வேத³னாகம்மட்டா²னவண்ணனா

359. அத²ஸ்ஸ ப⁴க³வா ஸோமனஸ்ஸம்பாஹந்தி திஸ்ஸோ வேத³னா ஆரபி⁴. கிம் பன ப⁴க³வதா புச்சி²தம் கதி²தம், அபுச்சி²தம், ஸானுஸந்தி⁴கம், அனனுஸந்தி⁴கந்தி? புச்சி²தமேவ கதி²தம், நோ அபுச்சி²தம், ஸானுஸந்தி⁴கமேவ, நோ அனனுஸந்தி⁴கம். தே³வதானஞ்ஹி ரூபதோ அரூபம் பாகடதரம், அரூபேபி வேத³னா பாகடதரா. கஸ்மா? தே³வதானஞ்ஹி கரஜகாயம் ஸுகு²மம், கம்மஜம் ப³லவம், கரஜகாயஸ்ஸ ஸுகு²மத்தா, கம்மஜஸ்ஸ ப³லவத்தா ஏகாஹாரம்பி அதிக்கமித்வா ந திட்ட²ந்தி, உண்ஹபாஸாணே ட²பிதஸப்பிபிண்டி³ விய விலீயந்தீதி ஸப்³ப³ம் ப்³ரஹ்மஜாலே வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். தஸ்மா ப⁴க³வா ஸக்கஸ்ஸ திஸ்ஸோ வேத³னா ஆரபி⁴. து³வித⁴ஞ்ஹி கம்மட்டா²னம் – ரூபகம்மட்டா²னம், அரூபகம்மட்டா²னஞ்ச. ரூபபரிக்³க³ஹோ, அரூபபரிக்³க³ஹோதிபி ஏததே³வ வுச்சதி. தத்த² ப⁴க³வா யஸ்ஸ ரூபம் பாகடம், தஸ்ஸ ஸங்கே²பமனஸிகாரவஸேன வா வித்தா²ரமனஸிகாரவஸேன வா சதுதா⁴துவவத்தா²னம் வித்தா²ரேந்தோ ரூபகம்மட்டா²னம் கதே²தி. யஸ்ஸ அரூபம் பாகடம், தஸ்ஸ அரூபகம்மட்டா²னம் கதே²தி. கதே²ந்தோ ச தஸ்ஸ வத்து²பூ⁴தம் ரூபகம்மட்டா²னம் த³ஸ்ஸேத்வாவ கதே²தி, தே³வானம் பன அரூபகம்மட்டா²னம் பாகடந்தி அரூபகம்மட்டா²னவஸேன வேத³னா ஆரபி⁴.

திவிதோ⁴ ஹி அரூபகம்மட்டா²னே அபி⁴னிவேஸோ – ப²ஸ்ஸவஸேன, வேத³னாவஸேன, சித்தவஸேனாதி. கத²ம்? ஏகச்சஸ்ஸ ஹி ஸங்கி²த்தேன வா வித்தா²ரேன வா பரிக்³க³ஹிதே ரூபகம்மட்டா²னே தஸ்மிம் ஆரம்மணே சித்தசேதஸிகானம் பட²மாபி⁴னிபாதோ தம் ஆரம்மணம் பு²ஸந்தோ உப்பஜ்ஜமானோ ப²ஸ்ஸோ பாகடோ ஹோதி. ஏகச்சஸ்ஸ தம் ஆரம்மணம் அனுப⁴வந்தீ உப்பஜ்ஜமானா வேத³னா பாகடா ஹோதி. ஏகச்சஸ்ஸ தம் ஆரம்மணம் பரிக்³க³ஹேத்வா தம் விஜானந்தம் உப்பஜ்ஜமானம் விஞ்ஞாணம் பாகடம் ஹோதி.

