11. ஸுக²ஸாமணேரவத்து²
உத³கஞ்ஹி நயந்தீதி இமம் த⁴ம்மதே³ஸனம் ஸத்தா² ஜேதவனே விஹரந்தோ ஸுக²ஸாமணேரம் ஆரப்³ப⁴ கதே²ஸி.
அதீதஸ்மிஞ்ஹி பா³ராணஸிஸேட்டி²னோ க³ந்த⁴குமாரோ நாம புத்தோ அஹோஸி. ராஜா தஸ்ஸ பிதரி காலகதே தம் பக்கோஸாபேத்வா ஸமஸ்ஸாஸேத்வா மஹந்தேன ஸக்காரேன தஸ்ஸேவ ஸேட்டி²ட்டா²னம் அதா³ஸி. ஸோ ததோ பட்டா²ய க³ந்த⁴ஸேட்டீ²தி பஞ்ஞாயி. அத²ஸ்ஸ ப⁴ண்டா³கா³ரிகோ த⁴னக³ப்³ப⁴த்³வாரம் விவரித்வா, ‘‘ஸாமி, இத³ம் தே ஏத்தகம் பிது த⁴னம், ஏத்தகம் பிதாமஹாதீ³ன’’ந்தி நீஹரித்வா த³ஸ்ஸேஸி. ஸோ தம் த⁴னராஸிம் ஓலோகேத்வா ஆஹ – ‘‘கிம் பன தே இமம் த⁴னம் க³ஹேத்வா ந க³மிம்ஸூ’’தி. ‘‘ஸாமி, த⁴னம் க³ஹேத்வா க³தா நாம நத்தி². அத்தனா கதம் குஸலாகுஸலமேவ ஹி ஆதா³ய ஸத்தா க³ச்ச²ந்தீ’’தி. ஸோ சிந்தேஸி – ‘‘தே பா³லதாய த⁴னம் ஸண்டா²பேத்வா பஹாய க³தா, அஹம் பனேதம் க³ஹேத்வாவ க³மிஸ்ஸாமீ’’தி. ஏவம் பன சிந்தேந்தோ ‘‘தா³னம் வா த³ஸ்ஸாமி, பூஜம் வா கரிஸ்ஸாமீ’’தி அசிந்தேத்வா ‘‘இத³ம் ஸப்³ப³ம் கா²தி³த்வாவ க³மிஸ்ஸாமீ’’தி சிந்தேஸி. ஸோ ஸதஸஹஸ்ஸம் விஸ்ஸஜ்ஜேத்வா ப²லிகமயம் ந்ஹானகோட்ட²கம் காரேஸி, ஸதஸஹஸ்ஸம் த³த்வா ப²லிகமயமேவ ந்ஹானப²லகம், ஸதஸஹஸ்ஸம் த³த்வா நிஸீத³னபல்லங்கம், ஸதஸஹஸ்ஸம் த³த்வா போ⁴ஜனபாதிம், ஸதஸஹஸ்ஸமேவ த³த்வா போ⁴ஜனட்டா²னே மண்ட³பம் காராபேஸி, ஸதஸஹஸ்ஸம் த³த்வா போ⁴ஜனபாதியா ஆஸித்தகூபதா⁴னம் காரேஸி, ஸதஸஹஸ்ஸேனேவ கே³ஹே ஸீஹபஞ்ஜரம் ஸண்டா²பேஸி, அத்தனோ பாதராஸத்தா²ய ஸஹஸ்ஸம் அதா³ஸி, ஸாயமாஸத்தா²யபி ஸஹஸ்ஸமேவ. புண்ணமதி³வஸே பன போ⁴ஜனத்தா²ய ஸதஸஹஸ்ஸம் தா³பேஸி, தம் ப⁴த்தம் பு⁴ஞ்ஜனதி³வஸே ஸதஸஹஸ்ஸம் விஸ்ஸஜ்ஜேத்வா நக³ரம் அலங்கரித்வா பே⁴ரிம் சராபேஸி – ‘‘க³ந்த⁴ஸேட்டி²ஸ்ஸ கிர ப⁴த்தபு⁴ஞ்ஜனாகாரம் ஓலோகேந்தூ’’தி.
