ஸாஸனபட்டா²னவாரவண்ணனா

89. ஏவம் ஸப்³ப³தா² நயஸமுட்டா²னம் விப⁴ஜித்வா இதா³னி ஸாஸனபட்டா²னம் விப⁴ஜந்தோ யஸ்மா ஸங்க³ஹவாராதீ³ஸு மூலபதே³ஹேவ பட்டா²னம் ஸங்க³ஹேத்வா ஸரூபதோ ந த³ஸ்ஸிதம், தஸ்மா யதா² மூலபதே³ஹி பட்டா²னம் நித்³தா⁴ரேதப்³ப³ம், ஏவம் பட்டா²னதோபி மூலபதா³னி நித்³தா⁴ரேதப்³பா³னீதி த³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘அட்டா²ரஸ மூலபதா³ குஹிம் த³ட்ட²ப்³பா³? ஸாஸனபட்டா²னே’’தி ஆஹ. மூலபத³ஸாஸனபட்டா²னானஞ்ஹி அஞ்ஞமஞ்ஞஸங்க³ஹோ புப்³பே³ த³ஸ்ஸிதோ ஏவாதி. அத² ஸாஸனபட்டா²னந்தி கோ வசனத்தோ²? ஸாஸனஸ்ஸ பட்டா²னந்தி ஸாஸனபட்டா²னம், ஸாஸனம் தே³ஸனா, தஸ்ஸா வேனேய்யஜ்ஜா²ஸயானுரூபம் தேஸம் ஹிதஸுக²னிப்பா²த³னத்த²ம் பகாரேஹி டா²னம் பவத்தி ஸாஸனபட்டா²னம். இத⁴ பன தஸ்ஸ ததா²பா⁴வதீ³பனம் ‘‘ஸாஸனபட்டா²ன’’ந்தி வேதி³தப்³ப³ம். அத² வா ஸாஸனம் அதி⁴ஸீலஸிக்கா²த³யோ. தேஸம் பவத்தனுபாயபா⁴வதோ பதிட்ட²ஹந்தி ஏதேஹீதி பட்டா²னானி, ஸம்கிலேஸாதி³த⁴ம்மா. தேஸம் பவேத³னதோ தது³பசாரேன ஸுத்தானி பட்டா²னானி. தேஸம் பன ஸமூஹபா⁴வதோ அயம் பகரணப்பதே³ஸோ பட்டா²னம் நாம.

அபரோ நயோ – கேனட்டே²ன பட்டா²னம்? பட்டி²தட்டே²ன க³மனட்டே²னாதி அத்தோ². ‘‘யே தே கோ³ட்டா² பட்டி²தகா³வோ’’தி (ம. நி. 1.156) ஆக³தட்டா²னஸ்மிஞ்ஹி யேன பட்டா²னேன தே ‘‘கோ³ட்டா² பட்டி²தகா³வோ’’தி வுத்தா, தம் அத்த²தோ க³மனம் ஹோதி. இதி நாதிவித்தா²ரிதனயேஸு ஹாரனயேஸு அனிஸ்ஸங்க³க³மனஸ்ஸ தே³ஸனாஞாணஸ்ஸ ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யாதி³லோகியாதி³பே⁴தே³ஸு தது³ப⁴யவோமிஸ்ஸகபே⁴தே³ஸு ச வித்தா²ரிதனயலாப⁴தோ நிஸ்ஸங்க³வஸேன பவத்தக³மனத்தா தே ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யாத³யோ லோகியாத³யோ ச விஸும் விஸும் வோமிஸ்ஸா ச அதி⁴கரணவஸேன பட்டா²னம் நாம. தேஸம் பகாஸனதோ அயம் பகரணப்பதே³ஸோ பட்டா²னந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

‘‘ஸம்கிலேஸபா⁴கி³ய’’ந்திஆதீ³ஸு ஸம்கிலிஸ்ஸதி ஏதேனாதி ஸம்கிலேஸோ. ஸம்கிலேஸபா⁴கே³ ஸம்கிலேஸகோட்டா²ஸே பவத்தம் ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யம். வாஸனா புஞ்ஞபா⁴வனா, வாஸனாபா⁴கே³ பவத்தம் வாஸனாபா⁴கி³யம், வாஸனம் ப⁴ஜாபேதீதி வா வாஸனாபா⁴கி³யம். நிப்³பி³ஜ்ஜ²னம் லோப⁴க்க²ந்தா⁴தீ³னம் பதா³லனம் நிப்³பே³தோ⁴. நிப்³பே³த⁴பா⁴கே³ பவத்தம், நிப்³பே³த⁴ம் ப⁴ஜாபேதீதி வா நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யம். பரினிட்டி²தஸிக்கா²த⁴ம்மா அஸேக்கா², அஸேக்க²பா⁴வே பவத்தம், அஸேக்கே² ப⁴ஜாபேதீதி வா அஸேக்க²பா⁴கி³யம். தேஸு யத்த² தண்ஹாதி³ஸம்கிலேஸோ விப⁴த்தோ, இத³ம் ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யம். யத்த² தா³னாதி³புஞ்ஞகிரியவத்து² விப⁴த்தம், இத³ம் வாஸனாபா⁴கி³யம். யத்த² ஸேக்கா² ஸீலக்க²ந்தா⁴த³யோ விப⁴த்தா, இத³ம் நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யம். யத்த² பன அஸேக்கா² ஸீலக்க²ந்தா⁴த³யோ விப⁴த்தா, இத³ம் அஸேக்க²பா⁴கி³யம். இதரானி தேஸம் வோமிஸ்ஸகனயவஸேன வுத்தானி.

தானி பன ச² து³கா சத்தாரோ திகா ஏகம் சதுக்கம் அபரம்பி ஏகம் சதுக்கந்தி த்³வாத³ஸ ஹோந்தி. தேஸு சத்தாரோ து³கா த்³வே ச திகா உத்³த⁴டா, இதரே ந உத்³த⁴டா, அனுத்³த⁴ரணே காரணம் நத்தி². இமினா நயேன தேபி க³ஹேதும் ஸக்காதி பாளியம் ஸம்கி²த்தாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ததா² ஹி வக்க²தி – ‘‘இமானி சத்தாரி ஸுத்தானி, ஸாதா⁴ரணானி கதானி அட்ட² ப⁴வந்தீ’’திஆதி³. தத்த² யஸ்மா கத்த²சி ஸுத்தே தண்ஹாஸம்கிலேஸோவ நித்³தி³ஸீயதி, கத்த²சி தி³ட்டி²ஸம்கிலேஸோவ, கத்த²சி து³ச்சரிதஸம்கிலேஸோவ நித்³தி³ஸீயதி, தஸ்மா ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யம் ஸுத்தம் திதா⁴ விப⁴ஜித்வா உத்³தி³ட்ட²ம் ‘‘தண்ஹாஸம்கிலேஸபா⁴கி³யம் ஸுத்த’’ந்திஆதி³னா. ததா² வோதா³னம் நாம ஸம்கிலேஸே ஸதி ஹோதீதி வோதா³னபா⁴கி³யம் ஸுத்தம் ஸம்கிலேஸவிபா⁴கே³ன திதா⁴வ உத்³தி³ட்ட²ம் ‘‘தண்ஹாவோதா³னபா⁴கி³யம் ஸுத்த’’ந்திஆதி³னா. தம் பன அத்த²தோ வாஸனாபா⁴கி³யாதி³ ஏவ ஹோதி. அயஞ்ச நயோ கேஸுசி போத்த²கேஸு நத்தி².

‘‘தத்த² ஸம்கிலேஸோ திவிதோ⁴’’திஆதி³ ஸம்கிலேஸபடிபக்க²தோ ஸமதா²தி³னித்³தா⁴ரணவஸேன வாஸனாபா⁴கி³யாதி³ஸுத்தானம் விஸயத³ஸ்ஸனத்த²ம் ஆரத்³த⁴ம். தத்த² யதி³ ஆஸத்தி உப்பஜ்ஜதி ப⁴வேஸூதி ப⁴வேஸு ச²ந்த³ராக³ம் பஜஹிதும் அஸக்கோந்தஸ்ஸ யதி³ ப⁴வபத்த²னா உப்பஜ்ஜதி. ஏவம் ஸாயந்தி ஏவமஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ அயம் ஸமத²விபஸ்ஸனாபா⁴வனாமயம் புஞ்ஞகிரியவத்து² ப⁴வதி புஜ்ஜப⁴வப²லனிப்³ப³த்தனதோ. தத்ரூபபத்தியா ஸம்வத்ததீதி தத்ர தத்ர ப⁴வே உபபத்தியா ஸம்வத்ததி. இமானி சத்தாரி ஸுத்தானீதி இமானி ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யாதீ³னி சத்தாரி ஸுத்தானி. ஸாதா⁴ரணானி கதானீதி ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யஞ்ச வாஸனாபா⁴கி³யஞ்ச, ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யஞ்ச நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யஞ்ச, ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யஞ்ச அஸேக்க²பா⁴கி³யஞ்ச, வாஸனாபா⁴கி³யஞ்ச நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யஞ்சாதி ஏவம் பத³ந்தரஸம்யோஜனவஸேன மிஸ்ஸிதானி கதானி. அட்ட² ப⁴வந்தீதி புரிமானி சத்தாரி இமானி சத்தாரீதி ஏவம் அட்ட² ப⁴வந்தி.

தானியேவ அட்ட² ஸுத்தானி ஸாதா⁴ரணானி கதானி ஸோளஸ ப⁴வந்தீதி தானியேவ யதா²வுத்தானி அட்ட² ஸுத்தானி வாஸனாபா⁴கி³யஞ்ச அஸேக்க²பா⁴கி³யஞ்ச நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யஞ்ச, அஸேக்க²பா⁴கி³யஞ்ச ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யஞ்ச வாஸனாபா⁴கி³யஞ்ச, நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யஞ்ச ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யஞ்ச வாஸனாபா⁴கி³யஞ்ச, அஸேக்க²பா⁴கி³யஞ்ச ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யஞ்ச நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யஞ்ச, அஸேக்க²பா⁴கி³யஞ்ச வாஸனாபா⁴கி³யஞ்ச நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யஞ்ச, அஸேக்க²பா⁴கி³யஞ்ச ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யஞ்ச வாஸனாபா⁴கி³யஞ்ச, நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யஞ்ச அஸேக்க²பா⁴கி³யஞ்ச நேவஸம்கிலேஸபா⁴கி³யஞ்ச, நவாஸனாபா⁴கி³யஞ்ச நனிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யஞ்ச ந அஸேக்க²பா⁴கி³யஞ்சாதி ஏவம் ஸாதா⁴ரணானி கதானி புரிமானி அட்ட² இமானி அட்டா²தி ஸோளஸ ப⁴வந்தி. தேஸு சத்தாரோ ஏககா, ச² து³கா, சத்தாரோ திகா, ஏகோ சதுக்கோ, அபரோபி ஏகோ சதுக்கோதி அயம்பி விபா⁴கோ³ வேதி³தப்³போ³. தத்தா²பி த்³வே து³கா, த்³வே திகா, த்³வே சதுக்கா ச பாளியம் அனாக³தாதி வேதி³தப்³பா³.

இதா³னி இமஸ்ஸ பட்டா²னஸ்ஸ ஸகலஸாஸனஸங்க³ஹிதபா⁴வம் விபா⁴வேதும் ‘‘இமேஹி ஸோளஸஹி ஸுத்தேஹி பி⁴ன்னேஹி நவவித⁴ம் ஸுத்தம் பி⁴ன்னம் ப⁴வதீ’’தி வுத்தம். தஸ்ஸத்தோ² – இமேஹி ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யாதீ³ஹி ஸோளஸஹி ஸுத்தேஹி பட்டா²னனயேன விப⁴த்தேஹி ஸுத்தகே³ய்யாதி³னவவித⁴ம் பரியத்திஸாஸனஸங்கா²தம் ஸுத்தம் பி⁴ன்னம் ஸோளஸதா⁴ விப⁴த்தம் ஹோதி. இமினா ஸோளஸவிதே⁴ன பட்டா²னேன அஸங்க³ஹிதோ பரியத்திஸாஸனஸ்ஸ பதே³ஸோ நத்தீ²தி அதி⁴ப்பாயோ. கத²ம் பன ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யாதி³பா⁴வோ க³ஹேதப்³போ³தி? ஆஹ ‘‘கா³தா²ய கா³தா² அனுமினிதப்³பா³’’திஆதி³. தத்த² கா³தா²ய கா³தா² அனுமினிதப்³பா³தி அயம் கா³தா² விய கா³தா² ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யாதி வா வாஸனாபா⁴கி³யாதி வா நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யாதி வா அஸேக்க²பா⁴கி³யாதி வா அனுமினிதப்³பா³, அனு அனு மினித்வா தக்கேத்வா ஜானிதப்³பா³தி அத்தோ². ஸேஸபதே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஏத்த² ச கா³தா²வேய்யாகரணவினிமுத்தா ஸப்³பா³ பரியத்தி ‘‘ஸுத்தேனா’’திபதே³ன ஸங்க³ஹிதாதி த³ட்ட²ப்³பா³.

90. இதா³னி ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யாதீ³னி ஸுத்தானி யதா²னித்³தி³ட்டா²னி உதா³ஹரணவஸேன விபா⁴வேதும் ‘‘தத்த² கதமம் ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யம் ஸுத்த’’ந்திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² ‘‘காமந்தா⁴ ஜாலஸஞ்ச²ன்னா’’தி கா³தா²ய அத்தோ² ஹேட்டா² வுத்தோயேவ. யதா² இமஸ்ஸ, ஏவம் இதோ பரானம்பி ஹேட்டா² வுத்தத்தா²னம் உத்தானபதா³னஞ்ச அத்த²ம் ந வண்ணயிஸ்ஸாம.

அக³திக³மனானீதி காயாதீ³ஹி அயுத்தக³மனானி, அகத்தப்³ப³கரணானீதி அத்தோ². ச²ந்தா³தி ச²ந்த³ஹேது இச்சா²பச்சயா. அக³திம் க³ச்ச²தீதி அக³ந்தப்³ப³ம் க³திம் க³ச்ச²தி, அகத்தப்³ப³ம் கரோதீதி அத்தோ². த⁴ம்மந்தி ஸாதூ⁴னம் அரியானம் த⁴ம்மம். அதிவத்ததீதி அதிமத்³தி³த்வா வீதிக்கமதி. நிஹீயதீதி ஹாயதி. யஸோதி கித்தி ச பரிவாரோ ச.

‘‘மனோபுப்³ப³ங்க³மா த⁴ம்மா’’தி கா³தா²யம் மனோதி யதி³பி காமாவசரகுஸலாதி³பே⁴த³ம் ஸப்³ப³ம்பி சதுபூ⁴மகசித்தம் மனோ, இமஸ்மிம் பன டா²னே சக்கு²பாலத்தே²ரஸ்ஸ (த⁴. ப. 1-2; தே²ரகா³. 95) புரிமஜாதியம் வேஜ்ஜபூ⁴தஸ்ஸ உப்பன்னவஸேன நியமியமானம் படிக⁴ஸம்பயுத்தசித்தமேவ லப்³ப⁴தி. ஸோ மனோ புப்³ப³ங்க³மோ ஏதேஸந்தி மனோபுப்³ப³ங்க³மா, மனஸா பட²மகா³மினா ஸமன்னாக³தாதி அத்தோ². த⁴ம்மாதி நிஸ்ஸத்தனிஜ்ஜீவட்டே²ன த⁴ம்மா, தே பன வேத³னாத³யோ தயோ அரூபினோ க²ந்தா⁴. ஏதே ஹி மனோபுப்³ப³ங்க³மா. கத²ம் பனேதேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஏகஸ்மிம் வத்து²ஸ்மிம் ஏகஸ்மிஞ்ச ஆரம்மணே ஏகக்க²ணே உப்பஜ்ஜமானோ மனோ புப்³ப³ங்க³மோ நாம ஹோதீதி? உப்பாத³பச்சயட்டே²ன. யதா² ஹி ப³ஹூஸு ஏகதோ கா³மகா⁴தாதி³கம்மானி கரோந்தேஸு ‘‘கோ ஏதேஸம் புப்³ப³ங்க³மோ’’தி வுத்தே யோ தேஸம் பச்சயோ ஹோதி, யம் யம் நிஸ்ஸாய தே தம் கம்மம் கரோந்தி, ஸோ த³த்தோ வா மித்தோ வா தேஸம் புப்³ப³ங்க³மோதி வுச்சதி, ஏவம்ஸம்பத³மித³ம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். இதி உப்பாத³பச்சயட்டே²ன மனோ புப்³ப³ங்க³மோ ஏதேஸந்தி மனோபுப்³ப³ங்க³மா. ந ஹி தே மனே அனுப்பஜ்ஜந்தே உப்பஜ்ஜிதும் ஸக்குணந்தி, மனோ பன ஏகச்சேஸு சேதஸிகேஸு அனுப்பஜ்ஜந்தேஸுபி உப்பஜ்ஜதி ஏவ.

அதி⁴பதிவஸேன மனோ ஸேட்டோ² ஏதேஸந்தி மனோஸேட்டா². யதா² ஹி சோராதீ³னம் சோரஜேட்ட²காத³யோ அதி⁴பதினோ ஸேட்டா², ததா² தேஸம்பி மனோ ஸேட்டோ². யதா² பன தா³ருஆதீ³ஹி நிப்ப²ன்னானி ப⁴ண்டா³னி தா³ருமயாதீ³னி நாம ஹோந்தி, ததா² ஏதேபி மனதோ நிப்ப²ன்னத்தா மனோமயா நாம. பது³ட்டே²னாதி அபி⁴ஜ்ஜா²தீ³ஹி தோ³ஸேஹி பது³ட்டே²ன தூ³ஸிதேன பா⁴ஸதி வா கரோதி வா. ஸோ ஹி பா⁴ஸந்தோ சதுப்³பி³த⁴ம் வசீது³ச்சரிதமேவ பா⁴ஸதி, கரோந்தோபி திவித⁴ம் காயது³ச்சரிதமேவ கரோதி, அபா⁴ஸந்தோ அகரோந்தோ தேஹி அபி⁴ஜ்ஜா²தீ³ஹி பது³ட்ட²மனதாய திவித⁴ம் மனோது³ச்சரிதம் பூரேதி. ஏவமஸ்ஸ த³ஸ அகுஸலகம்மபதா² பாரிபூரிம் க³ச்ச²ந்தி. ததோ நம் து³க்க²மன்வேதீதி ததோ திவித⁴து³ச்சரிததோ தம் புக்³க³லம் து³க்க²ம் அன்வேதி து³ச்சரிதானுபா⁴வேன சதூஸு அபாயேஸு து³க்க²ம் அனுக³ச்ச²தி. யதா² கிம்? சக்கம்வ வஹதோ பத³ந்தி, யதா² நாம ஸகடம் வஹதோ ப³லீப³த்³த³ஸ்ஸ பத³ம் பஹரந்தம் சக்கம் அனுக³ச்ச²தி, ஏவம் நம் புக்³க³லம் து³க்க²மனுக³ச்ச²தீதி.

‘‘மித்³தீ⁴ யதா³ ஹோதீ’’தி கா³தா²யம் மித்³தீ⁴தி தி²னமித்³தா⁴பி⁴பூ⁴தோ. மஹக்³க⁴ஸோதி மஹாபோ⁴ஜனோ ஆஹரஹத்த²கஅலம்ஸாடகதத்ரவட்டககாகமாஸகபு⁴த்தவமிதகானம் அஞ்ஞதரோ விய. நித்³தா³யிதாதி ஸுபனஸீலோ. ஸம்பரிவத்தஸாயீதி ஸேய்யஸுக²பஸ்ஸஸுகா²னம் அனுயுஞ்ஜனவஸேன ஸம்பரிவத்தகஸயனஸீலோ. நிவாபபுட்டோ²தி குண்ட³காதி³னா ஸூகரப⁴த்தேன புட்டோ². க⁴ரஸூகரோ ஹி பா³லகாலதோ பட்டா²ய போஸியமானோ தூ²லஸரீரகாலே கே³ஹதோ ப³ஹி நிக்க²மிதும் அலப⁴ந்தோ ஹேட்டா²மஞ்சாதீ³ஸு ஸம்பரிவத்தித்வா ஸம்பரிவத்தித்வா அஸ்ஸஸந்தோ பஸ்ஸஸந்தோ ஸயதேவ. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – யதா³ புரிஸோ மித்³தீ⁴ ச ஹோதி மஹக்³க⁴ஸோ ச, நிவாபபுட்டோ² மஹாவராஹோ விய அஞ்ஞேன இரியாபதே²ன யாபேதும் அஸக்கோந்தோ நித்³தா³ஸீலோ ஸம்பரிவத்தஸாயீ, ததா³ ஸோ ‘‘அனிச்சம் து³க்க²ம் அனத்தா’’தி தீணி லக்க²ணானி மனஸி காதும் ந ஸக்கோதி. தேஸம் அமனஸிகாரா மந்த³பஞ்ஞோ புனப்புனம் க³ப்³ப⁴ம் உபேதி, க³ப்³ப⁴வாஸதோ ந பரிமுச்சதீதி.

‘‘அயஸாவ மல’’ந்தி கா³தா²யம் அயஸாதி அயதோ. ஸமுட்டி²தந்தி ஜாதம். ததுட்டா²யாதி ததோ உட்ட²ஹித்வா. அதிதோ⁴னசாரினந்தி தோ⁴னா வுச்சதி சத்தாரோ பச்சயே இத³மத்தி²தாய அலமேதேனாதி பச்சவேக்கி²த்வா பரிபு⁴ஞ்ஜனபஞ்ஞா, தம் அதிக்கமித்வா சரந்தோ அதிதோ⁴னசாரீ நாம. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – யதா² அயதோ மலம் ஸமுட்டா²ய யதோ தம் ஸமுட்டி²தம், தமேவ கா²த³தி வினாஸேதி, ஏவமேவம் சத்தாரோ பச்சயே அப்பச்சவேக்கி²த்வா பரிபு⁴ஞ்ஜந்தம் அதிதோ⁴னசாரினம் ஸானி கம்மானி அத்தனோ ஸந்தானே உட்டி²தத்தா அத்தனோ ஸந்தகானேவ தானி கம்மானி து³க்³க³திம் நயந்தீதி.

