நயஸமுட்டா²னவாரவண்ணனா

79. ஏவம் நானாஸுத்தவஸேன ஏகஸுத்தவஸேன ச ஹாரவிசாரம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி நயவிசாரம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தத்த² கதமம் நயஸமுட்டா²ன’’ந்திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். கஸ்மா பனேத்த² யதா² ‘‘தத்த² கதமோ தே³ஸனாஹாரோ, அஸ்ஸாதா³தீ³னவதாதி கா³தா². அயம் தே³ஸனாஹாரோ கிம் தே³ஸயதீ’’திஆதி³னா ஹாரனித்³தே³ஸோ ஆரத்³தோ⁴, ஏவம் ‘‘தத்த² கதமோ நந்தி³யாவட்டோ, தண்ஹஞ்ச அவிஜ்ஜம்பி சாதி கா³தா², அயம் நந்தி³யாவட்டோ கிம் நயதீ’’திஆதி³னா அனாரபி⁴த்வா ஸமுட்டா²னமுகே²ன ஆரத்³த⁴ந்தி? வுச்சதே – ஹாரனயானம் விஸயபே⁴த³தோ. யதா² ஹி ஹாரா ப்³யஞ்ஜனமுகே²ன ஸுத்தஸ்ஸ அத்த²ஸம்வண்ணனா, ந ஏவம் நயா. நயா பன நானாஸுத்ததோ நித்³தா⁴ரிதேஹி தண்ஹாவிஜ்ஜாதீ³ஹி மூலபதே³ஹி சதுஸச்சயோஜனாய நயதோ அனுபு³ஜ்ஜி²யமானோ து³க்கா²தி³அத்தோ². ஸோ ஹி மக்³க³ஞாணம் நயதி ஸம்பாபேதீதி நயோ. படிவிஜ்ஜ²ந்தானம் பன உக்³க⁴டிதஞ்ஞுஆதீ³னம் திண்ணம் வேனேய்யானம் வஸேன மூலபத³விபா⁴க³தோ திதா⁴ விப⁴த்தா. ஏகமேகோ சேத்த² யதோ நேதி, யஞ்ச நேதி, தேஸம் ஸம்கிலேஸவோதா³னானம் விபா⁴க³தோ த்³விஸங்க³ஹோ சதுச²அட்ட²தி³ஸோ சாதி பி⁴ன்னோ ஹாரனயானம் விஸயோ. ததா² ஹி வுத்தம் – ‘‘ஹாரா ப்³யஞ்ஜனவிசயோ, ஸுத்தஸ்ஸ நயா தயோ ச ஸுத்தத்தோ²’’தி (நேத்தி. ஸங்க³ஹவார). ஏவம் விஸிட்ட²விஸயத்தா ஹாரனயானம் ஹாரேஹி அஞ்ஞதா² நயே நித்³தி³ஸந்தோ ‘‘தத்த² கதமம் நயஸமுட்டா²ன’’ந்திஆதி³மாஹ.

தத்தா²யம் வசனத்தோ² – ஸமுட்ட²ஹந்தி ஏதேனாதி ஸமுட்டா²னம். கே ஸமுட்ட²ஹந்தி? நயா. நயானம் ஸமுட்டா²னம் நயஸமுட்டா²னம். கிம் பன தம்? தம்தம்மூலபதே³ஹி சதுஸச்சயோஜனா. ஸா ஹி நந்தி³யாவட்டாதீ³னம் நயானம் உப்பத்திட்டா²னதாய ஸமுட்டா²னம் பூ⁴மீதி ச வுச்சதி. ததா² ச வக்க²தி – ‘‘அயம் வுச்சதி நந்தி³யாவட்டஸ்ஸ நயஸ்ஸ பூ⁴மீ’’தி (நேத்தி. 81). புப்³பா³ கோடி ந பஞ்ஞாயதி அவிஜ்ஜாய ச ப⁴வதண்ஹாய சாதிஆதி³ நந்தி³யாவட்டஸ்ஸ நயஸ்ஸ பூ⁴மித³ஸ்ஸனம். தத்த² புப்³பா³ கோடி ந பஞ்ஞாயதீதி அஸுகஸ்ஸ நாம பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ, அஸுகஸ்ஸ வா சக்கவத்தினோ காலே அவிஜ்ஜா ப⁴வதண்ஹா ச உப்பன்னா. ததோ புப்³பே³ நாஹோஸீதி ஏவம் அவிஜ்ஜாப⁴வதண்ஹானம் ந காசி புரிமா மரியாதா³ உபலப்³ப⁴தி. கஸ்மா? அனமதக்³க³த்தா ஸம்ஸாரஸ்ஸ. வுத்தஞ்ஹேதம் – ‘‘அனமதக்³கோ³யம், பி⁴க்க²வே, ஸம்ஸாரோ, புப்³பா³ கோடி ந பஞ்ஞாயதீ’’தி (ஸம். நி. 2.124; கதா². 75) வித்தா²ரோ. தத்தா²தி அவிஜ்ஜாப⁴வதண்ஹாஸு. யதி³பி அவிஜ்ஜாய ஸம்யோஜனபா⁴வோ, தண்ஹாய ச நீவரணபா⁴வோ பாளியம் வுத்தோ, ததா²பி அவிஜ்ஜாய படிச்சா²தி³தாதீ³னவேஹி ப⁴வேஹி தண்ஹா ஸம்யோஜேதீதி இமஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ த³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘அவிஜ்ஜானீவரணம் தண்ஹாஸம்யோஜன’’ந்தி வுத்தம்.

அவிஜ்ஜாஸம்யுத்தாதி அவிஜ்ஜாய மிஸ்ஸிதா, அவிஜ்ஜாய வா அபி⁴னிவேஸவத்தூ²ஸு ப³த்³தா⁴. அவிஜ்ஜாபக்கே²ன விசரந்தீதி அவிஜ்ஜாபக்கே²ன அவிஜ்ஜாஸஹாயேன த்³வாத³ஸவிதே⁴ன விபல்லாஸேன அபி⁴னிவேஸவத்து²பூ⁴தே ஆரம்மணே பவத்தந்தி. தே வுச்சந்தி தி³ட்டி²சரிதாதி தே அவிஜ்ஜாபி⁴பூ⁴தா ரூபாதீ³னி நிச்சாதி³தோ அபி⁴னிவிஸந்தா தி³ட்டி²சரிதாதி வுச்சந்தி, தி³ட்டி²சரிதா நாமாதி அத்தோ². தண்ஹாபக்கே²னாதி அட்ட²ஸததண்ஹாவிசரிதேன. தி³ட்டி²விசரிதே தண்ஹாவிசரிதே ச படிபத்தியா விப⁴ஜித்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தி³ட்டி²சரிதா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² அத்தகிலமதா²னுயோக³ந்தி அத்தனோ காயஸ்ஸ கிலிஸ்ஸனபயோக³ம் அத்தபரிதாபனபடிபத்திம். காமஸுக²ல்லிகானுயோக³ந்தி காமஸுக²ஸ்ஸ அல்லீயனபயோக³ம் காமேஸு பாதப்³யதம்.

யதி³பி பா³ஹிரகா ‘‘து³க்க²ம் தண்ஹா’’தி ச ஜானந்தி ‘‘இத³ம் து³க்க²ம், ஏத்தகம் து³க்க²’’ந்தி, ‘‘அயம் தண்ஹா, அயம் தஸ்ஸா விராகோ³’’தி பரிஞ்ஞேய்யபஹாதப்³ப³பா⁴வேன பன ந ஜானந்தி, இதி பவத்திபவத்திஹேதுமத்தம்பி ந ஜானந்தி. கா பன கதா² நிவத்தினிவத்திஹேதூஸூதி ஆஹ – ‘‘இதோ ப³ஹித்³தா⁴ நத்தி² ஸச்சவவத்தா²ன’’ந்திஆதி³. தத்த² ஸச்சப்பகாஸனாதி ஸச்சதே³ஸனா. ஸமத²விபஸ்ஸனாகோஸல்லந்தி ஸமத²விபஸ்ஸனாஸு பா⁴வனாகோஸல்லம், தாஸு உக்³க³ஹபரிபுச்சா²ஸவனமனஸிகாரகோஸல்லம் வா. விபஸ்ஸனாதி⁴ட்டா²னஞ்சேத்த² ஸமத²ம் அதி⁴ப்பேதம். உபஸமஸுக²ப்பத்தீதி கிலேஸானம் வூபஸமஸுகா²தி⁴க³மோ. விபரீதசேதாதி மிச்சா²பி⁴னிவிட்ட²சேதா. நத்தி² ஸுகே²ன ஸுக²ந்தி யம் அனவஜ்ஜபச்சயபரிபோ⁴க³ஸுகே²ன காயம் சித்தஞ்ச படிப்பஸ்ஸத்³த⁴த³ரத²ம் கத்வா அரியேஹி பத்தப்³ப³ம் உபஸமஸுக²ம், தம் படிக்கி²பதி. து³க்கே²னாதி காயகே²த³னது³க்கே²ன.

ஸோ லோகம் வட்³ட⁴யதீதி ஸோ காமே படிஸேவேந்தோ அத்தபா⁴வஸங்கா²தம் லோகம் வட்³டே⁴தி பீனேதி. புத்தனத்துபரம்பராய வா ஸம்ஸாரஸ்ஸ அனுபச்சே²த³னதோ ஸத்தலோகம் வட்³டே⁴தி. ப³ஹும் புஞ்ஞம் பஸவதீதி அத்தனோ பஞ்சஹி காமகு³ணேஹி ஸந்தப்பனேன புத்தமுக²த³ஸ்ஸனேன ச ப³ஹும் புஞ்ஞம் உப்பாதே³தி. அபி⁴னிவேஸஸ்ஸ நாதித³ள்ஹதாய ஏவம்ஸஞ்ஞீ. த³ள்ஹதாய ஏவம்தி³ட்டீ² து³க்கே²ன ஸுக²ம் பத்த²யமானா அத்தகிலமதா²னுயோக³மனுயுத்தா காமேஸு புஞ்ஞஸஞ்ஞீ காமஸுக²ல்லிகானுயோக³மனுயுத்தா ச விஹரந்தீதி யோஜேதப்³ப³ம்.

தத³பி⁴ஞ்ஞா ஸந்தாதி ததா²ஸஞ்ஞினோ ஸமானா. ரோக³மேவ வட்³ட⁴யந்தீதி அத்தபா⁴வரோக³மேவ கிலேஸரோக³மேவ வா அபராபரம் வட்³டே⁴ந்தி. க³ண்ட³ஸல்லேஸுபி ஏஸேவ நயோ. ரோகா³பி⁴துன்னாதி யதா²வுத்தரோக³ப்³யாதி⁴தா. க³ண்ட³படிபீளிதாதி யதா²வுத்தக³ண்ட³பா³தி⁴தா. ஸல்லானுவித்³தா⁴தி யதா²வுத்தஸல்லேன அனுபவிட்டா². உம்முஜ்ஜனிமுஜ்ஜானீதி உபபஜ்ஜனசவனானி. உக்³கா⁴தனிக்³கா⁴தந்தி உச்சாவசபா⁴வம். ரோக³க³ண்ட³ஸல்லபே⁴ஸஜ்ஜந்தி யதா²வுத்தரோகா³தி³திகிச்ச²னம், ஸமத²விபஸ்ஸனம் ஸந்தா⁴ய வத³தி. தேனேவாஹ – ‘‘ஸமத²விபஸ்ஸனா ரோக³னிக்³கா⁴தகபே⁴ஸஜ்ஜ’’ந்தி. தத்த² ரோக³னிக்³கா⁴தகந்தி ரோக³வூபஸமனம். ‘‘ஸம்கிலேஸோ து³க்க²’’ந்திஆதி³னா ஸச்சானி தேஸம் பரிஞ்ஞேய்யாதி³பா⁴வேன கதே²தி.

தத்த² ஸம்கிலேஸோ து³க்க²ந்தி அத்தகிலமதா²னுயோக³காமஸுக²ல்லிகானுயோக³ஸம்கிலேஸவந்தோ, தேஹி வா ஸம்கிலிஸ்ஸமானோ ரூபாரூபகாயோ து³க்க²ம் அரியஸச்சம். தத³பி⁴ஸங்கோ³ தண்ஹாதி தத்த² அபி⁴ஸங்கோ³ ஆஸங்கோ³தி லத்³த⁴னாமா தண்ஹா.

80. இதா³னி தி³ட்டி²சரிததண்ஹாசரிதானம் ஸக்காயதி³ட்டி²த³ஸ்ஸனே பவத்திபே⁴த³ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தி³ட்டி²சரிதா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² தி³ட்டி²சரிதா ரூபம் அத்ததோ உபக³ச்ச²ந்தீதி தி³ட்டி²சரிதா தி³ட்டா²பி⁴னிவேஸஸ்ஸ ப³லவபா⁴வதோ ரூபம் ‘‘அத்தா’’தி க³ண்ஹந்தி. தேஸஞ்ஹி அத்தாபி⁴னிவேஸோ ப³லவா, ந ததா² அத்தனியாபி⁴னிவேஸோ. ஏஸ நயோ வேத³னந்திஆதீ³ஸுபி. தண்ஹாசரிதா ரூபவந்தம் அத்தானந்தி தண்ஹாசரிதா தண்ஹாபி⁴னிவேஸஸ்ஸ ப³லவபா⁴வதோ ரூபம் அத்தனோ கிஞ்சனபலிபோ³த⁴பா⁴வே ட²பேத்வா அவஸேஸம் வேத³னாதி³ம் ‘‘அத்தா’’தி க³ண்ஹந்தி. அத்தனி வா ரூபந்தி அத்தாதா⁴ரம் வா ரூபம். ரூபஸ்மிம் வா அத்தானந்தி ரூபாதா⁴ரம் வா அத்தானம். வேத³னாவந்தந்திஆதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஏதேஸஞ்ஹி அத்தனியாபி⁴னிவேஸோ ப³லவா, ந ததா² அத்தாபி⁴னிவேஸோ. தஸ்மா யதா²லத்³த⁴ம் அத்தனியந்தி கப்பேத்வா தத³ஞ்ஞம் ‘‘அத்தா’’தி க³ண்ஹந்தி. அயம் வுச்சதி வீஸதிவத்து²கா ஸக்காயதி³ட்டீ²தி அயம் பஞ்சஸு உபாதா³னக்க²ந்தே⁴ஸு ஏகேகஸ்மிம் சதுன்னம் சதுன்னம் கா³ஹானம் வஸேன வீஸதிவத்து²கா ஸதி விஜ்ஜமானே க²ந்த⁴பஞ்சகஸங்கா²தே காயே, ஸதீ வா விஜ்ஜமானா தத்த² தி³ட்டீ²தி ஸக்காயதி³ட்டி².