மஹாஜனோ மஞ்சாதிமஞ்சே ப³ந்தி⁴த்வா ஸன்னிபதி. ஸோபி ஸதஸஹஸ்ஸக்³க⁴னகே ந்ஹானகோட்ட²கே ஸதஸஹஸ்ஸக்³க⁴னகே ப²லகே நிஸீதி³த்வா ஸோளஸஹி க³ந்தோ⁴த³கக⁴டேஹி ந்ஹத்வா தம் ஸீஹபஞ்ஜரம் விவரித்வா தஸ்மிம் பல்லங்கே நிஸீதி³. அத²ஸ்ஸ தஸ்மிம் ஆஸித்தகூபதா⁴னே தம் பாதிம் ட²பேத்வா ஸதஸஹஸ்ஸக்³க⁴னகம் போ⁴ஜனம் வட்³டே⁴ஸும். ஸோ நாடகபரிவுதோ ஏவரூபாய ஸம்பத்தியா தம் போ⁴ஜனம் பு⁴ஞ்ஜதி. அபரேன ஸமயேன ஏகோ கா³மிகமனுஸ்ஸோ அத்தனோ பரிப்³ப³யாஹரணத்த²ம் தா³ருஆதீ³னி யானகே பக்கி²பித்வா நக³ரம் க³ந்த்வா ஸஹாயகஸ்ஸ கே³ஹே நிவாஸம் க³ண்ஹி. ததா³ பன புண்ணமதி³வஸோ ஹோதி. ‘‘க³ந்த⁴ஸேட்டி²னோ பு⁴ஞ்ஜனலீளம் ஓலோகேந்தூ’’தி நக³ரே பே⁴ரிம் சராபேஸி. அத² நம் ஸஹாயகோ ஆஹ – ‘‘ஸம்ம, க³ந்த⁴ஸேட்டி²னோ தே பு⁴ஞ்ஜனலீளம் தி³ட்ட²புப்³ப³’’ந்தி. ‘‘ந தி³ட்ட²புப்³ப³ம், ஸம்மா’’தி. ‘‘தேன ஹி ஏஹி, க³ச்சா²ம, அயம் நக³ரே பே⁴ரீ சரதி, ஏதஸ்ஸ மஹாஸம்பத்திம் பஸ்ஸாமா’’தி நக³ரவாஸீ ஜனபத³வாஸிம் க³ஹேத்வா அக³மாஸி. மஹாஜனோபி மஞ்சாதிமஞ்சே அபி⁴ருஹித்வா பஸ்ஸதி. கா³மவாஸீ ப⁴த்தக³ந்த⁴ம் கா⁴யித்வாவ நக³ரவாஸிம் ஆஹ – ‘‘மய்ஹம் ஏதாய பாதியா ப⁴த்தபிண்டே³ பிபாஸா ஜாதா’’தி. ஸம்ம, மா ஏதம் பத்த²யி, ந ஸக்கா லத்³து⁴ந்தி. ஸம்ம, அலப⁴ந்தோ ந ஜீவிஸ்ஸாமீதி. ஸோ தம் படிபா³ஹிதும் அஸக்கோந்தோ பரிஸபரியந்தே ட²த்வா ‘‘பணமாமி தே, ஸாமீ’’தி திக்க²த்தும் மஹாஸத்³த³ம் நிச்சா²ரேத்வா ‘‘கோ ஏஸோ’’தி வுத்தே அஹம், ஸாமீதி. ‘‘கிமேத’’ந்தி. ‘‘அயம் ஏகோ கா³மவாஸீ தும்ஹாகம் பாதியம் ப⁴த்தபிண்டே³ பிபாஸம் உபாதே³ஸி, ஏகம் ப⁴த்தபிண்ட³ம் தா³பேதா²’’தி. ‘‘ந ஸக்கா லத்³து⁴’’ந்தி. ‘‘கிம், ஸம்ம, ஸுதம் தே’’தி? ‘‘ஸுதம் மே, அபிச லப⁴ந்தோ ஜீவிஸ்ஸாமி, அலப⁴ந்தஸ்ஸ மே மரணம் ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி. ஸோ புனபி விரவி – ‘‘அயம் கிர, ஸாமி, அலப⁴ந்தோ மரிஸ்ஸதி, ஜீவிதமஸ்ஸ தே³தா²’’தி. அம்போ⁴ ப⁴த்தபிண்டோ³ நாம ஸதம்பி அக்³க⁴தி, ஸதத்³வயம்பி அக்³க⁴தி. யோ யோ யாசதி, தஸ்ஸ தஸ்ஸ த³த³மானோ அஹம் கிம் பு⁴ஞ்ஜிஸ்ஸாமீதி? ஸாமி, அயம் அலப⁴ந்தோ மரிஸ்ஸதி, ஜீவிதமஸ்ஸ தே³தா²தி. ந ஸக்காவ முதா⁴ லத்³து⁴ம், யதி³ பன அலப⁴ந்தோ ந ஜீவதி, தீணி ஸம்வச்ச²ரானி மம கே³ஹே ப⁴திம் கரோது, ஏவமஸ்ஸ ப⁴த்தபாதிம் தா³பேஸ்ஸாமீதி. கா³மவாஸீ தம் ஸுத்வா ‘‘ஏவம் ஹோது, ஸம்மா’’தி ஸஹாயகம் வத்வா புத்ததா³ரம் பஹாய ‘‘ப⁴த்தபாதிஅத்தா²ய தீணி ஸம்வச்ச²ரானி ப⁴திம் கரிஸ்ஸாமீ’’தி ஸேட்டி²ஸ்ஸ கே³ஹம் பாவிஸி. ஸோ ப⁴திம் கரோந்தோ ஸப்³ப³கிச்சானி ஸக்கச்சம் அகாஸி. கே³ஹே வா அரஞ்ஞே வா ரத்திம் வா தி³வா வா ஸப்³பா³னி கத்தப்³ப³கம்மானி கதானேவ பஞ்ஞாயிம்ஸு. ‘‘ப⁴த்தப⁴திகோ’’தி ச வுத்தே ஸகலனக³ரேபி பஞ்ஞாயி. அத²ஸ்ஸ தி³வஸே பரிபுண்ணே ப⁴த்தவேய்யாவடிகோ ‘‘ப⁴த்தப⁴திகஸ்ஸ, ஸாமி, தி³வஸோ புண்ணோ, து³க்கரம் தேன கதம் தீணி ஸம்வச்ச²ரானி ப⁴திம் கரோந்தேன, ஏகம்பி கம்மம் ந கோபிதபுப்³ப³’’ந்தி ஆஹ.