‘‘சோரோ யதா²’’தி கா³தா²யம் சோரோ யதா² ஸந்தி⁴முகே² க³ஹீதோதி யதா² சோரோ க⁴ரஸந்தி⁴ம் சி²ந்தி³த்வா கே³ஹம் பவிஸந்தோ க⁴ரஸந்தி⁴முகே² ஏவ ராஜபுரிஸேஹி க³ஹிதோ. ஸகம்முனா ஹஞ்ஞதி ப³ஜ்ஜ²தே சாதி தேன அத்தனா கதகம்மேன கஸாபி⁴தாளனாதி³னா ஹஞ்ஞதி சேவ அத்³து³ப³ந்த⁴னாதி³னா ப³ஜ்ஜ²தி ச. ஏவம் அயம் பேச்ச பஜா பரத்தா²தி ஏவம்பி அயம் பாபகாரினீ பஜா இதோ சவித்வா பரலோகே. ஸகம்முனா ஹஞ்ஞதி ப³ஜ்ஜ²தே சாதி அத்தனாவ கதேன பாபகம்மேன நிரயாதீ³ஸு நானப்பகாரேஹி கம்மகாரணாதீ³ஹி ஹஞ்ஞதி சேவ பரிப³ஜ்ஜ²தி சாதி.

‘‘ஸுக²காமானீ’’தி கா³தா²யம் யோ த³ண்டே³ன விஹிம்ஸதீதி யோ புக்³க³லோ த³ண்டே³ன வா லேட்³டு³ஆதீ³ஹி வா விபா³த⁴தி. பேச்ச ஸோ ந லபே⁴ ஸுக²ந்தி ஸோ புக்³க³லோ பரலோகே மனுஸ்ஸஸுக²ம் வா தி³ப்³ப³ஸுக²ம் வா ந லப⁴தி, நிப்³பா³னஸுகே² பன வத்தப்³ப³மேவ நத்தி².

கு³ன்னம் சே தரமானானந்தி கா³வீஸு மஹோக⁴ம் தரந்தீஸு. ஜிம்ஹம் க³ச்ச²தி புங்க³வோதி யதி³ யூத²பதி உஸபோ⁴ குடிலம் க³ச்ச²தி. ஸப்³பா³ தா ஜிம்ஹம் க³ச்ச²ந்தீதி ஸப்³பா³பி தா கா³வியோ குடிலமேவ க³ச்ச²ந்தி. கஸ்மா? நேத்தே ஜிம்ஹம் க³தே ஸதீதி நேத்தரி குடிலம் க³தே ஸதி, நேத்தஸ்ஸ குடிலம் க³தத்தாதி அத்தோ². ஸோ ஹி தாஸம் பச்சயிகோ உபத்³த³வஹரோ ச.

‘‘ஏவமேவ’’ந்தி கா³தா²யம் யதா² சேதம், ஏவமேவம் யோ மனுஸ்ஸேஸு பதா⁴னஸம்மதோ, யதி³ ஸோ அத⁴ம்மசாரீ ஸியா. யே தஸ்ஸ அனுஜீவினோ, ஸப்³பே³பி அத⁴ம்மிகாவ ஹோந்தி. ஸாமிஸம்பதா³ ஹி பகதிஸம்பத³ம் ஸம்பாதே³தி. யஸ்மா ச ஏததே³வ, தஸ்மா ஸப்³ப³ம் ரட்ட²ம் து³க்க²ம் ஸேதி, ராஜா சே ஹோதி அத⁴ம்மிகோ. ஸுகிச்ச²ரூபா வதாதி ஸுட்டு² கிச்சா²பன்னரூபா வத. உபதீ⁴ஸூதி காமகு³ணூபதீ⁴ஸு. ரத்தாதி ராகா³பி⁴பூ⁴தா. கடுகந்தி து³க்க²ம்.

குக்குச்சஜனகேனேவ பத்தவட்டிப்பப⁴வஸ்ஸ உபச்சி²ன்னத்தா ப²லுப்பத்தி கத³லியா பராப⁴வாய ஹோதீதி ஆஹ – ‘‘ப²லம் வே கத³லிம் ஹந்தீ’’தி. ததா² ப²லபரியோஸானத்தா ஓஸதீ⁴னம் ‘‘ப²லம் வேளும் ப²லம் நள’’ந்தி வுத்தம். வளவாய குச்சி²ஸ்மிம் க³த்³ரப⁴ஸ்ஸ ஜாதா அஸ்ஸதரீ நாம, ஸா க³ப்³ப⁴ம் க³ண்ஹித்வா காலே ஸம்பத்தே விஜாயிதும் ந ஸக்கோதி. பாதே³ஹி பூ⁴மிம் பஹரந்தீ திட்ட²தி, அத²ஸ்ஸ சத்தாரோ பாதே³ சதூஸு கா²ணுகேஸு ப³ந்தி⁴த்வா குச்சி²ம் பா²லேத்வா போதகம் நீஹரந்தி, ஸா தத்தே²வ மரதி. தேன வுத்தம் – ‘‘க³ப்³போ⁴ அஸ்ஸதரிம் யதா²’’தி. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – யதா² அத்தனோ ப²லம் கத³லிவேளுனளேபி வினாஸேதி, க³ப்³போ⁴ ச அஸ்ஸதரிம், ஏவம் அத்தனோ கம்மப²லபூ⁴தோ ஸக்காரோ அஸப்புரிஸம் வினாஸேதீதி.

கோத⁴மக்க²க³ரூதி குஜ்ஜ²னலக்க²ணம் கோத⁴ம், பரகு³ணமக்க²னலக்க²ணம் மக்க²ஞ்ச க³ரும் கத்வா உத்³த⁴ம் கத்வா உக்கி²பித்வா சரந்தோ. ஸுகே²த்தேதி ஸுகே²த்தேபி. பூதிபீ³ஜம்வாதி பூதிபா⁴வம் க³தம் பீ³ஜம் விய. ச²கணரஸாதி³பரிபா⁴வனஸுக்கா²பனஸுக²ஸயாதீ³னி அகரணேன பீ³ஜதோ³ஸது³ட்ட²ந்தி அத்தோ².

91. சேதஸாதி அத்தனோ சித்தேன. சேதோதி தஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ சித்தம். பரிச்சாதி பரிச்சி²ந்தி³த்வா. இரியதீதி பவத்ததி. யதா²ப⁴தந்தி யதா² கிஞ்சி ஆஹரித்வா ட²பிதம்.

மாகத்தா²தி மா அகத்த². ந பமுத்யத்தீ²தி பமோக்கோ² நத்தி². உபேச்சாபீதி ஸஞ்சிச்சாபி, பு³த்³தி⁴புப்³பே³னாபீதி அத்தோ².

‘‘அத⁴ம்மேனா’’தி வத்வாபி ‘‘முஸாவாதே³னா’’தி வசனம் முஸாவாத³ஸ்ஸ மஹாஸாவஜ்ஜபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம். தேனேவாஹ – ‘‘ஏகம் த⁴ம்மம் அதீதஸ்ஸா’’திஆதி³ (த⁴. ப. 176), ததா² ‘‘ஏவம் பரித்தம் கோ², ராஹுல, தேஸம் ஸாமஞ்ஞம், யேஸம் நத்தி² ஸம்பஜானமுஸாவாதே³ லஜ்ஜா’’திஆதி³ (ம. நி. 2.108). தம் கத²ம் நு ப⁴விஸ்ஸதீதி தம் த⁴னம் கேன நு பகாரேன தேஸம் ப⁴விஸ்ஸதி. அத⁴ம்மேன தேஸம் ஸம்ப⁴தத்தா தேஸு நசிரட்டி²திகம் ஹோதீதி அத்தோ². அந்தராயா ஸு ப⁴விஸ்ஸந்தீதி அத⁴ம்மியவோஹாராதி³தோ ராஜந்தராயாத³யோ ப⁴விஸ்ஸந்தி. ஸூதி நிபாதமத்தம். ஸம்ப⁴தஸ்ஸ வினஸ்ஸதீதி இமஸ்ஸ ஸம்ப⁴தம் ஸஜ்ஜிதம் வினஸ்ஸதி. ஸக்³க³ந்தி ஸுக³திம். ஸா ஹி ரூபாதீ³ஹி ஸோப⁴னேஹி அக்³கோ³தி ஸக்³கோ³தி அதி⁴ப்பேதா. ஏத்தாவதாதி தி³ட்ட²த⁴ம்மிகஸம்பராயிகானம் அத்தா²னம் ஹானியா. ஹதாதி வினட்டா².

விவட்டதேதி நிவட்டதி. லோபா⁴ க²ணதி அத்தானந்தி லோப⁴ஹேது அபுஞ்ஞானி கரோந்தோ காயவிஸமாதி³யோகே³ன அத்தானம் க²ணதி நாம. மித்தேஹி ஜீரதீதி மித்தபா⁴வேஹி ஹாயதி.

சரந்தீதி சதூஹி இரியாபதே²ஹி அகுஸலமேவ கரோந்தா விசரந்தி. பா³லாதி இத⁴லோகத்த²ம் பரலோகத்த²ஞ்ச அஜானந்தா இத⁴ பா³லா நாம. து³ம்மேதா⁴தி நிப்பஞ்ஞா. ந ஹி பஞ்ஞாய து³ட்ட²த்தம் நாம அத்தி². அமித்தேனேவாதி அமித்தபூ⁴தேன விய வேரினா விய ஹுத்வா. கடுகப்ப²லந்தி திகி²ணப²லம், து³க்க²ப²லந்தி அத்தோ². ந தம் கம்மம் கதம் ஸாது⁴, யம் கத்வா அனுதப்பதீதி யம் கம்மம் நிரயாதீ³ஸு நிப்³ப³த்தனஸமத்த²ம் து³க்கு²த³யம் கத்வா அனுஸ்ஸரிதானுஸ்ஸரிதக்க²ணே அனுதப்பதி அனுஸோசதி, தம் கதம் ந ஸாது⁴ ந ஸுந்த³ரம் ந ப⁴த்³த³கம். யஸ்ஸ அஸ்ஸுமுகோ²தி யஸ்ஸ அஸ்ஸூஹி திந்தமுகோ² ரோத³ந்தோ விபாகம் படிஸேவதி அனுபோ⁴தி.

து³க்கரந்தி வத்தபடிவத்தபூரணாதி³வஸேன ஆபி⁴ஸமாசாரிகஸீலஸ்ஸ காதும் அஸக்குணேய்யதாய து³க்கரம். ஸமாதா³னதோ பட்டா²ய க²ண்ட³ம் அகத்வா விஸேஸதோ ஆதி³ப்³ரஹ்மசரியகஸ்ஸ சரிமகசித்தம் பாபேதப்³ப³தாய து³த்திதிக்க²ம், ஸீலஸம்வராத³யோ வா அபரிக்க²தே கத்வா ஸம்பாதே³தும் அஸக்குணேய்யதாய து³க்கரம். அதி⁴வாஸேதப்³பா³னம் பன து³ஸ்ஸஹனதோ க²ந்திஸம்வரம்வஸேன து³த்திதிக்க²ம். அப்³யத்தேனாதி மந்த³பஞ்ஞேன. ஸாமஞ்ஞந்தி ஸமணபா⁴வோ. தத்தா²தி தஸ்ஸ ஸாமஞ்ஞஸ்ஸ. ஸம்பா³தா⁴தி து³ன்னிவத்த²து³ப்பாருதமாதுகா³மாதி³ஸம்மத்³தா³. யத்தா²தி ஸீலஸம்வராதீ³னம் பரிப³ந்த⁴பூ⁴தேஸு ஸம்பா³த⁴ஸங்கா²தேஸு விஸபா⁴கா³ரம்மணாதீ³ஸு. அத² வா து³க்கரந்திபத³ஸ்ஸ அத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் து³த்திதிக்க²ந்தி வுத்தம். து³த்திதிக்க²ந்தி து³க்க²மம் து³ரதி⁴வாஸியம். அப்³யத்தேனாதி பா³லேன. ஸாமஞ்ஞந்தி ஸமணத⁴ம்மோ. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – யம் பண்டி³தா குலபுத்தா த³ஸபி வஸ்ஸானி வீஸதிபி…பே… ஸட்டி²பி வஸ்ஸானி த³ந்தேபி⁴ த³ந்தமாதா⁴ய ஜிவ்ஹாய தாலும் ஆஹச்ச சேதஸா சித்தம் அபி⁴னிக்³க³ண்ஹித்வா ஏகாஸனம் ஏகப⁴த்தம் படிஸேவமானா ஆபாணகோடிகம் ப்³ரஹ்மசரியம் சரந்தா ஸாமஞ்ஞம் கரோந்தி, தம் பா³லா அப்³யத்தா காதும் ந ஸக்கோந்தீதி. ப³ஹூஹி தத்த² ஸம்பா³தா⁴தி தஸ்மிம் ஸாமஞ்ஞஸங்கா²தே அரியமக்³கே³ ப³ஹூ ஸம்பா³தா⁴, மக்³கா³தி⁴க³மாய படிபன்னஸ்ஸ ப³ஹூ பரிஸ்ஸயாதி அத்தோ².

அப்பமேய்யம் பமினந்தோதி அப்பமேய்யம் கீ²ணாஸவபுக்³க³லம் ‘‘ஏத்தகஸீலோ அயம் ஏத்தகஸமாதி⁴ ஏத்தகபஞ்ஞோ’’தி ஏவம் மினந்தோ. கோத⁴ வித்³வா விகப்பயேதி கோ இத⁴ வித்³வா மேதா⁴வீ விகப்பேய்ய, கீ²ணாஸவோவ கீ²ணாஸவம் மினந்தோ விகப்பேய்யாதி தீ³பேதி. நிவுதம் மஞ்ஞேதி யோ பன புது²ஜ்ஜனோ மினேதும் ஆரப⁴தி, தம் நிவுதம் அவகுஜ்ஜபஞ்ஞம் மஞ்ஞாமி. அகிஸ்ஸவந்தி கிஸ்ஸவா வுச்சதி பஞ்ஞா, நிப்பஞ்ஞந்தி அத்தோ².

குடா²ரீதி அத்தச்சே²த³கட்டே²ன குடா²ரிஸதி³ஸீ ப²ருஸவாசா. சி²ந்த³தீதி குஸலமூலஸங்கா²தே மூலேயேவ நிகந்ததி. விஸம் ஹலாஹலம் இவாதி ஹலாஹலஸங்கா²தம் விஸம் இவ. ஏவம் விரத்³த⁴ம் பாதேதீதி விரத்³த⁴ம் அபரத்³த⁴ம் க²லிதபுக்³க³லம் ஏவம் அபாயேஸு வினிபாதேதி. வாசா து³ப்³பா⁴ஸிதா யதா²தி யதா² வாசா அரியூபவாத³னவஸேன து³ப்³பா⁴ஸிதா.

92. நிந்தி³யந்தி நிந்த³னீயம். தம் வா நிந்த³தி யோ பஸம்ஸியோதி யோ கு³ணவிஸிட்ட²தாய பஸம்ஸாரஹோ புக்³க³லோ, தம் வா ஸோ பாபிச்ச²தாதீ³னி ஆரோபேத்வா க³ரஹதி. விசினாதீதி உபசினாதி. கலிந்தி அபராத⁴ம். அயம் கலீதி அயம் அபராதோ⁴. அக்கே²ஸூதி ஜூதகீளனக்கே²ஸு. ஸப்³ப³ஸ்ஸாபி ஸஹாபி அத்தனாதி ஸப்³பே³ன அத்தனோ த⁴னேனாபி அத்தனாபி ஸத்³தி⁴ம். ஸுக³தேஸூதி ஸோப⁴னக³மனத்தா, ஸுந்த³ரம் டா²னம் க³தத்தா, ஸம்மா க³தத்தா, ஸம்மா ச க³த³த்தா ஸுக³தஸங்கா²தேஸு பு³த்³தா⁴தீ³ஸு. மனம் பதோ³ஸயேதி யோ மனம் பதோ³ஸேய்ய, தஸ்ஸ அயம் மனோபதோ³ஸோ ஏவ மஹத்தரோ கலீதி வுத்தம் ஹோதி. கஸ்மா? யஸ்மா ஸதம் ஸஹஸ்ஸானம்…பே… பாபகந்தி. தத்த² ஸதம் ஸஹஸ்ஸானந்தி நிரப்³பு³த³க³ணனாய ஸதஸஹஸ்ஸம். ச²த்திம்ஸதீதி அபரானி ச²த்திம்ஸதி நிரப்³பு³தா³னி. பஞ்ச சாதி அப்³பு³த³க³ணனாய பஞ்ச ச அப்³பு³தா³னி. தஸ்மா வஸ்ஸக³ணனாய ஏத்தகோ ஸோ காலோ, யம் காலம் அரியக³ரஹிவாசம் மனஞ்ச பணிதா⁴ய பாபகம் நிரயம் உபேதி, தத்த² பச்சதீதி வுத்தம் ஹோதி. இத³ஞ்ச ஸங்கே²பேன பது³மனிரயே ஆயுப்பமாணம், வித்தா²ரேன பன பரதோ ஆக³மிஸ்ஸதி.

லோப⁴கு³ணேதி ‘‘கு³ணோ’’தி பா³லேஹி தி³ட்ட²த்தா, அனேகக்க²த்தும் பவத்திதத்தா ச லோபோ⁴யேவ லோப⁴கு³ணோ, தஸ்மிம் லோப⁴கு³ணே, தண்ஹாயாதி அத்தோ². அனுயுத்தோதி அனு அனு யுத்தோ. அவத³ஞ்ஞூதி அவசனஞ்ஞூ, பு³த்³தா⁴னம்பி ஓவாத³ஸ்ஸ அக்³க³ஹணதோ. மச்ச²ரீதி பஞ்சவித⁴மச்ச²ரியேன மச்ச²ரீ. பேஸுணியம் அனுயுத்தோதி பேஸுணியஸ்மிம் அனுயுத்தோ அக்³க³ஸாவகானம் பே⁴த³னேன. கோகாலிகஞ்ஹி மீயமானம் ஓவத³ந்தேன ஆயஸ்மதா மஹாமோக்³க³ல்லானேன பா⁴ஸிதா இமா கா³தா²தி. முக²து³க்³கா³தி முக²விஸம. விபூ⁴தாதி விக³தபூ⁴த அலிகவாதி³. அனரியாதி அஸப்புரிஸ. பூ⁴னஹூதி பூ⁴திஹனக அத்தனோ பு³த்³தி⁴வினாஸக. புரிஸந்தாதி புரிஸாத⁴ம. கலீதி அலக்கி²புரிஸ. அவஜாதகபுத்தாதி பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அவஜாதபுத்த. மா ப³ஹுபா⁴ணித⁴ நேரயிகோஸீதி இதா³னி ப³ஹுபா⁴ணீ மா ஹோஹி, நேரயிகோ அஸி ஜாதோ. ரஜமாகிரஸீதி கிலேஸரஜம் அத்தனி பக்கி²பஸி. ஸந்தேதி ஸமிதகிலேஸே கீ²ணாஸவே. கிப்³பி³ஸகாரீதி பாபகாரி. பபதந்தி நரகம்.

இத³ம் ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யந்தி இத³ம் தண்ஹாதீ³னம் ஸபா⁴வபே⁴த³தோ அவத்தா²பே⁴த³தோ ச அனேகபே⁴த³கம் த³ஸ்ஸேதும் அனேகேஹி ஸுத்தபதே³ஹி உதா³ஹரணவஸேன த³ஸ்ஸிதம் ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யம் ஸுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

பஸன்னேனாதி கம்மகம்மப²லாதீ³னி ஸத்³த³ஹந்தேன.

93. இத்³த⁴ந்தி ஹத்தூ²பக³ஸீஸூபகா³தி³அலங்காரேஹி மணிகனகாதீ³ஹி ச ஸமித்³த⁴ம். பீ²தந்தி தேலமது⁴பா²ணிதாதீ³ஹி ச த⁴னத⁴ஞ்ஞாதீ³ஹி ச விபுலம். ஆகிண்ணமனுஸ்ஸந்தி நிரந்தரமனுஸ்ஸம். ஸம்பா³த⁴ப்³யூஹந்தி ப்³யூஹா வுச்சந்தி அனிப்³பி³த்³த⁴ரச்சா²யோ. யேஸு பவிட்ட²மக்³கே³னேவ நிக்³க³ச்ச²ந்தி, தே ஸம்பா³தா⁴ ப்³யூஹகா ஏத்தா²தி ஸம்பா³த⁴ப்³யூஹம். இமினாபி தஸ்ஸ நக³ரஸ்ஸ க⁴னவாஸமேவ தீ³பேதி. ப⁴ந்தேனாதி த³மத²ம் அனுபக³தேன, இதோ சிதோ ச பரிப்³ப⁴மந்தேன வா. அபாபகந்தி அலாமகம். அவேச்சப்பஸாதே³னாதி அசலப்பஸாதே³ன, ஸச்சப்படிவேத⁴தோ ஆக³தேன பஸாதே³ன.

பேச்ச ஸோ லப⁴தேதி யோ பூ⁴தே த³ண்டே³ன ந ஹிம்ஸதி, ஸோ புக்³க³லோ பரலோகே மனுஸ்ஸபூ⁴தோ மனுஸ்ஸஸுக²ம் தே³வபூ⁴தோ தி³ப்³ப³ஸுக²ம் உப⁴யம் அதிக்கந்தோ நிப்³பா³னஸுக²ம் லப⁴தீதி அத்தோ².

94. சாரிகம் பக்கமிஸ்ஸதீதி ஜனபத³சாரிகம் க³மிஸ்ஸதி. கஸ்மா பன ப⁴க³வா ஜனபத³சாரிகம் சரதீதி? ஸத்தஹி காரணேஹி பு³த்³தா⁴ ப⁴க³வந்தோ ஜனபத³சாரிகம் சரந்தி – தே³ஸந்தரக³தானம் வேனேய்யானம் வினயனத்தம், தத்ர டி²தானம் உஸ்ஸுக்கஸமுப்பாத³னம், பா⁴வகானம் ஏகஸ்மிம் டா²னே நிப³த்³த⁴வாஸபரிஹரணம் அத்தனோ ச தத்த² அனாஸங்க³த³ஸ்ஸனம், ஸம்பு³த்³த⁴வஸிதட்டா²னதாய தே³ஸானம் சேதியபா⁴வஸம்பாத³னம், ப³ஹூனம் ஸத்தானம் த³ஸ்ஸனூபஸங்கமனாதீ³ஹி புஞ்ஞோக⁴ப்பஸவனம், அவுட்டி²ஆதி³உபத்³த³வூபஸமனஞ்சாதி இமேஹி ஸத்தஹி காரணேஹி பு³த்³தா⁴ ப⁴க³வந்தோ ஜனபத³சாரிகம் சரந்தீதி வேதி³தப்³ப³ம்.