தத்த² யஸ்ஸ ப²ஸ்ஸோ பாகடோ ஹோதி, ஸோபி ந கேவலம் ப²ஸ்ஸோவ உப்பஜ்ஜதி, தேன ஸத்³தி⁴ம் ததே³வ ஆரம்மணம் அனுப⁴வமானா வேத³னாபி உப்பஜ்ஜதி, ஸஞ்ஜானமானா ஸஞ்ஞாபி, சேதயமானா சேதனாபி, விஜானமானம் விஞ்ஞாணம்பி உப்பஜ்ஜதீதி ப²ஸ்ஸபஞ்சமகேயேவ பரிக்³க³ண்ஹாதி. யஸ்ஸ வேத³னா பாகடா ஹோதி, ஸோபி ந கேவலம் வேத³னாவ உப்பஜ்ஜதி, தாய ஸத்³தி⁴ம் ததே³வ ஆரம்மணம் பு²ஸமானோ ப²ஸ்ஸோபி உப்பஜ்ஜதி, ஸஞ்ஜானமானா ஸஞ்ஞாபி, சேதயமானா சேதனாபி, விஜானமானம் விஞ்ஞாணம்பி உப்பஜ்ஜதீதி ப²ஸ்ஸபஞ்சமகேயேவ பரிக்³க³ண்ஹாதி. யஸ்ஸ விஞ்ஞாணம் பாகடம் ஹோதி, ஸோபி ந கேவலம் விஞ்ஞாணமேவ உப்பஜ்ஜதி, தேன ஸத்³தி⁴ம் ததே³வாரம்மணம் பு²ஸமானோ ப²ஸ்ஸோபி உப்பஜ்ஜதி, அனுப⁴வமானா வேத³னாபி, ஸஞ்ஜானமானா ஸஞ்ஞாபி, சேதயமானா சேதனாபி உப்பஜ்ஜதீதி ப²ஸ்ஸபஞ்சமகேயேவ பரிக்³க³ண்ஹாதி.

ஸோ ‘‘இமே ப²ஸ்ஸபஞ்சமகா த⁴ம்மா கிம் நிஸ்ஸிதா’’தி உபதா⁴ரேந்தோ ‘‘வத்து²னிஸ்ஸிதா’’தி பஜானாதி. வத்து² நாம கரஜகாயோ, யம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் – ‘‘இத³ஞ்ச பன மே விஞ்ஞாணம் ஏத்த² ஸிதம் ஏத்த² படிப³த்³த⁴’’ந்தி. ஸோ அத்த²தோ பூ⁴தானி சேவ உபாதா³ரூபானி ச. ஏவமேத்த² வத்து² ரூபம், ப²ஸ்ஸபஞ்சமகா நாமந்தி நாமரூபமத்தமேவ பஸ்ஸதி. ரூபஞ்சேத்த² ரூபக்க²ந்தோ⁴, நாமம் சத்தாரோ அரூபினோ க²ந்தா⁴தி பஞ்சக்க²ந்த⁴மத்தம் ஹோதி. நாமரூபவினிமுத்தா ஹி பஞ்சக்க²ந்தா⁴, பஞ்சக்க²ந்த⁴வினிமுத்தம் வா நாமரூபம் நத்தி². ஸோ ‘‘இமே பஞ்சக்க²ந்தா⁴ கிம் ஹேதுகா’’தி உபபரிக்க²ந்தோ ‘‘அவிஜ்ஜாதி³ஹேதுகா’’தி பஸ்ஸதி. ததோ ‘‘பச்சயோ சேவ பச்சயுப்பன்னஞ்ச இத³ம், அஞ்ஞோ ஸத்தோ வா புக்³க³லோ வா நத்தி², ஸுத்³த⁴ஸங்கா²ரபுஞ்ஜமத்தமேவா’’தி ஸப்பச்சயனாமரூபவஸேன திலக்க²ணம் ஆரோபேத்வா விபஸ்ஸனாபடிபாடியா ‘‘அனிச்சம் து³க்க²ம் அனத்தா’’தி ஸம்மஸந்தோ விசரதி, ஸோ அஜ்ஜ அஜ்ஜாதி படிவேத⁴ம் ஆகங்க²மானோ ததா²ரூபே தி³வஸே உதுஸப்பாயம், புக்³க³லஸப்பாயம், போ⁴ஜனஸப்பாயம், த⁴ம்மஸவனஸப்பாயம் வா லபி⁴த்வா ஏகபல்லங்கேன நிஸின்னோவ விபஸ்ஸனம் மத்த²கம் பாபேத்வா அரஹத்தே பதிட்டா²தி. ஏவமிமேஸம்பி திண்ணம் ஜனானம் யாவ அரஹத்தா கம்மட்டா²னம் கதி²தம் ஹோதி.