லோகுத்தரா ஸம்மாதி³ட்டீ²தி பட²மமக்³க³ஸம்மாதி³ட்டி². அன்வாயிகாதி ஸம்மாதி³ட்டி²யா அனுகா³மினோ. யதா³ ஸம்மாதி³ட்டி² ஸக்காயதி³ட்டி²யா பஜஹனவஸேன பவத்தா, ததா³ தஸ்ஸா அனுகு³ணபா⁴வேன பவத்தமானகாதி அத்தோ². கே பன தேதி? ஆஹ ‘‘ஸம்மாஸங்கப்போ’’திஆதி³. ‘‘தே தயோ க²ந்தா⁴’’திஆதி³னா அரியமக்³க³தோ க²ந்த⁴முகே²ன ஸமத²விபஸ்ஸனா நித்³தா⁴ரேதி. ‘‘தத்த² ஸக்காயோ’’திஆதி³ சதுஸச்சனித்³தா⁴ரணம். தம் ஸப்³ப³ம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

புன ‘‘தத்த² யே ரூபம் அத்ததோ உபக³ச்ச²ந்தீ’’திஆதி³னா ஸக்காயத³ஸ்ஸனமுகே²ன உச்சே²தா³தி³அந்தத்³வயம், மஜ்ஜி²மஞ்ச படிபத³ம் நித்³தா⁴ரேதி. தத்த² இமே வுச்சந்தி உச்சே²த³வாதி³னோதி இமே ரூபாதி³கே பஞ்சக்க²ந்தே⁴ அத்ததோ உபக³ச்ச²ந்தா ரூபாதீ³னம் அனிச்சபா⁴வதோ உச்சி²ஜ்ஜதி அத்தா வினஸ்ஸதி ந ஹோதி பரம் மரணாதி ஏவம் அபி⁴னிவிஸனதோ ‘‘உச்சே²த³வாதி³னோ’’தி வுச்சந்தி. இமே வுச்சந்தி ஸஸ்ஸதவாதி³னோதி இமே ‘‘ரூபவந்தம் வா அத்தான’’ந்திஆதி³னா ரூபாதி³வினிமுத்தோ அஞ்ஞோ கோசி அத்தாதி உபக³ச்ச²ந்தா ‘‘ஸோ நிச்சோ து⁴வோ ஸஸ்ஸதோ’’தி அபி⁴னிவிஸனதோ ‘‘ஸஸ்ஸதவாதி³னோ’’தி வுச்சந்தி. ‘‘உச்சே²த³ஸஸ்ஸதவாதா³ உபோ⁴ அந்தா, அயம் ஸம்ஸாரபவத்தீ’’திஆதி³ ஸச்சனித்³தா⁴ரணம், தம் ஸுவிஞ்ஞேய்யம்.

உச்சே²த³ஸஸ்ஸதம் ஸமாஸதோ வீஸதிவத்து²கா ஸக்காயதி³ட்டீ²தி அத்தா உச்சி²ஜ்ஜதி அத்தா நிச்சோதி ச ஆதி³ப்பவத்தனதோ உச்சே²த³ஸஸ்ஸதத³ஸ்ஸனம் ஸங்கே²பதோ வீஸதிவத்து²கா ஸக்காயதி³ட்டி² ஏவ ஹோதி. ஸப்³போ³பி ஹி அத்தவாதோ³ ஸக்காயதி³ட்டி²அந்தோக³தோ⁴ ஏவாதி. வித்தா²ரதோ த்³வாஸட்டி² தி³ட்டி²க³தானீதி உச்சே²த³ஸஸ்ஸதத³ஸ்ஸனம் வித்தா²ரேன ப்³ரஹ்மஜாலே (தீ³. நி. 1.28 ஆத³யோ) ஆக³தானி த்³வாஸட்டி² தி³ட்டி²க³தானி. தேஸந்தி ஏவம் ஸங்கே²பவித்தா²ரவந்தானம் உச்சே²த³ஸஸ்ஸதத³ஸ்ஸனானம். படிபக்கோ²தி பஹாயகபடிபக்கோ². தேசத்தாலீஸம் போ³தி⁴பக்கி²யா த⁴ம்மாதி அனிச்சஸஞ்ஞா து³க்க²ஸஞ்ஞா அனத்தஸஞ்ஞா பஹானஸஞ்ஞா விராக³ஸஞ்ஞா நிரோத⁴ஸஞ்ஞா சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா…பே… அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³தி ஏதே தேசத்தாலீஸம் போ³தி⁴பக்கி²யா த⁴ம்மா.

ஏவம் விபஸ்ஸனாவஸேன படிபக்க²ம் த³ஸ்ஸேத்வா புன ஸமத²வஸேன த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அட்ட² விமோக்கா² த³ஸ ச கஸிணாயதனானீ’’தி வுத்தம். த்³வாஸட்டி² தி³ட்டி²க³தானி மோஹஜாலந்தி த்³வாஸட்டி² தி³ட்டி²க³தானி மோஹஜாலஹேதுகத்தா மோஹஜாலஞ்ச. அனாதி³அனித⁴னப்பவத்தந்தி புரிமாய கோடியா அபா⁴வதோ அனாதி³. அஸதி படிபக்கா²தி⁴க³மே ஸந்தானவஸேன அனுபச்சே²தே³ன பவத்தனதோ அனித⁴னப்பவத்தம். யஸ்மா பன மோஹஜாலஹேதுகானி தி³ட்டி²க³தானி மோஹஜாலே பதா³லிதே பதா³லிதானி ஹோந்தி, தஸ்மா வுத்தம் – ‘‘தேசத்தாலீஸம் போ³தி⁴பக்கி²யா த⁴ம்மா ஞாணவஜிரம் மோஹஜாலப்பதா³லன’’ந்தி.

தத்த² ஞாணவஜிரந்தி வஜிரூபமஞாணம். அட்ட² ஸமாபத்தியோ ஸமாபஜ்ஜித்வா தேஜேத்வா திக்க²ஸபா⁴வம் ஆபாதி³தம் விபஸ்ஸனாஞாணம் மக்³க³ஞாணஞ்ச ஞாணவஜிரம். இத³மேவ ஹி ஞாணம் ப⁴க³வதோ பவத்தம் ‘‘மஹாவஜிரஞாண’’ந்தி வுச்சதி. தம் பன ஸஸம்பா⁴ரம் கத்வா த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘தேசத்தாலீஸம் போ³தி⁴பக்கி²யா த⁴ம்மா’’தி ஆஹ. மோஹஜாலப்பதா³லனந்தி புப்³ப³பா⁴கே³ விக்க²ம்ப⁴னவஸேன மக்³க³க்க²ணே ஸமுச்சே²த³வஸேன அவிஜ்ஜாப⁴வதண்ஹானம் பதா³லனம். அதீதாதி³பே⁴த³பி⁴ன்னேஸு ரூபாதீ³ஸு ஸகஅத்தபா⁴வாதீ³ஸு ச ஸம்ஸிப்³ப³னவஸேன பவத்தனதோ ஜாலம் ப⁴வதண்ஹா. தஸ்ஸா ஹி தண்ஹா ஜாலினீ ஸிப்³பி³னீ ஜாலந்தி ச அதி⁴வசனந்தி. ஏவம் அத்தகிலமதா²னுயோக³காமஸுக²ல்லிகானுயோக³தி³ட்டி²தண்ஹாபி⁴னிவேஸஸஸ்ஸதுச்சே²தா³னம் நித்³தா⁴ரணவஸேன மோஹஜாலபரியாயவிஸேஸதோ அவிஜ்ஜாதண்ஹா விப⁴ஜித்வா யதா²னுஸந்தி⁴னா ஸம்கிலேஸபக்க²ம் நிக³மேந்தோ ‘‘தேன வுச்சதி புப்³பா³ கோடி ந பஞ்ஞாயதி அவிஜ்ஜாய ச ப⁴வதண்ஹாய சா’’தி ஆஹ.

81. ‘‘தத்த² தி³ட்டி²சரிதோ’’திஆதி³னா வோதா³னபக்க²ம் த³ஸ்ஸேதி. தத்த² ஸல்லேகா²னுஸந்ததவுத்தீதி அனுபத்³து³தஸல்லேக²வுத்தி. கஸ்மா? யஸ்மா ஸல்லேகே² திப்³ப³கா³ரவோ. தி³ட்டி²சரிதோ ஹி தபோஜிகு³ச்சா²தி³னா அனுபாயேனபி யேபு⁴ய்யேன கிலேஸானம் ஸல்லேக²னாதி⁴ப்பாயேன சரதி, தஸ்மா ஸோ ஸாஸனே பப்³ப³ஜிதோ து⁴தத⁴ம்மவஸேன ஸல்லேக²படிபத³ம் பூரேதி. ஸிக்கா²னுஸந்ததவுத்தீதி அச்சி²த்³த³சதுபாரிஸுத்³தி⁴ஸீலவுத்தி. தி³ட்டி²யா ஸவிஸயே பஞ்ஞாஸதி³ஸீ பவத்தீதி ஸோ விஸுஜ்ஜ²மானோ பஞ்ஞாதி⁴கோ ஹோதீதி ஆஹ – ‘‘தி³ட்டி²சரிதோ ஸம்மத்தனியாமம் ஓக்கமந்தோ த⁴ம்மானுஸாரீ ப⁴வதீ’’தி. தண்ஹாவஸேன மிச்சா²விமோக்கோ² ஹோதீதி தண்ஹாசரிதோ விஸுஜ்ஜ²மானோ ஸத்³தா⁴தி⁴கோவ ஹோதி, தஸ்மா வுத்தம் – ‘‘தண்ஹாசரிதோ ஸம்மத்தனியாமம் ஓக்கமந்தோ ஸத்³தா⁴னுஸாரீ ப⁴வதீ’’தி. தி³ட்டி²சரிதோ ஸுகா²ய படிபதா³யாதிஆதி³ படிபதா³னித்³தே³ஸோ ஹேட்டா² தே³ஸனாஹாரவிப⁴ங்கே³ (நேத்தி. 5 ஆத³யோ) ஆக³தோ ஏவ, அத்தோ²பி தத்த² ஸப்³ப³ப்பகாரதோ வுத்தோ ஏவ.

அபுப்³ப³பதே³ஸு பன விவேசியமானோதி விமோசியமானோ. படினிஸ்ஸரதீதி நிய்யாதி விமுச்சதீதி அத்தோ². த³ந்த⁴ஞ்ச த⁴ம்மம் ஆஜானாதீதி தண்ஹாசரிதஸ்ஸ மந்த³பஞ்ஞஸ்ஸ வஸேன வுத்தம். திக்க²பஞ்ஞோ பன கி²ப்பம் த⁴ம்மம் ஆஜானாதீதி. ‘‘ஸத்தாபி து³விதா⁴’’திஆதி³னா இந்த்³ரியவிபா⁴கே³ன புன படிபதா³விபா⁴க³ம் த³ஸ்ஸேதி, தம் ஸுவிஞ்ஞேய்யம்.

‘‘யே ஹி கேசீ’’திஆதி³னா தாஸம் படிபதா³னம் நிய்யானே தீஸுபி காலேஸு ஏகந்திகபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. தத்த² இமாஹி ஏவ சதூஹி படிபதா³ஹீதி இமாஹி ஏவ சதூஹி படிபதா³ஹி, தப்³பி³னிமுத்தாய அஞ்ஞாய படிபதா³ய அபா⁴வதோ. சதுக்கமக்³க³ந்தி படிபதா³சதுக்கம், படிபதா³ ஹி மக்³கோ³தி. அத² வா சதுக்கமக்³க³ந்தி நந்தி³யாவட்டஸ்ஸ சதுத்³தி³ஸாஸங்கா²தம் மக்³க³ம். தா பன சதஸ்ஸோ தி³ஸா தி³ஸாலோசனனயே ஆக³மிஸ்ஸந்தி. கிமத்த²ம் பன சதுக்கமக்³க³ம் பஞ்ஞபேந்தீதி ஆஹ ‘‘அபு³த⁴ஜனஸேவிதாயா’’திஆதி³. தத்த² அபு³த⁴ஜனஸேவிதாயாதி அபண்டி³தஜனஸேவிதாய. பா³லகந்தாயாதி பா³லஜனகாமிதாய. ரத்தவாஸினியாதி ரத்தேஸு ராகா³பி⁴பூ⁴தேஸு வஸதீதி ரத்தவாஸினீ, தஸ்ஸா. நந்தி³யாதி தத்ர தத்ராபி⁴னந்த³னட்டே²ன நந்தீ³ஸங்கா²தாய. அவட்டனத்த²ந்தி ஸமுச்சி²ந்த³னத்த²ம். அயம் வுச்சதி நந்தி³யாவட்டஸ்ஸ நயஸ்ஸ பூ⁴மீதி அயம் தண்ஹாவிஜ்ஜானம் வஸேன ஸம்கிலேஸபக்கே² த்³வே தி³ஸா ஸமத²விபஸ்ஸனானம் வஸேன வோதா³னபக்கே²பி த்³வே தி³ஸா சதுஸச்சயோஜனா நந்தி³யாவட்டஸ்ஸ நயஸ்ஸ ஸமுட்டா²னதாய பூ⁴மீதி.

82. ஏவம் நந்தி³யாவட்டஸ்ஸ நயஸ்ஸ பூ⁴மிம் நித்³தி³ஸித்வா இதா³னி தஸ்ஸ தி³ஸாபூ⁴தத⁴ம்மே நித்³தி³ஸந்தேன யஸ்மா சஸ்ஸ தி³ஸாபூ⁴தத⁴ம்மேஸு வுத்தேஸு தி³ஸாலோசனனயோ வுத்தோயேவ ஹோதி, தஸ்மா ‘‘வேய்யாகரணேஸு ஹி யே குஸலாகுஸலா’’தி தி³ஸாலோசனலக்க²ணம் ஏகதே³ஸேன பச்சாமஸித்வா ‘‘தே து³விதா⁴ உபபரிக்கி²தப்³பா³’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² தேதி தி³ஸாபூ⁴தத⁴ம்மா. து³விதா⁴தி ‘‘இமே ஸம்கிலேஸத⁴ம்மா, இமே வோதா³னத⁴ம்மா’’தி ஏவம் து³விதே⁴ன. உபபரிக்கி²தப்³பா³தி உபபத்திதோ பரிதோ இக்கி²தப்³பா³, த⁴ம்மயுத்திதோ தம்தம்தி³ஸாபா⁴வேன பேக்கி²தப்³பா³ ஆலோசிதப்³பா³தி அத்தோ².

யம் பகாரம் ஸந்தா⁴ய ‘‘து³விதா⁴ உபபரிக்கி²தப்³பா³’’தி வுத்தம், தம் த³ஸ்ஸேதி ‘‘லோகவட்டானுஸாரீ ச லோகவிவட்டானுஸாரீ சா’’தி. தஸ்ஸத்தோ² – லோகோ ஏவ வட்டம் லோகவட்டம். லோகவட்டபா⁴வேன அனுஸரதி பவத்ததீதி லோகவட்டானுஸாரீ, ஸம்கிலேஸத⁴ம்மோதி அத்தோ². லோகஸ்ஸ, லோகதோ வா விவட்டம் லோகவிவட்டம், நிப்³பா³னம். தம் அனுஸரதி அனுலோமனவஸேன க³ச்ச²தீதி லோகவிவட்டானுஸாரீ, வோதா³னத⁴ம்மோதி அத்தோ². தேனேவாஹ – ‘‘வட்டம் நாம ஸம்ஸாரோ, விவட்டம் நிப்³பா³ன’’ந்தி.