அத²ஸ்ஸ ஸேட்டி² அத்தனோ ஸாயபாதராஸத்தா²ய த்³வே ஸஹஸ்ஸானி, தஸ்ஸ பாதராஸத்தா²ய ஸஹஸ்ஸந்தி தீணி ஸஹஸ்ஸானி தா³பேத்வா ஆஹ – ‘‘அஜ்ஜ மய்ஹம் கத்தப்³ப³ம் பரிஹாரம் தஸ்ஸேவ கரோதா²’’தி. வத்வா ச பன ட²பேத்வா ஏகம் சிந்தாமணிம் நாம பியப⁴ரியம் அவஸேஸஜனம்பி ‘‘அஜ்ஜ தமேவ பரிவாரேதா²’’தி வத்வா ஸப்³ப³ஸம்பத்திம் தஸ்ஸ நிய்யாதே³ஸி. ஸோ ஸேட்டி²னோ ந்ஹானோத³கேன தஸ்ஸேவ கோட்ட²கே தஸ்மிம் ப²லகே நிஸின்னோ ந்ஹத்வா தஸ்ஸேவ நிவாஸனஸாடகே நிவாஸேத்வா தஸ்ஸேவ பல்லங்கே நிஸீதி³. ஸேட்டி²பி நக³ரே பே⁴ரிம் சராபேஸி – ‘‘ப⁴த்தப⁴திகோ க³ந்த⁴ஸேட்டி²ஸ்ஸ கே³ஹே தீணி ஸம்வச்ச²ரானி ப⁴திம் கத்வா பாதிம் லபி⁴, தஸ்ஸ பு⁴ஞ்ஜனஸம்பத்திம் ஓலோகேந்தூ’’தி. மஹாஜனோ மஞ்சாதிமஞ்சே அபி⁴ருஹித்வா பஸ்ஸதி, கா³மவாஸிஸ்ஸ ஓலோகிதோலோகிதட்டா²னம் கம்பனாகாரப்பத்தம் அஹோஸி. நாடகா பரிவாரேத்வா அட்ட²ஸும், தஸ்ஸ புரதோ ப⁴த்தபாதிம் வட்³டே⁴த்வா ட²பயிம்ஸு. அத²ஸ்ஸ ஹத்த²தோ⁴வனவேலாய க³ந்த⁴மாத³னே ஏகோ பச்சேகபு³த்³தோ⁴ ஸத்தமே தி³வஸே ஸமாபத்திதோ வுட்டா²ய ‘‘கத்த² நு கோ² அஜ்ஜ பி⁴க்கா²சாரத்தா²ய க³ச்சா²மீ’’தி உபதா⁴ரேந்தோ ப⁴த்தப⁴திகம் அத்³த³ஸ. அத² ஸோ ‘‘அயம் தீணி ஸம்வச்ச²ரானி ப⁴திம் கத்வா ப⁴த்தபாதிம் லபி⁴, அத்தி² நு கோ² ஏதஸ்ஸ ஸத்³தா⁴, நத்தீ²’’தி உபதா⁴ரேந்தோ ‘‘அத்தீ²’’தி ஞத்வா ‘‘ஸத்³தா⁴பி ஏகச்சே ஸங்க³ஹம் காதும் ந ஸக்கோந்தி, ஸக்கி²ஸ்ஸதி நு கோ² மே ஸங்க³ஹம் காது’’ந்தி சிந்தேத்வா ‘‘ஸக்கி²ஸ்ஸதி சேவ மம ச ஸங்க³ஹகரணம் நிஸ்ஸாய மஹாஸம்பத்திம் லபி⁴ஸ்ஸதீ’’தி ஞத்வா சீவரம் பாருபித்வா பத்தமாதா³ய வேஹாஸம் அப்³பு⁴க்³க³ந்த்வா பரிஸந்தரேன க³ந்த்வா தஸ்ஸ புரதோ டி²தமேவ அத்தானம் த³ஸ்ஸேஸி.
