நமோ தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ

கு²த்³த³கனிகாயே

த⁴ம்மபத³-அட்ட²கதா²

(பட²மோ பா⁴கோ³)

க³ந்தா²ரம்ப⁴கதா²

1. மஹாமோஹதமோனத்³தே⁴, லோகே லோகந்தத³ஸ்ஸினா;

யேன ஸத்³த⁴ம்மபஜ்ஜோதோ, ஜாலிதோ ஜலிதித்³தி⁴னா.

2. தஸ்ஸ பாதே³ நமஸ்ஸித்வா, ஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸிரீமதோ;

ஸத்³த⁴ம்மஞ்சஸ்ஸ பூஜேத்வா, கத்வா ஸங்க⁴ஸ்ஸ சஞ்ஜலிம்.

3. தம் தம் காரணமாக³ம்ம, த⁴ம்மாத⁴ம்மேஸு கோவிதோ³;

ஸம்பத்தஸத்³த⁴ம்மபதோ³, ஸத்தா² த⁴ம்மபத³ம் ஸுப⁴ம்.

4. தே³ஸேஸி கருணாவேக³-ஸமுஸ்ஸாஹிதமானஸோ;

யம் வே தே³வமனுஸ்ஸானம், பீதிபாமோஜ்ஜவட்³ட⁴னம்.

5. பரம்பராப⁴தா தஸ்ஸ, நிபுணா அத்த²வண்ணனா;

யா தம்ப³பண்ணிதீ³பம்ஹி, தீ³பபா⁴ஸாய ஸண்டி²தா.

6. ந ஸாத⁴யதி ஸேஸானம், ஸத்தானம் ஹிதஸம்பத³ம்;

அப்பேவ நாம ஸாதே⁴ய்ய, ஸப்³ப³லோகஸ்ஸ ஸா ஹிதம்.

7. இதி ஆஸீஸமானேன, த³ந்தேன ஸமசாரினா;

குமாரகஸ்ஸபேனாஹம், தே²ரேன தி²ரசேதஸா.

8. ஸத்³த⁴ம்மட்டி²திகாமேன, ஸக்கச்சம் அபி⁴யாசிதோ;

தம் பா⁴ஸம் அதிவித்தா²ர-க³தஞ்ச வசனக்கமம்.

9. பஹாயாரோபயித்வான, தந்திபா⁴ஸம் மனோரமம்;

கா³தா²னம் ப்³யஞ்ஜனபத³ம், யம் தத்த² ந விபா⁴விதம்.

10. கேவலம் தம் விபா⁴வேத்வா, ஸேஸம் தமேவ அத்த²தோ;

பா⁴ஸந்தரேன பா⁴ஸிஸ்ஸம், ஆவஹந்தோ விபா⁴வினம்;

மனஸோ பீதிபாமோஜ்ஜம், அத்த²த⁴ம்மூபனிஸ்ஸிதந்தி.

1. யமகவக்³கோ³

1. சக்கு²பாலத்தே²ரவத்து²

1. ‘‘மனோபுப்³ப³ங்க³மா த⁴ம்மா, மனோஸேட்டா² மனோமயா;

மனஸா சே பது³ட்டே²ன, பா⁴ஸதி வா கரோதி வா;

ததோ நம் து³க்க²மன்வேதி, சக்கம்வ வஹதோ பத³’’ந்தி. –

அயம் த⁴ம்மதே³ஸனா கத்த² பா⁴ஸிதாதி? ஸாவத்தி²யம். கம் ஆரப்³பா⁴தி? சக்கு²பாலத்தே²ரம்.

ஸாவத்தி²யம் கிர மஹாஸுவண்ணோ நாம குடும்பி³கோ அஹோஸி அட்³டோ⁴ மஹத்³த⁴னோ மஹாபோ⁴கோ³ அபுத்தகோ. ஸோ ஏகதி³வஸம் ந்ஹானதித்த²ம் ந்ஹத்வா நத்வா ஆக³ச்ச²ந்தோ அந்தராமக்³கே³ ஸம்பன்னபத்தஸாக²ம் ஏகம் வனப்பதிம் தி³ஸ்வா ‘‘அயம் மஹேஸக்கா²ய தே³வதாய பரிக்³க³ஹிதோ ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி தஸ்ஸ ஹேட்டா²பா⁴க³ம் ஸோதா⁴பேத்வா பாகாரபரிக்கே²பம் காராபேத்வா வாலுகம் ஓகிராபேத்வா த⁴ஜபடாகம் உஸ்ஸாபேத்வா வனப்பதிம் அலங்கரித்வா அஞ்ஜலிம் கரித்வா ‘‘ஸசே புத்தம் வா தீ⁴தரம் வா லபே⁴ய்யம், தும்ஹாகம் மஹாஸக்காரம் கரிஸ்ஸாமீ’’தி பத்த²னம் கத்வா பக்காமி.

அத²ஸ்ஸ ந சிரஸ்ஸேவ ப⁴ரியாய குச்சி²யம் க³ப்³போ⁴ பதிட்டா²ஸி. ஸா க³ப்³ப⁴ஸ்ஸ பதிட்டி²தபா⁴வம் ஞத்வா தஸ்ஸ ஆரோசேஸி. ஸோ தஸ்ஸா க³ப்³ப⁴ஸ்ஸ பரிஹாரமதா³ஸி. ஸா த³ஸமாஸச்சயேன புத்தம் விஜாயி. தம் நாமக்³க³ஹணதி³வஸே ஸேட்டி² அத்தனா பாலிதம் வனப்பதிம் நிஸ்ஸாய லத்³த⁴த்தா தஸ்ஸ பாலோதி நாமம் அகாஸி. ஸா அபரபா⁴கே³ அஞ்ஞம்பி புத்தம் லபி⁴. தஸ்ஸ சூளபாலோதி நாமம் கத்வா இதரஸ்ஸ மஹாபாலோதி நாமம் அகாஸி. தே வயப்பத்தே க⁴ரப³ந்த⁴னேன ப³ந்தி⁴ம்ஸு. அபரபா⁴கே³ மாதாபிதரோ காலமகம்ஸு. ஸப்³ப³ம்பி விப⁴வம் இதரேயேவ விசாரிம்ஸு.

தஸ்மிம் ஸமயே ஸத்தா² பவத்திதவரத⁴ம்மசக்கோ அனுபுப்³பே³னாக³ந்த்வா அனாத²பிண்டி³கேன மஹாஸேட்டி²னா சதுபண்ணாஸகோடித⁴னம் விஸ்ஸஜ்ஜேத்வா காரிதே ஜேதவனமஹாவிஹாரே விஹரதி மஹாஜனம் ஸக்³க³மக்³கே³ ச மோக்க²மக்³கே³ ச பதிட்டா²பயமானோ. ததா²க³தோ ஹி மாதிபக்க²தோ அஸீதியா, பிதிபக்க²தோ அஸீதியாதி த்³வேஅஸீதிஞாதிகுலஸஹஸ்ஸேஹி காரிதே நிக்³ரோத⁴மஹாவிஹாரே ஏகமேவ வஸ்ஸாவாஸம் வஸி, அனாத²பிண்டி³கேன காரிதே ஜேதவனமஹாவிஹாரே ஏகூனவீஸதிவஸ்ஸானி, விஸாகா²ய ஸத்தவீஸதிகோடித⁴னபரிச்சாகே³ன காரிதே புப்³பா³ராமே ச²ப்³ப³ஸ்ஸானீதி த்³வின்னம் குலானம் கு³ணமஹத்ததம் படிச்ச ஸாவத்தி²ம் நிஸ்ஸாய பஞ்சவீஸதிவஸ்ஸானி வஸ்ஸாவாஸம் வஸி. அனாத²பிண்டி³கோபி விஸாகா²பி மஹாஉபாஸிகா நிப³த்³த⁴ம் தி³வஸஸ்ஸ த்³வே வாரே ததா²க³தஸ்ஸ உபட்டா²னம் க³ச்ச²ந்தி, க³ச்ச²ந்தா ச ‘‘த³ஹரஸாமணேரா நோ ஹத்தே² ஓலோகேஸ்ஸந்தீ’’தி துச்ச²ஹத்தா² ந க³தபுப்³பா³. புரேப⁴த்தம் க³ச்ச²ந்தா கா²த³னீயபோ⁴ஜனீயாதீ³னி க³ஹேத்வாவ க³ச்ச²ந்தி, பச்சா²ப⁴த்தம் க³ச்ச²ந்தா பஞ்ச பே⁴ஸஜ்ஜானி அட்ட² ச பானானி. நிவேஸனேஸு பன தேஸம் த்³வின்னம் த்³வின்னம் பி⁴க்கு²ஸஹஸ்ஸானம் நிச்சம் பஞ்ஞத்தாஸனானேவ ஹோந்தி. அன்னபானபே⁴ஸஜ்ஜேஸு யோ யம் இச்ச²தி, தஸ்ஸ தம் யதி²ச்சி²தமேவ ஸம்பஜ்ஜதி. தேஸு அனாத²பிண்டி³கேன ஏகதி³வஸம்பி ஸத்தா² பஞ்ஹம் ந புச்சி²தபுப்³போ³. ஸோ கிர ‘‘ததா²க³தோ பு³த்³த⁴ஸுகு²மாலோ க²த்தியஸுகு²மாலோ, ‘ப³ஹூபகாரோ மே, க³ஹபதீ’தி மய்ஹம் த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தோ கிலமேய்யா’’தி ஸத்த²ரி அதி⁴மத்தஸினேஹேன பஞ்ஹம் ந புச்ச²தி. ஸத்தா² பன தஸ்மிம் நிஸின்னமத்தேயேவ ‘‘அயம் ஸேட்டி² மம் அரக்கி²தப்³ப³ட்டா²னே ரக்க²தி. அஹஞ்ஹி கப்பஸதஸஹஸ்ஸாதி⁴கானி சத்தாரி அஸங்க்²யேய்யானி அலங்கதபடியத்தம் அத்தனோ ஸீஸம் சி²ந்தி³த்வா அக்கீ²னி உப்பாடேத்வா ஹத³யமம்ஸம் உப்பாடேத்வா பாணஸமம் புத்ததா³ரம் பரிச்சஜித்வா பாரமியோ பூரேந்தோ பரேஸம் த⁴ம்மதே³ஸனத்த²மேவ பூரேஸிம். ஏஸ மம் அரக்கி²தப்³ப³ட்டா²னே ரக்க²தீ’’தி ஏகம் த⁴ம்மதே³ஸனம் கதே²தியேவ.

ததா³ ஸாவத்தி²யம் ஸத்த மனுஸ்ஸகோடியோ வஸந்தி. தேஸு ஸத்து² த⁴ம்மகத²ம் ஸுத்வா பஞ்சகோடிமத்தா மனுஸ்ஸா அரியஸாவகா ஜாதா, த்³வேகோடிமத்தா மனுஸ்ஸா புது²ஜ்ஜனா. தேஸு அரியஸாவகானம் த்³வேயேவ கிச்சானி அஹேஸும் – புரேப⁴த்தம் தா³னம் தே³ந்தி, பச்சா²ப⁴த்தம் க³ந்த⁴மாலாதி³ஹத்தா² வத்த²பே⁴ஸஜ்ஜபானகாதீ³னி கா³ஹாபேத்வா த⁴ம்மஸ்ஸவனத்தா²ய க³ச்ச²ந்தி. அதே²கதி³வஸம் மஹாபாலோ அரியஸாவகே க³ந்த⁴மாலாதி³ஹத்தே² விஹாரம் க³ச்ச²ந்தே தி³ஸ்வா ‘‘அயம் மஹாஜனோ குஹிம் க³ச்ச²தீ’’தி புச்சி²த்வா ‘‘த⁴ம்மஸ்ஸவனாயா’’தி ஸுத்வா ‘‘அஹம்பி க³மிஸ்ஸாமீ’’தி க³ந்த்வா ஸத்தா²ரம் வந்தி³த்வா பரிஸபரியந்தே நிஸீதி³.