இத⁴ பன ப⁴க³வா அரூபகம்மட்டா²னம் கதே²ந்தோ வேத³னாஸீஸேன கதே²ஸி. ப²ஸ்ஸவஸேன ஹி விஞ்ஞாணவஸேன வா கதி²யமானம் ஏதஸ்ஸ ந பாகடம் ஹோதி, அந்த⁴காரம் விய கா²யதி. வேத³னாவஸேன பன பாகடம் ஹோதி. கஸ்மா? வேத³னானம் உப்பத்தியா பாகடதாய. ஸுக²து³க்க²வேத³னானஞ்ஹி உப்பத்தி பாகடா. யதா³ ஸுக²ம் உப்பஜ்ஜதி, ததா³ ஸகலம் ஸரீரம் கோ²பே⁴ந்தம் மத்³த³ந்தம் ப²ரமானம் அபி⁴ஸந்த³யமானம் ஸததோ⁴தஸப்பிம் கா²தா³பயந்தம் விய, ஸதபாகதேலம் மக்க²யமானம் விய, க⁴டஸஹஸ்ஸேன பரிளாஹம் நிப்³பா³பயமானம் விய, ‘‘அஹோ ஸுக²ம், அஹோ ஸுக²’’ந்தி வாசம் நிச்சா²ரயமானமேவ உப்பஜ்ஜதி. யதா³ து³க்க²ம் உப்பஜ்ஜதி, ததா³ ஸகலஸரீரம் கோ²பே⁴ந்தம் மத்³த³ந்தம் ப²ரமானம் அபி⁴ஸந்த³யமானம் தத்தபா²லம் பவேஸேந்தம் விய, விலீனதம்ப³லோஹேன ஆஸிஞ்சந்தம் விய, ஸுக்க²திணவனப்பதிம்ஹி அரஞ்ஞே தா³ருஉக்காகலாபம் கி²பமானம் விய ‘‘அஹோ து³க்க²ம், அஹோ து³க்க²’’ந்தி விப்பலாபயமானமேவ உப்பஜ்ஜதி. இதி ஸுக²து³க்க²வேத³னானம் உப்பத்தி பாகடா ஹோதி.

அது³க்க²மஸுகா² பன து³த்³தீ³பனா அந்த⁴காரேன விய அபி⁴பூ⁴தா. ஸா ஸுக²து³க்கா²னம் அபக³மே ஸாதாஸாதபடிக்கே²பவஸேன மஜ்ஜ²த்தாகாரபூ⁴தா அது³க்க²மஸுகா² வேத³னாதி நயதோ க³ண்ஹந்தஸ்ஸ பாகடா ஹோதி. யதா² கிம்? யதா² அந்தரா பிட்டி²பாஸாணம் ஆருஹித்வா பலாதஸ்ஸ மிக³ஸ்ஸ அனுபத³ம் க³ச்ச²ந்தோ மிக³லுத்³த³கோ பிட்டி²பாஸாணஸ்ஸ ஓரபா⁴கே³பி பரபா⁴கே³பி பத³ம் தி³ஸ்வா மஜ்ஜே² அபஸ்ஸந்தோபி ‘‘இதோ ஆருள்ஹோ, இதோ ஓருள்ஹோ, மஜ்ஜே² பிட்டி²பாஸாணே இமினா பதே³ஸேன க³தோ ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி நயதோ ஜானாதி. ஏவம் ஆருள்ஹட்டா²னே பத³ம் விய ஹி ஸுக²வேத³னாய உப்பத்தி பாகடா ஹோதி, ஓருள்ஹட்டா²னே பத³ம் விய து³க்க²வேத³னாய உப்பத்தி பாகடா ஹோதி, இதோ ஆருய்ஹ, இதோ ஓருய்ஹ, மஜ்ஜே² ஏவம் க³தோதி நயதோ க³ஹணம் விய ஸுக²து³க்கா²னம் அபக³மே ஸாதாஸாதபடிக்கே²பவஸேன மஜ்ஜ²த்தாகாரபூ⁴தா அது³க்க²மஸுகா² வேத³னாதி நயதோ க³ண்ஹந்தஸ்ஸ பாகடா ஹோதி. ஏவம் ப⁴க³வா பட²மம் ரூபகம்மட்டா²னம் கதே²த்வா பச்சா² அரூபகம்மட்டா²னம் வேத³னாவஸேன நிவத்தேத்வா த³ஸ்ஸேஸி.

