2. விசயஹாரவிப⁴ங்க³வண்ணனா

11. தத்த² கதமோ விசயோ ஹாரோதிஆதி³ விசயஹாரவிப⁴ங்கோ³. தத்தா²யம் அபுப்³ப³பத³வண்ணனா – கிம் விசினதீதி ஏத்த² ‘‘விசினதீ’’தி ஏதேன விசயஸத்³த³ஸ்ஸ கத்துனித்³தே³ஸதம் த³ஸ்ஸேதி. கிந்தி பனத்த²ஸ்ஸ ஹாரஸ்ஸ விஸயோ புச்சி²தோதி தம் தஸ்ஸ விஸயம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘பத³ம் விசினதீ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² பத³ம் விசினதீதி ஆதி³தோ பட்டா²ய யாவ நிக³மனா ஸுத்தஸ்ஸ ஸப்³ப³ம் பத³ம் விசினதி. அயஞ்ச விசயோ து³விதோ⁴ ஸத்³த³தோ அத்த²தோ ச. தேஸு ‘‘இத³ம் நாமபத³ம், இத³ம் ஆக்²யாதபத³ம், இத³ம் உபஸக்³க³பத³ம், இத³ம் நிபாதபத³ம், இத³ம் இத்தி²லிங்க³ம், இத³ம் புரிஸலிங்க³ம், இத³ம் நபும்ஸகலிங்க³ம், இத³ம் அதீதகாலம், இத³ம் அனாக³தகாலம், இத³ம் வத்தமானகாலம், இத³ம் கத்துஸாத⁴னம், இத³ம் கரணஸாத⁴னம், இத³ம் கம்மஸாத⁴னம், இத³ம் அதி⁴கரணஸாத⁴னம், இத³ம் பச்சத்தவசனம், இத³ம் உபயோக³வசனம், யாவ இத³ம் பு⁴ம்மவசனம், இத³ம் ஏகவசனம், இத³ம் அனேகவசன’’ந்தி ஏவமாதி³விபா⁴க³வசனம், அயம் ஸத்³த³தோ பத³விசயோ. ஸோ பனாயம் பத³விசயோ அவிபரீதஸபா⁴வனிருத்திஸல்லக்க²ணேனேவ ஸம்பஜ்ஜதீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். அத்த²தோ பன விசயோ தேன தேன பதே³ன வத்தப்³ப³அத்த²ஸம்வண்ணனா. ஸசே பன பத³ம் புச்சா²தி³வஸேன பவத்தம், தஸ்ஸ தத³த்த²ஸ்ஸ ச புச்சா²தி³பா⁴வோ விசேதப்³போ³தி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘பஞ்ஹம் விசினதீ’’திஆதி³மாஹ.

யஸ்மா ச ஸப்³போ³ தே³ஸனாஹாரோ விசயஹாரஸ்ஸ விஸயோ ஸுத்தஸ்ஸ விசயோதி கத்வா, தஸ்மா வுத்தம் – ‘‘அஸ்ஸாத³ம் விசினதீ’’திஆதி³. யஸ்மா பன அனுகீ³தீதி ஏத்த² அனுரூபா கீ³தி அனுகீ³தீதி அயம்பி அத்தோ² இச்சி²தோ, தஸ்மா விசியமானஸ்ஸ ஸுத்தபத³ஸ்ஸ அனுரூபதோ ஸுத்தந்தரபதா³னிபி அத்து²த்³தா⁴ரவஸேன வா பது³த்³தா⁴ரவஸேன வா ஆனேத்வா விசேதப்³பா³னீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஸப்³பே³ நவ ஸுத்தந்தே விசினதீ’’தி ஆஹ. நவ ஸுத்தந்தேதி ஸுத்தகே³ய்யாதி³கே நவ ஸுத்தே, யதா²ஸம்ப⁴வதோதி அதி⁴ப்பாயோ. அயம் விசயஹாரஸ்ஸ பத³த்த²னித்³தே³ஸோ.

ஏவம் நித்³தே³ஸவாரே விசயஹாரோ ஸங்கே²பதோ நித்³தி³ட்டோ²தி தம் விபா⁴கே³ன நித்³தி³ஸித்வா படினித்³தே³ஸவஸேன விப⁴ஜந்தோ யஸ்மா பத³விசயோ ஸுத்தஸ்ஸ அனுபத³ம் பவத்தேதப்³ப³தாய அதிபா⁴ரிகோ ந ஸுகரோ சாதி தம் அனாமஸித்வா பஞ்ஹவிஸ்ஸஜ்ஜனவிசயே தாவ த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘யதா² கிம் ப⁴வே’’திஆதி³மாஹ. தத்த² யதா² கிம் ப⁴வேதி யேன பகாரேன ஸோ விசயோ பவத்தேதப்³போ³, தம் பகாரஜாதம் கிம் ப⁴வே, கீதி³ஸம் ப⁴வேய்யாதி அத்தோ². ‘‘யதா² கிம் ப⁴வேய்யா’’திபி பாடோ². புன யதா²தி நிபாதமத்தம். ஆயஸ்மாதி பியவசனம் அஜிதோதி பா³வரீப்³ராஹ்மணஸ்ஸ பரிசாரகபூ⁴தானம் ஸோளஸன்னம் அஞ்ஞதரோ. பாராயனேதி பாரம் வுச்சதி நிப்³பா³னம், தஸ்ஸ அதி⁴க³மூபாயதே³ஸனத்தா கிஞ்சாபி ஸப்³ப³ம் ப⁴க³வதோ வசனம் ‘‘பாராயன’’ந்தி வத்தப்³ப³தம் அரஹதி, ஸங்கீ³திகாரேஹி பன வத்து²கா³தா²னுகீ³திகா³தா²தீ³ஹி ஸத்³தி⁴ம் அஜிதஸுத்தாதீ³னம் (ஸு. நி. 1038 ஆத³யோ; சூளனி. அஜிதமாணவபுச்சா² 57 ஆத³யோ, அஜிதமாணவபுச்சா²னித்³தே³ஸ 1 ஆத³யோ) ஸோளஸன்னம் ஸுத்தானம் இத³ம் நாமம் கதந்தி தேஸஞ்ஞேவ பாராயனஸமஞ்ஞாதி ஆஹ ‘‘பாராயனே’’தி. கேசி ‘‘பாராயனிகோ’’தி பட²ந்தி. தே கிர தாபஸபப்³ப³ஜ்ஜூபக³மனதோ புப்³பே³ பாராயனம் அதீ⁴யந்தா விசரிம்ஸு. தஸ்மா அயம்பி பாராயனம் வத்தேதீதி பாராயனிகோதி வுத்தோ. புச்ச²தீதி கஸ்மா வுத்தம், நனு புச்சா²னிப்³ப³த்தத்தா அதீதாதி? ஸச்சமேதம், புச்ச²னாகாரம் பன பு³த்³தி⁴யம் விபரிவத்தமானம் கத்வா ஏவமாஹ.

புச்சா² ச நாமேஸா அதி³ட்ட²ஜோதனாபுச்சா² தி³ட்ட²ஸம்ஸந்த³னா விமதிச்சே²த³னா அனுமதிபுச்சா² கதே²துகம்யதாபுச்சா² ஏகம்ஸப்³யாகரணீயா விப⁴ஜ்ஜப்³யாகரணீயா படிபுச்சா²ப்³யாகரணீயா ட²பனீயா த⁴ம்மாதி⁴ட்டா²னா ஸத்தாதி⁴ட்டா²னாதி அனேகவிதா⁴. தஸ்மா ‘‘கிமயம் புச்சா² அதி³ட்ட²ஜோதனா’’திஆதி³னா யதா²ஸம்ப⁴வம் புச்சா² விசேதப்³பா³. யதா² சேத்த² புச்சா²விபா⁴கோ³, ஏவம் விஸ்ஸஜ்ஜனவிபா⁴கோ³பி விஸ்ஸஜ்ஜனவிசயே யதா²ஸம்ப⁴வம் வத்தப்³போ³. புச்சா²ஸபா⁴கே³ன ஹி விஸ்ஸஜ்ஜனந்தி. இத⁴ பன விமதிச்சே²த³னம் ஸத்தாதி⁴ட்டா²னம் புச்ச²ம் உதா³ஹரித்வா தத்த² விசயனாகாரம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘கேனஸ்ஸு நிவுதோ லோகோ’’திஆதி³மாஹ.

தத்த² கேனாதி கத்தரி கரணவசனம். ஸூதி நிபாதமத்தம், ஸூதி வா ஸம்ஸயே நிபாதோ, தேனஸ்ஸ பஞ்ஹஸ்ஸ விமதிச்சே²த³னபுச்சா²பா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. நிவுதோதி படிச்சா²தி³தோ. லோகோதி ஸத்தலோகோ. இச்சாயஸ்மா அஜிதோதி ஸங்கீ³திகாரகவசனம். நப்பகாஸதீதி ந பஞ்ஞாயதி. கிஸ்ஸாபி⁴லேபனம் ப்³ரூஸீதி கிம் அஸ்ஸ லோகஸ்ஸ அபி⁴லேபனம் வத³ஸி. ‘‘கிம் ஸ்வாபி⁴லேபன’’ந்திபி பாடோ², தஸ்ஸ கிம் ஸு அபி⁴லேபனந்தி பத³விபா⁴கோ³.

பதா³னீதி பஜ்ஜதி ஏதேஹி அத்தோ²தி பதா³னி, வாக்யானி. புச்சி²தானீதி புச்சா²பா⁴வேன வுத்தானீதி அத்தோ². ஏகோ பஞ்ஹோதி யதி³பி சத்தாரி பதா³னி புச்ச²னவஸேன வுத்தானி, ஞாதும் இச்சி²தோ பன அத்தோ² ஏகோ ஏவாதி ‘‘ஏகோ பஞ்ஹோ’’தி வுத்தம். தத்த² காரணமாஹ ‘‘ஏகவத்து²பரிக்³க³ஹா’’தி. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – கிஞ்சாபி நிவாரணஅப்பகாஸனஅபி⁴லேபனமஹாப⁴யஸங்கா²தா புச்சா²ய க³ஹிதா சத்தாரோ ஏதே அத்தா², தே பனேகம் லோகம் பதிகு³ணபூ⁴தா, லோகோ பதா⁴னபா⁴வேன க³ஹிதோதி தப்³ப³ஸேன ஏகோவாயம் பஞ்ஹோதி. தேனேவாஹ ‘‘லோகாதி⁴ட்டா²ன’’ந்திஆதி³. கோ பன ஸோ லோகோதி? ஆஹ ‘‘லோகோ திவிதோ⁴’’திஆதி³.

தத்த² ராகா³தி³கிலேஸப³ஹுலதாய காமாவசரஸத்தா கிலேஸலோகோ. ஜா²னாபி⁴ஞ்ஞாபரிபு³த்³தி⁴யா ரூபாவசரஸத்தா ப⁴வலோகோ. ஆனேஞ்ஜஸமாதி⁴ப³ஹுலதாய விஸதி³ந்த்³ரியத்தா அரூபாவசரஸத்தா இந்த்³ரியலோகோ. அத² வா கிலிஸ்ஸனம் கிலேஸோ, விபாகது³க்க²ந்தி அத்தோ². தஸ்மா து³க்க²ப³ஹுலதாய அபாயேஸு ஸத்தா கிலேஸலோகோ. தத³ஞ்ஞே ஸத்தா ஸம்பத்திப⁴வபா⁴வதோ ப⁴வலோகோ. தத்த² யே விமுத்திபரிபாசகேஹி இந்த்³ரியேஹி ஸமன்னாக³தா ஸத்தா, ஸோ இந்த்³ரியலோகோதி வேதி³தப்³ப³ம். பரியாபன்னத⁴ம்மவஸேன லோகஸமஞ்ஞாதி அரியபுக்³க³லா இத⁴ ந ஸங்க³ய்ஹந்தி.