பு³த்³தா⁴ ச நாம த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தா ஸரணஸீலபப்³ப³ஜ்ஜாதீ³னம் உபனிஸ்ஸயம் ஓலோகேத்வா அஜ்ஜா²ஸயவஸேன த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தி, தஸ்மா தம் தி³வஸம் ஸத்தா² தஸ்ஸ உபனிஸ்ஸயம் ஓலோகேத்வா த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தோ அனுபுப்³பி³கத²ம் கதே²ஸி. ஸேய்யதி²த³ம் – தா³னகத²ம், ஸீலகத²ம், ஸக்³க³கத²ம், காமானம் ஆதீ³னவம், ஓகாரம் ஸம்கிலேஸம், நேக்க²ம்மே ஆனிஸம்ஸம் பகாஸேஸி. தம் ஸுத்வா மஹாபாலோ குடும்பி³கோ சிந்தேஸி – ‘‘பரலோகம் க³ச்ச²ந்தம் புத்ததீ⁴தரோ வா பா⁴தரோ வா போ⁴கா³ வா நானுக³ச்ச²ந்தி, ஸரீரம்பி அத்தனா ஸத்³தி⁴ம் ந க³ச்ச²தி, கிம் மே க⁴ராவாஸேன பப்³ப³ஜிஸ்ஸாமீ’’தி. ஸோ தே³ஸனாபரியோஸானே ஸத்தா²ரம் உபஸங்கமித்வா பப்³ப³ஜ்ஜம் யாசி. அத² நம் ஸத்தா² – ‘‘அத்தி² தே கோசி ஆபுச்சி²தப்³ப³யுத்தகோ ஞாதீ’’தி ஆஹ. ‘‘கனிட்ட²பா⁴தா மே அத்தி², ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘தேன ஹி தம் ஆபுச்சா²ஹீ’’தி. ஸோ ‘‘ஸாதூ⁴’’தி ஸம்படிச்சி²த்வா ஸத்தா²ரம் வந்தி³த்வா கே³ஹம் க³ந்த்வா கனிட்ட²ம் பக்கோஸாபேத்வா – ‘‘தாத, யம் மய்ஹம் இமஸ்மிம் கே³ஹே ஸவிஞ்ஞாணகம்பி அவிஞ்ஞாணகம்பி த⁴னம் கிஞ்சி அத்தி², ஸப்³ப³ம் தம் தவ பா⁴ரோ, படிபஜ்ஜாஹி ந’’ந்தி. ‘‘தும்ஹே பன கிம் கரிஸ்ஸதா²’’தி ஆஹ. ‘‘அஹம் ஸத்து² ஸந்திகே பப்³ப³ஜிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘கிம் கதே²ஸி பா⁴திக, த்வம் மே மாதரி மதாய மாதா விய, பிதரி மதே பிதா விய லத்³தோ⁴, கே³ஹே தே மஹாவிப⁴வோ, ஸக்கா கே³ஹம் அஜ்ஜா²வஸந்தேஹேவ புஞ்ஞானி காதும், மா ஏவம் கரித்தா²’’தி. ‘‘தாத, அஹம் ஸத்து² த⁴ம்மதே³ஸனம் ஸுத்வா க⁴ராவாஸே வஸிதும் ந ஸக்கோமி. ஸத்தா²ரா ஹி அதிஸண்ஹஸுகு²மம் திலக்க²ணம் ஆரோபேத்வா ஆதி³மஜ்ஜ²பரியோஸானகல்யாணோ த⁴ம்மோ தே³ஸிதோ, ந ஸக்கா ஸோ அகா³ரமஜ்ஜே² வஸந்தேன பூரேதும், பப்³ப³ஜிஸ்ஸாமி, தாதா’’தி. ‘‘பா⁴திக, தருணாயேவ தாவத்த², மஹல்லககாலே பப்³ப³ஜிஸ்ஸதா²’’தி. ‘‘தாத, மஹல்லகஸ்ஸ ஹி அத்தனோ ஹத்த²பாதா³பி அனஸ்ஸவா ஹோந்தி, ந அத்தனோ வஸே வத்தந்தி, கிமங்க³ம் பன ஞாதகா, ஸ்வாஹம் தவ கத²ம் ந கரோமி, ஸமணபடிபத்திம்யேவ பூரேஸ்ஸாமி’’.

‘‘ஜராஜஜ்ஜரிதா ஹோந்தி, ஹத்த²பாதா³ அனஸ்ஸவா;

யஸ்ஸ ஸோ விஹதத்தா²மோ, கத²ம் த⁴ம்மம் சரிஸ்ஸதி’’. –

பப்³ப³ஜிஸ்ஸாமேவாஹம், தாதாதி தஸ்ஸ விரவந்தஸ்ஸேவ ஸத்து² ஸந்திகம் க³ந்த்வா பப்³ப³ஜ்ஜம் யாசித்வா லத்³த⁴பப்³ப³ஜ்ஜூபஸம்பதோ³ ஆசரியுபஜ்ஜா²யானம் ஸந்திகே பஞ்ச வஸ்ஸானி வஸித்வா வுட்ட²வஸ்ஸோ பவாரேத்வா ஸத்தா²ரமுபஸங்கமித்வா வந்தி³த்வா புச்சி² – ‘‘ப⁴ந்தே, இமஸ்மிம் ஸாஸனே கதி து⁴ரானீ’’தி? ‘‘க³ந்த²து⁴ரம், விபஸ்ஸனாது⁴ரந்தி த்³வேயேவ து⁴ரானி பி⁴க்கூ²’’தி. ‘‘கதமம் பன, ப⁴ந்தே, க³ந்த²து⁴ரம், கதமம் விபஸ்ஸனாது⁴ர’’ந்தி? ‘‘அத்தனோ பஞ்ஞானுரூபேன ஏகம் வா த்³வே வா நிகாயே ஸகலம் வா பன தேபிடகம் பு³த்³த⁴வசனம் உக்³க³ண்ஹித்வா தஸ்ஸ தா⁴ரணம், கத²னம், வாசனந்தி இத³ம் க³ந்த²து⁴ரம் நாம, ஸல்லஹுகவுத்தினோ பன பந்தஸேனாஸனாபி⁴ரதஸ்ஸ அத்தபா⁴வே க²யவயம் பட்ட²பேத்வா ஸாதச்சகிரியவஸேன விபஸ்ஸனம் வட்³டே⁴த்வா அரஹத்தக்³க³ஹணந்தி இத³ம் விபஸ்ஸனாது⁴ரம் நாமா’’தி. ‘‘ப⁴ந்தே, அஹம் மஹல்லககாலே பப்³ப³ஜிதோ க³ந்த²து⁴ரம் பூரேதும் ந ஸக்கி²ஸ்ஸாமி, விபஸ்ஸனாது⁴ரம் பன பூரேஸ்ஸாமி, கம்மட்டா²னம் மே கதே²தா²’’தி. அத²ஸ்ஸ ஸத்தா² யாவ அரஹத்தம் கம்மட்டா²னம் கதே²ஸி.

ஸோ ஸத்தா²ரம் வந்தி³த்வா அத்தனா ஸஹகா³மினோ பி⁴க்கூ² பரியேஸந்தோ ஸட்டி² பி⁴க்கூ² லபி⁴த்வா தேஹி ஸத்³தி⁴ம் நிக்க²மித்வா வீஸயோஜனஸதமக்³க³ம் க³ந்த்வா ஏகம் மஹந்தம் பச்சந்தகா³மம் பத்வா தத்த² ஸபரிவாரோ பிண்டா³ய பாவிஸி. மனுஸ்ஸா வத்தஸம்பன்னே பி⁴க்கூ² தி³ஸ்வாவ பஸன்னசித்தா ஆஸனானி பஞ்ஞாபேத்வா நிஸீதா³பேத்வா பணீதேனாஹாரேன பரிவிஸித்வா, ‘‘ப⁴ந்தே, குஹிம் அய்யா க³ச்ச²ந்தீ’’தி புச்சி²த்வா ‘‘யதா²பா²ஸுகட்டா²னம் உபாஸகா’’தி வுத்தே பண்டி³தா மனுஸ்ஸா ‘‘வஸ்ஸாவாஸம் ஸேனாஸனம் பரியேஸந்தி ப⁴த³ந்தா’’தி ஞத்வா, ‘‘ப⁴ந்தே, ஸசே அய்யா இமம் தேமாஸம் இத⁴ வஸேய்யும், மயம் ஸரணேஸு பதிட்டா²ய ஸீலானி க³ண்ஹேய்யாமா’’தி ஆஹம்ஸு. தேபி ‘‘மயம் இமானி குலானி நிஸ்ஸாய ப⁴வனிஸ்ஸரணம் கரிஸ்ஸாமா’’தி அதி⁴வாஸேஸும்.

மனுஸ்ஸா தேஸம் படிஞ்ஞம் க³ஹேத்வா விஹாரம் படிஜக்³கி³த்வா ரத்திட்டா²னதி³வாட்டா²னானி ஸம்பாதே³த்வா அத³ம்ஸு. தே நிப³த்³த⁴ம் தமேவ கா³மம் பிண்டா³ய பவிஸந்தி. அத² நே ஏகோ வேஜ்ஜோ உபஸங்கமித்வா, ‘‘ப⁴ந்தே, ப³ஹூனம் வஸனட்டா²னே அபா²ஸுகம்பி நாம ஹோதி, தஸ்மிம் உப்பன்னே மய்ஹம் கதே²ய்யாத², பே⁴ஸஜ்ஜம் கரிஸ்ஸாமீ’’தி பவாரேஸி. தே²ரோ வஸ்ஸூபனாயிகதி³வஸே தே பி⁴க்கூ² ஆமந்தேத்வா புச்சி², ‘‘ஆவுஸோ, இமம் தேமாஸம் கதிஹி இரியாபதே²ஹி வீதினாமேஸ்ஸதா²’’தி? ‘‘சதூஹி, ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘கிம் பனேதம், ஆவுஸோ, பதிரூபம், நனு அப்பமத்தேஹி ப⁴விதப்³ப³ம்’’? ‘‘மயஞ்ஹி த⁴ரமானகஸ்ஸ பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸந்திகா கம்மட்டா²னம் க³ஹேத்வா ஆக³தா, பு³த்³தா⁴ ச நாம ந ஸக்கா பமாதே³ன ஆராதே⁴தும், கல்யாணஜ்ஜா²ஸயேன தே வோ ஆராதே⁴தப்³பா³. பமத்தஸ்ஸ ச நாம சத்தாரோ அபாயா ஸககே³ஹஸதி³ஸா, அப்பமத்தா ஹோதா²வுஸோ’’தி. ‘‘கிம் தும்ஹே பன, ப⁴ந்தே’’தி? ‘‘அஹம் தீஹி இரியாபதே²ஹி வீதினாமேஸ்ஸாமி, பிட்டி²ம் ந பஸாரேஸ்ஸாமி, ஆவுஸோ’’தி. ‘‘ஸாது⁴, ப⁴ந்தே, அப்பமத்தா ஹோதா²’’தி.