ஸோ பச்சேகபு³த்³த⁴ம் தி³ஸ்வா சிந்தேஸி – ‘‘அஹம் புப்³பே³ அதி³ன்னபா⁴வேன ஏகிஸ்ஸா ப⁴த்தபாதியா அத்தா²ய தீணி ஸம்வச்ச²ரானி பரகே³ஹே ப⁴திம் அகாஸிம், இதா³னி மே இத³ம் ப⁴த்தம் ஏகம் ரத்திந்தி³வம் ரக்கே²ய்ய, ஸசே பன நம் அய்யஸ்ஸ த³ஸ்ஸாமி, அனேகானிபி கப்பகோடிஸஹஸ்ஸானி ரக்கி²ஸ்ஸதி, அய்யஸ்ஸேவ நம் த³ஸ்ஸாமீ’’தி. ஸோ தீணி ஸம்வச்ச²ரானி ப⁴திம் கத்வா லத்³த⁴ப⁴த்தபாதிதோ ஏகபிண்ட³ம்பி முகே² அட்ட²பேத்வா தண்ஹம் வினோதே³த்வா ஸயமேவ பாதிம் உக்கி²பித்வா பச்சேகபு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸந்திகம் க³ந்த்வா பாதிம் அஞ்ஞஸ்ஸ ஹத்தே² த³த்வா பஞ்சபதிட்டி²தேன வந்தி³த்வா பாதிம் வாமஹத்தே²ன க³ஹேத்வா த³க்கி²ணஹத்தே²ன தஸ்ஸ பத்தே ப⁴த்தம் ஆகிரி. பச்சேகபு³த்³தோ⁴ ப⁴த்தஸ்ஸ உபட்³ட⁴ஸேஸகாலே பத்தம் ஹத்தே²ன பித³ஹி. அத² நம் ஸோ ஆஹ – ‘‘ப⁴ந்தே, ஏகோவ படிவிஸோ ந ஸக்கா த்³விதா⁴ காதும், மா மம் இத⁴லோகேன ஸங்க³ண்ஹத², பரலோகேன ஸங்க³ஹமேவ கரோத², ஸாவஸேஸம் அகத்வா நிரவஸேஸமேவ த³ஸ்ஸாமீ’’தி. அத்தனோ ஹி தோ²கம்பி அனவஸேஸேத்வா தி³ன்னம் நிரவஸேஸதா³னம் நாம, தம் மஹப்ப²லம் ஹோதி. ஸோ ததா² கரோந்தோ ஸப்³ப³ம் த³த்வா புன வந்தி³த்வா ஆஹ – ‘‘ப⁴ந்தே, ஏகம் ப⁴த்தபாதிம் நிஸ்ஸாய தீணி ஸம்வச்ச²ரானி மே பரகே³ஹே ப⁴திம் கரோந்தேன து³க்க²ம் அனுபூ⁴தம், இதா³னி மே நிப்³ப³த்தனிப்³ப³த்தட்டா²னே ஸுக²மேவ ஹோது, தும்ஹேஹி தி³ட்ட²த⁴ம்மஸ்ஸேவ பா⁴கீ³ அஸ்ஸ’’ந்தி. பச்சேகபு³த்³தோ⁴ ‘‘ஏவம் ஹோது, சிந்தாமணி விய தே ஸப்³ப³காமத³தோ³ மனோஸங்கப்பா புண்ணசந்தோ³ விய பூரேந்தூ’’தி அனுமோத³னம் கரோந்தோ –
‘‘இச்சி²தம் பத்தி²தம் துய்ஹம், ஸப்³ப³மேவ ஸமிஜ்ஜ²து;
ஸப்³பே³ பூரேந்து ஸங்கப்பா, சந்தோ³ பன்னரஸோ யதா².
‘‘இச்சி²தம் பத்தி²கம் துய்ஹம், கி²ப்பமேவ ஸமிஜ்ஜ²து;
ஸப்³பே³ பூரேந்து ஸங்கப்பா, மணி ஜோதிரஸோ யதா²’’தி. –
வத்வா ‘‘அயம் மஹாஜனோ யாவ க³ந்த⁴மாத³னபப்³ப³தக³மனா மம் பஸ்ஸந்தோ திட்ட²தூ’’தி அதி⁴ட்டா²ய ஆகாஸேன க³ந்த⁴மாத³னம் அக³மாஸி.
மஹாஜனோபி நம் பஸ்ஸந்தோவ அட்டா²ஸி. ஸோ தத்த² க³ந்த்வா தம் பிண்ட³பாதம் பஞ்சஸதானம் பச்சேகபு³த்³தா⁴னம் விப⁴ஜித்வா அதா³ஸி. ஸப்³பே³ அத்தனோ பஹோனகம் க³ண்ஹிம்ஸு. ‘‘அப்போ பிண்ட³பாதோ கத²ம் பஹோஸீ’’தி ந சிந்தேதப்³ப³ம். சத்தாரி ஹி அசிந்தேய்யானி (அ. நி. 4.77) வுத்தானி, தத்ராயம் பச்சேகபு³த்³த⁴விஸயோதி. மஹாஜனோ பச்சேகபு³த்³தா⁴னம் பிண்ட³பாதம் விப⁴ஜித்வா தி³ய்யமானம் தி³ஸ்வா ஸாது⁴காரஸஹஸ்ஸானி பவத்தேஸி, அஸனிஸதனிபாகஸத்³தோ³ விய அஹோஸி. தம் ஸுத்வா க³ந்த⁴ஸேட்டி² சிந்தேஸி – ‘‘ப⁴த்தப⁴திகோ மயா தி³ன்னஸம்பத்திம் தா⁴ரேதும் நாஸக்கி² மஞ்ஞே, தேனாயம் மஹாஜனோ பரிஹாஸம் கரோந்தோ ஸன்னிபதிதோ நத³தீ’’தி. ஸோ தப்பவத்திஜானனத்த²ம் மனுஸ்ஸே பேஸேஸி. தே ஆக³ந்த்வா ‘‘ஸம்பத்திதா⁴ரகா நாம, ஸாமி, ஏவம் ஹோந்தூ’’தி வத்வா தம் பவத்திம் ஆரோசேஸும். ஸேட்டி² தம் ஸுத்வாவ பஞ்சவண்ணாய பீதியா பு²ட்ட²ஸரீரோ ஹுத்வா ‘‘அஹோ து³க்கரம் தேன கதம், அஹம் ஏத்தகம் காலம் ஏவரூபாய ஸம்பத்தியா டி²தோ கிஞ்சி தா³தும் நாஸக்கி²’’ந்தி தம் பக்கோஸாபேத்வா ‘‘ஸச்சம் கிர தயா இத³ம் நாம கத’’ந்தி புச்சி²த்வா ‘‘ஆம, ஸாமீ’’தி வுத்தே, ‘‘ஹந்த³, ஸஹஸ்ஸம் க³ஹேத்வா தவ தா³னே மய்ஹம்பி பத்திம் தே³ஹீ’’தி ஆஹ. ஸோ ததா² அகாஸி. ஸேட்டி²பிஸ்ஸ ஸப்³ப³ம் அத்தனோ ஸந்தகம் மஜ்ஜே² பி⁴ந்தி³த்வா அதா³ஸி.