தம் கத²ம் த³ட்ட²ப்³ப³ந்தி தம் கத²ம் கேன பகாரேன த³ட்ட²ப்³ப³ந்தி சே? உபசயேன. யதா² கதம் கம்மம் ப²லதா³னஸமத்த²ம் ஹோதி, ததா² கதம் உபசிதந்தி வுச்சதி. ஏவம் உபசிதபா⁴வே கம்மம் நாம ஹோதி, விபாகவட்டஸ்ஸ காரணம் ஹோதீதி அத்தோ². ஸப்³பே³பி கிலேஸா சதூஹி விபல்லாஸேஹி நித்³தி³ஸிதப்³பா³, த³ஸன்னம்பி கிலேஸானம் விபல்லாஸஹேதுபா⁴வதோ. தே கத்த² த³ட்ட²ப்³பா³தி தே பன விபல்லாஸா கத்த² பஸ்ஸிதப்³பா³தி ஆஹ – ‘‘த³ஸ வத்து²கே கிலேஸபுஞ்ஜே’’தி. த³ஸவித⁴காரணே கிலேஸஸமூஹேதி அத்தோ². தத்த² கிலேஸாபி கிலேஸவத்து², கிலேஸானம் பச்சயத⁴ம்மாபி கிலேஸவத்து². தேஸு காரணபா⁴வேன புரிமஸித்³தா⁴ கிலேஸா பரதோ பரேஸம் கிலேஸானம் பச்சயபா⁴வதோ கிலேஸாபி கிலேஸவத்து². அயோனிஸோமனஸிகாரோ, அயோனிஸோமனஸிகாரபரிக்க²தா ச த⁴ம்மா கிலேஸுப்பத்திஹேதுபா⁴வதோ கிலேஸப்பச்சயாபி கிலேஸவத்தூ²தி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

சத்தாரோ ஆஹாராதி ஏத்த² ஆஹாரஸீஸேன தப்³பி³ஸயா கிலேஸாபி அதி⁴ப்பேதா. சதஸ்ஸோ விஞ்ஞாணட்டி²தியோதி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. ‘‘பட²மே ஆஹாரே’’திஆதி³னா த³ஸவத்து²கே கிலேஸபுஞ்ஜே புரிமம் புரிமம் பச்சி²மஸ்ஸ பச்சி²மஸ்ஸ காரணந்தி த³ஸ்ஸேதி. தத்த² பட²மே ஆஹாரேதி விஸயபூ⁴தே பட²மே ஆஹாரே பட²மோ விபல்லாஸோ பவத்ததீதி அத்தோ². ஸேஸாஹாரேஸுபி ஏஸேவ நயோ. பட²மே விபல்லாஸேதி பட²மே விபல்லாஸே அப்பஹீனே ஸதி பட²மம் உபாதா³னம் பவத்ததீதி அத்தோ². ஸேஸபதே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. யம் பனேத்த² வத்தப்³ப³ம், தம் நித்³தே³ஸேயேவ கத²யிஸ்ஸாம.

83. இதா³னி த³ஸவத்து²கம் கிலேஸபுஞ்ஜம் தண்ஹாவிஜ்ஜாவஸேன த்³வே கோட்டா²ஸே கரோந்தோ ‘‘யோ ச கப³ளீகாரோ ஆஹாரோ’’திஆதி³மாஹ. தத்த² கப³ளீகாராஹாரம் ப²ஸ்ஸாஹாரஞ்ச அபரிஜானந்தஸ்ஸ தண்ஹாசரிதஸ்ஸ யதா²க்கமம் காயவேத³னாஸு திப்³போ³ ச²ந்த³ராகோ³ ஹோதி, இதி உபக்கிலேஸஸ்ஸ ச²ந்த³ராக³ஸ்ஸ ஹேதுபா⁴வதோ யோ ச கப³ளீகாரோ ஆஹாரோ, யோ ச ப²ஸ்ஸோ ஆஹாரோ, இமே தண்ஹாசரிதஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ உபக்கிலேஸாதி வுத்தா. ததா² மனோஸஞ்சேதனாஹாரம் விஞ்ஞாணாஹாரஞ்ச அபரிஜானந்தோ தி³ட்டி²சரிதோ தேஸு அத்தஸஞ்ஞீ நிச்சஸஞ்ஞீ ச ஹோதீதி வுத்தனயேனேவ தே தி³ட்டி²சரிதஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ உபக்கிலேஸாதி வுத்தா. ததா² புரிமகா த்³வே விபல்லாஸா புரிமகானி ஏவ ச த்³வே த்³வேஉபாதா³னயோக³க³ந்தா²ஸவஓக⁴ஸல்லவிஞ்ஞாணட்டி²திஅக³திக³மனானி தண்ஹாபதா⁴னத்தா தண்ஹாஸபா⁴வத்தா தண்ஹாவிஸயத்தா ச தண்ஹாசரிதஸ்ஸ உபக்கிலேஸாதி வுத்தா. பச்சி²மகானி பன தானி தி³ட்டி²பதா⁴னத்தா தி³ட்டி²ஸபா⁴வத்தா தி³ட்டி²விஸயத்தா ச தி³ட்டி²சரிதஸ்ஸ உபக்கிலேஸாதி வுத்தாதி த³ட்ட²ப்³பா³.

84. கப³ளீகாரே ஆஹாரே ‘‘அஸுபே⁴ ஸுப⁴’’ந்தி விபல்லாஸோதி சதூஸு ஆஹாரேஸு கப³ளீகாரே ஆஹாரே சதூஸு ச விபல்லாஸேஸு ‘‘அஸுபே⁴ ஸுப⁴’’ந்தி விபல்லாஸோ த³ட்ட²ப்³போ³ கப³ளீகாராஹாரஸ்ஸ அஸுப⁴ஸபா⁴வத்தா அஸுப⁴ஸமுட்டா²னத்தா ச. ததா² ப²ஸ்ஸாஹாரஸ்ஸ து³க்க²ஸபா⁴வத்தா து³க்க²பச்சயத்தா ச விஸேஸதோ தத்த² ‘‘து³க்கே² ஸுக²’’ந்தி விபல்லாஸோ. ததா² யேபு⁴ய்யேன ஸத்தா விஞ்ஞாணே நிச்சஸஞ்ஞினோ, ஸங்கா²ரேஸு ச அத்தஸஞ்ஞினோ, சேதனாபதா⁴னா ச ஸங்கா²ராதி வுத்தம் – ‘‘விஞ்ஞாணே ஆஹாரே…பே… அத்தாதி விபல்லாஸோ’’தி. பட²மே விபல்லாஸே டி²தோ காமே உபாதி³யதீதி ‘‘அஸுபே⁴ ஸுப⁴’’ந்தி விபரியேஸக்³கா³ஹீ கிலேஸகாமேன வத்து²காமே த³ள்ஹம் க³ண்ஹாதி. இத³ம் வுச்சதி காமுபாதா³னந்தி யம் ததா² காமானம் க³ஹணம், இத³ம் வுச்சதி காமுபாதா³னம். ‘‘து³க்கே² ஸுக²’’ந்தி விபரியேஸக்³கா³ஹீ ‘‘ஸீலப்³ப³தேஹி அனாக³தே ப⁴வவிஸுத்³தீ⁴தி தம் நிப்³பு³திஸுக²’’ந்தி த³ள்ஹம் க³ண்ஹாதி. ‘‘அனிச்சே நிச்ச’’ந்தி விபரியேஸக்³கா³ஹீ ‘‘ஸப்³பே³ ப⁴வா நிச்சா து⁴வா ஸஸ்ஸதா அவிபரிணாமத⁴ம்மா’’தி ஸம்ஸாராபி⁴னந்தி³னிம் ப⁴வதி³ட்டி²ம் த³ள்ஹம் க³ண்ஹாதி. ‘‘அனத்தனி அத்தா’’தி விபரியேஸக்³கா³ஹீ ‘‘அஸதி அத்தனி கஸ்ஸித³ம் கம்மப²லம், தஸ்மா ஸோ கரோதி, ஸோ படிஸம்வேதே³தீ’’தி அத்ததி³ட்டி²ம் த³ள்ஹம் க³ண்ஹாதீதி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி ‘‘து³தியே விபல்லாஸே டி²தோ’’திஆதி³னா.

அயம் வுச்சதி காமயோகோ³தி யேன காமராக³ஸங்கா²தேன காமுபாதா³னேன வத்து²காமேஹி ஸஹ ஸத்தோ ஸம்யோஜீயதி, அயம் காமராகோ³ ‘‘காமயோகோ³’’தி வுச்சதி. அயம் வுச்சதி ப⁴வயோகோ³தி யதோ ஸீலப்³ப³துபாதா³னஸங்கா²தேன ப⁴வுபாதா³னேன ப⁴வேன ஸஹ ஸத்தோ ஸம்யோஜீயதி, அயம் ப⁴வராகோ³ ‘‘ப⁴வயோகோ³’’தி வுச்சதி. அயம் வுச்சதி தி³ட்டி²யோகோ³தி யாய அஹேதுகதி³ட்டி²ஆதி³ஸங்கா²தாய பாபிகாய தி³ட்டி²யா, ஸக்காயதி³ட்டி²ஆதி³அவஸிட்ட²தி³ட்டி²யா ச ஸத்தோ து³க்கே²ன ஸஹ ஸம்யோஜீயதி, அயம் பாபிகா தி³ட்டி² ‘‘தி³ட்டி²யோகோ³’’தி வுச்சதி. அயம் வுச்சதி அவிஜ்ஜாயோகோ³தி யாய அத்தவாது³பாதா³னேன ஸகலவட்டது³க்கே²ன ச ஸஹ ஸத்தோ ஸம்யோஜீயதி, அயம் அவிஜ்ஜா ‘‘அவிஜ்ஜாயோகோ³’’தி வுச்சதி.

யஸ்மா பன காமயோகா³த³யோ அபி⁴ஜ்ஜா²காயக³ந்தா²தீ³னம் பச்சயா ஹோந்தி, தஸ்மா ‘‘பட²மே யோகே³ டி²தோ அபி⁴ஜ்ஜா²ய காயம் க³ந்த²தீ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² அபி⁴ஜ்ஜா²ய காயம் க³ந்த²தீதி பராபி⁴ஜ்ஜா²யனலக்க²ணாய அபி⁴ஜ்ஜா²ய நாமகாயம் க³ந்த²தி க⁴ட்டேதீதி அத்தோ². ததா² ப⁴வபத்த²னாய அப்பஹீனத்தா ப⁴வதி³ட்டி²ப⁴வராக³வஸேன ஆகா⁴தவத்தூ²ஸு ஸத்தா சித்தானி பதூ³ஸேந்தீதி ஆஹ – ‘‘து³தியே யோகே³ டி²தோ ப்³யாபாதே³ன காயம் க³ந்த²தீ’’தி. ததா² தி³ட்டி²வஸேன அவிஜ்ஜாவஸேன ச ஸீலப்³ப³தேஹி ஸுஜ்ஜ²தி, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞந்தி ச அபி⁴னிவிஸதீதி ஆஹ – ‘‘ததியே…பே… இத³ம்ஸச்சாபி⁴னிவேஸேன காயம் க³ந்த²தீ’’தி.

தஸ்ஸாதி தஸ்ஸ அபி⁴ஜ்ஜா²தீ³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ. ஏவம் க³ந்தி²தாதி ஏவம் அபி⁴ஜ்ஜா²யனாதி³வஸேன நாமகாயம் க³ந்தி²த்வா டி²தா. ஆஸவந்தீதி ஆஸவபா⁴வேன பவத்தந்தி. குதோ ச வுச்சதி ஆஸவந்தீதி குதோ பன ஹேதுதோ தே கிலேஸா ஆஸவந்தீதி ஆஸவஹேதும் புச்ச²தி. யஸ்மா பன கிலேஸா குஸலப்பவத்திம் நிவாரேத்வா சித்தம் பரியாதா³ய திட்ட²ந்தா, மக்³கே³ன அஸமுச்சி²ன்னா ஏவ வா ஆஸவானம் உப்பத்திஹேது ஹோந்தி, தஸ்மா ‘‘அனுஸயதோ வா பரியுட்டா²னதோ வா’’தி வுத்தம். அபி⁴ஜ்ஜா²காயக³ந்தே²ன காமாஸவோதி அபி⁴ஜ்ஜா²காயக³ந்தே²ன ஸித்³தே⁴ன காமராக³ஸபா⁴வத்தா காமாஸவோ ஸித்³தோ⁴ ஹோதி. கத்த²சிதே³வ விஸயே தோ³மனஸ்ஸிதோ தப்படிபக்கே² விஸயே தப்³பி³ஸயப³ஹுலே ச ப⁴வே பத்தே²தீதி ஆஹ – ‘‘ப்³யாபாத³காயக³ந்தே²ன ப⁴வாஸவோ’’தி. பராமாஸகாயக³ந்தே²ன தி³ட்டா²ஸவோதி ஸீலப்³ப³தபராமாஸகாயக³ந்தே²ன ஸித்³தே⁴ன தம்ஸபா⁴வத்தா அபராபரம் வா தி³ட்டி²யோ க³ந்தே²ந்தஸ்ஸ தி³ட்டா²ஸவோ ஸித்³தோ⁴ ஹோதி. இத³ம்ஸச்சாபி⁴னிவேஸகாயக³ந்தே²ன அவிஜ்ஜாஸவோதி ‘‘இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’’ந்தி அபி⁴னிவிஸந்தஸ்ஸ அயோனிஸோமனஸிகாரதோ அனேகேஹி அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹி ஸத்³தி⁴ம் அவிஜ்ஜாஸவோ உப்பஜ்ஜதி, ஸப்³பே³ஸம் வா அகுஸலத⁴ம்மானம் அவிஜ்ஜாபுப்³ப³ங்க³மத்தா இத³ம்ஸச்சாபி⁴னிவேஸகாயக³ந்தே²ன ஸித்³தே⁴ன தஸ்ஸ ஹேதுபூ⁴தோ அவிஜ்ஜாஸவோ ஸித்³தோ⁴ ஹோதி.

யஸ்மா பன ஆஸவா ஏவ பரிபு³த்³தா⁴ வட்டஸ்மிம் ஓஹனந்தி ஓஸாதே³ந்தீதி ‘‘ஓகா⁴’’தி வுச்சந்தி, தஸ்மா வுத்தம் – ‘‘தஸ்ஸ இமே சத்தாரோ ஆஸவா’’திஆதி³.

அனுஸயஸஹக³தாதி அனுஸயபா⁴வம் அப்படிக்கி²பித்வா க³தா பவத்தா, அனுஸயபூ⁴தா வா. அஜ்ஜா²ஸயந்தி சித்தம். அனுபவிட்டா²தி ஓகா³ள்ஹா. ஹத³யம் ஆஹச்ச திட்ட²ந்தீதி சித்தஸ்ஸ அப்³ப⁴ந்தரஸங்கா²தம் ஹத³யம் ஆஹந்த்வா திட்ட²ந்தி. ததா² ஹி வுத்தம் அட்ட²ஸாலினியம் (த⁴. ஸ. அட்ட². 5) ‘‘அப்³ப⁴ந்தரட்டே²ன ஹத³ய’’ந்தி. தேன வுச்சந்தி ஸல்லாதி யஸ்மா அஜ்ஜா²ஸயம் அனுபவிட்டா² ஹத³யம் ஆஹச்ச திட்ட²ந்தி, தேன வுச்சந்தி ‘‘ஸல்லா’’தி. பீளாஜனனம் து³ருத்³த⁴ரணதா ச ஸல்லட்டோ². ‘‘ஏஸோ மே அத்தா’’தி க³ஹணமுகே²ன ‘‘ஏஸோஹமஸ்மீ’’தி க³ஹணம் ஹோதீதி தி³ட்டி²ம் நிஸ்ஸாயபி மானம் ஜப்பேந்தீதி ஆஹ ‘‘தி³ட்டோ²கே⁴ன மானஸல்லோ’’தி.