அத² தே²ரஸ்ஸ நித்³த³ம் அனோக்கமந்தஸ்ஸ பட²மமாஸே அதிக்கந்தே மஜ்ஜி²மமாஸே ஸம்பத்தே அக்கி²ரோகோ³ உப்பஜ்ஜி. சி²த்³த³க⁴டதோ உத³கதா⁴ரா விய அக்கீ²ஹி அஸ்ஸுதா⁴ரா பக்³க⁴ரந்தி. ஸோ ஸப்³ப³ரத்திம் ஸமணத⁴ம்மம் கத்வா அருணுக்³க³மனே க³ப்³ப⁴ம் பவிஸித்வா நிஸீதி³. பி⁴க்கூ² பி⁴க்கா²சாரவேலாய தே²ரஸ்ஸ ஸந்திகம் க³ந்த்வா, ‘‘பி⁴க்கா²சாரவேலா, ப⁴ந்தே’’தி ஆஹம்ஸு. ‘‘தேன ஹி, ஆவுஸோ, க³ண்ஹத² பத்தசீவர’’ந்தி. அத்தனோ பத்தசீவரம் கா³ஹாபேத்வா நிக்க²மி. பி⁴க்கூ² தஸ்ஸ அக்கீ²ஹி அஸ்ஸூனி பக்³க⁴ரந்தே தி³ஸ்வா, ‘‘கிமேதம், ப⁴ந்தே’’தி புச்சி²ம்ஸு. ‘‘அக்கீ²னி மே, ஆவுஸோ, வாதா விஜ்ஜ²ந்தீ’’தி. ‘‘நனு, ப⁴ந்தே, வேஜ்ஜேன பவாரிதம்ஹா, தஸ்ஸ கதே²மா’’தி. ‘‘ஸாதா⁴வுஸோ’’தி தே வேஜ்ஜஸ்ஸ கத²யிம்ஸு. ஸோ தேலம் பசித்வா பேஸேஸி. தே²ரோ நாஸாய தேலம் ஆஸிஞ்சந்தோ நிஸின்னகோவ ஆஸிஞ்சித்வா அந்தோகா³மம் பாவிஸி. வேஜ்ஜோ தம் தி³ஸ்வா ஆஹ – ‘‘ப⁴ந்தே, அய்யஸ்ஸ கிர அக்கீ²னி வாதோ விஜ்ஜ²தீ’’தி? ‘‘ஆம, உபாஸகா’’தி. ‘‘ப⁴ந்தே, மயா தேலம் பசித்வா பேஸிதம், நாஸாய வோ தேலம் ஆஸித்த’’ந்தி? ‘‘ஆம, உபாஸகா’’தி. ‘‘இதா³னி கீதி³ஸ’’ந்தி? ‘‘ருஜ்ஜதேவ உபாஸகா’’தி. வேஜ்ஜோ ‘‘மயா ஏகவாரேனேவ வூபஸமனஸமத்த²ம் தேலம் பஹிதம், கிம் நு கோ² ரோகோ³ ந வூபஸந்தோ’’தி சிந்தேத்வா, ‘‘ப⁴ந்தே, நிஸீதி³த்வா வோ தேலம் ஆஸித்தம், நிபஜ்ஜித்வா’’தி புச்சி². தே²ரோ துண்ஹீ அஹோஸி, புனப்புனம் புச்சி²யமானோபி ந கதே²ஸி. ஸோ ‘‘விஹாரம் க³ந்த்வா தே²ரஸ்ஸ வஸனட்டா²னம் ஓலோகேஸ்ஸாமீ’’தி சிந்தேத்வா – ‘‘தேன ஹி, ப⁴ந்தே, க³ச்ச²தா²’’தி தே²ரம் விஸ்ஸஜ்ஜேத்வா விஹாரம் க³ந்த்வா தே²ரஸ்ஸ வஸனட்டா²னம் ஓலோகேந்தோ சங்கமனனிஸீத³னட்டா²னமேவ தி³ஸ்வா ஸயனட்டா²னம் அதி³ஸ்வா, ‘‘ப⁴ந்தே, நிஸின்னேஹி வோ ஆஸித்தம், நிபன்னேஹீ’’தி புச்சி². தே²ரோ துண்ஹீ அஹோஸி. ‘‘மா, ப⁴ந்தே, ஏவம் கரித்த², ஸமணத⁴ம்மோ நாம ஸரீரம் யாபேந்தேன ஸக்கா காதும், நிபஜ்ஜித்வா ஆஸிஞ்சதா²’’தி புனப்புனம் யாசி. ‘‘க³ச்ச² த்வம் தாவாவுஸோ, மந்தேத்வா ஜானிஸ்ஸாமீ’’தி வேஜ்ஜம் உய்யோஜேஸி. தே²ரஸ்ஸ ச தத்த² நேவ ஞாதீ, ந ஸாலோஹிதா அத்தி², தேன ஸத்³தி⁴ம் மந்தேய்ய? கரஜகாயேன பன ஸத்³தி⁴ம் மந்தேந்தோ ‘‘வதே³ஹி தாவ, ஆவுஸோ பாலித, த்வம் கிம் அக்கீ²னி ஓலோகேஸ்ஸஸி, உதா³ஹு பு³த்³த⁴ஸாஸனம்? அனமதக்³க³ஸ்மிஞ்ஹி ஸம்ஸாரவட்டே தவ அக்கி²காணஸ்ஸ க³ணனா நாம நத்தி², அனேகானி பன பு³த்³த⁴ஸதானி பு³த்³த⁴ஸஹஸ்ஸானி அதீதானி. தேஸு தே ஏகபு³த்³தோ⁴பி ந பரிசிண்ணோ, இதா³னி இமம் அந்தோவஸ்ஸம் தயோ மாஸே ந நிபஜ்ஜிஸ்ஸாமீதி தேமாஸம் நிப³த்³த⁴வீரியம் கரிஸ்ஸாமி. தஸ்மா தே சக்கூ²னி நஸ்ஸந்து வா பி⁴ஜ்ஜந்து வா, பு³த்³த⁴ஸாஸனமேவ தா⁴ரேஹி, மா சக்கூ²னீ’’தி பூ⁴தகாயம் ஓவத³ந்தோ இமா கா³தா²யோ அபா⁴ஸி –

‘‘சக்கூ²னி ஹாயந்து மமாயிதானி,

ஸோதானி ஹாயந்து ததே²வ காயோ;

ஸப்³ப³ம்பித³ம் ஹாயது தே³ஹனிஸ்ஸிதம்,

கிம் காரணா பாலித த்வம் பமஜ்ஜஸி.

‘‘சக்கூ²னி ஜீரந்து மமாயிதானி,

ஸோதானி ஜீரந்து ததே²வ காயோ;

ஸப்³ப³ம்பித³ம் ஜீரது தே³ஹனிஸ்ஸிதம்,

கிம் காரணா பாலித த்வம் பமஜ்ஜஸி.

‘‘சக்கூ²னி பி⁴ஜ்ஜந்து மமாயிதானி,

ஸோதானி பி⁴ஜ்ஜந்து ததே²வ காயோ;

ஸப்³ப³ம்பித³ம் பி⁴ஜ்ஜது தே³ஹனிஸ்ஸிதம்,

கிம் காரணா பாலித த்வம் பமஜ்ஜஸீ’’தி.

ஏவம் தீஹி கா³தா²ஹி அத்தனோ ஓவாத³ம் த³த்வா நிஸின்னகோவ நத்து²கம்மம் கத்வா கா³மம் பிண்டா³ய பாவிஸி. வேஜ்ஜோ தம் தி³ஸ்வா ‘‘கிம், ப⁴ந்தே, நத்து²கம்மம் கத’’ந்தி புச்சி². ‘‘ஆம, உபாஸகா’’தி. ‘‘கீதி³ஸம், ப⁴ந்தே’’தி? ‘‘ருஜ்ஜதேவ உபாஸகா’’தி. ‘‘நிஸீதி³த்வா வோ, ப⁴ந்தே, நத்து²கம்மம் கதம், நிபஜ்ஜித்வா’’தி. தே²ரோ துண்ஹீ அஹோஸி, புனப்புனம் புச்சி²யமானோபி ந கிஞ்சி கதே²ஸி. அத² நம் வேஜ்ஜோ, ‘‘ப⁴ந்தே, தும்ஹே ஸப்பாயம் ந கரோத², அஜ்ஜதோ பட்டா²ய ‘அஸுகேன மே தேலம் பக்க’ந்தி மா வதி³த்த², அஹம்பி ‘மயா வோ தேலம் பக்க’ந்தி ந வக்கா²மீ’’தி ஆஹ. ஸோ வேஜ்ஜேன பச்சக்கா²தோ விஹாரம் க³ந்த்வா த்வம் வேஜ்ஜேனாபி பச்சக்கா²தோஸி, இரியாபத²ம் மா விஸ்ஸஜ்ஜி ஸமணாதி.

‘‘படிக்கி²த்தோ திகிச்சா²ய, வேஜ்ஜேனாபி விவஜ்ஜிதோ;

நியதோ மச்சுராஜஸ்ஸ, கிம் பாலித பமஜ்ஜஸீ’’தி. –

இமாய கா³தா²ய அத்தானம் ஓவதி³த்வா ஸமணத⁴ம்மம் அகாஸி. அத²ஸ்ஸ மஜ்ஜி²மயாமே அதிக்கந்தே அபுப்³ப³ம் அசரிமம் அக்கீ²னி சேவ கிலேஸா ச பி⁴ஜ்ஜிம்ஸு. ஸோ ஸுக்க²விபஸ்ஸகோ அரஹா ஹுத்வா க³ப்³ப⁴ம் பவிஸித்வா நிஸீதி³.

பி⁴க்கூ² பி⁴க்கா²சாரவேலாய ஆக³ந்த்வா ‘‘பி⁴க்கா²சாரகாலோ, ப⁴ந்தே’’தி ஆஹம்ஸு. ‘‘காலோ, ஆவுஸோ’’தி? ‘‘ஆம, ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘தேன ஹி க³ச்ச²தா²’’தி. ‘‘கிம் தும்ஹே பன, ப⁴ந்தே’’தி? ‘‘அக்கீ²னி மே, ஆவுஸோ, பரிஹீனானீ’’தி. தே தஸ்ஸ அக்கீ²னி ஓலோகேத்வா அஸ்ஸுபுண்ணனேத்தா ஹுத்வா, ‘‘ப⁴ந்தே, மா சிந்தயித்த², மயம் வோ படிஜக்³கி³ஸ்ஸாமா’’தி தே²ரம் ஸமஸ்ஸாஸேத்வா கத்தப்³ப³யுத்தகம் வத்தபடிவத்தம் கத்வா கா³மம் பிண்டா³ய பவிஸிம்ஸு. மனுஸ்ஸா தே²ரம் அதி³ஸ்வா, ‘‘ப⁴ந்தே, அம்ஹாகம் அய்யோ குஹி’’ந்தி புச்சி²த்வா தம் பவத்திம் ஸுத்வா யாகு³ம் பேஸேத்வா ஸயம் பிண்ட³பாதமாதா³ய க³ந்த்வா தே²ரம் வந்தி³த்வா பாத³மூலே பரிவத்தமானா ரோதி³த்வா, ‘‘ப⁴ந்தே, மயம் வோ படிஜக்³கி³ஸ்ஸாம, தும்ஹே மா சிந்தயித்தா²’’தி ஸமஸ்ஸாஸேத்வா பக்கமிம்ஸு.