அவிஜ்ஜாய நிவுதோ லோகோதி சதுரங்க³ஸமன்னாக³தேன அந்த⁴காரேன விய ரத²க⁴டாதி³த⁴ம்மஸபா⁴வப்படிச்சா²த³னலக்க²ணாய அவிஜ்ஜாய நிவுதோ படிச்சா²தி³தோ லோகோ. விவிச்சா²தி விசிகிச்சா²ஹேது. ‘‘விவிச்சா² மச்ச²ரிய’’ந்தி ஸங்க³ஹே வுத்தம். பமாதா³தி பமாத³ஹேது. ஜப்பாபி⁴லேபனந்தி ஜப்பா தண்ஹா அஸ்ஸ லோகஸ்ஸ மக்கடாலேபோ விய மக்கடஸ்ஸ அபி⁴லேபனம் ஸிலேஸோதி ப்³ரூமி. து³க்க²ந்தி ஜாதிஆதி³கம் வட்டது³க்க²ந்தி அயம் பத³த்தோ². ஸேஸம் பாளியா ஏவ விஞ்ஞாயதி. இமானி சத்தாரி பதா³னி புச்சா²கா³தா²யம் வுத்தானி ‘‘இமேஹீ’’தி விஸ்ஸஜ்ஜனகா³தா²யம் வுத்தேஹி இமேஹி சதூஹி பதே³ஹி விஸ்ஸஜ்ஜிதானி. கத²ந்தி ஆஹ ‘‘பட²ம’’ந்திஆதி³ம். தேன யதா²க்கமம் புச்சா²விஸ்ஸஜ்ஜனானி வேதி³தப்³பா³னீதி த³ஸ்ஸேதி.

இதா³னி தம் யதா²க்கமம் புச்ச²ம் விஸ்ஸஜ்ஜனஞ்ச ஸரூபதோ த³ஸ்ஸேதும் கா³தா²ய ச அத்த²ம் விவரிதும் ‘‘கேனஸ்ஸூ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ‘‘நீவரணேஹீ’’தி பதே³ன வுத்தமேவத்த²ம் பாகடம் கத்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அவிஜ்ஜானீவரணா ஹி ஸப்³பே³ ஸத்தா’’திஆதி³ வுத்தம். ஏத்த² ச ‘‘யதா²ஹா’’திஆதி³னா ஸுத்தந்தரத³ஸ்ஸனேன இமஸ்மிம் பஞ்ஹவிஸ்ஸஜ்ஜனவிசயே அனுகீ³திவிசயம் த³ஸ்ஸேதீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். தத்த² பரியாயதோதி காரணதோ. நீவரணஸங்கா²தானம் காமச்ச²ந்தா³தீ³னம்பி காரணபா⁴வதோ படிச்சா²த³னபா⁴வதோ ச ஏகம்யேவ நீவரணம் வதா³மி, ந பன அஞ்ஞேஸம் நீவரணஸபா⁴வானம் அபா⁴வாதி அத்தோ². யதா² ச அவிஜ்ஜாய ஸதி நீவரணானம் பா⁴வோ, ஏவம் அவிஜ்ஜாய அஸதி ந ஸந்தி நீவரணானீதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸப்³ப³ஸோ’’திஆதி³ வுத்தம்.

தேனாதி ‘‘அவிஜ்ஜாய நிவுதோ லோகோ’’தி பதே³ன. பட²மஸ்ஸ பத³ஸ்ஸாதி ‘‘கேனஸ்ஸு நிவுதோ லோகோ’’தி பத³ஸ்ஸ. யுத்தாதி யோஜிதா, அனுரூபாதி வா அத்தோ². ஏதேன புச்சா²னுரூபதா விஸ்ஸஜ்ஜனஸ்ஸ த³ஸ்ஸிதாதி புப்³பா³பரவிசயோ வுத்தோதி வேதி³தப்³ப³ம். ‘‘யோ புக்³க³லோ நீவரணேஹி நிவுதோ’’திஆதி³னா விவிச்சா²பமாதா³னம் அவிஜ்ஜாய பச்சயபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. நிவுதோ ஏவ ஹி நப்பகாஸதி. விவிச்சா²தி விசிகிச்சா². தேனேவாஹ – ‘‘விவிச்சா² நாம வுச்சதி விசிகிச்சா²’’தி. தத்ராயம் பத³ஸித்³தி⁴ – யதா² மிச்சா²தி³ட்டி²ஸம்மாதி³ட்டி²யோ ‘‘நிச்சம் அனிச்ச’’ந்திஆதி³னா ஏகம்ஸக்³கா³ஹபா⁴வேன பவத்தந்தி, ந ஏவமயம். அயம் பன அனேகம்ஸக்³கா³ஹபா⁴வதோ ‘‘நிச்சம் நு கோ² அனிச்சம் நு கோ²’’திஆதி³னா விவித⁴ம் விருத்³த⁴ம் வா இச்ச²தி ஏஸதீதி விவிச்சா²தி. ‘‘ஸோ விசிகிச்ச²ந்தோ’’திஆதி³னா அப்பகாஸனஸ்ஸ விவிச்சா²பமாதா³னம் காரணபா⁴வம் விவரதி. ஸுக்கே த⁴ம்மே ந உப்பாதி³யதீதி ந ஸமாதா³ய வத்ததி. நப்பகாஸந்தீதி தே அத்தனோ ஸந்தானே அனுப்பாதி³யமானா குஸலா த⁴ம்மா தம் புக்³க³லம் பகாஸம் லோகே அபி⁴ஞ்ஞாதம் ந கரோந்தீதி அத்தோ². அபி⁴லிம்பதீதி மக்கடாலேபோ விய மக்கடம் தா³ருஸிலாதீ³ஸு புரிஸம் ரூபாதி³விஸயே அல்லீயாபேதீதி அத்தோ². ஆஸத்திப³ஹுலஸ்ஸாதி ஆஸங்க³ப³ஹுலஸ்ஸ. ஏவம் அபி⁴ஜப்பாதி கரித்வாதி ஏவம் பரியுட்டா²னட்டா²யினீதி இமினா காரணேன. தத்தா²தி தாய தண்ஹாய. லோகோ அபி⁴லித்தோ ஸிலேஸேன மக்கி²தோ விய ஹோதீதி அத்தோ².

பா⁴யதி ஏதஸ்மாதி ப⁴யம். மஹந்தம் ப⁴யம் மஹப்³ப⁴யம். தேனேவாஹ – ‘‘து³க்க²மஸ்ஸ மஹப்³ப⁴ய’’ந்தி. து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸந்தி து³க்க²மேவ விப⁴த்தந்தி ஸப்³ப³ம் து³க்க²ம் விப⁴ஜித்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘திஸ்ஸோ து³க்க²தா’’திஆதி³ வுத்தம். ஓத⁴ஸோதி கதா³சி அத்தூபக்கமமூலாய கதா³சி பரூபக்கமமூலாயாதிஆதி³னா விபா⁴கே³ன து³க்க²து³க்க²தாய முச்சனகா விஸேஸேன ரூபாவசரா. ததா²தி ஓத⁴ஸோ கதா³சி கரஹசீதி ஏவம் ஆகட்³ட⁴தி. விபரிணாமது³க்க²தாய முச்சனகா உபேக்கா²ஸமாபத்திப³ஹுலா விஸேஸேன அரூபாவசரஸத்தா. அப்பாபா³தா⁴தி பத³ம் து³க்க²து³க்க²தாய முச்சனஸ்ஸ காரணவசனம். தீ³கா⁴யுகாதி விபரிணாமது³க்க²தாய. அரூபதே³வா ஹி லோகே விஸேஸதோ தீ³கா⁴யுகாதி. இத³ஞ்ச முச்சனமச்சந்திகம். யஸ்மா ச து³க்கா² வேத³னாபி ஸங்க²தத்தா அனிச்சதாதி³ஸங்கா²ரது³க்க²ஸபா⁴வா ஏவ, தஸ்மா யதோ முச்சனமச்சந்திகம், தம் அனவஸேஸபரியாதா³னவஸேன ஸங்க³ண்ஹித்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸங்கா²ரது³க்க²தாய பனா’’திஆதி³மாஹ.

தத்த² உபாதி³யதீதி உபாதி³, விபாகக்க²ந்தா⁴ கடத்தா ச ரூபம். உபாதி³ஸ்ஸ ஸேஸம் உபாதி³ஸேஸம், தம் நத்தி² ஏதிஸ்ஸாதி அனுபாதி³ஸேஸா, நிப்³பா³னதா⁴து, தாய அனுபாதி³ஸேஸாய நிப்³பா³னதா⁴துயா, இத்த²ம்பூ⁴தலக்க²ணே சாயம் கரணனித்³தே³ஸோ. நிப்³பா³னதா⁴தூதி ச நிப்³பா³யனமத்தம். தஸ்மாதி யஸ்மா ஸகலலோகப்³யாபினீ ஸப்³ப³ஸங்கா³ஹினீ ச ஸங்கா²ரது³க்க²தா, தஸ்மா. லோகஸ்ஸாதி ஸம்ப³ந்தே⁴ ஸாமிவசனம். தேன ‘‘து³க்க²மஸ்ஸா’’தி பத³ஸ்ஸ அத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி. ஏவமேத்த² லோகஸ்ஸ நீவரணாதீ³னி அஜானந்தேன, ஸமயந்தரபரிசயேன வா தத்த² ஸம்ஸயபக்க²ந்தே³ன ஏகம்ஸேனேவ ப்³யாகாதப்³ப³த்தா ஸத்தாதி⁴ட்டா²னா புச்சா² கதா, ஸா ச அஜானனஸ்ஸ, ஸம்ஸயஸ்ஸ வா நீவரணாதி³விஸயதாய சதுப்³பி³தா⁴. பாளியம் பன நீவரணாதீ³னம் லோகோ ஆதா⁴ரபா⁴வேன கா³தா²யம் வுத்தோதி ஏகோ பஞ்ஹோதி த³ஸ்ஸிதந்தி. அயமேத்த² புச்சா²விசயோ. விஸ்ஸஜ்ஜனவிசயோபி அதி³ட்ட²ஜோதினீ விஸ்ஸஜ்ஜனா விமதிச்சே²தி³னீ சாதிஆதி³னா புச்சா²விசயே வுத்தனயானுஸாரேன வேதி³தப்³போ³.

ஏவம் ஏகாதா⁴ரம் புச்ச²ம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி அனேகாதா⁴ரம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸவந்தி ஸப்³ப³தீ⁴’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஸவந்தீதி ஸந்த³ந்தி. ஸப்³ப³தீ⁴தி ஸப்³பே³ஸு ரூபாதீ³ஸு ஆயதனேஸு. ஸோதாதி தண்ஹாதி³ஸோதா. கிம் நிவாரணந்தி தேஸம் கிம் ஆவரணம் கா ரக்கா². ஸம்வரம் ப்³ரூஹீதி தம் நேஸம் நீவரணஸங்கா²தம் ஸம்வரம் கதே²ஹி. கேன ஸோதா பிதீ⁴யரேதி கேன த⁴ம்மேன தண்ஹாதி³ஸோதா பிதி⁴ய்யந்தி பச்சி²ஜ்ஜந்தீதி அயமேத்த² பத³த்தோ². ஸேஸம் பாளிவஸேனேவ ஆவி ப⁴விஸ்ஸதி.