இஸித³த்தபுராணாதி இஸித³த்தோ ச புராணோ ச, தேஸு இஸித³த்தோ ஸகதா³கா³மீ. புராணோ ஸோதாபன்னோ. ஸாகேதேதி ‘‘ஸாகேதோ’’தி லத்³த⁴னாமே அத்தனோ போ⁴க³கா³மகே. மக்³கே³ புரிஸம் ட²பேஸுந்தி தேஸம் கிர கா³மத்³வாரேன ப⁴க³வதோ க³மனமக்³கோ³, தஸ்மா ‘‘ஸசே ப⁴க³வா அம்ஹாகம் ஸுத்தானம் வா பமத்தானம் வா க³ச்சே²ய்ய, அத² பஸ்ஸிதும் ந லபே⁴ய்யாமா’’தி மக்³க³மஜ்ஜே² புரிஸம் ட²பேஸும். அனுப³ந்தி⁴ம்ஸூதி ந தூ³ரதோவ, பிட்டி²தோ பிட்டி²தோ அனுப³ந்தி⁴ம்ஸு. ப⁴க³வா ஹி ஸகடமக்³க³ஸ்ஸ மஜ்ஜே² ஜங்க⁴மக்³கே³ன அக³மாஸி, இதரே உபோ⁴ஸு பஸ்ஸேஸு அனுக³ச்ச²ந்தா அக³மம்ஸு. மக்³கா³ ஓக்கம்மாதி பு³த்³தா⁴ ஹி கேனசி ஸத்³தி⁴ம் க³ச்ச²ந்தாவ படிஸந்தா²ரம் கரோந்தி கேனசி ஸத்³தி⁴ம் டி²தா கேனசி ஸத்³தி⁴ம் தி³வஸபா⁴க³ம்பி நிஸின்னா, தஸ்மா ப⁴க³வா சிந்தேஸி – ‘‘இமே மய்ஹம் ஸாஸனே வல்லபா⁴ ஆக³தப²லா, இமேஹி ஸத்³தி⁴ம் நிஸீதி³த்வா தி³வஸபா⁴க³ம் படிஸந்தா²ரம் கரிஸ்ஸாமீ’’தி. மக்³க³தோ ஓக்கமித்வா யேனஞ்ஞதரம் ருக்க²மூலம் தேனுபஸங்கமி. பஞ்ஞத்தே ஆஸனே நிஸீதீ³தி தே கிர ச²த்துபாஹனகத்தரத³ண்ட³பாத³ப்³ப⁴ஞ்ஜனதேலானி சேவ அட்ட²வித⁴ஞ்ச பானகம் ஸரப⁴பாத³பல்லங்கஞ்ச கா³ஹாபேத்வா ஆக³மம்ஸு. அத² நம் பல்லங்கம் பஞ்ஞபேத்வா அத³ம்ஸு. ஸத்தா² தத்த² நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸூதி ‘‘ச²த்துபாஹனாதீ³னி பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ தே³தா²’’தி வத்வா ப⁴க³வந்தம் வந்தி³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு.

ஸாவத்தி²யா கோஸலேஸு சாரிகம் பக்கமிஸ்ஸதீதிஆதி³ ஸப்³ப³ம் மஜ்ஜி²மதே³ஸவஸேனேவ வுத்தம். கஸ்மா? நியதாசிண்ணத்தா. ப⁴க³வதோ ஹி சாரிகசரணம் மஜ்ஜி²மதே³ஸேயேவ. ஸசேபி பச்சந்ததே³ஸே க³ச்ச²தி, மஜ்ஜி²மதே³ஸேயேவ அருணம் உட்டா²பேதீதி நியதாசிண்ணம், தஸ்மா மஜ்ஜி²மதே³ஸவஸேனேவ வுத்தம். காஸீஸூதி காஸிரட்ட²தோ. ததா² மக³தே⁴ஸூதி மக³த⁴ரட்ட²தோ. ஆஸன்னே நோ ப⁴க³வா ப⁴விஸ்ஸதீதி ஏத்த² ந கேவலம் ஆஸன்னத்தா ஏவ தேஸம் ஸோமனஸ்ஸம் ஹோதி, அத² கோ² ‘‘இதா³னி தா³னம் தா³தும் க³ந்த⁴மாலாதி³பூஜம் காதும் த⁴ம்மம் ஸோதும் பஞ்ஹம் புச்சி²தும் லபி⁴ஸ்ஸாமா’’தி நேஸம் ஸோமனஸ்ஸம் ஹோதி.

தஸ்மாதிஹ த²பதயோ ஸம்பா³தோ⁴ க⁴ராவாஸோதி த²பதயோ யஸ்மா தும்ஹாகம் மயி தூ³ரீபூ⁴தே அனப்பகம் தோ³மனஸ்ஸம் ஆஸன்னே அனப்பகம் ஸோமனஸ்ஸம் ஹோதி, தஸ்மாபி வேதி³தப்³ப³மேதம் ‘‘ஸம்பா³தோ⁴ க⁴ராவாஸோ’’தி. க⁴ராவாஸஸ்ஸ ஹி தோ³ஸேன தும்ஹாகம் ஏவம் ஹோதி. ஸசே பன க⁴ராவாஸம் பஹாய பப்³ப³ஜிதா அஸ்ஸத², ஏவம் வோ மயா ஸத்³தி⁴ம்யேவ க³ச்ச²ந்தானஞ்ச ஆக³ச்ச²ந்தானஞ்ச தம் ந ப⁴வேய்யாதி இமமத்த²ம் தீ³பேந்தோ ஏவமாஹ. தத்த² ஸகிஞ்சனஸபலிபோ³த⁴ட்டே²ன ஸம்பா³த⁴தா வேதி³தப்³பா³. மஹாக⁴ரே வஸந்தஸ்ஸாபி ஹி ஸகிஞ்சனஸபலிபோ³த⁴ட்டே²ன க⁴ராவாஸோ ஸம்பா³தோ⁴வ. ரஜோபதோ²தி ராகா³தி³ரஜானம் ஆக³மனபதோ², ஆக³மனட்டா²னந்தி அத்தோ². அப்³போ⁴காஸோ பப்³ப³ஜ்ஜாதி பப்³ப³ஜ்ஜா பன அகிஞ்சனஅபலிபோ³த⁴ட்டே²ன அப்³போ⁴காஸோ. சதுரதனிகேபி ஹி க³ப்³பே⁴ த்³வின்னம் பி⁴க்கூ²னம் பல்லங்கேன பல்லங்கம் க⁴ட்டேத்வா நிஸின்னானம்பி அகிஞ்சனாபலிபோ³த⁴ட்டே²ன பப்³ப³ஜ்ஜா அப்³போ⁴காஸோ நாம ஹோதி. அலஞ்ச பன வோ த²பதயோ அப்பமாதா³யாதி ஏவம் ஸம்பா³த⁴க⁴ராவாஸே வஸந்தானம் தும்ஹாகம் அப்பமாத³மேவ காதும் யுத்தந்தி அத்தோ².

நாகா³தி ஹத்தி²னோ. ஓபவய்ஹாதி ரஞ்ஞோ ஆரோஹனயோக்³கா³. ஏகம் புரதோ ஏகம் பச்ச²தோ நிஸீதா³பேமாதி தே கிர த்³வேபி ஜனா ஸப்³பா³லங்காரபடிமண்டி³தா த்³வீஸு நாகே³ஸு தா இத்தி²யோ ஏவம் நிஸீதா³பேத்வா ரஞ்ஞோ நாக³ம் மஜ்ஜே² கத்வா உபோ⁴ஸு பஸ்ஸேஸு க³ச்ச²ந்தி, தஸ்மா ஏவமாஹம்ஸு. நாகோ³பி ரக்கி²தப்³போ³தி யதா² கிஞ்சி விஸேஸிதம் ந கரோதி, ஏவம் ரக்கி²தப்³போ³ ஹோதி. தாபி ப⁴கி³னியோதி யதா² பமாத³ம் நாபஜ்ஜந்தி, ஏவம் ரக்கி²தப்³பா³ ஹோந்தி. அத்தாபீதி ஸிதகதி²தவிக்கே²பிதாதீ³னி அகரோந்தேஹி அத்தாபி ரக்கி²தப்³போ³ ஹோதி. ஏவம் கரோந்தோ ஹி ‘‘ஸாமிது³ப்³ப⁴கோ ஏஸோ’’தி நிக்³க³ஹேதப்³போ³ ஹோதி.

தஸ்மாதிஹ த²பதயோதி யஸ்மா தும்ஹே ராஜா நிச்சம் ராஜப⁴ண்ட³ம் படிச்சா²பேதி, தஸ்மாபி ஸம்பா³தோ⁴ க⁴ராவாஸோ ரஜோபதோ². யஸ்மா பன பம்ஸுகூலிகம் பி⁴க்கு²ம் ஏவம் படிச்சா²பேந்தோ நத்தி², தஸ்மா அப்³போ⁴காஸோ பப்³ப³ஜ்ஜா, ஏவம் ஸப்³ப³த்தா²பி. அலஞ்ச கோ² த²பதயோ அப்பமாதா³ய, அப்பமாத³மேவ கரோதா²தி த³ஸ்ஸேதி.

முத்தசாகோ³தி விஸ்ஸட்ட²சாகோ³. பயதபாணீதி ஆக³தாக³தானம் தா³னத்தா²ய தோ⁴தஹத்தோ². வோஸக்³க³ரதோதி வோஸக்³க³ஸங்கா²தே சாகே³ ரதோ. யாசயோகோ³தி யாசிதப்³ப³யுத்தோ. ‘‘யாஜயோகோ³’’திபி பாடோ², தா³னயுத்தோதி அத்தோ². தா³னஸம்விபா⁴க³ரதோதி ஏதேன அப்பமத்தகம்பி கிஞ்சி லபி⁴த்வா ததோபி ஸம்விபா⁴கே³ ரதோ. அப்படிவிப⁴த்தந்தி ‘‘இத³ம் அம்ஹாகம் ப⁴விஸ்ஸதி, இத³ம் அய்யான’’ந்தி ஏவம் அகதவிபா⁴க³ம், ஸப்³ப³ம் தா³தப்³ப³மேவ ஹுத்வா டி²தந்தி அத்தோ². இமேஹி கோ² த²பதயோ சதூஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ அரியஸாவகோ ஸோதாபன்னோ ஹோதீதி ஸோதாபன்னோ இமேஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ ஹோதீதி அத்தோ². ஏதேன ஸோதாபன்னேன இமேஸம் சதுன்னம் த⁴ம்மானம் ஏகந்ததோ லப்³ப⁴மானதம் த³ஸ்ஸேதி.

ஏவம் தேஸம் த²பதீனம் இமேஹி சதூஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தம் பரியாயேன த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி நிப்பரியாயேன தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தும்ஹே கோ² த²பதயோ’’திஆதி³ வுத்தம்.

95. ஸஹஸ்ஸம் கப்பகோடியோதி ஸஹஸ்ஸம் அத்தபா⁴வா அஹேஸுந்தி அத்தோ². ‘‘அஸீதி கப்பகோடியோ’’திபி பாடோ², அஸீதிஆயுகப்பகோடியோ அஹேஸுந்தி அத்தோ². கத்த² பன தே அஹேஸுந்தி? ஆஹ ‘‘தே³வே சேவ மனுஸ்ஸே சா’’தி, தே³வேஸு சேவ மனுஸ்ஸேஸு சாதி அத்தோ². ஸம்விருள்ஹம்ஹீதி ஸமந்ததோ பல்லவக்³க³ஹணேன விருள்ஹே. அலபி⁴ம்ஹந்தி அலபி⁴ம் அஹம். அஜ்ஜ திம்ஸம் ததோ கப்பாதி ததோ கப்பதோ அஜ்ஜ ஸம்பதி அயம் கப்போ திம்ஸதிமோ. தஸ்ஸா ஸஞ்ஞாய வாஸனாதி தஸ்ஸ பு³த்³த⁴க³தாய ஸஞ்ஞாய வாஸனதோ.

தண்ஹானிகா⁴தகோதி தண்ஹாய ஸமுச்சே²த³கோ. வடம்ஸகோதி புப்ப²மயகண்ணிகோ. ஸப்³ப³புப்பே²ஹிலங்கதோதி நானாபுப்பே²ஹி அலங்கதோ. லபனந்தராதி உத்தராத⁴ரோட்டா²னம் அந்தரதோ. ஓக்காதி பபா⁴. முத்³த⁴னந்தரதா⁴யதா²தி முத்³த⁴னி அந்தரதா⁴யத². கங்க²ம் விதராதி விமதிம் வினோதே³ஹி. யஸ்ஸ தம் ஸப்³ப³த⁴ம்மேஸு, ஸதா³ ஞாணம் பவத்ததீதி தந்தி நிபாதமத்தம். யஸ்ஸ ஸப்³ப³த⁴ம்மேஸு ஆகங்க²ப்படிப³த்³த⁴த்தா ஸதா³ ஞாணம் பவத்ததி. ஸோ ஸப்³ப³ஞ்ஞூ ப⁴க³வா தே²ரம் ஆனந்த³ம் ஏதத³ப்³ரவீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ராஜா ரட்டே² ப⁴விஸ்ஸதீதி ஸப்³ப³ஸ்மிம் ரட்டே² ராஜா ப⁴விஸ்ஸதி. சரிமந்தி சரிமப⁴வம். ஸச்சி²கத்வாதி பச்சக்க²ம் கத்வா. த⁴ம்மதந்தி சதுஸச்சத⁴ம்மம், பச்சேகபோ³தி⁴ம் வா.

96. ஸுவண்ணச்ச²த³னம் நாவந்தி உபோ⁴ஸு பஸ்ஸேஸு ஸுவண்ணாலங்காரேஹி படிமண்டி³தவஸேன சா²தி³தம் ஸுவண்ணனாவம். பஞ்ஹம் புட்டா² வியாகாஸி, ஸக்கஸ்ஸ இதி மே ஸுதந்தி யதா² ஸா தே³வதா பஞ்ஹம் புட்டா² ஸக்கஸ்ஸ ப்³யாகாஸி, ஏவம் மயாபி ஸுதந்தி ஆயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ அத்தனா யதா²ஸுதம் தம் ப⁴க³வதோ வத³தி.

பம்ஸுதூ²பேஸூதி ஸரீரதா⁴தும் அப்³ப⁴ந்தரே ட²பேத்வா பம்ஸூஹி கததூ²பேஸு. ஏவஞ்ஹி தே ப⁴க³வந்தம் உத்³தி³ஸ்ஸகதா நாம ஹோந்தி, தேனேவாஹ – ‘‘உத்³தி³ஸ்ஸகதேஸு த³ஸப³லத⁴ரான’’ந்தி.

97. தே³வபுத்தஸரீரவண்ணாதி தே³வபுத்தஸரீரஸதி³ஸவண்ணா. ஸுப⁴க³ஸண்டி²தீதி ஸோப⁴க்³க³யுத்தஸண்டா²னா. உளாரம் வத தம் ஆஸீதி தம் மயா கதம் புஞ்ஞம் உளாரம் வத அஹோஸி. யாஹந்தி யா அஹம். ஸதஸஹஸ்ஸம் கப்பே, முதி³தோ தூ²பம் அபூஜேஸீதி தூ²பம் பூஜேத்வா ஸதஸஹஸ்ஸம் ஆயுகப்பே அஹம் முதி³தோதி அத்தோ². அனாக³ந்துன வினிபாதந்தி அபாயுபபத்திம் அனுபக³ந்த்வா. யம் சக்கு²ந்தி யம் பஞ்ஞாசக்கு²ம். பணிஹிதந்தி ட²பிதம். விமுத்தசித்தம்ஹீதி விமுத்தசித்தோ அம்ஹி. விதூ⁴தலதோதி விதூ⁴ததண்ஹாலதோ, ஸமுச்சி²ன்னதண்ஹோதி அத்தோ².

98. ஸாமாகபத்தோ²த³னமத்தந்தி ஸாமாகதிணானம் நாளிகோத³னமத்தம். அகி²லேதி பஞ்சன்னம் சேதோகி²லானம் அபா⁴வேன அகி²லே. தஸ்மிஞ்ச ஓகப்பயி த⁴ம்மமுத்தமந்தி தஸ்மிம் பச்சேகபு³த்³தே⁴ உத்தமத⁴ம்மம் பச்சேகபோ³தி⁴ம் ‘‘உத்தமத⁴ம்மேன நாம இமஸ்மிம் ப⁴விதப்³ப³’’ந்தி ஸத்³த³ஹிம். ‘‘தஸ்மிஞ்ச த⁴ம்மே பணிதே⁴ஸிம் மானஸ’’ந்தி இமினா படிலத்³த⁴த⁴ம்மம் அஹம்பி ஸச்சி²கரேய்யந்தி சித்தம் பணித³ஹிம். ப⁴வே குதா³ஸுபி ச மா அபேக்க²வாதி கத்த²சி ப⁴வே அபேக்க²வா மா ப⁴வேய்யந்தி ச பணிதே⁴ஸிம் மானஸந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

குரூஸூதி உத்தரகுரூஸு. தீ³கா⁴யுகேஸூதி தேஸம் வஸ்ஸஸஹஸ்ஸாயுகதாய வுத்தம். அமமேஸூதி அபரிக்³க³ஹேஸு. பாணீஸூதி ஸத்தேஸு. அஹீனகா³மீஸூதி யதா²லத்³த⁴ஸம்பத்தீஹி யாவதாயுகம் அபரிஹீனஸபா⁴வேஸு. தித³ஸோபபஜ்ஜதா²தி தாவதிம்ஸோ ஹுத்வா உபபஜ்ஜிம், தித³ஸே வா தாவதிம்ஸப⁴வனே உபபஜ்ஜிம். விஸிட்ட²காயூபக³தோதி விஸிட்ட²காயேஸு நானாவண்ணகாயேஸு உபக³தோ. யஸஸ்ஸிஸூதி பரிவாரவந்தேஸு. ஹிதாஹிதாஸிஹீதி குஸலாகுஸலே வீதிவத்தீஹி. பச்சக்க²ம் க்²விமந்தி பச்சக்க²ம் கோ² இமம் வசனந்தி அதி⁴ப்பாயோ.

ஸகாஸீதி ஸோ அகாஸி. ப³லிமாபி⁴ஹாரீதி பூஜாப³லிம் அபி⁴ஹரி. பதிதஸ்ஸ ஏகந்தி தஸ்ஸ ஹத்த²தோ ஏகபுப்ப²ம் பதிதம்.

உபரிட்ட²ந்தி உபரி வேஹாஸே டி²தம். அரிட்ட²ந்தி அரிட்ட²ம் நாம பச்சேகஸம்பு³த்³த⁴ம். அஜ்ஜ²த்தஞ்ச ப³ஹித்³தா⁴ சாதி அஜ்ஜ²த்தவிஸயா ச ப³ஹித்³த⁴விஸயா ச. யே மே விஜ்ஜிம்ஸூதி யே மே புப்³பே³ விஜ்ஜமானா அஹேஸும். ஜாதிமரணஸம்ஸாரோ, நத்தி² தா³னி புனப்³ப⁴வோதி புனப்புனம் ஜாயனமீயனபூ⁴தோ ஸம்ஸாரோ புனப்³ப⁴வோதி ச வுச்சதி, ஸோ ச தா³னி நத்தீ²தி அத்தோ².

இத³ம் வாஸனாபா⁴கி³யம் ஸுத்தந்தி இத³ம் வாஸனாபா⁴க³புஞ்ஞவிபா⁴வனானம் நானாஸுத்தபதா³னம் உதா³ஹரணவஸேன த³ஸ்ஸிதம் வாஸனாபா⁴கி³யம் ஸுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

99. ‘‘உத்³த⁴ம் அதோ⁴…பே… அபுனப்³ப⁴வாயா’’தி இத³ம் நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யம் ஸுத்தந்தி வுத்தம் ஓக⁴தரணஸ்ஸ அரியமக்³க³கிச்சத்தா. ந சேதனா கரணீயாதி ந சித்தம் உப்பாதே³தப்³ப³ம். த⁴ம்மதாதி த⁴ம்மஸபா⁴வோ.

100. யதா³ ஹவேதி யஸ்மிம் ஹவே காலே. பாதுப⁴வந்தீதி உப்பஜ்ஜந்தி. த⁴ம்மாதி அனுலோமபச்சயாகாரபடிவேத⁴ஸாத⁴கா போ³தி⁴பக்கி²யத⁴ம்மா. பாதுப⁴வந்தீதி வா பகாஸேந்தி, அபி⁴ஸமயவஸேன பாகடா ஹோந்தி. த⁴ம்மாதி சதுஅரியஸச்சத⁴ம்மா. ஆதாபோ வுச்சதி கிலேஸஸந்தாபனட்டே²ன வீரியம். ஆதாபினோதி ஸம்மப்பதா⁴னவீரியவதோ. ஜா²யதோதி ஆரம்மணூபனிஜ்ஜா²னலக்க²ணேன லக்க²ணூபனிஜ்ஜா²னலக்க²ணேன ச ஜா²னேன ஜா²யந்தஸ்ஸ. ப்³ராஹ்மணஸ்ஸாதி பா³ஹிதபாபஸ்ஸ கீ²ணாஸவஸ்ஸ. அத²ஸ்ஸ கங்கா² வபயந்தி ஸப்³பா³தி அத²ஸ்ஸ ஏவம் பாதுபூ⁴தத⁴ம்மஸ்ஸ யா தா ‘‘கோ நு கோ², ப⁴ந்தே, பு²ஸதீதி? நோ கல்லோ பஞ்ஹோதி ப⁴க³வா அவோசா’’திஆதி³னா (ஸம். நி. 2.12) நயேன ‘‘கதமம் நு கோ², ப⁴ந்தே, ஜராமரணம், கஸ்ஸ பனித³ம் ஜராமரணந்தி? நோ கல்லோ பஞ்ஹோதி ப⁴க³வா அவோசா’’திஆதி³னா (ஸம். நி. 2.35) ச நயேன பச்சயாகாரகங்கா² வுத்தா. யா ச பச்சயாகாரஸ்ஸேவ அப்படிவித்³த⁴த்தா ‘‘அஹோஸிம் நு கோ² அஹமதீதமத்³தா⁴ன’’ந்திஆதி³கா (ம. நி. 1.18; ஸம். நி. 2.20) ஸோளஸகங்கா² ‘‘பு³த்³தே⁴ கங்க²தி த⁴ம்மே கங்க²தீ’’திஆதி³கா (த⁴. ஸ. 1008) அட்ட² ச கங்கா² ஆக³தா, தா ஸப்³பா³ வபயந்தி அபக³ச்ச²ந்தி நிருஜ்ஜ²ந்தி, கஸ்மா? யதோ பஜானாதி ஸஹேதுத⁴ம்மம், யஸ்மா அவிஜ்ஜாதி³கேன ஹேதுனா ஸஹேதுகம் இமம் ஸங்கா²ராதி³ம் கேவலம் து³க்க²க்க²ந்த⁴த⁴ம்மம் பஜானாதி அஞ்ஞாஸி படிவிஜ்ஜ²தி.