பரியாதி³ன்னந்தி அஞ்ஞஸ்ஸ ஓகாஸம் அத³த்வா ஸமந்ததோ க³ஹிதம். சதூஸு த⁴ம்மேஸு ஸண்ட²ஹதீதி ஆரம்மணபச்சயதாய ஆரம்மணபூ⁴தேஸு சதூஸு த⁴ம்மேஸு பதிட்ட²ஹதி. தானி ஸரூபதோ த³ஸ்ஸேதி ‘‘ரூபே வேத³னாய ஸஞ்ஞாய ஸங்கா²ரேஸூ’’தி. நந்தூ³பஸேசனேனாதி லோப⁴ஸஹக³தஸ்ஸ ஸம்பயுத்தா நந்தீ³ ஸஹஜாதகோடியா, இதரஸ்ஸ உபனிஸ்ஸயகோடியா உபஸேசனந்தி நந்தூ³பஸேசனம், தேன நந்தூ³பஸேசனேன. கேன பன தம் நந்தூ³பஸேசனந்தி ஆஹ – ‘‘ராக³ஸல்லேன நந்தூ³பஸேசனேன விஞ்ஞாணேனா’’தி.

தத்த² ராக³ஸல்லேனாதி ராக³ஸல்லேன ஹேதுபூ⁴தேன நந்தூ³பஸேசனேன விஞ்ஞாணேனாதி இத்த²ம்பூ⁴தலக்க²ணே கரணவசனம். ரூபூபகா³ விஞ்ஞாணட்டி²தீதி ரூபமேவ ஆரம்மணகரணவஸேன உபக³ந்தப்³ப³தோ, விஞ்ஞாணஸ்ஸ பதிட்டா²பா⁴வதோ ச ரூபூபகா³ விஞ்ஞாணட்டி²தி. திட்ட²தி ஏத்தா²தி டி²தி. பஞ்சவோகாரப⁴வஸ்மிஞ்ஹி அபி⁴ஸங்கா²ரவிஞ்ஞாணம் ரூபக்க²ந்த⁴ம் நிஸ்ஸாய திட்ட²தி. தோ³ஸஸல்லேனாதி ஸஹஜாதேன தோ³ஸஸல்லேன. யதா³ வேத³னூபகா³ விஞ்ஞாணட்டி²தி வுச்சதி, ததா³ உபனிஸ்ஸயகோடியாவ நந்தி³யா உபஸித்தம் விஞ்ஞாணம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். வேத³னாபி தோ³மனஸ்ஸவேத³னாவ. யதா³ ச உபனிஸ்ஸயபச்சயபூ⁴தேன தோ³ஸஸல்லேன வேத³னூபகா³ விஞ்ஞாணட்டி²தி வுச்சதி, ததா³ ஸஹஜாதகோடியா, உபனிஸ்ஸயகோடியா வா நந்தி³யா உபஸித்தம் விஞ்ஞாணம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். வேத³னா பன திஸ்ஸோபி திஸ்ஸன்னம் வேத³னானம் ஆரம்மணூபனிஸ்ஸயபா⁴வதோ. தத்த² பட²மனயோ தோ³மனஸ்ஸாரம்மணஸ்ஸ அபி⁴ஸங்கா²ரவிஞ்ஞாணஸ்ஸ வஸேன வுத்தோ. து³தியோ ஸப்³ப³வேத³னாரம்மணஸ்ஸ வஸேனாபி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

மானஸல்லேனாதி மானஸல்லேன ஸஹஜாதேன, உபனிஸ்ஸயபூ⁴தேன வா. மோஹஸல்லேனாதி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. ஏத்த² ச அனாதி³மதிஸம்ஸாரே இத்தி²புரிஸா ரூபாபி⁴ராமாதி ராக³ஸல்லவஸேன பட²மா விஞ்ஞாணட்டி²தி யோஜிதா. ஸப்³பா³யபி வேத³னாய து³க்க²பரியாயஸப்³பா⁴வதோ து³க்கா²ய ச தோ³ஸோ அனுஸேதீதி தோ³ஸஸல்லவஸேன து³தியா, ஸஞ்ஞாவஸேன ‘‘ஸேய்யோஹமஸ்மீ’’தி மஞ்ஞனா ஹோதீதி மானஸல்லவஸேன ததியா, ஸங்கா²ரேஸு ஸமூஹக⁴னம் து³ப்³பி³னிப்³போ⁴க³ந்தி மோஹஸல்லவஸேன சதுத்தீ² விஞ்ஞாணட்டி²தி யோஜிதாதி த³ட்ட²ப்³பா³.

உபத்த²த்³த⁴ந்தி ஓலுப்³பா⁴ரம்மணபூ⁴தாஹி விஞ்ஞாணட்டி²தீஹி உபத்த²ம்பி⁴தம். தஞ்ச கம்மந்தி யம் ‘‘சேதனா சேதஸிக’’ந்தி புப்³பே³ (நேத்தி. 82) வுத்தம். இமே ச கிலேஸாதி இமே ச த³ஸவத்து²கா கிலேஸா. ஸேஸம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

85. இதா³னி ஆஹாராத³யோ நயானம் ஸம்கிலேஸபக்கே² தி³ஸாபா⁴வேன வவத்த²பேதும் ‘‘இமா சதஸ்ஸோ தி³ஸா’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம், தம் உத்தானமேவ. புன கப³ளீகாரோ ஆஹாரோதிஆதி³ ஆஹாராதீ³ஸுயேவ யஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ உபக்கிலேஸா, தம் விப⁴ஜித்வா த³ஸ்ஸேதும் ஆரத்³த⁴ம். தத்த² த³ஸன்னம் ஸுத்தானந்தி ஏகதே³ஸேஸு ஸமுதா³யவோஹாரேன வுத்தம். ஸமுதா³யேஸு ஹி பவத்தா ஸமஞ்ஞா அவயவேஸுபி தி³ஸ்ஸதி, ‘‘யதா² படோ த³ட்³டோ⁴, ஸமுத்³தோ³ தி³ட்டோ²’’தி ச. ஏகோ அத்தோ²தி ஏகஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ நிப்பா²த³னதோ வுத்தம். ப்³யஞ்ஜனமேவ நானந்தி ஏத்த² ப்³யஞ்ஜனக்³க³ஹணேன ப்³யஞ்ஜனத்தோ²பி க³ஹிதோதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். த³ஸஹிபி ஸுத்தபதே³ஹி ஸவத்து²கா தண்ஹா வுத்தா. தண்ஹா ச ராக³சரிதம் புக்³க³லம் கி²ப்பம் தூ³ஸேதீதி ஆஹ – ‘‘இமே ராக³சரிதஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ உபக்கிலேஸா’’தி. யதா² ச பட²மதி³ஸாபா⁴வேன வுத்தத⁴ம்மா ராக³சரிதஸ்ஸ உபக்கிலேஸா, ஏவம் து³தியதி³ஸாபா⁴வேன வுத்தத⁴ம்மா தோ³ஸசரிதஸ்ஸ. ததியசதுத்த²தி³ஸாபா⁴வேன வுத்தத⁴ம்மா யதா²க்கமம் தி³ட்டி²சரிதஸ்ஸ மந்த³ஸ்ஸ திக்க²ஸ்ஸ ச உபக்கிலேஸா வுத்தா. தேஸம் உபக்கிலேஸபா⁴வோ வுத்தனயானுஸாரேன வேதி³தப்³போ³.

ஆஹாரவிபல்லாஸாத³யோ யதி³பி ஸப்³பே³ஹி தீஹி விமோக்க²முகே²ஹி புப்³ப³பா⁴கே³ யதா²ரஹம் பரிஞ்ஞேய்யா பஹாதப்³பா³ ச. யஸ்ஸ பன து³க்கா²னுபஸ்ஸனா புரிமே ஆஹாரத்³வயே து³க்கா²காரேன ப³ஹுலம் பவத்ததி, தஸ்ஸ வஸேன யோ ச கப³ளீகாரோ ஆஹாரோ, யோ ச ப²ஸ்ஸோ ஆஹாரோ, இமே அப்பணிஹிதேன விமோக்க²முகே²ன பரிஞ்ஞம் க³ச்ச²ந்தீதி வுத்தம். ஏஸ நயோ ஸேஸேஸு. ஏவஞ்சேதம், ந அஞ்ஞதா². ந ஹி அரியமக்³கா³னம் விய பஹாதப்³பே³ஸு விமோக்க²முகா²னம் பரிஞ்ஞேய்யபஹாதப்³பே³ஸு கோசி நியமோ ஸம்ப⁴வதி. இதி ஸப்³பே³ லோகவட்டானுஸாரினோ த⁴ம்மா நிய்யந்தி, தே லோகா தீஹி விமோக்க²முகே²ஹீதி நிக³மனம். தஸ்ஸத்தோ² – இதி ஏவம் வுத்தப்பகாரா ஸப்³பே³ ஆஹாராத³யோ லோகஸங்கா²தவட்டானுஸாரினோ த⁴ம்மா தே லோகபூ⁴தா வட்டதோ நிய்யந்தி அனிச்சானுபஸ்ஸனாதீ³ஹி தீஹி விமோக்க²முகே²ஹீதி.

86. ஏவம் ஸம்கிலேஸபக்கே² தி³ஸாபூ⁴தத⁴ம்மே நித்³தி³ஸித்வா இதா³னி வோதா³னபக்கே² தி³ஸாபூ⁴தத⁴ம்மே த³ஸ்ஸேதும் ‘‘சதஸ்ஸோ படிபதா³’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² தி³ப்³ப³ப்³ரஹ்மஅரியஆனேஞ்ஜவிஹாரோதி சத்தாரோ விஹாரா. மானப்பஹானஆலயஸமுக்³கா⁴தஅவிஜ்ஜாபஹானப⁴வூபஸமா சத்தாரோ அச்ச²ரியா அப்³பு⁴தா த⁴ம்மா. ஸச்சாதி⁴ட்டா²னாதீ³னி சத்தாரி அதி⁴ட்டா²னானி. ச²ந்த³ஸமாதி⁴பா⁴வனாத³யோ சதஸ்ஸோ ஸமாதி⁴பா⁴வனா. இந்த்³ரியஸம்வரோ தபஸங்கா²தோ புஞ்ஞத⁴ம்மோ போ³ஜ்ஜ²ங்க³பா⁴வனா ஸப்³பூ³பதி⁴படினிஸ்ஸக்³க³ஸங்கா²தம் நிப்³பா³னஞ்சாதி சத்தாரோ ஸுக²பா⁴கி³யா த⁴ம்மா வேதி³தப்³பா³தி.

பட²மா படிபதா³திஆதி³ படிபதா³ஸதிபட்டா²னாதீ³னம் அபே⁴த³ஸந்த³ஸ்ஸனம். யதி³ ஏவம் கஸ்மா விஸும் க³ஹணம் கதந்தி? த³ஸவத்து²கஸ்ஸ கிலேஸபுஞ்ஜஸ்ஸ படிபக்க²பா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம் படிபதா³தி³த³ஸகனித்³தே³ஸோ. ததா² ஹி வக்க²தி – ‘‘சத்தாரோ ஆஹாரா தேஸம் படிபக்கோ² சதஸ்ஸோ படிபதா³’’திஆதி³ (நேத்தி. 87). கிஞ்சாபி சதூஸு ஸதிபட்டா²னேஸு ‘‘இத³ம் நாம ஸதிபட்டா²னம் இமாய ஏவ படிபதா³ய இஜ்ஜ²தீ’’தி நியமோ நத்தி², ததா²பி பட²மாய படிபதா³ய பட²மம் ஸதிபட்டா²னம் ஸம்ப⁴வதீதி ஸம்ப⁴வவஸேன ஏவம் வுத்தம் – ‘‘பட²மா படிபதா³, பட²மம் ஸதிபட்டா²ன’’ந்தி. யஸ்மா பன ஆஹாரவிபல்லாஸாதீ³னம் விய படிபதா³ஸதிபட்டா²னாதீ³னம் அத்த²தோ நானத்தம் நத்தி². ஸதிபட்டா²னானியேவ ஹி ததா² ததா² படிபஜ்ஜமானானி து³க்கா²படிபதா³த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞாதி³னாமகானி ஹோந்தி, தஸ்மா யதா² ஸம்கிலேஸபக்கே² ‘‘பட²மே ஆஹாரே பட²மோ விபல்லாஸோ’’திஆதி³னா அதி⁴கரணபே⁴தே³ன வுத்தம், ஏவம் அதி⁴கரணபே⁴த³ம் அகத்வா ‘‘பட²மா படிபதா³, பட²மம் ஸதிபட்டா²ன’’ந்திஆதி³ வுத்தம். ஸேஸேஸுபி ஏஸேவ நயோ.

அந்த⁴ஸ்ஸ பப்³ப³தாரோஹனம் விய கதா³சிதே³வ உப்பஜ்ஜனகம் அச்ச²ரியம், அச்ச²ராயோக்³க³ம் அச்ச²ரியந்தி போராணா. அபூ⁴தபுப்³ப³ம் பூ⁴தந்தி அப்³பு⁴தம். உப⁴யம்பேதம் விம்ஹயாவஹஸ்ஸ அதி⁴வசனம். ந ஹி மானப்பஹானாதி³தோ அஞ்ஞம் து³ரபி⁴ஸம்ப⁴வதரம் விம்ஹனீயஞ்ச உபலப்³ப⁴தீதி அதி⁴திட்ட²தி ஏதேன, ஏத்த² வா அதி⁴ட்டா²னமத்தமேவ வா தந்தி அதி⁴ட்டா²னம். ஸச்சஞ்ச தம் அதி⁴ட்டா²னஞ்ச, ஸச்சஸ்ஸ வா அதி⁴ட்டா²னம், ஸச்சம் அதி⁴ட்டா²னம் ஏதஸ்ஸாதி வா ஸச்சாதி⁴ட்டா²னம். ஸேஸேஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஸமாதி⁴ ஏவ பா⁴வேதப்³ப³தாய ஸமாதி⁴பா⁴வனா. ஸுக²ம் ப⁴ஜதீதி ஸுக²பா⁴கி³யோ, ஸுக²பா⁴க³ஸ்ஸ வா ஸுக²கோட்டா²ஸஸ்ஸ ஹிதோதி ஸுக²பா⁴கி³யோ. ஏகஸ்ஸபி ஸத்தஸ்ஸ அஸுப⁴பா⁴வனாத³யோ விய ஏகதே³ஸே அவத்தித்வா அனவஸேஸபரியாதா³னதோ நத்தி² ஏதிஸ்ஸா பமாணந்தி அப்பமஞ்ஞா.

பட²மா படிபதா³ பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா பட²மம் ஸதிபட்டா²னம் பரிபூரேதீதி பட²மாய படிபதா³ய பா⁴வனாப³ஹுலீகாரோ பட²மஸ்ஸ ஸதிபட்டா²னஸ்ஸ பா⁴வனாபாரிபூரீதி அத்தோ². ஸேஸபதே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. யதா² ஹி அரியமக்³கே³ பா⁴விதே ஸதிபட்டா²னாத³யோ போ³தி⁴பக்கி²யத⁴ம்மா ஸப்³பே³பி பா⁴விதா ஏவ ஹோந்தி, ஏவம்ஸம்பத³மித³ம் த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

காயானுபஸ்ஸனாய காமராக³ஸ்ஸ உஜுவிபச்சனீகபா⁴வதோ ‘‘பட²மோ ஸதிபட்டா²னோ பா⁴விதோ ப³ஹுலீகதோ காமபடிபக்க²ம் பட²மம் ஜா²னம் பரிபூரேதீ’’தி வுத்தம். ததா² பீதிபடிஸம்வேத³னாதி³வஸேன பவத்தமானம் து³தியம் ஸதிபட்டா²னம், ஸப்பீதிகஸ்ஸ து³தியஜ்ஜா²னஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ அபி⁴ப்பமோத³னவஸேன பவத்தமானம் ததியம் ஸதிபட்டா²னம் உக்கம்ஸக³தஸுக²ஸ்ஸ ததியஜ்ஜா²னஸ்ஸ அனிச்சவிராகா³தி³வஸேன பவத்தியா ஸங்கா²ரேஸு உபேக்க²கம் சதுத்த²ம் ஸதிபட்டா²னம் உபேக்கா²ஸதிபாரிஸுத்³தி⁴பா⁴வதோ சதுத்த²ஜ்ஜா²னஸ்ஸ பாரிபூரியா ஸம்வத்ததி.