தே த்³வே பஞ்ஹாதி யதி³பி இமிஸ்ஸா கா³தா²ய புச்சா²வஸேன பவத்தாய சத்தாரி பதா³னி சத்தாரி வாக்யானி. ஞாதும் இச்சி²தஸ்ஸ பன அத்த²ஸ்ஸ து³வித⁴த்தா தே த்³வே பஞ்ஹா. கஸ்மாதி சே? ‘‘இமேஹி ப³ஹ்வாதி⁴வசனேன புச்சி²தா’’தி ஆஹ. தத்தா²யம் ஸங்கே²பத்தோ² – இமே ஏதாய கா³தா²ய க³ஹிதா அத்தா² யஸ்மா ப³ஹூனி அதி⁴கிச்ச பவத்தவசனேன புச்சி²தா, தஸ்மா தே த்³வே பஞ்ஹாதி. ஏகதோ உபரி ப³ஹூதி ஹி ஸாஸனவோஹாரோ, தமேவ புச்சா²ய து³வித⁴த்த²விஸயதம் விவரிதும் ‘‘ஏவ’’ந்திஆதி³ வுத்தம். தஸ்ஸத்தோ² – யாஹி ஞாதிப்³யஸனாதி³ஸங்கா²தாஹி பாணவதா⁴தீ³ஹி ஏவ வா து³க்³க³திஹேதுபூ⁴தாஹி ஆபதா³ஹி ஸமம் ஸஹ, ஸப்³ப³தா² வா அயம் லோகோ ஆபன்னோ அஜ்ஜோ²த்த²டோ. தம்னிமித்தேஹி த³ஸஹி கிலேஸவத்தூ²ஹி ஸம்கிலிட்டோ² ச, தஸ்ஸ தம் ஆபன்னாகாரம் ஸம்கிலிட்டா²காரஞ்ச பு³த்³தி⁴யம் கத்வா ஆஹ – ‘‘ஏவம் ஸமாபன்னஸ்ஸ ஏவம் ஸம்கிலிட்ட²ஸ்ஸா’’தி. வோதா³யதி ஸுஜ்ஜ²தி ஏதேனாதி வோதா³னம், ஸமத²விபஸ்ஸனா. வுட்டா²தி ஏதேன நிமித்ததோ பவத்ததோ சாதி வுட்டா²னம், அரியமக்³கோ³.

அஸமாஹிதஸ்ஸாதி நானாரம்மணேஸு விக்கி²த்தசித்தஸ்ஸ. ஸவந்தீதி பவத்தந்தி. அபி⁴ஜ்ஜா²திஆதி³ அஸமாதா⁴னஹேதுத³ஸ்ஸனம். தேனேவாஹ – ‘‘ஏவம் அஸமாஹிதஸ்ஸா’’தி. ‘‘யதா²ஹ ப⁴க³வா’’திஆதி³னா இதா⁴பி அனுகீ³திவிசயம் த³ஸ்ஸேதி. ஸோதானம் ஸவனம் யேபு⁴ய்யேன அனுரோத⁴வஸேனேவாதி ஆஹ – ‘‘ஸவதி மனாபிகேஸு ரூபேஸூ’’தி. ஏத்த² ச சக்கா²த³யோ ஸோதானம் த்³வாரபா⁴வேன பவத்தமானா உபசாரவஸேன ஸயம் ஸவந்தா விய வுத்தா. இதீதி ஏவம். ஸப்³பா³தி ஸப்³ப³ஸ்மா. ஸப்³ப³தா²தி ஸப்³ப³ப்பகாரேன. இத³ம் வோதா³னந்தி இத³ம் ‘‘பரியுட்டா²னவிகா⁴த’’ந்தி வுத்தம் பரியுட்டா²னப்பஹானம் வோதா³னம்.

விஸ்ஸஜ்ஜனகா³தா²ய ஸதி தேஸம் நிவாரணந்தி விபஸ்ஸனாஸம்பயுத்தா ஸதி குஸலாகுஸலானம் த⁴ம்மானம் க³தியோ ஸமன்வேஸமானா தேஸம் ஸோதானம் நிவாரணந்தி. ஸோதானம் ஸம்வரம் ப்³ரூமீதி தமேவ ஸதிம் ஸோதானம் ஸம்வரம் ப்³ரூமி. பஞ்ஞாயேதே பிதீ⁴யரேதி ரூபாதீ³ஸு அனிச்சதாதி³படிவேத⁴ஸாதி⁴காய மக்³க³பஞ்ஞாய ஏதே ஸோதா ஸப்³ப³ஸோ பிதி⁴ய்யந்தி, உப்பஜ்ஜிதும் அப்பதா³னவஸேன ஸமுச்சி²ஜ்ஜந்தீதி அத்தோ².

நாவிஞ்ச²தீதி அபி⁴ஜ்ஜா²தி³ப்பவத்தித்³வாரபா⁴வேன சித்தஸந்தானம், புக்³க³லம் வா நாகட்³ட⁴தி. அனுஸயப்பஹானம் இத⁴ பிதா⁴னம் அதி⁴ப்பேதந்தி ஆஹ – ‘‘பஞ்ஞாய அனுஸயா பஹீயந்தீ’’தி. யஸ்மா அனுஸயனிமித்தம் பரியுட்டா²னம் அனுஸயாபா⁴வே ந ஹோதீதி ஆஹ ‘‘அனுஸயேஸூ’’திஆதி³. இதா³னி தமேவத்த²ம் உபமாய விபா⁴வேந்தோ ‘‘தம் யதா² க²ந்த⁴வந்தஸ்ஸா’’திஆதி³மாஹ. ஏத்தா²பி ஸோதானம் நிவாரணஸங்கா²தம் ஸம்வரம் பிதா⁴னஞ்ச அஜானந்தேன தத்த² வா ஸம்ஸயிதேன ஏகம்ஸிகத்தா த⁴ம்மாதி⁴ட்டா²னா புச்சா² கதாதி இத⁴ புச்சா²விசயோ வுத்தனயேனேவ விஸ்ஸஜ்ஜனவிசயோ ச வேதி³தப்³போ³.

ஏத்த² ச யேன அதி⁴ப்பாயேன ‘‘கேனஸ்ஸு நிவுதோ லோகோ’’தி கா³தா²ய (ஸு. நி. 1038; சூளனி. அஜிதமாணவபுச்சா² 57, அஜிதமாணவபுச்சா²னித்³தே³ஸ 1; நேத்தி. 45) ஸதிபி நிவாரணாதீ³னம் சதுன்னம் புச்சி²தப்³ப³பா⁴வே ஏகோ பஞ்ஹோதி வுத்தம். தேன தாவ ஸோதானம்யேவ ஸம்வரோ பிதா⁴னஞ்ச புச்சி²தந்தி ஸோதே ஏகத்த²வஸேன க³ஹேத்வா புச்சா²ய ஏகாதி⁴ட்டா²னபா⁴வதோ ஏகோ பஞ்ஹோதி வத்தப்³ப³ம் ஸியா. ஸோதானம் வா ப³ஹுபா⁴வதோ ப³ஹூதி யத்தகா ஸோதா, தத்தகா பஞ்ஹாதி. யேன பன அதி⁴ப்பாயேன ‘‘ஸவந்தி ஸப்³ப³தி⁴ ஸோதா’’தி கா³தா²யம் (ஸு. நி. 1040; சூளனி. அஜிதமாணவபுச்சா² 59, அஜிதமாணவபுச்சா²னித்³தே³ஸ 3; நேத்தி. 45) ஸோதே அனாமஸித்வா ஸம்வரபிதா⁴னானம் வஸேன ‘‘த்³வே பஞ்ஹா’’தி வுத்தம். தேன பட²மகா³தா²யம் ஸதிபி நிவாரணாதீ³னம் லோகாதா⁴ரபா⁴வே லோகம் அனாமஸித்வா நிவாரணாதீ³னம் விபா⁴கே³ன சத்தாரோ பஞ்ஹாதிபி வத்தப்³ப³ந்தி அயம் நயோ த³ஸ்ஸிதோதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

இதா³னி யஸ்மா புச்ச²ந்தோ ந கேவலம் புப்³பே³ அத்தனா ரசிதனியாமேனேவ புச்ச²தி, அத² கோ² தே³ஸனாகாலே வுத்தத⁴ம்மஸ்ஸ அனுஸந்தி⁴ம் க³ஹேத்வாபி புச்ச²தி, தஸ்மா தஸ்ஸ அனுஸந்தி⁴ம் புச்சா²ய விசேதப்³பா³காரம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘யானி ஸோதானீ’’தி கா³தா²ய அனந்தரம் ‘‘பஞ்ஞா சேவ ஸதி சா’’தி கா³த²மாஹ. தஸ்ஸாயம் ஸங்கே²பத்தோ² – யாயம் ப⁴க³வதா வுத்தா பஞ்ஞா, யா ச ஸதி யஞ்ச தத³வஸேஸம் நாமரூபம், ஏதம் ஸப்³ப³ம்பி கத்த² நிருஜ்ஜ²தி, ஏதம் மே புட்டோ² பப்³ரூஹீதி.

விஸ்ஸஜ்ஜனகா³தா²யம் பனஸ்ஸ யஸ்மா பஞ்ஞாஸதியோ நாமேனேவ ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²ந்தி, தஸ்மா தா விஸும் ந வுத்தா. அயஞ்சேத்த² ஸங்கே²பத்தோ² – யம் மம் த்வம், அஜித, ஏதம் பஞ்ஹம் அபுச்சி² – ‘‘கத்தே²தம் உபருஜ்ஜ²தீ’’தி அனந்தரகா³தா²யம் (ஸு. நி. 1042; சூளனி. அஜிதமாணவபுச்சா² 61, அஜிதமாணவபுச்சா²னித்³தே³ஸ 5; நேத்தி. 11, 45), யத்த² தம் அஸேஸம் உபருஜ்ஜ²தி, தம் தே வதா³மி. தஸ்ஸ தஸ்ஸ ஹி விஞ்ஞாணஸ்ஸ நிரோதே⁴ன ஸஹேவ அபுப்³ப³ம் அசரிமம் ஏத்தே²தம் உபருஜ்ஜ²தி, ஏத்தே²வ விஞ்ஞாணஸ்ஸ நிரோதே⁴ன நிருஜ்ஜ²தி, ஏதம் விஞ்ஞாணனிரோத⁴ம் தஸ்ஸ நிரோதோ⁴ நாதிவத்ததீதி வுத்தம் ஹோதீதி. அயம் பஞ்ஹே அனுஸந்தி⁴ம் புச்ச²தீதி அனந்தரகா³தா²யம் ஸோதானம் பரியுட்டா²னானுஸயப்பஹானகிச்சேன ஸத்³தி⁴ம் ஸதி பஞ்ஞா ச வுத்தா, தம் ஸுத்வா தப்பஹானே பஞ்ஞாஸதீஸு திட்ட²ந்தீஸு தாஸம் ஸன்னிஸ்ஸயேன நாமரூபேன ப⁴விதப்³ப³ம், ததா² ச ஸதி வட்டதி ஏவ. கத்த² நு கோ² இமாஸம் ஸனிஸ்ஸயானம் பஞ்ஞாஸதீனம் அஸேஸனிரோதோ⁴தி இமினா அதி⁴ப்பாயேன அயம் புச்சா² கதாதி ஆஹ – ‘‘அயம் பஞ்ஹே…பே… தா⁴து’’ந்தி. தத்த² அனுஸந்தீ⁴யதி தே³ஸனா ஏதாயாதி அனுஸந்தி⁴.