ந கேவலஞ்ச இதே⁴வ ஏவம் த³ஸ்ஸேஸி, மஹாஸதிபட்டா²னே, மஜ்ஜி²மனிகாயம்ஹி ஸதிபட்டா²னே, சூளதண்ஹாஸங்க²யே, மஹாதண்ஹாஸங்க²யே, சூளவேத³ல்லஸுத்தே, மஹாவேத³ல்லஸுத்தே, ரட்ட²பாலஸுத்தே, மாக³ண்டி³யஸுத்தே, தா⁴துவிப⁴ங்கே³, ஆனேஞ்ஜஸப்பாயே, ஸகலே வேத³னாஸம்யுத்தேதி ஏவம் அனேகேஸு ஸுத்தந்தேஸு பட²மம் ரூபகம்மட்டா²னம் கதே²த்வா பச்சா² அரூபகம்மட்டா²னம் வேத³னாவஸேன நிவத்தேத்வா த³ஸ்ஸேஸி. யதா² ச தேஸு தேஸு, ஏவம் இமஸ்மிம்பி ஸக்கபஞ்ஹே பட²மம் ரூபகம்மட்டா²னம் கதே²த்வா பச்சா² அரூபகம்மட்டா²னம் வேத³னாவஸேன நிவத்தேத்வா த³ஸ்ஸேஸி. ரூபகம்மட்டா²னம் பனேத்த² வேத³னாய ஆரம்மணமத்தகம்யேவ ஸங்கி²த்தம், தஸ்மா பாளியம் நாருள்ஹம் ப⁴விஸ்ஸதி.

360. அரூபகம்மட்டா²னே யம் தஸ்ஸ பாகடம் வேத³னாவஸேன அபி⁴னிவேஸமுக²ம், தமேவ த³ஸ்ஸேதும் ஸோமனஸ்ஸம்பாஹம், தே³வானமிந்தா³திஆதி³மாஹ. தத்த² து³விதே⁴னாதி த்³விவிதே⁴ன, த்³வீஹி கோட்டா²ஸேஹீதி அத்தோ². ஏவரூபம் ஸோமனஸ்ஸம் ந ஸேவிதப்³ப³ந்தி ஏவரூபம் கே³ஹஸிதஸோமனஸ்ஸம் ந ஸேவிதப்³ப³ம். கே³ஹஸிதஸோமனஸ்ஸம் நாம ‘‘தத்த² கதமானி ச² கே³ஹஸிதானி ஸோமனஸ்ஸானி? சக்கு²விஞ்ஞேய்யானம் ரூபானம் இட்டா²னம் கந்தானம் மனாபானம் மனோரமானம் லோகாமிஸபடிஸம்யுத்தானம் படிலாப⁴ம் வா படிலாப⁴தோ ஸமனுபஸ்ஸதோ, புப்³பே³ வா படிலத்³த⁴புப்³ப³ம் அதீதம் நிருத்³த⁴ம் விபரிணதம் ஸமனுஸ்ஸரதோ உப்பஜ்ஜதி ஸோமனஸ்ஸம், யம் ஏவரூபம் ஸோமனஸ்ஸம், இத³ம் வுச்சதி கே³ஹஸிதம் ஸோமனஸ்ஸ’’ந்தி ஏவம் ச²ஸு த்³வாரேஸு வுத்தகாமகு³ணனிஸ்ஸிதம் ஸோமனஸ்ஸம் (ம. நி. 3.306).