யஸ்மா பன ரூபாவசரபட²மஜ்ஜா²னம் ரூபாவசரஸமாபத்தீனம், து³தியஜ்ஜா²னம் ப்³யாபாத³விதக்காதி³தூ³ரீபா⁴வேன ப்³ரஹ்மவிஹாரானம், ததியஜ்ஜா²னம் பீதிவிராகே³ன ஸுகே²ன விபஸ்ஸனாய அதி⁴ட்டா²னபூ⁴தம் அரியவிஹாரானம், சதுத்த²ஜ்ஜா²னம் உபேக்கா²ஸதிபாரிஸுத்³தி⁴ஆனேஞ்ஜப்பத்தம் ஆனேஞ்ஜவிஹாரானம் விஸேஸதோ பச்சயோ ஹோதி, தஸ்மா ‘‘பட²மம் ஜா²னம் பா⁴விதம் ப³ஹுலீகதம் பட²மம் விஹாரம் பரிபூரேதீ’’திஆதி³ வுத்தம். இதி யோ யஸ்ஸ விஸேஸபச்சயோ, ஸோ தம் பரிபூரேதீதி வுத்தோதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

87. இதா³னி படிபதா³த³யோ வோதா³னபக்கே² தி³ஸாபா⁴வேன வவத்த²பேதும் ‘‘தத்த² இமா சதஸ்ஸோ தி³ஸா’’திஆதி³ வுத்தம். தம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ. புன ‘‘பட²மா படிபதா³’’திஆதி³ படிபதா³சதுக்காதீ³ஸு யேன யஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ வோதா³னம், தம் விப⁴ஜித்வா த³ஸ்ஸேதும் ஆரத்³த⁴ம். தம் ஹேட்டா² வுத்தனயமேவ. யதி³பி தீஸு விமோக்க²முகே²ஸு ‘‘இத³ம் நாம விமோக்க²முக²ம் இமாய ஏவ படிபதா³ய இஜ்ஜ²தீ’’தி நியமோ நத்தி². யேஸம் பன புக்³க³லானம் புரிமாஹி த்³வீஹி படிபதா³ஹி அப்பணிஹிதேன விமோக்க²முகே²ன அரியமக்³கா³தி⁴க³மோ. ததா² யஸ்ஸ ததியாய படிபதா³ய ஸுஞ்ஞதவிமோக்க²முகே²ன, யஸ்ஸ ச சதுத்தா²ய படிபதா³ய அனிமித்தவிமோக்க²முகே²ன அரியமக்³கா³தி⁴க³மோ, தேஸம் புக்³க³லானம் வஸேன அயம் படிபதா³விமோக்க²முக²ஸம்ஸந்த³னா. ஸதிபட்டா²னாதீ³ஹி விமோக்க²முக²ஸம்ஸந்த³னாயபி ஏஸேவ நயோ.

தேஸம் விக்கீளிதந்தி தேஸம் அஸந்தாஸனஜவபரக்கமாதி³விஸேஸயோகே³ன ஸீஹானம் பு³த்³தா⁴னம் பச்சேகபு³த்³தா⁴னம் பு³த்³த⁴ஸாவகானஞ்ச விக்கீளிதம் விஹரணம். யதி³த³ம் ஆஹாராதி³கிலேஸவத்து²ஸமதிக்கமனமுகே²ன ஸபரஸந்தானே படிபதா³தி³ஸம்பாத³னா. இதா³னி ஆஹாராதீ³னம் படிபதா³தீ³ஹி யேன ஸமதிக்கமனம், தம் நேஸம் படிபக்க²பா⁴வம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘சத்தாரோ ஆஹாரா தேஸம் படிபக்கோ² சதஸ்ஸோ படிபதா³’’திஆதி³மாஹ. தத்த² தேஸம் படிபக்க²பா⁴வோ பஹாதப்³ப³பா⁴வோ பஹாயகபா⁴வோ ச ஆஹாரவிஞ்ஞாணட்டி²தீனஞ்சேத்த² பஹாதப்³ப³பா⁴வோ தப்படிப³ந்த⁴ச²ந்த³ராக³வஸேன த³ட்ட²ப்³போ³. தத்த² ‘‘விக்கீளிதம் பா⁴வனா ஸச்சி²கிரியா சா’’திஆதி³ தஸ்ஸாயம் ஸங்கே²பத்தோ² – தேஸம் விக்கீளிதந்தி ஏத்த² யதே³தம் விக்கீளிதம் நாம பா⁴வேதப்³பா³னம் போ³தி⁴பக்கி²யத⁴ம்மானம் பா⁴வனா, ஸச்சி²காதப்³பா³னம் ப²லனிப்³பா³னானம் ஸச்சி²கிரியா ச. ததா² பஹாதப்³ப³ஸ்ஸ த³ஸவத்து²கஸ்ஸ கிலேஸபுஞ்ஜஸ்ஸ தத³ங்கா³தி³வஸேன பஹானம் ப்³யந்தீகிரியா அனவஸேஸனந்தி. இதா³னி தம் ஸங்கே²பேன த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘இந்த்³ரியாதி⁴ட்டா²னம் விக்கீளிதம் விபரியாஸானதி⁴ட்டா²ன’’ந்தி ஆஹ.

இந்த்³ரியாதி⁴ட்டா²னந்தி இந்த்³ரியானம் பவத்தனம் பா⁴வனா ஸச்சி²கிரியா ச. விபரியாஸானதி⁴ட்டா²னந்தி விபல்லாஸானம் அபவத்தனம் பஹானம் அனுப்பாத³னம். இந்த்³ரியானி ஸத்³த⁴ம்மகோ³சரோதி இந்த்³ரியானி சேத்த² ஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸ கோ³சரபூ⁴தானி பவத்திஹேதூதி அதி⁴ப்பேதானி ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியாதீ³னீதி அத்தோ². விபரியாஸா கிலேஸகோ³சரோதி விபல்லாஸா ஸம்கிலேஸபக்க²ஸ்ஸ பவத்திட்டா²னம் பவத்திஹேதூதி. அயம் வுச்சதி ஸீஹவிக்கீளிதஸ்ஸ நயஸ்ஸ பூ⁴மீதி யாயம் ‘‘சத்தாரோ ஆஹாரா’’திஆதி³னா ஸம்கிலேஸபக்கே² த³ஸன்னம் சதுக்கானம், ‘‘சதஸ்ஸோ படிபதா³’’திஆதி³னா வோதா³னபக்கே²பி த³ஸன்னம் சதுக்கானம் தண்ஹாசரிதாதீ³னம் உபக்கிலேஸவோதா³னவிபா⁴வனாமுகே²ன நித்³தா⁴ரணா, அயம் ஸீஹவிக்கீளிதஸ்ஸ நயஸ்ஸ பூ⁴மி நாம.

88. இதா³னி உக்³க⁴டிதஞ்ஞுஆதி³புக்³க³லத்தயவஸேன திபுக்க²லனயஸ்ஸ பூ⁴மிம் விபா⁴வேதுகாமோ யஸ்மா பன நயானம் அஞ்ஞமஞ்ஞானுப்பவேஸஸ்ஸ இச்சி²தத்தா ஸீஹவிக்கீளிதனயதோ திபுக்க²லனயோ நிக்³க³ச்ச²தி, தஸ்மா படிபதா³விபா⁴க³தோ சத்தாரோ புக்³க³லே ஸீஹவிக்கீளிதனயஸ்ஸ பூ⁴மிம் நித்³தி³ஸித்வா ததோ ஏவ உக்³க⁴டிதஞ்ஞுஆதி³புக்³க³லத்தயே நித்³தா⁴ரேதும் ‘‘தத்த² யே து³க்கா²ய படிபதா³யா’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² இமே த்³வே புக்³க³லாதி இமே புரிமானம் த்³வின்னம் படிபதா³னம் வஸேன த்³வே புக்³க³லா. ஏஸ நயோ இதரத்தா²பி. புன ‘‘தத்த² யே து³க்கா²ய படிபதா³யா’’திஆதி³ யதா²வுத்தபுக்³க³லசதுக்கதோ உக்³க⁴டிதஞ்ஞுஆதி³புக்³க³லத்தயம் நித்³தா⁴ரேதும் வுத்தம். தத்த² யோ ஸாதா⁴ரணாயாதி து³க்கா²படிபதா³ய கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞாய, ஸுகா²படிபதா³ய த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞாய ச நிய்யாதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. கத²ம் பன படிபதா³த்³வயம் ஏகஸ்ஸ ஸம்ப⁴வதீதி? நயித³மேவம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஏகஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ ஏகஸ்மிம் த்³வே படிபதா³ ஸம்ப⁴வந்தீதி. யதா²வுத்தாஸு பன த்³வீஸு படிபதா³ஸு யோ யாய காயசி நிய்யாதி, அயம் விபஞ்சிதஞ்ஞூதி அயமேத்த² அதி⁴ப்பாயோ. யஸ்மா பன அட்ட²ஸாலினியம் (த⁴. ஸ. அட்ட². 350) படிபதா³ சலதி ந சலதீதி விசாரணாயம் ‘‘சலதீ’’தி வுத்தம், தஸ்மா ஏகஸ்ஸபி புக்³க³லஸ்ஸ ஜா²னந்தரமக்³க³ந்தரேஸு படிபதா³பே⁴தோ³ இச்சி²தோவாதி.

‘‘தத்த² ப⁴க³வா’’திஆதி³னா தே³ஸனாவிபா⁴கே³ஹிபி தமேவ புக்³க³லவிபா⁴க³ம் விபா⁴வேதி. தம் ஹேட்டா² வுத்தனயமேவ. தத்த² அதி⁴சித்தந்தி அதி⁴சித்தஸிக்க²ஞ்சாதி ச-ஸத்³தோ³ லுத்தனித்³தி³ட்டோ². தேன அதி⁴சித்தஸிக்க²ஞ்ச அதி⁴பஞ்ஞாஸிக்க²ஞ்ச விபஞ்சிதஞ்ஞுஸ்ஸ பஞ்ஞபேதீதி அத்தோ². அதி⁴ஸீலந்தி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. அதி⁴ஸீலஸிக்க²ம் அதி⁴சித்தஸிக்க²ம் அதி⁴பஞ்ஞாஸிக்க²ஞ்சாதி யோஜேதப்³ப³ம்.

சத்தாரி ஹுத்வா தீணி ப⁴வந்தீதி லிங்க³விபல்லாஸேன வுத்தம், சத்தாரோ புக்³க³லா ஹுத்வா தயோ புக்³க³லா ஹோந்தீதி அத்தோ².

அயம் ஸம்கிலேஸோதி அயம் அகுஸலமூலாதி³த்³வாத³ஸத்திகஸங்க³ஹோ ஸம்கிலிஸ்ஸதி ஏதேனாதி ஸம்கிலேஸோதி கத்வா. இத³ம் வோதா³னந்தி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ.

தீணி ஹுத்வா த்³வே ப⁴வந்தீதி நந்தி³யாவட்டனயஸ்ஸ தி³ஸாபூ⁴தத⁴ம்மத³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம். தேனேவாஹ – ‘‘தண்ஹா ச அவிஜ்ஜா சா’’திஆதி³, தம் ஸப்³ப³ம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

கஸ்மா பனேத்த² நயானம் உத்³தே³ஸானுக்கமேன நித்³தே³ஸோ ந கதோதி? நயானம் நயேஹி ஸம்ப⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம். பட²மனயதோ ஹி புக்³க³லாதி⁴ட்டா²னவஸேன ததியனயஸ்ஸ, ததியனயதோ ச து³தியனயஸ்ஸ ஸம்ப⁴வோதி இமஸ்ஸ விஸேஸஸ்ஸ த³ஸ்ஸனத்த²ம் பட²மனயானந்தரம் ததியனயோ, ததியனயானந்தரஞ்ச து³தியனயோ நித்³தி³ட்டோ². த⁴ம்மாதி⁴ட்டா²னவஸேன பன ததியனயதோ து³தியனயோ, து³தியனயதோ பட²மனயோபி ஸம்ப⁴வதீதி இமஸ்ஸ விஸேஸஸ்ஸ த³ஸ்ஸனத்த²ம் அந்தே ‘‘தண்ஹா ச அவிஜ்ஜா சா’’திஆதி³னா பட²மனயஸ்ஸ பூ⁴மி த³ஸ்ஸிதா. தேனேவ ஹி ‘‘சத்தாரி ஹுத்வா தீணி ப⁴வந்தி, தீணி ஹுத்வா த்³வே ப⁴வந்தீ’’தி வுத்தம். யதி³ ஏவம் ‘‘த்³வே ஹுத்வா சத்தாரி ப⁴வந்தி, த்³வே ஹுத்வா தீணி ப⁴வந்தி, தீணி ஹுத்வா சத்தாரி ப⁴வந்தீ’’தி அயம்பி நயோ வத்தப்³போ³ ஸியாதி? ஸச்சமேதம், அயம் பன நயோ அத்த²தோ த³ஸ்ஸிதோ ஏவாதி கத்வா ந வுத்தோ. யஸ்மா திண்ணம் அத்த²னயானம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் அனுப்பவேஸோ இச்சி²தோ, ஸதி ச அனுப்பவேஸே ததோ வினிக்³க³மோபி ஸம்ப⁴வதி ஏவாதி. அயஞ்ச அத்தோ² பேடகோபதே³ஸேன விபா⁴வேதப்³போ³.

தத்தா²யம் ஆதி³தோ பட்டா²ய விபா⁴வனா – சத்தாரோ புக்³க³லா தண்ஹாசரிதோ து³விதோ⁴ முதி³ந்த்³ரியோ திக்கி²ந்த்³ரியோ ச. ததா² தி³ட்டி²சரிதோதி. தத்த² தண்ஹாசரிதோ முதி³ந்த்³ரியோ து³க்கா²ய படிபதா³ய த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞாய நிய்யாதி, திக்கி²ந்த்³ரியோ து³க்கா²ய படிபதா³ய கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞாய நிய்யாதி, தி³ட்டி²சரிதோ பன முதி³ந்த்³ரியோ ஸுகா²ய படிபதா³ய த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞாய நிய்யாதி, திக்கி²ந்த்³ரியோ ஸுகா²ய படிபதா³ய கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞாய நிய்யாதி. இதி இமாஸு படிபதா³ஸு யதா²ரஹம் டி²தேஹி தண்ஹாசரிததி³ட்டி²சரிதேஹி சத்தாரோ ஆஹாரா தப்படிப³ந்த⁴ச²ந்த³ராக³ப்பஹானேன பஹாதப்³பா³. சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னே பா⁴வேத்வா சத்தாரோ விபல்லாஸா த³ட்ட²ப்³பா³தி ஸப்³போ³ யதா²வுத்தனயோ அனுக³ந்தப்³போ³.