சதஸ்ஸோ ஹி ஸம்பதா³ நாம – வத்து²ஸம்பதா³, பச்சயஸம்பதா³, சேதனாஸம்பதா³, கு³ணாதிரேகஸம்பதா³தி. தத்த² நிரோத⁴ஸமாபத்திரஹோ அரஹா வா அனாகா³மீ வா த³க்கி²ணேய்யோ வத்து²ஸம்பதா³ நாம. பச்சயானம் த⁴ம்மேன ஸமேன உப்பத்தி பச்சயஸம்பதா³ நாம. தா³னதோ புப்³பே³ தா³னகாலே பச்சா² பா⁴கே³தி தீஸு காலேஸு சேதனாய ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தஞாணஸம்பயுத்தபா⁴வோ சேதனாஸம்பதா³ நாம. த³க்கி²ணேய்யஸ்ஸ ஸமாபத்திதோ வுட்டி²தபா⁴வோ கு³ணாதிரேகஸம்பதா³ நாமாதி. இமஸ்ஸ ச கீ²ணாஸவோ பச்சேகபு³த்³தோ⁴ த³க்கி²ணேய்யா, ப⁴திம் கத்வா லத்³த⁴பா⁴வேன பச்சயோ த⁴ம்மதோ உப்பன்னோ, தீஸு காலேஸு பரிஸுத்³தா⁴ சேதனா, ஸமாபத்திதோ வுட்டி²தமத்தோ பச்சேகபு³த்³தோ⁴ கு³ணாதிரேகோதி சதஸ்ஸோபி ஸம்பதா³ நிப்ப²ன்னா. ஏதாஸம் ஆனுபா⁴வேன தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே மஹாஸம்பத்திம் பாபுணந்தி. தஸ்மா ஸோ ஸேட்டி²னோ ஸந்திகா ஸம்பத்திம் லபி⁴. அபரபா⁴கே³ ச ராஜாபி இமினா கதகம்மம் ஸுத்வா தம் பக்கோஸாபேத்வா ஸஹஸ்ஸம் த³த்வா பத்திம் க³ஹேத்வா துட்ட²மானஸோ மஹந்தம் போ⁴க³க்க²ந்த⁴ம் த³த்வா ஸேட்டி²ட்டா²னம் அதா³ஸி. ப⁴த்தப⁴திகஸேட்டீ²திஸ்ஸ நாமம் அகாஸி. ஸோ க³ந்த⁴ஸேட்டி²னா ஸத்³தி⁴ம் ஸஹாயோ ஹுத்வா ஏகதோ கா²த³ந்தோ பிவந்தோ யாவதாயுகம் ட²த்வா ததோ சுதோ தே³வலோகே நிப்³ப³த்தித்வா ஏகம் பு³த்³த⁴ந்தரம் தி³ப்³ப³ஸம்பத்திம் அனுப⁴வித்வா இமஸ்மிம் பு³த்³து⁴ப்பாதே³ ஸாவத்தி²யம் ஸாரிபுத்தத்தே²ரஸ்ஸூபட்டா²ககுலே படிஸந்தி⁴ம் க³ண்ஹி. அத²ஸ்ஸ மாதா லத்³த⁴க³ப்³ப⁴பரிஹாரா கதிபாஹச்சயேன ‘‘அஹோ வதாஹம் பஞ்சஸதேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸாரிபுத்தத்தே²ரஸ்ஸ ஸதரஸபோ⁴ஜனம் த³த்வா காஸாயவத்த²னிவத்தா² ஸுவண்ணஸரகம் ஆதா³ய ஆஸனபரியந்தே நிஸின்னா தேஸம் பி⁴க்கூ²னம் உச்சி²ட்டா²வஸேஸகம் பரிபு⁴ஞ்ஜேய்ய’’ந்தி தோ³ஹளினீ ஹுத்வா ததே²வ கத்வா தோ³ஹளம் படிவினோதே³ஸி. ஸா ஸேஸமங்க³லேஸுபி ததா²ரூபமேவ தா³னம் த³த்வா புத்தம் விஜாயித்வா நாமக்³க³ஹணதி³வஸே ‘‘புத்தஸ்ஸ மே, ப⁴ந்தே, ஸிக்கா²பதா³னி தே³தா²’’தி தே²ரம் ஆஹ. தே²ரோ ‘‘கிமஸ்ஸ நாம’’ந்தி புச்சி². ‘‘ப⁴ந்தே, புத்தஸ்ஸ மே படிஸந்தி⁴க்³க³ஹணதோ பட்டா²ய இமஸ்மிம் கே³ஹே கஸ்ஸசி து³க்க²ம் நாம ந பூ⁴தபுப்³ப³ம், தேனேவஸ்ஸ ஸுக²குமாரோதி நாமம் ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி வுத்தே ததே³வஸ்ஸ நாமம் க³ஹேத்வா ஸிக்கா²பதா³னி அதா³ஸி.