ததோ பட்டா²ய நிப³த்³த⁴ம் யாகு³ப⁴த்தம் விஹாரமேவ பேஸேந்தி. தே²ரோபி இதரே ஸட்டி² பி⁴க்கூ² நிரந்தரம் ஓவத³தி. தே தஸ்ஸோவாதே³ ட²த்வா உபகட்டா²ய பவாரணாய ஸப்³பே³வ ஸஹ படிஸம்பி⁴தா³ஹி அரஹத்தம் பாபுணிம்ஸு. தே வுட்ட²வஸ்ஸா ச பன ஸத்தா²ரம் த³ட்டு²காமா ஹுத்வா தே²ரமாஹம்ஸு, ‘‘ப⁴ந்தே, ஸத்தா²ரம் த³ட்டு²காமம்ஹா’’தி. தே²ரோ தேஸம் வசனம் ஸுத்வா சிந்தேஸி – ‘‘அஹம் து³ப்³ப³லோ, அந்தராமக்³கே³ ச அமனுஸ்ஸபரிக்³க³ஹிதா அடவீ அத்தி², மயி ஏதேஹி ஸத்³தி⁴ம் க³ச்ச²ந்தே ஸப்³பே³ கிலமிஸ்ஸந்தி, பி⁴க்க²ம்பி லபி⁴தும் ந ஸக்கி²ஸ்ஸந்தி, இமே புரேதரமேவ பேஸேஸ்ஸாமீ’’தி. அத² நே ஆஹ – ‘‘ஆவுஸோ, தும்ஹே புரதோ க³ச்ச²தா²’’தி. ‘‘தும்ஹே பன ப⁴ந்தே’’தி? ‘‘அஹம் து³ப்³ப³லோ, அந்தராமக்³கே³ ச அமனுஸ்ஸபரிக்³க³ஹிதா அடவீ அத்தி², மயி தும்ஹேஹி ஸத்³தி⁴ம் க³ச்ச²ந்தே ஸப்³பே³ கிலமிஸ்ஸத², தும்ஹே புரதோ க³ச்ச²தா²’’தி. ‘‘மா, ப⁴ந்தே, ஏவம் கரித்த², மயம் தும்ஹேஹி ஸத்³தி⁴ம்யேவ க³மிஸ்ஸாமா’’தி. ‘‘மா வோ, ஆவுஸோ, ஏவம் ருச்சித்த², ஏவம் ஸந்தே மய்ஹம் அபா²ஸுகம் ப⁴விஸ்ஸதி, மய்ஹம் கனிட்டோ² பன தும்ஹே தி³ஸ்வா புச்சி²ஸ்ஸதி, அத²ஸ்ஸ மம சக்கூ²னம் பரிஹீனபா⁴வம் ஆரோசேய்யாத², ஸோ மய்ஹம் ஸந்திகம் கஞ்சிதே³வ பஹிணிஸ்ஸதி, தேன ஸத்³தி⁴ம் ஆக³ச்சி²ஸ்ஸாமி, தும்ஹே மம வசனேன த³ஸப³லஞ்ச அஸீதிமஹாதே²ரே ச வந்த³தா²’’தி தே உய்யோஜேஸி.

தே தே²ரம் க²மாபேத்வா அந்தோகா³மம் பவிஸிம்ஸு. மனுஸ்ஸா தே தி³ஸ்வா நிஸீதா³பேத்வா பி⁴க்க²ம் த³த்வா ‘‘கிம், ப⁴ந்தே, அய்யானம் க³மனாகாரோ பஞ்ஞாயதீ’’தி? ‘‘ஆம, உபாஸகா, ஸத்தா²ரம் த³ட்டு²காமம்ஹா’’தி. தே புனப்புனம் யாசித்வா தேஸம் க³மனச²ந்த³மேவ ஞத்வா அனுக³ந்த்வா பரிதே³வித்வா நிவத்திம்ஸு. தேபி அனுபுப்³பே³ன ஜேதவனம் க³ந்த்வா ஸத்தா²ரஞ்ச அஸீதிமஹாதே²ரே ச தே²ரஸ்ஸ வசனேன வந்தி³த்வா புனதி³வஸே யத்த² தே²ரஸ்ஸ கனிட்டோ² வஸதி, தம் வீதி²ம் பிண்டா³ய பவிஸிம்ஸு. குடும்பி³கோ தே ஸஞ்ஜானித்வா நிஸீதா³பேத்வா கதபடிஸந்தா²ரோ ‘‘பா⁴திகத்தே²ரோ மே, ப⁴ந்தே, குஹி’’ந்தி புச்சி². அத²ஸ்ஸ தே தம் பவத்திம் ஆரோசேஸும். ஸோ தம் ஸுத்வாவ தேஸம் பாத³மூலே பரிவத்தேந்தோ ரோதி³த்வா புச்சி² – ‘‘இதா³னி, ப⁴ந்தே, கிம் காதப்³ப³’’ந்தி? ‘‘தே²ரோ இதோ கஸ்ஸசி ஆக³மனம் பச்சாஸீஸதி, தஸ்ஸ க³தகாலே தேன ஸத்³தி⁴ம் ஆக³மிஸ்ஸதீ’’தி. ‘‘அயம் மே, ப⁴ந்தே, பா⁴கி³னேய்யோ பாலிதோ நாம, ஏதம் பேஸேதா²’’தி. ‘‘ஏவம் பேஸேதும் ந ஸக்கா, மக்³கே³ பரிபந்தோ² அத்தி², தம் பப்³பா³ஜேத்வா பேஸேதும் வட்டதீ’’தி. ‘‘ஏவம் கத்வா பேஸேத², ப⁴ந்தே’’தி. அத² நம் பப்³பா³ஜேத்வா அட்³ட⁴மாஸமத்தம் பத்தசீவரக்³க³ஹணாதீ³னி ஸிக்கா²பேத்வா மக்³க³ம் ஆசிக்கி²த்வா பஹிணிம்ஸு.

ஸோ அனுபுப்³பே³ன தம் கா³மம் பத்வா கா³மத்³வாரே ஏகம் மஹல்லகம் தி³ஸ்வா, ‘‘இமம் கா³மம் நிஸ்ஸாய கோசி ஆரஞ்ஞகோ விஹாரோ அத்தீ²’’தி புச்சி². ‘‘அத்தி², ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘கோ நாம தத்த² வஸதீ’’தி? ‘‘பாலிதத்தே²ரோ நாம, ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘மக்³க³ம் மே ஆசிக்க²தா²’’தி. ‘‘கோஸி த்வம், ப⁴ந்தே’’தி? ‘‘தே²ரஸ்ஸ பா⁴கி³னேய்யோம்ஹீ’’தி. அத² நம் க³ஹேத்வா விஹாரம் நேஸி. ஸோ தே²ரம் வந்தி³த்வா அட்³ட⁴மாஸமத்தம் வத்தபடிவத்தம் கத்வா தே²ரம் ஸம்மா படிஜக்³கி³த்வா, ‘‘ப⁴ந்தே, மாதுலகுடும்பி³கோ மே தும்ஹாகம் ஆக³மனம் பச்சாஸீஸதி, ஏத², க³ச்சா²மா’’தி ஆஹ. ‘‘தேன ஹி இமம் மே யட்டி²கோடிம் க³ண்ஹாஹீ’’தி. ஸோ யட்டி²கோடிம் க³ஹேத்வா தே²ரேன ஸத்³தி⁴ம் அந்தோகா³மம் பாவிஸி. மனுஸ்ஸா தே²ரம் நிஸீதா³பேத்வா ‘‘கிம், ப⁴ந்தே, க³மனாகாரோ வோ பஞ்ஞாயதீ’’தி புச்சி²ம்ஸு. ‘‘ஆம, உபாஸகா, க³ந்த்வா ஸத்தா²ரம் வந்தி³ஸ்ஸாமீ’’தி. தே நானப்பகாரேன யாசித்வா அலப⁴ந்தா தே²ரம் உய்யோஜேத்வா உபட்³ட⁴பத²ம் க³ந்த்வா ரோதி³த்வா நிவத்திம்ஸு. ஸாமணேரோ தே²ரம் யட்டி²கோடியா ஆதா³ய க³ச்ச²ந்தோ அந்தராமக்³கே³ அடவியம் கட்ட²னக³ரம் நாம தே²ரேன உபனிஸ்ஸாய வுட்ட²புப்³ப³ம் கா³மம் ஸம்பாபுணி, ஸோ கா³மதோ நிக்க²மித்வா அரஞ்ஞே கீ³தம் கா³யித்வா தா³ரூனி உத்³த⁴ரந்தியா ஏகிஸ்ஸா இத்தி²யா கீ³தஸத்³த³ம் ஸுத்வா ஸரே நிமித்தம் க³ண்ஹி. இத்தி²ஸத்³தோ³ விய ஹி அஞ்ஞோ ஸத்³தோ³ புரிஸானம் ஸகலஸரீரம் ப²ரித்வா டா²தும் ஸமத்தோ² நாம நத்தி². தேனாஹ ப⁴க³வா –

‘‘நாஹம், பி⁴க்க²வே, அஞ்ஞம் ஏகஸத்³த³ம்பி ஸமனுபஸ்ஸாமி, யம் ஏவம் புரிஸஸ்ஸ சித்தம் பரியாதா³ய திட்ட²தி, யத²யித³ம், பி⁴க்க²வே, இத்தி²ஸத்³தோ³’’தி (அ. நி. 1.2).