தத்தா²யம் பாளி – தத்த² யே தி³ட்டி²சரிதா ஸத்தா, தே காமேஸு தோ³ஸதி³ட்டீ², ந ச யே காமேஸு அனுஸயா ஸமூஹதா, தே அத்தகிலமதா²னுயோக³மனுயுத்தா விஹரந்தி. தேஸம் ஸத்தா² வா த⁴ம்மம் தே³ஸேதி அஞ்ஞதரோ வா க³ருட்டா²னியோ ஸப்³ரஹ்மசாரீ ‘‘காமேஹி நத்தி² அத்தோ²’’தி, தே ச புப்³பே³யேவ காமேஹி அனத்தி²கா, இதி காமே அப்பகஸிரேன படினிஸ்ஸஜ்ஜந்தி, தே சேதஸிகேன து³க்கே²ன அனஜ்ஜோ²ஸிதா. தேன வுச்சதி ‘‘ஸுகா² படிபதா³’’தி. யே பன தண்ஹாசரிதா ஸத்தா, தே காமேஸு அஜ்ஜோ²ஸிதா, தேஸம் ஸத்தா² வா த⁴ம்மம் தே³ஸேதி அஞ்ஞதரோ வா பி⁴க்கு² ‘‘காமேஹி நத்தி² அத்தோ²’’தி, தே பியரூபம் து³க்கே²ன படினிஸ்ஸஜ்ஜந்தி. தேன வுச்சதி ‘‘து³க்கா² படிபதா³’’தி. இதி இமே ஸப்³பே³ ஸத்தா த்³வீஸு படிபதா³ஸு ஸமோஸரணம் க³ச்ச²ந்தி து³க்கா²யஞ்ச ஸுகா²யஞ்ச.

தத்த² யே தி³ட்டி²சரிதா ஸத்தா, தே த்³விதா⁴ திக்கி²ந்த்³ரியா ச முதி³ந்த்³ரியா ச. தத்த² யே தி³ட்டி²சரிதா ஸத்தா திக்கி²ந்த்³ரியா, தே ஸுகே²ன படினிஸ்ஸஜ்ஜந்தி, கி²ப்பஞ்ச அபி⁴ஸமேந்தி. தேன வுச்சதி – ‘‘ஸுகா² படிபதா³ கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞா’’தி. தத்த² யே தி³ட்டி²சரிதா ஸத்தா முதி³ந்த்³ரியா பட²மம் திக்கி²ந்த்³ரியம் உபாதா³ய த³ந்த⁴தரம் அபி⁴ஸமேந்தி, தே ஸுகே²ன படினிஸ்ஸஜ்ஜந்தி, த³ந்த⁴ஞ்ச அபி⁴ஸமேந்தி. தேன வுச்சதி – ‘‘ஸுகா² படிபதா³ த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா’’தி. தத்த² தண்ஹாசரிதா ஸத்தா து³விதா⁴ திக்கி²ந்த்³ரியா ச முதி³ந்த்³ரியா ச. தத்த² யே தண்ஹாசரிதா ஸத்தா திக்கி²ந்த்³ரியா, தே து³க்கே²ன படினிஸ்ஸஜ்ஜந்தி, கி²ப்பஞ்ச அபி⁴ஸமேந்தி. தேன வுச்சதி – ‘‘து³க்கா² படிபதா³ கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞா’’தி. தத்த² யே தண்ஹாசரிதா ஸத்தா முதி³ந்த்³ரியா பட²மம் திக்கி²ந்த்³ரியம் உபாதா³ய த³ந்த⁴தரம் அபி⁴ஸமேந்தி, தே து³க்கே²ன படினிஸ்ஸஜ்ஜந்தி, த³ந்த⁴ஞ்ச அபி⁴ஸமேந்தி. தேன வுச்சதி – ‘‘து³க்கா² படிபதா³ த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா’’தி. இமா சதஸ்ஸோ படிபதா³யோ அபஞ்சமா அச²ட்டா². யே ஹி கேசி நிப்³பு³தா நிப்³பா³யந்தி நிப்³பா³யிஸ்ஸந்தி வா இமாஹி சதூஹி படிபதா³ஹி அனஞ்ஞாஹி, அயம் படிபதா³ சதுக்கமக்³கே³ன கிலேஸே நித்³தி³ஸதி. யா சதுக்கமக்³கே³ன அரியத⁴ம்மேஸு நித்³தி³ஸிதப்³பா³, அயம் வுச்சதி ஸீஹவிக்கீளிதோ நாம நயோ.

தத்ரிமே சத்தாரோ ஆஹாரா, சத்தாரோ விபல்லாஸா உபாதா³னா யோகா³ க³ந்தா² ஆஸவா ஓகா⁴ ஸல்லா விஞ்ஞாணட்டி²தியோ அக³திக³மனானீதி ஏவம் இமானி ஸப்³பா³னி த³ஸ பதா³னி. அயம் ஸுத்தஸ்ஸ ஸம்ஸந்த³னா.

சத்தாரோ ஆஹாரா, தத்த² யோ ச கப³ளீகாரோ ஆஹாரோ, யோ ச ப²ஸ்ஸோ ஆஹாரோ, இமே தண்ஹாசரிதேன பஹாதப்³பா³. தத்த² யோ ச மனோஸஞ்சேதனாஹாரோ, யோ ச விஞ்ஞாணாஹாரோ, இமே தி³ட்டி²சரிதேன பஹாதப்³பா³.

தத்த² பட²மோ ஆஹாரோ பட²மோ விபல்லாஸோ, து³தியோ ஆஹாரோ து³தியோ விபல்லாஸோ, ததியோ ஆஹாரோ ததியோ விபல்லாஸோ, சதுத்தோ² ஆஹாரோ சதுத்தோ² விபல்லாஸோ, இமே சத்தாரோ விபல்லாஸா அபஞ்சமா அச²ட்டா². இத³ஞ்ச பமாணா சத்தாரோ ஆஹாரா.

தத்த² பட²மே விபல்லாஸே டி²தோ காமே உபாதி³யதி, இத³ம் காமுபாதா³னம். து³தியே விபல்லாஸே டி²தோ அனாக³தம் ப⁴வம் உபாதி³யதி, இத³ம் ஸீலப்³ப³துபாதா³னம். ததியே விபல்லாஸே டி²தோ விபரீததி³ட்டி²ம் உபாதி³யதி, இத³ம் தி³ட்டு²பாதா³னம். சதுத்தே² விபல்லாஸே டி²தோ க²ந்தே⁴ அத்ததோ உபாதி³யதி, இத³ம் அத்தவாது³பாதா³னம்.

தத்த² காமுபாதா³னே டி²தோ காமே அபி⁴ஜ்ஜா²ய க³ந்த²தி, அயம் அபி⁴ஜ்ஜா²காயக³ந்தோ². ஸீலப்³ப³துபாதா³னே டி²தோ ப்³யாபாத³ம் க³ந்த²தி, அயம் ப்³யாபாத³காயக³ந்தோ². தி³ட்டு²பாதா³னே டி²தோ பராமாஸம் க³ந்த²தி, அயம் பராமாஸகாயக³ந்தோ². அத்தவாது³பாதா³னே டி²தோ பபஞ்சேந்தோ க³ந்த²தி, அயம் இத³ம்ஸச்சாபி⁴னிவேஸகாயக³ந்தோ².

தஸ்ஸ க³ந்த²க³ந்தி²தா கிலேஸா ஆஸவந்தி. கிம் பன வுச்சதி ஆஸவந்தீதி? விப்படிஸாரா. யே விப்படிஸாரா, தே அனுஸயா. தத்த² அபி⁴ஜ்ஜா²காயக³ந்தே²ன காமாஸவோ, ப்³யாபாத³காயக³ந்தே²ன ப⁴வாஸவோ, பராமாஸகாயக³ந்தே²ன தி³ட்டா²ஸவோ, இத³ம்ஸச்சாபி⁴னிவேஸகாயக³ந்தே²ன அவிஜ்ஜாஸவோ.

தே சத்தாரோ ஆஸவா வேபுல்லம் க³தா ஓகா⁴ ஹோந்தி, தேன வுச்சந்தி ‘‘ஓகா⁴’’தி. தத்த² காமாஸவோ காமோகோ⁴, ப⁴வாஸவோ ப⁴வோகோ⁴, அவிஜ்ஜாஸவோ அவிஜ்ஜோகோ⁴, தி³ட்டா²ஸவோ தி³ட்டோ²கோ⁴.

தே சத்தாரோ ஓகா⁴ ஆஸயமனுபவிட்டா² அனுஸயஸஹக³தா வுச்சந்தி ஸல்லாதி ஹத³யமாஹச்ச திட்ட²ந்தி. தத்த² காமோகோ⁴ ராக³ஸல்லம், ப⁴வோகோ⁴ தோ³ஸஸல்லம், அவிஜ்ஜோகோ⁴ மோஹஸல்லம், தி³ட்டோ²கோ⁴ தி³ட்டி²ஸல்லம்.

இமேஹி சதூஹி ஸல்லேஹி பரியாதி³ன்னம் விஞ்ஞாணம் சதூஸு த⁴ம்மேஸு திட்ட²தி ரூபே வேத³னாய ஸஞ்ஞாய ஸங்கா²ரேஸு. இமா சதஸ்ஸோ விஞ்ஞாணட்டி²தியோ. தத்த² ராக³ஸல்லேன நந்தூ³பஸேசனம் ரூபூபக³ம் விஞ்ஞாணம் திட்ட²தி. தோ³ஸஸல்லேன வேத³னூபக³ம். மோஹஸல்லேன ஸஞ்ஞூபக³ம். தி³ட்டி²ஸல்லேன நந்தூ³பஸேசனம் ஸங்கா²ரூபக³ம் விஞ்ஞாணம் திட்ட²தி.

சதூஹி விஞ்ஞாணட்டி²தீஹி சதுப்³பி³த⁴ம் அக³திம் க³ச்ச²ந்தி ச²ந்தா³ தோ³ஸா ப⁴யா மோஹா. ராகே³ன ச²ந்தா³ அக³திம் க³ச்ச²தி, தோ³ஸேன தோ³ஸா அக³திம் க³ச்ச²தி, மோஹேன மோஹா அக³திம் க³ச்ச²தி, தி³ட்டி²யா ப⁴யா அக³திம் க³ச்ச²தி, இதி இமானி ச கம்மானி இமே ச கிலேஸா அயம் ஸம்ஸாரஹேது.

தத்தி²மா சதஸ்ஸோ தி³ஸா கப³ளீகாரோ ஆஹாரோ ‘‘அஸுபே⁴ ஸுப⁴’’ந்தி விபல்லாஸோ காமுபாதா³னம் காமயோகோ³ அபி⁴ஜ்ஜா²காயக³ந்தோ² காமாஸவோ காமோகோ⁴ ராக³ஸல்லம் ரூபூபகா³ விஞ்ஞாணட்டி²தி ச²ந்தா³ அக³திக³மனம், அயம் பட²மா தி³ஸா.

ப²ஸ்ஸோ ஆஹாரோ ‘‘து³க்கே² ஸுக²’’ந்தி விபல்லாஸோ ஸீலப்³ப³துபாதா³னம் ப⁴வயோகோ³ ப்³யாபாத³காயக³ந்தோ² ப⁴வாஸவோ ப⁴வோகோ⁴ தோ³ஸஸல்லம் வேத³னூபகா³ விஞ்ஞாணட்டி²தி தோ³ஸா அக³திக³மனம், அயம் து³தியா தி³ஸா.

மனோஸஞ்சேதனாஹாரோ ‘‘அனத்தனி அத்தா’’தி விபல்லாஸோ தி³ட்டு²பாதா³னம் தி³ட்டி²யோகோ³ பராமாஸகாயக³ந்தோ² தி³ட்டா²ஸவோ தி³ட்டோ²கோ⁴ தி³ட்டி²ஸல்லம் ஸஞ்ஞூபகா³ விஞ்ஞாணட்டி²தி ப⁴யா அக³திக³மனம், அயம் ததியா தி³ஸா.

விஞ்ஞாணாஹாரோ ‘‘அனிச்சே நிச்ச’’ந்தி விபல்லாஸோ அத்தவாது³பாதா³னம் அவிஜ்ஜாயோகோ³ இத³ம்ஸச்சாபி⁴னிவேஸோகாயக³ந்தோ² அவிஜ்ஜாஸவோ அவிஜ்ஜோகோ⁴ மோஹஸல்லம் ஸங்கா²ரூபகா³ விஞ்ஞாணட்டி²தி மோஹா அக³திக³மனம், அயம் சதுத்தீ² தி³ஸா. இதி இமேஸம் த³ஸன்னம் ஸுத்தானம் பட²மேன பதே³ன பட²மாய தி³ஸாய ஆலோகனம், து³தியேன பதே³ன து³தியாய தி³ஸாய, ததியேன பதே³ன ததியாய தி³ஸாய, சதுத்தே²ன பதே³ன சதுத்தி²யா தி³ஸாய ஆலோகனம், அயம் வுச்சதி தி³ஸா ஆலோகனா. இமினா நயேன ஸப்³பே³ கிலேஸா சதூஸு பதே³ஸு பக்கி²பிதப்³பா³. அயம் அகுஸலபக்கோ².

சதஸ்ஸோ படிபதா³, சத்தாரி ஜா²னானி, சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா, சத்தாரோ விஹாரா தி³ப்³போ³ ப்³ரஹ்மா அரியோ ஆனேஞ்ஜோ, சத்தாரோ ஸம்மப்பதா⁴னா, சத்தாரோ அச்ச²ரியா அப்³பு⁴தா த⁴ம்மா, சத்தாரோ அதி⁴ட்டா²னா, சத்தாரோ ஸமாத⁴யோ ச²ந்த³ஸமாதி⁴ வீரியஸமாதி⁴ சித்தஸமாதி⁴ வீமம்ஸாஸமாதி⁴, சத்தாரோ த⁴ம்மா ஸுக²பா⁴கி³யா நாஞ்ஞத்ர போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ நாஞ்ஞத்ர தபஸா நாஞ்ஞத்ர இந்த்³ரியஸம்வரா நாஞ்ஞத்ர ஸப்³ப³னிஸ்ஸக்³கா³, சத்தாரி அப்பமாணானி.

தத்த² து³க்கா² படிபதா³ த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா பா⁴வியமானா ப³ஹுலீகரியமானா பட²மம் ஜா²னம் பரிபூரேதி, பட²மம் ஜா²னம் பரிபுண்ணம் பட²மம் ஸதிபட்டா²னம் பரிபூரேதி, பட²மம் ஸதிபட்டா²னம் பரிபுண்ணம் பட²மம் விஹாரம் பரிபூரேதி, பட²மோ விஹாரோ பரிபுண்ணோ பட²மம் ஸம்மப்பதா⁴னம் பரிபூரேதி, பட²மம் ஸம்மப்பதா⁴னம் பரிபுண்ணம் பட²மம் அச்ச²ரியம் அப்³பு⁴தம் த⁴ம்மம் பரிபூரேதி, பட²மோ அச்ச²ரியோ அப்³பு⁴தோ த⁴ம்மோ பரிபுண்ணோ பட²மம் அதி⁴ட்டா²னம் பரிபூரேதி, பட²மம் அதி⁴ட்டா²னம் பரிபுண்ணம் ச²ந்த³ஸமாதி⁴ம் பரிபூரேதி, ச²ந்த³ஸமாதி⁴ பரிபுண்ணோ இந்த்³ரியஸம்வரம் பரிபூரேதி, இந்த்³ரியஸம்வரோ பரிபுண்ணோ பட²மம் அப்பமாணம் பரிபூரேதி. ஏவம் யாவ ஸப்³ப³னிஸ்ஸக்³கா³ சதுத்த²ம் அப்பமாணம் பரிபூரேதி.

