4. பஞ்ஞாபரிஹீனஸுத்தவண்ணனா
41. சதுத்தே² ஸுபரிஹீனாதி ஸுட்டு² பரிஹீனா. யே அரியாய பஞ்ஞாய பரிஹீனாதி யே ஸத்தா பஞ்சன்னம் க²ந்தா⁴னம் உத³யப்³ப³யபடிவிஜ்ஜ²னேன சதுஸச்சபடிவிஜ்ஜ²னேன ச கிலேஸேஹி ஆரகா டி²தத்தா அரியாய பரிஸுத்³தா⁴ய விபஸ்ஸனாபஞ்ஞாய ச மக்³க³பஞ்ஞாய ச பரிஹீனா, தே லோகியலோகுத்தராஹி ஸம்பத்தீஹி அதிவிய பரிஹீனா மஹாஜானிகா. கே பன தேதி? யே கம்மாவரணேன ஸமன்னாக³தா. தே ஹி மிச்ச²த்தனியதபா⁴வதோ ஏகந்தேன பரிஹீனா அபரிபுண்ணா மஹாஜானிகா. தேனாஹ ‘‘து³க்³க³தி பாடிகங்கா²’’தி. விபாகாவரணஸமங்கி³னோபி பரிஹீனா. அத² வா ஸுக்கபக்கே² அபரிஹீனா நாம திவிதா⁴வரணவிரஹிதா ஸம்மாதி³ட்டி²கா கம்மஸ்ஸகதஞாணேன ச ஸமன்னாக³தா. ஸேஸம் வுத்தனயானுஸாரேன வேதி³தப்³ப³ம்.
கா³தா²ஸு பஞ்ஞாயாதி நிஸ்ஸக்கவசனம், விபஸ்ஸனாஞாணதோ மக்³க³ஞாணதோ ச பரிஹானேனாதி. ஸாமிவசனம் வா ஏதம், யதா²வுத்தஞாணஸ்ஸ பரிஹானேனாதி, உப்பாதே³தப்³ப³ஸ்ஸ அனுப்பாத³னமேவ சேத்த² பரிஹானம். நிவிட்ட²ம் நாமரூபஸ்மிந்தி நாமரூபே உபாதா³னக்க²ந்த⁴பஞ்சகே ‘‘ஏதம் மமா’’திஆதி³னா தண்ஹாதி³ட்டி²வஸேன அபி⁴னிவிட்ட²ம் அஜ்ஜோ²ஸிதம், ததோ ஏவ இத³ம் ஸச்சந்தி மஞ்ஞதீதி ‘‘இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’’ந்தி மஞ்ஞதி. ‘‘ஸதே³வகே லோகே’’தி விப⁴த்தி பரிணாமேதப்³பா³.
ஏவம் பட²மகா³தா²ய ஸம்கிலேஸபக்க²ம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி யஸ்ஸா அனுப்பத்தியா நாமரூபஸ்மிம் மஞ்ஞனாபி⁴னிவேஸேஹி கிலேஸவட்டம் வத்ததி, தஸ்ஸா உப்பத்தியா வட்டஸ்ஸ உபச்சே²தோ³தி பஞ்ஞாய ஆனுபா⁴வம் பகாஸேந்தோ ‘‘பஞ்ஞா ஹி ஸேட்டா² லோகஸ்மி’’ந்தி கா³த²மாஹ.
தத்த² லோகஸ்மிந்தி ஸங்கா²ரலோகஸ்மிம். ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ விய ஸத்தேஸு, ஸங்கா²ரேஸு பஞ்ஞாஸதி³ஸோ த⁴ம்மோ நத்தி². பஞ்ஞுத்தரா ஹி குஸலா த⁴ம்மா, பஞ்ஞாய ச ஸித்³தா⁴ய ஸப்³பே³ அனவஜ்ஜத⁴ம்மா ஸித்³தா⁴ ஏவ ஹோந்தி. ததா² ஹி வுத்தம் ‘‘ஸம்மாதி³ட்டி²ஸ்ஸ ஸம்மாஸங்கப்போ பஹோதீ’’திஆதி³ (ம. நி. 3.141; ஸம். நி. 5.1). யா பனேத்த² பஞ்ஞா அதி⁴ப்பேதா, ஸா ஸேட்டா²தி தோ²மிதா. யதா² ச ஸா பவத்ததி, தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யாயம் நிப்³பே³த⁴கா³மினீ’’திஆதி³ வுத்தம். தஸ்ஸத்தோ² – யா அயம் பஞ்ஞா அனிப்³பி³த்³த⁴புப்³ப³ம் அபதா³லிதபுப்³ப³ம் லோப⁴க்க²ந்தா⁴தி³ம் நிப்³பி³ஜ்ஜ²ந்தீ பதா³லேந்தீ க³ச்ச²தி பவத்ததீதி நிப்³பே³த⁴கா³மினீ, யாய ச தஸ்மிம் தஸ்மிம் ப⁴வயோனிக³திவிஞ்ஞாணட்டி²திஸத்தாவாஸேஸு ஸத்தனிகாயேஸு க²ந்தா⁴னம் பட²மாபி⁴னிப்³ப³த்திஸங்கா²தாய ஜாதியா தம்னிமித்தஸ்ஸ ச கம்மப⁴வஸ்ஸ பரிக்க²யம் பரியோஸானம் நிப்³பா³னம் அரஹத்தஞ்ச ஸம்மா அவிபரீதம் ஜானாதி ஸச்சி²கரோதி, அயம் ஸஹவிபஸ்ஸனா மக்³க³பஞ்ஞா ஸேட்டா² லோகஸ்மிந்தி.
இதா³னி யதா²வுத்தபஞ்ஞானுபா⁴வஸம்பன்னே கீ²ணாஸவே அபி⁴த்த²வந்தோ ‘‘தேஸம் தே³வா மனுஸ்ஸா சா’’தி ஓஸானகா³த²மாஹ. தஸ்ஸத்தோ² – தேஸம் சதூஸு அரியஸச்சேஸு பரிஞ்ஞாதீ³னம் ஸோளஸன்னம் கிச்சானம் நிட்டி²தத்தா சதுஸச்சஸம்போ³தே⁴ன ஸம்பு³த்³தா⁴னம், ஸதிவேபுல்லப்பத்தியா ஸதிமதம், வுத்தனயேன ஸமுக்³கா⁴திதஸம்மோஹத்தா பஞ்ஞாவேபுல்லப்பத்தியா ஹாஸபஞ்ஞானம், புப்³ப³பா⁴கே³ வா ஸீலாதி³பாரிபூரிதோ பட்டா²ய யாவ நிப்³பா³னஸச்சி²கிரியாய ஹாஸவேத³துட்டி²பாமோஜ்ஜப³ஹுலதாய ஹாஸபஞ்ஞானம், ஸப்³ப³ஸோ பரிக்கீ²ணப⁴வஸம்யோஜனத்தா அந்திமஸரீரதா⁴ரீனம் கீ²ணாஸவானம் தே³வா மனுஸ்ஸா ச பிஹயந்தி பியா ஹோந்தி, தப்³பா⁴வம் அதி⁴க³ந்தும் இச்ச²ந்தி ‘‘அஹோ பஞ்ஞானுபா⁴வோ, அஹோ வத மயம்பி ஏதி³ஸா ஏவம் நித்திண்ணஸப்³ப³து³க்கா² ப⁴வேய்யாமா’’தி.
சதுத்த²ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.