ஸாமணேரோ தத்த² நிமித்தம் க³ஹேத்வா யட்டி²கோடிம் விஸ்ஸஜ்ஜேத்வா ‘‘திட்ட²த² தாவ, ப⁴ந்தே, கிச்சம் மே அத்தீ²’’தி தஸ்ஸா ஸந்திகம் க³தோ. ஸா தம் தி³ஸ்வா துண்ஹீ அஹோஸி. ஸோ தாய ஸத்³தி⁴ம் ஸீலவிபத்திம் பாபுணி. தே²ரோ சிந்தேஸி – ‘‘இதா³னேவ ஏகோ கீ³தஸத்³தோ³ ஸுய்யித்த². ஸோ ச கோ² இத்தி²யா ஸத்³தோ³ சி²ஜ்ஜி, ஸாமணேரோபி சிராயதி, ஸோ தாய ஸத்³தி⁴ம் ஸீலவிபத்திம் பத்தோ ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி. ஸோபி அத்தனோ கிச்சம் நிட்டா²பேத்வா ஆக³ந்த்வா ‘‘க³ச்சா²ம, ப⁴ந்தே’’தி ஆஹ. அத² நம் தே²ரோ புச்சி² – ‘‘பாபோஜாதோஸி ஸாமணேரா’’தி. ஸோ துண்ஹீ ஹுத்வா தே²ரேன புனப்புனம் புட்டோ²பி ந கிஞ்சி கதே²ஸி. அத² நம் தே²ரோ ஆஹ – ‘‘தாதி³ஸேன பாபேன மம யட்டி²கோடிக்³க³ஹணகிச்சம் நத்தீ²’’தி. ஸோ ஸம்வேக³ப்பத்தோ காஸாயானி அபனேத்வா கி³ஹினியாமேன பரித³ஹித்வா, ‘‘ப⁴ந்தே, அஹம் புப்³பே³ ஸாமணேரோ, இதா³னி பனம்ஹி கி³ஹீ ஜாதோ, பப்³ப³ஜந்தோபி ச ஸ்வாஹம் ந ஸத்³தா⁴ய பப்³ப³ஜிதோ, மக்³க³பரிபந்த²ப⁴யேன பப்³ப³ஜிதோ, ஏத² க³ச்சா²மா’’தி ஆஹ. ‘‘ஆவுஸோ, கி³ஹிபாபோபி ஸமணபாபோபி பாபோயேவ, த்வம் ஸமணபா⁴வே ட²த்வாபி ஸீலமத்தம் பூரேதும் நாஸக்கி², கி³ஹீ ஹுத்வா கிம் நாம கல்யாணம் கரிஸ்ஸஸி, தாதி³ஸேன பாபேன மம யட்டி²கோடிக்³க³ஹணகிச்சம் நத்தீ²’’தி ஆஹ. ‘‘ப⁴ந்தே, அமனுஸ்ஸுபத்³த³வோ மக்³கோ³, தும்ஹே ச அந்தா⁴ அபரிணாயகா, கத²ம் இத⁴ வஸிஸ்ஸதா²’’தி? அத² நம் தே²ரோ, ‘‘ஆவுஸோ, த்வம் மா ஏவம் சிந்தயி, இதே⁴வ மே நிபஜ்ஜித்வா மரந்தஸ்ஸாபி அபராபரம் பரிவத்தந்தஸ்ஸாபி தயா ஸத்³தி⁴ம் க³மனம் நாம நத்தீ²’’தி வத்வா இமா கா³தா² அபா⁴ஸி –

‘‘ஹந்தா³ஹம் ஹதசக்கு²ஸ்மி, கந்தாரத்³தா⁴னமாக³தோ;

ஸேய்யமானோ ந க³ச்சா²மி, நத்தி² பா³லே ஸஹாயதா.

‘‘ஹந்தா³ஹம் ஹதசக்கு²ஸ்மி, கந்தாரத்³தா⁴னமாக³தோ;

மரிஸ்ஸாமி நோ க³மிஸ்ஸாமி, நத்தி² பா³லே ஸஹாயதா’’தி.

தம் ஸுத்வா இதரோ ஸம்வேக³ஜாதோ ‘‘பா⁴ரியம் வத மே ஸாஹஸிகம் அனனுச்ச²விகம் கம்மம் கத’’ந்தி பா³ஹா பக்³க³ய்ஹ கந்த³ந்தோ வனஸண்ட³ம் பக்க²ந்தி³த்வா ததா² பக்கந்தோவ அஹோஸி. தே²ரஸ்ஸாபி ஸீலதேஜேன ஸட்டி²யோஜனாயாமம் பஞ்ஞாஸயோஜனவித்த²தம் பன்னரஸயோஜனப³ஹலம் ஜயஸுமனபுப்ப²வண்ணம் நிஸீத³னுட்ட²ஹனகாலேஸு ஓனமனுன்னமனபகதிகம் ஸக்கஸ்ஸ தே³வரஞ்ஞோ பண்டு³கம்ப³லஸிலாஸனம் உண்ஹாகாரம் த³ஸ்ஸேஸி. ஸக்கோ ‘‘கோ நு கோ² மம் டா²னா சாவேதுகாமோ’’தி ஓலோகேந்தோ தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா தே²ரம் அத்³த³ஸ. தேனாஹு போராணா –

‘‘ஸஹஸ்ஸனேத்தோ தே³விந்தோ³, தி³ப்³ப³சக்கு²ம் விஸோத⁴யி;

பாபக³ரஹீ அயம் பாலோ, ஆஜீவம் பரிஸோத⁴யி.

‘‘ஸஹஸ்ஸனேத்தோ தே³விந்தோ³, தி³ப்³ப³சக்கு²ம் விஸோத⁴யி;

த⁴ம்மக³ருகோ அயம் பாலோ, நிஸின்னோ ஸாஸனே ரதோ’’தி.

அத²ஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘ஸசாஹம் ஏவரூபஸ்ஸ பாபக³ரஹினோ த⁴ம்மக³ருகஸ்ஸ அய்யஸ்ஸ ஸந்திகம் ந க³மிஸ்ஸாமி, முத்³தா⁴ மே ஸத்ததா⁴ ப²லேய்ய, க³மிஸ்ஸாமி தஸ்ஸ ஸந்திக’’ந்தி. ததோ –

‘‘ஸஹஸ்ஸனேத்தோ தே³விந்தோ³, தே³வரஜ்ஜஸிரிந்த⁴ரோ;

தங்க²ணேன ஆக³ந்த்வான, சக்கு²பாலமுபாக³மி’’. –

உபக³ந்த்வா ச பன தே²ரஸ்ஸ அவிதூ³ரே பத³ஸத்³த³மகாஸி. அத² நம் தே²ரோ புச்சி² – ‘‘கோ ஏஸோ’’தி? ‘‘அஹம், ப⁴ந்தே, அத்³தி⁴கோ’’தி. ‘‘குஹிம் யாஸி உபாஸகா’’தி? ‘‘ஸாவத்தி²யம், ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘யாஹி, ஆவுஸோ’’தி. ‘‘அய்யோ பன, ப⁴ந்தே, குஹிம் க³மிஸ்ஸதீ’’தி? ‘‘அஹம்பி தத்தே²வ க³மிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘தேன ஹி ஏகதோவ க³ச்சா²ம, ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘அஹம், ஆவுஸோ, து³ப்³ப³லோ, மயா ஸத்³தி⁴ம் க³ச்ச²ந்தஸ்ஸ தவ பபஞ்சோ ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி. ‘‘மய்ஹம் அச்சாயிகம் நத்தி², அஹம்பி அய்யேன ஸத்³தி⁴ம் க³ச்ச²ந்தோ த³ஸஸு புஞ்ஞகிரியவத்தூ²ஸு ஏகம் லபி⁴ஸ்ஸாமி, ஏகதோவ க³ச்சா²ம, ப⁴ந்தே’’தி. தே²ரோ ‘‘ஏஸோ ஸப்புரிஸோ ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி சிந்தேத்வா – ‘‘தேன ஹி ஸத்³தி⁴ம் க³மிஸ்ஸாமி, யட்டி²கோடிம் க³ண்ஹ உபாஸகா’’தி ஆஹ. ஸக்கோ ததா² கத்வா பத²விம் ஸங்கி²பந்தோ ஸாயன்ஹஸமயே ஜேதவனம் ஸம்பாபேஸி. தே²ரோ ஸங்க²பணவாதி³ஸத்³த³ம் ஸுத்வா ‘‘கத்தே²ஸோ ஸத்³தோ³’’தி புச்சி². ‘‘ஸாவத்தி²யம், ப⁴ந்தே’’தி? ‘‘புப்³பே³ மயம் க³மனகாலே சிரேன க³மிம்ஹா’’தி. ‘‘அஹம் உஜுமக்³க³ம் ஜானாமி, ப⁴ந்தே’’தி. தஸ்மிம் க²ணே தே²ரோ ‘‘நாயம் மனுஸ்ஸோ, தே³வதா ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி ஸல்லக்கே²ஸி.

‘‘ஸஹஸ்ஸனேத்தோ தே³விந்தோ³, தே³வரஜ்ஜஸிரிந்த⁴ரோ;

ஸங்கி²பித்வான தம் மக்³க³ம், கி²ப்பம் ஸாவத்தி²மாக³மீ’’தி.

ஸோ தே²ரம் நேத்வா தே²ரஸ்ஸேவத்தா²ய கனிட்ட²குடும்பி³கேன காரிதம் பண்ணஸாலம் நேத்வா ப²லகே நிஸீதா³பேத்வா பியஸஹாயகவண்ணேன தஸ்ஸ ஸந்திகம் க³ந்த்வா, ‘‘ஸம்ம, சூளபாலா’’தி பக்கோஸி. ‘‘கிம், ஸம்மா’’தி? ‘‘தே²ரஸ்ஸாக³தபா⁴வம் ஜானாஸீ’’தி? ‘‘ந ஜானாமி, கிம் பன தே²ரோ ஆக³தோ’’தி? ‘‘ஆம, ஸம்ம, இதா³னி அஹம் விஹாரம் க³ந்த்வா தே²ரம் தயா காரிதபண்ணஸாலாய நிஸின்னகம் தி³ஸ்வா ஆக³தோம்ஹீ’’தி வத்வா பக்காமி. குடும்பி³கோபி விஹாரம் க³ந்த்வா தே²ரம் தி³ஸ்வா பாத³மூலே பரிவத்தந்தோ ரோதி³த்வா ‘‘இத³ம் தி³ஸ்வா அஹம், ப⁴ந்தே, தும்ஹாகம் பப்³ப³ஜிதும் நாதா³ஸி’’ந்திஆதீ³னி வத்வா த்³வே தா³ஸதா³ரகே பு⁴ஜிஸ்ஸே கத்வா தே²ரஸ்ஸ ஸந்திகே பப்³பா³ஜேத்வா ‘‘அந்தோகா³மதோ யாகு³ப⁴த்தாதீ³னி ஆஹரித்வா தே²ரம் உபட்ட²ஹதா²’’தி படியாதே³ஸி. ஸாமணேரா வத்தபடிவத்தம் கத்வா தே²ரம் உபட்ட²ஹிம்ஸு.