யாய படிபதா³ய அனுபாதி³ஸேஸம் நிப்³பா³னதா⁴தும் அதி⁴க³ச்ச²ந்தி, தம் சதுஸச்சகம்மட்டா²னபா⁴வனாஸங்கா²தம் படிபத³ம் ஸஹ விஸயேன த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தீணி ச ஸச்சானீ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஸங்க²தானீதி ஸமேச்ச ஸம்பூ⁴ய பச்சயேஹி கதானீதி ஸங்க²தானி. நிரோத⁴த⁴ம்மானீதி நிருஜ்ஜ²னஸபா⁴வானி. து³க்க²ம் ஸமுத³யோ மக்³கோ³தி தேஸம் ஸரூபத³ஸ்ஸனம். நிரோதோ⁴ பன கத²ந்தி ஆஹ ‘‘நிரோதோ⁴ அஸங்க²தோ’’தி. ஸோ ஹி கேனசி பச்சயேன ந ஸங்க²தோதி அஸங்க²தோ. ஸஹ விஸயேன பஹாதப்³ப³பஹாயகஸபா⁴வேஸு அரியஸச்சேஸு பஹாயகவிபா⁴க³முகே²ன பஹாதப்³ப³விபா⁴க³ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தத்த² ஸமுத³யோ’’திஆதி³ வுத்தம்.

தத்த² அவிஜ்ஜாவஸேஸாதி த³ஸ்ஸனமக்³கே³ன பஹீனாவஸேஸா அவிஜ்ஜாதி அத்தோ². அயஞ்ச ஸேஸ-ஸத்³தோ³ காமச்ச²ந்தோ³ ப்³யாபாதோ³ மானோ உத்³த⁴ச்சந்தி ஏத்தா²பி யோஜேதப்³போ³. யதா² ஹி அவிஜ்ஜா, ஏவம் ஏதேபி த⁴ம்மா அபாயக³மனீயஸபா⁴வா பட²மமக்³கே³ன பஹீயந்தி ஏவாதி. ‘‘அவிஜ்ஜானிரவஸேஸா’’திபி பாடோ², ஏத்தா²பி யதா²வுத்தேஸு காமச்ச²ந்தா³தி³பதே³ஸுபி நிரவஸேஸ-ஸத்³தோ³ யோஜேதப்³போ³. ஸாவஸேஸஞ்ஹி புரிமமக்³க³த்³வயேன காமச்ச²ந்தா³த³யோ பஹீயந்தி, இதரேஹி பன நிரவஸேஸந்தி. தேதா⁴துகே இமானி த³ஸ ஸம்யோஜனானீதி ஏத்த² தேதா⁴துகேதி ஸம்யோஜனானம் விஸயத³ஸ்ஸனம். தத்த² ஹி தானி ஸம்யோஜனவஸேன பவத்தந்தி.

12. அனஞ்ஞாதஞ்ஞஸ்ஸாமீதிந்த்³ரியம் அதி⁴ட்டா²யாதி தம் பஹாயகம் பத்வா. யம் பனாதி ஏத்த² யந்தி ஹேதுஅத்தே² நிபாதோ. இத³ம் க²யே ஞாணந்தி யேன ஞாணேன ஹேதுபூ⁴தேன ‘‘கீ²ணா மே ஜாதீ’’தி அத்தனோ ஜாதியா கீ²ணபா⁴வம் ஜானாதி, இத³ம் ஏவம் பச்சவேக்க²ணஸ்ஸ நிமித்தபூ⁴தம் அரஹத்தப²லஞாணம் க²யே ஞாணம் நாம. நாபரம் இத்த²த்தாயாதி பஜானாதீதி ஏத்தா²பி யந்தி ஆனேதப்³ப³ம் ‘‘யம் நாபரம் இத்த²த்தாயாதி பஜானாதீ’’தி. இத³ம் அனுப்பாதே³ ஞாணந்தி இதா⁴பி புப்³பே³ வுத்தனயேனேவ அரஹத்தப²லஞாணவஸேன அத்தோ² யோஜேதப்³போ³. அட்ட²ஸாலினியம் (த⁴. ஸ. அட்ட². சித்துப்பாத³க்கண்ட³ 135-142) பன ‘‘க²யே ஞாணம் கிலேஸக்க²யகரே அரியமக்³கே³ ஞாணந்தி வுத்தம். அனுப்பாதே³ ஞாணம் படிஸந்தி⁴வஸேன அனுப்பாத³பூ⁴தே தம்தம்மக்³க³வஜ்ஜ²கிலேஸானம் அனுப்பாத³பரியோஸானே உப்பன்னே அரியப²லே ஞாண’’ந்தி வுத்தம். இத⁴ பன உப⁴யம்பி அரஹத்தப²லஞாணவஸேனேவ விப⁴த்தம். தேனேவாஹ – ‘‘இமானி த்³வே ஞாணானி அஞ்ஞாதாவிந்த்³ரிய’’ந்தி, ‘‘ஆரம்மணஸங்கேதேன த்³வே நாமானி லப்³ப⁴ந்தீ’’தி ச.

அஞ்ஞிந்த்³ரியம் ஹேட்டி²மேஸு தீஸு ப²லேஸு, உபரிமேஸு ச தீஸு மக்³கே³ஸு உப்பத்தியா புனப்புனம் உப்பஜ்ஜமானம்பி அனஞ்ஞாதஞ்ஞஸ்ஸாமீதிந்த்³ரியம் விய பட²மப²லுப்பத்தியா அக்³க³ப²லுப்பத்தியா அனுப்பாத³னிரோதே⁴ன நிருஜ்ஜ²தீதி ஆஹ – ‘‘யஞ்ச அனஞ்ஞாதஞ்ஞஸ்ஸாமீதிந்த்³ரிய’’ந்திஆதி³. ஏதேன பஹாதப்³ப³த⁴ம்மா விய த³ஸ்ஸனபா⁴வனாஹி அக்³க³ப²லுப்பத்தியா தத³வஸேஸப²லத⁴ம்மாபி அனுப்பாத³னிரோதே⁴ன நிருஜ்ஜ²ந்தி. கோ பன வாதோ³ தேபூ⁴மகத⁴ம்மானந்தி த³ஸ்ஸேதி, ஏகா பஞ்ஞா அஞ்ஞாதாவிந்த்³ரியத்தா. யதி³ ஏகா, கத²ம் த்³விதா⁴ வுத்தாதி ஆஹ ‘‘அபி சா’’திஆதி³. ஆரம்மணஸங்கேதேனாதி க²யே அனுப்பாதே³தி இமாய ஆரம்மணஸமஞ்ஞாய. ஸா பஜானனட்டே²ன பஞ்ஞாதி யா புப்³பே³ ஸோதானம் பிதா⁴னகிச்சா வுத்தா பஞ்ஞா, ஸா பஜானனஸபா⁴வேன பஞ்ஞா. இதரா பன யதா²தி³ட்ட²ம் யதா²க³ஹிதம் ஆரம்மணம் அபிலாபனட்டே²ன ஓகா³ஹனட்டே²ன ஸதீதி.

13. ஏவம் ‘‘பஞ்ஞா சேவ ஸதி சா’’தி பத³ஸ்ஸ அத்த²ம் விவரித்வா இதா³னி ‘‘நாமரூப’’ந்தி பத³ஸ்ஸ அத்த²ம் விவரந்தோ ‘‘தத்த² யே பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴, இத³ம் நாமரூப’’ந்தி ஆஹ. நாமரூபஞ்ச விபா⁴கே³ன த³ஸ்ஸேந்தோ ஸுக²க்³க³ஹணத்த²ம் பாகடனாமரூபமேவ விபா⁴வேதும் ‘‘தத்த² யே’’திஆதி³மாஹ. தக்³க³ஹணேனேவ ஹி ஸஹசரணாதி³னா தத³ஞ்ஞே சித்தசேதஸிகா ரூபத⁴ம்மா ச க³ஹிதா ஹோந்தீதி. நாமக்³க³ஹணேன சேத்த² க²ந்த⁴த்தயமேவ க³ஹிதந்தி ‘‘நாமரூபம் விஞ்ஞாணஸம்பயுத்த’’ந்தி வுத்தம். தம் பன ரூபம் ஸம்பயுத்தந்தி? நயித³ம் ஸம்பயுத்தபச்சயவஸேன வுத்தம். பசுரஜனஸ்ஸ பன அவிபா⁴கே³ன க³ஹணீயஸபா⁴வம் ஸந்தா⁴ய வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

கா³தா²ய அனுபாதி³ஸேஸா நிப்³பா³னதா⁴து புச்சி²தாதி தம் சதுரித்³தி⁴பாத³முகே²ன அரியமக்³கா³தி⁴க³மேன பத்தப்³ப³ந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ இத்³தி⁴பாத³பா⁴வனாமூலபூ⁴தானி இந்த்³ரியானி ஸதிபஞ்ஞாஹி நித்³தா⁴ரேதும் ‘‘தத்த² ஸதி ச பஞ்ஞா ச சத்தாரி இந்த்³ரியானீ’’தி ஆஹ. குஸலாகுஸலானம் த⁴ம்மானம் க³தியோ ஸமன்வேஸமானா ஸதி ஸிஜ்ஜ²ந்தீ ஏகந்தேன ஸமாதி⁴ம் நிப்பா²தே³தி. ஸதிக்³க³ஹணேன சேத்த² பரியுட்டா²னப்பஹானம் இதா⁴தி⁴ப்பேதந்தி ஆஹ – ‘‘ஸதி த்³வே இந்த்³ரியானி, ஸதிந்த்³ரியஞ்ச ஸமாதி⁴ந்த்³ரியஞ்சா’’தி. ததா² அனுஸயஸமுக்³கா⁴தவிதா⁴யினீ பஞ்ஞா ஸிஜ்ஜ²மானா ந வினா சதுப்³பி³த⁴ஸம்மப்பதா⁴னவீரியம் ஸிஜ்ஜ²தீதி வுத்தம் – ‘‘பஞ்ஞா த்³வே இந்த்³ரியானி பஞ்ஞிந்த்³ரியஞ்ச வீரியிந்த்³ரியஞ்சா’’தி.

யா இமேஸு சதூஸு இந்த்³ரியேஸூதி இமேஸு ஸதிஆதீ³ஸு சதூஸு இந்த்³ரியேஸு நிஸ்ஸயபச்சயதாய அதி⁴ட்டா²னபூ⁴தேஸு தம்ஸஹஜாதா ஏவ யா ஸத்³த³ஹனா. ‘‘இமேஹி சதூஹி இந்த்³ரியேஹீ’’திபி பாளி, தஸ்ஸா இமேஹி சதூஹி இந்த்³ரியேஹி ஸம்பயுத்தாதி வசனஸேஸோ, ஆரம்மணே அபி⁴ப்பஸாத³லக்க²ணா ஸத்³தா⁴ கத்துகாமதாஸபா⁴வஸ்ஸ ச²ந்த³ஸ்ஸ விஸேஸபச்சயோ ஹோதீதி ஆஹ – ‘‘யா ஸத்³தா⁴தி⁴பதேய்யா சித்தேகக்³க³தா, அயம் ச²ந்த³ஸமாதீ⁴’’தி. ஸமாஹிதே சித்தேதி விபஸ்ஸனாஸமாதி⁴னா ஸமாஹிதே சித்தே. இத³ம் பஹானந்தி விக்க²ம்ப⁴னப்பஹானஸாத⁴கோ ஸமாதி⁴ பஹானந்தி வுத்தோ பஜஹதி ஏதேனாதி கத்வா. ‘‘பதா⁴ன’’ந்திபி பாடோ², அக்³கோ³தி அத்தோ². ததா² ஹி ‘‘ஸமாதி⁴ ஏகோதீ³’’தி வுச்சதி.