ததா³ ஏவஞ்சஸ்ஸ மாது ‘‘நாஹம் மம புத்தஸ்ஸ அஜ்ஜா²ஸயம் பி⁴ந்தி³ஸ்ஸாமீ’’தி சித்தம் உப்பஜ்ஜி. ஸா தஸ்ஸ கண்ணவிஜ்ஜ²னமங்க³லாதீ³ஸுபி ததே²வ தா³னம் அதா³ஸி. குமாரோபி ஸத்தவஸ்ஸிககாலே ‘‘இச்சா²மஹம், அம்ம, தே²ரஸ்ஸ ஸந்திகே பப்³ப³ஜிது’’ந்தி ஆஹ. ஸா ‘‘ஸாது⁴, தாத, நாஹம் தவ அஜ்ஜா²ஸயம் பி⁴ந்தி³ஸ்ஸாமீ’’தி தே²ரம் நிமந்தேத்வா போ⁴ஜேத்வா, ‘‘ப⁴ந்தே, புத்தோ மே பப்³ப³ஜிதும் இச்ச²தி, இமாஹம் ஸாயன்ஹஸமயே விஹாரம் ஆனேஸ்ஸாமீ’’தி தே²ரம் உய்யோஜேத்வா ஞாதகே ஸன்னிபாதேத்வா ‘‘புத்தஸ்ஸ மே கி³ஹிகாலே கத்தப்³ப³ம் கிச்சம் அஜ்ஜேவ கரிஸ்ஸாமா’’தி வத்வா புத்தம் அலங்கரித்வா மஹந்தேன ஸிரிஸோப⁴க்³கே³ன விஹாரம் நேத்வா தே²ரஸ்ஸ நிய்யாதே³ஸி. தே²ரோபி தம், ‘‘தாத, பப்³ப³ஜ்ஜா நாம து³க்கரா, ஸக்கி²ஸ்ஸஸி அபி⁴ரமிது’’ந்தி வத்வா ‘‘கரிஸ்ஸாமி வோ, ப⁴ந்தே, ஓவாத³’’ந்தி வுத்தே கம்மட்டா²னம் த³த்வா பப்³பா³ஜேஸி. மாதாபிதரோபிஸ்ஸ பப்³ப³ஜ்ஜாய ஸக்காரம் கரோந்தா அந்தோவிஹாரேயேவ ஸத்தாஹம் பு³த்³த⁴ப்பமுக²ஸ்ஸ பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ ஸதரஸபோ⁴ஜனம் த³த்வா ஸாயம் அத்தனோ கே³ஹம் அக³மம்ஸு. அட்ட²மே தி³வஸே ஸாரிபுத்தத்தே²ரோ பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ கா³மம் பவிட்டே² விஹாரே கத்தப்³ப³கிச்சம் கத்வா ஸாமணேரம் பத்தசீவரம் கா³ஹாபேத்வா கா³மம் பிண்டா³ய பாவிஸி. ஸாமணேரோ அந்தராமக்³கே³ மாதிகாதீ³னி தி³ஸ்வா பண்டி³தஸாமணேரோ விய புச்சி². தே²ரோபி தஸ்ஸ ததே²வ ப்³யாகாஸி. ஸாமணேரோ தானி காரணானி ஸுத்வா ‘‘ஸசே தும்ஹே அத்தனோ பத்தசீவரம் க³ண்ஹேய்யாத², அஹம் நிவத்தேய்ய’’ந்தி வத்வா தே²ரேன தஸ்ஸ அஜ்ஜா²ஸயம் அபி⁴ந்தி³த்வா, ‘‘ஸாமணேர, தே³ஹி மம பத்தசீவர’’ந்தி பத்தசீவரே க³ஹிதே தே²ரம் வந்தி³த்வா நிவத்தமானோ, ‘‘ப⁴ந்தே, மய்ஹம் ஆஹாரம் ஆஹரமானோ ஸதரஸபோ⁴ஜனம் ஆஹரேய்யாதா²’’தி ஆஹ. குதோ தம் லபி⁴ஸ்ஸாமீதி? அத்தனோ புஞ்ஞேன அலப⁴ந்தோ மம புஞ்ஞேன லபி⁴ஸ்ஸத², ப⁴ந்தேதி. அத²ஸ்ஸ தே²ரோ குஞ்சிகம் த³த்வா கா³மம் பிண்டா³ய பாவிஸி. ஸோபி விஹாரம் ஆக³ந்த்வா தே²ரஸ்ஸ க³ப்³ப⁴ம் விவரித்வா பவிஸித்வா த்³வாரம் பிதா⁴ய அத்தனோ காயே ஞாணம் ஓதாரேத்வா நிஸீதி³.