அதே²கதி³வஸம் தி³ஸாவாஸினோ பி⁴க்கூ² ‘‘ஸத்தா²ரம் பஸ்ஸிஸ்ஸாமா’’தி ஜேதவனம் ஆக³ந்த்வா ததா²க³தம் வந்தி³த்வா அஸீதிமஹாதே²ரே ச, வந்தி³த்வா விஹாரசாரிகம் சரந்தா சக்கு²பாலத்தே²ரஸ்ஸ வஸனட்டா²னம் பத்வா ‘‘இத³ம்பி பஸ்ஸிஸ்ஸாமா’’தி ஸாயம் தத³பி⁴முகா² அஹேஸும். தஸ்மிம் க²ணே மஹாமேகோ⁴ உட்ட²ஹி. தே ‘‘இதா³னி அதிஸாயன்ஹோ, மேகோ⁴ ச உட்டி²தோ, பாதோவ க³ந்த்வா பஸ்ஸிஸ்ஸாமா’’தி நிவத்திம்ஸு. தே³வோ பட²மயாமம் வஸ்ஸித்வா மஜ்ஜி²மயாமே விக³தோ. தே²ரோ ஆரத்³த⁴வீரியோ ஆசிண்ணசங்கமனோ, தஸ்மா பச்சி²மயாமே சங்கமனம் ஓதரி. ததா³ ச பன நவவுட்டா²ய பூ⁴மியா ப³ஹூ இந்த³கோ³பகா உட்ட²ஹிம்ஸு. தே தே²ரே சங்கமந்தே யேபு⁴ய்யேன விபஜ்ஜிம்ஸு. அந்தேவாஸிகா தே²ரஸ்ஸ சங்கமனட்டா²னம் காலஸ்ஸேவ ந ஸம்மஜ்ஜிம்ஸு. இதரே பி⁴க்கூ² ‘‘தே²ரஸ்ஸ வஸனட்டா²னம் பஸ்ஸிஸ்ஸாமா’’தி ஆக³ந்த்வா சங்கமனே மதபாணகே தி³ஸ்வா ‘‘கோ இமஸ்மிம் சங்கமதீ’’தி புச்சி²ம்ஸு. ‘‘அம்ஹாகம் உபஜ்ஜா²யோ, ப⁴ந்தே’’தி. தே உஜ்ஜா²யிம்ஸு ‘‘பஸ்ஸதா²வுஸோ, ஸமணஸ்ஸ கம்மம், ஸசக்கு²ககாலே நிபஜ்ஜித்வா நித்³தா³யந்தோ கிஞ்சி அகத்வா இதா³னி சக்கு²விகலகாலே ‘சங்கமாமீ’தி ஏத்தகே பாணகே மாரேஸி ‘அத்த²ம் கரிஸ்ஸாமீ’தி அனத்த²ம் கரோதீ’’தி.

அத² கோ² தே க³ந்த்வா ததா²க³தஸ்ஸ ஆரோசேஸும், ‘‘ப⁴ந்தே, சக்கு²பாலத்தே²ரோ ‘சங்கமாமீ’தி ப³ஹூ பாணகே மாரேஸீ’’தி. ‘‘கிம் பன ஸோ தும்ஹேஹி மாரேந்தோ தி³ட்டோ²’’தி? ‘‘ந தி³ட்டோ², ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘யதே²வ தும்ஹே தம் ந பஸ்ஸத², ததே²வ ஸோபி தே பாணே ந பஸ்ஸதி. கீ²ணாஸவானம் மரணசேதனா நாம நத்தி², பி⁴க்க²வே’’தி. ‘‘ப⁴ந்தே, அரஹத்தஸ்ஸ உபனிஸ்ஸயே ஸதி கஸ்மா அந்தோ⁴ ஜாதோ’’தி? ‘‘அத்தனோ கதகம்மவஸேன, பி⁴க்க²வே’’தி. ‘‘கிம் பன, ப⁴ந்தே, தேன கத’’ந்தி? தேன ஹி, பி⁴க்க²வே, ஸுணாத² –

அதீதே பா³ராணஸியம் காஸிரஞ்ஞே ரஜ்ஜம் காரேந்தே ஏகோ வேஜ்ஜோ கா³மனிக³மேஸு சரித்வா வேஜ்ஜகம்மம் கரோந்தோ ஏகம் சக்கு²து³ப்³ப³லம் இத்தி²ம் தி³ஸ்வா புச்சி² – ‘‘கிம் தே அபா²ஸுக’’ந்தி? ‘‘அக்கீ²ஹி ந பஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘பே⁴ஸஜ்ஜம் தே கரிஸ்ஸாமீ’’தி? ‘‘கரோஹி, ஸாமீ’’தி. ‘‘கிம் மே த³ஸ்ஸஸீ’’தி? ‘‘ஸசே மே அக்கீ²னி பாகதிகானி காதும் ஸக்கி²ஸ்ஸஸி, அஹம் தே ஸத்³தி⁴ம் புத்ததீ⁴தாஹி தா³ஸீ ப⁴விஸ்ஸாமீ’’தி. ஸோ ‘‘ஸாதூ⁴’’தி பே⁴ஸஜ்ஜம் ஸம்வித³ஹி, ஏகபே⁴ஸஜ்ஜேனேவ அக்கீ²னி பாகதிகானி அஹேஸும். ஸா சிந்தேஸி – ‘‘அஹமேதஸ்ஸ ஸபுத்ததீ⁴தா தா³ஸீ ப⁴விஸ்ஸாமீ’’தி படிஜானிம், ‘‘ந கோ² பன மம் ஸண்ஹேன ஸம்மாசாரேன ஸமுதா³சரிஸ்ஸதி, வஞ்சேஸ்ஸாமி ந’’ந்தி. ஸா வேஜ்ஜேனாக³ந்த்வா ‘‘கீதி³ஸம், ப⁴த்³தே³’’தி புட்டா² ‘‘புப்³பே³ மே அக்கீ²னி தோ²கம் ருஜ்ஜிம்ஸு, இதா³னி பன அதிரேகதரம் ருஜ்ஜந்தீ’’தி ஆஹ. வேஜ்ஜோ ‘‘அயம் மம் வஞ்சேத்வா கிஞ்சி அதா³துகாமா, ந மே ஏதாய தி³ன்னாய ப⁴தியா அத்தோ², இதா³னேவ நம் அந்த⁴ம் கரிஸ்ஸாமீ’’தி சிந்தேத்வா கே³ஹம் க³ந்த்வா ப⁴ரியாய ஏதமத்த²ம் ஆசிக்கி². ஸா துண்ஹீ அஹோஸி. ஸோ ஏகம் பே⁴ஸஜ்ஜம் யோஜேத்வா தஸ்ஸா ஸந்திகம் க³ந்த்வா ‘‘ப⁴த்³தே³, இமம் பே⁴ஸஜ்ஜம் அஞ்ஜேஹீ’’தி அஞ்ஜாபேஸி. அத²ஸ்ஸா த்³வே அக்கீ²னி தீ³பஸிகா² விய விஜ்ஜா²யிம்ஸு. ஸோ வேஜ்ஜோ சக்கு²பாலோ அஹோஸி.

பி⁴க்க²வே, ததா³ மம புத்தேன கதகம்மம் பச்ச²தோ பச்ச²தோ அனுப³ந்தி⁴. பாபகம்மஞ்ஹி நாமேதம் து⁴ரம் வஹதோ ப³லிப³த்³த³ஸ்ஸ பத³ம் சக்கம் விய அனுக³ச்ச²தீதி இத³ம் வத்து²ம் கதே²த்வா அனுஸந்தி⁴ம் க⁴டேத்வா பதிட்டா²பிதமத்திகம் ஸாஸனம் ராஜமுத்³தா³ய லஞ்ச²ந்தோ விய த⁴ம்மராஜா இமம் கா³த²மாஹ –

1. ‘‘மனோபுப்³ப³ங்க³மா த⁴ம்மா, மனோஸேட்டா² மனோமயா;

மனஸா சே பது³ட்டே²ன, பா⁴ஸதி வா கரோதி வா;

ததோ நம் து³க்க²மன்வேதி, சக்கம்வ வஹதோ பத³’’ந்தி.

தத்த² மனோதி காமாவசரகுஸலாதி³பே⁴த³ம் ஸப்³ப³ம்பி சதுபூ⁴மிகசித்தம். இமஸ்மிம் பன பதே³ ததா³ தஸ்ஸ வேஜ்ஜஸ்ஸ உப்பன்னசித்தவஸேன நியமியமானம் வவத்தா²பியமானம் பரிச்சி²ஜ்ஜியமானம் தோ³மனஸ்ஸஸஹக³தம் படிக⁴ஸம்பயுத்தசித்தமேவ லப்³ப⁴தி. புப்³ப³ங்க³மாதி தேன பட²மகா³மினா ஹுத்வா ஸமன்னாக³தா. த⁴ம்மாதி கு³ணதே³ஸனாபரியத்தினிஸ்ஸத்தனிஜ்ஜீவவஸேன சத்தாரோ த⁴ம்மா நாம. தேஸு –

‘‘ந ஹி த⁴ம்மோ அத⁴ம்மோ ச, உபோ⁴ ஸமவிபாகினோ;

அத⁴ம்மோ நிரயம் நேதி, த⁴ம்மோ பாபேதி ஸுக்³க³தி’’ந்தி. (தே²ரகா³. 304; ஜா. 1.15.386) –

அயம் கு³ணத⁴ம்மோ நாம. ‘‘த⁴ம்மம் வோ, பி⁴க்க²வே, தே³ஸேஸ்ஸாமி ஆதி³கல்யாண’’ந்தி (ம. நி. 3.420) அயம் தே³ஸனாத⁴ம்மோ நாம. ‘‘இத⁴ பன, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சே குலபுத்தா த⁴ம்மம் பரியாபுணந்தி ஸுத்தம் கே³ய்ய’’ந்தி (ம. நி. 1.239) அயம் பரியத்தித⁴ம்மோ நாம. ‘‘தஸ்மிம் கோ² பன ஸமயே த⁴ம்மா ஹோந்தி, க²ந்தா⁴ ஹோந்தீ’’தி (த⁴. ஸ. 121) அயம் நிஸ்ஸத்தத⁴ம்மோ நாம, நிஜ்ஜீவத⁴ம்மோதிபி ஏஸோ ஏவ. தேஸு இமஸ்மிம் டா²னே நிஸ்ஸத்தனிஜ்ஜீவத⁴ம்மோ அதி⁴ப்பேதோ. ஸோ அத்த²தோ தயோ அரூபினோ க²ந்தா⁴ வேத³னாக்க²ந்தோ⁴ ஸஞ்ஞாக்க²ந்தோ⁴ ஸங்கா²ரக்க²ந்தோ⁴தி. ஏதே ஹி மனோ புப்³ப³ங்க³மோ ஏதேஸந்தி மனோபுப்³ப³ங்க³மா நாம.

கத²ம் பனேதேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஏகவத்து²கோ ஏகாரம்மணோ அபுப்³ப³ம் அசரிமம் ஏகக்க²ணே உப்பஜ்ஜமானோ மனோ புப்³ப³ங்க³மோ நாம ஹோதீதி? உப்பாத³பச்சயட்டே²ன. யதா² ஹி ப³ஹூஸு ஏகதோ கா³மகா⁴தாதீ³னி கம்மானி கரோந்தேஸு ‘‘கோ ஏதேஸம் புப்³ப³ங்க³மோ’’தி வுத்தே யோ நேஸம் பச்சயோ ஹோதி, யம் நிஸ்ஸாய தே தம் கம்மம் கரோந்தி, ஸோ த³த்தோ வா மித்தோ வா தேஸம் புப்³ப³ங்க³மோதி வுச்சதி, ஏவம்ஸம்பத³மித³ம் வேதி³தப்³ப³ம். இதி உப்பாத³பச்சயட்டே²ன மனோ புப்³ப³ங்க³மோ ஏதேஸந்தி மனோபுப்³ப³ங்க³மா. ந ஹி தே மனே அனுப்பஜ்ஜந்தே உப்பஜ்ஜிதும் ஸக்கோந்தி, மனோ பன ஏகச்சேஸு சேதஸிகேஸு அனுபஜ்ஜந்தேஸுபி உப்பஜ்ஜதியேவ. அதி⁴பதிவஸேன பன மனோ ஸேட்டோ² ஏதேஸந்தி மனோஸேட்டோ². யதா² ஹி சோராதீ³னம் சோரஜேட்ட²காத³யோ அதி⁴பதினோ ஸேட்டா². ததா² தேஸம்பி மனோ அதி⁴பதி மனோவ ஸேட்டா². யதா² பன தா³ருஆதீ³ஹி நிப்ப²ன்னானி தானி தானி ப⁴ண்டா³னி தா³ருமயாதீ³னி நாம ஹோந்தி, ததா² தேபி மனதோ நிப்ப²ன்னத்தா மனோமயா நாம.