‘‘அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸா’’திஆதி³னா காயவசீசித்தஸங்கா²ரஸீஸேன தம்ஸமுட்டா²பகா வீரியஸங்கா²ராவ க³ஹிதா. தே ஹி யாவ பா⁴வனானிப்ப²த்தி தாவ ஏகரஸேன ஸரணதோ ஸங்கப்பேதப்³ப³தோ ச ஸரஸங்கப்பா’’தி வுத்தா ‘‘ஏவம் மே பா⁴வனா ஹோதூ’’தி யதா² இச்சி²தா, ததா² பவத்தியா ஹேதுபா⁴வதோ. தது³ப⁴யந்தி ச²ந்த³ஸமாதி⁴ஸங்கா²தஞ்ச பதா⁴னஸங்கா²ரஸங்கா²தஞ்ச வீரியந்தி தம் உப⁴யம். உப⁴யமேவ ஹி உபசாரவஸேன அஞ்ஞம் விய கத்வா ‘‘ச²ந்த³ஸமாதி⁴ப்பதா⁴னஸங்கா²ரஸமன்னாக³தம் இத்³தி⁴பாத³’’ந்தி வுத்தம். அபி⁴ன்னம்பி ஹி உபசாரவஸேன பி⁴ன்னம் விய கத்வா வோஹரந்தி, யதா² ‘‘ஸிலாபுத்தகஸ்ஸ ஸரீர’’ந்தி.

தத்த² இஜ்ஜ²தீதி இத்³தி⁴, ஸமிஜ்ஜ²தி நிப்ப²ஜ்ஜதீதி அத்தோ². இஜ்ஜ²ந்தி வா தாய ஸத்தா இத்³தா⁴ வுத்³தா⁴ உக்கம்ஸக³தா ஹோந்தீதி இத்³தி⁴, பஜ்ஜதி ஏதேனாதி பாதோ³, பட²மேன அத்தே²ன இத்³தி⁴ ஏவ பாதோ³ இத்³தி⁴பாதோ³, இத்³தி⁴கோட்டா²ஸோதி அத்தோ². து³தியேன அத்தே²ன இத்³தி⁴யா பாதோ³ பதிட்டா² அதி⁴க³மூபாயோதி இத்³தி⁴பாதோ³. தேன ஹி உபரூபரிவிஸேஸஸங்கா²தம் இத்³தி⁴ம் பஜ்ஜந்தி பாபுணந்தி. விவேகனிஸ்ஸிதந்தி தத³ங்க³விவேகனிஸ்ஸிதம் ஸமுச்சே²த³விவேகனிஸ்ஸிதம் நிஸ்ஸரணவிவேகனிஸ்ஸிதஞ்ச இத்³தி⁴பாத³ம் பா⁴வேதீதி அத்தோ². ததா² ஹி அயம் இத்³தி⁴பாத³பா⁴வனானுயுத்தோ யோகீ³ விபஸ்ஸனாக்க²ணே கிச்சதோ தத³ங்க³விவேகனிஸ்ஸிதம் அஜ்ஜா²ஸயதோ நிஸ்ஸரணவிவேகனிஸ்ஸிதம். மக்³க³க்க²ணே பன கிச்சதோ ஸமுச்சே²த³விவேகனிஸ்ஸிதம் ஆரம்மணதோ நிஸ்ஸரணவிவேகனிஸ்ஸிதம் இத்³தி⁴பாத³ம் பா⁴வேதீதி. ஏஸ நயோ விராக³னிஸ்ஸிதந்திஆதீ³ஸு.

விவேகத்தா ஏவ ஹி விராகா³த³யோ, கேவலஞ்சேத்த² வோஸ்ஸக்³கோ³ து³விதோ⁴ பரிச்சாக³வோஸ்ஸக்³கோ³ ச பக்க²ந்த³னவோஸ்ஸக்³கோ³ சாதி. தத்த² பரிச்சாக³வோஸ்ஸக்³கோ³ விபஸ்ஸனாக்க²ணே தத³ங்க³வஸேன, மக்³க³க்க²ணே ஸமுச்சே²த³வஸேன கிலேஸப்பஹானம். பக்க²ந்த³னவோஸ்ஸக்³கோ³ விபஸ்ஸனாக்க²ணே தன்னின்னபா⁴வேன, மக்³க³க்க²ணே ஆரம்மணகரணவஸேன நிப்³பா³னபக்க²ந்த³னம். தது³ப⁴யம்பி இமஸ்மிம் லோகியலோகுத்தரமிஸ்ஸகே அத்த²ஸம்வண்ணனானயே யுஜ்ஜதி. ததா² ஹி அயம் பட²மித்³தி⁴பாதோ³ யதா²வுத்தேன பகாரேன கிலேஸே பரிச்சஜதி நிப்³பா³னஞ்ச பக்க²ந்த³தி. வோஸ்ஸக்³க³பரிணாமிந்தி இமினா பன வசனேன வோஸ்ஸக்³க³த்த²ம் பரிணமந்தம் பரிணதஞ்ச பரிபச்சந்தம் பரிபக்கஞ்சாதி அத்தோ². அயஞ்ஹி இத்³தி⁴பாத³பா⁴வனானுயுத்தோ யோகீ³ யதா² பட²மோ இத்³தி⁴பாதோ³ கிலேஸபரிச்சாக³வோஸ்ஸக்³க³த்த²ம் நிப்³பா³னபக்க²ந்த³னவோஸ்ஸக்³க³த்த²ஞ்ச பரிபச்சதி, யதா² ச பரிபக்கோ ஹோதி, ததா² நம் பா⁴வேதீதி. ஸேஸித்³தி⁴பாதே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. அயம் பன விஸேஸோ – யதா² ச²ந்த³ம் ஜேட்ட²கம் கத்வா பவத்திதோ ஸமாதி⁴ ச²ந்த³ஸமாதி⁴. ஏவம் வீரியம் சித்தம் வீமம்ஸம் ஜேட்ட²கம் கத்வா பவத்திதோ ஸமாதி⁴ வீமம்ஸாஸமாதீ⁴தி.

14. ந கேவலம் சதுத்த²இத்³தி⁴பாதோ³ ஏவ ஸமாதி⁴ஞாணமூலகோ, அத² கோ² ஸப்³போ³பீதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸப்³போ³ ஸமாதி⁴ ஞாணமூலகோ ஞாணபுப்³ப³ங்க³மோ ஞாணானுபரிவத்தீ’’தி வுத்தம். யதி³ ஏவம் கஸ்மா ஸோ ஏவ வீமம்ஸாஸமாதீ⁴தி வுத்தோதி? வீமம்ஸம் ஜேட்ட²கம் கத்வா பவத்திதத்தாதி வுத்தோவாயமத்தோ². தத்த² புப்³ப³பா⁴க³பஞ்ஞாய ஞாணமூலகோ. அதி⁴க³மபஞ்ஞாய ஞாணபுப்³ப³ங்க³மோ. பச்சவேக்க²ணபஞ்ஞாய ஞாணானுபரிவத்தி. அத² வா புப்³ப³பா⁴க³பஞ்ஞாய ஞாணமூலகோ. உபசாரபஞ்ஞாய ஞாணபுப்³ப³ங்க³மோ. அப்பனாபஞ்ஞாய ஞாணானுபரிவத்தி. உபசாரபஞ்ஞாய வா ஞாணமூலகோ. அப்பனாபஞ்ஞாய ஞாணபுப்³ப³ங்க³மோ. அபி⁴ஞ்ஞாபஞ்ஞாய ஞாணானுபரிவத்தீதி வேதி³தப்³ப³ம்.

யதா² புரேதி யதா² ஸமாதி⁴ஸ்ஸ புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிஞாணானுபரிவத்திபா⁴வேன புரே புப்³பே³ அதீதாஸு ஜாதீஸு அஸங்க்²யேய்யேஸுபி ஸம்வட்டவிவட்டேஸு அத்தனோ பரேஸஞ்ச க²ந்த⁴ம் க²ந்தூ⁴பனிப³த்³த⁴ஞ்ச து³ப்படிவிஜ்ஜ²ம் நாம நத்தி², ததா² பச்சா² ஸமாதி⁴ஸ்ஸ அனாக³தம்ஸஞாணானுபரிவத்திபா⁴வேன அனாக³தாஸு ஜாதீஸு அஸங்க்²யேய்யேஸுபி ஸம்வட்டவிவட்டேஸு அத்தனோ பரேஸஞ்ச க²ந்த⁴ம் க²ந்தூ⁴பனிப³த்³த⁴ஞ்ச து³ப்படிவிஜ்ஜ²ம் நாம நத்தீ²தி அத்தோ².

யதா² பச்சா²தி யதா² ஸமாதி⁴ஸ்ஸ சேதோபரியஞாணானுபரிவத்திபா⁴வேன அனாக³தேஸு ஸத்தஸு தி³வஸேஸு பரஸத்தானம் சித்தம் து³ப்படிவிஜ்ஜ²ம் நாம நத்தி², ததா² புரே அதீதேஸு ஸத்தஸு தி³வஸேஸு பரஸத்தானம் சித்தம் து³ப்படிவிஜ்ஜ²ம் நாம நத்தீ²தி அத்தோ². யதா² தி³வாதி யதா² தி³வஸபா⁴கே³ ஸூரியாலோகேன அந்த⁴காரஸ்ஸ வித⁴மிதத்தா சக்கு²மந்தானம் ஸத்தானம் ஆபாத²க³தம் சக்கு²விஞ்ஞேய்யம் ரூபம் ஸுவிஞ்ஞேய்யம். ததா² ரத்திந்தி ததா² ரத்திபா⁴கே³ சதுரங்க³ஸமன்னாக³தேபி அந்த⁴காரே வத்தமானே ஸமாதி⁴ஸ்ஸ தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணானுபரிவத்திதாய து³ப்படிவிஜ்ஜ²ம் ரூபாயதனம் நத்தி².

யதா² ரத்திம் ததா² தி³வாதி யதா² ச ரத்தியம் ததா² தி³வாபி அதிஸுகு²மம் கேனசி திரோஹிதம் யஞ்ச அதிதூ³ரே, தம் ஸப்³ப³ரூபம் து³ப்படிவிஜ்ஜ²ம் நாம நத்தி². யதா² ச ரூபாயதனே வுத்தம், ததா² ஸமாதி⁴ஸ்ஸ தி³ப்³ப³ஸோதஞாணானுபரிவத்திதாய ஸத்³தா³யதனே ச நேதப்³ப³ம். தேனேவாஹ ‘‘இதி விவடேன சேதஸா’’திஆதி³. தத்த² அபரியோனத்³தே⁴னாதி அபி⁴ஞ்ஞாஞாணஸ்ஸ பாரிப³ந்த⁴ககிலேஸேஹி அனஜ்ஜோ²த்த²டேன, அபரியோனத்³த⁴த்தா ஏவ ஸப்பபா⁴ஸம் சித்தம். ஏதேனேவ ஸமாதி⁴ஸ்ஸ இத்³தி⁴வித⁴ஞாணானுபரிவத்திதாபி வுத்தா ஏவாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். பஞ்சிந்த்³ரியானீதி இத்³தி⁴பாத³ஸம்பயுத்தானி ஸேக்க²ஸ்ஸ பஞ்சிந்த்³ரியானி அதி⁴ப்பேதானீதி ஆஹ ‘‘குஸலானீ’’தி. சித்தஸஹபூ⁴னீதிஆதி³ தேஸம் விஞ்ஞாணனிரோதே⁴ன நிரோத⁴த³ஸ்ஸனத்த²ம் ஆரத்³த⁴ம். ததா² ‘‘நாமரூபஞ்சா’’திஆதி³. தேனேதம் த³ஸ்ஸேதி ‘‘ந கேவலம் பஞ்சிந்த்³ரியானி ஏவ, அத² கோ² நாமரூபஞ்ச விஞ்ஞாணஹேதுகம் விஞ்ஞாணஸ்ஸ நிரோதா⁴ நிருஜ்ஜ²தீ’’தி.