தஸ்ஸ கு³ணதேஜேன ஸக்கஸ்ஸ ஆஸனம் உண்ஹாகாரம் த³ஸ்ஸேஸி. ஸக்கோ ‘‘கிம் நு கோ² ஏத’’ந்தி ஓலோகேந்தோ ஸாமணேரம் தி³ஸ்வா ‘‘ஸுக²ஸாமணேரோ அத்தனோ உபஜ்ஜா²யஸ்ஸ பத்தசீவரம் த³த்வா ‘ஸமணத⁴ம்மம் கரிஸ்ஸாமீ’தி நிவத்தோ, மயா தத்த² க³ந்தும் வட்டதீ’’தி சிந்தேத்வா சத்தாரோ மஹாராஜே பக்கோஸாபேத்வா ‘‘க³ச்ச²த², தாதா, விஹாரஸ்ஸூபவனே து³ஸ்ஸத்³த³கே ஸகுணே பலாபேதா²’’தி உய்யோஜேஸி. தே ததா² கத்வா ஸாமந்தா ஆரக்க²ம் க³ண்ஹிம்ஸு. சந்தி³மஸூரியே ‘‘அத்தனோ விமானானி க³ஹேத்வா திட்ட²தா²’’தி ஆணாபேஸி. தேபி ததா² கரிம்ஸு. ஸயம்பி ஆவிஞ்ச²னட்டா²னே ஆரக்க²ம் க³ண்ஹி. விஹாரோ ஸன்னிஸின்னோ நிரவோ அஹோஸி. ஸாமணேரோ ஏகக்³க³சித்தேன விபஸ்ஸனம் வட்³டே⁴த்வா தீணி மக்³க³ப²லானி பாபுணி. தே²ரோ ‘‘ஸாமணேரேன ‘ஸதரஸபோ⁴ஜனம் ஆஹரேய்யாதா²’தி வுத்தம், கஸ்ஸ நு கோ² க⁴ரே ஸக்கா லத்³து⁴’’ந்தி ஓலோகேந்தோ ஏகம் அஜ்ஜா²ஸயஸம்பன்னம் உபட்டா²கதுலம் தி³ஸ்வா தத்த² க³ந்த்வா, ‘‘ப⁴ந்தே, ஸாது⁴ வோ கதம் அஜ்ஜ இதா⁴க³ச்ச²ந்தேஹீ’’தி தேஹி துட்ட²மானஸேஹி பத்தம் க³ஹேத்வா நிஸீதா³பேத்வா யாகு³க²ஜ்ஜகம் த³த்வா யாவ ப⁴த்தகாலம் த⁴ம்மகத²ம் யாசிதோ தேஸம் ஸாரணீயத⁴ம்மகத²ம் கதே²த்வா காலம் ஸல்லக்கே²த்வா தே³ஸனம் நிட்டா²பேஸி. அத²ஸ்ஸ ஸதரஸபோ⁴ஜனம் த³த்வா தம் ஆதா³ய க³ந்துகாமம் தே²ரம் தி³ஸ்வா ‘‘பு⁴ஞ்ஜத², ப⁴ந்தே, அபரம்பி தே த³ஸ்ஸாமா’’தி தே²ரம் போ⁴ஜேத்வா புன பத்தபூரம் அத³ம்ஸு. தே²ரோ தம் ஆதா³ய ‘‘ஸாமணேரோ மே சா²தோ’’தி துரிததுரிதோ விஹாரம் பாயாஸி. தம் தி³வஸம் ஸத்தா² பாதோவ நிக்க²மித்வா க³ந்த⁴குடியம் நிஸின்னோவ ஆவஜ்ஜேஸி – ‘‘அஜ்ஜ ஸுக²ஸாமணேரோ உபஜ்ஜா²யஸ்ஸ பத்தசீவரம் த³த்வா ‘ஸமணத⁴ம்மம் கரிஸ்ஸாமீ’தி நிவத்தோ, நிப்ப²ன்னம் நு கோ² தஸ்ஸ கிச்ச’’ந்தி. ஸோ திண்ணம்யேவ மக்³க³ப²லானம் பத்தபா⁴வம் தி³ஸ்வா உத்தரிபி உபதா⁴ரேந்தோ ‘‘ஸக்கி²ஸ்ஸதாயம் அஜ்ஜ அரஹத்தம் பாபுணிதும், ஸாரிபுத்தோ பன ‘ஸாமணேரோ மே சா²தோ’தி வேகே³ன ப⁴த்தம் ஆதா³ய நிக்க²மதி, ஸசே இமஸ்மிம் அரஹத்தம் அப்பத்தே ப⁴த்தம் ஆஹரிஸ்ஸதி, இமஸ்ஸ அந்தராயோ ப⁴விஸ்ஸதி, மயா க³ந்த்வா த்³வாரகோட்ட²கே ஆரக்க²ம் க³ண்ஹிதும் வட்டதீ’’தி சிந்தேத்வா க³ந்த⁴குடிதோ நிக்க²மித்வா த்³வாரகோட்ட²கே ட²த்வா ஆரக்க²ம் க³ண்ஹி.