ஏவரூபம் ஸோமனஸ்ஸம் ஸேவிதப்³ப³ந்தி ஏவரூபம் நேக்க²ம்மஸிதம் ஸோமனஸ்ஸம் ஸேவிதப்³ப³ம். நேக்க²ம்மஸிதம் ஸோமனஸ்ஸம் நாம – ‘‘தத்த² கதமானி ச² நேக்க²ம்மஸிதானி ஸோமனஸ்ஸானி? ரூபானம் த்வேவ அனிச்சதம் விதி³த்வா விபரிணாமவிராக³னிரோத⁴ம் புப்³பே³ சேவ ரூபா ஏதரஹி ச ஸப்³பே³ தே ரூபா அனிச்சா, து³க்கா², விபரிணாமத⁴ம்மாதி ஏவமேதம் யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய பஸ்ஸதோ உப்பஜ்ஜதி ஸோமனஸ்ஸம், யம் ஏவரூபம் ஸோமனஸ்ஸம், இத³ம் வுச்சதி நேக்க²ம்மஸிதம் ஸோமனஸ்ஸ’’ந்தி (ம. நி. 3.308) ஏவம் ச²ஸு த்³வாரேஸு இட்டா²ரம்மணே ஆபாத²க³தே அனிச்சாதி³வஸேன விபஸ்ஸனம் பட்ட²பேத்வா உஸ்ஸுக்காபேதும் ஸக்கோந்தஸ்ஸ ‘‘உஸ்ஸுக்கிதா மே விபஸ்ஸனா’’தி ஸோமனஸ்ஸஜாதஸ்ஸ உப்பன்னம் ஸோமனஸ்ஸம். ஸேவிதப்³ப³ந்தி இத³ம் நேக்க²ம்மவஸேன, விபஸ்ஸனாவஸேன, அனுஸ்ஸதிவஸேன, பட²மஜ்ஜா²னாதி³வஸேன ச உப்பஜ்ஜனகஸோமனஸ்ஸம் ஸேவிதப்³ப³ம் நாம.

தத்த² யம் சே ஸவிதக்கம் ஸவிசாரந்தி தஸ்மிம்பி நேக்க²ம்மஸிதே ஸோமனஸ்ஸே யம் நேக்க²ம்மவஸேன, விபஸ்ஸனாவஸேன, அனுஸ்ஸதிவஸேன, பட²மஜ்ஜா²னவஸேன ச உப்பன்னம் ஸவிதக்கம் ஸவிசாரம் ஸோமனஸ்ஸந்தி ஜானேய்ய. யம் சே அவிதக்கம் அவிசாரந்தி யம் பன து³தியததியஜ்ஜா²னவஸேன உப்பன்னம் அவிதக்கம் அவிசாரம் ஸோமனஸ்ஸந்தி ஜானேய்ய. யே அவிதக்கே அவிசாரே, தே பணீததரேதி ஏதேஸுபி த்³வீஸு யம் அவிதக்கம் அவிசாரம், தம் பணீததரந்தி அத்தோ².

இமினா கிம் கதி²தம் ஹோதி? த்³வின்னம் அரஹத்தம் கதி²தம். கத²ம்? ஏகோ கிர பி⁴க்கு² ஸவிதக்கஸவிசாரே ஸோமனஸ்ஸே விபஸ்ஸனம் பட்ட²பேத்வா ‘‘இத³ம் ஸோமனஸ்ஸம் கிம் நிஸ்ஸித’’ந்தி உபதா⁴ரேந்தோ ‘‘வத்து²னிஸ்ஸித’’ந்தி பஜானாதீதி ப²ஸ்ஸபஞ்சமகே வுத்தனயேனேவ அனுக்கமேன அரஹத்தே பதிட்டா²தி. ஏகோ அவிதக்கஅவிசாரே ஸோமனஸ்ஸே விபஸ்ஸனம் பட்ட²பேத்வா வுத்தனயேனேவ அரஹத்தே பதிட்டா²தி. தத்த² அபி⁴னிவிட்ட²ஸோமனஸ்ஸேஸுபி ஸவிதக்கஸவிசாரதோ அவிதக்கஅவிசாரம் பணீததரம். ஸவிதக்கஸவிசாரஸோமனஸ்ஸவிபஸ்ஸனாதோபி அவிதக்கஅவிசாரவிபஸ்ஸனா பணீததரா. ஸவிதக்கஸவிசாரஸோமனஸ்ஸப²லஸமாபத்திதோபி அவிதக்கஅவிசாரஸோமனஸ்ஸப²லஸமாபத்தியேவ பணீததரா. தேனாஹ ப⁴க³வா ‘‘யே அவிதக்கே அவிசாரே, தே பணீததரே’’தி.