தஸ்ஸாதி விஞ்ஞாணஸ்ஸ. ஹேதூதி தண்ஹாஅவிஜ்ஜாதி³கோ. அனாஹாரந்தி பத³ஸ்ஸ அத்த²விவரணம். அனபி⁴னந்தி³தந்தி அபி⁴னந்த³னபூ⁴தாய தண்ஹாய பஹீனத்தா ஏவ அபத்தி²தம். ததோ ஏவ அப்படிஸந்தி⁴கம் விஞ்ஞாணம் தம் நிருஜ்ஜ²தி. யதா² ச விஞ்ஞாணம், ஏவம் நாமரூபம்பி விஞ்ஞாணஸங்கா²தஸ்ஸ ஹேதுனோ பச்சயஸ்ஸ ச அபா⁴வா தப்பச்சயானம் ஸங்கா²ராதீ³னம் அபா⁴வா அஹேது அப்பச்சயம். ஸேஸம் பாகடமேவ. புச்சா²விஸ்ஸஜ்ஜனவிசயோபி வுத்தனயானுஸாரேன வேதி³தப்³போ³.

ஏவம் அனுஸந்தி⁴புச்ச²ம்பி த³ஸ்ஸேத்வா ஹேட்டா² ஸத்தாதி⁴ட்டா²னா த⁴ம்மாதி⁴ட்டா²னா ச புச்சா² விஸும் விஸும் த³ஸ்ஸிதாதி இதா³னி தா ஸஹ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யே ச ஸங்கா²தத⁴ம்மாஸே’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்தா²யம் பத³த்தோ² – ஸங்கா²தத⁴ம்மாதி அனிச்சாதி³வஸேன பரிவீமம்ஸிதத⁴ம்மா, அரஹதம் ஏதம் அதி⁴வசனம். ஸேக்கா²தி ஸீலாதீ³னி ஸிக்க²மானா அவஸேஸா அரியபுக்³க³லா. புதூ²தி ப³ஹூ ஸத்தஜனா. தேஸம் மே நிபகோ இரியம், புட்டோ² பப்³ரூஹீதி தேஸம் ஸேகா²ஸேகா²னம் நிபகோ பண்டி³தோ த்வம் ப⁴க³வா படிபத்திம் புட்டோ² மே ப்³ரூஹீதி. ஸேஸம் பாளிவஸேனேவ விஞ்ஞாயதி.

15. கிஸ்ஸாதி கிஸ்ஸ ஹேது, கேன காரணேனாதி அத்தோ². ஸேகா²ஸேக²விபஸ்ஸனா புப்³ப³ங்க³மப்பஹானயோகே³னாதி ஸேகே² அஸேகே² விபஸ்ஸனாபுப்³ப³ங்க³மப்பஹானே ச புச்ச²னயோகே³ன, புச்சா²விதி⁴னாதி அத்தோ².

விஸ்ஸஜ்ஜனகா³தா²யம் காமேஸு நாபி⁴கி³ஜ்ஜே²ய்யாதி வத்து²காமேஸு கிலேஸகாமேன ந அபி⁴கி³ஜ்ஜே²ய்ய. மனஸானாவிலோ ஸியாதி ப்³யாபாத³விதக்காத³யோ காயது³ச்சரிதாத³யோ ச மனஸோ ஆவிலபா⁴வகரே த⁴ம்மே பஜஹந்தோ சித்தேன அனாவிலோ ப⁴வேய்ய. யஸ்மா பன அஸேக்கோ² அனிச்சதாதி³வஸேன ஸப்³ப³த⁴ம்மானம் பரிதுலிதத்தா குஸலோ ஸப்³ப³த⁴ம்மேஸு காயானுபஸ்ஸனாஸதிஆதீ³ஹி ச ஸதோ ஸப்³ப³கிலேஸானம் பி⁴ன்னத்தா உத்தமபி⁴க்கு²பா⁴வம் பத்தோ ச ஹுத்வா ஸப்³ப³இரியாபதே²ஸு பவத்ததி, தஸ்மா ‘‘குஸலோ…பே… பரிப்³ப³ஜே’’தி ஆஹாதி அயம் ஸங்கே²பத்தோ².

தத்த² யம் புச்சா²கா³தா²யம் ‘‘நிபகோ’’தி பத³ம் வுத்தம், தம் ப⁴க³வந்தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், ப⁴க³வதோ ச நேபக்கம் உக்கம்ஸபாரமிப்பத்தம் அனாவரணஞாணத³ஸ்ஸனேன தீ³பேதப்³ப³ந்தி அனாவரணஞாணம் தாவ கம்மத்³வாரபே⁴தே³ஹி விப⁴ஜித்வா ஸேகா²ஸேக²படிபத³ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ப⁴க³வதோ ஸப்³ப³ம் காயகம்ம’’ந்திஆதி³ வுத்தம். தேன ஸப்³ப³த்த² அப்படிஹதஞாணத³ஸ்ஸனேன ததா²க³தஸ்ஸ ஸேகா²ஸேக²படிபத்திதே³ஸனாகோஸல்லமேவ விபா⁴வேதி. தத்த² கோ சாதி க்வ ச, கஸ்மிம் விஸயேதி அத்தோ². தம் விஸயம் த³ஸ்ஸேதி ‘‘யம் அனிச்சே து³க்கே² அனத்தனி சா’’தி. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – ஞாணத³ஸ்ஸனம் நாம உப்பஜ்ஜமானம் ‘‘ஸப்³ப³ம் ஸங்க²தம் அனிச்சம் து³க்க²ம் ஸப்³பே³ த⁴ம்மா அனத்தா’’தி உப்பஜ்ஜதி, தஸ்ஸ பன தஸ்மிம் விஸயே யேன அப்பவத்தி, ஸோ படிகா⁴தோதி, ஏதேன லக்க²ணத்தயப்படிவேத⁴ஸ்ஸ து³ரபி⁴ஸம்ப⁴வதம் அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணதஞ்ச த³ஸ்ஸேதி. லக்க²ணத்தயவிபா⁴வனேன ஹி ப⁴க³வதோ சதுஸச்சப்படிவேத⁴ம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ஞ்ச பண்டி³தா படிஜானந்தி.

அஞ்ஞாணம் அத³ஸ்ஸனந்தி தம் படிகா⁴தம் ஸரூபதோ த³ஸ்ஸேதி. ச²ளாரம்மணஸபா⁴வப்படிச்சா²த³கோ ஹி ஸம்மோஹோ ஞாணத³ஸ்ஸனஸ்ஸ படிகா⁴தோதி. யஸ்மிம் விஸயே ஞாணத³ஸ்ஸனம் உப்பத்திரஹம், தத்தே²வ தஸ்ஸ படிகா⁴தேன ப⁴விதப்³ப³ந்தி ஆஹ – ‘‘யம் அனிச்சே து³க்கே² அனத்தனி சா’’தி. யதா² இத⁴ புரிஸோதிஆதி³ உபமாத³ஸ்ஸனம். தத்ரித³ம் ஓபம்மஸம்ஸந்த³னம் – புரிஸோ விய ஸப்³போ³ லோகோ, தாரகரூபானி விய ச² ஆரம்மணானி, தஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ தாரகரூபானம் த³ஸ்ஸனம் விய லோகஸ்ஸ சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³ஹி யதா²ரஹம் ச²ளாரம்மணஜானனம், தஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ தாரகரூபானி பஸ்ஸந்தஸ்ஸாபி ‘‘ஏத்தகானி ஸதானி, ஏத்தகானி ஸஹஸ்ஸானீ’’திஆதி³னா க³ணனஸங்கேதேன அஜானனம் விய லோகஸ்ஸ ரூபாதி³ஆரம்மணம் கத²ஞ்சி ஜானந்தஸ்ஸாபி அனிச்சாதி³லக்க²ணத்தயானவபோ³தோ⁴தி. ஸேஸம் பாகடமேவ.

இதா³னி யேஹி பதே³ஹி ப⁴க³வதா ஆயஸ்மதோ அஜிதஸ்ஸ ஸேகா²ஸேக²படிபதா³ வுத்தா, தேஸம் பதா³னம் அத்த²ம் விப⁴ஜிதும் ‘‘தத்த² ஸேகே²னா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² தத்தா²தி நிபாதமத்தம், தஸ்மிம் வா விஸ்ஸஜ்ஜனே. ஸேகே²னாதி ஸிக்கா² ஏதஸ்ஸ ஸீலந்தி ஸேகோ², தேன ஸேகே²ன. த்³வீஸு த⁴ம்மேஸூதி து³விதே⁴ஸு த⁴ம்மேஸூதி அதி⁴ப்பாயோ. பரியுட்டா²னீயேஸூதி தோ³ஸேன பரியுட்டி²தேன யத்த² பரிவத்திதப்³ப³ம், தேஸு ஆகா⁴தவத்தூ²ஸூதி அத்தோ². ‘‘படிக⁴ட்டா²னீயேஸூ’’திபி பாடோ², ஸோயேவத்தோ².

ஏத்த² ச கே³த⁴படிஸேத⁴சோத³னாயம் கே³த⁴னிமித்தோ தோ³ஸோ கே³தே⁴ ஸதி ஹோதீதி ததோபி சித்தஸ்ஸ ரக்கி²தப்³ப³தா நித்³தா⁴ரேத்வா வுத்தா. யஸ்மா பன ப⁴க³வதா ‘‘காமேஸு நாபி⁴கி³ஜ்ஜே²ய்யா’’தி (ஸு. நி. 1045; சூளனி. அஜிதமாணவபுச்சா² 64, அஜிதமாணவபுச்சா²னித்³தே³ஸ 8; நேத்தி. 15-17) வுத்தம், தஸ்மா ‘‘தத்த² யா இச்சா²’’திஆதி³னா கே³த⁴வஸேன நித்³தே³ஸோ கதோ. அத² வா தோ³ஸதோ சித்தஸ்ஸ ரக்கி²தப்³ப³தா கா³தா²ய து³தியபாதே³ன வுத்தாயேவாதி த³ட்ட²ப்³பா³. து³தியபாதே³ன ஹி ஸேஸகிலேஸவோதா³னத⁴ம்மா த³ஸ்ஸிதா. ததா² ஹி உப்பன்னானுப்பன்னபே⁴த³தோ ஸம்மாவாயாமஸ்ஸ விஸயபா⁴வேன ஸப்³பே³ ஸம்கிலேஸவோதா³னத⁴ம்மே சதுதா⁴ விப⁴ஜித்வா ஸம்மப்பதா⁴னமுகே²ன ஸேக²படிபத³ம் மத்த²கம் பாபேத்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸேகோ² அபி⁴கி³ஜ்ஜ²ந்தோ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² அனாவிலஸங்கப்போதி ஆவிலானம் காமஸங்கப்பாதீ³னம் அபா⁴வேன அனாவிலஸங்கப்போ. ததோ ஏவ ச அனபி⁴கி³ஜ்ஜ²ந்தோ வாயமதி, வீரியம் பவத்தேதி. கத²ம் வாயமதீதி ஆஹ – ‘‘ஸோ அனுப்பன்னான’’ந்திஆதி³.