யதோ க²யம் பச்சயானம் அவேதீ³ஹி யஸ்மா பச்சயானம் க²யஸங்கா²தம் நிப்³பா³னம் அவேதி³ அஞ்ஞாஸி படிவிஜ்ஜி², தஸ்மா யதா³ஸ்ஸ ஆதாபினோ ஜா²யதோ ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ வுத்தப்பகாரா த⁴ம்மா பாதுப⁴வந்தி. அத²ஸ்ஸ யா நிப்³பா³னஸ்ஸ அவிதி³தத்தா கங்கா² உப்பஜ்ஜேய்யும், ஸப்³பா³பி தா கங்கா² வபயந்தீதி.

ஆரஞ்ஞந்தி ஆரஞ்ஞகம். அஞ்ஞாதுஞ்சே²ன யாபேந்தந்தி குலேஸு அஞ்ஞாதோ நிச்சனவோயேவ ஹுத்வா உஞ்சே²ன பிண்ட³சரியாய யாபேந்தம். அத² வா அபி⁴லக்கி²தேஸு இஸ்ஸரஜனகே³ஹேஸு கடுகப⁴ண்ட³ஸம்பா⁴ரம் ஸுக³ந்த⁴போ⁴ஜனம் பரியேஸந்தஸ்ஸ உஞ்ச²னம் ஞாதுஞ்ச²னம் நாம, க⁴ரபடிபாடியா பன த்³வாரே டி²தேன லத்³த⁴மிஸ்ஸகபோ⁴ஜனம் அஞ்ஞாதுஞ்ச²னம் நாம. இத³ம் இத⁴ அதி⁴ப்பேதம். தேன யாபேந்தம். காமேஸு அனபேக்கி²னந்தி வத்து²காமகிலேஸகாமேஸு நிரபேக்க²ம்.

சே²த்வாதி வதி⁴த்வா. ஸுக²ம் ஸேதீதி கோத⁴பரிளாஹேன அபரித³ய்ஹமானத்தா ஸுக²ம் ஸயதி. ந ஸோசதீதி கோத⁴வினாஸேன வினட்ட²தோ³மனஸ்ஸத்தா ந ஸோசதி. விஸமூலஸ்ஸாதி து³க்க²விபாகஸ்ஸ. மது⁴ரக்³க³ஸ்ஸாதி யம் அக்குட்ட²ஸ்ஸ பச்சக்கோஸித்வா பஹடஸ்ஸ படிப்பஹரித்வா ஸுக²ம் உப்பஜ்ஜதி, தம் ஸந்தா⁴ய ஸோ ‘‘மது⁴ரக்³கோ³’’தி வுத்தோ. இமஸ்மிஞ்ஹி டா²னே பரியோஸானம் ‘‘அக்³க³’’ந்தி வுத்தம். அரியாதி பு³த்³தா⁴த³யோ.

ஹனேதி ஹனேய்ய. உப்பதிதந்தி அஸமுக்³கா⁴டிதம் அவிக்க²ம்பி⁴துப்பன்னவஸேன ஸமுதா³சாருப்பன்னவஸேன ஸமுதா³சரந்தம். வினோத³யேதி அத்தனோ ஸந்தானதோ நீஹரேய்ய.

101. ஸத்தியாதி தே³ஸனாஸீஸமேதம், ஏகதோதா⁴ராதி³னா ஸத்தே²னாதி அத்தோ². ஓமட்டோ²தி பஹடோ. சத்தாரோ ஹி பஹாரா ஓமட்டோ² உம்மட்டோ² மட்டோ² விமட்டோ²தி. தத்த² உபரி ட²த்வா அதோ⁴முக²ம் தி³ன்னப்பஹாரோ ஓமட்டோ² நாம, அதோ⁴ ட²த்வா உத்³த⁴ம் முக²ம் தி³ன்னப்பஹாரோ உம்மட்டோ² நாம, அக்³க³ளஸூசி விய வினிவிஜ்ஜி²த்வா கதோ மட்டோ² நாம, ஸேஸோ ஸப்³போ³பி விமட்டோ² நாம. இமஸ்மிம் பன டா²னே ஓமட்டோ² க³ஹிதோ. ஸோ ஹி ஸப்³ப³தா³ருணோ து³ருத்³த⁴ரணஸல்லோ து³த்திகிச்சோ² அந்தோதோ³ஸோ அந்தோபுப்³ப³லோஹிதோ ச ஹோதி. புப்³ப³லோஹிதம் அனிக்க²மித்வா வணமுக²ம் பரியோனந்தி⁴த்வா திட்ட²தி. புப்³ப³லோஹிதம் நீஹரிதுகாமேஹி மஞ்சேன ஸத்³தி⁴ம் ப³ந்தி⁴த்வா அதோ⁴ஸிரோ காதப்³போ³ ஹோதி, மரணம் வா மரணமத்தம் வா து³க்க²ம் பாபுணாதி. பரிப்³ப³ஜேதி விஹரேய்ய.

இமாய கா³தா²ய கிம் கதி²தம்? யதா² ஸத்தியா ஓமட்ட²புரிஸோ ஸல்லுப்³பா³ஹனவணதிகிச்ச²னானம் அத்தா²ய வீரியம் ஆரப⁴தி பயோக³ம் கரோதி பரக்கமதி. யதா² ச த³ய்ஹமானே மத்த²கே ஆதி³த்தஸிரோ தஸ்ஸ நிப்³பா³பனத்தா²ய வீரியம் ஆரப⁴தி பயோக³ம் கரோதி பரக்கமதி, ஏவமேவம் பி⁴க்கு² காமராக³ப்பஹானாய ஸதோ அப்பமத்தோ ஹுத்வா விஹரேய்ய ப⁴க³வாதி கதே²ஸி.

ஏவம் தே³வதாய கதி²தே அத² ப⁴க³வா சிந்தேஸி – ‘‘இமாய தே³வதாய உபமா த³ள்ஹம் கத்வா ஆனீதா, அத்த²ம் பன பரித்தகம் க³ஹேத்வா டி²தா. புனப்புனம் கதே²ந்தீபி ஹி ஏஸா காமராக³ஸ்ஸ விக்க²ம்ப⁴னப்பஹானமேவ கதே²ய்ய, யாவ ச காமராகோ³ மக்³கே³ன ந ஸமுக்³கா⁴டிய்யதி, தாவ அனுப³ந்தோ⁴வ ஹோதீ’’தி தமேவ உபமம் க³ஹேத்வா பட²மமக்³க³வஸேன தே³வதாய வினிவட்டேத்வா த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஸத்தியா விய ஓமட்டோ²’’தி து³தியகா³த²மாஹ. தஸ்ஸத்தோ² புரிமனயானுஸாரேன வேதி³தப்³போ³.

லோகாமிஸந்தி காமகு³ணோ. ஸந்திபேக்கோ²தி ஸப்³ப³ஸங்கா²ரூபஸமம் நிப்³பா³னம் அபேக்க²மானோ. பஞ்ஞவாதி பஞ்ஞவந்தோ. பஹிதத்தோதி நிப்³பா³னம் பதிபேஸிதசித்தோ. விரதோ காமஸஞ்ஞாயாதி யாய காயசி ஸப்³ப³தோ காமஸஞ்ஞாய சதுத்த²மக்³க³ஸம்பயுத்தாய ஸமுச்சே²த³விரதியா விரதோ. ‘‘விரத்தோ’’திபி பாடோ². காமஸஞ்ஞாயாதி பன பு⁴ம்மவசனம் ஹோதி. ஸகா³தா²வக்³கே³ (ஸம். நி. 1.96) ‘‘காமஸஞ்ஞாஸூ’’தி பாடோ². சதூஹி மக்³கே³ஹி த³ஸன்னம்பி ஸம்யோஜனானம் அதீதத்தா ஸப்³ப³ஸம்யோஜனாதீதோ. சதுத்த²மக்³கே³னேவ வா உத்³த⁴ம்பா⁴கி³யஸம்யோஜனாதீதோ தத்ர தத்ராபி⁴னந்த³னதோ நந்தி³ஸங்கா²தாய தண்ஹாய திண்ணஞ்ச ப⁴வானம் பரிக்கீ²ணத்தா நந்தி³ப⁴வபரிக்கீ²ணோ. ஸோ தாதி³ஸோ கீ²ணாஸவோ பி⁴க்கு² க³ம்பீ⁴ரே ஸம்ஸாரண்ணவே ந ஸீத³தி.

ஸத்³த³ஹானோதி யேன புப்³ப³பா⁴கே³ காயஸுசரிதாதி³பே⁴தே³ன, அபரபா⁴கே³ ச ஸத்தத்திம்ஸபோ³தி⁴பக்கி²யபே⁴தே³ன த⁴ம்மேன அரஹந்தோ பு³த்³த⁴பச்சேகபு³த்³த⁴பு³த்³த⁴ஸாவகா நிப்³பா³னம் பத்தா. தம் ஸத்³த³ஹானோ அரஹதம் த⁴ம்மம் நிப்³பா³னப்பத்தியா லோகியலோகுத்தரபஞ்ஞம் லப⁴தி, தஞ்ச கோ² ந ஸத்³தா⁴மத்தகேனேவ. யஸ்மா பன ஸத்³தா⁴ஜாதோ உபஸங்கமதி, உபஸங்கமந்தோ பயிருபாஸதி, பயிருபாஸந்தோ ஸோதம் ஓத³ஹதி, ஓத³ஹிதஸோதோ த⁴ம்மம் ஸுணாதி, தஸ்மா உபஸங்கமனதோ பட்டா²ய யாவ த⁴ம்மஸ்ஸவனேன ஸுஸ்ஸூஸம் லப⁴தே பஞ்ஞம்.

கிம் வுத்தம் ஹோதி? தம் த⁴ம்மம் ஸத்³த³ஹித்வாபி ஆசரியுபஜ்ஜா²யே காலேன காலம் உபஸங்கமித்வாபி வத்தகரணேன பயிருபாஸித்வா யதா³ பயிருபாஸனாய ஆராதி⁴தசித்தா கிஞ்சி வத்துகாமா ஹோந்தி. அத² அதி⁴க³தாய ஸோதுகாமதாய ஸோதம் ஓத³ஹித்வா ஸுணந்தோ லப⁴தீதி ஏவம் ஸுஸ்ஸூஸம்பி ச ஸதிஅவிப்பவாஸேன அப்பமத்தோ ஸுபா⁴ஸிதது³ப்³பா⁴ஸிதஞ்ஞுதாய விசக்க²ணோ ஏவ லப⁴தி, ந இதரோ. தேனாஹ – ‘‘அப்பமத்தோ விசக்க²ணோ’’தி.

பதிரூபகாரீதி தே³ஸகாலாதீ³னி அஹாபேத்வா லோகியஸ்ஸ லோகுத்தரஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ பதிரூபம் அதி⁴க³மூபாயம் கரோதீதி பதிரூபகாரீ. து⁴ரவாதி சேதஸிகவீரியவஸேன அனிக்கி²த்தது⁴ரோ. உட்டா²தாதி காயிகவீரியவஸேன உட்டா²னஸம்பன்னோ அஸிதி²லபரக்கமோ. விந்த³தே த⁴னந்தி லோகியலோகுத்தரத⁴னம் அதி⁴க³ச்ச²தி. ஸச்சேனாதி வசீஸச்சேன பரமத்த²ஸச்சேன ச. பு³த்³த⁴பச்சேகபு³த்³த⁴அரியஸாவகா நிப்³பு³திம் பாபுணந்தா கித்திம்பி பாபுணந்தியேவ. த³த³ந்தி பரேஸம் யம் கிஞ்சி இச்சி²தம் பத்தி²தம் தே³ந்தோ மித்தானி க³ந்த²தி ஸம்பாதே³தி கரோதீதி அத்தோ². து³த்³த³த³ம் வா த³த³ந்தோ க³ந்த²தி, தா³னமுகே²ன சத்தாரிபி ஸங்க³ஹவத்தூ²னி க³ஹிதானீதி வேதி³தப்³பா³னி. தேஹி மித்தானி கரோந்தி. அஸ்மா லோகா பரம் லோகம், ஸ வே பேச்ச ந ஸோசதீதி யஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ இமே ஸத்³தா⁴த³யோ த⁴ம்மா விஜ்ஜந்தி, ஸோ இமஸ்மா லோகா பரம் லோகம் க³ந்த்வா ந ஸோசதி, ஸோககாரணம் தஸ்ஸ நத்தீ²தி அத்தோ².

‘‘யஸ்ஸேதே சதுரோ த⁴ம்மா, ஸத்³த⁴ஸ்ஸ க⁴ரமேஸினோ;

ஸச்சம் த⁴ம்மோ தி⁴தி சாகோ³, ஸ வே பேச்ச ந ஸோசதீ’’தி. (ஸம். நி. 1.246; ஸு. நி. 190) –

கா³த²ம் அவஸேஸம் கத்வா உதா³ஹடம். ஆளவகஸுத்தே ஹி இமா கா³தா² ஆளவகேன ‘‘கத²ம் ஸு லப⁴தே பஞ்ஞ’’ந்திஆதி³னா (ஸம். நி. 1.246; ஸு. நி. 187) புட்டே²ன ப⁴க³வதா பா⁴ஸிதாதி.

யேன கேனசி வண்ணேனாதி யேன கேனசி காரணேன, பகாரேன வா. ஸம்வாஸோதி ஏகஸ்மிம் டா²னே ஸஹவாஸோ ஸமாக³மோ. தந்தி ததா² ஸமாக³தம் அனுகம்பிதப்³ப³ம் புரிஸம். மனஸா சே பஸன்னேனாதி கருணாஸமுஸ்ஸாஹிதேன பஸாதே³ன பஸன்னேன மனஸா. ந தேன ஹோதி ஸம்யுத்தோதி தேன யதா²வுத்தேன அனுஸாஸனேன காமச்ச²ந்தா³தீ³னம் ஸம்யோஜனவஸேன ஸம்யுத்தோ நாம ந ஹோதி. யானுகம்பா அனுத்³த³யாதி யா அரியமக்³க³ஸம்பாபனவஸேன கருணாயனா, மேத்தாயனா சாதி அத்தோ².

102. ராகோ³ ச தோ³ஸோ சாதி ராக³தோ³ஸா ஹேட்டா² வுத்தனயாவ. குதோனிதா³னாதி கிம்னிதா³னா கிம்ஹேதுகா. பச்சத்தவசனஸ்ஸ ஹி அயம் தோ-ஆதே³ஸோ, ஸமாஸே சஸ்ஸ லோபாபா⁴வோ வேதி³தப்³போ³. அரதீ ரதீ லோமஹம்ஸோ குதோஜாதி யாயம் பந்தேஸு ஸேனாஸனேஸு, அதி⁴குஸலேஸு ச த⁴ம்மேஸு அரதி உக்கண்டி²தா, யா ச பஞ்சஸு காமகு³ணேஸு ரதி அபி⁴ரதி ஆஸத்தி கீளனாதி³, யோ ச லோமஹம்ஸஸமுட்டா²னதோ லோமஹம்ஸஸங்கா²தோ சித்துத்ராஸோ, இமே தயோ த⁴ம்மா குதோ ஜாதா குதோ நிப்³ப³த்தாதி புச்சா². குதோ ஸமுட்டா²யாதி குதோ உப்பஜ்ஜித்வா. மனோதி குஸலசித்தம். விதக்காதி காமவிதக்காத³யோ. குமாரகா த⁴ங்கமிவோஸஜந்தீதி யதா² குமாரகா கீளந்தா காகம் ஸுத்தேன பாதே³ ப³ந்தி⁴த்வா ஓஸஜந்தி கி²பந்தி, ஏவம் குஸலமனம் அகுஸலவிதக்கா குதோ ஸமுட்டா²ய ஓஸஜந்தீதி புச்சா².

ராகோ³ சாதி து³தியகா³தா² தஸ்ஸா விஸ்ஸஜ்ஜனம். தத்த² இதோதி அத்தபா⁴வம் ஸந்தா⁴யாஹ. அத்தபா⁴வனிதா³னா ஹி ராக³தோ³ஸா, அரதி ரதி லோமஹம்ஸா ச அத்தபா⁴வதோ ஜாதா. காமவிதக்காத³யோ அத்தபா⁴வதோ ஏவ ஸமுட்டா²ய குஸலமனம் ஓஸஜந்தி. தேன தத³ஞ்ஞம் பகதிஆதி³காரணம் படிக்கி²பந்தோ ஆஹ – ‘‘இதோனிதா³னா இதோ ஸமுட்டா²யா’’தி. புரிமகா³தா²ய வுத்தனயேனேத்த² ஸத்³த³ஸித்³தி⁴ வேதி³தப்³பா³.

இதா³னி ய்வாயம் ‘‘இதோனிதா³னா’’திஆதீ³ஸு அத்தபா⁴வனிதா³னா அத்தபா⁴வதோ ஜாதா அத்தபா⁴வதோ ஸமுட்டா²யாதி அத்தோ² வுத்தோ, தம் ஸாதே⁴ந்தோ ஆஹ – ‘‘ஸ்னேஹஜா அத்தஸம்பூ⁴தா’’தி. ஏதே ஹி ராகா³த³யோ விதக்கபரியோஸானா தண்ஹாஸ்னேஹேன ஜாதா. ததா² ஜாயந்தா ச பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்த⁴பே⁴தே³ அத்தபா⁴வஸங்கா²தே அத்தனி ஸம்பூ⁴தா. தேனாஹ – ‘‘ஸ்னேஹஜா அத்தஸம்பூ⁴தா’’தி. இதா³னி தத³த்த²ஜோதிகம் உபமம் த³ஸ்ஸேதி ‘‘நிக்³ரோத⁴ஸ்ஸேவ க²ந்த⁴ஜா’’தி. தத்த² க²ந்த⁴ஜாதி க²ந்தே⁴ஸு ஜாதா பாரோஹா. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – யதா² நிக்³ரோத⁴ஸ்ஸ க²ந்த⁴ஜஸங்கா²தா பாரோஹா ஆபோரஸஸங்கா²தே ஸ்னேஹே ஸதி ஜாயந்தி, ஜாயந்தா ச தஸ்மிம்யேவ நிக்³ரோதே⁴ தேஸு தேஸு ஸாக²ப்பதே³ஸேஸு ஸம்ப⁴வந்தி, ஏவம் ஏதே ராகா³த³யோ அஜ்ஜ²த்தம் தண்ஹாஸ்னேஹே ஸதி ஜாயந்தி, ஜாயந்தா ச தஸ்மிம்யேவ அத்தபா⁴வே தேஸு தேஸு சக்கா²தி³ப்பதே³ஸேஸு இட்டா²ரம்மணேஸு ஸம்ப⁴வந்தி. தேன வுத்தம் – ‘‘ஸ்னேஹஜா அத்தஸம்பூ⁴தா’’தி. புது² விஸத்தா காமேஸூதி யஸ்மா ராகோ³பி பஞ்சகாமகு³ணிகாதி³வஸேன, தோ³ஸோபி ஆகா⁴தவத்து²ஆதி³வஸேன அரதிஆத³யோபி தஸ்ஸ தஸ்ஸ பே⁴த³ஸ்ஸ வஸேனாதி ஸப்³ப³தா² ஸப்³பே³பிமே கிலேஸா புது² அனேகப்பகாரா ஹுத்வா வத்து²த்³வாராரம்மணாதி³வஸேன தேஸு தேஸு காமேஸு ததா² ததா² விஸத்தா லக்³கா³ ஸம்ஸிப்³பி³த்வா டி²தா. கிமிவ? மாலுவாவ விததா வனே யதா² வனே விததா மாலுவா தேஸு தேஸு ருக்க²ஸாக²ப்பஸாகா²தி³பே⁴தே³ஸு விஸத்தா ஹோதி லக்³கா³ ஸம்ஸிப்³பி³த்வா டி²தா, ஏவம் ஏதே கிலேஸா த⁴ம்மா, தஸ்மா ஏத்த² புது²பபே⁴தே³ஸு வத்து²காமேஸு விஸத்தம் கிலேஸக³ஹனம்.

யே நம் பஜானந்தி யதோனிதா³னம், தே நம் வினோதே³ந்தி ஸுணோஹி யக்க². தஸ்ஸத்தோ² – யே ஸத்தா நம் கிலேஸக³ஹனம் ‘‘இதோனிதா³னம் ஏஸ உப்பஜ்ஜதீ’’தி ஜானந்தி, தே நம் தண்ஹாஸினேஹஸினேஹிதே அத்தபா⁴வே உப்பஜ்ஜதீதி ஞத்வா தம் தண்ஹாஸினேஹம் ஆதீ³னவானுபஸ்ஸனாதி³பா⁴வனாஞாணக்³கி³னா விஸோஸேந்தா வினோதே³ந்தி பஜஹந்தி, ஏவம் அம்ஹாகம் பா⁴ஸிதம் ஸுணோஹி யக்கா²தி. தே து³த்தரம் ஓக⁴மிமம் தரந்தி, அதிண்ணபுப்³ப³ம் அபுனப்³ப⁴வாயாதி யே ஹி ஸம்கிலேஸக³ஹனம் வினோதே³ந்தி, தே ஏகந்தேன மக்³க³ம் பா⁴வேந்தி. ந ஹி மக்³க³பா⁴வனம் வினா கிலேஸவினோத³னம் அத்தி². ஏவம் மக்³க³ம் பா⁴வேந்தா தே பகதிஞாணேன து³த்தரம் காமோகா⁴தி³ம் சதுப்³பி³த⁴ம் ஓக⁴ம் இமினா தீ³கே⁴ன அத்³து⁴னா ஸுபினந்தேனபி அதிண்ணபுப்³ப³ம் அனதிக்கந்தபுப்³ப³ம் அபுனப்³ப⁴வாய நிப்³பா³னாய தரந்தி.

து³க்கரம் ப⁴க³வாதி ஏகோ கிர தே³வபுத்தோ புப்³ப³யோகா³வசரோ ப³ஹலகிலேஸதாய ஸப்பயோகே³ன கிலேஸே விக்க²ம்பே⁴ந்தோ ஸமணத⁴ம்மம் கத்வா புப்³ப³ஹேதுமந்த³தாய அரியபூ⁴மிம் அப்பத்வாவ காலம் கத்வா தே³வலோகே நிப்³ப³த்தோ, ஸோ ததா²க³தம் உபஸங்கமித்வா து³க்கரபா⁴வம் ஆரோசேந்தோ ஏவமாஹ. தத்த² து³க்கரந்தி த³ஸபி வஸ்ஸானி…பே… ஸட்டி²பி வஸ்ஸானி ஏகந்தபரிஸுத்³த⁴ஸ்ஸ ஸமணத⁴ம்மஸ்ஸ கரணம் நாமேதம் து³க்கரம். ஸேக்கா²தி ஸத்த ஸேக்கா². ஸீலஸமாஹிதாதி ஸீலேன ஸமாஹிதா ஸமுபேதா. டி²தத்தாதி பதிட்டி²தஸபா⁴வா. ஏவம் புச்சி²தபஞ்ஹம் விஸ்ஸஜ்ஜித்வா உபரிபஞ்ஹம் ஸமுட்டா²பனத்த²ம் ‘‘அனகா³ரியுபேதஸ்ஸா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² அனகா³ரியுபேதஸ்ஸாதி அனகா³ரியம் நிக்³கே³ஹபா⁴வம் உபக³தஸ்ஸ, பப்³ப³ஜிதஸ்ஸாதி அத்தோ². துட்டீ²தி சதுபச்சயஸந்தோஸோ.