361. ஏவரூபம் தோ³மனஸ்ஸம் ந ஸேவிதப்³ப³ந்தி ஏவரூபம் கே³ஹஸிததோ³மனஸ்ஸம் ந ஸேவிதப்³ப³ம். கே³ஹஸிததோ³மனஸ்ஸம் நாம – ‘‘தத்த² கதமானி ச² கே³ஹஸிதானி தோ³மனஸ்ஸானி? சக்கு²விஞ்ஞேய்யானம் ரூபானம் இட்டா²னம் கந்தானம் மனாபானம் மனோரமானம் லோகாமிஸபடிஸம்யுத்தானம் அப்படிலாப⁴ம் வா அப்படிலாப⁴தோ ஸமனுபஸ்ஸதோ புப்³பே³ வா அபடிலத்³த⁴புப்³ப³ம் அதீதம் நிருத்³த⁴ம் விபரிணதம் ஸமனுஸ்ஸரதோ உப்பஜ்ஜதி தோ³மனஸ்ஸம், யம் ஏவரூபம் தோ³மனஸ்ஸம், இத³ம் வுச்சதி கே³ஹஸிததோ³மனஸ்ஸ’’ந்தி (ம. நி. 3.307). ஏவம் ச²ஸு த்³வாரேஸு இட்டா²ரம்மணம் நானுப⁴விம், நானுப⁴விஸ்ஸாமி, நானுப⁴வாமீதி விதக்கயதோ உப்பன்னம் காமகு³ணனிஸ்ஸிதம் தோ³மனஸ்ஸம்.

ஏவரூபம் தோ³மனஸ்ஸம் ஸேவிதப்³ப³ந்தி ஏவரூபம் நேக்க²ம்மஸிததோ³மனஸ்ஸம் ஸேவிதப்³ப³ம். நேக்க²ம்மஸிததோ³மனஸ்ஸம் நாம – ‘‘தத்த² கதமானி ச² நேக்க²ம்மஸிதானி தோ³மனஸ்ஸானி? ரூபானம் த்வேவ அனிச்சதம் விதி³த்வா விபரிணாமவிராக³னிரோத⁴ம் புப்³பே³ சேவ ரூபா ஏதரஹி ச ஸப்³பே³ தே ரூபா அனிச்சா, து³க்கா², விபரிணாமத⁴ம்மாதி ஏவமேதம் யதா²பூ⁴தம் ஸம்பப்பஞ்ஞாய தி³ஸ்வா அனுத்தரேஸு விமோக்கே²ஸு பிஹம் உபட்டா²பேதி ‘குதா³ஸ்ஸு நாமாஹம் ததா³யதனம், உபஸம்பஜ்ஜ விஹரிஸ்ஸாமி, யத³ரியா ஏதரஹி ஆயதனம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரந்தீ’தி. இதி அனுத்தரேஸு விமோக்கே²ஸு பிஹம் உபட்டா²பயதோ உப்பஜ்ஜதி பிஹபச்சயா தோ³மனஸ்ஸம், யம் ஏவரூபம் தோ³மனஸ்ஸம், இத³ம் வுச்சதி நேக்க²ம்மஸிததோ³மனஸ்ஸ’’ந்தி (ம. நி. 3.307) ஏவம் ச²ஸு த்³வாரேஸு இட்டா²ரம்மணே ஆபாத²க³தே அனுத்தரவிமோக்க²ஸங்கா²தஅரியப²லத⁴ம்மேஸு பிஹம் உபட்ட²பேத்வா தத³தி⁴க³மாய அனிச்சாதி³வஸேன விபஸ்ஸனம் பட்ட²பேத்வா உஸ்ஸுக்காபேதுமஸக்கோந்தஸ்ஸ இமம்பி பக்க²ம், இமம்பி மாஸம், இமம்பி ஸம்வச்ச²ரம் விபஸ்ஸனம் உஸ்ஸுக்காபேத்வா அரியபூ⁴மிம் பாபுணிதும் நாஸக்கி²ந்தி அனுஸோசதோ உப்பன்னம் தோ³மனஸ்ஸம். ஸேவிதப்³ப³ந்தி இத³ம் நேக்க²ம்மவஸேன, விபஸ்ஸனாவஸேன, அனுஸ்ஸதிவஸேன, பட²மஜ்ஜா²னாதி³வஸேன ச உப்பஜ்ஜனகதோ³மனஸ்ஸம் ஸேவிதப்³ப³ம் நாம.