தத்த² ஸோதி உத்தரிவிஸேஸத்தா²ய படிபஜ்ஜமானோ ஸேக்கோ². அனுப்பன்னானந்தி அனிப்³ப³த்தானம். பாபகானந்தி லாமகானம். அகுஸலானம் த⁴ம்மானந்தி அகோஸல்லஸம்பூ⁴தானம் த⁴ம்மானம். அனுப்பாதா³யாதி ந உப்பாத³னத்தா²ய. ச²ந்த³ம் ஜனேதீதி கத்துகம்யதாஸங்கா²தம் குஸலச்ச²ந்த³ம் உப்பாதே³தி. வாயமதீதி பயோக³பரக்கமம் கரோதி. வீரியம் ஆரப⁴தீதி காயிகசேதஸிகவீரியம் கரோதி. சித்தம் பக்³க³ண்ஹாதீதி தேனேவ ஸஹஜாதவீரியேன சித்தம் உக்கி²பதி. பத³ஹதீதி பதா⁴னவீரியம் கரோதி. வாயமதீதிஆதீ³னி பன சத்தாரி பதா³னி ஆஸேவனாபா⁴வனாப³ஹுலீகம்மஸாதச்சகிரியாஹி யோஜேதப்³பா³னி. உப்பன்னானம் பாபகானந்தி அனுப்பன்னாதி அவத்தப்³ப³தம் ஆபன்னானம் பாபத⁴ம்மானம். பஹானாயாதி பஜஹனத்தா²ய. அனுப்பன்னானம் குஸலானந்தி அனிப்³ப³த்தானம் கோஸல்லஸம்பூ⁴தானம் த⁴ம்மானம். உப்பாதா³யாதி உப்பாத³னத்தா²ய. உப்பன்னானந்தி நிப்³ப³த்தானம். டி²தியாதி டி²தத்த²ம். அஸம்மோஸாயாதி அனஸ்ஸனத்த²ம். பி⁴ய்யோபா⁴வாயாதி புனப்புனம் பா⁴வாய. வேபுல்லாயாதி விபுலபா⁴வாய. பா⁴வனாயாதி வட்³டி⁴யா. பாரிபூரியாதி பரிபூரணத்தா²யாதி அயம் தாவ பத³த்தோ².

16. ‘‘கதமே அனுப்பன்னா’’திஆதி³ அகுஸலத⁴ம்மா குஸலத⁴ம்மா ச யாதி³ஸா அனுப்பன்னா யாதி³ஸா ச உப்பன்னா, தே த³ஸ்ஸேதும் ஆரத்³த⁴ம். தத்த² இமே அனுப்பன்னாதி இமே காமவிதக்காத³யோ அஸமுதா³சாரவஸேன வா அனனுபூ⁴தாரம்மணவஸேன வா அனுப்பன்னா நாம. அஞ்ஞதா² ஹி அனமதக்³கே³ ஸம்ஸாரே அனுப்பன்னா நாம அகுஸலா த⁴ம்மா நத்தி². விதக்கத்தயக்³க³ஹணஞ்சேத்த² நித³ஸ்ஸனமத்தம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். அகுஸலமூலானீதி அனுஸயா ஏவ ஸப்³பே³ஸம் அகுஸலானம் மூலபா⁴வதோ ஏவம் வுத்தா, ந லோபா⁴த³யோ ஏவ. இமே உப்பன்னா அனுஸயா பூ⁴மிலத்³து⁴ப்பன்னா அஸமுக்³கா⁴டிதுப்பன்னாதிஆதி³உப்பன்னபரியாயஸப்³பா⁴வதோ நாமவஸேன உப்பன்னா நாம, ந வத்தமானபா⁴வேனாதி அத்தோ². இமே அனுப்பன்னா குஸலா த⁴ம்மாதி இமே ஸோதாபன்னஸ்ஸ ஸத்³தா⁴த³யோ ஸோதாபத்திப²லஸச்சி²கிரியாய படிபன்னஸ்ஸ அனுப்பன்னா குஸலா த⁴ம்மா நாம, கோ பன வாதோ³ புது²ஜ்ஜனானந்தி த³ஸ்ஸேதி. குஸலஸத்³தோ³ சேத்த² பா³ஹிதிகஸுத்தே (ம. நி. 2.358 ஆத³யோ) விய அனவஜ்ஜபரியாயோ த³ட்ட²ப்³போ³. இமே உப்பன்னா குஸலா த⁴ம்மாதி இமே பட²மமக்³கே³ ஸத்³தா⁴த³யோ ஸோதாபத்திப²லஸச்சி²கிரியாய படிபன்னஸ்ஸ உப்பன்னா குஸலா த⁴ம்மா நாம.

ஸதிபட்டா²னபா⁴வனாய ஸுனிக்³க³ஹிதோ காமவிதக்கோதி ஆஹ – ‘‘யேன காமவிதக்கம் வாரேதி, இத³ம் ஸதிந்த்³ரிய’’ந்தி. அனவஜ்ஜஸுக²பத³ட்டா²னேன அவிக்கே²பேன சேதோது³க்க²ஸன்னிஸ்ஸயோ விக்கே²பபச்சயோ ப்³யாபாத³விதக்கோ ஸுனிக்³க³ஹிதோதி வுத்தம் – ‘‘யேன ப்³யாபாத³விதக்கம் வாரேதி, இத³ம் ஸமாதி⁴ந்த்³ரிய’’ந்தி. குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு ஆரத்³த⁴வீரியோ பராபராத⁴ம் ஸுகே²ன ஸஹதீதி வீரியேன விஹிம்ஸாவிதக்கோ ஸுனிக்³க³ஹிதோதி ஆஹ – ‘‘யேன விஹிம்ஸாவிதக்கம் வாரேதி, இத³ம் வீரியிந்த்³ரிய’’ந்தி. ஸமாதி⁴ஆதீ³னம்பி யதா²ஸகம்படிபக்க²ப்பஹானம் பஞ்ஞவந்தஸ்ஸேவ இஜ்ஜ²தீதி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ – ‘‘யேன உப்பன்னுப்பன்னே’’திஆதி³.

ஏதேஸம் யதா²னித்³தா⁴ரிதானம் பஞ்சன்னம் இந்த்³ரியானம் ஸவிஸயே ஜேட்ட²கபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம் கத்த² த³ட்ட²ப்³ப³’’ந்திஆதி³ வுத்தம். தம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ. இமேஸஞ்ச ஸத்³தா⁴தீ³னம் ஸேகா²னம் இந்த்³ரியானம் நிப்³ப³த்தியா ஸப்³பே³பி ஸேகா² த⁴ம்மா மத்த²கப்பத்தா ஹோந்தீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஏவம் ஸேகோ²’’திஆதி³னா ஸேக²படிபத³ம் நிக³மேதி.

17. ஏவம் ஸேக²படிபத³ம் விப⁴ஜித்வா இதா³னி அஸேக²படிபத³ம் விப⁴ஜிதும் ‘‘குஸலோ ஸப்³ப³த⁴ம்மான’’ந்திஆதி³மாஹ. தத்த² ஸப்³ப³த⁴ம்மானந்தி இமினா பதே³ன வுத்தத⁴ம்மே தாவ விப⁴ஜித்வா தத்த² அஸேக்க²ஸ்ஸ கோஸல்லம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘லோகோ நாமா’’திஆதி³ வுத்தம். தம் வுத்தத்த²மேவ. கிலேஸலோகேன ப⁴வலோகோ ஸமுதா³க³ச்ச²தீதி காமாவசரத⁴ம்மம் நிஸ்ஸாய ரூபாரூபாவசரத⁴ம்மே ஸமுதா³க³மேதீதி அத்தோ². ஸோதி ஸோ மஹக்³க³தத⁴ம்மேஸு, பரித்தமஹக்³க³தத⁴ம்மேஸு வா டி²தோ. இந்த்³ரியானி நிப்³ப³த்தேதீதி ஸீலஸமாத⁴யோ நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யே கத்வா விமுத்திபரிபாசனீயானி ஸத்³தா⁴தீ³னி இந்த்³ரியானி உப்பாதே³தி. இந்த்³ரியேஸு பா⁴வியமானேஸூதி யதா²வுத்தஇந்த்³ரியேஸு வட்³டி⁴யமானேஸு ரூபாரூபபரிக்³க³ஹாதி³வஸேன நேய்யஸ்ஸ பரிஞ்ஞா ப⁴வதி.

த³ஸ்ஸனபரிஞ்ஞாதி ஞாதபரிஞ்ஞா. பா⁴வனாபரிஞ்ஞாதி தீரணபரிஞ்ஞா பஹானபரிஞ்ஞா ச. ‘‘ஸா து³விதே⁴னா’’திஆதி³னா ஸங்கே²பதோ வுத்தமத்த²ம் ‘‘யதா³ ஹி ஸேகோ²’’திஆதி³னா விவரதி. தத்த² ‘‘நிப்³பி³தா³ஸஹக³தேஹி ஸஞ்ஞாமனஸிகாரேஹீ’’தி இமினா ப³லவவிபஸ்ஸனம் த³ஸ்ஸேதி. யதா³ ஹி ஸேகோ²தி சேத்த² ஸிக்க²னஸீலதாய கல்யாணபுது²ஜ்ஜனோபி ஸேக²பதே³ன ஸங்க³ஹிதோதி கத்வா ‘‘த்³வே த⁴ம்மா கோஸல்லம் க³ச்ச²ந்தி த³ஸ்ஸனகோஸல்லஞ்சா’’திஆதி³ வுத்தம். அயமேத்த² அதி⁴ப்பாயோ – யதா³ கல்யாணபுது²ஜ்ஜனோ புப்³ப³பா⁴க³ஸிக்க²ம் ஸிக்க²ந்தோ நிப்³பி³தா³ஸஹக³தேஹி ஸஞ்ஞாமனஸிகாரேஹி ஞேய்யம் பரிஜானாதி, ததா³ தஸ்ஸ தே விபஸ்ஸனாத⁴ம்மா த³ஸ்ஸனகோஸல்லம் பட²மமக்³க³ஞாணம் க³ச்ச²ந்தி ஸம்பாபுணந்தி தேன ஸத்³தி⁴ம் க⁴டேந்தி. யதா³ பன ஸோதாபன்னாதி³ஸேகோ² வுத்தனயேன நேய்யம் பரிஜானாதி, ததா³ தஸ்ஸ தே விபஸ்ஸனாத⁴ம்மா பா⁴வனாகோஸல்லம் க³ச்ச²ந்தீதி.

தம் ஞாணந்தி யா புப்³பே³ நேய்யஸ்ஸ பரிஞ்ஞா வுத்தா, தம் நேய்யபரிஜானனஞாணம். பஞ்சவிதே⁴ன வேதி³தப்³ப³ந்தி விஸயபே⁴தே³ன தஸ்ஸ பே⁴த³ம் த³ஸ்ஸேதி. த⁴ம்மானம் ஸலக்க²ணே ஞாணந்தி ரூபாரூபத⁴ம்மானம் கக்க²ளபு²ஸனாதி³ஸலக்க²ணே ஞாணம். தம் பன யஸ்மா ஸப்³ப³ம் நேய்யம் ஹேதுஹேதுப²லபே⁴த³தோ து³வித⁴மேவ ஹோதி, தஸ்மா ‘‘த⁴ம்மபடிஸம்பி⁴தா³ ச அத்த²படிஸம்பி⁴தா³ சா’’தி நித்³தி³ட்ட²ம்.