பா⁴வனாயாதி சித்தவூபஸமபா⁴வனாய. தே சே²த்வா மச்சுனோ ஜாலந்தி யே ரத்திந்தி³வம் இந்த்³ரியூபஸமே ரதா, தே து³ஸ்ஸமாத³ஹம் சித்தம் ஸமாத³ஹந்தி. யே ஸமாஹிதசித்தா, தே சதுபச்சயஸந்தோஸம் பூரேந்தா ந கிலமந்தி. யே ஸந்துட்டா², தே ஸீலம் பூரேந்தா ந கிலமந்தி. யே ஸீலே பதிட்டி²தா ஸத்த ஸேக்கா², தே அரியா மச்சுனோ ஜாலஸங்கா²தம் கிலேஸஜாலம் சி²ந்தி³த்வா க³ச்ச²ந்தி.

து³க்³க³மோதி ஸச்சமேதம், ப⁴ந்தே, யே இந்த்³ரியூபஸமே ரதா, தே து³ஸ்ஸமாத³ஹம் சித்தம் ஸமாத³ஹந்தி. யே ஸமாஹிதசித்தா, தே சதுபச்சயஸந்தோஸம் பூரேந்தா ந கிலமந்தி. யே ஸந்துட்டா², தே ஸீலம் பூரேந்தா ந கிலமந்தி. யே ஸீலே பரமக்³கா³ஹினோ ஸத்த ஸேக்கா², தே அரியா மச்சுனோ ஜாலஸங்கா²தம் கிலேஸஜாலம் சி²ந்தி³த்வா க³ச்ச²ந்தி. கிம் ந க³மிஸ்ஸந்தி, அயம் பன து³க்³க³மோ ‘‘ப⁴க³வா விஸமோ மக்³கோ³’’தி ஆஹ. தத்த² கிஞ்சாபி அரியமக்³கோ³ நேவ து³க்³க³மோ ந விஸமோ, புப்³ப³பா⁴க³படிபதா³ய பனஸ்ஸ ப³ஹூ பரிஸ்ஸயா ஹோந்தி, தஸ்மா ஏவம் வுத்தோ. அவம்ஸிராதி ஞாணஸிரேன அதோ⁴ஸிரா ஹுத்வா பபதந்தி. அரியமக்³க³ம் ஆரோஹிதும் அஸமத்த²தாய ஏவ தே மக்³கே³ பபதந்தீதி வுச்சந்தி. அரியானம் ஸமோ மக்³கோ³தி ஸ்வேவ மக்³கோ³ அரியானம் ஸமோ ஹோதி. விஸமே ஸமாதி விஸமேபி ஸத்தகாயே ஸமா ஏவ.

103. இத³ஞ்ஹி தம் ஜேதவனந்தி அனாத²பிண்டி³கோ தே³வபுத்தோ ஜேதவனஸ்ஸ சேவ பு³த்³தா⁴தீ³னஞ்ச வண்ணப⁴ணனத்த²ம் ஆக³ந்த்வா ஏவமாஹ. இஸிஸங்க⁴னிஸேவிதந்தி பி⁴க்கு²ஸங்க⁴னிவேஸிதம். ஏவம் பட²மகா³தா²ய ஜேதவனஸ்ஸ வண்ணம் கதே²த்வா இதா³னி அரியமக்³க³ஸ்ஸ வண்ணம் கதே²ந்தோ ‘‘கம்மம் விஜ்ஜா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² கம்மந்தி மக்³க³சேதனா. விஜ்ஜாதி மக்³க³பஞ்ஞா. த⁴ம்மோதி ஸமாதி⁴, ஸமாதி⁴பக்கி²கா வா த⁴ம்மா. ஸீலம் ஜீவிதமுத்தமந்தி ஸீலே பதிட்டி²தஸ்ஸ ஜீவிதஞ்ச உத்தமந்தி த³ஸ்ஸேதி. அத² வா விஜ்ஜாதி தி³ட்டி²ஸங்கப்பா. த⁴ம்மோதி வாயாமஸதிஸமாத⁴யோ. ஸீலந்தி வாசாகம்மந்தாஜீவா. ஜீவிதமுத்தமந்தி ஏதஸ்மிம் ஸீலே பதிட்டி²தஸ்ஸ ஜீவிதம் நாம உத்தமந்தி. ‘‘ஏதேன மச்சா ஸுஜ்ஜ²ந்தீ’’தி ஏதேன அட்ட²ங்கி³கேன மக்³கே³ன ஸத்தா விஸுஜ்ஜ²ந்தி.

தஸ்மாதி யஸ்மா மக்³கே³ன ஸுஜ்ஜ²ந்தி, ந கோ³த்தத⁴னேஹி, தஸ்மா. யோனிஸோ விசினே த⁴ம்மந்தி உபாயேன போ³தி⁴பக்கி²யத⁴ம்மம் விசினேய்ய. ஏவம் தத்த² விஸுஜ்ஜ²தீதி ஏவம் தஸ்மிம் அரியமக்³கே³ விஸுஜ்ஜ²தி. அத² வா யோனிஸோ விசினே த⁴ம்மந்தி உபாயேன அரியஸச்சத⁴ம்மம் விசினேய்ய. ஏவம் தத்த² விஸுஜ்ஜ²தீதி ஏவம் தேஸு சதூஸு அரியஸச்சேஸு விஸுஜ்ஜ²தி. இதா³னி ஸாரிபுத்தத்தே²ரஸ்ஸ வண்ணம் கதே²ந்தோ ‘‘ஸாரிபுத்தோவா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² ஸாரிபுத்தோவாதி அவதா⁴ரணவசனம், ஏதேஹி பஞ்ஞாதீ³ஹி ஸாரிபுத்தோவ ஸேய்யோதி வத³தி. உபஸமேனாதி கிலேஸவூபஸமேன. பாரங்க³தோதி நிப்³பா³னம் க³தோ, யோ கோசி நிப்³பா³னபத்தோ பி⁴க்கு², ந தாதி³ஸோ. ஏதாவபரமோ ஸியா, ந தே²ரா உத்தரிதரோ நாம ஸாவகோ அத்தீ²தி வத³தி.

அதீதந்தி அதீதே பஞ்சக்க²ந்தே⁴. நான்வாக³மேய்யாதி தண்ஹாதி³ட்டீ²ஹி நானுக³ச்சே²ய்ய. நப்படிகங்கே²தி தண்ஹாதி³ட்டீ²ஹி ந பத்தே²ய்ய. யத³தீதந்தி இத³மேத்த² காரணவசனம். யஸ்மா யம் அதீதம், தம் பஹீனம் நிருத்³த⁴ம் அத்த²ங்க³தம், தஸ்மா தம் நானுக³ச்சே²ய்ய. யஸ்மா ச யம் தத்த² அனாக³தம், தம் அப்பத்தம் அஜாதம் அனிப்³ப³த்தம், தஸ்மா தம்பி ந பத்தே²ய்ய. தத்த² தத்தா²தி பச்சுப்பன்னம்பி த⁴ம்மம் யத்த² யத்தே²வ ஸோ உப்பன்னோ, தத்த² தத்தே²வ நம் அனிச்சானுபஸ்ஸனாதீ³ஹி ஸத்தஹி அனுபஸ்ஸனாஹி விபஸ்ஸதி, அரஞ்ஞாதீ³ஸு வா தத்த² தத்த² விபஸ்ஸதி. அஸம்ஹீரம் அஸம்குப்பந்தி இத³ம் விபஸ்ஸனாபடிவிபஸ்ஸனாத³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம். விபஸ்ஸனா ஹி ராகா³தீ³ஹி ந ஸம்ஹிரதி ந குப்பதீதி அஸம்ஹீரா அஸம்குப்பா, தம் அனுப்³ரூஹயே வட்³டே⁴ய்ய படிவிபஸ்ஸேய்யாதி வுத்தம் ஹோதி. அத² வா நிப்³பா³னம் ராகா³தீ³ஹி ந ஸம்ஹிரதி ந குப்பதீதி அஸம்ஹீரம் அஸம்குப்பம், தம் வித்³வா பண்டி³தோ பி⁴க்கு² அனுப்³ரூஹயே, புனப்புனம் ததா³ரம்மணம் ப²லஸமாபத்திம் அப்பேந்தோ வட்³டே⁴ய்யாதி அத்தோ².

தஸ்ஸ பன அனுப்³ரூஹனஸ்ஸ அத்தா²ய அஜ்ஜேவ கிச்சமாதப்பந்தி கிலேஸானம் ஆதாபனபரிதாபனேன ‘‘ஆதப்ப’’ந்தி லத்³த⁴னாமம் வீரியம் அஜ்ஜேவ காதப்³ப³ம். கோ ஜஞ்ஞா மரணம் ஸுவேதி ஸ்வே ஜீவிதம் வா மரணம் வா கோ ஜானாதி. அஜ்ஜேவ தா³னம் த³ஸ்ஸாமி, ஸீலம் வா ரக்கி²ஸ்ஸாமி, அஞ்ஞதரம் வா பன குஸலம் கரிஸ்ஸாமி, ‘‘அஜ்ஜ தாவ பபஞ்சோ அத்தி², ஸ்வே வா புனதி³வஸே வா ஜானிஸ்ஸாமீ’’தி சித்தம் அனுப்பாதே³த்வா ‘‘அஜ்ஜேவ கரிஸ்ஸாமீ’’தி ஏவம் வீரியம் காதப்³ப³ந்தி த³ஸ்ஸேதி. மஹாஸேனேனாதி அஹிவிச்சி²கவிஸஸத்தா²தீ³னி ஹி அனேகானி மரணகாரணானி தஸ்ஸ ஸேனாதி தாய மஹதியா ஸேனாய வஸேன மஹாஸேனேன ஏவரூபேன மச்சுனா ஸத்³தி⁴ம் ‘‘கதிபாஹம் தாவ ஆக³மேஹி, யாவாஹம் பு³த்³த⁴பூஜாதி³ம் அத்தனோ அவஸ்ஸயம் கம்மம் கரோமீ’’தி ஏவம் மித்தஸந்த²வாகாரஸங்கா²தோ வா ‘‘இத³ம் ஸதம் வா ஸஹஸ்ஸம் வா க³ஹேத்வா கதிபாஹம் ஆக³மேஹீ’’தி ஏவம் லஞ்ஜானுப்பதா³னஸங்கா²தோ வா ‘‘இமினா ப³லராஸினா படிபா³ஹிஸ்ஸாமீ’’தி ஏவம் ப³லராஸிஸங்கா²தோ வா ஸங்க³ரோ நத்தி². ஸங்க³ரோதி ஹி மித்தகரணலஞ்ஜதா³னப³லராஸிஸங்கட்³ட⁴னானம் நாமம், தஸ்மா அயமத்தோ² வுத்தோ. அதந்தி³தந்தி அனலஸம் உட்டா²ஹகம். ஏவம் படிபன்னத்தா ப⁴த்³தோ³ ஏகரத்தோ அஸ்ஸாதி ப⁴த்³தே³கரத்தோ. இதீதி ஏவம் படிபன்னம் புக்³க³லம் ‘‘ப⁴த்³தே³கரத்தோ அய’’ந்தி ராகா³தி³ஸந்ததாய ஸந்தோ பு³த்³த⁴முனி ஆசிக்க²தி.

சக்கு²னா பஞ்ஞாய சாதி சக்கு²னா ச பஞ்ஞாய ச. சக்கு²பூ⁴தாய வா பஞ்ஞாய. ஸதியா பஞ்ஞாய சாதி ஸதியா ச பஞ்ஞாய ச, ஸதிவிஸிட்டா²ய வா பஞ்ஞாய. காயேனாதி நாமகாயேன.

தி³ப்³ப³சக்கு² ஸுவிஸுத்³த⁴ந்தி தி³ப்³ப³ம் சக்கு² ஸுவிஸுத்³த⁴ம், யம் ஸச்சி²கரோதீதி அதி⁴ப்பாயோ. புப்³பே³னிவாஸாதி புரிமாஸு ஜாதீஸு நிவுத்த²க்க²ந்தா⁴. இத்³தி⁴விதா⁴தி இத்³தி⁴கோட்டா²ஸா. நிரோதோ⁴தி நிப்³பா³னம். ஸேஸம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

104. யஸ்ஸ ஸேலூபமம் சித்தந்தி ஏகக⁴னம் ஸேலம் விய பகதிவாதேஹி லோகத⁴ம்மவாதேஹி அகம்பனீயதோ யஸ்ஸ சித்தம் ஸேலூபமம். தேனாஹ – ‘‘டி²தம் நானுபகம்பதீ’’தி. ரஜனீயேஸூதி லாபா⁴தீ³ஸு. கோபனேய்யேதி அலாபா⁴தி³கே. குதோ நம் து³க்க²மேஸ்ஸதீதி தம் ஏவம் பா⁴விதசித்தம் வீதிக்கந்தலோகத⁴ம்மம் உத்தமபுரிஸம் லோகத⁴ம்மஹேதுகம் து³க்க²ம் நானுக³மிஸ்ஸதி.

யோ ப்³ராஹ்மணோதி பா³ஹிதபாபத⁴ம்மதாய ப்³ராஹ்மணோ, ந தி³ட்ட²மங்க³லிகதாய ஹும்ஹுங்காரகஸாவாதி³பாபத⁴ம்மயுத்தோ ஹுத்வா கேவலம் ஜாதிமத்தேன ப்³ராஹ்மணோதி படிஜானாதி. ஸோ ப்³ராஹ்மணோ பா³ஹிதபாபத⁴ம்மத்தா ஹும்ஹுங்காரப்பஹானேன நிஹும்ஹுங்கோ. ராகா³தி³கஸாவாபா⁴வேன நிக்கபா⁴வோ. ஸீலஸம்வரேன ஸம்யதசித்ததாய யதத்தோ. சதுமக்³க³ஞாணஸங்கா²தேஹி வேதே³ஹி அந்தம் நிப்³பா³னம், வேதா³னம் வா அந்தம் க³தத்தா வேத³ந்தகூ³. மக்³க³ப்³ரஹ்மசரியஸ்ஸ வுஸிதத்தா வூஸிதப்³ரஹ்மசரியோ. த⁴ம்மேன ஸோ ப்³ரஹ்மவாத³ம் வதே³ய்யாதி ஸோ ‘‘ப்³ராஹ்மணோ அஹ’’ந்தி ஏதம் வாத³ம் வதே³ய்ய. யஸ்ஸ ஸகலலோகஸன்னிவாஸே குஹிஞ்சி ஏகாரம்மணேபி ராகு³ஸ்ஸதோ³ தோ³ஸுஸ்ஸதோ³ மோஹுஸ்ஸதோ³ மானுஸ்ஸதோ³ தி³ட்டு²ஸ்ஸதோ³தி இமே உஸ்ஸதா³ நத்தீ²தி அத்தோ².

ந கா³த⁴தீதி ந பதிட்ட²ஹதி. ஸுக்காதி ஸுக்கஸங்கா²தா க³ஹா. யதி³ சந்தி³மஸூரியாதீ³னம் பபா⁴ தத்த² நத்தி², தமோ ஏவ ச ஸியாதி ஆஸங்கமானே ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘தமோ தத்த² ந விஜ்ஜதீ’’தி. யதா³ ச அத்தனாவேதீ³திஆதீ³ஸு ஏவம்வித⁴ம் நிப்³பா³னம் அத்தபச்சக்கே²ன ஞாணேன யதா³ விந்த³தி, அத² ரூபாரூபத⁴ம்மதோ ஸுக²து³க்க²தோ ச விப்பமுத்தோ ஹோதீதி.

ஸகேஸு த⁴ம்மேஸூதி ஸகஅத்தபா⁴வஸங்கா²தேஸு உபாதா³னக்க²ந்தே⁴ஸு. யேபு⁴ய்யேன ஹி அஜ்ஜ²த்தம் விபஸ்ஸனாபி⁴னிவேஸோ ஹோதீதி. ஏதம் பிஸாசந்தி அஜகலாபக, ஏதம் தயா வுத்தம் பிஸாசம் கிலேஸபிஸாசஞ்ச. பக்குலந்தி தயா கதம் அக்குலம் பக்குலகரணஞ்ச. அதிவத்ததீதி அதிக்கமதி.

நாபி⁴னந்த³தி ஆயந்திந்தி புராணது³தியிகம் ஆக³ச்ச²ந்திம் அஞ்ஞம் வா ந அபி⁴னந்த³தி சித்தேன ந ஸம்படிச்ச²தி. தமேவ பக்கமந்திம் ந ஸோசதி. ஸங்கா³ ஸங்கா³மஜிம் முத்தந்தி பஞ்சவிதா⁴பி ஸங்க³தோ முத்தம் ஸங்கா³மஜிம் பி⁴க்கு²ம்.

ப³ஹ்வேத்தா²தி ப³ஹு ஏத்த² ந்ஹாயதி ஜனோ, ந தேன ஸோ ஸுத்³தோ⁴ நாம ஹோதீதி அதி⁴ப்பாயோ.

ஜாதிப³லம் நிஸேத⁴ந்தி ஜாதிப³லஸ்ஸ நிஸேத⁴கம். ஸஹாயா வதாதி ஸமத²விபஸ்ஸனாபா⁴வனாய ஸஹ அயனவஸேன ஸஹாயா வத. காலேன காலம் ஸப்பாயத⁴ம்மஸ்ஸ ஸவனவஸேன சிரரத்தம் ஸமேதி ஸமாக³மோ ஏதேஸந்தி சிரரத்தஸமேதிகா. ஸிதி²லமாரப்³பா⁴தி ஸிதி²லம் வீரியம் கத்வா.

105. தத்ர கோ², பி⁴க்க²வே, கோ விஸேஸோதி ஸத்து² ஸாவகஸ்ஸ ச பஞ்சஸ்வேவ உபாதா³னக்க²ந்தே⁴ஸு நிப்³பி³தா³த³யோதி புப்³ப³பா⁴க³படிபத்தியம் அனுபாதா³விமுத்தியஞ்ச ஹேட்டா² உபரி ச விஸேஸாபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. வுத்தஞ்ஹேதம் – ‘‘நத்தி² விமுத்தியா நானத்த’’ந்தி (அ. நி. 5.31; கதா². 355 அத்த²தோ ஸமானம்). தத்த² விஸேஸாபா⁴வம் பச்சாமஸதி ‘‘தத்ர கோ விஸேஸோ’’தி. அதி⁴ப்பயாஸோதி அதி⁴கபயோகோ³. நானாகரணந்தி ச விஸேஸோயேவ வுத்தோ.

அயம் கோ², பி⁴க்க²வே, விஸேஸோதி பி⁴க்க²வே, யதி³பி ஸாவகஸ்ஸ ஸத்து² ச விமுத்தியம் விஸேஸோ நத்தி², ஸயம்பு⁴ஞாணேன பன ஸவாஸனஸப்³ப³கிலேஸே கே²பேத்வா ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அபி⁴ஸம்பு³ஜ்ஜி²த்வா அனுப்பன்னஸ்ஸ அரியமக்³க³ஸ்ஸ பரஸந்தானே உப்பாத³னாதி³ஸகலஸப்³ப³ஞ்ஞுகு³ணஸமாயோகோ³. அயம் ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ பஞ்ஞாவிமுத்ததோ விஸேஸோதி. தத்த² அனுப்பன்னஸ்ஸாதி அவத்தமானஸ்ஸ. அரியமக்³க³ஞ்ஹி கஸ்ஸபஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ உப்பாதே³ஸி. அந்தரா அஞ்ஞோ ஸத்தா² உப்பாதே³தா நாம நாஹோஸி, தஸ்மா அயம் ப⁴க³வா அனுப்பன்னஸ்ஸ மக்³க³ஸ்ஸ உப்பாதே³தா நாம. அஸஞ்ஜாதஸ்ஸாதி தஸ்ஸேவ வேவசனம். அனக்கா²தஸ்ஸாதி அகதி²தஸ்ஸ. மக்³க³ம் ஜானாதீதி மக்³க³ஞ்ஞூ. மக்³க³ம் விதி³தம் பாகடம் அகாஸீதி மக்³க³விதூ³. மக்³கே³ ச அமக்³கே³ ச கோவிதோ³தி மக்³க³கோவிதோ³. மக்³கா³னுகா³தி மக்³க³ம் அனுக³ச்ச²ந்தா. பச்சா²ஸமன்னாக³தாதி அஹம் பட²மம் ஸமன்னாக³தோ, ஸாவகா பச்சா² ஸமன்னாக³தா.

106. ‘‘நீசே குலே பச்சாஜாதோ’’திஆதி³னா (அ. நி. 4.85; பு. ப. 168) தமேன யுத்தோதி தமோ. காயது³ச்சரிதாதீ³ஹி புன நிரயதமுபக³மனதோ தமபராயணோ. இதி உப⁴யேனபி க²ந்த⁴தமோவ கதி²தோ ஹோதி. ‘‘அட்³டே⁴ குலே பச்சாஜாதோ’’திஆதி³னா (அ. நி. 4.85; பு. ப. 168) ஜோதினா யுத்தோதி ஜோதி, ஆலோகபூ⁴தோதி வுத்தம் ஹோதி. காயஸுசரிதாதீ³ஹி புன ஸக்³கூ³பபத்திப⁴வூபக³மனதோ ஜோதிபராயணோ. இமினா நயேன இதரேபி த்³வே வேதி³தப்³பா³.

ந தம் த³ள்ஹம் ப³ந்த⁴னமாஹு தீ⁴ராதி ஏத்த² தீ⁴ராதி பு³த்³தா⁴த³யோ பண்டி³தபுரிஸா. யம் ஸங்க²லிகஸங்கா²தம் அயேன நிப்³ப³த்தம் ஆயஸம் அத்³து³ப³ந்த⁴னஸங்கா²தம் தா³ருமயஞ்ச பப்³ப³ஜதிணேஹி ரஜ்ஜும் கத்வா கதரஜ்ஜுப³ந்த⁴னஞ்ச, தம் அஸிஆதீ³ஹி சி²ந்தி³தும் ஸக்குணேய்யதாய ‘‘தி²ர’’ந்தி ந வத³ந்தீதி அத்தோ². ஸாரத்தரத்தாதி ரத்தா ஹுத்வா ரத்தா. ப³லவராக³ரத்தாதி அத்தோ². மணிகுண்ட³லேஸூதி மணீஸு ச குண்ட³லேஸு ச, மணிசித்தேஸு வா குண்ட³லேஸு. ஏதம் த³ள்ஹந்தி யே மணிகுண்ட³லேஸு ஸாரத்தரத்தா, தேஸு யோ ராகோ³, யா ச புத்ததா³ரேஸு அபேக்கா² தண்ஹா, ஏதம் கிலேஸமயம் ப³ந்த⁴னம் பண்டி³தபுரிஸா ‘‘த³ள்ஹ’’ந்தி வத³ந்தி.