தத்த² யம் சே ஸவிதக்கஸவிசாரந்தி தஸ்மிம்பி து³விதே⁴ தோ³மனஸ்ஸே கே³ஹஸிததோ³மனஸ்ஸமேவ ஸவிதக்கஸவிசாரதோ³மனஸ்ஸம் நாம. நேக்க²ம்மவஸேன, விபஸ்ஸனாவஸேன, அனுஸ்ஸதிவஸேன, பட²மது³தியஜ்ஜா²னவஸேன ச உப்பன்னதோ³மனஸ்ஸம் பன அவிதக்கஅவிசாரதோ³மனஸ்ஸந்தி வேதி³தப்³ப³ம். நிப்பரியாயேன பன அவிதக்கஅவிசாரதோ³மனஸ்ஸம் நாம நத்தி². தோ³மனஸ்ஸிந்த்³ரியஞ்ஹி ஏகம்ஸேன அகுஸலஞ்சேவ ஸவிதக்கஸவிசாரஞ்ச, ஏதஸ்ஸ பன பி⁴க்கு²னோ மஞ்ஞனவஸேன ஸவிதக்கஸவிசாரந்தி ச அவிதக்கஅவிசாரந்தி ச வுத்தம்.

தத்ராயம் நயோ – இத⁴ பி⁴க்கு² தோ³மனஸ்ஸபச்சயபூ⁴தே ஸவிதக்கஸவிசாரத⁴ம்மே அவிதக்கஅவிசாரத⁴ம்மே ச தோ³மனஸ்ஸபச்சயா ஏவ உப்பன்னே மக்³க³ப²லத⁴ம்மே ச அஞ்ஞேஸம் படிபத்தித³ஸ்ஸனவஸேன தோ³மனஸ்ஸந்தி க³ஹேத்வா ‘‘கதா³ நு கோ² மே ஸவிதக்கஸவிசாரதோ³மனஸ்ஸே விபஸ்ஸனா பட்ட²பிதா ப⁴விஸ்ஸதி, கதா³ அவிதக்கஅவிசாரதோ³மனஸ்ஸே’’தி ச ‘‘கதா³ நு கோ² மே ஸவிதக்கஸவிசாரதோ³மனஸ்ஸப²லஸமாபத்தி நிப்³ப³த்திதா ப⁴விஸ்ஸதி, கதா³ அவிதக்கஅவிசாரதோ³மனஸ்ஸப²லஸமாபத்தீ’’தி சிந்தேத்வா தேமாஸிகம், ச²மாஸிகம், நவமாஸிகம் வா படிபத³ம் க³ண்ஹாதி. தேமாஸிகம் க³ஹேத்வா பட²மமாஸே ஏகம் யாமம் ஜக்³க³தி, த்³வே யாமே நித்³தா³ய ஓகாஸம் கரோதி, மஜ்ஜி²மே மாஸே த்³வே யாமே ஜக்³க³தி, ஏகம் யாமம் நித்³தா³ய ஓகாஸம் கரோதி, பச்சி²மமாஸே சங்கமனிஸஜ்ஜாயேவ யாபேதி. ஏவம் சே அரஹத்தம் பாபுணாதி, இச்சேதம் குஸலம். நோ சே பாபுணாதி, விஸேஸேத்வா ச²மாஸிகம் க³ண்ஹாதி. தத்ராபி த்³வே த்³வே மாஸே வுத்தனயேன படிபஜ்ஜித்வா அரஹத்தம் பாபுணிதும் அஸக்கோந்தோ விஸேஸேத்வா நவமாஸிகம் க³ண்ஹாதி. தத்ராபி தயோ தயோ மாஸே ததே²வ படிபஜ்ஜித்வா அரஹத்தம் பாபுணிதும் அஸக்கோந்தஸ்ஸ ‘‘ந லத்³வம் வத மே ஸப்³ரஹ்மசாரீஹி ஸத்³தி⁴ம் விஸுத்³தி⁴பவாரணம் பவாரேது’’ந்தி ஆவஜ்ஜதோ தோ³மனஸ்ஸம் உப்பஜ்ஜதி, அஸ்ஸுதா⁴ரா பவத்தந்தி கா³மந்தபப்³பா⁴ரவாஸீமஹாஸீவத்தே²ரஸ்ஸ விய.