பது³ட்டே²னாதி ஆக³ந்துகேஹி அபி⁴ஜ்ஜா²தீ³ஹி தோ³ஸேஹி பது³ட்டே²ன. பகதிமனோ ஹி ப⁴வங்க³சித்தம், தம் அபது³ட்ட²ம். யதா² ஹி பஸன்னம் உத³கம் ஆக³ந்துகேஹி நீலாதீ³ஹி உபக்கிலிட்ட²ம் நீலோத³காதி³பே⁴த³ம் ஹோதி, ந ச நவம் உத³கம், நாபி புரிமம் பஸன்னஉத³கமேவ, ததா² தம்பி ஆக³ந்துகேஹி அபி⁴ஜ்ஜா²தீ³ஹி தோ³ஸேஹி பது³ட்ட²ம் ஹோதி, ந ச நவம் சித்தம், நாபி புரிமம் ப⁴வங்க³சித்தமேவ, தேனாஹ ப⁴க³வா – ‘‘பப⁴ஸ்ஸரமித³ம், பி⁴க்க²வே, சித்தம், தஞ்ச கோ² ஆக³ந்துகேஹி உபக்கிலேஸேஹி உபக்கிலிட்ட²’’ந்தி (அ. நி. 1.49). ஏவம் மனஸா சே பது³ட்டே²ன, பா⁴ஸதி வா கரோதி வா ஸோ பா⁴ஸமானோ சதுப்³பி³த⁴ம் வசீது³ச்சரிதமேவ பா⁴ஸதி, கரோந்தோ திவித⁴ம் காயது³ச்சரிதமேவ கரோதி, அபா⁴ஸந்தோ அகரோந்தோ தாய அபி⁴ஜ்ஜா²தீ³ஹி பது³ட்ட²மானஸதாய திவித⁴ம் மனோது³ச்சரிதம் பூரேதி. ஏவமஸ்ஸ த³ஸ அகுஸலகம்மபதா² பாரிபூரிம் க³ச்ச²ந்தி.

ததோ நம் து³க்க²மன்வேதீதி ததோ திவித⁴து³ச்சரிததோ தம் புக்³க³லம் து³க்க²ம் அன்வேதி, து³ச்சரிதானுபா⁴வேன சதூஸு அபாயேஸு, மனுஸ்ஸேஸு வா தமத்தபா⁴வம் க³ச்ச²ந்தம் காயவத்து²கம்பி இதரம்பீதி இமினா பரியாயேன காயிகசேதஸிகம் விபாகது³க்க²ம் அனுக³ச்ச²தி. யதா² கிம்? சக்கம்வ வஹதோ பத³ந்தி து⁴ரே யுத்தஸ்ஸ து⁴ரம் வஹதோ ப³லிப³த்³த³ஸ்ஸ பத³ம் சக்கம் விய. யதா² ஹி ஸோ ஏகம்பி தி³வஸம் த்³வேபி பஞ்சபி த³ஸபி அட்³ட⁴மாஸம்பி மாஸம்பி வஹந்தோ சக்கம் நிவத்தேதும் ஜஹிதும் ந ஸக்கோதி, அத² க்²வஸ்ஸ புரதோ அபி⁴க்கமந்தஸ்ஸ யுக³ம் கீ³வம் பா³த⁴தி, பச்ச²தோ படிக்கமந்தஸ்ஸ சக்கம் ஊருமம்ஸம் படிஹனதி. இமேஹி த்³வீஹி ஆகாரேஹி பா³த⁴ந்தம் சக்கம் தஸ்ஸ பதா³னுபதி³கம் ஹோதி; ததே²வ மனஸா பது³ட்டே²ன தீணி து³ச்சரிதானி பூரேத்வா டி²தம் புக்³க³லம் நிரயாதீ³ஸு தத்த² தத்த² க³தக³தட்டா²னே து³ச்சரிதமூலகம் காயிகம்பி சேதஸிகம்பி து³க்க²மனுப³ந்த⁴தீதி.

கா³தா²பரியோஸானே திம்ஸஸஹஸ்ஸா பி⁴க்கூ² ஸஹ படிஸம்பி⁴தா³ஹி அரஹத்தம் பாபுணிம்ஸு. ஸம்பத்தபரிபா⁴யபி தே³ஸனா ஸாத்தி²கா ஸப²லா அஹோஸீதி.

சக்கு²பாலத்தே²ரவத்து² பட²மம்

2. மட்ட²குண்ட³லீவத்து²

2. மனோபுப்³ப³ங்க³மா த⁴ம்மாதி து³தியகா³தா²பி ஸாவத்தி²யம்யேவ மட்ட²குண்ட³லிம் ஆரப்³ப⁴ பா⁴ஸிதா.

ஸாவத்தி²யம் கிர அதி³ன்னபுப்³ப³கோ நாம ப்³ராஹ்மணோ அஹோஸி. தேன கஸ்ஸசி கிஞ்சி ந தி³ன்னபுப்³ப³ம், தேன தம் ‘‘அதி³ன்னபுப்³ப³கோ’’த்வேவ ஸஞ்ஜானிம்ஸு. தஸ்ஸ ஏகபுத்தகோ அஹோஸி பியோ மனாபோ. அத²ஸ்ஸ பிலந்த⁴னம் காரேதுகாமோ ‘‘ஸசே ஸுவண்ணகாரே காரேஸ்ஸாமி, ப⁴த்தவேதனம் தா³தப்³ப³ம் ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி ஸயமேவ ஸுவண்ணம் கோட்டேத்வா மட்டா²னி குண்ட³லானி கத்வா அதா³ஸி. தேனஸ்ஸ புத்தோ மட்ட²குண்ட³லீத்வேவ பஞ்ஞாயித்த². தஸ்ஸ ஸோளஸவஸ்ஸிககாலே பண்டு³ரோகோ³ உத³பாதி³. தஸ்ஸ மாதா புத்தம் ஓலோகேத்வா, ‘‘ப்³ராஹ்மண, புத்தஸ்ஸ தே ரோகோ³ உப்பன்னோ, திகிச்சா²பேஹி ந’’ந்தி ஆஹ. ‘‘போ⁴தி ஸசே வேஜ்ஜம் ஆனேஸ்ஸாமி, ப⁴த்தவேதனம் தா³தப்³ப³ம் ப⁴விஸ்ஸதி; கிம் த்வம் மம த⁴னச்சே²த³ம் ந ஓலோகேஸ்ஸஸீ’’தி? ‘‘அத² நம் கிம் கரிஸ்ஸஸி, ப்³ராஹ்மணா’’தி? ‘‘யதா² மே த⁴னச்சே²தோ³ ந ஹோதி, ததா² கரிஸ்ஸாமீ’’தி. ஸோ வேஜ்ஜானம் ஸந்திகம் க³ந்த்வா ‘‘அஸுகரோக³ஸ்ஸ நாம தும்ஹே கிம் பே⁴ஸஜ்ஜம் கரோதா²’’தி புச்சி². அத²ஸ்ஸ தே யம் வா தம் வா ருக்க²தசாதி³ம் ஆசிக்க²ந்தி. ஸோ தமாஹரித்வா புத்தஸ்ஸ பே⁴ஸஜ்ஜம் கரோதி. தம் கரோந்தஸ்ஸேவஸ்ஸ ரோகோ³ ப³லவா அஹோஸி, அதேகிச்ச²பா⁴வம் உபாக³மி. ப்³ராஹ்மணோ தஸ்ஸ து³ப்³ப³லபா⁴வம் ஞத்வா ஏகம் வேஜ்ஜம் பக்கோஸி. ஸோ தம் ஓலோகேத்வாவ ‘‘அம்ஹாகம் ஏகம் கிச்சம் அத்தி², அஞ்ஞம் வேஜ்ஜம் பக்கோஸித்வா திகிச்சா²பேஹீ’’தி தம் பஹாய நிக்க²மி. ப்³ராஹ்மணோ தஸ்ஸ மரணஸமயம் ஞத்வா ‘‘இமஸ்ஸ த³ஸ்ஸனத்தா²ய ஆக³தா அந்தோகே³ஹே ஸாபதேய்யம் பஸ்ஸிஸ்ஸந்தி, ப³ஹி நம் கரிஸ்ஸாமீ’’தி புத்தம் நீஹரித்வா ப³ஹிஆளிந்தே³ நிபஜ்ஜாபேஸி.

தம் தி³வஸம் ப⁴க³வா ப³லவபச்சூஸஸமயே மஹாகருணாஸமாபத்திதோ வுட்டா²ய புப்³ப³பு³த்³தே⁴ஸு கதாதி⁴காரானம் உஸ்ஸன்னகுஸலமூலானம் வேனேய்யப³ந்த⁴வானம் த³ஸ்ஸனத்த²ம் பு³த்³த⁴சக்கு²னா லோகம் வோலோகேந்தோ த³ஸஸஹஸ்ஸசக்கவாளேஸு ஞாணஜாலம் பத்த²ரி. மட்ட²குண்ட³லீ ப³ஹிஆளிந்தே³ நிபன்னாகாரேனேவ தஸ்ஸ அந்தோ பஞ்ஞாயி. ஸத்தா² தம் தி³ஸ்வா தஸ்ஸ அந்தோகே³ஹா நீஹரித்வா தத்த² நிபஜ்ஜாபிதபா⁴வம் ஞத்வா ‘‘அத்தி² நு கோ² மய்ஹம் ஏத்த² க³தபச்சயேன அத்தோ²’’தி உபதா⁴ரேந்தோ இத³ம் அத்³த³ஸ – அயம் மாணவோ மயி சித்தம் பஸாதே³த்வா காலம் கத்வா தாவதிம்ஸதே³வலோகே திம்ஸயோஜனிகே கனகவிமானே நிப்³ப³த்திஸ்ஸதி, அச்ச²ராஸஹஸ்ஸபரிவாரோ ப⁴விஸ்ஸதி, ப்³ராஹ்மணோபி தம் ஜா²பேத்வா ரோத³ந்தோ ஆளாஹனே விசரிஸ்ஸதி. தே³வபுத்தோ திகா³வுதப்பமாணம் ஸட்டி²ஸகடபா⁴ராலங்காரபடிமண்டி³தம் அச்ச²ராஸஹஸ்ஸபரிவாரம் அத்தபா⁴வம் ஓலோகேத்வா ‘‘கேன நு கோ² கம்மேன மயா அயம் ஸிரிஸம்பத்தி லத்³தா⁴’’தி ஓலோகேத்வா மயி சித்தப்பஸாதே³ன லத்³த⁴பா⁴வம் ஞத்வா ‘‘அயம் ப்³ராஹ்மணோ த⁴னச்சே²த³ப⁴யேன மம பே⁴ஸஜ்ஜமகத்வா இதா³னி ஆளாஹனம் க³ந்த்வா ரோத³தி, விப்பகாரப்பத்தம் நம் கரிஸ்ஸாமீ’’தி பிதரி ரோத³ந்தே மட்ட²குண்ட³லிவண்ணேன ஆக³ந்த்வா ஆளாஹனஸ்ஸாவிதூ³ரே நிபஜ்ஜித்வா ரோதி³ஸ்ஸதி. அத² நம் ப்³ராஹ்மணோ ‘‘கோஸி த்வ’’ந்தி புச்சி²ஸ்ஸதி. ‘‘அஹம் தே புத்தோ மட்ட²குண்ட³லீ’’தி ஆசிக்கி²ஸ்ஸதி. ‘‘குஹிம் நிப்³ப³த்தோஸீ’’தி? ‘‘தாவஸிம்ஸப⁴வனே’’தி. ‘‘கிம் கம்மம் கத்வா’’தி வுத்தே மயி சித்தப்பஸாதே³ன நிப்³ப³த்தபா⁴வம் ஆசிக்கி²ஸ்ஸதி. ப்³ராஹ்மணோ ‘‘தும்ஹேஸு சித்தம் பஸாதே³த்வா ஸக்³கே³ நிப்³ப³த்தோ நாம அத்தீ²’’தி மம் புச்சி²ஸ்ஸதி. அத²ஸ்ஸாஹம் ‘‘ஏத்தகானி ஸதானி வா ஸஹஸ்ஸானி வா ஸதஸஹஸ்ஸானி வாதி ந ஸக்கா க³ணனா பரிச்சி²ந்தி³து’’ந்தி வத்வா த⁴ம்மபதே³ கா³த²ம் பா⁴ஸிஸ்ஸாமி. கா³தா²பரியோஸானே சதுராஸீதியா பாணஸஹஸ்ஸானம் த⁴ம்மாபி⁴ஸமயோ ப⁴விஸ்ஸதி, மட்ட² குண்ட³லீ ஸோதாபன்னோ ப⁴விஸ்ஸதி. ததா² அதி³ன்னபுப்³ப³கோ ப்³ராஹ்மணோ. இதி இமம் குலபுத்தம் நிஸ்ஸாய மஹாத⁴ம்மாபி⁴ஸமயோ ப⁴விஸ்ஸதீதி தி³ஸ்வா புனதி³வஸே கதஸரீரபடிஜக்³க³னோ மஹாபி⁴க்கு²ஸங்க⁴பரிவுதோ ஸாவத்தி²ம் பிண்டா³ய பவிஸித்வா அனுபுப்³பே³ன ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ கே³ஹத்³வாரம் க³தோ.