தத்த² பட²மா ச படிபதா³ பட²மஞ்ச ஜா²னம் பட²மஞ்ச ஸதிபட்டா²னம் தி³ப்³போ³ ச விஹாரோ பட²மஞ்ச ஸம்மப்பதா⁴னம் பட²மோ ச அச்ச²ரியோ அப்³பு⁴தோ த⁴ம்மோ ஸச்சாதி⁴ட்டா²னஞ்ச ச²ந்த³ஸமாதி⁴ ச இந்த்³ரியஸம்வரோ ச மேத்தா ச அப்பமாணம். அயம் பட²மா தி³ஸா.

து³தியா ச படிபதா³ கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞா து³தியஞ்ச ஜா²னம் து³தியஞ்ச ஸதிபட்டா²னம் ப்³ரஹ்மா ச விஹாரோ து³தியஞ்ச ஸம்மப்பதா⁴னம் து³தியோ ச அச்ச²ரியோ அப்³பு⁴தோ த⁴ம்மோ சாகா³தி⁴ட்டா²னஞ்ச சித்தஸமாதி⁴ ச தபோ ச கருணா ச அப்பமாணம். அயம் து³தியா தி³ஸா.

ததியா ச படிபதா³ த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா ததியஞ்ச ஜா²னம் ததியஞ்ச ஸதிபட்டா²னம் அரியோ ச விஹாரோ ததியஞ்ச ஸம்மப்பதா⁴னம் ததியோ ச அச்ச²ரியோ அப்³பு⁴தோ த⁴ம்மோ ஸச்சாதி⁴ட்டா²னஞ்ச வீரியஸமாதி⁴ ச போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ ச முதி³தா ச அப்பமாணம். அயம் ததியா தி³ஸா.

சதுத்தீ² ச படிபதா³ கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞா சதுத்த²ஞ்ச ஜா²னம் சதுத்த²ஞ்ச ஸதிபட்டா²னம் ஆனேஞ்ஜோ ச விஹாரோ சதுத்த²ஞ்ச ஸம்மப்பதா⁴னம் சதுத்தோ² ச அச்ச²ரியோ அப்³பு⁴தோ த⁴ம்மோ உபஸமாதி⁴ட்டா²னஞ்ச வீமம்ஸாஸமாதி⁴ ச ஸப்³ப³னிஸ்ஸக்³கோ³ ச உபேக்கா² ச அப்பமாணம். அயம் சதுத்தீ² தி³ஸா. இமாஸம் சதுன்னம் தி³ஸானம் யா ஆலோகனா, அயம் வுச்சதி தி³ஸாலோசனோ நாம நயோ.

தத்தா²யம் யோஜனா – சத்தாரோ ச ஆஹாரா, சதஸ்ஸோ ச படிபதா³, சத்தாரோ ச விபல்லாஸா, சத்தாரோ ச ஸதிபட்டா²னா, சத்தாரி ச உபாதா³னானி, சத்தாரி ச ஜா²னானி, சத்தாரோ ச யோகா³, சத்தாரோ ச விஹாரா, சத்தாரோ ச க³ந்தா², சத்தாரோ ச ஸம்மப்பதா⁴னா, சத்தாரோ ச ஆஸவா, சத்தாரோ ச அச்ச²ரியா அப்³பு⁴தா த⁴ம்மா, சத்தாரோ ச ஓகா⁴, சத்தாரி ச அதி⁴ட்டா²னானி, சத்தாரி ச ஸல்லானி, சத்தாரோ ச ஸமாத⁴யோ, சதஸ்ஸோ ச விஞ்ஞாணட்டி²தியோ, சத்தாரோ ச ஸுக²பா⁴கி³யா த⁴ம்மா, சத்தாரி ச அக³திக³மனானி சத்தாரி ச அப்பமாணானி. இதி குஸலாகுஸலானம் பக்க²படிபக்க²வஸேன யோஜனா. அயம் ஸீஹவிக்கீளிதே தி³ஸாலோசனோ நயோ.

தஸ்ஸ சத்தாரி ஸாமஞ்ஞப²லானி பரியோஸானம், தத்த² பட²மாய தி³ஸாய ஸோதாபத்திப²லம் பரியோஸானம், து³தியாய ஸகதா³கா³மிப²லம், ததியாய அனாகா³மிப²லம், சதுத்தி²யா அரஹத்தப²லம் பரியோஸானந்தி.

தத்த² கதமோ திபுக்க²லனயோ? படிபதா³விபா⁴கே³ன சதூஸு புக்³க³லேஸு யோ ஸுகா²ய படிபதா³ய கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞாய நிய்யாதி, அயம் உக்³க⁴டிதஞ்ஞூ. யோ ஸுகா²ய வா படிபதா³ய, த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞாய, து³க்கா²ய வா படிபதா³ய கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞாய நிய்யாதி, அயம் விபஞ்சிதஞ்ஞூ. யோ து³க்கா²ய படிபதா³ய த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞாய நிய்யாதி, அயம் நேய்யோ. இதி சத்தாரோ ஹுத்வா தயோ ஹோந்தி. தத்த² உக்³க⁴டிதஞ்ஞுஸ்ஸ ஸமத²புப்³ப³ங்க³மா விபஸ்ஸனா ஸப்பாயா. நேய்யஸ்ஸ விபஸ்ஸனாபுப்³ப³ங்க³மோ ஸமதோ², விபஞ்சிதஞ்ஞுஸ்ஸ ஸமத²விபஸ்ஸனா யுக³னத்³தா⁴. உக்³க⁴டிதஞ்ஞுஸ்ஸ முது³கா தே³ஸனா, நேய்யஸ்ஸ திக்கா² தே³ஸனா, விபஞ்சிதஞ்ஞுஸ்ஸ திக்க²முது³கா தே³ஸனா.

உக்³க⁴டிதஞ்ஞுஸ்ஸ அதி⁴பஞ்ஞாஸிக்கா², விபஞ்சிதஞ்ஞுஸ்ஸ அதி⁴சித்தஸிக்கா² ச அதி⁴பஞ்ஞாஸிக்கா² ச, நேய்யஸ்ஸ அதி⁴ஸீலஸிக்கா² ச அதி⁴சித்தஸிக்கா² ச அதி⁴பஞ்ஞாஸிக்கா² ச. இதி இமேஸம் புக்³க³லானம் சதூஹி படிபதா³ஹி நிய்யானம்.

தத்தா²யம் ஸம்கிலேஸபக்கோ², தீணி அகுஸலமூலானி, தயோ ப²ஸ்ஸா, திஸ்ஸோ வேத³னா, தயோ உபவிசாரா, தயோ கிலேஸா, தயோ விதக்கா, தயோ பரிளாஹா, தீணி ஸங்க²தலக்க²ணானி, திஸ்ஸோ து³க்க²தா.

தீணி அகுஸலமூலானீதி லோபோ⁴ அகுஸலமூலம், தோ³ஸோ அகுஸலமூலம், மோஹோ அகுஸலமூலம். தயோ ப²ஸ்ஸாதி ஸுக²வேத³னீயோ ப²ஸ்ஸோ, து³க்க²வேத³னீயோ ப²ஸ்ஸோ, அது³க்க²மஸுக²வேத³னீயோ ப²ஸ்ஸோ. திஸ்ஸோ வேத³னாதி ஸுகா² வேத³னா, து³க்கா² வேத³னா, அது³க்க²மஸுகா² வேத³னா. தயோ உபவிசாராதி ஸோமனஸ்ஸூபவிசாரோ, தோ³மனஸ்ஸூபவிசாரோ, உபேக்கூ²பவிசாரோ. தயோ கிலேஸாதி லோபோ⁴, தோ³ஸோ, மோஹோ. தயோ விதக்காதி காமவிதக்கோ, ப்³யாபாத³விதக்கோ, விஹிம்ஸாவிதக்கோ. தயோ பரிளாஹாதி ராக³ஜோ, தோ³ஸஜோ, மோஹஜோ. தீணி ஸங்க²தலக்க²ணானீதி உப்பாதோ³, டி²தி, வயோ. திஸ்ஸோ து³க்க²தாதி து³க்க²து³க்க²தா, விபரிணாமது³க்க²தா, ஸங்கா²ரது³க்க²தா.

தத்த² லோபோ⁴ அகுஸலமூலம் மனாபிகேன ஆரம்மணேன ஸமுட்ட²ஹதி. ததே³வ மனாபிகாரம்மணம் படிச்ச உப்பஜ்ஜதி ஸுக²வேத³னீயோ ப²ஸ்ஸோ, ஸுக²வேத³னீயம் ப²ஸ்ஸம் படிச்ச உப்பஜ்ஜதி ஸுகா² வேத³னா, ஸுக²ம் வேத³னம் படிச்ச உப்பஜ்ஜதி ஸோமனஸ்ஸூபவிசாரோ, ஸோமனஸ்ஸூபவிசாரம் படிச்ச உப்பஜ்ஜதி ராகோ³, ராக³ம் படிச்ச உப்பஜ்ஜதி காமவிதக்கோ, காமவிதக்கம் படிச்ச உப்பஜ்ஜதி ராக³ஜோ பரிளாஹோ, ராக³ஜம் பரிளாஹம் படிச்ச உப்பஜ்ஜதி உப்பாதோ³ ஸங்க²தலக்க²ணம், உப்பாத³ம் ஸங்க²தலக்க²ணம் படிச்ச உப்பஜ்ஜதி விபரிணாமது³க்க²தா.

தோ³ஸோ அகுஸலமூலம் அமனாபிகேன ஆரம்மணேன ஸமுட்ட²ஹதி. ததே³வ அமனாபிகாரம்மணம் படிச்ச உப்பஜ்ஜதி து³க்க²வேத³னீயோ ப²ஸ்ஸோ, து³க்க²வேத³னீயம் ப²ஸ்ஸம் படிச்ச உப்பஜ்ஜதி து³க்கா² வேத³னா, து³க்க²ம் வேத³னம் படிச்ச உப்பஜ்ஜதி தோ³மனஸ்ஸூபவிசாரோ, தோ³மனஸ்ஸூபவிசாரம் படிச்ச உப்பஜ்ஜதி தோ³ஸோ, தோ³ஸம் படிச்ச உப்பஜ்ஜதி ப்³யாபாத³விதக்கோ, ப்³யாபாத³விதக்கம் படிச்ச உப்பஜ்ஜதி தோ³ஸஜோ பரிளாஹோ, தோ³ஸஜம் பரிளாஹம் படிச்ச உப்பஜ்ஜதி டி²தஸ்ஸ அஞ்ஞத²த்தம் ஸங்க²தலக்க²ணம், டி²தஸ்ஸ அஞ்ஞத²த்தம் ஸங்க²தலக்க²ணம் படிச்ச உப்பஜ்ஜதி து³க்க²து³க்க²தா.

மோஹோ அகுஸலமூலம் உபேக்கா²டா²னியம் ஆரம்மணேன ஸமுட்ட²ஹதி. ததே³வ உபேக்கா²டா²னியம் ஆரம்மணம் படிச்ச உப்பஜ்ஜதி அது³க்க²மஸுக²வேத³னீயோ ப²ஸ்ஸோ, அது³க்க²மஸுக²வேத³னீயம் ப²ஸ்ஸம் படிச்ச உப்பஜ்ஜதி அது³க்க²மஸுகா² வேத³னா, அது³க்க²மஸுக²ம் வேத³னம் படிச்ச உப்பஜ்ஜதி உபேக்கூ²பவிசாரோ, உபேக்கூ²பவிசாரம் படிச்ச உப்பஜ்ஜதி மோஹோ, மோஹம் படிச்ச உப்பஜ்ஜதி விஹிம்ஸாவிதக்கோ, விஹிம்ஸாவிதக்கம் படிச்ச உப்பஜ்ஜதி மோஹஜோ பரிளாஹோ, மோஹஜம் பரிளாஹம் படிச்ச உப்பஜ்ஜதி வயோ ஸங்க²தலக்க²ணம், வயம் ஸங்க²தலக்க²ணம் படிச்ச உப்பஜ்ஜதி ஸங்கா²ரது³க்க²தா. இதி அயம் தீஹி ஆகாரேஹி கிலேஸானம் நித்³தே³ஸோ. யோ கோசி அகுஸலபக்கோ², ஸப்³போ³ ஸோ தீஸு அகுஸலமூலேஸு ஸமோஸரதீதி.

தத்த² கதமோ குஸலபக்கோ²? தீணி குஸலமூலானி அலோபோ⁴, அதோ³ஸோ, அமோஹோ. திஸ்ஸோ பஞ்ஞா ஸுதமயீ, சிந்தாமயீ, பா⁴வனாமயீ. தயோ ஸமாதீ⁴ ஸவிதக்கஸவிசாரோ, அவிதக்கவிசாரமத்தோ, அவிதக்கஅவிசாரோ. திஸ்ஸோ ஸிக்கா² அதி⁴ஸீலஸிக்கா², அதி⁴சித்தஸிக்கா², அதி⁴பஞ்ஞாஸிக்கா². தீணி நிமித்தானி ஸமத²னிமித்தம், பக்³க³ஹனிமித்தம், உபேக்கா²னிமித்தம். தயோ விதக்கா நேக்க²ம்மவிதக்கோ, அப்³யாபாத³விதக்கோ, அவிஹிம்ஸாவிதக்கோ. தீணி இந்த்³ரியானி அனஞ்ஞாதஞ்ஞஸ்ஸாமீதிந்த்³ரியம், அஞ்ஞிந்த்³ரியம், அஞ்ஞாதாவிந்த்³ரியம். தயோ உபவிசாரா நேக்க²ம்மூபவிசாரோ, அப்³யாபாதூ³பவிசாரோ, அவிஹிம்ஸூபவிசாரோ திஸ்ஸோ ஏஸனா காமேஸனா, ப⁴வேஸனா, ப்³ரஹ்மசரியேஸனா. தயோ க²ந்தா⁴ ஸீலக்க²ந்தோ⁴, ஸமாதி⁴க்க²ந்தோ⁴, பஞ்ஞாக்க²ந்தோ⁴.

தத்த² அலோபோ⁴ குஸலமூலம் ஸுதமயிபஞ்ஞம் பரிபூரேதி. ஸுதமயி பஞ்ஞா பரிபுண்ணா ஸவிதக்கஸவிசாரம் ஸமாதி⁴ம் பரிபூரேதி, ஸவிதக்கஸவிசாரோ ஸமாதி⁴ பரிபுண்ணோ அதி⁴ஸீலஸிக்க²ம் பரிபூரேதி, அதி⁴ஸீலஸிக்கா² பரிபுண்ணா ஸமத²னிமித்தம் பரிபூரேதி, ஸமத²னிமித்தம் பரிபுண்ணம் நேக்க²ம்மவிதக்கம் பரிபூரேதி, நேக்க²ம்மவிதக்கோ பரிபுண்ணோ அனஞ்ஞாதஞ்ஞஸ்ஸாமீதிந்த்³ரியம் பரிபூரேதி, அனஞ்ஞாதஞ்ஞஸ்ஸாமீதிந்த்³ரியம் பரிபுண்ணம் நேக்க²ம்மஸிதூபவிசாரம் பரிபூரேதி, நேக்க²ம்மூபவிசாரம் பரிபுண்ணோ காமேஸனம் பஜஹதி. காமேஸனப்பஹானம் ஸீலக்க²ந்த⁴ம் பரிபூரேதி.

