. தேனேவாஹ – ‘‘ஏவம் அகுஸலாபி த⁴ம்மா ஏகலக்க²ணத்தா பஹானம் அப்³ப⁴த்த²ம் க³ச்ச²ந்தீ’’தி.

இதா³னி அஞ்ஞேனபி பரியாயேன லக்க²ணஹாரஸ்ஸ உதா³ஹரணானி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யத்த² வா பனா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² யத்தா²தி யஸ்ஸம் தே³ஸனாயம். வா-ஸத்³தோ³ விகப்பத்தோ². பனாதி பத³பூரணோ. ரூபிந்த்³ரியந்தி ருப்பனஸபா⁴வம் அட்ட²வித⁴ம் இந்த்³ரியம். தத்தா²தி தஸ்ஸம் தே³ஸனாயம். ரூபதா⁴தூதி ருப்பனஸபா⁴வா த³ஸ தா⁴துயோ. ரூபாயதனந்தி ருப்பனஸபா⁴வம் த³ஸாயதனம், ரூபீனி த³ஸாயதனானீதி அத்தோ². ருப்பனலக்க²ணேன ஏகலக்க²ணத்தா இமானி தே³ஸிதானீதி அதி⁴ப்பாயோ. தே³ஸிதம் தத்த² ஸுகி²ந்த்³ரியம் ஸோமனஸ்ஸிந்த்³ரியம் ஸுக²வேத³னாபா⁴வேன ஏகலக்க²ணத்தாதி அதி⁴ப்பாயோ.

து³க்க²ஸமுத³யோ ச அரியஸச்சந்தி இத³ம் அகுஸலஸ்ஸ ஸோமனஸ்ஸஸ்ஸ வஸேன வுத்தம், ஸாஸவகுஸலஸ்ஸாபி வஸேன யுஜ்ஜதி ஏவ. ஸப்³போ³ ச படிச்சஸமுப்பாதோ³ தே³ஸிதோதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. அவிஜ்ஜானுஸயிதத்தா அது³க்க²மஸுகா²ய வேத³னாய. வுத்தஞ்ஹேதம் – ‘‘அது³க்க²மஸுகா²ய வேத³னாய அவிஜ்ஜானுஸயோ அனுஸேதீ’’தி (ம. நி. 1.465). ததா² ச வுத்தம் ‘‘அது³க்க²மஸுகா²ய ஹி வேத³னாய அவிஜ்ஜா அனுஸேதீ’’தி. ஏதேன அது³க்க²மஸுகா²வேத³னாக்³க³ஹணேன அவிஜ்ஜா க³ஹிதாதி த³ஸ்ஸேதி. ஸதி ச அவிஜ்ஜாக்³க³ஹணே ஸப்³போ³ படிச்சஸமுப்பாதோ³ தே³ஸிதோதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அவிஜ்ஜாபச்சயா ஸங்கா²ரா’’திஆதி³ வுத்தம். ஸோ சாதி ஏத்த² ச-ஸத்³தோ³ ப்³யதிரேகத்தோ², தேன ஸோ படிச்சஸமுப்பாதோ³ அனுலோமபடிலோமவஸேன து³விதோ⁴தி இமம் வக்க²மானவிஸேஸம் ஜோதேதி. தேஸு அனுலோமதோ படிச்சஸமுப்பாதோ³ யதா²த³ஸ்ஸிதோ ஸராக³ஸதோ³ஸஸமோஹஸம்கிலேஸபக்கே²ன ஹாதப்³போ³தி வுத்தோ, படிலோமதோ பன படிச்சஸமுப்பாதோ³ யோ ‘‘அவிஜ்ஜாயத்வேவ அஸேஸவிராக³னிரோதா⁴’’திஆதி³னா பாளியம் (ம. நி. 3.126; மஹாவ. 1) வுத்தோ, தம் ஸந்தா⁴ய ‘‘வீதராக³வீததோ³ஸவீதமோஹஅரியத⁴ம்மேஹி ஹாதப்³போ³’’தி வுத்தம்.

இதா³னி ஏகலக்க²ணதாவிபா⁴வனேன லக்க²ணஹாரயோஜனாய நயம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஏவம் யே த⁴ம்மா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² கிச்சதோதி பத²வீஆதீ³னம் ப²ஸ்ஸாதீ³னஞ்ச ரூபாரூபத⁴ம்மானம் ஸந்தா⁴ரணஸங்க⁴ட்டனாதி³கிச்சதோ, தேஸம் தேஸம் வா பச்சயத⁴ம்மானம் தம்தம்பச்சயுப்பன்னத⁴ம்மஸ்ஸ பச்சயபா⁴வஸங்கா²தகிச்சதோ. லக்க²ணதோதி கக்க²ளபு²ஸனாதி³ஸபா⁴வதோ. ஸாமஞ்ஞதோதி ருப்பனனமனாதி³தோ அனிச்சதாதி³தோ க²ந்தா⁴யதனாதி³தோ ச. சுதூபபாததோதி ஸங்க²தத⁴ம்மானம் ப⁴ங்க³தோ உப்பாத³தோ ச, ஸமானனிரோத⁴தோ ஸமானுப்பாத³தோ சாதி அத்தோ². ஏத்த² ச ஸஹசரணம் ஸமானஹேதுதா ஸமானப²லதா ஸமானபூ⁴மிதா ஸமானவிஸயதா ஸமானாரம்மணதாதி ஏவமாத³யோபி ச-ஸத்³தே³ன ஸங்க³ஹிதாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஸேஸம் உத்தானத்த²மேவ.

லக்க²ணஹாரவிப⁴ங்க³வண்ணனா நிட்டி²தா.