தே²ரோபி ப⁴த்தம் ஆஹரி. அத² நம் ஹேட்டா² வுத்தனயேனேவ சத்தாரோ பஞ்ஹே புச்சி². பஞ்ஹவிஸ்ஸஜ்ஜனாவஸானே ஸாமணேரோ அரஹத்தம் பாபுணி. ஸத்தா² தே²ரம் ஆமந்தேத்வா ‘‘க³ச்ச², ஸாரிபுத்த, ஸாமணேரஸ்ஸ தே ப⁴த்தம் தே³ஹீ’’தி ஆஹ. தே²ரோ க³ந்த்வா த்³வாரம் ஆகோடேஸி. ஸாமணேரோபி நிக்க²மித்வா உபஜ்ஜா²யஸ்ஸ வத்தம் கத்வா ‘‘ப⁴த்தகிச்சம் கரோஹீ’’தி வுத்தே தே²ரஸ்ஸ ப⁴த்தேன அனத்தி²கபா⁴வம் ஞத்வா ஸத்தவஸ்ஸிககுமாரோ தங்க²ணஞ்ஞேவ அரஹத்தம் பத்தோ நீசாஸனட்டா²னம் பச்சவேக்க²ந்தோ ப⁴த்தகிச்சம் கத்வா பத்தம் தோ⁴வி. தஸ்மிம் காலே சத்தாரோ மஹாராஜானோ ஆரக்க²ம் விஸ்ஸஜ்ஜேஸும். சந்தி³மஸூரியாபி விமானானி முஞ்சிம்ஸு. ஸக்கோபி ஆவிஞ்ச²னட்டா²னே ஆரக்க²ம் விஸ்ஸஜ்ஜேஸி. ஸூரியோ நப⁴மஜ்ஜ²ம் அதிக்கந்தோயேவ பஞ்ஞாயி. பி⁴க்கூ² ‘‘ஸாயன்ஹோ பஞ்ஞாயதி, ஸாமணேரேன ச இதா³னேவ ப⁴த்தகிச்சம் கதம், கிம் நு கோ² அஜ்ஜ புப்³ப³ண்ஹோ ப³லவா ஜாதோ, ஸாயன்ஹோ மந்தோ³’’தி வதி³ம்ஸு. ஸத்தா² ஆக³ந்த்வா ‘‘காய நுத்த², பி⁴க்க²வே, ஏதரஹி கதா²ய ஸன்னிஸின்னா’’தி புச்சி²த்வா, ‘‘ப⁴ந்தே, அஜ்ஜ புப்³ப³ண்ஹோ ப³லவா ஜாதோ, ஸாயன்ஹோ மந்தோ³, ஸாமணேரேன ச இதா³னேவ ப⁴த்தகிச்சம் கதம், அத² ச பன ஸூரியோ நப⁴மஜ்ஜ²ம் அதிக்கந்தோயேவ பஞ்ஞாயதீ’’தி வுத்தே, ‘‘பி⁴க்க²வே, ஏவமேவம் ஹோதி புஞ்ஞவந்தானம் ஸமணத⁴ம்மகரணகாலே. அஜ்ஜ ஹி சத்தாரோ மஹாராஜானோ ஸாமந்தா ஆரக்க²ம் க³ண்ஹிம்ஸு, சந்தி³மஸூரியா விமானானி க³ஹேத்வா அட்ட²ம்ஸு, ஸக்கோ ஆவிஞ்ச²னகே ஆரக்க²ம் க³ண்ஹி, அஹம்பி த்³வாரகோட்ட²கே ஆரக்க²ம் க³ண்ஹிம், அஜ்ஜ ஸுக²ஸாமணேரோ மாதிகாய உத³கம் ஹரந்தே, உஸுகாரே உஸும் உஜும் கரோந்தே, தச்ச²கே சக்காதீ³னி கரோந்தே தி³ஸ்வா அத்தானம் த³மேத்வா அரஹத்தம் பத்தோ’’தி வத்வா இமம் கா³த²மாஹ –
145. ‘‘உத³கஞ்ஹி நயந்தி நேத்திகா, உஸுகாரா நமயந்தி தேஜனம்;
தா³ரும் நமயந்தி தச்ச²கா, அத்தானம் த³மயந்தி ஸுப்³ப³தா’’தி.
தத்த² ஸுப்³ப³தாதி ஸுவதா³, ஸுகே²ன ஓவதி³தப்³பா³ அனுஸாஸிதப்³பா³தி அத்தோ². ஸேஸம் ஹேட்டா² வுத்தனயமேவ.
தே³ஸனாவஸானே ப³ஹூ ஸோதாபத்திப²லாதீ³னி பாபுணிம்ஸூதி.
ஸுக²ஸாமணேரவத்து² ஏகாத³ஸமம்.
த³ண்ட³வக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.
த³ஸமோ வக்³கோ³.