அதோ³ஸோ குஸலமூலம் சிந்தாமயிபஞ்ஞம் பரிபூரேதி, சிந்தாமயிபஞ்ஞா பரிபுண்ணா அவிதக்கவிசாரமத்தம் ஸமாதி⁴ம் பரிபூரேதி, அவிதக்கவிசாரமத்தோ ஸமாதி⁴ பரிபுண்ணோ அதி⁴சித்தஸிக்க²ம் பரிபூரேதி, அதி⁴சித்தஸிக்கா² பரிபுண்ணா உபேக்கா²னிமித்தம் பரிபூரேதி, உபேக்கா²னிமித்தம் பரிபுண்ணம் அப்³யாபாத³விதக்கம் பரிபூரேதி, அப்³யாபாத³விதக்கோ பரிபுண்ணோ அஞ்ஞிந்த்³ரியம் பரிபூரேதி, அஞ்ஞிந்த்³ரியம் பரிபுண்ணம் அப்³யாபாதூ³பவிசாரம் பரிபூரேதி, அப்³யாபாதூ³பவிசாரோ பரிபுண்ணோ ப⁴வேஸனம் பஜஹதி, ப⁴வேஸனப்பஹானம் ஸமாதி⁴க்க²ந்த⁴ம் பரிபூரேதி.

அமோஹோ குஸலமூலம் பா⁴வனாமயிபஞ்ஞம் பரிபூரேதி, பா⁴வனாமயிபஞ்ஞா பரிபுண்ணா அவிதக்கஅவிசாரம் ஸமாதி⁴ம் பரிபூரேதி, அவிதக்கஅவிசாரோ ஸமாதி⁴ பரிபுண்ணோ அதி⁴பஞ்ஞாஸிக்க²ம் பரிபூரேதி, அதி⁴பஞ்ஞாஸிக்கா² பரிபுண்ணா பக்³க³ஹனிமித்தம் பரிபூரேதி, பக்³க³ஹனிமித்தம் பரிபுண்ணம் அவிஹிம்ஸாவிதக்கம் பரிபூரேதி, அவிஹிம்ஸாவிதக்கோ பரிபுண்ணோ அஞ்ஞாதாவிந்த்³ரியம் பரிபூரேதி, அஞ்ஞாதாவிந்த்³ரியம் பரிபுண்ணம் அவிஹிம்ஸூபவிசாரம் பரிபூரேதி, அவிஹிம்ஸூபவிசாரோ பரிபுண்ணோ ப்³ரஹ்மசரியேஸனம் பரிபூரேதி, ப்³ரஹ்மசரியேஸனா பரிபுண்ணா பஞ்ஞாக்க²ந்த⁴ம் பரிபூரேதி.

இதி இமே தயோ த⁴ம்மா அகுஸலபக்கி²கா குஸலபக்கி²கா ச திகனித்³தே³ஸேஹி நித்³தி³ட்டா² திபுக்க²லனயஸ்ஸ தி³ஸா நாம. தஸ்ஸ பரியோஸானம் தயோ விமோக்கா² அப்பணிஹிதோ ஸுஞ்ஞதோ அனிமித்தோ, அயம் திபுக்க²லோ நாம து³தியோ நயோ.

தத்த² யே இமே தயோ புக்³க³லா உக்³க⁴டிதஞ்ஞூ விபஞ்சிதஞ்ஞூ நேய்யோதி இமேஸம் திண்ணம் புக்³க³லானம் த்³வே புக்³க³லா ஸுகா²ய படிபதா³ய கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞாய, ஸுகா²ய படிபதா³ய த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞாய ச நிய்யந்தி, த்³வேயேவ புக்³க³லா து³க்கா²ய படிபதா³ய கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞாய, து³க்கா²ய படிபதா³ய த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞாய ச நிய்யந்தி, இமே சத்தாரோ. தே விஸேஸேன த்³வே ஹோந்தி தி³ட்டி²சரிதோ ச தண்ஹாசரிதோ ச. இமே சத்தாரோ ஹுத்வா தயோ ஹோந்தி, தயோ ஹுத்வா த்³வே ஹோந்தி. இமேஸம் த்³வின்னம் புக்³க³லானம் அயம் ஸம்கிலேஸோ – அவிஜ்ஜா ச தண்ஹா ச அஹிரீகஞ்ச அனோத்தப்பஞ்ச அஸதி ச அஸம்பஜஞ்ஞஞ்ச நீவரணானி ச ஸம்யோஜனானி ச அஜ்ஜோ²ஸானஞ்ச அபி⁴னிவேஸோ ச அஹம்காரோ ச மமம்காரோ ச அஸ்ஸத்³தி⁴யஞ்ச தோ³வசஸ்ஸதா ச கோஸஜ்ஜஞ்ச அயோனிஸோமனஸிகாரோ ச விசிகிச்சா² ச அவிஜ்ஜா ச அஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸவனஞ்ச அஸமாபத்தி ச.

தத்த² அவிஜ்ஜா ச அஹிரீகஞ்ச அஸதி ச நீவரணானி ச அஜ்ஜோ²ஸானஞ்ச அஹம்காரோ ச அஸ்ஸத்³தி⁴யஞ்ச கோஸஜ்ஜஞ்ச விசிகிச்சா² ச அஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸவனஞ்ச, அயம் ஏகா தி³ஸா.

தண்ஹா ச அனோத்தப்பஞ்ச அஸம்பஜஞ்ஞஞ்ச ஸம்யோஜனானி ச அபி⁴னிவேஸோ ச மமம்காரோ ச தோ³வசஸ்ஸதா ச அயோனிஸோமனஸிகாரோ ச அவிஜ்ஜா ச அஸமாபத்தி ச, அயம் து³தியா தி³ஸா. த³ஸன்னம் து³கானம் த³ஸ பதா³னி பட²மா தி³ஸாதி காதப்³பா³னி. ஸம்கி²த்தேன அத்த²ம் ஞாபேந்தி படிபக்கே² கண்ஹபக்க²ஸ்ஸ த³ஸன்னம் து³கானம் த³ஸ பதா³னி து³தியகானி, அயம் து³தியா தி³ஸா.

தத்த² கதமோ குஸலபக்கோ²? ஸமதோ² ச விபஸ்ஸனா ச விஜ்ஜா ச சரணஞ்ச ஸதி ச ஸம்பஜஞ்ஞஞ்ச ஹிரீ ச ஓத்தப்பஞ்ச அஹம்காரப்பஹானஞ்ச மமம்காரப்பஹானஞ்ச ஸம்மாவாயாமோ ச யோனிஸோமனஸிகாரோ ச ஸம்மாஸதி ச ஸம்மாஸமாதி⁴ ச பஞ்ஞா ச நிப்³பி³தா³ ச ஸமாபத்தி ச ஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸவனஞ்ச ஸோமனஸ்ஸஞ்ச த⁴ம்மானுத⁴ம்மபடிபத்தி ச.

த³ஸன்னம் து³கானம் ஸமதா²தீ³னி ஸோமனஸ்ஸபரியோஸானானி பட²மானி த³ஸ பதா³னி பட²மா தி³ஸா, விபஸ்ஸனாதீ³னி த⁴ம்மானுத⁴ம்மபடிபத்திபரியோஸானானி து³தியானி த³ஸ பதா³னி து³தியா தி³ஸா. இதி அகுஸலபக்கே² குஸலபக்கே² ச நந்தி³யாவட்டஸ்ஸ நயஸ்ஸ சதஸ்ஸோ தி³ஸா.

தாஸு குஸலபக்கே² ஸமதா²தீ³ஹி அகுஸலபக்கே² தண்ஹாத³யோ பஹானம் க³ச்ச²ந்தி, தேஸம் பஹானா ராக³விராகா³ சேதோவிமுத்தி, குஸலபக்கே² விபஸ்ஸனாதீ³ஹி அகுஸலபக்கே² அவிஜ்ஜாத³யோ பஹானம் க³ச்ச²ந்தி, தேஸம் பஹானா அவிஜ்ஜாவிராகா³ பஞ்ஞாவிமுத்தி. இதி இமா த்³வே விமுத்தியோ நந்தி³யாவட்டனயே பரியோஸானம்.

தத்த² தண்ஹா அவிஜ்ஜா ஸமதோ² விபஸ்ஸனாதி சத்தாரி பதா³னி, தேஸு அட்டா²ரஸ மூலபதா³னி ஸமோஸரந்தி. கத²ம்? ஸமதோ² ச அலோபோ⁴ ச அதோ³ஸோ ச அஸுப⁴ஸஞ்ஞா ச து³க்க²ஸஞ்ஞா சாதி இமானி பஞ்ச பதா³னி ஸமத²ம் ப⁴ஜந்தி, விபஸ்ஸனா ச அமோஹோ ச அனிச்சஸஞ்ஞா ச அனத்தஸஞ்ஞா சாதி இமானி சத்தாரி பதா³னி விபஸ்ஸனம் ப⁴ஜந்தி. ஏவம் நவ பதா³னி குஸலானி த்³வீஸு பதே³ஸு ஸமோஸரந்தி. தண்ஹா ச லோபோ⁴ ச தோ³ஸோ ச ஸுப⁴ஸஞ்ஞா ச ஸுக²ஸஞ்ஞா சாதி இமானி பஞ்ச பதா³னி தண்ஹம் ப⁴ஜந்தி, அவிஜ்ஜா ச மோஹோ ச நிச்சஸஞ்ஞா ச அத்தஸஞ்ஞா சாதி இமானி சத்தாரி பதா³னி அவிஜ்ஜம் ப⁴ஜந்தி. ஏவம் நவ பதா³னி அகுஸலானி த்³வீஸு பதே³ஸு ஸமோஸரந்தி. இதி திபுக்க²லோ ச ஸீஹவிக்கீளிதோ ச நந்தி³யாவட்டனயம் அனுப்பவிஸந்தி.

கத²ம் திபுக்க²லே நயே இதரே த்³வே நயா அனுப்பவிஸந்தி? விபஸ்ஸனா ச அமோஹோ ச அனிச்சஸஞ்ஞா ச அனத்தஸஞ்ஞா சாதி இமானி சத்தாரி பதா³னி அமோஹோ, ஸமதோ² ச அலோபோ⁴ ச அஸுப⁴ஸஞ்ஞா ச து³க்க²ஸஞ்ஞா சாதி இமானி சத்தாரி பதா³னி அலோபோ⁴, அதோ³ஸோ அதோ³ஸோ ஏவ. ஏவம் நவ பதா³னி குஸலானி தீஸு பதே³ஸு ஸமோஸரந்தி. தண்ஹா ச லோபோ⁴ ச ஸுப⁴ஸஞ்ஞா ச ஸுக²ஸஞ்ஞா சாதி இமானி சத்தாரி பதா³னி லோபோ⁴, அவிஜ்ஜா ச மோஹோ ச நிச்சஸஞ்ஞா ச அத்தஸஞ்ஞா சாதி இமானி சத்தாரி பதா³னி மோஹோ, தோ³ஸோ தோ³ஸோ ஏவ. ஏவம் நவ பதா³னி அகுஸலானி தீஸு பதே³ஸு ஸமோஸரந்தி. இதி திபுக்க²லே நயே இதரே த்³வே நயா அனுப்பவிஸந்தி.

கத²ம் சதூஸு பதே³ஸு அட்டா²ரஸ மூலபதா³னி ஸமோஸரந்தி? தண்ஹா ச ஸுப⁴ஸஞ்ஞா ச, அயம் பட²மோ விபல்லாஸோ. லோபோ⁴ ச ஸுக²ஸஞ்ஞா ச, அயம் து³தியோ விபல்லாஸோ. அவிஜ்ஜா ச நிச்சஸஞ்ஞா ச, அயம் ததியோ விபல்லாஸோ. மோஹோ ச அத்தஸஞ்ஞா ச, அயம் சதுத்தோ² விபல்லாஸோ. இதி நவ பதா³னி அகுஸலானி சதூஸு பதே³ஸு ஸமோஸரந்தி. ஸமதோ² ச அஸுப⁴ஸஞ்ஞா ச பட²மம் ஸதிபட்டா²னம், அலோபோ⁴ ச து³க்க²ஸஞ்ஞா ச து³தியம் ஸதிபட்டா²னம், விபஸ்ஸனா ச அனிச்சஸஞ்ஞா ச ததியம் ஸதிபட்டா²னம், அமோஹோ ச அனத்தஸஞ்ஞா ச சதுத்த²ம் ஸதிபட்டா²னம். இதி நவ பதா³னி குஸலானி சதூஸு பதே³ஸு ஸமோஸரந்தி. ஏவம் ஸீஹவிக்கீளிதனயே இதரே த்³வே நயா அனுப்பவிஸந்தி. திண்ணஞ்ஹி நயானம் யா பூ⁴மியோ கோ³சரோ, ஸோ ஏகேகம் நயம் அனுப்பவிஸதி. தஸ்மா ஏகேகஸ்ஸ நயஸ்ஸ அகுஸலே வா த⁴ம்மே விஞ்ஞாதே குஸலே வா படிபக்கோ² அன்வேஸிதப்³போ³. படிபக்க²ம் அன்வேஸித்வா ஸோ நயோ நித்³தி³ஸிதப்³போ³. தம்ஹி நயே நித்³தி³ட்டே² யதா² ஏகம்ஹி நயே இதரேஸம் நயானம் மூலபதா³னி அனுப்பவிட்டா²னி, ததோ ததோ நீஹரித்வா நித்³தி³ஸிதப்³பா³னி. ஏகேகஸ்மிஞ்ஹி நயே அட்டா²ரஸ மூலபதா³னி அனுப்பவிட்டா²னி.

தத்த² ஏகேகஸ்மிம் த⁴ம்மே விஞ்ஞாதே ஸப்³பே³ த⁴ம்மா விஞ்ஞாதா ஹோந்தி. இமேஸம் திண்ணம் நயானம் ஸீஹவிக்கீளிதஸ்ஸ நயஸ்ஸ சத்தாரி ப²லானி பரியோஸானம் பட²மாய தி³ஸாய பட²மம் ப²லம், து³தியாய தி³ஸாய து³தியம் ப²லம், ததியாய தி³ஸாய ததியம் ப²லம், சதுத்தா²ய தி³ஸாய சதுத்த²ம் ப²லம் பரியோஸானம்.

திபுக்க²லஸ்ஸ நயஸ்ஸ தயோ விமோக்கா² பரியோஸானம் பட²மாய தி³ஸாய அப்பணிஹிதோ, து³தியாய ஸுஞ்ஞதோ, ததியாய அனிமித்தோ விமோக்கோ² பரியோஸானம்.

நந்தி³யாவட்டஸ்ஸ நயஸ்ஸ த்³வே விமுத்தியோ பரியோஸானம் பட²மாய தி³ஸாய தண்ஹாவிராகா³ சேதோவிமுத்தி, து³தியாய தி³ஸாய அவிஜ்ஜாவிராகா³ பஞ்ஞாவிமுத்தி பரியோஸானம். இமேஸு தீஸு நயேஸு யா அட்டா²ரஸன்னம் பதா³னம் ஆலோசனா, அயம் தி³ஸாலோசனோ நயோ. யா ஆலோகேத்வா குஸலபக்கே² அகுஸலபக்கே² ச ‘‘அயம் த⁴ம்மோ இமம் த⁴ம்மம் ப⁴ஜதீ’’தி ஜானந்தேன ஸம்மா யோஜனா, அயம் அங்குஸோ நயோதி இமே பஞ்ச நயா.

நயஸமுட்டா²னவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.