ஓஹாரினந்தி ஆகட்³டி⁴த்வா சதூஸு அபாயேஸு பாதனதோ அவஹரதி ஹேட்டா² ஹரதீதி ஓஹாரினம். ஸிதி²லந்தி ப³ந்த⁴னட்டா²னே ச²விஆதீ³னி அகோபேத்வா ப³ந்த⁴னபா⁴வம்பி அஜானாபேத்வா ஜலபத²த²லபதா²தீ³ஸு கம்மம் காதும் தே³தீதி ஸிதி²லம். து³ப்பமுஞ்சந்தி லோப⁴வஸேன ஹி ஏகவாரம்பி உப்பன்னம் கிலேஸப³ந்த⁴னம் த³ட்ட²ட்டா²னதோ கச்ச²போ விய து³ம்மோசயம் ஹோதீதி து³ப்பமுஞ்சம். ஏதம்பி சே²த்வானாதி ஏதம் த³ள்ஹம்பி கிலேஸப³ந்த⁴னம் ஞாணக²க்³கே³ன சி²ந்தி³த்வா அனபேக்கி²னோ ஹுத்வா காமஸுக²ம் பஹாய பரிப்³ப³ஜந்தி பக்கமந்தி பப்³ப³ஜந்தி சாதி அத்தோ².

107. சேதேதீதி அகுஸலசேதனாவஸேன சேதேதி. பகப்பேதீதி தமேவ அகுஸலசேதனம் காயவசீகம்மபா⁴வம் பாபனவஸேன கப்பேதி. அனுஸேதீதி ராகா³தி³அனுஸயோவ ஸந்தானே அப்பஹீனபா⁴வேன அனுஸேதி. ஆரம்மணமேதம் ஹோதி விஞ்ஞாணஸ்ஸ டி²தியாதி யதே³தம் சேதனம் பகப்பனம் அனுஸயனஞ்ச, ஏதம் அபி⁴ஸங்கா²ரவிஞ்ஞாணஸ்ஸ டி²தியா பவத்தியா பச்சயோ ஹோதீதி அத்தோ². ஆரம்மணே ஸதி பதிட்டா² விஞ்ஞாணஸ்ஸ ஹோதீதி யதா²வுத்தபச்சயே ஸதி அபி⁴ஸங்கா²ரவிஞ்ஞாணஸ்ஸ கம்மம் ஜவாபேத்வா படிஸந்தி⁴ஆகட்³ட⁴னஸமத்த²தாஸம்பாத³னதோ பதிட்டா² ஹோதி. ஆயதிம் புனப்³ப⁴வாபி⁴னிப்³ப³த்தி ஹோதீதி ஆயதிம் புனப்³ப⁴வஸங்கா²தா விஞ்ஞாணாதீ³னம் அபி⁴னிப்³ப³த்தி ஹோதி.

‘‘நோ சே, பி⁴க்க²வே, சேதேதீ’’திஆதி³னா அகுஸலகம்மமேவ படிக்கி²பதி. அயஞ்ஹேத்த² ஸங்கே²பத்தோ², யதி³பி கதா³சி யோனிஸோமனஸிகாரா அகுஸலசேதனா நப்பவத்ததி, அனுஸயா பன அப்பஹீனாதி, தே குஸலஸ்ஸ அபி⁴ஸங்கா²ரவிஞ்ஞாணஸ்ஸ பதிட்டா² ஹோந்தி யேவாதி. ஸதி ச அபி⁴ஸங்கா²ரவிஞ்ஞாணே ஆயதிம் புனப்³ப⁴வாபி⁴னிப்³ப³த்தி ஹோதீதி வத்தும் வட்டதியேவ. ததியவாரோ வுத்தபடிபக்க²னயேன வேதி³தப்³போ³.

108. ‘‘நேஸோ, பி⁴க்க²வே, அரியஸ்ஸ வினயே ஸமுத்³தோ³’’திஆதி³ யதி³ து³ப்பூரணட்டே²ன ஸம்ஸீத³னட்டே²ன து³ரதிக்கமனட்டே²ன ஸாக³ரோ ‘‘ஸமுத்³தோ³’’தி வுச்சேய்ய, ததோ ஸதபா⁴கே³னபி ஸஹஸ்ஸபா⁴கே³னபி சக்கு²ஆதீ³ஸ்வேவ அயம் நயோ லப்³ப⁴தீதி த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம். தேனாஹ – ‘‘சக்கு², பி⁴க்க²வே, புரிஸஸ்ஸ ஸமுத்³தோ³, தஸ்ஸ ரூபமயோ வேகோ³’’தி, ரூபேஸு ஸத்தானம் ஆவிஞ்ச²னதோ ரூபாயதனமேவ வேகோ³ சக்கு²ஸ்ஸ வேகோ³தி அத்தோ².

யோ தம் ரூபமயம் வேக³ம் ஸஹதீதி யோ பி⁴க்கு² ஸஹ விஸயேன சக்கு²ம் அனிச்சதோ து³க்க²தோ அனத்ததோ ஸம்மஸந்தோ தத்த² ச நிப்³பி³ந்த³ந்தோ விரஜ்ஜந்தோ தப்படிப³த்³த⁴தோ கிலேஸஜாலதோ விமுச்சந்தோ அபி⁴ப⁴வதி. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, அதரி சக்கு²ஸமுத்³த³ந்தி அயம் பி⁴க்கு² சக்கு²ஸங்கா²தம் ஸமுத்³த³ம் திண்ணோதி வுச்சதி.

அபரோ நயோ – சக்கு², பி⁴க்க²வே, அரியஸ்ஸ வினயே ஸமுத்³தோ³தி யதி³பி து³ப்பூரணட்டே²ன யதி³ வா ஸமுத³னட்டே²ன ஸமுத்³தோ³, சக்கு²மேவ ஸமுத்³தோ³. தஸ்ஸ ஹி பத²விதோ யாவ அகனிட்ட²ப்³ரஹ்மலோகா நீலாதி³ஆரம்மணம் ஸமோஸரந்தம் பரிபுண்ணபா⁴வம் காதும் ந ஸக்கோதி. ஏவம் து³ப்பூரணட்டே²னபி ஸமுத்³தோ³. சக்கு² ச தேஸு தேஸு நீலாதி³ஆரம்மணேஸு ஸமுதே³தி அஸம்வுதம் ஹுத்வா ஓஸரமானம் கிலேஸுப்பத்தியா காரணபா⁴வேன ஸதோ³ஸபா⁴வேன க³ச்ச²தீதி ஸமுத³னட்டே²னபி ஸமுத்³தோ³. ததா² சக்கு²ம் தண்ஹாஸோதாதீ³னம் உப்பத்தித்³வாரதாய தேஹி ஸந்தானஸ்ஸ ஸமுத³னட்டே²ன தேமனட்டே²ன ஸமுத்³தோ³. தஸ்ஸ ரூபமயோ வேகோ³தி ஸமுத்³த³ஸ்ஸ அப்பமாணோ ஊமிமயோ வேகோ³ விய தஸ்ஸாபி சக்கு²ஸமுத்³த³ஸ்ஸ ஸமோஸரந்தஸ்ஸ நீலாதி³பே⁴த³ஸ்ஸ ஆரம்மணஸ்ஸ வஸேன அப்பமேய்யோ ரூபமயோ வேகோ³ வேதி³தப்³போ³. யோ தம் ரூபமயம் வேக³ம் ஸஹதீதி யோ தம் சக்கு²ஸமுத்³தே³ ஸமோஸரந்தம் ரூபமயம் வேக³ம் மனாபே ரூபே ராக³ம், அமனாபே தோ³ஸம், அஸமபேக்க²னே மோஹந்தி ஏவம் ராகா³தி³கிலேஸே அனுப்பாதே³ந்தோ உபேக்க²கபா⁴வேன ஸஹதி.

ஸஊமிந்திஆதீ³ஸு கிலேஸஊமீஹி ஸஊமிம். கிலேஸவட்டேஹி ஸாவட்டம். கிலேஸக³ஹேஹி ஸக³ஹம். கிலேஸரக்க²ஸேஹி ஸரக்க²ஸம். கோது⁴பாயாஸஸ்ஸ வா வஸேன ஸஊமிம். காமகு³ணவஸேன ஸாவட்டம். மாதுகா³மவஸேன ஸக³ஹம் ஸரக்க²ஸம். வுத்தஞ்ஹேதம் – ‘‘ஊமிப⁴யந்தி கோ², பி⁴க்க²வே, கோது⁴பாயாஸஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம் (இதிவு. 109; ம. நி. 2.162; அ. நி. 4.122). ததா² ஆவட்டந்தி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சன்னேதம் காமகு³ணானம் அதி⁴வசனம் (இதிவு. 109; ம. நி. 2.164; அ. நி. 4.122). க³ஹரக்க²ஸோதி கோ², பி⁴க்க²வே, மாதுகா³மஸ்ஸேதம் அதி⁴வசன’’ந்தி (இதிவு. 109). ஸேஸத்³வாரேஸுபி ஏஸேவ நயோ.

ஸஊமிப⁴யம் து³த்தரம் அச்சதரீதி அனிச்சதாதி³ஊமிப⁴யேன ஸப⁴யம் து³ரதிக்கமம் அதிக்கமி. லோகந்தகூ³தி ஸம்ஸாரலோகஸ்ஸ அந்தம் க³தோ. பாரக³தோதி வுச்சதீதி நிப்³பா³னம் க³தோதி கதீ²யதி.

ப³ளிஸாதி ஸத்தானம் அனத்த²ஹேதுதாய ப³ளிஸா விய ப³ளிஸா. அனயாயாதி அனத்தா²ய. ப்³யாபா³தா⁴யாதி து³க்கா²ய. இட்டா²தி பரியிட்டா² வா அபரியிட்டா² வா ஸுகா²ரம்மணதாய இட்டா². காமனீயட்டே²ன கந்தா. மனஸ்ஸ வட்³ட⁴னட்டே²ன மனாபா. பியஸபா⁴வதாய பியரூபா. கிலேஸகாமஸஹிதத்தா காமூபஸம்ஹிதா. ராக³ஜனனட்டே²ன சித்தஸ்ஸ ரஞ்ஜனதோ ரஜனீயா. தஞ்சேதி தம் ரூபாரம்மணம், நீலாதி³வஸேன அனேகபே⁴த³பி⁴ன்னம்பி ஹி ரூபாயதனம் ரூபாரம்மணபா⁴வேன சக்கு²விஞ்ஞேய்யபா⁴வேன ச ஏகவித⁴தம் நாதிவத்ததீதி தம்ஸபா⁴வஸாமஞ்ஞம் க³ஹேத்வா ‘‘தஞ்சே’’தி வுத்தம். அபி⁴னந்த³தீதி அபி⁴னந்த³னபூ⁴தாய ஸப்பீதிகதண்ஹாய அபி⁴முகோ² நந்த³தி. அபி⁴வத³தீதி ‘‘அஹோ ஸுக²ம், அஹோ ஸுக²’’ந்தி வதா³பேந்தியா தண்ஹாயனவஸேன அபி⁴வத³தி. அஜ்ஜோ²ஸாய திட்ட²தீதி கி³லித்வா பரினிட்ட²பேத்வா திட்ட²தி. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² கி³லிதப³ளிஸோ மாரஸ்ஸாதி அயம், பி⁴க்கு², கிலேஸமாரஸ்ஸ ப³ளிஸபூ⁴தம் ரூபதண்ஹம் கி³லித்வா டி²தோதி வுச்சதி. ஸேஸவாரேஸுபி இமினா நயேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. அபே⁴தீ³தி பி⁴ந்தி³. பரிபே⁴தீ³தி ஸப்³ப³பா⁴கே³ன பி⁴ந்தி³. ஸேஸம் உத்தானமேவ.

109. அயம் லோகோ ஸந்தாபஜாதோதி அயம் ஸத்தலோகோ ஜாதஸந்தாபோ ஞாதிப்³யஸனாதி³வஸேன உப்பன்னஸோகஸந்தாபோ ச ராகா³தி³வஸேன உப்பன்னபரிளாஹஸந்தாபோ சாதி அத்தோ². ப²ஸ்ஸபரேதோதி அனேகேஹி து³க்க²ப²ஸ்ஸேஹி அபி⁴பூ⁴தோ. ரோத³ம் வத³தி அத்ததோதி தம் தம் அத்தனா பு²ட்ட²ம் து³க்க²ம் அபா⁴விதகாயதாய அதி⁴வாஸேதும் அஸக்கோந்தோ ‘‘அஹோ து³க்க²ம், ஈதி³ஸம் து³க்க²ம் மய்ஹம் ஸத்துனோபி மா ஹோதூ’’திஆதி³னா விலபந்தோ வத³தி. கஸ்மா? யேன யேன ஹி மஞ்ஞந்தி, ததோ தம் ஹோதி அஞ்ஞதா², யஸ்மா ஏதே ஸத்தா யேன யேன பகாரேன அத்தனோ து³க்க²ஸ்ஸ படிகாரம் மஞ்ஞந்தி ஆஸீஸந்தி, தம் து³க்க²ம் ததோ அஞ்ஞேன பகாரேன திகிச்சி²தப்³ப³ம் ஹோதி. யேன வா பகாரேன அத்தனோ வட்³டி⁴ம் மஞ்ஞந்தி, ததோ அஞ்ஞதா² அவட்³டி⁴ ஏவ பன ஹோதி. ஏவம் அஞ்ஞதா²பா⁴விதம் இச்சா²விகா⁴தம் ஏவ பாபுணாதி. அயம் ப⁴வஸத்தோ காமாதி³ப⁴வேஸு ஸத்தோ ஸத்தலோகோ, ததா²பி ப⁴வமேவாபி⁴னந்த³தி, ந தத்த² நிப்³பி³ந்த³தி. யத³பி⁴னந்த³தி தம் ப⁴யந்தி யம் காமாதி³ப⁴வம் அபி⁴னந்த³தி, தம் ஜராமரணாதி³அனேகப்³யஸனானுப³ந்த⁴த்தா அதிவிய ப⁴யானகட்டே²ன ப⁴யம். யஸ்ஸ பா⁴யதீதி யதோ ஜராமரணாதி³தோ பா⁴யதி, தம் து³க்க²ஸ்ஸ அதி⁴ட்டா²னபா⁴வதோ து³க்க²து³க்க²தாய ச து³க்க²ந்தி.

ப⁴வவிப்பஹானாயாதி ப⁴வஸ்ஸ பஜஹனத்தா²ய. கோ²தி அவதா⁴ரணத்தே² நிபாதோ. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – ஏகந்தேனேவ காமாதி³ப⁴வஸ்ஸ ஸமுத³யப்பஹானேன பஹானத்த²ம் இத³ம் மயா அதி⁴க³தம் மக்³க³ப்³ரஹ்மசரியம் வுஸ்ஸதீதி.

ஏவம் அரியஸ்ஸ மக்³க³ஸ்ஸ ஏகம்ஸேனேவ நிய்யானிகபா⁴வம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி அஞ்ஞமக்³க³ஸ்ஸ நிய்யானிகபா⁴வம் படிக்கி²பந்தோ ‘‘யே ஹி கேசீ’’திஆதி³மாஹ. தத்த² ப⁴வேனாதி ரூபப⁴வேன வா அரூபப⁴வேன வா. ப⁴வஸ்ஸாதி ஸம்ஸாரஸ்ஸ. விப்பமோக்க²ந்தி ப⁴வதோ விமுத்திம், ஸம்ஸாரஸுத்³தி⁴ந்தி அத்தோ². கிஞ்சாபி தே ஸமணப்³ராஹ்மணா தத்த² நிப்³பா³னஸஞ்ஞினோ, ப⁴வகா³மிகம்மேன பன ரூபாரூபஜ்ஜா²னேன, தம்னிப்³ப³த்தேன ச உபபத்திப⁴வேன ப⁴வவிஸுத்³தி⁴ம் வத³ந்தா ப⁴வேன ப⁴வவிப்பமோக்க²ம் வத³ந்தி நாம. தேனாஹ – ‘‘ஸப்³பே³ தே அவிப்பமுத்தா ப⁴வஸ்மாதி வதா³மீ’’தி. அத² வா ப⁴வேனாதி ப⁴வதி³ட்டி²யா, ப⁴வதி திட்ட²தி ஸஸ்ஸதந்தி ஹி பவத்தனதோ ஸஸ்ஸததி³ட்டி² ‘‘ப⁴வதி³ட்டீ²’’தி வுச்சதி. ப⁴வதி³ட்டி² ஏவ உத்தரபத³லோபேன ‘‘ப⁴வோ’’தி வுத்தா ப⁴வதண்ஹாதிஆதீ³ஸு விய. ப⁴வதி³ட்டி²வஸேன ஹி இதே⁴கச்சே ப⁴வவிஸேஸம்யேவ ப⁴வவிப்பமோக்க²ம் மஞ்ஞந்தி. யதா² தம் ப³கோ ப்³ரஹ்மா ஆஹ – ‘‘இத³ம் நிச்சம், இத³ம் து⁴வம், இத³ம் ஸஸ்ஸதம், இத³ம் அவிபரிணாமத⁴ம்ம’’ந்தி (ம. நி. 1.501; ஸம். நி. 1.175). விப⁴வேனாதி உச்சே²த³தி³ட்டி²யா. விப⁴வதி வினஸ்ஸதி உச்சி²ஜ்ஜதீதி ஹி பவத்தனதோ உச்சே²த³தி³ட்டி² வுத்தனயேன ‘‘விப⁴வோ’’தி வுச்சதி. ப⁴வஸ்ஸ நிஸ்ஸரணமாஹம்ஸூதி ஸம்ஸாரஸுத்³தி⁴ம் வதி³ம்ஸு. உச்சே²த³தி³ட்டி²வஸேன ஹி இதே⁴கச்சே ஸம்ஸாரஸுத்³தி⁴ம் வத³ந்தி. ததா² ஹி வுத்தம் –

‘‘யதோ கோ², போ⁴, அயம் அத்தா ரூபீ சாதுமஹாபூ⁴திகோ…பே… நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. ஏத்தாவதா கோ², போ⁴, அயம் அத்தா ஸம்மா ஸமுச்சி²ன்னோ ஹோதீ’’தி (தீ³. நி. 1.91).

அனிஸ்ஸடாதி அனிக்க²ந்தா. தத்த² காரணமாஹ – ‘‘உபதி⁴ஞ்ஹி படிச்ச து³க்க²மித³ம் ஸம்போ⁴தீ’’தி. தத்த² உபதி⁴ந்தி க²ந்தா⁴தி³உபதி⁴ம். கிம் வுத்தம் ஹோதி? யத்த² இமே தி³ட்டி²க³திகா நிப்³பா³னஸஞ்ஞினோ, தத்த² க²ந்தூ⁴பதி⁴கிலேஸூபதி⁴அபி⁴ஸங்கா²ரூபத⁴யோ அதி⁴க³தா ஞாதா. குதோ தஸ்ஸ து³க்க²னிஸ்ஸரணதாதி. யம் பன பரமத்த²தோ து³க்க²னிஸ்ஸரணம், தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸப்³பு³பாதா³னக்க²யா நத்தி² து³க்க²ஸ்ஸ ஸம்ப⁴வோ’’தி வுத்தம்.

லோகமிமம் பஸ்ஸாதி ப⁴க³வா அத்தனோ சித்தம் ஆலபதி. புதூ²தி விஸும் விஸும். அவிஜ்ஜாய பரேதந்தி மோஹேன அபி⁴பூ⁴தம். பூ⁴தந்தி க²ந்த⁴பஞ்சகம். பூ⁴தரதந்தி இத்தீ² புரிஸே, புரிஸோ இத்தி²யாதி ஏவம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸத்தேஸு ரதம், ததோ ஏவ ப⁴வா அபரிமுத்தா. யே ஹி கேசி ப⁴வாதி இத்தரக²ணா வா தீ³கா⁴யுகா வா ஸாதவந்தோ வா அஸாதவந்தோ வா ப⁴வா. ஸப்³ப³தீ⁴தி உத்³த⁴ம் அதோ⁴ திரியந்தி ஸப்³ப³த்த². ஸப்³ப³த்த²தாயாதி ஸப்³ப³பா⁴வேன. ஸப்³பே³ தே ப⁴வாதிஆதீ³ஸு ‘‘ஸப்³பே³பி ப⁴வா அனிச்சா’’திஆதி³னா விபஸ்ஸனாஸஹிதாய மக்³க³பஞ்ஞாய அவிபரீதம் பஸ்ஸதோ ப⁴வதண்ஹாபி பஹீயதி நிருஜ்ஜ²தி, விப⁴வம் உச்சே²த³ம்பி நாபி⁴னந்த³தி ந பத்தே²தி, தஸ்ஸ ஸப்³ப³ தண்ஹானம் அனவஸேஸதோ மக்³கே³ன நிருஜ்ஜ²னதோ நிப்³பா³னம் நிப்³பு³தி ஹோதி. தஸ்ஸ ஏவம் நிப்³பு³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அனுபாதா³ கிலேஸாபி⁴ஸங்கா²ரானம் அனுபாதா³னதோ அக்³க³ஹணதோ புனப்³ப⁴வோ ந ஹோதி. ஏவம்பூ⁴தேன ச அபி⁴பூ⁴தோ பஞ்சவிதோ⁴பி மாரோ விஜிதோ அஸ்ஸ அனேன மாரேன ஸங்கா³மோ, ஸப்³பே³பி ப⁴வே ஸமதிக்கந்தோ இட்டா²னிட்டா²தீ³ஸு தாதி³லக்க²ணப்பத்தோதி.

அனுஸோதகா³மீ அந்த⁴புது²ஜ்ஜனோ படிஸோதகா³மீ கல்யாணபுது²ஜ்ஜனோ. டி²தத்தோ ஸேக்கோ². இதரோ அஸேக்கோ².