தஸ்மிம் க²ணே மட்ட²குண்ட³லீ அந்தோகே³ஹாபி⁴முகோ² நிபன்னோ ஹோதி. அத²ஸ்ஸ ஸத்தா² அத்தனோ அபஸ்ஸனபா⁴வம் ஞத்வா ஏகம் ரஸ்மிம் விஸ்ஸஜ்ஜேஸி. மாணவோ ‘‘கிம் ஓபா⁴ஸோ நாமேஸோ’’தி பரிவத்தேத்வா நிபன்னோவ ஸத்தா²ரம் தி³ஸ்வா, ‘‘அந்த⁴பா³லபிதரம் நிஸ்ஸாய ஏவரூபம் பு³த்³த⁴ம் உபஸங்கமித்வா காயவேய்யாவடிகம் வா காதும் தா³னம் வா தா³தும் த⁴ம்மம் வா ஸோதும் நாலத்த²ம், இதா³னி மே ஹத்தா²பி அனதி⁴பதேய்யா, அஞ்ஞம் கத்தப்³ப³ம் நத்தீ²’’தி மனமேவ பஸாதே³ஸி. ஸத்தா² ‘‘அலம் ஏத்தகேன சித்தப்பஸாதே³ன இமஸ்ஸா’’தி பக்காமி. ஸோ ததா²க³தே சக்கு²பத²ம் விஜஹந்தேயேவ பஸன்னமனோ காலம் கத்வா ஸுத்தப்பபு³த்³தோ⁴ விய தே³வலோகே திம்ஸயோஜனிகே கனகவிமானே நிப்³ப³த்தி.

ப்³ராஹ்மணோபிஸ்ஸ ஸரீரம் ஜா²பேத்வா ஆளாஹனே ரோத³னபராயணோ அஹோஸி, தே³வஸிகம் ஆளாஹனம் க³ந்த்வா ரோத³தி – ‘‘கஹம் ஏகபுத்தக, கஹம் ஏகபுத்தகா’’தி. தே³வபுத்தோபி அத்தனோ ஸம்பத்திம் ஓலோகேத்வா, ‘‘கேன மே கம்மேன லத்³தா⁴’’தி உபதா⁴ரேந்தோ ‘‘ஸத்த²ரி மனோபஸாதே³னா’’தி ஞத்வா ‘‘அயம் ப்³ராஹ்மணோ மம அபா²ஸுககாலே பே⁴ஸஜ்ஜமகாரேத்வா இதா³னி ஆளாஹனம் க³ந்த்வா ரோத³தி, விப்பகாரப்பத்தமேவ நம் காதும் வட்டதீ’’தி மட்ட²குண்ட³லிவண்ணேன ஆக³ந்த்வா ஆளாஹனஸ்ஸாவிதூ³ரே பா³ஹா பக்³க³ய்ஹ ரோத³ந்தோ அட்டா²ஸி. ப்³ராஹ்மணோ தம் தி³ஸ்வா ‘‘அஹம் தாவ புத்தஸோகேன ரோதா³மி, ஏஸ கிமத்த²ம் ரோத³தி, புச்சி²ஸ்ஸாமி ந’’ந்தி புச்ச²ந்தோ இமம் கா³த²மாஹ –

‘‘அலங்கதோ மட்ட²குண்ட³லீ,

மாலதா⁴ரீ ஹரிசந்த³னுஸ்ஸதோ³;

பா³ஹா பக்³க³ய்ஹ கந்த³ஸி,

வனமஜ்ஜே² கிம் து³க்கி²தோ துவ’’ந்தி. (வி. வ. 1207; பே. வ. 186);

ஸோ மாணவோ ஆஹ –

‘‘ஸோவண்ணமயோ பப⁴ஸ்ஸரோ,

உப்பன்னோ ரத²பஞ்ஜரோ மம;

தஸ்ஸ சக்கயுக³ம் ந விந்தா³மி,

தேன து³க்கே²ன ஜஹாமி ஜீவித’’ந்தி. (வ. 1208; பே. வ. 187);

அத² நம் ப்³ராஹ்மணோ ஆஹ –

‘‘ஸோவண்ணமயம் மணிமயம்,

லோஹிதகமயம் அத² ரூபியமயம்;

ஆசிக்க² மே ப⁴த்³த³ மாணவ,

சக்கயுக³ம் படிபாத³யாமி தே’’தி. (வி. வ. 1209; பே. வ. 188);

தம் ஸுத்வா மாணவோ ‘‘அயம் ப்³ராஹ்மணோ புத்தஸ்ஸ பே⁴ஸஜ்ஜமகத்வா புத்தபதிரூபகம் மம் தி³ஸ்வா ரோத³ந்தோ ‘ஸுவண்ணாதி³மயம் ரத²சக்கம் கரோமீ’தி வத³தி, ஹோது நிக்³க³ண்ஹிஸ்ஸாமி ந’’ந்தி சிந்தேத்வா ‘‘கீவ மஹந்தம் மே சக்கயுக³ம் கரிஸ்ஸஸீ’’தி வத்வா ‘‘யாவ மஹந்தம் ஆகங்க²ஸி, தாவ மஹந்தம் கரிஸ்ஸாமீ’’தி வுத்தே ‘‘சந்தி³மஸூரியேஹி மே அத்தோ², தே மே தே³ஹீ’’தி யாசந்தோ ஆஹ –

‘‘ஸோ மாணவோ தஸ்ஸ பாவதி³,

சந்த³ஸூரியா உப⁴யேத்த² தி³ஸ்ஸரே;

ஸோவண்ணமயோ ரதோ² மம,

தேன சக்கயுகே³ன ஸோப⁴தீ’’தி. (வி. வ. 1210; பே. வ. 189);

அத² நம் ப்³ராஹ்மணோ ஆஹ –

‘‘பா³லோ கோ² த்வம் அஸி மாணவ,

யோ த்வம் பத்த²யஸே அபத்தி²யம்;

மஞ்ஞாமி துவம் மரிஸ்ஸஸி,

ந ஹி த்வம் லச்ச²ஸி சந்த³ஸூரியே’’தி. (வி. வ. 1211; பே. வ. 190);

அத² நம் மாணவோ ஆஹ –

‘‘கிம் பன பஞ்ஞாயமானஸ்ஸத்தா²ய ரோத³ந்தோ பா³லோ ஹோதி, உதா³ஹு அபஞ்ஞாயமானஸ்ஸத்தா²யா’’தி வத்வா –

‘‘க³மனாக³மனம்பி தி³ஸ்ஸதி,

வண்ணதா⁴து உப⁴யத்த² வீதி²யா;

பேதோ காலகதோ ந தி³ஸ்ஸதி,

கோ நித⁴ கந்த³தம் பா³ல்யதரோ’’தி. (வி. வ. 1212; பே. வ. 191);

தம் ஸுத்வா ப்³ராஹ்மணோ ‘‘யுத்தம் ஏஸ வத³தீ’’தி ஸல்லக்கே²த்வா –

‘‘ஸச்சம் கோ² வதே³ஸி மாணவ,

அஹமேவ கந்த³தம் பா³ல்யதரோ;

சந்த³ம் விய தா³ரகோ ருத³ம்,

பேதம் காலகதாபி⁴பத்த²யி’’ந்தி. (வி. வ. 1213; பே. வ. 192) –

வத்வா தஸ்ஸ கதா²ய நிஸ்ஸோகோ ஹுத்வா மாணவஸ்ஸ து²திம் கரோந்தோ இமா கா³தா² அபா⁴ஸி –

‘‘ஆதி³த்தம் வத மம் ஸந்தம், க⁴தஸித்தம்வ பாவகம்;

வாரினா விய ஓஸிஞ்சம், ஸப்³ப³ம் நிப்³பா³பயே த³ரம்.

‘‘அப்³ப³ஹீ வத மே ஸல்லம், ஸோகம் ஹத³யனிஸ்ஸிதம்;

யோ மே ஸோகபரேதஸ்ஸ, புத்தஸோகம் அபானுதி³.

‘‘ஸ்வாஹம் அப்³பூ³ள்ஹஸல்லோஸ்மி, ஸீதிபூ⁴தோஸ்மி நிப்³பு³தோ;

ந ஸோசாமி ந ரோதா³மி, தவ ஸுத்வான மாணவா’’தி. (வி. வ. 1214-1216; பே. வ. 193-195);

அத² நம் ‘‘கோ நாம த்வ’’ந்தி புச்ச²ந்தோ –

‘‘தே³வதானுஸி க³ந்த⁴ப்³போ³, அது³ ஸக்கோ புரிந்த³தோ³;

கோ வா த்வம் கஸ்ஸ வா புத்தோ, கத²ம் ஜானேமு தம் மய’’ந்தி. (வி. வ. 1217; பே. வ. 196) –

ஆஹ. அத²ஸ்ஸ மாணவோ –

‘‘யஞ்ச கந்த³ஸி யஞ்ச ரோத³ஸி,