1. விதக்கஸுத்தவண்ணனா

80. சதுத்த²வக்³க³ஸ்ஸ பட²மே அகுஸலவிதக்காதி அகோஸல்லஸம்பூ⁴தா விதக்கா, மிச்சா²விதக்காதி அத்தோ². அனவஞ்ஞத்திபடிஸம்யுத்தோதி ஏத்த² அனவஞ்ஞத்தீதி அனவஞ்ஞா பரேஹி அத்தனோ அஹீளிததா அபரிபூ⁴ததா, ‘‘அஹோ வத மம் பரே ந அவஜானேய்யு’’ந்தி ஏவம் பவத்தோ இச்சா²சாரோ, தாய அனவஞ்ஞத்தியா படிஸம்யுத்தோ ஸம்ஸட்டோ², தம் வா ஆரப்³ப⁴ பவத்தோ அனவஞ்ஞத்திபடிஸம்யுத்தோ விதக்கோ. தஸ்மா ‘‘கத²ம் நு கோ² மம் பரே க³ஹட்டா² சேவ பப்³ப³ஜிதா ச ந ஓரகதோ த³ஹேய்யு’’ந்தி ஸம்பா⁴வனகம்யதாய இச்சா²சாரே, ட²த்வா பவத்திதவிதக்கஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். லாப⁴ஸக்காரஸிலோகபடிஸம்யுத்தோதி சீவராதி³லாபே⁴ன சேவ ஸக்காரேன ச கித்திஸத்³தே³ன ச ஆரம்மணகரணவஸேன படிஸம்யுத்தோ. பரானுத்³த³யதாபடிஸம்யுத்தோதி பரேஸு அனுத்³த³யதாபதிரூபகேன கே³ஹஸிதபேமேன படிஸம்யுத்தோ. யம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் –

‘‘ஸம்ஸட்டோ² விஹரதி ராஜூஹி ராஜமஹாமத்தேஹி ப்³ராஹ்மணேஹி க³ஹபதிகேஹி தித்தி²யேஹி தித்தி²யஸாவகேஹி ஸஹனந்தீ³ ஸஹஸோகீ, ஸுகி²தேஸு ஸுகி²தோ, து³க்கி²தேஸு து³க்கி²தோ, உப்பன்னேஸு கிச்சகரணீயேஸு அத்தனாவ யோக³ம் ஆபஜ்ஜதீ’’தி (ஸம். நி. 3.3; 4.241; விப⁴. 888).

கா³தா²ஸு அனவஞ்ஞத்தியா படிஸம்யுத்தோ புக்³க³லோ அனவஞ்ஞத்திஸம்யுத்தோ. லாப⁴ஸக்காரே கா³ரவோ ஏதஸ்ஸ, ந த⁴ம்மேதி லாப⁴ஸக்காரகா³ரவோ. ஸுக²து³க்கே²ஸு அமா ஸஹ ப⁴வாதி அமச்சா, ஸஹாயஸதி³ஸா உபட்டா²கா. தேஹி கே³ஹஸிதபேமவஸேன ஸஹ நந்த³னஸீலோ ஸஹனந்தீ³ அமச்சேஹி, இமினா பரானுத்³த³யதாபடிஸம்யுத்தம் விதக்கம் த³ஸ்ஸேதி. ஆரா ஸம்யோஜனக்க²யாதி இமேஹி தீஹி விதக்கேஹி அபி⁴பூ⁴தோ புக்³க³லோ ஸம்யோஜனக்க²யதோ அரஹத்ததோ தூ³ரே, தஸ்ஸ தம் து³ல்லப⁴ந்தி அத்தோ².

புத்தபஸுந்தி புத்தே ச பஸவோ ச. புத்தஸத்³தே³ன சேத்த² தா³ராத³யோ; பஸுஸத்³தே³ன அஸ்ஸமஹிம்ஸகே²த்தவத்தா²த³யோ ச ஸங்க³ஹிதா. விவாஹேதி விவாஹகாராபனே. இமினா ஆவாஹோபி ஸங்க³ஹிதோ. ஸம்ஹரானீதி பரிக்³க³ஹானி, பரிக்கா²ரஸங்க³ஹானீதி அத்தோ². ‘‘ஸந்த²வானீ’’தி ச பட²ந்தி, மித்தஸந்த²வானீதி அத்தோ². ஸப்³ப³த்த² ஹித்வாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ப⁴ப்³போ³ ஸோ தாதி³ஸோ பி⁴க்கூ²தி ஸோ யதா²வுத்தம் ஸப்³ப³ம் பபஞ்சம் பரிச்சஜித்வா யதா² ஸத்தா²ரா வுத்தாய ஸம்மாபடிபத்தியா, ததா² பஸ்ஸிதப்³ப³தோ தாதி³ஸோ ஸம்ஸாரே ப⁴யம் இக்க²தீதி பி⁴க்கு² உத்தமம் ஸம்போ³தி⁴ம் அரஹத்தம் பத்தும் அரஹதி.

பட²மஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.