110. அபி⁴ஜாதிகோதி ஜாதியோ. கண்ஹாபி⁴ஜாதிகோதி கண்ஹே நீசே குலே ஜாதோ. கண்ஹம் த⁴ம்மம் அபி⁴ஜாயதீதி காளகம் த³ஸவித⁴ம் து³ஸ்ஸீலத⁴ம்மம் பஸவதி கரோதி, ஸோ தம் அபி⁴ஜாயித்வா நிரயே நிப்³ப³த்ததி. ஸுக்கம் த⁴ம்மந்தி ‘‘அஹம் புப்³பே³பி புஞ்ஞானம் அகதத்தா நீசே குலே நிப்³ப³த்தோ, இதா³னி புஞ்ஞம் கரிஸ்ஸாமீ’’தி புஞ்ஞஸங்கா²தம் ஸுக்கம் பண்ட³ரம் த⁴ம்மம் அபி⁴ஜாயதி, ஸோ தேன ஸக்³கே³ நிப்³ப³த்ததி. அகண்ஹம் அஸுக்கம் நிப்³பா³னந்தி நிப்³பா³னஞ்ஹி ஸசே கண்ஹம் ப⁴வேய்ய, கண்ஹவிபாகம் த³தே³ய்ய. ஸுக்கம், ஸுக்கவிபாகம் த³தே³ய்ய. த்³வின்னம்பி அப்பதா³னதோ பன ‘‘அகண்ஹம் அஸுக்க’’ந்தி வுத்தம். நிப்³பா³னந்தி சேத்த² அரஹத்தம் அதி⁴ப்பேதம். தஞ்ஹி கிலேஸனிப்³பா³னந்தே ஜாதத்தா நிப்³பா³னம் நாம. தம் ஏஸ அபி⁴ஜாயதி பஸவதி கரோதி. ஸுக்காபி⁴ஜாதிகோதி ஸுக்கே உச்சே குலே ஜாதோ. ஸேஸம் வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். ‘‘கண்ஹம் கண்ஹவிபாக’’ந்திஆதி³கஸ்ஸ கம்மசதுக்கஸ்ஸ அத்தோ² ஹேட்டா² ஹாரஸம்பாதவாரே விப⁴த்தோ ஏவ.

111. மானுஸத்தந்தி மனுஸ்ஸபா⁴வம், மனுஸ்ஸயோனிந்தி அத்தோ². த்³வேதி கிச்சம் அகிச்சமேவ சாதி த்³வே. கிச்சானி த்வேவ கத்தப்³பா³னி, ந சாகிச்சம் கிஞ்சி கத்தப்³ப³ந்தி த³ஸ்ஸேதி. ஸுகிச்சந்திஆதி³ ‘‘கிச்ச’’ந்தி வுத்தானம் தேஸம் ஸரூபத³ஸ்ஸனம்.

பதா⁴னானீதி உத்தமானி விஸிட்டா²னி. புரிமஸ்மிம் பப்³ப³ஜிதேஸூதி விஸயே பு⁴ம்மம். து³தியே அதி⁴கரணே. தத்த² நிப்³பா³னந்தி அரஹத்தம் அதி⁴ப்பேதம். கஸ்மா பனேத்த² ஆமிஸபரிச்சாகோ³ அரஹத்தேன ஸமது⁴ரோ நித்³தி³ட்டோ²தி? த³க்கி²ணேய்யேஸு த³க்கி²ணாய மஹப்ப²லபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம். யேன யேன வா பன வத்து²னாதி உச்சே²தா³தி³வத்து²னா. அஜ்ஜோ²ஸிதாதி ப⁴வதண்ஹாதி³வஸேன அஜ்ஜோ²ஸிதா. து³தியே யேன யேன வா பன வத்து²னாதி அமராவிக்கே²பவத்து²ஆதி³னா.

இமினா அஸுபே⁴ன கம்மவிபாகேனாதி அஸுப⁴ஸ்ஸ காயது³ச்சரிதாதி³கம்மஸ்ஸ விபாகத்தா அஸுபே⁴ன அஸிவேன கம்மவிபாகேன. இத³ம் பா³லலக்க²ணம் நிப்³ப³த்ததீதி புரிமஸ்மிம் ப⁴வே து³ச்சரிதஸமங்கி³தாய பா³லோ அயம் ப⁴வதீதி உபலக்க²ணம் ஜாயதி. இத³ம் ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யம் ஸுத்தந்தி இத³ம் ஏவம் பவத்தம் ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யம் நாம ஸுத்தம்.

இமினா ஸுபே⁴னாதி ஏத்த² வுத்தனயானுஸாரேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. தத்த² மஹாபுரிஸலக்க²ணந்தி பண்டி³தலக்க²ணம். கிலேஸபூ⁴மீஹீதி கிலேஸட்டா²னேஹி கிலேஸாவத்தா²ஹி வா. ஸானுஸயஸ்ஸ பரியுட்டா²னம் ஜாயதீதி அப்பஹீனானுஸயஸ்ஸ பச்சயஸமாயோகே³ ராகா³த³யோ பரியுட்டா²னவஸேன பவத்தந்தி. பரியுட்டி²தோ ஸம்யுஜ்ஜதீதி யோ ராகா³தீ³ஹி பரியுட்டி²தசித்தோ, ஸோ காமராகா³தீ³ஹி ஸம்யுஜ்ஜதி நாம. ஸம்யுஜ்ஜந்தோ உபாதி³யதீதி யோ காமராக³ஸம்யோஜனாதீ³ஹி ஸம்யுத்தோ, ஸோ காமுபாதா³னாதீ³னி அகுஸலகம்மானி ச உபாதி³யதி. ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² உத்தானமேவ.

112. ஏவம் ஸோளஸவிதே⁴ன ஸாஸனபட்டா²னம் நானாஸுத்தேஹி உதா³ஹரணவஸேன விப⁴ஜித்வா இதா³னி அட்ட²வீஸதிவிதே⁴ன ஸாஸனபட்டா²னம் த³ஸ்ஸேந்தேன யஸ்மா அயம்பி பட்டா²னவிபா⁴கோ³ மூலபதே³ஹி ஸங்க³ஹிதோ, ந இமஸ்ஸாபி தேஹி அஸங்க³ஹிதோ பதே³ஸோ அத்தி², தஸ்மா மூலபத³ம் விப⁴ஜிதப்³ப³தஞ்ச த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தத்த² கதமே அட்டா²ரஸ மூலபதா³’’தி புச்சா²ய வஸேன மூலபதா³னி உத்³த⁴ரித்வா ‘‘லோகியம் லோகுத்தர’’ந்திஆதி³னா நவதிகா, த²வோ சாதி அட்ட²வீஸதிவித⁴ம் ஸாஸனபட்டா²னம் உத்³தி³ட்ட²ம். தத்த² லோகியந்தி லோகே நியுத்தோ, லோகே வா விதி³தோ லோகியோ. இத⁴ பன லோகியோ அத்தோ² யஸ்மிம் ஸுத்தே வுத்தோ, தம் ஸுத்தம் லோகியம். ததா² லோகுத்தரம். யஸ்மிம் பன ஸுத்தே பதே³ஸேன லோகியோ, பதே³ஸேன லோகுத்தரோ வுத்தோ, தம் லோகியஞ்ச லோகுத்தரஞ்ச. யஞ்ச ஸத்தே அதி⁴ட்டா²ய ஸத்தபஞ்ஞத்திமுகே²ன தே³ஸிதம், தம் ஸத்தாதி⁴ட்டா²னம். த⁴ம்மவஸேனேவ தே³ஸிதம் த⁴ம்மாதி⁴ட்டா²னம். உப⁴யவஸேன தே³ஸிதம் ஸத்தாதி⁴ட்டா²னஞ்ச த⁴ம்மாதி⁴ட்டா²னஞ்ச. இமினா நயேன ஸப்³ப³பதே³ஸு அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. பு³த்³தா⁴தீ³னம் பன கு³ணாபி⁴த்த²வனவஸேன பவத்தம் ஸுத்தம் த²வோ நாம.

தத்த² ஸஜ்ஜுகீ²ரந்தி தங்க²ணம்யேவ தே⁴னுயா த²னேஹி நிக்க²ந்தம் அப்³பு⁴ண்ஹகீ²ரம். முச்சதீதி பரிணமதி. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – யதா² தே⁴னுயா த²னதோ நிக்க²ந்தம் கீ²ரம் தங்க²ணம்யேவ ந முச்சதி ந பரிணமதி ந த³தி⁴பா⁴வம் க³ச்ச²தி, தக்காதி³அம்பி³லஸமாயோக³தோ பன பரதோ காலந்தரேன பகதிம் ஜஹதி த³தி⁴பா⁴வம் பாபுணாதி, ஏவமேவம் பாபகம்மம்பி கிரியக்க²ணேயேவ ந விபச்சதி. யதி³ விபச்சேய்ய, நானாக³தீனம் ஸபா⁴வட்டா²னம் ஸியா, ந கோசி பாபகம்மம் காதும் விஸஹேய்ய. யாவ பன குஸலாபி⁴னிப்³ப³த்தக்க²ந்தா⁴ சரந்தி, தாவ தம் தே ரக்க²ந்தி, தேஸம் பே⁴தா³ அபாயேஸு நிப்³ப³த்தாபனவஸேன விபச்சதி. விபச்சமானஞ்ச ட³ஹந்தம் பா³லமன்வேதி, கிம் விய? ப⁴ஸ்மச்ச²ன்னோவ பாவகோ. யதா² ஹி சா²ரிகாய படிச்ச²ன்னோ வீதச்சிதங்கா³ரோ அக்கந்தோபி சா²ரிகாய படிச்ச²ன்னத்தா ந தாவ ட³ஹதி, சா²ரிகம் பன தாபேத்வா சம்மாதீ³னி ட³ஹனவஸேன யாவ மத்த²லுங்கா³ ட³ஹந்தோ க³ச்ச²தி, ஏவமேவம் பாபகம்மம்பி யேன கதம், தம் பா³லம் து³தியே வா ததியே வா அத்தபா⁴வே நிரயாதீ³ஸு நிப்³ப³த்தம் ட³ஹந்தம் அனுக³ச்ச²தீதி.

யஸ்ஸிந்த்³ரியானீதி தத்தா²யம் ஸங்கே²பத்தோ² – யஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ சே²கேன ஸாரதி²னா ஸுத³ந்தா அஸ்ஸா விய ச² இந்த்³ரியானி ஸமத²ம் த³ந்தபா⁴வம் நிப்³பி³ஸேவனபா⁴வம் க³தானி, தஸ்ஸ நவவித⁴ம் மானம் பஹாய டி²தத்தா பஹீனமானஸ்ஸ சதுன்னம் ஆஸவானம் அபா⁴வேன அனாஸவஸ்ஸ தாதி³பா⁴வே டி²தஸ்ஸ ததா²ரூபஸ்ஸ தே³வாபி பிஹயந்தி, மனுஸ்ஸாபி த³ஸ்ஸனஞ்ச ஆக³மனஞ்ச பத்தே²ந்தியேவாதி. ஆஹாரே ஸதீதி ஆஹாரபடிப³த்³தே⁴ ச²ந்த³ராகே³ அப்பஹீனே ஸதி.

113. ஸப்³பா³ தி³ஸா அனுபரிக³ம்ம சேதஸாதி பரிதோ த³ஸபி தி³ஸா சித்தேன அனுக³ந்த்வா. நேவஜ்ஜ²கா³தி நேவ அதி⁴க³ச்சே²ய்ய. பியதரந்தி அதிஸயேன பியம். அத்தனாதி அத்ததோ. ஏவம் பியோ புது² அத்தா பரேஸந்தி ஏவம் கஸ்ஸசிபி அத்தனா பியதரஸ்ஸ அனுபலப்³ப⁴னவஸேன விஸும் விஸும் பரேஸம் ஸத்தானம் அத்தா பியோ. யஸ்மா ச ஏததே³வ, தஸ்மா ந ஹிம்ஸே பரம் அத்தகாமோ அத்தனோ ஸுக²காமோதி.

பூ⁴தாதி ஜாதா நிப்³ப³த்தா. ப⁴விஸ்ஸந்தீதி நிப்³ப³த்திஸ்ஸந்தி. பூ⁴தாதி வா கீ²ணாஸவா. தே ஹி பஹீனப⁴வத்தா பூ⁴தா ஏவ. க³மிஸ்ஸந்தீதி பரலோகம் க³மிஸ்ஸந்தி. கீ²ணாஸவா பன அனுபாதி³ஸேஸம் நிப்³பா³னம்.

பியோ ச ஹோதீதி ஸுபரிஸுத்³தா⁴ய ஸீலஸம்பத்தியா, ஸுபரிஸுத்³தா⁴ய ச தி³ட்டி²ஸம்பத்தியா ஸமன்னாக³தோ பியோ பியாயிதப்³போ³ ஹோதி. வுத்தஞ்ஹேதம் –

‘‘ஸீலத³ஸ்ஸனஸம்பன்னம், த⁴ம்மட்ட²ம் ஸச்சவாதி³னம்;

அத்தனோ கம்மகுப்³பா³னம், தம் ஜனோ குருதே பிய’’ந்தி. (த⁴. ப. 217);

பாஸாணச்ச²த்தம் விய க³ருகாதப்³ப³தாய க³ரு. உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மவஸேன ஸம்பா⁴வேதப்³ப³தாய பா⁴வனீயோ. ஸீலகு³ணேன வா பியக³ருஆதி³பா⁴வா வேதி³தப்³பா³. ததா² ஹி வுத்தம் – ‘‘ஆகங்கே²ய்ய சே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ‘ஸப்³ரஹ்மசாரீனம் பியோ ச அஸ்ஸம் மனாபோ ச க³ரு ச பா⁴வனீயோ சா’தி, ஸீலேஸ்வேவஸ்ஸ பரிபூரகாரீ’’தி (ம. நி. 1.65).

வத்தாதி ‘‘காலேன வக்கா²மீ’’திஆதி³பஞ்சத⁴ம்மே அத்தனி உபட்டா²பேத்வா ஸப்³ரஹ்மசாரீனம் உல்லும்பனபா⁴வே ட²த்வா வத்தா. வசனக்க²மோதி ஸப்³ரஹ்மசாரீஹி யேன கேனசி வுச்சமானோ ஸுப்³ப³சோ ஹுத்வா பத³க்கி²ணக்³கா³ஹிதாய தேஸம் வசனம் க²மதீதி வசனக்க²மோ. வத்தாதி வா த⁴ம்மகதா²வஸேன வசனஸீலோ. வசனக்க²மோதி த⁴ம்மம் ஸம்வண்ணேந்தோ பரேஹி அஸம்ஹீரோ ஹுத்வா தேஸம் புச்சா²வசனக்க²மதாய வசனக்க²மோ. க³ம்பீ⁴ரஞ்ச கத²ம் கத்தாதி ஸச்சபடிச்சஸமுப்பாதா³தி³ம், அஞ்ஞம் வா க³ம்பீ⁴ரகத²ம் கத்தா. ந சட்டா²னே நியோஜகோதி த⁴ம்மவினயாதி³ம் அத⁴ம்மாவினயாதி³வஸேன அவத்வா த⁴ம்மவினயாதி³வஸேனேவ தீ³பனதோ ந ச அட்டா²னே நியோஜகோ.

மாதரம் பிதரம் ஹந்த்வாதி ஏத்த² ‘‘தண்ஹா ஜனேதி புரிஸ’’ந்தி (ஸம். நி. 1.55-57) வசனதோ தீஸு ப⁴வேஸு ஸத்தானம் ஜனனதோ தண்ஹா மாதா நாம. ‘‘அஹம் அஸுகஸ்ஸ நாம ரஞ்ஞோ, ராஜமஹாமத்தஸ்ஸ வா புத்தோ’’தி பிதரம் நிஸ்ஸாய அஸ்மிமானஸ்ஸ உப்பஜ்ஜனதோ அஸ்மிமானோ பிதா நாம. லோகோ விய ராஜானம் யஸ்மா ஸப்³ப³தி³ட்டி²க³தானி த்³வே ஸஸ்ஸதுச்சே²த³தி³ட்டி²யோ ப⁴ஜந்தி, தஸ்மா ஸஸ்ஸதுச்சே²த³தி³ட்டி²யோ த்³வே க²த்தியா ராஜானோ நாம. த்³வாத³ஸாயதனானி வித்த²தட்டே²ன ரட்ட²ஸதி³ஸத்தா ரட்ட²ம் நாம. ஆயஸாத⁴கோ ஆயுத்தகபுரிஸோ விய தம்னிஸ்ஸிதோ நந்தி³ராகோ³ அனுசரோ நாம.

அனீகோ⁴தி நித்³து³க்கோ². ப்³ராஹ்மணோதி கீ²ணாஸவோ. ஏதேன ஹி தண்ஹாத³யோ அரஹத்தமக்³க³ஞாணாஸினா ஹதா பா³ஹிதா. யாதீதி ஸோ ப்³ராஹ்மணோ நித்³து³க்கோ² ஹுத்வா யாதீதி.

காயேதி கரஜகாயே. சித்தந்தி பாத³கஜ்ஜா²னசித்தம். ஸமோத³ஹதீதி பக்கி²பதி. யதா³ தி³ஸ்ஸமானேன காயேன க³ந்துகாமோ ஹோதி, ததா³ காயக³திகம் பாத³கஜ்ஜா²னசித்தம் அதி⁴ட்ட²ஹதீதி அத்தோ². சித்தேபி காயம் ஸமோத³ஹதீதி யதா³ ஸீக⁴ம் க³ந்துகாமோ ஹோதி, ததா³ பாத³கஜ்ஜா²னசித்தே காயம் பக்கி²பதி, சித்தக³திகம் காயம் அதி⁴ட்ட²ஹதீதி அத்தோ². காயே ஸுக²ஸஞ்ஞஞ்ச லஹுஸஞ்ஞஞ்ச ஓக்கமித்வாதி ‘‘ஸேய்யதா²பி நாம ப³லவா புரிஸோ ஸமிஞ்ஜிதம் வா பா³ஹம் பஸாரேய்ய, பஸாரிதம் வா பா³ஹம் ஸமிஞ்ஜேய்யா’’தி வுத்தனயேன (மஹாவ. 8, 137; தீ³. நி. 2.66; ம. நி. 1.282; 2.338; ஸம். நி. 1.172) இத்³தி⁴மா காயே ஸுக²ஸஞ்ஞஞ்ச லஹுஸஞ்ஞஞ்ச ஓக்கமித்வா பரேஸம் தி³ஸ்ஸமானேன காயேன ஆராமராமணேய்யகாதீ³னி பேக்க²மானோ சித்தக்க²ணேனேவ இச்சி²தட்டா²னம் க³ச்ச²தி.

114. யம் தம் லோகுத்தரம் ஞாணந்தி ஸப்³ப³ம் லோகம் உத்தரித்வா அபி⁴ப⁴வித்வா டி²தத்தா வுத்தம், ந பன லோகுத்தரபூ⁴மிகத்தா. ஸப்³ப³காலே பவத்ததீதி ஆவஜ்ஜனபடிப³த்³த⁴வுத்தித்தா வுத்தம், ந ஸததம் ஸமிதம் பவத்ததீதி. ந ஹி ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணம் ப⁴க³வதோ ஸப்³ப³ஸ்மிம்யேவ காலே உப்பஜ்ஜதீதி ஸக்கா வத்துந்தி.

கித்தயிஸ்ஸாமி தே ஸந்திந்தி ஸப்³ப³கிலேஸவூபஸமஹேதுதாய ஸந்திம் நிப்³பா³னம் த³ஸ்ஸேஸ்ஸாமி. தி³ட்டே² த⁴ம்மேதி தி³ட்டே² து³க்கா²தி³த⁴ம்மே, இமஸ்மிம் ஏவ வா அத்தபா⁴வே. அனீதிஹந்தி இதிஹாஸாதி ஏவம் ந இதிகிராய பவத்தம், அத்தபச்சக்க²ந்தி அத்தோ². யம் விதி³த்வா ஸதோ சரந்தி ‘‘ஸப்³பே³ ஸங்கா²ரா அனிச்சா’’திஆதி³னா (த⁴. ப. 277; தே²ரகா³. 676; நேத்தி. 5) நயேன ஸதோ ஹுத்வா சரந்தோ அரியமக்³கே³ன யம் ஸந்திம் விதி³த்வா. தரே லோகே விஸத்திகந்தி ஸங்கா²ரலோகே விஸப்பனதோ விஸத்திகஸங்கா²தம் தண்ஹம் தரே தரேய்ய ஸமதிக்கமேய்யாதி அத்தோ².

தஞ்சாஹம் அபி⁴னந்தா³மீதி தம் வுத்தப்பகாரம் ஸந்திஜோதகம் தும்ஹாகம் வசனம் அஹம் பத்த²யாமி, தம் ஏவ வா ஸந்திம் உத்தமம் அபி⁴னந்தா³மீதி தோ⁴தகோ வத³தி. உத்³த⁴ம் அதோ⁴ திரியஞ்சாபி மஜ்ஜே²தி ஏத்த² உத்³த⁴ந்தி அனாக³தம் உபரி ச. அதோ⁴தி அதீதம் ஹேட்டா² ச. திரியஞ்சாபி மஜ்ஜே²தி பச்சுப்பன்னம் பரிதோ ச. ஏதம் விதி³த்வா ஸங்கோ³தீதி ஏதம் அனாக³தாதி³ம் ஸங்க³ஜனனட்டா²னந்தி ஞத்வா. ப⁴வாப⁴வாயாதி கு²த்³த³கானஞ்சேவ மஹந்தானஞ்ச ப⁴வானம் அத்தா²ய, ஸஸ்ஸதுச்சே²தா³ய வா.

அரியஸச்சானந்தி அரியபா⁴வகரானம் ஸச்சானம். அனனுபோ³தா⁴தி அபு³ஜ்ஜ²னேன அஜானனேன. அப்படிவேதா⁴தி அப்படிவிஜ்ஜ²னேன. ஸந்தா⁴விதந்தி ப⁴வதோ ப⁴வஸ்ஸ க³மனேன ஸந்தா⁴விதம். ஸம்ஸரிதந்தி புனப்புனம் க³மனவஸேன ஸம்ஸரிதம். மமஞ்சேவ தும்ஹாகஞ்சாதி மயா சேவ தும்ஹேஹி ச. அத² வா ஸந்தா⁴விதம் ஸம்ஸரிதந்தி ஸந்தா⁴வனம் ஸம்ஸரணம் மமஞ்சேவ தும்ஹாகஞ்ச அஹோஸீதி அத்தோ². ப⁴வனேத்தீதி ப⁴வாப⁴வம் நயனஸமத்தா² தண்ஹாரஜ்ஜு. ஸம்ஸிதந்தி ஸம்ஸரிதம். ஸமூஹதாதி ஸுட்டு² ஹதா சி²ன்னா அப்பவத்திகதா.