பரிஞ்ஞாதி தீரணபரிஞ்ஞா அதி⁴ப்பேதா. யஸ்மா பனஸ்ஸ ரூபாரூபத⁴ம்மே ஸலக்க²ணதோ பச்சயதோ ச அபி⁴ஜானித்வா குஸலாதி³விபா⁴கே³ஹி தே பரிக்³க³ஹேத்வா அனிச்சாதி³வஸேன ஜானனா ஹோதி, தஸ்மா ‘‘ஏவம் அபி⁴ஜானித்வா யா பரிஜானனா, இத³ம் குஸல’’ந்திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஏவம்க³ஹிதாதி ஏவம் அனிச்சாதி³தோ கலாபஸம்மஸனாதி³வஸேன க³ஹிதா ஸம்மஸிதா. இத³ம் ப²லம் நிப்³ப³த்தேந்தீதி இத³ம் உத³யப்³ப³யஞாணாதி³கம் ப²லம் படிபாடியா உப்பாதே³ந்தி, நிமித்தஸ்ஸ கத்துபா⁴வேன உபசரணதோ யதா² அரியபா⁴வகரானி ஸச்சானி அரியஸச்சானீதி. தேஸந்தி உத³யப்³ப³யஞாணாதீ³னம். ஏவம்க³ஹிதானந்தி ஏவம்பவத்திதானம். அயம் அத்தோ²தி அயம் ஸச்சானம் அனுபோ³த⁴படிவேதோ⁴ அத்தோ². யதா² ஹி பரிஞ்ஞாபஞ்ஞா ஸம்மஸிதப்³ப³த⁴ம்மே ஸம்மஸனத⁴ம்மே தத்த² ஸம்மஸனாகாரம் பரிஜானாதி, ஏவம் ஸம்மஸனப²லம்பி பரிஜானாதீதி கத்வா அயம் நயோ த³ஸ்ஸிதோ.

யே அகுஸலாதி ஸமுத³யஸச்சமாஹ. ஸப்³பே³ ஹி அகுஸலா ஸமுத³யபக்கி²யாதி. யே குஸலாதி மக்³க³த⁴ம்மா ஸம்மாதி³ட்டி²ஆத³யோ. யதி³பி ப²லத⁴ம்மாபி ஸச்சி²காதப்³பா³, சதுஸச்சப்படிவேத⁴ஸ்ஸ பன அதி⁴ப்பேதத்தா ‘‘கதமே த⁴ம்மா ஸச்சி²காதப்³பா³, யம் அஸங்க²த’’ந்தி வுத்தம். அத்த²குஸலோதி பச்சயுப்பன்னேஸு அத்தே²ஸு குஸலோ. த⁴ம்மகுஸலோதி பச்சயத⁴ம்மேஸு குஸலோ. பாளிஅத்த²பாளித⁴ம்மா வா அத்த²த⁴ம்மா. கல்யாணதாகுஸலோதி யுத்ததாகுஸலோ, சதுனயகோவிதோ³தி அத்தோ², தே³ஸனாயுத்திகுஸலோ வா. ப²லதாகுஸலோதி கீ²ணாஸவப²லகுஸலோ. ‘‘ஆயகுஸலோ’’திஆதீ³ஸு ஆயோதி வட்³டி⁴. ஸா அனத்த²ஹானிதோ அட்டு²ப்பத்திதோ ச து³விதா⁴. அபாயாதி அவட்³டி⁴. ஸாபி அத்த²ஹானிதோ அனட்டு²ப்பத்திதோ ச து³விதா⁴. உபாயோதி ஸத்தானம் அச்சாயிகே கிச்சே வா ப⁴யே வா உப்பன்னே தஸ்ஸ திகிச்ச²னஸமத்த²ம் டா²னுப்பத்திகாரணம், தத்த² குஸலோதி அத்தோ². கீ²ணாஸவோ ஹி ஸப்³ப³ஸோ அவிஜ்ஜாய பஹீனத்தா பஞ்ஞாவேபுல்லப்பத்தோ ஏதேஸு ஆயாதீ³ஸு குஸலோதி. ஏவம் அஸேக²ஸ்ஸ கோஸல்லம் ஏகதே³ஸேன விபா⁴வேத்வா புன அனவஸேஸதோ த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘மஹதா கோஸல்லேன ஸமன்னாக³தோ’’தி ஆஹ.

பரினிட்டி²தஸிக்க²ஸ்ஸ அஸேக²ஸ்ஸ ஸதோகாரிதாய அஞ்ஞம் பயோஜனம் நத்தீ²தி வுத்தம் ‘‘தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரத்த²’’ந்தி. இதா³னி யதா²னித்³தி³ட்ட²ம் ஸேகா²ஸேக²படிபத³ம் நிக³மேந்தோ ‘‘இமா த்³வே சரியா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² போ³ஜ்ஜ²ந்தி பு³ஜ்ஜி²தப்³ப³ம். தம் சதுப்³பி³த⁴ந்தி தம் போ³ஜ்ஜ²ம் சதுப்³பி³த⁴ம், சதுஸச்சபா⁴வதோ. ஏவம் ஜானாதீதி ஏவம் பரிஞ்ஞாபி⁴ஸமயாதி³வஸேன யோ ஜானாதி. அயம் வுச்சதீதி அயம் அஸேகோ² ஸதிவேபுல்லப்பத்தோ நிப்பரியாயேன ‘‘ஸதோ அபி⁴க்கமதீ’’திஆதி³னா வுச்சதீதி. ஸேஸம் உத்தானத்த²மேவ. இதா⁴பி புச்சா²விஸ்ஸஜ்ஜனவிசயா புப்³பே³ வுத்தனயானுஸாரேன வேதி³தப்³பா³.

ஏத்தாவதா ச மஹாதே²ரோ விசயஹாரம் விப⁴ஜந்தோ அஜிதஸுத்தவஸேன (ஸு. நி. 103 ஆத³யோ; சூளனி. அஜிதமாணவபுச்சா² 57 ஆத³யோ, அஜிதமாணவபுச்சா²னித்³தே³ஸ 1 ஆத³யோ) புச்சா²விசயம் விஸ்ஸஜ்ஜனவிசயஞ்ச த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி ஸுத்தந்தரேஸுபி புச்சா²விஸ்ஸஜ்ஜனவிசயானம் நயம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஏவம் புச்சி²தப்³ப³ம், ஏவம் விஸ்ஸஜ்ஜிதப்³ப³’’ந்தி ஆஹ. தத்த² ஏவந்தி இமினா நயேன. புச்சி²தப்³ப³ந்தி புச்சா² காதப்³பா³, ஆசிக்கி²தப்³பா³ வா, விவேசேதப்³பா³தி அத்தோ². ஏவம் விஸ்ஸஜ்ஜிதந்தி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. ஸுத்தஸ்ஸ சாதிஆதி³ அனுகீ³திவிசயனித³ஸ்ஸனம். அனுகீ³தி அத்த²தோ ச ப்³யஞ்ஜனதோ ச ஸமானேதப்³பா³தி ஸுத்தந்தரதே³ஸனாஸங்கா²தா அனுகீ³தி அத்த²தோ ப்³யஞ்ஜனதோ ச ஸம்வண்ணியமானேன ஸுத்தேன ஸமானா ஸதி³ஸீ காதப்³பா³, தஸ்மிம் வா ஸுத்தே ஸம்மா ஆனேதப்³பா³. அத்தா²பக³தந்தி அத்த²தோ அபேதம், அஸம்ப³ந்த⁴த்த²ம் வா த³ஸதா³ளிமாதி³வசனம் விய. தேனேவாஹ ‘‘ஸம்ப²ப்பலாபம் ப⁴வதீ’’தி. ஏதேன அத்த²ஸ்ஸ ஸமானேதப்³ப³தாய காரணமாஹ. து³ன்னிக்கி²த்தஸ்ஸாதி அஸம்மாவுத்தஸ்ஸ. து³ன்னயோதி து³க்கே²ன நேதப்³போ³, நேதும் வா அஸக்குணேய்யோ. ப்³யஞ்ஜனுபேதந்தி ஸபா⁴வனிருத்திஸமுபேதம்.

ஏவம் அனுகீ³திவிசயம் த³ஸ்ஸேத்வா நித்³தே³ஸவாரே ‘‘ஸுத்தஸ்ஸ யோ பவிசயோ’’தி ஸம்கி²த்தேன வுத்தமத்த²ம் விப⁴ஜிதும் ‘‘ஸுத்தஞ்ச பவிசினிதப்³ப³’’ந்தி வத்வா தஸ்ஸ விசினனாகாரம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘கிம் இத³ம் ஸுத்தம் ஆஹச்சவசன’’ந்திஆதி³மாஹ. தத்த² ஆஹச்சவசனந்தி ப⁴க³வதோ டா²னகரணானி ஆஹச்ச அபி⁴ஹந்த்வா பவத்தவசனம், ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன ஸாமம் தே³ஸிதஸுத்தந்தி அத்தோ². அனுஸந்தி⁴வசனந்தி ஸாவகபா⁴ஸிதம். தஞ்ஹி ப⁴க³வதோ வசனம் அனுஸந்தே⁴த்வா பவத்தனதோ ‘‘அனுஸந்தி⁴வசன’’ந்தி வுத்தந்தி. நீதத்த²ந்தி யதா²ருதவஸேன ஞாதப்³ப³த்த²ம். நேய்யத்த²ந்தி நித்³தா⁴ரேத்வா க³ஹேதப்³ப³த்த²ம். ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யந்திஆதீ³னம் பதா³னம் அத்தோ² பட்டா²னவாரவண்ணனாயம் ஆவி ப⁴விஸ்ஸதி. யஸ்மா பன ப⁴க³வதோ தே³ஸனா ஸோளஸவிதே⁴ ஸாஸனபட்டா²னே ஏகம் பா⁴க³ம் அப⁴ஜந்தீ நாம நத்தி², தஸ்மா ஸோபி நயோ விசேதப்³ப³பா⁴வேன இத⁴ நிக்கி²த்தோ.

குஹிம் இமஸ்ஸ ஸுத்தஸ்ஸாதி இமஸ்ஸ ஸுத்தஸ்ஸ கஸ்மிம் பதே³ஸே ஆதி³மஜ்ஜ²பரியோஸானேஸு. ஸப்³பா³னி ஸச்சானி பஸ்ஸிதப்³பா³னீதி து³க்க²ஸச்சம் ஸுத்தஸ்ஸ ‘‘குஹிம் கஸ்மிம் பதே³ஸே கஸ்மிம் வா பதே³ பஸ்ஸிதப்³ப³ம் நித்³தா⁴ரேத்வா விசேதும், ஸமுத³யஸச்சம் நிரோத⁴ஸச்சம் மக்³க³ஸச்சம் குஹிம் பஸ்ஸிதப்³ப³ம் த³ட்ட²ப்³ப³ம் நித்³தா⁴ரேத்வா விசேது’’ந்தி ஏவம் ஸப்³பா³னி ஸச்சானி உத்³த⁴ரித்வா விசேதப்³பா³னீதி அதி⁴ப்பாயோ. ஆதி³மஜ்ஜ²பரியோஸானேதி ஏவம் ஸுத்தம் பவிசேதப்³ப³ந்தி ஆதி³தோ மஜ்ஜ²தோ பரியோஸானதோ ச ஏவம் இமினா புச்சா²விசயாதி³னயேன ஸுத்தம் பவிசிதப்³ப³ந்தி அத்தோ². ஏத்த² ச புச்சா²விஸ்ஸஜ்ஜனபுப்³பா³பரானுகீ³திவிசயா பாளியம் ஸரூபேனேவ த³ஸ்ஸிதா. அஸ்ஸாதா³தி³விசயோ பன ஸச்சனித்³தா⁴ரணமுகே²ன நயதோ த³ஸ்ஸிதோ, ஸோ நித்³தே³ஸவாரே வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³போ³. தப்³பி³சயேனேவ ச பத³விசயோ ஸித்³தோ⁴தி.

விசயஹாரவிப⁴ங்க³வண்ணனா நிட்டி²தா.