ஸப்³பே³ ஸங்கா²ரா அனிச்சாதி பச்சயேஹி ஸங்க²ரீயந்தீதி ‘‘ஸங்கா²ரா’’தி லத்³த⁴னாமா பஞ்சக்க²ந்தா⁴. ஆதி³அந்தவந்ததோ அனிச்சந்திகதோ தாவகாலிகதோ க²ணபரித்ததோ ச ந நிச்சாதி அனிச்சா. யதா³ பஞ்ஞாய பஸ்ஸதீதி யதா³ விபஸ்ஸனாபஞ்ஞாய பஸ்ஸதி. அத² இமஸ்மிம் வட்டது³க்கே² நிப்³பி³ந்த³தி, நிப்³பி³ந்த³ந்தோ து³க்க²பரிஜானனாதி³வஸேன ஸச்சானி படிவிஜ்ஜ²தி. ஏஸ மக்³கோ³ விஸுத்³தி⁴யாதி ய்வாயம் வுத்தனயேன ஸச்சப்படிவேதோ⁴, ஏஸ விஸுத்³த⁴த்தா²ய மக்³கோ³. ஸப்³பே³ ஸங்கா²ரா து³க்கா²தி ஸப்³பே³ ஸங்கா²ரா அபி⁴ண்ஹஸம்படிபீளனட்டே²ன க²யட்டே²ன ச து³க்கா²தி. ஸேஸம் வுத்தனயமேவ. ஸப்³பே³ த⁴ம்மா அனத்தாதி ஸப்³பே³பி தேபூ⁴மகத⁴ம்மா பரதோ துச்ச²தோ ஸுஞ்ஞதோ அஸாரதோ அவஸவத்தனதோ ச அனத்தாதி. ஸேஸம் புரிமஸதி³ஸமேவ.

ஸேய்யோதி விஸிட்டோ² உத்தமோ. ஸதி³ஸோதி ஸமானோ. ஹீனோதி லாமகோ. ஓமானோபி ஹி அத்தனோ அவங்கரணமுகே²னபி ஸம்பக்³க³ண்ஹனவஸேனேவ பவத்ததி. தேன வுத்தம் ‘‘ஹீனோஹமஸ்மீ’’தி. கிமஞ்ஞத்ர யதா²பூ⁴தஸ்ஸ அத³ஸ்ஸனாதி ஸரஸபப⁴ங்கு³தாய ஏகந்தேனேவ அனவட்டி²தஸபா⁴வேஹி ரூபத⁴ம்மேஹி ஸேய்யாதி³வஸேன அத்தனோ உக்கி²பனஸ்ஸ தேஸம் யதா²பூ⁴தம் அத³ஸ்ஸனம் அஞ்ஞாணம் வினா கிம் அஞ்ஞம் காரணம் ஸியா, அஞ்ஞம் கிஞ்சி காரணம் தஸ்ஸ நத்தீ²தி அத்தோ². வேத³னாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. வுத்தவிபரியாயேன ஸுக்கபக்கோ² வேதி³தப்³போ³.

115. யே அரியஸச்சானி விபா⁴வயந்தீதி து³க்கா²தீ³னி அரியஸச்சானி பஞ்ஞாஓபா⁴ஸேன ஸச்சப்படிச்சா²த³ககிலேஸந்த⁴காரம் வித⁴மேத்வா அத்தனோ பகாஸானி பாகடானி கரோந்தி. க³ம்பீ⁴ரபஞ்ஞேனாதி அப்பமேய்யபஞ்ஞதாய ஸதே³வகஸ்ஸபி லோகஸ்ஸ ஞாணேன அலப்³ப⁴னேய்யபதிட்ட²பஞ்ஞேன ஸப்³ப³ஞ்ஞுனாதி வுத்தம் ஹோதி. ஸுதே³ஸிதானீதி ஸங்கே²பவித்தா²ராதீ³ஹி தேஹி தேஹி நயேஹி ஸுட்டு² தே³ஸிதானி. கிஞ்சாபி தே ஹோந்தி பு⁴ஸம் பமத்தாதி தே விபா⁴விதஅரியஸச்சா புக்³க³லா காமம் தே³வரஜ்ஜசக்கவத்திரஜ்ஜாதி³பமாத³ட்டா²னம் ஆக³ம்ம பு⁴ஸம் பமத்தா ஹோந்தி, ததா²பி ஸோதாபத்திமக்³க³ஞாணேன அபி⁴ஸங்கா²ரவிஞ்ஞாணஸ்ஸ நிரோதே⁴ன ட²பேத்வா ஸத்த ப⁴வே அனமதக்³கே³ ஸம்ஸாரே யே உப்பஜ்ஜேய்யும் நாமஞ்ச ரூபஞ்ச, தேஸம் நிருத்³த⁴த்தா ந அட்ட²மம் ப⁴வம் ஆதி³யந்தி, ஸத்தமப⁴வேயேவ பன விபஸ்ஸனம் ஆரபி⁴த்வா அரஹத்தம் பாபுணந்தீதி அத்தோ².

யதி²ந்த³கீ²லோதி ஏத்த² யதா²தி உபமாவசனம். இந்த³கீ²லோதி நக³ரத்³வாரதி²ரகரணத்த²ம் உம்மாரப்³ப⁴ந்தரே அட்ட² வா த³ஸ வா ஹத்தே² பத²விம் க²ணித்வா ஆகோடிதஸ்ஸ ஸாரதா³ருமயஸ்ஸ த²ம்ப⁴ஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். பத²விஸ்ஸிதோ ஸியாதி க³ம்பீ⁴ரனேமிதாய அந்தோ பவிஸித்வா பூ⁴மினிஸ்ஸிதோ ஸியா ப⁴வேய்ய. சதுப்³பி⁴ வாதேஹீதி சதூஹி தி³ஸாஹி ஆக³தவாதேஹி. அஸம்பகம்பியோதி கம்பேதும் வா சாலேதும் வா அஸக்குணேய்யோ. ததூ²பமம்…பே… பஸ்ஸதீதி யோ சத்தாரி அரியஸச்சானி பஞ்ஞாய அஜ்ஜோ²கா³ஹேத்வா பஸ்ஸதி, தம் ஸப்புரிஸம் உத்தமபுரிஸம் ததா² த³ஸ்ஸனதோ ஸப்³ப³தித்தி²யவாத³வாதேஹி அஸம்பகம்பியதாய ததூ²பமம் யதா²வுத்தஇந்த³கீ²லூபமம் வதா³மீதி அத்தோ².

ஸோதாபத்தியங்கே³ஹீதி அரியஸோதாபஜ்ஜனஸ்ஸ அங்க³பூ⁴தேஹி. அரியஸாவகோதி அரியஸ்ஸ பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ ஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸவனந்தே ஜாதத்தா அரியஸாவகோ. கீ²ணனிரயோம்ஹீதி கீ²ணனிரயோ அம்ஹி. கீ²ணாபாயது³க்³க³திவினிபாதோதி இத³ம் நிரயாதீ³னம்யேவ வேவசனவஸேன வுத்தம். நிரயாத³யோ ஹி வட்³டி⁴ஸங்கா²ததோ அயதோ அபேதத்தா அபாயா. து³க்க²ஸ்ஸ க³தி படிஸரணந்தி து³க்³க³தியோ. து³க்கடகாரினோ விவஸா ஏத்த² நிபதந்தீதி வினிபாதா. ஸோதம் அரியமக்³க³ம் ஆதி³தோ பத்தோ அதி⁴க³தோதி ஸோதாபன்னோ. அகுப்பத⁴ம்மதாய மக்³க³ப²லானம் புது²ஜ்ஜனபா⁴வஸங்கா²தே விரூபே ந நிபதனஸபா⁴வோதி அவினிபாதத⁴ம்மோ. ததோ ஏவ த⁴ம்மனியாமேன நியததாய நியதோ. உபரிமக்³க³த்தயஸங்கா²தா ஸம்போ³தி⁴ அவஸ்ஸம் பத்தப்³ப³தாய அஸ்ஸ பரம் அயனம் க³தி படிஸரணந்தி ஸம்போ³தி⁴பராயணோ.

நிவிட்டா²திஆதீ³னி பதா³னி அஞ்ஞமஞ்ஞவேவசனானேவ. ஸஹத⁴ம்மியாதி ஸப்³ரஹ்மசாரினோ. அரியகந்தேஹீதி அரியானம் கந்தேஹி பியேஹி மனாபேஹி. பஞ்ச ஸீலானி ஹி அரியஸாவகானம் கந்தானி ஹோந்தி, ப⁴வந்தரேபி அவிஜஹனதோ. தானி ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தம். ஸப்³போ³பி பனேத்த² ஸம்வரோ லப்³ப⁴தியேவ. ஸோதாபன்னோஹமஸ்மீதி இத³ம் தே³ஸனாஸீஸமேவ. ஸகதா³கா³மிஆத³யோபி ‘‘ஸகதா³கா³மீஹமஸ்மீ’’திஆதி³னா நயேன ப்³யாகரோந்தியேவ. யதோ ஸப்³பே³ஸம்பி ஸிக்கா²பதா³விரோதே⁴ன யுத்தட்டா²னே ப்³யாகரணம் அனுஞ்ஞாதமேவாதி.

யஸ்ஸிந்த்³ரியானீதி யஸ்ஸ அரியபுக்³க³லஸ்ஸ ஸத்³தா⁴தீ³னி இந்த்³ரியானி. ஸுபா⁴விதானீதி அரியமக்³க³பா⁴வனாவஸேன ஸுட்டு² பா⁴விதானி. அஜ்ஜ²த்தம் ப³ஹித்³தா⁴ சாதி ஓரம்பா⁴கி³யானம் உத்³த⁴ம்பா⁴கி³யானஞ்ச ஸம்யோஜனானம் பஜஹனவஸேன. தேனாஹ ‘‘ஸப்³ப³லோகே’’தி. நிப்³பி³ஜ்ஜா²தி நிப்³பி³ஜ்ஜி²த்வா படிவிஜ்ஜி²த்வா.

த⁴ம்மபதா³னீதி த⁴ம்மகோட்டா²ஸானி. அனபி⁴ஜ்ஜா² த⁴ம்மபத³ம் நாம அலோபோ⁴ வா அலோப⁴ஸீஸேன அதி⁴க³தஜா²னவிபஸ்ஸனாமக்³க³ப²லனிப்³பா³னானி வா த³ஸஅஸுப⁴வஸேன வா அதி⁴க³தஜா²னாதீ³னி அனபி⁴ஜ்ஜா² த⁴ம்மபத³ம். சதுப்³ரஹ்மவிஹாரவஸேன அதி⁴க³தானி அப்³யாபாதோ³ த⁴ம்மபத³ம். த³ஸானுஸ்ஸதிஆஹாரேபடிக்கூலஸஞ்ஞாவஸேன அதி⁴க³தானி ஸம்மாஸதி த⁴ம்மபத³ம். த³ஸகஸிணஆனாபானவஸேன அதி⁴க³தானி ஸம்மாஸமாதி⁴ த⁴ம்மபத³ம்.

பஞ்ச சி²ந்தே³தி ஹேட்டா² அபாயுபபத்திஸம்வத்தனிகானி பஞ்ச ஓரம்பா⁴கி³யஸம்யோஜனானி பாதே³ ப³த்³த⁴ரஜ்ஜும் விய புரிஸோ ஸத்தே²ன ஹேட்டா² மக்³க³த்தயேன சி²ந்தே³ய்ய. பஞ்ச ஜஹேதி உபரிதே³வலோகஸம்பாபகானி பஞ்ச உத்³த⁴ம்பா⁴கி³யஸம்யோஜனானி புரிஸோ கீ³வாய ப³த்³த⁴ரஜ்ஜும் விய அரஹத்தமக்³கே³ன ஜஹேய்ய சி²ந்தே³ய்யேவாதி அத்தோ². பஞ்ச சுத்தரி பா⁴வயேதி உத்³த⁴ம்பா⁴கி³யஸம்யோஜனானம் பஹானத்தா²ய ஸத்³தா⁴தீ³னி பஞ்சிந்த்³ரியானி உத்தரி பா⁴வேய்ய. பஞ்ச ஸங்கா³திகோ³தி ஏவம் ஸந்தே பஞ்சன்னம் ராக³தோ³ஸமோஹமானதி³ட்டி²ஸங்கா³னம் அதிக்கமனேன பஞ்சஸங்கா³திகோ³ ஹுத்வா பி⁴க்கு² ‘‘ஓக⁴திண்ணோ’’தி வுச்சதி, நித்திண்ணசதுரோகோ⁴தி வுச்சதீதி அத்தோ².

அனஞ்ஞாதம் அப்படிவித்³த⁴ம் சதுஸச்சத⁴ம்மம், அமதபத³ம்யேவ வா ஞஸ்ஸாமி ஜானிஸ்ஸாமீதி படிபன்னஸ்ஸ பட²மமக்³க³ட்ட²ஸ்ஸ இந்த்³ரியந்தி அனஞ்ஞாதஞ்ஞஸ்ஸாமீதிந்த்³ரியம். பட²மமக்³க³ஞாணஞ்ஹி தம்புப்³ப³பா⁴க³வஸேன ஏவம் வுத்தம். ஆஜானாதி பட²மமக்³கே³ன ஞாதமரியாத³ம் அனதிக்கமித்வா ஜானாதீதி அஞ்ஞோ, தஸ்ஸ இந்த்³ரியந்தி அஞ்ஞிந்த்³ரியம், ஹேட்டா² தீஸு ப²லேஸு, உபரி தீஸு மக்³கே³ஸு ச ஞாணஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். அஞ்ஞாதாவினோ சதூஸு ஸச்சேஸு நிட்டி²தகிச்சஸ்ஸ அரஹதோ இந்த்³ரியந்தி அஞ்ஞாதாவிந்த்³ரியம், அக்³க³ப²லஞாணஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். அனபி⁴ஸமேதஸ்ஸாதி அப்படிவித்³த⁴ஸ்ஸ. அபி⁴ஸமயாயாதி படிவேதா⁴ய.

116. பா³லலக்க²ணானீதி பா³லஸ்ஸ உபலக்க²ணகாரணானி. பா³லனிமித்தானீதி ‘‘பா³லோ அய’’ந்தி க³ஹேதும் நிமித்தானி காரணானி. பா³லாபதா³னானீதி பா³லஸ்ஸ போராணானி விருள்ஹானி கம்மானி. ‘‘து³ச்சிந்திதசிந்தீ’’திஆதீ³ஸு து³ச்சிந்திதம் அபி⁴ஜ்ஜ²ம் ப்³யாபாத³ம் மிச்சா²த³ஸ்ஸனஞ்ச சிந்தேதீதி து³ச்சிந்திதசிந்தீ. து³ப்³பா⁴ஸிதம் முஸாவாதா³தி³ம் பா⁴ஸதீதி து³ப்³பா⁴ஸிதபா⁴ஸீ. து³க்கடம் பாணாதிபாதாதி³கம்மம் கரோதீதி து³க்கடகம்மகாரீ. வுத்தவிபரியாயேன ஸுக்கபக்கோ² வேதி³தப்³போ³.

பி⁴ய்யோதி உபரூபரி. பகுஜ்ஜே²ய்யுந்தி விருஜ்ஜே²ய்யும். ‘‘பகுப்பேய்யு’’ந்திபி பாடோ². பு⁴ஸேனாதி த³ள்ஹேன. த³ண்டே³னாதி த³ண்ட³தா³னேன. தீ⁴ரோதி பண்டி³தோ ஸப்பஞ்ஞஜாதிகோ. நிஸேத⁴யேதி படிபா³ஹேய்ய. புன கிஞ்சி காதும் வத்தும் வா அஸமத்த²ம் கரேய்யாதி அத்தோ².

பரந்தி பச்சத்தி²கம். யோ ஸதோ உபஸம்மதீதி யோ ஸதிமா ஹுத்வா உபஸம்மதி, தஸ்ஸ உபஸமம்யேவாஹம் பா³லஸ்ஸ படிஸேத⁴னம் மஞ்ஞாமீதி அத்தோ².

வஜ்ஜந்தி தோ³ஸம். யதா³ நம் மஞ்ஞதீதி யஸ்மா நம் மஞ்ஞதி. அஜ்ஜா²ருஹதீதி அஜ்ஜோ²த்த²ரதி. கோ³வ பி⁴ய்யோ பலாயினந்தி யதா² கோ³யூதே² தாவதே³வ த்³வே கா³வோ யுஜ்ஜ²ந்தே கோ³க³ணோ ஓலோகேந்தோ திட்ட²தி யாவ ந ஏகோ பலாயதி, யதா³ பன பலாயதி, அத² தம் பலாயீனம் ஸப்³போ³ கோ³க³ணோ பி⁴ய்யோ அஜ்ஜோ²த்த²ரதி, ஏவம் து³ம்மேதோ⁴ க²மந்தம் பி⁴ய்யோ அஜ்ஜோ²த்த²ரதீதி அத்தோ².

ஸத³த்த²பரமாதி ஸகத்த²பரமா. க²ந்த்யா பி⁴ய்யோ ந விஜ்ஜதீதி தேஸு ஸகத்த²பரமேஸு அத்தே²ஸு க²ந்திதோ உத்தரிதரோ அஞ்ஞோ அத்தோ² ந விஜ்ஜதி. தமாஹு பரமம் க²ந்திந்தி யோ ப³லவா திதிக்க²தி, தஸ்ஸ தம் க²ந்திம் பரமம் ஆஹு. பா³லப³லம் நாம அஞ்ஞாணப³லம். தம் யஸ்ஸ ப³லம், அப³லமேவ தம், ந தம் ப³லந்தி ஆஹு கதே²ந்தி தீ³பேந்தி. த⁴ம்மகு³த்தஸ்ஸாதி த⁴ம்மேன ரக்கி²தஸ்ஸ த⁴ம்மம் வா ரக்க²ந்தஸ்ஸ. படிவத்தாதி படிப்ப²ரித்வா வத்தா, படிப்பரித்வா வா யம் வா தம் வா வதே³ய்யாஸி. த⁴ம்மட்ட²ம் பன சாலேதும் ஸமத்தோ² நாம நத்தி². தஸ்ஸேவ தேன பாபியோதி தேன கோதே⁴ன தஸ்ஸேவ புக்³க³லஸ்ஸ பாபம் ஹோதி. கதரஸ்ஸாதி? யோ குத்³த⁴ம் படிகுஜ்ஜ²தி, தஸ்ஸ. தத்த² குத்³த⁴ந்தி ஸம்பதா³னே உபயோக³வசனம், குத்³த⁴ஸ்ஸாதி அத்தோ². திகிச்ச²ந்தானந்தி ஏகவசனே ப³ஹுவசனம், திகிச்ச²ந்தந்தி அத்தோ². ஜனா மஞ்ஞந்தீதி ஏவரூபம் அத்தனோ ச பரஸ்ஸ சாதி உபி⁴ன்னம் அத்த²ம் திகிச்ச²ந்தம் நிப்பா²தே³ந்தம் புக்³க³லம் ‘‘பா³லோ அய’’ந்தி அந்த⁴பா³லபுது²ஜ்ஜனா ஏவம் மஞ்ஞந்தி. யே த⁴ம்மஸ்ஸ அகோவிதா³தி யே சதுஸச்சத⁴ம்மே அகோவிதா³ அச்சே²கா, தே ஏவம் மஞ்ஞந்தீதி அத்தோ².

117. பத்தந்தி அதி⁴க³தம் ஏதரஹி அனுபு⁴ய்யமானம் காமூபகரணம் பத்தப்³ப³ந்தி ததே³வ அனாக³தே அதி⁴க³ந்தப்³ப³ம் அனுப⁴விதப்³ப³ம், உப⁴யமேதம் ரஜானுகிண்ணந்தி தது³ப⁴யம்பி ராக³ரஜாதீ³ஹி அவகிண்ணம். ஆதுரஸ்ஸாதி ராகா³தி³கிலேஸாதுரஸ்ஸ. அனுஸிக்க²தோதி கிலேஸப³ஹுலபுக்³க³லே அனுஸிக்க²தோ. யே ச ஸிக்கா²ஸாராதி யே யதா²ஸமாதி³ன்னம் ஸீலவதாதி³ஸங்கா²தம் ஸிக்க²ம் ஸாரதோ க³ஹேத்வா டி²தா. தேனாஹ – ‘‘ஸீலம் வதம் ஜீவிதம் ப்³ரஹ்மசரிய’’ந்தி. தத்த² யம் ‘‘ந கரோமீ’’தி ஓரமதி, தம் ஸீலம். யம் வேஸபோ⁴ஜனகிச்சசரணாதி³, தம் வதம். ஜீவிதந்தி ஆஜீவோ. ப்³ரஹ்மசரியந்தி மேது²னவிரதி. உபட்டா²னஸாராதி ஏதேஸம் ஸீலாதீ³னம் அனுட்டா²னஸாரா. ஏதேஹி ஏவ ஸம்ஸாரஸுத்³தீ⁴தி தானி ஸாரதோ க³ஹேத்வா டி²தாதி அத்தோ².

இச்சேதே உபோ⁴ அந்தாதி இதி ஸீலப்³ப³தபராமாஸமுகே²ன அத்தகிலமதா²னுயோகோ³, காமேஸு அனவஜ்ஜஸஞ்ஞிதாமுகே²ன காமஸுக²ல்லிகானுயோகோ³ சாதி ஏதே உபோ⁴ அந்தா. தே ச கோ² யதா²க்கமம் ஆயதிம் பத்தப்³பே³, ஏதரஹி பத்தே ச ராக³ரஜாதி³ஓகிண்ணே காமகு³ணே அல்லீனேஹி கிலேஸாதுரானம் அனுஸிக்க²ந்தேஹி, ஸயஞ்ச கிலேஸாதுரேஹேவ படிபஜ்ஜிதப்³பா³, ததோ ஏவ ச தே கடஸிவட்³ட⁴னா அபராபரம் ஜராமரணேஹி ஸிவதி²காய வட்³ட⁴னஸீலா ஏகந்தேனேவ கடஸிம் வட்³டே⁴ந்தி, ஸயம் வட்³ட⁴ந்தா பரே ச அந்தத்³வயே ஸமாத³பேந்தா வட்³டா⁴பேந்தி சாதி அத்தோ².

உபோ⁴ அந்தே அனபி⁴ஞ்ஞாயாதி யதா²வுத்தே உபோ⁴ அந்தே அஜானித்வா. ஓலீயந்தி ஏகேதி ‘‘ஸஸ்ஸதோ அத்தா ச லோகோ சா’’தி ஓலீயனதண்ஹாபி⁴னிவேஸவஸேன அவலீயந்தி ஏகச்சே. அதிதா⁴வந்தி ஏகேதி ஏகச்சே – ‘‘உச்சி²ஜ்ஜதி வினஸ்ஸதி அத்தா ச லோகோ சா’’தி அதிதா⁴வனாபி⁴னிவேஸவஸேன அதிக்கமந்தி.

ந அமஞ்ஞிம்ஸு தேஸஞ்ச தண்ஹாதி³மஞ்ஞனானம் பஹீனத்தா. ததோ ஏவ அனுபாதா³பரினிப்³பா³னதோ திவித⁴ம்பி வட்டம் தேஸம் பஞ்ஞாபனாய நத்தீ²தி.